TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ANONİM ŞİRKETİ

Transkript

1 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ANONİM ŞİRKETİ 2011 YILI FAALİYET RAPORU

2

3 İ Ç İ N D E K İ L E R 1- SERMAYE YAPISI, MİSYON-VİZYON, YÖNETİM KURULU BAŞKAN VE ÜYELERİ ÖZGEÇMİŞLERİ DÜNYA ŞEKER DURUMU TARIMSAL FAALİYETLER FABRİKALARIMIZIN İŞLETME-TEKNOLOJİK FAALİYETLERİ A.ŞEKER ÜRETİMİ B. DİĞER ÜRETİMLER C. BAKIM-ONARIM VE ENERJİ FAALİYETLERİ MAKİNE FABRİKALARI VE EMAF, BİLGİ İŞLEM, ŞEKER ENSTİTÜSÜ FAALİYETLERİ EĞİTİM FAALİYETLERİ ARAŞTIRMA, PLANLAMA VE KOORDİNASYON FAALİYETLERİ PERSONEL VE SOSYAL İŞLER FAALİYETLERİ PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ PAZAR ARAŞTIRMALARI VE SATIŞ İŞLERİ SATINALMA İŞLERİ YATIRIMLARIMIZ MALİ DURUM BİLANÇO GELİR TABLOSU-KAR ZARAR HESABI

4 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 1. Sermaye Yapısı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 6 Temmuz 1935 tarihinde T.C.Ziraat Bankası, Sümerbank ve T.İş Bankası nın eşit oranda iştirakiyle ve o tarihte mevcut 4 adet Şeker Şirketini devir almak suretiyle Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre 22 Milyon Lira sermayeli bir Anonim Şirket olarak kurulmuştur. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı nın tarih ve 327 sayılı Olurlarına istinaden Şirketimiz nominal sermayesi TL ye yükseltilmiş olup, sermaye değişikliği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin tarih ve 7551 sayılı nüshasında yayınlanmıştır. Şirketimizin Yönetim Kurulu; tarih ve 6959 sayılı Ticaret sicilinde yayımlanarak yürürlüğe giren Ana Sözleşmemizin 11. maddesine göre 7 (Yedi) üyeden oluşmuş ve 2011 yılında teşekkül eden Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerimizin isimleri aşağıda gösterilmiştir. Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu(2011) Atama Görevden Tarihi Ayrılma Tarihi Yönetim Kurulu Bşk.ve Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU Yönetim Kurulu Başkan V. Celalettin OKÇU Yönetim Kurulu Üyesi Özer KONTOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Dr.Ali Kemal SAYIN Yönetim Kurulu Üyesi Hayriye MIHÇAK Yönetim Kurulu Üyesi Hasan KARAÇAM Yönetim Kurulu Üyesi Veysel TEKELİOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Metin AKDAMAR Denetim Kurulu Üyesi Sibel ERGÜN Denetim Kurulu Üyesi Mustafa YURDABAK

5 MİSYON-VİZYON Türkşeker in şeker üretim politikasının esası; öncelikle yurtiçi tüketimini karşılayacak seviyede, standartlara uygun kalitede, asgari maliyet ve azami katma değer yaratacak şekilde üretim yapmaktır. Misyonumuz: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü, Kalite Politikası (vizyon) doğrultusunda hizmet vermeyi taahhüt ederken, hizmet verdiği kişi ve kuruluşlar ile çalışanlarının mevcut ve geleceğe yönelik beklentilerini tespit eder ve bunları karşılamaya çalışır. Yürütülen hizmetlerde bir misyon oluşturarak, öncelikli sırada müşteri memnuniyetini sağlamak için; Uygunluk, Teslim zamanı, Ürün / hizmet güvenliği, Sorumluluk gibi beklentileri karşılamaya özen gösterir. Vizyonumuz: Müşterilere, taşra teşkilatına ve pancar üreticilerine verdiğimiz hizmetlerimizi; Mevzuat hükümlerine uygun olarak, Verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda, Hatasız ve mümkün olan en kısa sürede yapmak, Müşterilerin ve pancar üreticilerinin memnuniyetini, Çevreye saygılı, iş sağlığı ve güvenliğini ön plana alarak, çalışanların motivasyonunu sağlayıp, gıda güvenliği kuralları çerçevesinde şeker üretimini gerçekleştirmek. HUKUKİ STATÜ Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. faaliyetlerini; 4634 sayılı Şeker Kanunu, 233 Sayılı KHK ve Şirket Ana Statüsüne göre yürütmekte olan, sermayesinin tamamı devlete ait bir İKTİSADİ DEVLET TEŞEKKÜLÜ olup, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 08/10/2007 tarih, 2007/57 sayılı kararı ile kamu hisselerinin özelleştirme programına alınmasına karar verilmiştir. Böylece Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., 08/10/2007 tarihi itibariyle 4046 sayılı Özelleştirme Kanununa da tabi olmuştur. 2

6 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL MÜDÜR VE YÖNETİM KURULU BAŞKANI ADI VE SOYADI MEHMET AZMİ AKSU DOĞUM YERİ VE YILI DİYARBAKIR 1948 BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON MUZAFFER ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ ŞEKER FABRİKASI LOJMANLARI ETİMESGUT / ANKARA VEDİA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : DEVLET SU İŞLERİ ETÜT PLAN.- (SİGORTALI) ANKARA TAVUKCULUK ENSTİTÜSÜ-ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ TÜRKİYE SÜT ENDÜSTRİSİ KURUMU- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ YEM SANAYİİ T.A.Ş.- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜRÜ TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI T.İ.G.E.M.- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI- A.P.K. UZMANI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş.- GENEL MÜDÜR VE YÖN.KUR.BAŞKANI DEVAM EDİYOR 3

7 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU BAŞKAN VEKİLİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI PROJE GRUP BAKANI CELALETTİN OKCU SİVRİHİSAR CELALETTİN NAZENİ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLAR FAKÜLTESİ TODAİE-YÜKSEK LİSANS ÖĞRETMENLER CAD.TÜĞSAŞ LOJ.A BLOK D.9 ÇUKURAMBAR/ ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS. ASKERLİK(ASTEĞMEN) SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS. SÜMER HOLDİNG A.Ş. ÖZELLEŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ-UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI GEÇİCİ GÖREVLİ UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKAN VEKİLİ ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI Ekim Şubat-1995 Ekim-1995 Kasım-1995 Eylül-2003 Eylül-2003 Mart-2004 Nisan-2004 DEVAM EDİYOR 4

8 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI EMEKLİ HAYRİYE MIHÇAK İZMİT BABA VE ANNE ADI HALİL MUZAFFER ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ ZİYABEY CAD.YÜKSEL SİTESİ D BLOK NO:28 BALGAT/ANKARA SAĞLIK BAKANLIĞI - MUT - SİLİFKE - KAYSERİ - ECZACI SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GEN.MÜDL.-ECZACI-ŞUBE SORUMLUSU-ŞUBE MÜDÜRÜ SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - DAİRE BAŞKANI SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-İLAÇ VE ECZACILIK GEN.MÜD.YARD. SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜR MART HAZİRAN HAZİRAN KASIM KASIM ŞUBAT TEMMUZ TEMMUZ EMEKLİ 5

9 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA GENEL MÜDÜRÜ ADI VE SOYADI DR.ALİ KEMAL SAYIN DOĞUM YERİ VE YILI OF BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ABDULLAH İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ ÜNİVERSİTE (DOKTORA) AYŞE EV ADRESİ VE TELEFON BAHÇELİEVLER 17.SOKAK NO:94/8 BAKANLIK LOJMANLARI BAHÇELİEVLER/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ - ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ - ÖĞRETİM GÖREVLİSİ 6

10 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI BAŞBAKANLIK MÜSTEŞAR YARDIMCISI ÖZER KONTOĞLU KARABÜK BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON ŞERAFETTİN ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ SEDAT SİMAVİ SOKAK NO:4/6 ÇANKAYA/ ANKARA FATMA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : DİYARBAKIR KAYMAKAM ADAYI SİVAS GÖLOVA KAYMAKAMI ERZURUM ÇAT KAYMAKAMI KARAMAN VALİ YARDIMCISI TOKAT VALİ YARDIMCISI İÇİŞLERİ BAKANLIĞI HUKUK MÜŞAVİRİ İÇİŞLERİ BAKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ KOOR. DAİRESİ BAŞKAN YRD. BAŞBAKANLIK İDAREYİ GELİŞTİRME BAŞKANI BAŞBAKANLIK MÜSTEŞAR YARDIMCISI DEVAM EDİYOR 7

11 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI İÇİŞLERİ BAK.MAH.İD.GEN.MÜD.-DAİRE BAŞKANI METİN AKDAMAR KAHRAMANMARAŞ-GÖKSUN AHMET AYŞE ANKARA ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ TODAİ YÜKSEK LİSANS ÇUKURAMBAR MAH.ÖĞRETMENLER CAD.SÜMER HOLDİNG LOJ.A BLOK NO:15 ÇUKURAMBAR/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : ADIYAMAN/BESNİ - KAYMAKAM KAMU İHALE KURULU - UZMAN İÇİŞLERİ BAKANLIĞI - HUKUK MÜŞAVİRİ İÇİŞLERİ BAKANLIĞI - 1.HUKUK MÜŞAVİR YARDIMCISI İÇİŞLERİ BAKANLIĞI-MAHALLİ İDARELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ -DAİRE BAŞKANI MALİYE BAKANLIĞI - ÖZEL KALEM MÜDÜRÜ (V) DEVAM EDİYOR 8

12 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ BİLDİĞİ YABANCI DİLLER BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI MALİYE BAKANLIĞI GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI HASAN KARAÇAM ÇANKIRI HÜSEYİN SARE ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ ABD İLLİNOİS ÜNİVERSİTESİ EKONOMİ YÜKSEK LİSANS İNGİLİZCE EV ADRESİ VE TELEFON ÇAYYOLU MAH.E-3 BLOK NO:25 KONUTKENT/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : KAYMAKAM ADAYLIĞI HAZİNE KONTROLÖRLÜĞÜ HESAP UZMAN YARDIMCILIĞI HESAP UZMANI OCAK-1999 ARALIK-2005 BAŞ HESAP UZMANI ARALIK GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANI GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI GRUP BAŞKANI 2007 NİSAN-2007 UYGULAMA VE VERİ YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI DENETİM VE UYUM YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI DEVAM EDİYOR 9

13 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI ÜNVANI ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI VEYSEL TEKELİOĞLU YENİYAYLA-KONYA BABA VE ANNE ADI ÖMER NACİYE ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ İŞLETME YÖNETİMİ KUZGUN SOKAK NO:87/19 AŞAĞIAYRANCI/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : ASKERLİK ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK.İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-MÜFETTİŞ YARD ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK.İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-İŞ MÜFETTİŞİ TOPLU KONUT VE KAMU ORT.İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN KAMU ORTAKLIĞI İDARESİ BAŞKANLIĞI- UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI DEVAM EDİYOR 10

14 2. DÜNYA ŞEKER DURUMU 2011 yılı içinde global şeker fiyatlarında oldukça fazla dalgalanmalar yaşanmıştır. 2 Şubat 2011 tarihinde New York Borsasında ham şeker fiyatları son 30 yılın en yüksek değerine çıkarak 36,08 cents/lb (795,43 $/ton) olmuştur. Aynı tarihte Londra Beyaz Şeker Borsasında beyaz şeker fiyatı 857,00 $/ton a yükselmiştir. Ancak bunu takip eden üç aylık dönemde ham şeker fiyatları düşük seyretmiş olup, 6 Mayıs 2011 de 20,40 cents/lb ye (449,74 $/ton) kadar gerilemiştir. Fiyatların düşmesinin nedeni ise, o dönemde Tayland ın 2010/2011 şeker üretiminin tahminlerin üzerinde artacağı ve 2011 in ilk çeyreğinde Orta- Güney Brezilya da yağmurların düzenli yağmış olmasından dolayı mahsulün daha iyi olacağı beklentisidir. Ayrıca, şeker fiyatlarının yüksek seyretmesinden dolayı dünyada ekim alanlarının artacağının ve bunun sonucu olarak 2011/2012 döneminde dünya şeker fazlalığının oldukça önemli miktarlara ulaşacağının tahmin edilmiş olmasının da fiyatlardaki bu düşüşlerde etkisi olmuştur. Ancak, şeker piyasasındaki bu genel görünüş Mayıs 2011 in başından itibaren tekrar değişmiştir. Çünkü, Orta-Güney Brezilya dan gelen ilk hasat raporları mahsulün bir önceki döneme göre oldukça düşük seviyelerde kalacağını göstermiştir. Ayrıca yüksek seyreden şeker fiyatları nedeniyle ekim alanlarının arttırılmış olmasına rağmen, hava koşullarının kötü gitmesi sonucunda, başta Brezilya, Hindistan, Avustralya ve Rusya olmak üzere birçok ülkede şeker üretimi tahmin edilenden daha düşük olmuştur. Bu ise dünya şeker üretiminin beklentilerin altında olacağı korkusuna yol açmış olup, Euro bölgesine ve ABD nin borç krizine ilişkin endişeler de bu korkuyu tetiklemiştir. Sonuç olarak, 2011/2012 döneminde dünyada şeker fazlalığı olacağı konusunda genel bir kanaat oluşmasına rağmen, yukarıda belirtilen hususlardan dolayı şeker fiyatları tekrar yükselme eğilimine girmiştir. Haziran 2011 ortalarında ham şeker fiyatları 31 cents/libre ye (683,43 $/ton) kadar yükselmiştir. Aynı şekilde 13 Temmuz 2011 de Londra Borsasında beyaz şekerin Ekim 2011 vadeli fiyatı gün içinde 890,10 $/ton a kadar yükselmiştir. Beyaz şekerin Londra Beyaz Şeker Borsasında vadeli ilk ay fiyatlarının 2011 yılı ortalaması 704,57 $/ton olurken, New York Borsasında ham şeker fiyatlarının 2011 yılı ortalaması 574,04 $/ton olmuştur. DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ 2010/2011 dünya şeker üretiminin Ekim/Eylül şeker yılı bazında 165,5 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. 2010/2011 döneminde dünya şeker bilançosunda bir denge sağlanmıştır. Bilindiği üzere, bundan önceki iki dönemde dünyada büyük miktarlarda şeker açığı oluşmuştur. 2010/2011 döneminde dünyada 133,5 milyon ton kamış şekeri, 32,0 milyon ton pancar şekeri üretildiği tahmin edilmektedir. Toplam pancar şekerinin % 78 i Avrupa ülkelerinde üretilmiştir. Öte yandan, 2010/2011 döneminde oluşan 0,726 milyon tonluk şeker fazlalığı, daha önceki dönemlerde azalmış olan stokları karşılamaya yeterli olmayacaktır. 11

15 DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ 2010/2011 döneminde dünya şeker tüketiminin 160,1 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Dünyada üretilen toplam şekerin yaklaşık dörtte biri Hindistan ve Çin tarafından tüketilmektedir. Dünyada birçok ülkede ekonomik kriz yaşanmasına rağmen, bu iki ülke de hızlı büyümeyi gerçekleştirebilmişlerdir. Bu ülkelerde refah seviyeleri arttıkça, süt ve tahıl ürünlerinin yanında meşrubat tüketimi de artmakta olup, tüm bu ürünlerde şeker kullanılmaktadır yılında şeker fiyatlarının yüksek seyretmesi nedeniyle dünyada şeker tüketimindeki yıllık artış oranı biraz düşük kalmıştır. Ancak, 2011/2012 dönemi için tahmin edilen şeker fazlalığı nedeniyle fiyatların düşeceği ve bunun sonucunda dünya şeker tüketimindeki yıllık artış oranının uzun yıllardır izlenen %2,5 seviyelerine tekrar geleceği beklenmektedir. TAHMİNİ DÜNYA ŞEKER BİLANÇOSU Ekim/Eylül (1000 Ton Ham Değer) Şeker 2011/ / / / /2008 Açılış Stokları , , , , ,7 Üretim , , , , ,1 İthalatlar , , , , ,1 Tüketim , , , , ,5 İhracatlar , , , , ,4 Kapanış Stokları , , , , ,0 +/- Üretim 8.613, , , ,9 204,0 +/- % 5,20 4,26 4,59-8,90 0,12 +/- Tüketim 3.808,1 825,9-285,4 440, ,8 +/- % 2,38 0,52-0,18 0,28 4,14 Tüketim %'si 41,00 38,34 38,09 39,80 47,02 olarak stoklar Global şeker fazlalığı/açığı 5.810,3 726, , , ,3 Not: Kayıt dışı tüketim dahil edilmemiştir. Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) 12

16 2010/2011 DÖNEMİ DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ (Miktar 1000 Ton, Ham Değer) DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar 1000 Ton, Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER BREZİLYA ,6 HİNDİSTAN ,0 HİNDİSTAN ,0 AB ,4 AB ,5 ÇİN ,0 ÇİN ,0 BREZİLYA ,4 TAYLAND 9.977,9 ABD ,0 ABD 7.095,0 RUSYA 5.897,0 MEKSİKA 5.395,0 ENDONEZYA 5.580,4 PAKİSTAN 4.457,0 MEKSİKA 4.574,7 AVUSTRALYA 3.782,6 PAKİSTAN 4.565,0 RUSYA 3.285,2 MISIR 2.916,1 ENDONEZYA 2.536,1 TAYLAND 2.706,4 FİLİPİNLER 2.521,9 TÜRKİYE 2.332,9 TÜRKİYE 2.492,4 İRAN 2.325,0 GUATEMALA 2.300,0 FİLİPİNLER 2.126,2 KOLOMBİYA 2.285,1 JAPONYA 2.070,0 GÜNEY AFRİKA 2.025,0 MISIR 2.024,0 DİĞER ÜLKELER ,1 DİĞER ÜLKELER ,4 DÜNYA TOPLAMI ,4 DÜNYA TOPLAMI ,9 (Dünyada üretilen toplam şekerin 32,0 milyon tonu şeker pancarından elde edilmiştir.) (Üretimi ve tüketimi 2 milyon ton ve üzeri olan ülkeler baz alınmıştır.) Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) Dipnot: Ham şekerin % 92 si beyaz şekerdir. 13

