IS- MP: Kısa Dönem Makroekonomik Model

Transkript

1 IS- MP: Kısa Dönem Makroekonomik Model Bilgin Bari

2 Toplam Talep Keynes (1936), The General Theory of Employment, Interest and Money Toplam Talep: Ekonomide talep edilen çıkmnın toplam miktarı. Kısa dönemde toplam çıkmdaki değişmeler toplam talepteki değişmeler tarapndan belirlenir.

3 IS Eğrisi Toplam talebi anlamak için IS eğrisini bilmeliyiz. IS eğrisi, mal piyasasının dengede olduğu durumlarda, reel faiz oranı ve toplam çıkm arasındaki ilişkiyi gösterir. Planlanan harcamalar: YurWçinde ürewlen mal ve hizmetlere yapılan toplam harcama Planlanan harcamalar=toplam talep Y pe = C + I +G + NX

4 TükeWm Harcamaları (C) IS Eğrisi C = C + ( mpc Y ) D cr C = otonom tükewm harcamaları mpc = marjinal tükewm eğilimi Y D = harcanabilir gelir (Y- D) c = sabit parametre(reel faiz oranındaki (r) değişmelere tükewmin tepkisi

5 IS Eğrisi Planlanan YaMrım Harcamaları (I) I = I dr I = sabit yamrımlar d = sabit parametre (yamrımların faiz oranındaki değişmelere tepkisini gösterir)

6 IS Eğrisi Kamu Harcamaları ve Vergiler (G) Kamu harcamaları : G = G Vergiler : T = T vergiler harcanabilir geliri etkiler (Y- T)

7 IS Eğrisi Net İhracat (NX) NX = NX xr NX = otonom net ihracat x = sabit parametre (net ihracamn faiz oranındaki değişmelere tepkisini gösterir) * faiz oranı net ihracam (ihracat ve ithalam) döviz kuru aracılığıyla etkiler * döviz kurunu etkileyen faktör faiz oranıdır.

8 Mal Piyasasında Denge Y = Y pe ürewlen toplam çıkm = toplam planlanan harcama Y = C + I +G + NX ( ) cr + I dr +G + NX xr Y = C + mpc Y T Y = C + I +G + NX mpc T + mpc Y ( c + d + x )r Y mpc Y ( ) = C + I +G + NX mpc T c + d + x Y 1 mpc ( )r Y = C + I +G + NX mpc T 1 1 mpc!####### "####### $ 1 c + d + x 1 mpc r!#" # $ 2

9 Mal Piyasasında Denge Y = C + I +G + NX mpc T 1 1 mpc!####### "####### $ 1 c + d + x 1 mpc r!#" # $ bu eşitlik mal piyasası dengede olduğu zaman toplam çıkmnın nasıl belirlendiğini gösterir mal piyasasının dengede olduğu durumlarda toplam çıkm ve reel faiz oranı arasında ters yönlü ilişki vardır. Eşitliğin 1. kısmı IS eğrisindeki değişimleri açıklar (faiz oranının değişmediği) Eşitliğin 2. kısmı IS eğrisi üzerinde faiz oranına bağlı değişimleri açıklar. 2

10 Mal Piyasasında Denge

11 Para PoliWkası ve Toplam Talep Merkez bankasının birincil poliwka aracı kısa vadeli faiz oranıdır. Bu faiz oranı bankalararası para piyasasında gerçekleşen işlemlerde kullanılan gecelik faiz oranıdır. Nominal olarak ifade edilen bu faiz oranını reel faiz oranı olarak yazarsak r = i π e Nominal faiz oranı değişwğinde reel faiz oranı da değişecekwr (gerçekleşen ve beklenen enflasyon kısa dönemde değişmediği müddetçe)

12 Para PoliWkası ve Toplam Talep Kısa dönemde fiyatlar yapışkandır. Kısa dönemde, merkez bankası faiz oranını değişwrdiğinde reel faiz oranını değişwrmiş olacakmr. Uzun dönemde ise fiyatlar esnek olduğu için faiz oranları arasındaki ilişki farklılaşır. Uzun dönemde, reel faiz oranı tasarruf ve yamrım arasındaki etkileşim tarapndan belirlenir.

13 MP Eğrisi MP eğrisi, merkez bankası tarapndan belirlenen faiz oranı ve enflasyon oranı arasındaki ilişkiyi gösterir. r = r + λπ r = parasal otorite tarapndan belirlenen otonom bileşen λ = faiz oranının enflasyon oranına tepkisi

14 MP Eğrisi

15 MP Eğrisi MP eğrisi nin poziwf eğime sahip olmasının nedeni : fiyat iswkrarı amacı ile hareket eden merkez bankası Taylor prensibi ni izler. Taylor Prensibi : - faiz oranı, beklenen enflasyondaki armştan daha fazla armrılır. MP eğrisinin yer değişwrmesi para poliwkası duruşundaki değişimi gösterir (genişlewci ya da daralmcı) Neden enflasyon armnca faiz oranı da armrılmalıdır?

16 AD Eğrisi MP Eğrisi : Enflasyondaki değişimlere merkez bankasının faiz değişimleri ile nasıl tepki verdiğini gösterir. IS Eğrisi : Faiz oranındaki değişimlerin denge çıkm düzeyi üzerindeki etkisini gösterir. AD Eğrisi : talep edilen toplam çıkm düzeyi ile enflasyon oranı arasındaki ilişkiyi gösterir (enflasyon beklenwlerinde ve para poliwkasının duruşunda bir değişme yokken)

17

18

19

20