17 2010/2011 DÖNEMİ KİŞİ BAŞINA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar Kg. Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER AB 36,49 SİNGAPUR 56,94 İSVİÇRE 43,85 İSRAİL 70,60 RUSYA 42,50 SURİYE 42,52 UKRAYNA 43,52 İRAN 29,85 TÜRKİYE 29,61 PAKİSTAN 24,37 AVRUPA JAPONYA 16,24 ORTALAMASI 37,33 HİNDİSTAN 19,04 TUNUS 34,49 ÇİN 11,18 MISIR 35,53 ASYA SUDAN 26,12 ORTALAMASI 17,53 G.AFRİKA 35,46 AVUSTRALYA 61,78 AFRİKA YENİ ZELANDA 54,31 ORTALAMASI 15,30 OKYANUSYA KÜBA 54,12 ORTALAMASI 48,21 MEKSİKA KANADA 39,08 ABD 32,86 DÜNYA ORTALAMASI 23,5 KUZEY /ORTA AMERİKA ORTALAMASI 36,16 BREZİLYA 63,39 ARJANTİN 45,69 URUGUAY 40,80 GÜNEY AMERİKA ORTALAMASI 51,04 Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) 14

18 2010/2011 DÖNEMİ EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 ŞEKER ÜRETİCİSİ ÜLKE ŞEKER TÜKETİCİSİ ÜLKE (Bin ton, ham değer) (Bin ton, ham değer) 1) Brezilya ,6 1) Hindistan ,0 2) Hindistan ,0 2) AB ,4 3) AB ,5 3) Çin ,0 4) Çin ,0 4) Brezilya ,4 5) Tayland 9.977,9 5) A.B.D ,0 6) A.B.D 7.095,0 6) Rusya 5.897,0 7) Meksika 5.395,0 7) Endonezya 5.580,4 8) Pakistan 4.457,0 8) Meksika 4.574,7 9) Avustralya 3.782,6 9) Pakistan 4.565,0 10) Rusya 3.285,2 10) Mısır 2.916,1 EN BÜYÜK 10 PANCAR EN BÜYÜK 10 KAMIŞ ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) AB ,5 1) Brezilya ,6 2) ABD 4.355,0 2) Hindistan ,0 3) Rusya 3.285,2 3) Çin ,0 4) Türkiye 2 492,4 4) Tayland ) Ukrayna 1.679,0 5) Meksika 5.395,0 6) Mısır 948,0 6) Pakistan 4.457,0 7) Çin 863,0 7) Avustralya 3.782,6 8) İran 550,0 8) ABD 2.740,0 9) Sırbistan 536,0 9) Endonezya 2.536,1 10) Japonya 527,0 10) Filipinler 2.521,9 EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 İHRACATÇI ÜLKE İTHALATÇI ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) Brezilya ,6 1) AB 9.822,2 2) AB 6.855,3 2) A.B.D ,0 3) Tayland 6.305,5 3) Endonezya 2.861,7 4) Avustralya 2.480,8 4) Rusya 2.371,8 5) Hindistan 2.300,0 5) Çin 2.097,1 6) B.A.E ,7 6) Malezya 1.782,0 7) Meksika 1.560,5 7) B.A.E 1.768,8 8) Guatemala 1.481,5 8) Güney Kore 1.676,8 9) Kolombiya 849,0 9) Suudi Arabistan 1.420,7 10) Svaziland 605,4 10) Nijerya 1.376,9 Dünya toplam ihracatı ,5 Dünya toplam ithalatı ,2 (%56 sı ham şeker ihracatıdır) (% 59 u ham şeker ithalatıdır) Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) 15

19 DÜNYA ŞEKER BORSASI FİYATLARI (YILLIK ORTALAMA) (Fob Avrupa Limanları US$/ M TON) YILLAR LONDRA , , , , , ,57 Londra Beyaz Şeker Borsasında 30 Haziran 2006 itibariyle spot fiyat belirlenmesine son verilmiş olup; bu tarihten önceki yıllık ortalamalar spot fiyatlara göre, sonraki ortalamalar Londra Beyaz Şeker Borsası Vadeli ilk ay fiyatları dikkate alınarak hesaplanmıştır VE 2011 YILLARI LONDRA BEYAZ ŞEKER BORSASI SPOT FİYATLARI (AYLIK) MUKAYESESİ (FOB Avrupa Limanları TON/ US$) AYLAR EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. OCAK 759,00 710,20 732,35 824,50 748,20 784,05 ŞUBAT 749,00 653,90 714,80 844,50 702,60 754,71 MART 636,30 473,70 540,81 763,10 667,10 717,07 NİSAN 547,70 455,10 489,26 722,30 615,10 665,50 MAYIS 503,70 437,80 470,87 672,00 582,00 617,68 HAZİRAN 544,10 456,80 509,54 766,70 664,60 719,80 TEMMUZ 610,80 520,00 567,68 876,30 750,30 792,63 AĞUSTOS 586,90 524,10 559,69 800,50 710,50 758,44 EYLÜL 645,00 580,90 614,49 773,70 631,50 706,87 EKİM 730,60 606,00 687,01 728,50 641,70 688,03 KASIM 805,00 666,70 727,48 685,80 598,20 642,30 ARALIK 826,40 722,50 770,62 625,40 596,30 607,81 826,40 437,80 615,38 876,30 582,00 704,57 29 Aralık 7 Mayıs 13 Temmuz 6 Mayıs Kaynak : Reuters 16

20 3- TARIMSAL FAALİYETLER 3.1-ÜRETİM FAALİYETLERİ TAAHHÜT VE EKİM DURUMU 2011 yılında ton pancar üretim iş programına karşılık köyde üretici ile ton pancar üretim sözleşmesi yapılmıştır. Ekimlere zamanında başlanarak hızlı bir ekim gerçekleştirilmiş ve toplam ,2 hektar sahada pancar ekimi yapılmıştır. Taahhüt ve ekim durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahsis Edilen Taahhüde Giren Alınan Ekim Pancar Eken Fabrika Adı Kota (Ton) Köy (Adet) Üretici (Adet) Taahhüt (Ton) (Ton) (Hektar) Köy (Adet) Üretici (Adet) Afyon , Ağrı , Alpullu , Ankara , Bor , Burdur , Çarşamba , Çorum , Elazığ , Elbistan , Erciş , Ereğli , Erzincan , Erzurum , Eskişehir , Ilgın , Kars , Kastamonu , Kırşehir , Malatya , Muş , Susurluk , Turhal , Uşak , Yozgat , TOPLAM ,

21 MÜCADELE DURUMU Ekimde kullanılan tohumların tamamı toprak altı haşerelerine karşı ilaçlanmıştır. Şeker pancarında büyük ölçüde verim ve şeker kaybına neden olan Cercospora hastalığına karşı ,0 hektar sahada mücadele yapılmış olup, bunun ,0 hektarı Şirketimiz tarafından, 105,0 hektarı ise üreticiler tarafından yapılmıştır. Şirketimiz tarafından yapılan Cercospora mücadelesinde kullanılan ilaç bedelinin tamamı Şirketimiz tarafından karşılanmıştır. Ayrıca üreticiler tarafından 300,0 hektar sahada külleme hastalığına karşı mücadele yapılmıştır. Şeker pancarına arız olan haşerelere karşı üreticiler tarafından 3.875,0 hektar sahada mücadele yapılmış olup, 2011 yılında hastalık ve haşerelere karşı yapılan mücadele sahası toplam ,0 hektar olmuştur. Mücadele durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Hastalıklara Karşı Mücadele Haşerelere Karşı Mücadele Toplam Üreticiler Şirket Taraf. Yapılan Üreticiler Mücadele Fabrika Adı Taraf. Yapılan (Hektar) (Hektar) İlaçlama Masrafı (TL/hektar) Taraf. Yapılan (Hektar) Şirket Taraf. Yapılan (Hektar) Yapılan Saha (Hektar) Afyon Ağrı Alpullu ,8 35,25 63, ,8 Ankara ,0-62,0 Bor ,0-100,0 Burdur Çarşamba - 167,0 37, ,0 Çorum Elazığ Elbistan ,0-750,0 Erciş , ,0 Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu ,7 48, ,7 Kırşehir Malatya 405, ,0 Muş ,0-700,0 Susurluk ,0 33, ,0 Turhal ,5 28,00 200, ,5 Uşak Yozgat TOPLAM 405, ,0 32, , ,0 18

22 ÜRÜN TAŞIYAN SAHA 2011 yılında ,2 hektar sahada pancar ekimi yapılmış ve çeşitli nedenlerden dolayı 1.932,0 hektarı tahrip olmuştur. Tahrip olan bu sahanın 1.745,1 hektarı mükerrer olarak ekilmiş, 186,9 hektarı ise ekilememiştir. Şeker pancarı hasat döneminde; Ağrı, Erciş, Erzurum ve Muş Şeker Fabrikaları pancar ekim sahalarında kış şartlarının erken gelmesi ve şiddetli yağmur ve kar yağışlarıyla hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin çok altında seyretmesi ve süreklilik arz etmesi sonucu, pancar hasadı güçleşmiş ve 3.167,4 hektar sahada pancar hasadı yapılamamıştır. Hasat edilen toplam saha ,9 hektar olmuştur. Tahrip olan, mükerrer ekilen ve hasat edilen saha miktarları fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahrip Olan Saha (Hektar) Mükerrer Ekilen Saha (Hektar) Tahrip Olup Mükerrer Ekilemeyen Saha (Hektar) Hasat Edilemeyen Saha (Hektar) Hasat Edilen Saha (Hektar) Fabrika Adı Afyon ,0 Ağrı , ,5 Alpullu 70,0 69,0 1, ,0 Ankara ,0 Bor ,0 Burdur 117,0 117, ,0 Çarşamba ,0 Çorum ,0 Elazığ 125,0 55,0 70, ,0 Elbistan 300,0 300, ,0 Erciş 151,3 35,4 115, , ,0 Ereğli ,0 Erzincan ,0 Erzurum , ,7 Eskişehir ,0 Ilgın ,0 Kars ,0 Kastamonu ,0 Kırşehir 850,0 850, ,0 Malatya 72,5 72, ,0 Muş , ,0 Susurluk ,7 Turhal ,0 Uşak 135,0 135, ,0 Yozgat 111,2 111, ,0 TOPLAM 1.932, ,1 186, , ,9 19

23 REKOLTE DURUMU Ülke genelinde pancar ekimi zamanında yapılmış, ekimden sonra alınan yeterli yağışlarla hızlı ve düzgün bir tarla çıkışı sağlanmış ve her türlü bakım ve sulama işleri zamanında yapılmıştır. Bununla birlikte iklim seyrinin özellikle pancarın gelişme döneminde pancar kök verimi açısından uygun geçmesi sonucu, 2011 yılında bedeli ödenene göre pancar kök verimi 51,17 ton/ha olmuş ve rekolte ton olarak gerçekleşmiştir. Fabrikalar üzerinden pancar teslim eden üretici sayıları ile rekolte miktarları aşağıda gösterilmiştir. Pancar Tesl. Rekolte (Ton) Eden Üretici Fabrika Adı (Adet) A Kotası B Kotası C Pancarı Toplam Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM

24 FABRİKALAR ARASI PANCAR NAKİLLERİ Fabrikaların rekolte durumları ile hedef pancar işleme kapasiteleri gözönüne alınarak en ekonomik işlemeyi sağlamak amacıyla fabrikalar arası pancar nakilleri yapılmaktadır yılında toplam işlenen ton pancarın tonunun (% 4,68) fabrikalar arası nakli yapılmıştır. Fabrikalar arasında yapılan pancar nakilleri aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Pancara Göre Gönderen Alan Nakledilen Pancar Fabrika Adı Fabrika Adı (Ton) Ankara Çorum Çarşamba Çorum Erciş Ağrı Erzurum Kars Kırşehir Çorum Malatya Muş Erzincan 500 Turhal 800 Ağrı Elazığ Susurluk Eskişehir Yozgat Çorum TOPLAM

25 3.2- KAMPANYA FAALİYETLERİ İŞLENEN PANCAR 2011 yılında fabrikaların kendi sahasında üretilen ve fiilen işlenen pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Olarak Kendi Sahasında Fiilen İşlenen Fabrika Adı Üretilen Pancar Pancar (Ton) (Ton) Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM

26 PANCAR TAŞIMALARI Taşra kantarlarında yükleme ve boşaltma esnasında meydana gelen zayiatlar ile silo firelerini azaltmak ve fabrikalarımızın tam kapasite ile çalışmalarını temin gayesiyle, 1988 yılında başlatılan üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezlerine teslim etme uygulamasına bu yıl da devam edilmiştir. Bu kapsamda pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim eden üreticilere; pancar nakliye ihalesinde bağlı bulundukları kantar için oluşan nakliye ücreti ve nakliye ücretinin % 15 fazlası ile nakliye tazminatı ve teşvik primi ödemesi uygulamaları yapılarak üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim etmeleri teşvik edilmiştir. Üreticiler tarafından fabrika merkezine taşınan pancarın toplam taşınan pancara oranı 2010 yılı kampanya döneminde % 56,88 iken, 2011 yılı kampanya döneminde % 59,08 olarak gerçekleşmiştir yılında, müteahhit nakliyeci ve üreticiler tarafından fabrika merkezlerine taşınan pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Merkezine Taşınan Pancar (Ton) (%) a) Üreticiler Tarafından Taşınan Merkez Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar ,06 Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar ,02 Merkez ve Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Toplam Pancar ,08 b) Müteahhit Nakliyeciler Tarafından Taşınan Pancar ,92 TOPLAM ,00 23

27 KAMPANYA SONUÇLARI FİRELER 2011/2012 kampanya döneminde fabrikaların kendi sahasında üretilen pancara göre, tesellüm edilen-bedeli ödenen, tesellüm edilen-işlenen, bedeli ödenen-işlenen ve fabrika tartısı-işlenen pancar miktarları arasındaki fark yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Tesellüm Edilen İle Bedeli Ödenen Pancar Arasındaki Fark (%) Tesellüm Edilen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Bedeli Ödenen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Fabrika Tartısı İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Afyon 7,67 10,23 2,77 9,47 Ağrı 9,32 31,69 24,67 29,29 Alpullu 9,22 13,95 5,21 14,00 Ankara 7,64 9,66 2,19 9,04 Bor 8,29 14,22 6,47 12,79 Burdur 6,80 10,86 4,36 9,30 Çarşamba 7,80 11,72 4,26 9,40 Çorum 8,33 11,14 3,06 10,64 Elazığ 10,93 12,92 2,24 12,58 Elbistan 9,10 10,38 1,41 9,95 Erciş 8,67 26,96 20,03 26,07 Ereğli 7,31 7,84 0,57 5,81 Erzincan 8,15 17,05 9,69 15,01 Erzurum 8,39 18,64 11,19 16,44 Eskişehir 7,45 11,88 4,79 11,33 Ilgın 8,81 10,35 1,69 9,61 Kars 7,21 13,36 6,63 11,85 Kastamonu 7,85 11,75 4,23 11,30 Kırşehir 8,74 8,40-0,37 8,01 Malatya 9,72 13,80 4,52 13,48 Muş 8,91 24,91 17,57 24,00 Susurluk 7,81 13,63 6,31 10,33 Turhal 7,39 10,83 3,71 8,34 Uşak 9,69 11,18 1,65 9,65 Yozgat 7,13 10,21 3,32 9,21 ORTALAMA 8,07 12,11 4,40 10,96 24

28 BEDELE ESAS POLAR ŞEKER VARLIĞI, FABRİKA DİGESTİONU VE RANDIMAN DEĞERLERİ 2011/2012 kampanya döneminde fabrikaların, bedele esas polar şeker varlığı, fabrika digestionu ve randıman değerleri yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedele Esas Polar Şeker Varlığı (%) Fabrika Digestionu (%) Fabrika Randımanı (%) Afyon 17,78 17,54 15,10 Ağrı 16,73 16,50 13,50 Alpullu 14,09 13,84 11,04 Ankara 15,98 16,08 13,36 Bor 16,58 16,46 13,75 Burdur 17,35 17,05 14,41 Çarşamba 16, Çorum 16,59 16,59 14,15 Elazığ 15,87 15,81 13,30 Elbistan 16,00 15,91 13,62 Erciş 17,09 16,90 14,00 Ereğli 17,03 16,70 14,15 Erzincan 17,13 16,91 14,61 Erzurum 18,83 18,00 15,86 Eskişehir 16,66 16,18 13,49 Ilgın 17,29 17,00 14,64 Kars 18,50 18,43 15,89 Kastamonu 16,61 16,38 14,28 Kırşehir 17,18 17,02 14,61 Malatya 14,83 14,76 12,07 Muş 17,01 16,51 13,73 Susurluk 14, Turhal 17,32 16,73 14,39 Uşak 17,46 17,41 14,92 Yozgat 17,09 17,02 15,16 ORTALAMA 16,93 16,68 14,19 25

29 PANCAR VE ŞEKER VERİMLERİ 2011/2012 kampanya döneminde fabrikaların bedeli ödenen pancar miktarı üzerinden hektara pancar verimi ile bedele esas polar şeker varlığı ve randımana göre hektara şeker verimleri aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedeli Ödenene Göre Pancar Verimi (Ton/hektar) Polar Şeker Varlığına Göre Şeker Verimi (Ton/hektar) Randımana Göre Şeker Verimi (Ton/hektar) Afyon 52,557 9,345 7,936 Ağrı 33,713 5,640 4,551 Alpullu 53,809 7,582 5,941 Ankara 59,415 9,495 7,938 Bor 53,827 8,925 7,401 Burdur 53,683 9,314 7,736 Çarşamba 34,815 5,772 - Çorum 46,656 7,740 6,602 Elazığ 39,693 6,299 5,279 Elbistan 58,111 9,298 7,915 Erciş 37,124 6,344 5,197 Ereğli 60,951 10,380 8,625 Erzincan 49,382 8,459 7,215 Erzurum 41,125 7,744 6,522 Eskişehir 58,072 9,675 7,834 Ilgın 57,313 9,909 8,391 Kars 29,268 5,415 4,651 Kastamonu 35,592 5,912 5,083 Kırşehir 62,190 10,684 9,086 Malatya 45,886 6,805 5,538 Muş 33,018 5,616 4,533 Susurluk 75,631 10,755 - Turhal 45,935 7,956 6,610 Uşak 51,827 9,049 7,733 Yozgat 56,517 9,659 8,568 ORTALAMA 51,172 8,663 7,261 26

30 3.3- ÜRETİCİ DESTEKLERİ Pancar tarımında birim alandan elde edilecek kök ve şeker verimini arttırmak gayesiyle, üreticilere tarımsal işlerini zamanında ve tekniğine uygun olarak yapabilmeleri için ayni ve nakdi yardım yapılmasına bu yıl da devam edilmiştir KİMYASAL GÜBRE DAĞITIMI 2011 yılı üretim dönemi için pancar üreticisinin ihtiyacı olan kimyasal gübrelerin temin ve dağıtım hizmetleri Yönetim Kurulumuzun 14/10/2010 tarih ve 2672/16-3 sayılı kararı ile Pankobirlik e devredilmiştir. Yıl içinde pancar üretimi için dağıtımı yapılan kimyasal gübrelerin cins ve miktarları aşağıya çıkarılmıştır. ÜRE KOMPOZE (%46N) (12N-30P 2 O 5-12K 2 O) TOPLAM 1- Ticari İsimlerine Göre (Ton) AZOT FOSFOR POTAS TOPLAM 2- Saf Bitki Besin Maddelerine Göre (Ton) AZOT FOSFOR POTAS TOPLAM 3- Dekara Verilen Saf Bitki Besin 16,056 9,532 3,813 29,401 Maddesi (kg) ŞEKER PANCARI TOHUMU 2011 yılı pancar ekimlerinde, sertifikalı genetik monogerm şeker pancarı tohumu kullanılmıştır. Kullanılan tohum ile hektara sarf edilen miktarlar aşağıya çıkarılmıştır. 1- Sarf edilen pancar tohumu (kg) : Hektara atılan pancar tohumu (Mükerrer ekim dahil) (kg) : 3,50 27

31 EKİM MAKİNELERİ 2011 yılı pancar ekimlerinde Şirketimize ait adet mekanik hassas ekim makinesi ile ,2 hektar (% 63), üreticilere ait adet pnömatik hassas ekim makineleri ile de ,0 hektar (% 37) olmak üzere toplam ,2 hektar pancar ekimi gerçekleştirilmiştir. Sıra üzeri mesafeye göre ekim durumu aşağıda gösterilmiştir. Sıra Üzeri İlk Ekim Ekim Mesafesi (Hektar) (%) 8 cm ,7 86,79 17 cm ,5 13,21 Toplam ,2 100, SEYYAR PANCAR BOŞALTMA-TEMİZLEME VE YÜKLEME MAKİNELERİ 2011 yılında 25 i merkez kantarı, 138 i taşra kantarı olmak üzere toplam 163 kantarda 239 adet makine çalıştırılmış ve ton üretici, ton da yüklenici tarafından taşınan pancar olmak üzere toplam ton pancar boşaltılmıştır. Boşaltılan pancarlardan ton başına 1,80 TL bedel alınmıştır yılında mevcut 239 adet makinenin 123 adedi personel yetersizliği nedeniyle yüklenici eliyle çalıştırılmıştır. Makinelerin son 5 yıllık çalışma durumları aşağıya çıkarılmıştır. Makine Sabit Bulunan Makine İle İşçi Taşınması Pan.Boş. Kantarda Seyyar Pancar Boşaltma Boşaltması Önlenen Makine ile Mak.ile Tesellüm Makinesi ile Boşaltılan Arasındaki Toprağın İşçi ile Boşaltmada Boşaltılan Çalışan Edilen Pancar Miktarı Fire Nakliye Boşaltma Alınan Üretici Makine Pancar Üretici Yüklenici Farkı Tutarı Ücreti Ücret Maliyet Pancarı Yıl Adet Bin Ton Bin Ton % Bin Ton Ton % Bin TL TL/Ton TL/Ton TL/Ton Bin Ton , , ,00-3,50 1,50 1, , , ,50-4,50 1,65 1, , , ,50-4,50 1,65 1, , , ,50-4,50 1,75 1, , , ,50-5,00 1,80 1,

32 2011 yılında tesellüm edilen toplam ton pancarın tonu (% 74,43) seyyar, tonu (% 18,47) sabit olmak üzere toplam tonu (% 92,90) boşaltma makineleri ile boşaltılmıştır SONDAJ FAALİYETLERİ Şirketimiz sondaj ekiplerince 2011 yılında Erciş, Erzurum ve Muş fabrikalarında işletme kuyularının bakım ve onarımları ile Kırşehir ve Susurluk Şeker Fabrikalarında birer adet, Ağrı Şeker Fabrikasında da 2 adet olmak üzere toplam 4 adet derinkuyu açılmıştır. Şirketimizin yaptığı çalışmalar aşağıda gösterilmiştir. Yıllar Şirket Sondaj Ekipleri Tarafından Açılan Üretici Kuyuları İşletme Kuyuları Şirketimiz Kontrolünde Özel Sondaj Ekiplerine Açtırılan Ekim Sahalarında Açılan Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Sulanabilecek Toplam Saha (Hektar) TOPLAM BEDELLİ ŞEKER Her yıl olduğu gibi 2011 yılında da bedelli şeker tevziatına devam edilmiş ve üreticilere pancar bedeline mahsuben ton şeker verilmiştir AVANS ÖDEMELERİ 2011 yılında pancar üreticilerine toplam TL avans ödemesi yapılmıştır. Ödenen bu avansın TL si (% 20,83) ayni olarak, TL si (% 79,17) ise nakdi olarak ödenmiştir. Bu şekilde üreticilere pancar bedel ödemeleri başlamadan önce toplam pancar bedelinin % 46,87 si ayni ve nakdi avans olarak ödenmiştir. 29

33 3.3.8-YAŞ PANCAR POSASI DAĞITIMI Kampanya döneminde fabrikalarımızda yan ürün olarak üretilmekte olan yaş pancar posası dağıtımı ve satışı her yıl Şirketimiz ile üreticiler arasında aktedilen Şeker Pancarı Üretim Sözleşmesi ile Yaş Pancar Posası Bedelsiz Dağıtımı ve Satışı Yönergesi esaslarına uygun olarak yapılmaktadır. Bu çerçevede, Şirketimiz fabrikalarında 2011/2012 kampanya döneminde sözleşme gereği talep eden pancar üreticilerine, teslim ettikleri firesiz pancarın %20 sine kadar bedelsiz olarak prese edilmiş yaş pancar posası verilmiştir. Fabrikalarımızda üretilen istihkak fazlası yaş pancar posası ise Şirketimiz tarafından piyasa şartlarına göre tespit edilen fiyat ile öncelikle ihtiyacı olan pancar üreticilerine, daha sonra da sütçülük ve besicilik yapanlara satılmıştır. 2011/2012 kampanya döneminde üretilen toplam ton yaş pancar posasının tonu bedelsiz olarak üreticilere dağıtılmış, tonu ise bedelli olarak satılmıştır MELAS SATIŞI 2011 yılında hayvan yemi olarak üreticiye ton melas satışı yapılmıştır. 3.4-PANCAR FİYATLARI PANCAR ALIM FİYATLARI 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği gereğince; şeker pancarı fiyatları her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Buna göre, Yönetim Kurulumuzun 26/10/2011 tarih ve 2692/17-1 sayılı kararı ile 2011 yılında üretici tarafından teslimi taahhüt edilen % 16 polar şeker ihtiva eden, net (firesi düşürülmüş) bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı 125,00 TL olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, Yönetim Kurulumuzun 26/10/2011 tarih ve 2692/17-3 sayılı kararı ile 2011 yılı net (firesi düşürülmüş) bir ton C pancarı alım fiyatı 70,00 TL olarak tespit edilmiştir. 30

34 SON 5 YILLIK PANCAR ALIM FİYATLARI VE TÜFE İLE İLİŞKİSİ Sabit fiyatlarla son 5 yıllık Pancar Fiyatı - TÜFE ilişkisi aşağıda gösterilmiştir (2007 yılı 100 olarak kabul edilmiştir). A Kotası Pancar Alım Fiyatı Pancar Fiyatındaki Yıllar (TL/ton) TÜFE Kümülatif Değişim , , , , ,

35 3.5- PANCAR BEDELİ ÖDEMELERİ 2011 yılı toplam pancar bedeli, ödenen avanslar ve üreticiye ödenecek bakiye pancar bedeli miktarları fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Prim ve Tazminatlar Dahil Toplam Pancar Ayni ve Nakdi Üreticiye Ödenecek Fabrikalar Bedeli Avans Toplamı Bakiye Pancar Bedeli (Bin TL) (Bin TL) (Bin TL) Afyon , , ,81 Ağrı , , ,22 Alpullu 7.073, , ,56 Ankara , , ,56 Bor , , ,62 Burdur , , ,46 Çarşamba 1.081,64 703,00 378,64 Çorum , , ,93 Elazığ 9.933, , ,25 Elbistan , , ,48 Erciş , , ,71 Ereğli , , ,55 Erzincan , , ,61 Erzurum , , ,49 Eskişehir , , ,57 Ilgın , , ,48 Kars 4.957, , ,42 Kastamonu , , ,52 Kırşehir , , ,04 Malatya , , ,18 Muş , , ,80 Susurluk , , ,17 Turhal , , ,43 Uşak , , ,18 Yozgat , , ,64 TOPLAM , , ,32 32

36 Bakiye pancar bedelinin tamamı 30 Nisan 2012 tarihi itibariyle üreticilere ödenecektir yılında, hektara ve pancar teslim eden üretici başına isabet eden ortalama brüt gelir durumu 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Yılı Hasat Sahasına Göre (TL/ hektar) Ortalama Brüt Gelir Pancar Teslim Eden Üretici Başına (TL) , , , ,77 Fark 797, ,62 Ortalama brüt gelir; 2011 yılında bir önceki yıla göre hektar başına % 13,54 oranında, pancar teslim eden üretici başına ise % 18,15 oranında artmıştır. 33

37 3.6. TARIMSAL ETÜT VE PROJEYE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR TARIMSAL ORGANİZASYONDAKİ GELİŞMELER Ülkemiz şeker sektöründeki gelişmelerin etkisi ile pancar üretim miktarı ve şartlarında ortaya çıkan değişiklikler, fabrikalarımızda yapılan yatırımlar ve üretici imkânlarının artması gibi hususlar gözönünde bulundurularak pancar tarımının organizasyonunda bazı değişiklikler yapılarak, üreticiye Şirketimizce sağlanan hizmetlerin daha etkili ve en ekonomik biçimde verilmesi sağlanmıştır PANCAR POTANSİYELİ ETÜT ÇALIŞMALARI Ülkemiz şeker ihtiyacının artması durumunda ihtiyacın karşılanabilmesi, mevcut kurulu pancar işleme kapasitemize yeterli ve emniyetli pancar üretiminin yapılabilmesi için potansiyel pancar ekim sahalarının belirlenmesi, gerek tarım sektöründe, gerekse diğer sektörlerde meydana gelen değişikliklerin pancar üretimi üzerindeki etkilerinin takibi açısından periyodik olarak sonu sıfır ve beş rakamıyla biten yıllarda köy bazından başlayarak kantar, bölge ve fabrika seviyesinde pancar potansiyeli etütleri yapılmaktadır yılında bütün fabrikalarımızda yılları arası pancar potansiyeli etütleri yapılmıştır. Yapılan bu pancar potansiyeli etütleri sonuçlarına göre; Şirketimize bağlı 25 şeker fabrikasında pancar ekimi yapılabilecek toplam arazi miktarı 3 milyon 150 bin hektar, 4 yıllık münavebe sistemine göre yıllar itibariyle ekim sahası bin hektar, üretilebilecek pancar miktarı ise milyon ton arasında değişmektedir BÖLGE ŞEFLİĞİ VE KANTARLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyon Projesi çerçevesinde fabrika merkezlerine yapılan yatırımlar neticesi merkeze tesellümün artması, kota uygulaması ve bazı üretim sahalarında rakip ürünlerin ekiminin artması dolayısıyla, ekonomik olma özellikleri ortadan kalkan Ziraat Bölge Şeflikleri ve kantarların Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu nun 28/04/2000 tarih ve A.01.1.KİT 689 sayılı yazısı, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu nun Şirketimizle ilgili olarak hazırladığı yılları arasındaki denetim raporlarında yer alan temenniler ve 2004/8 Başbakanlık Genelgesi 34

38 kapsamında değerlendirilmesi sonucu yılları arasında Yönetim Kurulu Kararları ile 60 Ziraat Bölge Şefliği ve 205 kantar kapatılmıştır. Şirketimiz 133 Ziraat Bölge Şefliği ve 252 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir PANCAR VE RAKİP ÜRÜNLER MALİYET ETÜTLERİ 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği uyarınca şeker pancarı fiyatları, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Bu durum, üretici maliyetlerinin doğru biçimde belirlenmesinin önemini artırmaktadır. Şeker pancarı ve rakip ürünlerin üretici maliyetlerinin belirlenmesi için Ziraat Bölge Şefliklerimizce, bölgeyi temsil edecek özellikte, bir pancar ve yeterli sayıda rakip ürün tarlasında tarımsal üretim için yapılan harcamalar takip edilerek değerlendirilmektedir. Bu amaçla; 2011 yılında Ziraat Bölge Şefliklerimizce 133 şeker pancarı, 63 buğday, 20 arpa, 5 ayçiçeği, 9 patates ve 50 adet yöresel olarak yetiştirilen diğer ürünlere ait maliyet etütleri yapılmış ve değerlendirilmiştir yılı maliyet etütleri değerlendirme sonuçları Şeker Pancarı, Buğday ve Ayçiçeğine Ait Üretici Masrafları (Tablo 1), Fabrikalar İtibariyle Şeker Pancarı ve Rakip Ürünlere Ait Bilgiler (Tablo 2) ve Şeker Pancarı Çiftçi Masrafları ve Net Gelirleri Tablosu (Tablo 3) başlıkları altında verilmiştir TARIMSAL YATIRIM VE TESİSLERLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR TARIMSAL YATIRIMLAR 1999 C Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi: Fabrika merkezine yakın kantarlar ile küçük ölçekli kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ile bedeli ödenen, işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2011 yılında TL ödenek tefriki yapılmıştır. Bu ödenekten TL harcanarak % 99 gerçekleşme sağlanmıştır. 35

39 Söz konusu proje kapsamında 2011 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere; Ankara ve Eskişehir Şeker Fabrikalarına yer silo sahası yapılması, Burdur Şeker Fabrikasına yüzdürmeli yer silosu (1) vagon elfası yanı yüzdürmeli yer silosu (2) boşaltma kanalları yerine yapılması ile yüzdürmeli yer silolarına elfa başlıklı borulama sistemleri ve aydınlatma sisteminin kurulması tamamlanmıştır. Muş Şeker Fabrikasına 1 adet çukursuz 60 tonluk elektronik kantar tesisi, Ankara Şeker Fabrikasına pancar kamyonu park sahası yapılmış ve Muş Şeker Fabrikasına kameralı kontrol sistemi kurulup hizmete sunulmuştur. Ayrıca Eskişehir Makine Fabrikasında Burdur ve Erciş Şeker Fabrikaları için birer adet 60 tonluk tek platformlu seyyar pancar boşaltma makinesi imal ettirilmiştir A numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi: 2011 yılı Türkşeker Tarım Sektörü Yatırımları 2010 A numaralı İdame Yenileme ve Tamamlama Projesi için TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödenekten TL harcanarak % 98 gerçekleşme sağlanmıştır. Söz konusu projenin Makine-Teçhizat alt bölümünde fabrikalarımızın ve kantarlarımızın öncelikli ihtiyacı olan 1 adet seyyar pancar boşaltma makinesi tadilatı yapılmış, mekanik olan 37 kantar tesisi elektro mekaniğe dönüştürülmüştür. İki kantarımıza enerji nakil hattı ve trafo tesisi yaptırılmış ve bir kantarımıza trafo alınmıştır. Bir bölgemizde kalorifer kazanı yenilenmesi ve 1 bölgemizde de kalorifer kazanının doğalgaza dönüştürülmesi işlemi yapılmıştır. Bu bölümdeki TL ödeneğin TL si kullanılmış olup gerçekleşme oranı % 99 olmuştur. İnşaat alt bölümünde ise 1 kantarda silo kaldırımı tadilatı ve 3 kantarda kantar sahasının betonlanması işleri yaptırılmıştır. Bu bölümündeki TL ödeneğin, TL sı harcanmıştır. Gerçekleşme oranı % 97 olmuştur TARIMSAL TESİSLER Şirketimiz 31/12/2011 tarihi itibariyle 133 Ziraat Bölge Şefliği ve 252 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Ziraat Bölge Şefliklerimizin bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması Tablo 4 te, kantarlarımızın bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması ise Tablo 5 te verilmiştir. 36

40 TABLO : 1 - ŞEKER PANCARI, BUĞDAY ve AYÇİÇEĞİ'NE AİT ÇİFTÇİ MASRAFLARI ( 2011 YILI ) ŞEKER PANCARI BUĞDAY AYÇİÇEĞİ Toplam Toplam Toplam Masraftaki Masraftaki Masraftaki MASRAF UNSURLARI TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı 1-TARLA KİRASI 94,46 18,49 16,52 46,44 120,62 22,88 87,50 292,64 31,39 2-GÜBRE BEDELİ 66,54 13,02 11,64 29,95 77,80 14,76 34,47 115,28 12,37 3-TOHUM BEDELİ 5,13 1,00 0,90 21,14 54,91 10,42 14,88 49,77 5,34 4-MÜCADELE İLACI 3,86 0,76 0,68 2,51 6,51 1,24 6,30 21,07 2,26 5-MİBZER KİRASI 1,98 0,39 0,35 6-İŞGÜCÜ TOPLAMI 176,71 34,58 30,91 9,05 23,50 4,46 17,49 58,49 6,27 a)çapa Tekleme 83,11 16,27 14,54 0,00 0,00 0,00 13,08 43,75 4,69 b)sulama 26,29 5,14 4,60 3,11 8,08 1,53 3,61 12,07 1,30 c)hasat 65,32 12,78 11,43 2,05 5,32 1,01 0,36 1,20 0,13 d)diğer (Ek.,M ü.,g üb.,yan Ürün.) 1,99 0,39 0,35 3,89 10,10 1,92 0,44 1,47 0,16 7-ÇEKİ GÜCÜ TOPLAMI 147,39 28,85 25,78 87,53 227,36 43,13 101,84 340,61 36,53 a)tarla Hazırlığı 46,33 9,07 8,10 36,76 95,48 18,11 52,36 175,12 18,78 b)ekim 7,66 1,50 1,34 8,64 22,44 4,26 7,89 26,39 2,83 c)çapa Tekleme 6,09 1,19 1,07 0,00 0,00 0,00 12,89 43,11 4,62 d)sulama 42,46 8,31 7,43 6,94 18,03 3,42 5,21 17,42 1,87 e)hasat 35,51 6,95 6,21 15,36 39,90 7,57 13,37 44,72 4,80 f)diğer (M üc.,g üb.,yan Ürün.) 9,34 1,83 1,63 19,83 51,51 9,77 10,12 33,85 3,63 8-NAKLİYE BEDELİ 51,53 10,09 9,01 5,46 14,18 2,69 4,02 13,44 1,44 9-DİĞER (Su bedeli vb.) 24,07 4,71 4,21 0,88 2,29 0,43 12,25 40,97 4,39 GENEL TOPLAM 571,67 111,89 100,00 202,96 527,17 100,00 278,75 932,27 100,00 Not: 1 Ton'a isabet eden masrafların hesaplanmasında; maliyet etütlerindeki verim değerleri (Şeker Pancarı : kg/da, Buğday: 385 kg/da, Ayçiçeği: 299 kg/da) kullanılmıştır. 37

41 TABLO : 2 - FABRİKALAR İTİBARİYLE ŞEKER PANCARI ve RAKİP ÜRÜNLERE AİT BİLGİLER ( 2011 YILI ) TOPLAM ÜRETİM ÜRÜN ÜRÜN MASRAFLARI VERİM MALİYET FİYATI N E T G E L İ R ADI ETÜT ( TL / da ) ( ton / da ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / da ) SAYISI [1] [2] [3] = [1] / [2] [4] [5] = [4] - [3] [6] =( [2]*[4] )-[1] Şeker Pancarı ,67 5, ,89 132,27 20,38 104,10 Anason 1 377,86 0, , ,00-898,00-62,86 Arpa (Genel) ,78 0, ,61 489,00-5,61-1,79 Arpa (Sulu) 5 173,03 0, ,78 478,00 26,22 10,04 Arpa (Susuz) ,50 0, ,29 488,00-2,29-0,71 Ayçiçeği 5 278,75 0, , ,00 265,73 79,45 Buğday (Genel) ,96 0, ,17 572,00 44,83 17,26 Buğday (Sulu) ,97 0, ,62 571,00 52,38 23,84 Buğday (Susuz) ,17 0, ,57 567,00 36,43 12,71 Ç eltik 9 697,20 0, , ,00 146,56 108,31 Çer.Ayçiçeği 3 313,96 0, , ,00 149,06 31,60 Domates ,07 6, ,76 343,00 130,24 898,63 K.Fasulye 2 358,30 0, , , ,36 385,30 Haşhaş 4 431,18 0, , , ,74-152,83 Havuç ,58 5, ,41 460,00 221, ,42 Karpuz 1 514,50 6,000 85,75 800,00 714, ,50 Kavun 2 475,63 2, ,88 150,00-9,88-29,38 M ısır 4 459,58 1, ,41 588,00 165,59 180,16 Silajlık M ısır 2 445,22 4,620 96,37 115,00 18,63 86,08 Ot 1 66,00 0, ,00 300,00 135,00 54,00 Pamuk 2 594,73 0, , ,00 428,38 192,77 Patates 9 922,48 2, ,41 478,00 163,59 479,97 Sarımsak ,50 0, , , , ,50 Soğan 6 872,55 3, ,27 321,00 97,73 381,92 Taze Fasulye ,66 1, , ,00 878, ,34 Tur.Hıyar ,50 2, ,22 900,00 209,78 482,50 Tütün 2 862,83 0, , , ,80 659,67 Nohut 1 205,10 0, , , ,25 114,90 Tohumluk Mısır 1 377,70 0, , , ,75 582,30 Yonca 1 209,30 0, ,60 600,00 181,40 90,70 38

42 TABLO : YILI ŞEKER PANCARI ÇİFTÇİ MASRAFLARI ve NET GELİRLERİ TABLOSU (Düzeltilmiş Maliyet Etütlerine Göre) ÇİFTÇİ FİRESİZ ŞEKER MASRAFLARI PANCAR PANCARI BRÜT KULLAN. TOPLAMI VERİMİ DİGESTİON FİYATI GELİR NET GELİR İŞÇİ FABRİKA ETÜT (TL/da) (ton/da) % (TL/ton) (TL/da) (TL/da) (TL/Ton) SAYISI ADI SAYISI [1] [2] [3] [4] [5] = [4] * [2] [6] = [5] - [1] [7] = [6] / [2] (Adet/da) AFYON 7 624,60 5,332 17,78 138,91 740,64 116,04 21,76 5 AĞRI 3 366,85 3,124 16,73 130,70 408,27 41,42 13,26 5 ALPULLU 6 619,78 5,716 14,09 110,08 629,16 9,39 1,64 5 ANKARA 7 604,75 6,006 15,98 124,84 749,76 145,00 24,14 5 BOR 4 638,76 5,144 16,58 129,53 666,31 27,55 5,36 1 BURDUR 8 596,73 5,463 17,35 135,55 740,49 143,76 26,32 2 ÇARŞAMBA 3 476,69 3,947 16,58 129,53 511,26 34,57 8,76 5 ÇORUM 7 608,33 4,995 16,59 129,61 647,44 39,11 7,83 3 ELAZIĞ 2 590,34 4,260 15,87 123,98 528,13-62,22-14,61 5 ELBİSTAN 4 560,34 5,418 16,00 125,00 677,27 116,93 21,58 5 ERCİŞ 4 407,13 3,301 17,09 133,52 440,74 33,61 10,18 4 EREĞLİ 3 560,26 5,861 17,03 133,05 779,74 219,49 37,45 3 ERZİNCAN 4 601,56 4,640 17,13 133,83 620,98 19,42 4,18 5 ERZURUM 6 494,54 3,727 18,83 147,11 548,33 53,78 14,43 4 ESKİŞEHİR 8 634,83 6,041 16,66 130,16 786,31 151,48 25,07 2 ILGIN 5 610,31 5,667 17,29 135,08 765,55 155,24 27,39 1 KARS 3 496,53 3,033 18,50 144,53 438,41-58,12-19,16 4 KASTAMONU 7 499,23 4,009 16,61 129,77 520,29 21,06 5,25 4 KIRŞEHİR 5 647,05 6,307 17,18 134,22 846,46 199,41 31,62 4 MALATYA 6 467,19 4,556 14,83 115,86 527,87 60,68 13,32 4 MUŞ 4 432,63 3,583 17,01 132,89 476,16 43,53 12,15 4 SUSURLUK 8 714,42 6,756 14,22 111,09 750,57 36,15 5,35 5 TURHAL 9 584,90 4,710 17,32 135,31 637,27 52,37 11,12 4 UŞAK 4 593,36 4,961 17,46 136,41 676,67 83,31 16,79 5 YOZGAT 6 571,68 5,369 17,09 133,52 716,89 145,21 27,04 5 ORTALAMA ,67 5,109 16,93 132,27 675,68 104,01 20,

43 TABLO : 4 - BÖLGELERİN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2011) Ton Ton Ton Ton Ton Ton ve üzeri Ton Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM % 6,02 0,18 10,53 1,13 10,53 2,38 11,28 3,99 13,53 8,04 22,56 22,25 25,56 62,04 100,00 100,00 Toplam 40

44 TABLO : 5 - KANTARLARIN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2011) Ton Ton Ton Ton Ton Ton Ton ve üzeri Ton Toplam Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM % 1,98 0,02 13,49 1,07 15,87 3,31 20,24 8,75 13,10 8,99 13,49 14,30 15,08 28,33 6,75 35,23 100,00 100,00 Not: Akyumak Kantarı adına 2011 yılında taahhüt alınmamıştır. 41

45 3.8- TOHUM İŞLEME FABRİKASI ÇALIŞMALARI Tohum İşleme Fabrikasınca; pancar üretim iş programına uygun olarak, ihale edilmek suretiyle temin edilen genetik monogerm ham tohumlar işlenmekte ve her türlü teknik kontrolü, ilaçlaması ve laboratuvar analizleri yapılarak ekime hazır halde fabrikalara sevk edilmektedir. İşlenmiş tohumların ilaçlanması; ileri teknolojik özelliklerdeki tohum ilaçlama ünitesinde insan sağlığı ve çevre kirliliğine meydan verilmeden hastalık, toprak altı zararlıları ve bitkinin genç döneminde etkili olan haşerelere karşı yapılmaktadır. 1- İşlemeye Alınan Ham Tohum Miktarı (Ton) : 550, İşlenen Tohum Miktarı (Ton) : 411, Randıman (%) : 74, Yılı Ortalama İşlenmiş Tohum Maliyeti (TL/kg) : 24,43 42

46 4 - FABRİKALARIMIZIN İŞLETME VE TEKNOLOJİK FAALİYETLERİ A - ŞEKER ÜRETİMİ KAMPANYA FAALİYETLERİMİZ Sanayimizde bu yılki kampanya döneminde 23 fabrikada günde ortalama ton pancar işlenmiştir ÜRETİM DEĞERLERİ 2011/2012 Kampanya döneminde Şirketimize ait fabrikalarda üretilen şeker miktarı, geçen dönemlerle karşılaştırmalı olarak aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. ŞEKER ÜRETİMİ, Ton 43

47 2011 kampanyasında, fabrikalarımızda ton pancar işlenerek ton şeker ve ton melas elde edilmiştir kampanya döneminde küp şeker üretimi yapılmamış olup, pancar kampanyası dışında ise 410 ton küp şeker üretilmiştir yılında Eskişehir Alkol Fabrikamızda, ton melas işlenerek litre alkol üretilmiştir KAMPANYASI ŞEKER FABRİKASI FAALİYETLERİ ÖZETİ 2011 kampanya başlama tarihleri, her yıl olduğu gibi pancar rekoltesi, pancarın vegetasyon seyri, geçmiş yıllardaki randıman değerleri ve şeker stok durumuna bağlı kalınarak ilgili servislerle görüş birliği içerisinde tespit edilmiştir. Yönetim Kurulumuzun tarih ve 1 sayılı kararı ile Çarşamba ve Susurluk Şeker Fabrikaları ekim alanlarında üretilen pancarların 2011/12 kampanya döneminde Çorum ve Eskişehir Şeker Fabrikalarında işlenmesi kararlaştırılmıştır. 44

48 TEKNOLOJİK DEĞERLER Fabrikalarımıza ait son beş yıllık teknolojik sonuçlar karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Yıllar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g ,43 0,43 2,01 13,99 85, ,57 0,43 1,96 14,18 85, ,18 0,43 1,97 14,78 86, ,61 0,46 2,05 13,10 83, ,68 0,45 2,04 14,19 85, yılında fabrikalarımızca elde edilen teknolojik değerler aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Fabrikalar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g. Afyon 17,54 0,48 1,96 15,10 86,10 Ağrı 16,50 0,57 2,43 13,50 81,77 Alpullu 13,84 0,32 2,48 11,04 79,76 Ankara 16,08 0,42 2,30 13,36 83,04 Bor 16,46 0,55 2,16 13,75 83,55 Burdur 17,05 0,52 2,12 14,41 84,56 Çarşamba Çorum 16,59 0,39 2,05 14,15 85,29 Elazığ 15,81 0,45 2,06 13,30 84,14 Elbistan 15,91 0,32 1,97 13,62 85,61 Erciş 16,90 1,20 1,90 14,00 82,84 Ereğli 16,70 0,39 2,16 14,15 84,73 Erzincan 16,91 0,41 1,89 14,61 86,38 Erzurum 18,00 0,40 1,74 15,86 88,11 Eskişehir 16,18 0,50 2,19 13,49 83,40 Ilgın 17,00 0,37 1,99 14,64 86,12 Kars 18,43 0,45 2,09 15,89 86,23 Kastamonu 16,38 0,37 1,73 14,28 87,18 Kırşehir 17,02 0,38 2,03 14,61 85,88 Malatya 14,76 0,61 2,08 12,07 81,81 Muş 16,51 0,52 2,26 13,73 83,19 Susurluk Turhal 16,73 0,42 1,92 14,39 86,01 Uşak 17,41 0,45 2,04 14,92 85,72 Yozgat 17,02 0,29 1,57 15,16 89,08 Ortalama 16,68 0,45 2,04 14,19 85,11 45

49 4.2- İŞLENEN PANCAR VE ŞEKER ÜRETİMİ PANCAR İŞLEME KAPASİTESİ 23 Şeker fabrikamızın toplam pancar işleme kapasitesi 2011 kampanyasında t/gün olarak gerçekleşmiştir. Tüm fabrikalarımız itibariyle son beş yıla ait değerler aşağıda verilmiştir. Pancar işleme kapasitesi Ortalama İşlenen Pancar Miktarı, Ton/Gün Kurulu Hedef Fabrikalar Ton/gün Ton/gün Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

50 KAMPANYA SÜRELERİ Kampanyalarımız tarihinde Elbistan şeker fabrikası ile başlamış ve tarihinde Ilgın şeker fabrikası ile bitmiştir. Kampanya faaliyetlerimiz 133 gün sürmüştür. Fabrikalarımızın 2011 pancar kampanyası başlangıç ve bitiş tarihleri ile rafineri kampanyası bitiş tarihleri ve kampanya süreleri aşağıda gösterilmiştir. Pancar Kampanyası Rafineri Kamp. Kampanya Süresi (gün) Başlangıç Bitiş Bitiş Pancar Toplam Fabrikalar Tarihi Tarihi Tarihi Kamp. Raf. Dahil Afyon ,00 97,50 Ağrı ,50 73,50 Alpullu ,00 24,25 Ankara ,50 108,00 Bor ,33 98,00 Burdur ,50 105,50 Çarşamba Çorum ,50 74,00 Elazığ ,67 49,00 Elbistan ,67 95,00 Erciş ,50 57,00 Ereğli ,50 109,00 Erzincan ,50 107,00 Erzurum ,50 80,00 Eskişehir ,00 124,00 Ilgın ,25 119,00 Kars ,33 27,33 Kastamonu ,50 62,00 Kırşehir ,00 90,00 Malatya ,50 65,00 Muş ,00 75,50 Susurluk Turhal ,75 85,25 Uşak ,00 104,50 Yozgat ,00 82,00 47

51 İŞLENEN PANCAR VE ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda kampanyada üretilen kristal, küp, rafine ve ihraç şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Üretilen Şeker, Ton Yıllar Kristal Küp Rafine İhraç Toplam ,5 732, , ,0 533, , ,0 287, , , , , , kampanyasında fabrikalar itibariyle dağılım aşağıdadır. İşlenen Pancar Üretilen Şeker, Ton Fabrikalar (Ton) Kristal Küp Rafine İhraç Toplam Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

52 İŞLENEN PANCAR gösterilmiştir. Son beş yılda fabrikalarımızda işlenen pancar miktarları mukayeseli olarak aşağıda İşlenen Pancar, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

53 ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen toplam şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

54 KÜP ŞEKER Piyasanın talebi doğrultusunda kristal şekerden küp şeker üretimi yapılmakta olup 2011 yılında pancar kampanyası dışında 410 ton küp şeker üretilmiştir. Son beş yılda üretilen, toplam küp şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Küp Şeker Üretimi, Ton Yıllar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam , , , , , , ,0 761, , ,0 261, ,0 410, yılında şirketimize ait fabrikalarda üretilen küp şeker miktarları aşağıdadır. Küp Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam Erzurum - 410,0 410,0 Toplam - 410,0 410,0 51

55 4.3 - YAN ÜRÜNLER MELAS Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen melas miktarları mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Melas Üretimi, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

56 B - DİĞER ÜRETİMLER 2011 yılında alkol fabrikalarımızda toplam litre alkol üretilmiştir ALKOL ÜRETİMİ gösterilmiştir. Son beş yılda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları aşağıda Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Yıllar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) aşağıdadır yılında alkol fabrikalarımızda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Fabrikalar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) Erzurum Eskişehir Malatya Turhal Toplam YAKIT DURUMU Fabrika yakıt ihtiyaçları, güncel işlenecek pancar miktarları ve asgari stok dikkate alınarak siparişe bağlanan tahsislerde mümkün olan revizeler yapılmak suretiyle karşılanmıştır. Fabrikalarımızın pancar kampanyasındaki yakıt tüketimleri aşağıda gösterilmiştir. 53

57 TOPLAM YAKIT ( 7000 kcal/kg, Fireli ) ( ŞEKER FABRİKASI İÇİN ) YAKIT TÜKETİMİ ( Ton ) Ort. YAKIT TÜKETİMİ (% pg) Ort. Fabrikalar Yıl Yıl Afyon ,24 5,13 5,67 4,80 4,98 5,15 Ağrı ,96 4,39 4,40 4,44 5,89 4,90 Alpullu ,93 4,88 4,97 4,36 5,54 4,88 Ankara ,99 3,87 3,89 3,89 3,88 3,89 Bor ,38 4,19 4,19 4,56 5,39 4,70 Burdur ,02 4,82 5,00 4,76 5,12 4,96 Çarşamba ,36 5,35 5,57 5,99-5,77 Çorum ,75 3,95 3,85 3,52 3,29 3,53 Elazığ ,55 4,71 4,75 4,38 4,54 4,54 Elbistan ,85 4,78 4,75 4,73 4,92 4,81 Erciş ,70 3,43 3,72 3,88 4,00 3,86 Ereğli ,75 5,38 4,79 6,17 3,42 4,85 Erzıncan ,88 3,95 4,12 4,08 4,32 4,17 Erzurum ,44 4,90 5,02 4,89 5,40 5,10 Eskişehir ,11 4,05 3,90 3,96 4,18 4,01 Ilgın ,60 5,12 4,98 4,97 4,23 4,74 Kars ,35 4,55 4,51 4,47 4,95 4,69 Kastamonu ,14 4,67 4,24 4,36 4,04 4,24 Kırşehir ,79 5,29 4,71 5,00 3,70 4,50 Malatya ,02 4,09 4,08 4,10 4,18 4,11 Muş ,08 3,77 3,85 3,59 3,92 3,77 Susurluk ,30 4,21 4,42 5,38-4,88 Turhal ,22 4,83 4,39 4,36 4,39 4,38 Uşak ,58 4,52 4,05 4,26 4,89 4,46 Yozgat ,96 4,40 4,40 4,74 4,34 4,50 Toplam ,65 4,67 4,54 4,63 4,32 4,50 54

58 C- BAKIM ONARIM VE ENERJİ FAALİYETLERİ Şeker Fabrikalarımızın Bakım- Onarım faaliyetleri ile Enerji Üretim ve Tüketim Faaliyetleri uygun politika ve stratejiler belirlenerek yürütülmüştür. Pancar işleme kampanya döneminde fabrikalarımız günlük olarak takip edilerek meydana gelen arızaların giderilmesinde, gerekli önlem ve tedbirler alınmış, uygun çözümler üretilmiş ve meydana gelebilecek muhtemel arızalara ışık tutması açısından bu arızaların istatistikleri de tutularak gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Pancar İşleme Kampanyası ve revizyon döneminde, Şeker Fabrikalarımızdan, öncelikle arıza nedeniyle uzun duruşları olan fabrikalar ziyaret edilerek, problemler yerinde tespit edilip, gerekli çözümler üretilmiştir. Fabrikalarımızın 2011/2012 pancar işleme kampanyasındaki buhar, elektrik, yakıt sarfiyatlarının % pancara ve şekere göre değerlendirmeleri Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4 te sunulmuştur. A- BAKIM ONARIM FAALİYETLERİ 2011/2012 Pancar İşleme Kampanyasında fabrikalarımızın kritik ünitelerinden olan; Buhar kazanlarına ait işletme raporları, Buhar türbinlerine ait işletme değerlendirme formları, Aylık enerji tüketim listeleri, Arıza bildirim formları, kampanya süresince takip edilmiş ve istatistikleri tutulmuştur. Ayrıca, fabrikalarımızdan gelen kesikli santrifüj sepetleri kontrol föyleri (Föy1 Föy2) gerekli değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Fabrikalarımızın revizyon dönemlerine ait revizyon yüzdeleri aylara göre takip edilerek hedeflenen tarihteki pancar işleme kampanyasına sorunsuz girmeleri için gerekli olan destek ve yönlendirmeler yapılmaktadır. 55

59 Fabrikalarımızın ihtiyaç duydukları malzemelerin dahili ve harici siparişlerinin takibi kontrol ve değerlendirilmesi yapılarak sipariş edilmesine karar verilen malzemelerin teknik şartnameleri hazırlanmıştır. Teknik şartnameye uygunluğu belirlenerek satın alınan ve merkez ambarına teslim edilen malzemelerin gerekli muayene ve kontrolleri yapılarak kabul gören malzemeler fabrikalarımıza dağıtılmıştır. Ayrıca Şeker Fabrikalarımızın Makine Fabrikalarımıza yapmış olduğu siparişler incelenmiş, uygun görülenlerin Makine İmalat Dairesi Başkanlığı vasıtasıyla ilgili Makine Fabrikalarına siparişleri yapılmıştır. Bazı fabrikalarımızda kullanma yeri olup, ihtiyaç fazlası olarak bulunan malzemelerin, ihtiyaç duyulan diğer fabrikalarımızda değerlendirilmesi sağlanmıştır. (Dişli kutusu, pompa, elektrik motoru ve bunlara ait parçalar v.s.) Genel Müdürlük binamızda bulunan Dizel jeneratör grubunun, Telefon santralinin, Kalorifer kazanları yakma sistemlerinin, Asansörlerin, Kameraların, Kart basma ve personel geçiş turnikelerinin Faks cihazlarının, Fotokopi makinelerinin, Klimaların, Bariyer ve Kesintisiz güç kaynaklarının, periyodik bakımları ile arıza durumundaki bakım-onarımları, kalite sistem prosedürüne uygun olarak gerçekleştirilmiştir. 56

60 Titreşim analizi ölçüm cihazı ve grafik analizi programı bulunan bazı fabrikalarımızda ve Başkanlığımız bünyesinde, geleneksel periyodik bakımın yanı sıra planlı bakım çalışmalarının bir kolu olan kestirimci bakım tekniği uygulanmaktadır. Başkanlığımız teknik elemanları tarafından, pancar işleme kampanyasında Afyon, Ankara, Bor, Burdur, Çorum, Elazığ, Elbistan, Ereğli, Ilgın, Kırşehir, Malatya, Uşak, Yozgat, Fabrikalarının kritik ünitelerinde (Turbo generatör grupları, buhar kazanı baca aspiratörleri, taze hava vantilatörleri, difüzyon dişli kutuları v.b.) titreşim ölçümleri yapılmıştır. Değerlendirme raporları ilgili fabrikalarına gönderilmiş olup, analiz raporları doğrultusunda fabrikalar gerekli bakım-onarım çalışmalarını yapmaktadırlar. Termal kamera ile elektrik dağıtım hatlarında, elektrik panolarında, elektrik bağlantı devreleri ve şalterlerde, buhar kazanlarında, izolasyonlu buhar dağıtım hatlarında vb. ısı yığılması olan noktaların tespiti ile nedenlerinin araştırılması çalışmaları kampanyasında başlanmış olup, kampanyasında da devam edilmiştir. B- ENERJİ FAALİYETLERİ tarih ve sayılı Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Arttırılmasına Dair Yönetmelik te, Yıllık toplam enerji tüketimi 1000 (bin) TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler, çalışanları arasından enerji yöneticisi görevlendirir. Ayrıca toplam inşaat alanı en az yirmi bin metrekare veya yıllık toplam enerji tüketimi beş yüz TEP ve üzeri olan ticarî binaların ve hizmet binalarının yönetimleri ile toplam inşaat alanı en az on bin metrekare veya yıllık toplam enerji tüketimi ikiyüz elli TEP ve üzeri olan kamu kesimi binalarının yönetimleri, yönetimlerin bulunmadığı hallerde bina sahipleri enerji yöneticisi görevlendirir veya şirketlerden veya enerji yöneticilerinden hizmet alır. denilmektedir. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğünce (EİE) düzenlenen Enerji Yöneticisi kursuna, 2011 yılı içerisinde fabrikalarımızdan 18 adet teknik personel katılmış ve Enerji Yöneticisi Sertifikasını alarak, fabrikalarında çalışmalarını devam ettirmektedirler. 57

61 Yönetim Kurulumuzun 02/03/2011 tarih ve 2679/4 sayılı toplantısında alınan 8 numaralı kararı ile, Burdur Şeker Fabrikasında mevcut 3 adet AEG marka turbo generatör gruplarının sökülerek bunların yerine, Ankara Şeker Fabrikası Merkez Ambarında bulunan, Siemens marka 6,3kV kw gücündeki, turbo generatör grubunun (Yönetim Kurulumuzun 03/09/2009 tarih ve 2650/12 sayılı kararı ile Çarşamba Şeker Fabrikasından demonte edilen) nakledilerek monte edilmesinin uygun olacağı yönünde karar alınmıştı yılı içerisinde, T-5982 numaralı turbo-generatör grubunun proje, sevk, montaj, test, deneme ve devreye alma işlemleri Başkanlığımız, Proje ve Yenitesisler Dairesi Başkanlığı ve Yüklenici firma Siemens yetkilileri ile birlikte çalışılarak, pancar işleme kampanyasında, Burdur Şeker Fabrikasında, sözkonusu turbogeneratör grubundan fabrikanın ihtiyacı olan elektrik enerjisi üretimi gerçekleştirilmiştir. 14/04/2009 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği nin getirdiği yasal zorunluluk gereği, her bir fabrikamız tarafından, minimum teminat tutarı olan TL ve Takasbank tarafından sunulacak teminat yöntemi ve nakit takası hizmetleri karşılığında TL olmak üzere toplam TL Takasbank hesabına yatırılmıştır. Ancak EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) ve TEİAŞ Genel Müdürlüğü PMUM (Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi) yetkilileri ile yapılan şifai görüşmelerimiz ve resmi yazışmalarımız sonucu, 03/11/2011 tarih ve sayılı Resmi Gazetede EPDK dan Enerji Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlanmış, söz konusu yönetmeliğin Madde 28 (7). bendinde Enerji alış veya satışı için uzlaştırmaya esas ikili anlaşması ve uzlaştırmaya esas verişi çekişi olmayan otoprodüktör lisansına sahip tüzel kişiler ile YEKDEM e tabi lisanslı üretim tesisi olan tüzel kişilerin bu üretim tesisleri için, minimum teminat sağlama yükümlülüğü bulunmaz. denilmek suretiyle Fabrikalarımız teminatlı yapıdan çıkarılmış ve Takasbank a yatırmış oldukları teminatları iade edilmiştir yılı içinde kazan yakıt sistemi Linyit-Fuel Oil den Doğalgaz-Fuel Oil e dönüştürülen, Ereğli ve Kırşehir Şeker Fabrikalarımızın Otoprodüktör Lisanslarının yenilenmesi için (Lisans tadili), gerekli evraklar hazırlanarak EPDK ya (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) müracaat edilmiştir. 58

62 Ankara Şeker Fabrikası Merkez Ambarında bulunan, Siemens marka T-5982 numaralı 6,3kV kw gücündeki turbo generatör grubunun Burdur Şeker Fabrikasına montajının yapılmasıyla fabrikanın kurulu gücü değişmiş ve EPDK nezdinde lisans tadili işleminin yapılması gerekmiştir. Proje değişikliği olduğundan lisans tadil işlemi Proje ve Yeni Tesisler Dairesi Başkanlığı ile birlikte yürütülmektedir sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan, Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinde, Serbest tüketici: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişi olarak belirtilmekte olup, 26/01/2011 tarih ve 3054 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu nun 3054 sayılı Kurul Kararı gereği Serbest Tüketici Limiti yıllık kwh olarak belirlenmiştir. Genel Müdürlük Binamız ve Fabrikalarımız tanımlanan Serbest Tüketici kapsamına girmekte, dolayısıyla Tedarikçisini seçme hakkına sahip olmaktadır. Genel Müdürlük binamız ve Fabrikalarımızın serbest tüketici olarak, elektrik enerjisi tedarikçisini belirlemek üzere hazırlanacak teknik şartname için gerekli çalışmalar devam etmekte olup, 2012 yılı içerisinde serbest tüketici olarak elektrik enerjisi alımı için ihaleye çıkılması planlanmıştır. C- AR-GE FAALİYETLERİ Şerbet arıtımında, dolayısı ile koyu şerbette kalan şeker dışı madde oranında, ham fabrikada kullanılan filtrelerin önemli rolü vardır. AMF (Ankara Makine Fabrikası) filtreleri, Ankara Şeker Fabrikası nda koyu şerbet süzmede kullanılan BMA filtrelerinin yerine kullanılmak üzere devreye alınmıştır. Ankara Şeker Fabrikası işletme yetkilileri, fabrikada AMF filtrelerinin tek başına çalıştırılamaması üzerine, BMA filtrelerinden süzülen koyu şerbeti tekrar süzmede kullandıklarını belirtmişlerdir pancar işleme kampanyası döneminde Uşak Şeker Fabrikası nda 2 adet 12 şer elemanlı AMF filtre devreye alınmış ve başarılı bir şekilde çalıştırılmıştır. AMF filtreleri; kullanım kolaylığı, işgücünden tasarruf, filtre bezi ve süzme yardımcı maddesi açısından BMA filtrelerine göre maliyetin daha düşük olması, fazla yer kaplamaması, yıkama tahliyelerinin geri alınması gibi sorunların olmaması, BMA filtrelerinde gerekli olan depo, pompa gibi yan aparatlara ve ilave bakım onarıma gerek duyulmaması ve ihtiyaca göre değişik gözenek açıklığında filtre 59

63 bezleri kullanılabilmesi gibi özellikleri ile BMA filtrelerine göre üstünlük kazanmaktadır. AMF filtreleri Uşak Şeker Fabrikası nda ilk kampanya döneminde sorunsuz çalıştırılabilmiştir, Ancak, yılı Pancar Kampanyasında, koyu şerbette 56.9 IU olan bulanıklık değerinin, yılı Pancar Kampanyasında 121,8 IU ya yükseldiği gözlenmiş olup, ilgili birimlerce takip edilmektedir. 60

64 AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILG IN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT E L E K T R İK T Ü K E T İM İ (% P G.) k W h (% P G ) 61

65 AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILG IN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT B U H A R T Ü K E T İM İ (% P G.) T O N (% P G ) 62

66 AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILGIN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT 6,50 6,00 5,50 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 YA K IT T Ü K E T İM İ ( k C a l /k g, % P G.)

67 B A K IM O N A R IM V E E N E R J İ D A İR E S İ B A Ş K A N L IĞ I EK /2012 Pancar Kampanyasında Ener ji Kullanım Or anlar ı (Değer ler teknik r apor lar dan alınmıştır.) Fabr ikalar Kampanya gün İşlenen Pancar (bin ton) Üretilen Kristal Şeker (Ton) Ür etilen Buhar (ton) Türbinlerin Toplam Üretimi (kwh) Şeker Fabrikasında Tüketilen Toplam Elektr ik (kwh) Toplam Yakıt (7000kcal/kg göre ton) % Pancara Yakıt 1 ton pancar için tüketilen elektrik(kwh) 1 ton şeker için tüketilen elektr ik(kwh) 1 ton pancar için tüketilen buhar (ton) 1 ton şeker için tüketilen buhar (ton) Afyon Şeker , ,98 32,72 216,68 0,3563 2,3595 Ağrı Şeker , ,89 52,07 385,83 0,5625 4,1677 Alpullu Şeker 25 60, ,54 29,86 270,48 0,5030 4,5574 Ankara Şeker , ,88 31,15 233,23 0,3320 2,4858 Bor Şeker , ,39 33,63 244,61 0,4039 2,9382 Burdur Şeker , ,12 32,49 225,40 0,4286 2,9738 Çarşamba Şeker Çorum Şeker , ,29 24,42 172,62 0,3235 2,2863 Elazığ Şeker 49 88, ,54 33,82 254,31 0,4010 3,0153 Elbistan Şeker , ,92 31,94 234,50 0,3335 2,4491 Erciş Şeker ,00 39,73 283,82 0,3592 2,5657 Ereğli Şeker , ,42 22,89 161,79 0,3111 2,1992 Erzincan Şeker , ,32 32,84 224,88 0,3580 2,4514 Erzurum Şeker , ,40 32,65 205,80 0,4027 2,5389 Eskişehir Şeker , ,18 31,11 230,62 0,3605 2,6724 Ilgın Şeker , , ,23 30,18 206,17 0,2486 1,6983 Kars Şeker 28 47,4 7533, ,95 40,04 251,93 0,4681 2,9454 Kastamonu Şeker , , ,04 30,35 212,55 0,3332 2,3336 Kırşehir Şeker , ,70 23,38 160,00 0,3115 2,1315 Malatya Şeker , ,18 33,08 273,96 0,3894 3,2251 Muş Şeker ,92 35,13 255,83 0,3823 2,7836 Susurluk Şeker Turhal Şeker , ,39 30,78 213,92 0,3760 2,6134 Uşak Şeker ,89 28,00 187,69 0,4228 2,8338 Yozgat Şeker , ,34 31,13 205,33 0,4251 2,8040 Toplam 8.557, ,32 30,35 213,84 0,3545 2,4977 En Kötü Değer En İyi Değer 64

68 5. MAKİNA FABRİKALARI ve EMAF 2011 YILI FAALİYETLERİ 2011 yılında Makina Fabrikaları ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında; modernize edilen Şeker Fabrikalarının ihtiyacı makina ve tesisler ile tüm Şeker Fabrikalarının bakım ve onarımı için gerekli yedek parçaların imalat ve tamiratları gerçekleştirilmiş olup ayrıca bazı resmi ve özel kuruluşlara da makina tesis ve yedek parça imalatı yapılmıştır 2011 Yılında yapılan toplam imalat bedeli bir yıl öncesine göre % 8 artarak ,09 TL olarak gerçekleşmiştir yılında Makina Fabrikaları ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında yapılan işlerin dağılımı aşağıda gösterilmiştir. Tabloda gösterilen değerler 2010 yılından devreden miktarı çıkartmak ve 2012 yılına devreden miktarı ilave etmek suretiyle hesaplanmıştır. Yedek, Tamirat ve Yatırım harcamaları ile ilgili üretim değerlerine dönem giderleri, kıdem tazminatları ve sosyal yardımlar dahil edilmiştir. YAPILAN İMALAT ( TL ) Fabrika Yıl Şeker Fabrikaları Harice Toplam Faaliyet Net Adı Yedek Yatırım Yapılan İmalat Kar / Zarar Kar/Zarar , , , , , ,95 AFYON , , , , , ,52 ANKARA , , , , , , , , , , , , , , , , , ,97 ESKİŞEHİR ERZİNCAN TURHAL , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,99 EMAF , , , , , ,70 TOPLAM , , , , , , , , , , , ,75 65

69 KAR ve ZARAR DURUMU Makina Fabrikası ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasının Son 5 Yıllık Satış değeri üzerinden Toplam üretim Kar - Zarar durumu aşağıda gösterilmiştir Yıllar Satışı Yapılan (Kapanan) İşlerin Kıymet Tutarı Ciro Zarar Kar TL TL TL TL , , , , , , , , , , , , , , , Not: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Şeker Fabrikaları'na yapılan imalatlardan kâr alınmamıştır yılı Makina Fabrikaları üretim faaliyetleri ( Ton ) Makina Döküm* Çelik* Talaşlı* Kauçuk Net Fabrikası Pik Çelik Sfero D. Dışı Konstr. İmalat İmalat İmalat Afyon Ankara Eskişehir Erzincan Turhal Toplam * Brüt değerler. Yıllar Son 5 yıllık Üretim değerleri Ton

70 ARAŞTIRMA GELİŞTİRME FAALİYETLERİ MAKİNA FABRİKALARI ve EMAF 1 - ANKARA MAKİNA FABRİKASI Dişli freze tezgahlarında 42 modül takma karbür uçlu freze çakısı uygulama çalışması yapılmış olup 42 modül dişli imalatı ile ilk kez kullanılan takma uçlu son işlem çakısı ile devir ve ilerleme arttırılarak yaklaşık % 50 zaman tasarrufu sağlanmış ayrıca azdırma bileme işleminden kurtulunmuş, sadece kırılan ve aşınan uçların değişimi ile ekonomik kesim elde edilmiştir. Şeker Fabrikalarında kullanılan kule difüzyonu çevre ve pinyon dişli, özel sektörden fabrikamıza sıklıkla gelen dişlilerim modülleri için hem kaba hem de son işlemleri aynı takımla gerçekleştirilmek üzere takma uçlu çakı ve azdırma kullanımına geçiş çalışmaları sürdürülmektedir. Büyük çap ve uzunluktaki dolu millerin delinmesi işlerinde büyük zaman kayıplarının önüne geçmek için tek seferde 140 mm. çapında ve tezgahın elverdiği mesafede delik delme operasyonu gerçekleştirebilen Derin delik delme sistemi kullanımına geçilmiş, 160 mm çap ve 550 mm. boyundaki deliklerin delinmesinde % 90 zaman tasarrufu sağlanmıştır. 2 - ELEKTROMEKANİK AYGITLAR FABRİKASI a) Bor Şeker Fabrikası Rafineri ve Ham Fabrika otomasyonları için PCS7 projesi geliştirilmesi b) Proses Refrektometre ile kristalizasyon çalışmaları, c) Kızgın buhar debi ölçümü için VORTEX tipi debimetre montaj ve kalibrasyon çalışmaları, d) RACK tipi bilgisayar panolarının projelendirilmesi ve uygulaması için, gerekli araştırma ve denemeleri, e) Kütlesel debimetre ile ham şerbet brix ölçme denemeleri, f) Ultrasonik debimetreler ile Kazan Besleme Suyu Debisi ölçme ve denemeleri, g) Yıkamalı tip basınç transmitterleri ile çok yoğun akışkanların seviyelerini ölçme deneme çalışmaları yapılmıştır. 67

71 BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ - Genel Müdürlük ile Fabrikalar arasında bulunan NETWORK trafiği sürekli açık tutulmuş veri aktarımı ve Network üzerinden yapılan işler aksatılmadan yürütülmüştür. - Şeker Üretim Sistemi adıyla geliştirilen yeni proje ile günlük üretim bilgileri İntranet ortamında takip edilmeye başlanmış olup bilgi akışı hızlanmıştır. - Kurumun istekleri doğrultusunda Programlama faaliyetleri aksatılmadan yürütülmüş, daha önce farklı teknolojilerle yapılan işler tespit edilerek, tarafımızdan yazılan programlarla yapılmaya başlanmıştır. Bu sayede hem zamandan tasarruf edilmiş hem de mükerrer ve yanlış bilgi akışı önlenmiştir. - Atak önleme sistemi güncel tutularak, içeriden ve dışarıdan gelecek zararlı ataklar engellenmiştir sayılı yasa gereği Network ağ güvenliği en üst seviyeye çıkartılmış, URL filtreleme, virüs ve anti virüs programları sürekli güncel tutulmuştur. - Gelişen teknolojiler doğrultusunda, ödeneklerde dikkate alınarak yeni bilgisayar ve yazıcı talepleri karşılanmıştır. 68

72 ŞEKER ENSTİTÜSÜ AR-GE FAALİYETLERİ Şeker Enstitüsü bünyesinde bulunan Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürlüklerinin araştırma ve teknik yardım faaliyetleri; Araştırma ve Geliştirme Çalışmaları, Danışmanlık, Teknik Yardım ve Rutin Çalışmalar, Eğitim, Uluslararası Araştırma Kurumları ile İşbirliği, Yurt içi Üniversite ve Diğer Kurumlarla İşbirliği, Kongreye Katılma ve İnceleme Gezileri, Araştırmaya Yönelik Üretim Faaliyetleri başlıkları altında verilmiştir. ARAŞTIRMA ve GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI Yeni Başlanan ve Devam Eden Araştırma-Geliştirme Çalışmaları: Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı Şubelerce; Şeker pancarı ekim alanlarımızda ekilecek şeker pancarı çeşitlerini seçebilmek amacıyla 2011 yılında da Cercospora ve Rhizomania ya dayanıklı çeşitlerle; Çarşamba, Karacabey, Çorum, Kırşehir ve Ilgın da çiftçi tarlaları ile Konya, Eskişehir ve Hasankale Deneme İstasyonlarında, nematoda toleranslı çeşitlerle; Eskişehir, Etimesgut ve Konya Deneme İstasyonları ile Akşehir ve Altınekin çiftçi tarlalarında ve Tepe Kıvırcıklığı (Curly Top) hastalığına dayanıklı çeşitlerle; Şereflikoçhisar da çiftçi tarlasında ve Ilgın, Konya ve Etimesgut Deneme İstasyonlarında verim kontrol denemeleri yapılmıştır. Deneme sonuçlarına göre; Cercospora ile Rhizomania ya dayanıklı çeşitler, Nematoda toleranslı çeşitler ve Tepe Kıvırcıklığına dayanıklı iyi performans gösteren çeşitler belirlenmiştir. Bu denemeler aynı zamanda T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı na üretim izni ve tescil için başvurulan çeşitlerin, Resmi Tescil Denemesi olarak yürütülmüştür. Genetik monogerm hibrid şeker pancarı çeşit ıslahı çalışmaları çerçevesinde, elde edilen genetik monogerm hatlardan anaç pancar seleksiyonu, kenevir izolasyonunda tohum üretimleri ve melezlemeler, familyalarda O-tip bitki testi yapılmış, bunlardan fide üretilmiş ve 69

73 genetik monogerm familyalar ve melezleri verim kontrol denemelerine alınmıştır. Multigerm tetraploid ve diploid tozlayıcıları ıslah etmek amacıyla melezlemeler yapılmış, seçilen bitkiler kenevir izolasyonunda erkek kısırlarla melezlenerek tohum üretilmiştir. Rhizomania ve Cercospora hastalıklarına toleranslı monogerm şeker pancarı popülasyonu geliştirme çalışmaları yürütülmüştür. Pancar kist nematoduna dayanıklılık çalışmaları sürdürülmüştür. Çeşit geliştirme çalışmalarına devam edilmiştir. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü adına Farklılık, Yeknesaklık ve Durulmuşluk denemesi Etimesgut Deneme İstasyonunda yürütülmüştür. Şeker Pancarı Tarımında Ekilen Çeşitlerin Farklı Partilerine ait Tohumların Tarla İntaş Gücünün Tespiti, Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi, Rutin Toprak Analiz Metotlarının Kontrol, Adaptasyon ve Modifikasyonu ve Şeker Pancarı Yetiştirilmesinde Üretim Seyri, Maliyet ve İklim Değişkenleri Arasındaki İlişkilerin Araştırılması konulu araştırmalara 2011 yılında devam edilmiştir. Hububatta Yabancıot Kontrolünde Kullanılan Bazı Sulfonylurea Grubu Herbisitlerin Kalıntı Seviyeleri ile Müteakip Şeker Pancarına Etkileri, Şeker Pancarı Tepe Kıvırcıklığı Hastalığına Dayanıklı Şeker Pancarı Çeşitlerinin Verim ve Kalite Performanslarının Belirlenmesi ve Nematoda Dayanıklılık Geninin (hs1 pro1 ) Agrobacterium tumefaciens Aracılığıyla Şeker Pancarına (Beta vulgaris L.) Aktarılması konulu araştırmalar 2011 yılında da sürdürülmüştür. Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Sulamanın Vejetasyon Seyrine Etkisi, Şeker Pancarı Çıplak Tohumuna Uygulanan Sistemik İlaçların Farklı Dozlarının, Zararlılar Üzerindeki Etkisi, Türkiye de Şeker Pancarı Üretim Alanlarında Enfeksiyon Oluşturan Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV) ün Moleküler ve Patojenik Varyantlarının ve Beet black scorh virus (BBSV) ün Araştırılması ile Şekerpancarı Tohumunda Farklı Kaplama Kalınlıklarının Tarla Çıkışına Etkisi konulu araştırma çalışmaları devam etmektedir. Doğu Anadolu Bölgesi Şartlarında Çıplak ve Kaplanmış Şeker Pancarı Tohumunun Değişik Ekim Mesafelerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi konulu araştırma çalışmasına 2011 yılında başlanmıştır. 70

74 Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce; Beyaz Şekerde Kötü Kokuya Neden Olan Uçucu Yağ Asitlerinin Tespit Edilmesi ve Kötü Kokuların Giderilmesi Amacıyla Çeşitli İyileştirme Yöntemlerinin Araştırılması, Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 304L, Nikel Kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi, Kömürde Uçucu Madde Miktarının Tayininde Isıtma Hızının Önemi ve Değişik Isıtma Hızlarında Kömür Sıcaklığı İle Kömürden Ayrılan Uçucu Madde Miktarı Arasındaki İlişki, Ankara Şeker Fabrikasına BMA Filtrelerinin Yerine Kullanmak Üzere Konulan Yeni Tip Koyu Şerbet Filtrelerinde Karşılaşılan Sorunların İncelenmesi, Ham Şerbet Arıtımında I. Karbonatlama Kademesinde Optimal Çökme Noktasının Otomatik Olarak Tayini ve Proses Kontrolünün Otomasyonunun Gerçekleştirilmesi, Ankara Şeker Fabrikası Bölgelerinin Pancarlarında Beyaz Şeker Veriminin Hesaplanması, Ankara Şeker Fabrikası Şerbetlerinde (Ham Şerbet, Sulu Şerbet, Koyu Şerbet ve Melas) Azotlu Bileşiklerin Seyri konularında araştırma çalışmalarına devam edilmektedir. Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile ortak yürütülen çalışmalar kapsamında Ham Şeker, Beyaz Şeker, Özel Şekerler, Melas, Pancar, Pancar Şekeri Fabrikasyonu, Oligosakaritler ve Polisakaritler, Şekerler ve Şekerdışı Maddeler için Kromatografik Teknikler, Mikrobiyoloji, İndirgen Şekerler konularında çalışmalara devam edilmektedir. Sonuçlanan Araştırma Geliştirme Çalışmaları: Damla ve Yağmurlama Sulama Yöntemlerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi ve Azot Fikse Edici ve Fosfor Çözücü Bakteri İzolatlarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi konulu araştırma çalışmaları 2011 yılında tamamlanmış, sonuç raporları hazırlanmaktadır. Şeker Fabrikalarında Kullanılan Izgaralı Kömür Kazanlarında Buhar Üretimini Olumsuz Yönde Etkileyen Şlaka Oluşumunun Nedenlerinin Araştırılması, Fuel-Oil Yanma Katalizörünün Buhar Kazanlarında Denenmesi, Yatay Küspe Preselerinde Sıkılmış Küspe Kuru Maddesinin Artırılması, Şerbet ve Şuruplardaki Melas Yapıcı İyonların Küspe Üzerinde Adsorblanarak Ortamdan Uzaklaştırılması, Rafineride Pişirim Mayası Denemeleri, Pancar Yıkama ve Yüzdürme Sularında Şeker Kaybı konulu çalışmalar tamamlanarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Şeker Fabrikalarında Koyu Şerbet 71

75 Süzme İşleminde Kullanılan Filtrasyon Yardımcı Maddesi Perlitin Şerbet İçindeki Şeker Dışı Maddelere ve Sakaroza Karşı Olan Sorpsiyon Özelliklerinin Araştırılması konulu çalışmadan laboratuvar sonuçlarının uyumlu çıkmaması üzerine vazgeçilmiştir. DANIŞMANLIK, TEKNİK YARDIM ve RUTİN ÇALIŞMALAR Enstitümüze bağlı 5 deneme istasyonu ile Cercospora ve Rhizomania hastalık alanlarında, Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce şeker pancarının agronomi, bitki besleme, bitki ıslahı, sulama, hastalıklar ve zararlılar ile tarımsal mekanizasyon konularında projelendirilmiş 65 tarla denemesi, 4972 parsel olarak kurulmuş ve her parselin verim ve kalite analizleri yapıldıktan sonra elde edilen verilerin istatistikî analizleri tamamlanarak ilgili araştırıcılara verilmiştir. Şeker pancarının destekleme alım fiyatının tespitine esas olacak; 133 adet şeker pancarı ve 145 adet rakip ürünlere ait maliyet etüdünün değerlendirilmesi yapılarak sonuçlar Genel Müdürlüğe iletilmiştir. Gübreleme tavsiyelerine esas teşkil edecek şekilde, araştırma ve diğer amaçlar için alınan 182 toprak numunesinin organik madde, bitkilerce alınabilir fosfor ve potasyum analizleri yapılmıştır. Alınan su numunelerinde sulamaya uygunluk için gerekli analizler yapılmış, sonuçlar ilgililere gönderilmiştir. Şirketimizce çiftçilere dağıtılmak üzere mübayaa edilen gübrelerden alınan ve diğer kurumlardan gelen kimyasal gübre örneklerinin standartlara uygunluğu ve kalite kontrolleri yapılmıştır. Araştırma ve gübreleme tavsiyelerinin kontrolü amacıyla alınan 204 adet bitki örneğinde makro ve mikro bitki besin analizleri tamamlanmıştır. Şeker, melas ve şlempe numunelerinde ağır metal analizleri yapılmıştır. Ekim alanlarımızda görülen zararlılarla mücadelede kullanılacak tarımsal ilaçlar ve bunların kullanılması hakkındaki teknik yardıma devam edilmiştir. Rhizomania teşhisi için Cercospora-Rhizomania, Rhizomania, Nematod-Rhizomania ve Şeker pancarı tepe kıvırcıklığı-rhizomania hastalıklarına dayanıklı çeşit denemelerine ait toplam 565 adet pancar örneğinin ELISA testi yapılmıştır. Ekim alanlarımızda yürütülmekte olan Cercospora mücadelesi, fabrikalarımız Ziraat Teşkilatı elemanları ile birlikte takip edilmiş ve danışmanlık hizmeti sürdürülmüştür. Fabrikalarımızın 2012 yılı Cercospora 72

76 ilaçlama programları hazırlanarak, ilaç ihtiyaçları belirlenmiştir. Hastalık teşhisi konularında; Ankara, Çarşamba ve Yozgat, Cercospora ilaçlama zarar eşiğinin tespitinde; Çarşamba ve Susurluk Şeker Fabrikalarına teknik yardımda bulunulmuştur. Tohum İşleme Fabrikası nın üçlü karışım (imidacloprid veya thiamethoxam + thiram + hymexazol + yapıştırıcı madde) tohum ilaçlarını satın almasına esas teknik şartnameler güncellenmiştir yılında Türkşeker e ait fabrikalara dağıtılacak tohumların ilaçlanmasında kullanılacak ilaçlar ve ilaçlama konusunda Tohum İşleme Fabrikası na teknik yardım ve danışmanlık hizmeti verilmiştir yılı pancar üretiminde, üreticinin kullanacağı pancar tohumu çeşitlerinin; üretim alanlarının iklim, toprak ve geçmiş yıllardaki verim seviyeleri ve hastalık durumları göz önünde bulundurularak dağıtımı yapılmıştır. Ankara Şeker Fabrikası nın bölgelerinde hastalık incelemesi yapılmış ve raporları hazırlanarak ilgili birimlere gönderilmiştir yılında Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. in fabrikalarına dağıtılacak ve ekilecek tohumlarının ilaçlanmasında kullanılacak üçlü ilaç karışım numunelerinin çimlenme test denemeleri yapılmış ve sonuç raporu Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. Hassas ekim makinesi ve Rus yapısı seyyar pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinelerinin yedek parça ihtiyacını karşılamak için farklı kalemlerdeki malzemelerin teknik şartnamesi hazırlanmış ve imalatı tamamlananların teknik kontrol ve tesellümleri yapılmıştır. Rus tipi seyyar pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinelerine ait 6 adet Rus dizel motor, 7 adet yakıt pompası revizyonu yapılmıştır. Ayrıca 10 adet Tümosan turbo dizel motorun revizyonu yapılmıştır. Fabrikalardan talep edilen 1000 adet ham ekici tekerlek istenilen delik ölçülerinde işlenmiştir. Rus yapısı seyyar pancar boşaltma - temizleme ve yükleme makinelerinin yedek parça ihtiyacını karşılamak için 16 kalem malzemenin teknik şartnamesi hazırlanmıştır. İmalatı tamamlanan malzemelerin teknik kontrolleri ve tesellümleri yapılmıştır. Fabrikalarımıza bağlı kantarlarda bulunan seyyar pancar boşaltma, temizleme ve yükleme makinelerinde meydana gelen arızalar kapsamında; Muş, Elbistan ve Erzincan Şeker 73

77 Fabrikalarına teknik yardım yapılmıştır. Erzurum Şeker Fabrikasına ait 2 adet çim biçme traktörü ile 2 adet çim biçme makinesinin bakım ve onarımları yaptırılmıştır. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi tarafından yılda iki defa düzenlenen Üretim İzni ve bir defa düzenlenen Tescil toplantılarına Enstitümüzden ilgili elemanların katılımıyla, denemelerde gerekli şartları sağlayan şeker pancarı çeşitlerinin üretim izni alması veya tescil edilmesine karar verilmiştir. Muhtelif tarihlerde T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü nün İlaç Ruhsat Komisyonu toplantılarına katılarak ruhsat alacak tarım ilaçları konusunda görüş bildirilmiştir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 2011 yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesi ne dair Tebliğin 20. maddesi uyarınca Şirketimiz AR-GE ve İnovasyon Faaliyetleri ile ilgili Şeker Enstitüsünün çalışma konularını kapsayan ilgili raporumuz Genel Müdürlüğe sunulmuştur. Genel Müdürlüğe; T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü nün Tarım Çevre Projesi Su Kaynaklarının Korunması Alt Tedbir Fişleri ile ilgili görüşlerimiz hakkında bir rapor hazırlanmıştır. T.Ş.F.A.Ş. Genel Müdürlüğünce satın alınan çeşitli işletme malzemelerinin ihalelerine esas numunelerin analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca gelen her parti malzemenin analizi yapılarak tesellümleri sağlanmış, fabrikalarımızdan, çeşitli kişi ve kuruluşlardan değişik tarihlerde gelen çeşitli numunelerin analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Fabrikalarımızın 2010/2011 kampanyası ortalama melas ve beyaz şeker numunelerinin kalite analizleri yapılarak raporları hazırlanmış Genel Müdürlüğe ve fabrikalara gönderilmiştir. Ayrıca fabrikalarımızın 2010/2011 kampanyası sırasında ürettikleri beyaz şeker numunelerinin mikrobiyolojik analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. 74

78 Genel Müdürlüğümüz tarafından fabrikalarımızın 2011/2012 kampanyası için açılan satın alma ihalesine esas olmak üzere gelen taş önleyici, difüzyon ve arıtım sistemi için köpük kesici, pancar yıkama ve yüzdürme suyu için köpük kesici, perlit, GP ve BMA filtre torbası, pres filtre bezi, çamur koyulaştırma bezi gibi çeşitli işletme malzemelerinin analizleri yapılarak, gerektiğinde dış kuruluşlarda yaptırılarak değerlendirilmiştir. Hazırlanan değerlendirme raporları çeşitli tarihlerde ilgili birimlere gönderilmiştir. Ayrıca Merkez Ambarına gelen yukarıda adı geçen her parti malzemenin analizleri yapılarak tesellümleri sağlanmıştır. Çeşitli kuruluşlar, Genel Müdürlük ve fabrikalarımızdan gelen beyaz, küp şeker, kömür, melas, taş önleyici, köpük kesici, perlit gibi birçok malzemenin analizleri ile Ankara Şeker Fabrikası nın sosyal tesisleri ve işyerlerinde kullanılan içme suyu numunelerinde, çeşitli fabrikalarımızın su/atıksu numunelerinde mikrobiyolojik analizler yapılarak raporları ilgili birimlere iletilmiştir. Enstitümüz Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarı ile yıllık sözleşmesi bulunan Afyon, Çorum, Erzurum, Kırşehir, Turhal, Yozgat Şeker Fabrikalarının ve özel kuruluşların arıtım tesisi çıkışı (endüstriyel/evsel nitelikli) atıksu numunelerinde iç izlemeye esas akredite parametre analizleri (KOİ ve TAKM) yapılmıştır. İhraç ettiğimiz şekerlerde yaptığımız mikrobiyolojik analizlerin dışında istenen 3 farklı mikrobiyolojik analiz için Genel Müdürlüğümüz tarafından araştırma ve inceleme yapılmasının istenmesi üzerine; konu ile ilgili literatür araştırması yapılmış, yurt içindeki ilgili kuruluşlarla irtibata geçilerek görüşülmüş ve bu analizlerin yerine yapabilecek analiz metodu hakkında karara varılmıştır. Yurtdışından konunun uzmanı da aynı analiz metodunu önermiştir. Konu ile ilgili hazırlanan yazı ilgili birimlere sunulmuştur. Şekerde Termofilik Spor Oluşturan Bakterilerle ilgili olan ICUMSA Metodu tercüme edilerek uygulamaya konulmuştur. Erzurum ve Erzincan Şeker Fabrikalarının bu kampanya döneminde temin ettikleri kömür ile ilgili fiziksel ve kimyasal özellikler ile yanma ve müteahhit ile ilgili termin programı sorunları nedeniyle Genel Müdürlük Elemanları ile birlikte ilgili fabrikalara gidilmiş, yaşanan sorunları yerinde incelenmiş ve çözüm önerileri getirilerek kömürlerin kazanlarda yanması sağlanmıştır. 75

79 Bu kampanya döneminde Bor Şeker Fabrikasının BMA filtre istasyonunda karşılaştığı süzme problemleri ile ilgili olarak Bor Şeker Fabrikasına gidilmiştir. Fabrikanın süzme sorunları yerinde incelenmiş, filtrasyona etki eden parametreler üzerinde durulmuş, fabrikanın sorunu giderebilmesi için imkanlar araştırılmış ve fabrika koyu şerbet süzme işlemini gerçekleştirebilmiştir. Konu hakkında hazırlanan rapor Genel Müdürlüğe ve ilgili fabrikaya gönderilmiştir. Genel Müdürlüğümüzün talebi üzerine bir elemanımız Muş Şeker Fabrikasına kurulan Atıksu Arıtım Tesisini yerinde inceleme ve teknik yardım için ilgili fabrikaya gitmiştir. Yapılan inceleme hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilmiştir. Elbistan ve Bor Şeker Fabrikalarına kurulacak olan Atıksu Arıtma Tesislerinin şartnamelerine esas teşkil edecek Atıksu Karakterizasyonu çalışmaları çerçevesinde, deşarj noktalarıyla ilgili incelemelerde bulunmak, ölçüm ve analizler yapmak üzere her iki fabrikaya da ilgili elemanlar Kasım ve Aralık aylarında görevlendirilmiştir. Elbistan Şeker Fabrikası için hazırlanan rapor Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. Bor Şeker Fabrikası ile ilgili rapor hazırlanmaktadır. Bu kampanya dönemi Yozgat Şeker Fabrikasının değerlerinin çok iyi olması üzerine bu fabrikaya gidilerek teknik incelemede bulunulmuştur. İncelemenin sonuçları hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilmiştir. EMAF tarafından yürütülen Rafineride şeker pişiriminin vakum kazanlarında aşırı doygunluğun takip edilmesi yoluyla kontrolu ve otomasyonu konulu çalışma için gerekli olan kimyasal ve proses verileri hazırlanarak çalışmaya destek verilmektedir. Ereğli Şeker Fabrikasına gidilerek son şeker lapa değerleri ve melas safiyeti konusunda incelemede bulunulmuştur. Uşak ve Afyon Şeker Fabrikalarına gidilmiş, Uşak Şeker Fabrikasında bu kampanya dönemi BMA filtreleri yerine kurulan yeni filtrelerin (AMF) çalışması yerinde incelenmiş, Afyon Şeker Fabrikasında ise son şeker lapa değerleri ve melas safiyeti konusunda incelemelerde bulunulmuştur. 76

80 Samsun Valiliği Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü Gıda Kontrol Laboratuvarı görevlilerince Çarşamba Şeker Fabrikasından alınan şeker numunelerinin analiz raporları hakkındaki konuya ait görüş yazısı ilgili birimlere gönderilmiştir. 2011/2012 yılı kampanya dönemi için satın alınan ve kömür yakan fabrikalarımızdan Enstitümüze gönderilen çok sayıda ihale kömürü numunesinde, 2011/2012 Kömür Şartnamesi gereği 1. parti kömür numunelerinde kül ergime noktası ve uçucu madde analizi yapılmış ve raporları ilgili fabrikalara gönderilmiştir. Fabrikalarımızda kullanılan linyit kömürü analiz standartları ile birlikte, linyit kömürü şartnamesinde geçen hakem laboratuvarların kömür analizlerinde kullandıkları analiz metotları incelenmiş ve bazı konularda da hakem laboratuvarlarla gerekli görüşmeler yapılarak fabrikalarımızda uygulanan metotlar arasındaki benzerlik ve farklılıklar tespit edilmiştir. Kalite ve İşletme Kontrol Şef ve Mühendislerine verilen eğitimde bu konuya yer verilmiştir. Kireçtaşı analizlerinde CaO ve MgO tayini için ASTM C 25 standardında geçen alternatif metotlar incelenmiş ve bu analizler için gerekli reaktifler temin edilerek ilgili metotlara göre sertifikalı standart (CaCO 3 ) bir numunede çalışılmış, sertifikalı standart maddenin CaO ve MgO değerlerine yakın sonuçlar elde edilmiştir. Bor ve Ereğli Şeker Fabrikalarımızdan melas satın alan Pak Gıda Firmasının proseslerinde melastan kaynaklandığını düşündükleri ve tortu olarak ifade ettikleri madde ile ilgili çalışma yapılmıştır. Konu ile ilgili olarak tortu numunesi ve melas numunelerinde gerekli inceleme yapılarak hazırlanan rapor Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarının Yeterlik Belgesinin devamı çerçevesinde yıl içinde yapmış olduğu faaliyetleri gösteren Faaliyet Raporları 4 ayda bir hazırlanarak TC. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Dairesi Başkanlığı na iletilmiştir. Akreditasyon çalışmaları çerçevesinde; Yeterlik Deneyleri için Aquacheck/İngiltere Firması ile temasa geçilerek akredite parametrelerle ilgili olarak ring testine katılım sağlanarak başarılı sonuçlar elde edilmiş, sertifikalı referans malzeme analizleri ve fabrikalarla Müşteri Memnuniyeti Anketi yapılmış, kapsam içi atıksu parametrelerine yönelik her yıl rutin olarak yapılması gereken sözleşmeler fabrikalarımızla mutabakat sağlanarak karşılıklı imzalanmış, 77

81 Üst Yönetim, Kalite Yöneticisi ve Numune Kabul Sorumlusu ile Laboratuvarın İç Tetkiki tarihinde Ankara Şeker Fabrikasından gelen iki İç Tetkikçi tarafından gerçekleştirilmiş, Yönetimin Gözden Geçirmesi Toplantısı tarihinde yapılmış raporu hazırlanmıştır. 23 Haziran 2011 tarihinde Şeker Enstitüsü Müdürü, Teknolojik Araştırmalar Müdürü ve Kalite Yöneticisi nin katılımı ile Şube Laboratuvarında TÜRKAK elemanlarınca 3. Gözetim Denetimi yapılmış ve TÜRKAK Baş Denetçisi ve Teknik Uzman ın talepleri üzerine Kalite Yöneticisi tarafından Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet Bildirim Formlarına yazılan taahhütlerin süresi içinde yerine getirilmesini teminen çeşitli dokümanlarla ilgili revizyon çalışmalarına başlanılmış, hazırlanan Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet Formları ile ekleri 26 Temmuz 2011 tarihinde TÜRKAK a gönderilmiştir. Yine Akreditasyon çalışmaları ile ilgili olarak; laboratuvarda kullanılan çeşitli cihaz ve malzemenin kalibrasyonu yaptırılarak sertifikaları alınmış, Mesleki Sorumluluk Sigortası yaptırılmış, kapsam içi parametrelerle ilgili doğrulama deneyleri her ay düzenli olarak yapılmış, cihazlar izlenmiş ve ilgili formları doldurulmuştur. Bu çalışmaların sonucunda Akreditasyon Belgesinin sürdürülebilirliği onaylanmıştır. 28 Şubat-4 Mart 2011 tarihleri arasında Afyon Şeker Fabrikasında Fabrikalarımızın İşletme Müdürlerinin katılımları ile gerçekleştirilen kampanya sonu değerlendirme toplantısına katılarak kömürle ilgili sunum yapılmıştır Mart 2011 tarihleri arasında, fabrikalardan İşletme Müdürlerinin katılımlarıyla Genel Müdürlükte yapılan kömür alım şartnamesi hazırlanması ile ilgili toplantıya katılarak katkı sağlanmıştır Nisan 2011 tarihleri arasında Ankara da buhar kazanları ile ilgili sorunların görüşüldüğü ve Makine-Elektrik Şefleri ve Kazan Ustabaşlarının katıldığı tartışmalı toplantıya katılarak bilgi aktarılmıştır. Fabrikalarımızın 2011 yılı demirbaş ihtiyaçları için Genel Müdürlüğümüz tarafından hazırlanan şartnamelere katkıda bulunulmuştur. Fabrika Müdür Yardımcıları (Teknik) Toplantısına hazırlık yapılmış, kazan, kömür ve diğer yakıtlar ile yakıt katkı maddeleri, Hayward tipi (AMF Filtre) filtreler, küspe preseleri, sıkılmış küspenin kuru maddesi ve cips kullanımı, korozyon, çeşitli işletme malzemeleri gibi konularda bilgiler aktarılmıştır. 2010/2011 Kampanya dönemine ilişkin fabrikalarımızda 78

82 üretilen beyaz şeker ve melasa ait kampanya ortalaması numunelerinin analiz raporları ile fabrikalarımızın spesifik elektrik ve spesifik ısı enerjisi değerlerini gösteren tablolar hazırlanarak dağıtılmıştır. Üç elemanımız 11 Mart 2011 tarihinde TÜBİTAK 7. Çerçeve Programı Ulusal Koordinasyon Ofisi tarafından düzenlenen Bilgilendirme Toplantısına katılmıştır. İki elemanımız Temmuz 2011 tarihleri arasında Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. Genel Müdürlüğünde yapılan stajyer işci kadro sınavında görev almıştır. Ankara Şeker Fabrikası Tesislerinde dağıtılan içme suyunun sağlığa uygun olması için Ankara Makine Fabrikasına gidilerek yerinde inceleme yapılmış, UV lamba ile sterilizasyon sağlanan tanker sonrası depo suyunun daha iyi hangi koşullarda depolanabileceği ve Ankara Şeker Fabrikası Sosyal Tesisleri ile işyerlerine dağıtımının daha iyi nasıl olabileceği konuları hakkında önerilerinde bulunulmuştur. Bir elemanımız Osman Gazi Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 304L, Nikel Kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi konulu araştırma projesinin 6 ayda bir yapılan değerlendirme toplantısı için 26 Aralık 2011 tarihinde Eskişehir Osmangazi Üniversitesine gitmiştir. EĞİTİM 2010/2011 Kampanyası değerlendirme ve 2011/2012 kampanyası hazırlık toplantılarına Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürleri ile Kısım Müdürleri katılmıştır. Uzaktan ve örgün eğitim olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı ÇASGEM de verilen C sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı eğitimine ilgili elemanlarımız katılmış, bir elemanımız C sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almıştır. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü nün TURKLAB ve ÇEVLAB Dernekleri ile koordineli olarak Su Sektöründe Faaliyet Gösteren Çevre Laboratuarlarının Mevcut Durumu ve Türkiye de Su Kalitesi İzleme Çalışmaları konulu çalıştaya üç elemanımız katılmıştır. 79

83 TSE Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı tarafından düzenlenen TS EN ISO/IEC Temel Eğitimi, TS EN ISO/IEC İç Kalite Tetkiki ve Ölçüm Belirsizliği konulu eğitimlere iki elemanımız katılmıştır. Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğü teknik elemanları Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen ve özel bir firmanın verdiği Kriz Yönetimi konulu seminere ve Beta Ziraat ve Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenen Şeker Pancarı Tohumu Bilgilendirme Toplantısı na katılmıştır. Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğü teknik elemanları tarafından; Görevde Yükselme Eğitimi, Hassas Ekim ve Seyyar Pancar Boşaltma Makineleri Kullanımı, Bakım ve Ayarları, İş Güvenliği, ve Şeker Pancarı Tarımında Mekanizasyon konularında eğitimler verilmiştir. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü nün düzenlediği Bilimsel Komite Toplantısı na katılarak şeker pancarı tarımı, ekonomik değeri ve geleceği ile ilgili konularda bir sunum yapılmıştır. Eğitim Dairesi Başkanlığınca düzenlenen İlkyardım ve Görevde Yükselme Eğitimi, Terra Analiz ve Ölçüm Cihazları Tic. A.Ş. Firması tarafından düzenlenen Spektrofotometreler, Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi ve Mikrodalga Yakma Sistemleri, LGC Standards GmbH/Almanya Firması ve Türkiye Ofisi tarafından düzenlenen LGC Standards ve Yeterlik Testleri, Sem Ltd. Şirketi tarafından düzenlenen Numune Hazırlama ve Gaz Kromotografisi Kolon Seçimi konulu eğitimlere ilgili elemanlarımız katılmıştır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü ilgili teknik elemanları; Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen ve özel bir firmanın verdiği Sratejik Düşünce, Liderlik, İletişim, İnterlab Firması tarafından düzenlenen Katı Faz Mikroekstraksiyon Tekniği, TÜBİTAK MAM Gıda Enstitüsü tarafından düzenlenen Duyusal Test Teknikleri konulu eğitimlere katılmıştır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce, İşletme Şefleri ve Mühendisleri için Pancardan Şeker Üretim Teknolojisi ve Kalite ve İşletme Kontrol Şef ve Mühendisleri için Kalite ve İşletme Kontrolü ile İlgili Analizler konulu eğitimler verilmiştir. Ayrıca Eğitim Dairesi başkanlığı tarafından düzenlenen Görevde Yükselme Eğitimi çerçevesinde eğitim verilmiştir. 80

84 2011 Yılında kurumumuzca, çeşitli kurum ve kuruluşlarca düzenlenen çeşitli cihazlar hakkında eğitim, sunum, konferans ve seminerlere ilgili personelimiz katılmıştır. ULUSLARARASI ARAŞTIRMA KURUMLARI İLE İŞBİRLİĞİ Uluslararası Şeker Pancarı Araştırma Enstitüsü (IIRB) ile işbirliği devam etmektedir. Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile 11 konuda araştırmacı olarak laboratuarlar arası ortak çalışmalar yürütülmektedir. Avrupa Şeker Teknolojisi Birliği-ESST ile ilişkiler sürdürülmektedir. YURT İÇİ ÜNİVERSİTE ve DİĞER KURUMLARLA İŞBİRLİĞİ Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi konulu araştırmada T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Alternatif Tarımsal Üretim Teknikleri Daire Başkanlığı, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile, Azot Fikse Edici ve Fosfor Çözücü Bakteri İzolatlarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi araştırmasında Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Atatürk Üniversitesi Biyoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi ile, Nematoda Dayanıklılık Geninin (hs pro1 ) Agrobacterium tümefaciens Aracılığıyla Şeker Pancarına (Beta vulgaris L.) Aktarılması konularında Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi ile, Türkiye de Şeker Pancarı Üretim Alanlarında Enfeksiyon Oluşturan Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV) ün Moleküler ve Patojenik Varyantlarının ve Beet black scorh virus (BBSV) ün Araştırılması konularında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Nematoda Toleranslı Şeker Pancarı Çeşitleri Verim Kontrol Denemesi, Curly Top Hastalığına Dayanıklı Şeker Pancarı Çeşitleri Verim Kontrol Denemesi ve Cercospora ve Rhizomaniaya Dayanıklı Çeşitler Verim Kontrol Denemeleri konularında T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü ile ortaklaşa çalışılmaktadır. Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 304L, Nikel kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi konulu araştırmada Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi ile, Beyaz Şekerde Kötü Kokuya Neden Olan Uçucu Yağ Asitlerinin Tespit Edilmesi ve Kötü Kokuların Giderilmesi Amacıyla Çeşitli İyileştirme Yöntemlerinin Araştırılması konulu araştırmada Ankara Üniversitesi ile ortaklaşa 81

85 çalışılmaktadır. Şerbet ve Şuruplardaki Melas Yapıcı İyonların Küspe Üzerinde Adsorblanarak Ortamdan Uzaklaştırılması konulu araştırmada Hacettepe Üniversitesi ile ortak çalışma yapılmıştır. Ayrıca çeşitli konularda Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ve Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlükleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü, TÜRKAK, TSE ve Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği ile işbirliği yapılmaktadır. KONGRELERE KATILMA ve İNCELEME GEZİLERİ Haziran 2011 tarihinde İtalya ve İngiltere ye Düzenlenen Teknik Geziye ilgili elemanımız katılmıştır Haziran 2011 tarihlerinde Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi ne ilgili elamanlarımız katılarak Farklı Formülasyondaki Tohum İlaçlarının Şeker Pancarının Çimlenmesi, Tarla Çıkışı, Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi adlı tebliğ sunulmuştur Ağustos 2011 tarihinde Fransa nın Strazburg Kentinde düzenlenen Rhizocthonia Toplantısına ilgili elemanımız katılmıştır Ekim 2011 tarihlerinde İzmir de düzenlenen 6. Ulusal Hidrolik Pnömatik Kongre ve Sergisi ne ilgili elemanlarımız katılarak kongre ile ilgili görüşlerini içeren eğitim raporunu Eğitim Daire Başkanlığına iletmişlerdir. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası ve 19 Mayıs Üniversitesi tarafından Ekim 2011 tarihlerinde Samsun da düzenlenen 9. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresine bir elemanımız katılmıştır. ARAŞTIRMAYA YÖNELİK ÜRETİM FAALİYETLERİ Deneme istasyonlarımızda 2597 ton pancar, 338 ton buğday, 72 ton arpa ve 956 ton yaş küspe üretilmiş ve bunların satışından yan ürünleri ile birlikte toplam ,01 TL elde edilmiştir. Ayrıca ilaç, gübre, çeşit denemelerinden ,33 TL ve kurum dışına yapılan analizlerden ,40 TL. gelir sağlanmıştır. 82

86 6. EĞİTİM FAALİYETLERİ Teşekkülümüzde çalışan personelin Hizmet İçi Eğitim yoluyla mesleki bilgi ve becerilerini arttırmak, işe uyumlarını sağlamak, sanayi ile ilgili gelişmeleri, yenilikleri aktarmak ve personelin davranışlarını olumlu yönde geliştirmek amacıyla eğitim programları hazırlanmış ve uygulanmıştır. Bu amaçla hazırlanan 2011 yılı Hizmet İçi Eğitim Planı doğrultusunda Teşkilatımız ve Daire Başkanlıklarımızdan gelen teklifler göz önünde tutularak 58 konu ele alınmıştır. Gerçekleşen 58 konuda yer alan eğitimlere 914 memur, 676 işçi olmak üzere toplam 1590 elemanımız katılmıştır. Ayrıca planlı iş başı eğitimlerine 4254 işçi katılmıştır. Fabrikalarımızda Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalıştırılan işçilerin mesleki eğitimlerine ağırlık verilerek 2642 işçinin sertifika almaları sağlanmıştır. Hizmet İçi Eğitim Planımız dışında; a) Teşekkülümüzce düzenlenen: - Çevre İzni ve Lisansı eğitimine Mühendis görevindeki 54 personel - Temel Yönetim Becerileri eğitimine Fabrika Müdürü görevindeki 40 Personel, - Çevre Görevlisi eğitimine Mühendis görevindeki 35 personel - Teknik Şartname Hazırlama eğitimine Mühendis görevindeki 25 personel - Doğalgaz İşletme Bilgisi Teknik Emniyet, Yangınla Mücadele eğitimine Mühendis, İşçi görevindeki 82 personel - Hijyen eğitimine işçi görevindeki 120 personel katılmıştır. b) Dış Kuruluşların düzenlediği: - 9.Ulusal Çevre Mühendisleri Kongresine Müdür görevindeki 1 personel - İtfaiyecilik ve Yangına Karşı Mücadele eğitimine İşçi görevindeki 3 personel - ATEX Sempozyumuna Müdür, Teknik Şef, Mühendis görevindeki 5 personel Atık Yönetimi Sempozyumuna Müdür, Müdür Yardımcısı ve Mühendis Görevinde ki 3 personel - IV. Bitki Koruma Kongresine Müdür görevindeki 2 personel katılmıştır. 83

87 Teşekkülümüz için yarar görülen bu gibi kurs ve seminerlere 249 memur,313 işçi olmak üzere 562 personelimiz iştirak etmiştir sayılı Kanuna göre teşekkülümüzde döneminde 845 meslek lisesi Öğrencisine Mesleki Eğitim İmkanı sağlanmıştır. Yüksekokul ve Üniversite Öğrencilerinden 848 kişiye Staj imkanı sağlanmıştır. Sonuç olarak 30 Aralık 2011 tarihi itibariyle gerek plan içi ve gerekse plan dışı kurs ve seminerlere 1163 memur, 5243 işçi olmak üzere toplam 6406 kişi katılmıştır. Eğitimlere katılan tüm personelin eğitimle ilgili kayıtlarının tutulmasına devam edilmiştir yılında Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan sorular kullanılarak yapılan İşçi Grup Terfi sınavlarına 1439 işçi girmiştir Yılında yapılan memurlar görevde yükselme eğitimine 169 personelimiz girmiştir. Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlı Kayseri ve Boğazlıyan Şeker Fabrikalarında çalışan işçiler için, Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan sorular kullanılarak yapılan Grup Terfi Sınavına 47 kişi, Stajyer İşçi Kadro Sınavlarına da 660 kişi olmak üzere toplam 707 kişi katılmıştır YILI EĞİTİM BÜTÇESİ ,00 TL Tarihi itibariyle eğitim masrafları tutarı TL dir. 84

88 PLAN İÇİ PLAN DIŞI MESLEKİ EĞİTİM VE STAJ SON BEŞ YILLIK EĞİTİM ÇALIŞMALARI YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ TOPLAM : EĞİTİME KATILANLAR MEMURLAR İŞÇİLER STAJYERLERLER TOPLAM : EĞİTİM KONULARINA GÖRE DAĞILIMI YÖNETİCİLİK İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ EĞİTİM VERME TEKNİKLERİ BİLGİ BECERİ GELİŞTİRME SOSYAL DAVRANIŞLAR YABANCI DİL İŞBAŞI EĞİTİMİ MEVZ. VE STAND.UYUM ÜST GÖREVE HAZIRLAMA MESLEK EĞİT.(3308 Sy.Kn) T.AFET.YANG.DUR.ALIN.GE R.ÖNLEMLER İLKYARDIM YÜKSEKOKUL STAJLARI BİLGİ İŞLEM EĞİTİM TOPLAM : ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM : YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM :

89 EĞİTİLEN SAYISI VE EĞİTİM (KİŞİ-SAAT) YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI İŞBAŞI EĞİTİMİ GENEL TOPLAM Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat

90 YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI M.EĞİT., STAJ TOPLAM Y ılla r a G ö r e E ğ itim F a a liy e t le r i E ğ it im e K a t ılan lar Y ıllar PLAN İÇİ PLAN DIŞI M.EĞ İT., STAJ. TOPLAM 87

91 EĞİTİME KATILANLAR MEMURLAR İŞCİLER STAJYERLER TOPLAM E ğ i t i m e K a t ıl a n l a r ın D a ğ ıl ım ı K a t ıl a n P e r s o n e l Y ıl l a r M E M U R L A R İŞ C İL E R S T A J Y E R L E R T O P L A M 88

92 ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM Ç a l ış a n P e r s o n e l S a y ıs ı Ç a l ış a n P e r s o n e l Y ıl l a r MEMURLAR İŞÇİLER (DAİM İ) TOPLAM 89

93 YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM K a t ıl a n P e r s o n e l (% ) Y ıl l a r a G ö r e E ğ i t i m O r a n l a r ı (E ğ i t i m e K a t ıl a n P e r s o n e l i n - T o p l a m P e r s o n e l e O r a n ı) Y ıl l a r MEMURLAR İŞÇİLER (DAİM İ) TOPLAM 90

94 KONULARINA GÖRE EĞİTİMLERİN SAYISI YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM K o n u l a r ın a G ö r e E ğ i t i m l e r i n S a y ıs ı E ğ itim K o n u S a y ıs ı Y ılla r PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM 91

95 EĞİTİM GRUP SAYISI YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM E ğ i t i m G r u p S a y ıs ı E ğ i t i m G r u p l a r ı Y ıl l a r PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM 92

96 YILLARA GÖRE EĞİTİM SÜRELERİ (Kişi-Saat) TOPLAM Y ıl l a r a G ö r e E ğ i t i m K i ş i -S a a t Y ıl l a r TOPLAM 93

97 7-ARAŞTIRMA, PLANLAMA VE KOORDİNASYON FAALİYETLERİ Mevzuata ve Teşekkül amaçlarına uygun olarak görüş, politika ve stratejiler belirlenerek, yatırım politikaları en uygun şekilde tespit edilmiş, Teşekkülün karlılık ve verimlilik anlayışı içinde çalışmasına yönelik tarımsal, teknik, ekonomik ve idari konular üzerinde alternatifler oluşturulmuş ve alınması gerekli önlemlerin belirlenmesi sağlanmıştır TBMM TBMM KİT Alt ve Üst Komisyon toplantıları ile mali yıl bütçe görüşmelerine katılım sağlanmış, sunuşlar ve bilgiler hazırlanmıştır. Toplantılarda, Teşekkülümüze yöneltilen sorulara ilişkin görüş oluşturulmasında katkı ve koordinasyon sağlanmıştır. Milletvekillerinin Şeker Sanayiine ilişkin, Başbakan ve Bakanlar tarafından cevaplandırılması istenen soru önergelerine, Teşekkülümüz görüşleri oluşturulmuştur DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ Dünya şeker sektöründe; üretim, tüketim, stok durumu ile dünya şeker bilançosu, dünya fiyatları, şeker ticareti ve AB şeker rejimi ile ilgili düzenlemeler izlenmekte, AB ye uyum sürecinde bu düzenlemelerin ülkemiz şeker sektörüne ve Teşekkülümüze muhtemel etkileri değerlendirilmektedir. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) yükümlülüklerimiz ve bu kapsamda devam etmekte olan İleri Tarım Müzakerelerinde meydana gelen gelişmeler takip edilmektedir ÖZELLEŞTİRME Yönetim Kurulumuzun tarihli toplantısında alınan 2543/3 sayılı kararla Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı na bağlı olarak Özelleştirme Müdürlüğü kurulmuştur. 94

98 Şirket Bilgileri 3 er aylık dönemler halinde düzenli olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. Teşekkülümüze ait Bilanço, Gelir Tablosu ve Ek Performans Kriterleri 3 er aylık dönemler halinde bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırmalı olarak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na bildirilmiştir. Fabrikalarımızla ilgili ayrıntılı bilgiler fabrika bazında periyodik olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. Türkşeker in özelleştirilmesine dair Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Danışman Firmalar arasında imzalanan Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi gereğince talep edilen bilgi, doküman ve raporlar hazırlanarak ilgili kuruluşa süresi içerisinde gönderilmiştir. Teşekkülümüzün Bağlı Menkul Kıymet ve Kooperatiflerinin Taahhüt ve Ödenen Sermaye durumları ile sahip olduğumuz Hisse Senetleri ve Muvakkat Hisse İlmühaberleri durumunu gösteren tablolar 3 er aylık dönemler halinde hazırlanarak ilgili başkanlığa gönderilmiştir. Özelleştirme ile ilgili komisyonlarda, devir protokollerinin hazırlanmasında ve koordinasyonun sağlanmasında her aşamada aktif bir şekilde görev üstlenilmiştir. ÖYK nun tarih ve 2005/130 Sayılı Kararı ile özelleştirme programına alınan ve ÖİB kararı ile Sümer Holding A.Ş. ye devredilen Bor, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikaları Danıştay İdari Kurulunun tarih ve YD. İtiraz No: 2007/87 Sayılı Yürütmenin durdurulması kararının yerine getirilmesini teminen ÖYK.nun tarih ve 2007/54 sayılı Kararı ile Bor Şeker Fabrikası, Ereğli Şeker Fabrikası ve Ilgın Şeker Fabrikasının (tüm çalışanları ile birlikte) eski statüsüne iade edilerek TÜRKŞEKER e devredilmesine karar verilmiştir Teşekkülümüz tarih ve 2000/92 sayılı ÖYK kararı ile özelleştirme kapsamına alınmıştır. ÖYK nun tarih ve 2007/57 sayılı kararı ile de özelleştirme programına alınarak T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bağlanmıştır. Danıştay İ.D.D. kurulunun tarih ve 2008/497 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmış ve bu karar sonrasında ÖYK.nun tarih ve 2008/50 sayılı kararı ile Teşekkülümüz tekrar özelleştirme programına alınmıştır tarih ve 2010/64 sayılı 95

99 ÖYK kararı ile T.Ş.F.A.Ş.nin Özelleştirme süresinin tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiş olup, halen özelleştirme çalışmalarına devam edilmektedir Tarih ve 2011/67 sayılı ÖYK kararı ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin özelleştirme süresinin tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilen ve satılan varlıklarla ilgili tablo ektedir Tarihinde ihaleye çıkarılan ; Portföy (B) ( Malatya, Erzincan, Elazığ, Elbistan) Portföy (C) (Kastamonu, Kırşehir, Turhal, Yozgat, Çorum, Çarşamba) Şeker Fabrikaları satış için Onay aşamasında beklemektedir. 96

100 T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş.'N İN Ö Z E L L E Ş T İR M E İD A R E S İ B A Ş K A N L IĞ I'N A D E V R E D İL E N v e Ö Z E L L E Ş T İR M E Y Ü K S E K K U R U L U K A R A R I'N A İS T İN A D E N S A T IL A N V A R L IK L A R I Devredilen Programa Alındığı Ö İB'ye S a t ı ş v e D e v i r B i l g i l e r i Hisse Oranı ÖYK Kararı Devredildiği ÖYK Kararı Satış Teşekkülümüz veya ÖİB Tarafından % Tarih Sayı Tarih Tarih Sayı Tutarı Gerçekleştirilen İşlem 1 -T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş / T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş / B A Ğ L I O R T A K L IK L A R Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş / / $ Torunlar Gıda Sanayi Tic. A.Ş. Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. 95, / / $ S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi 3 - İŞ T İR A K L E R Türkiye-Libya Ort. Tarım ve Hay. A.Ş. 49, / /16 Tarım İşl. Genel Müdürlüğü'ne devir. ( ) Yeni Çeltek Kömür ve Maden A.Ş / /148 Türkiye Köm. İşl. Kurumu'na devir.( ) Amasya Şeker Fabrikası A.Ş / / $ S.S. Amasya Pancar Ekicileri Kooperatifi Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş / Kömür İşletmeleri A.Ş / /148 Türkiye Köm. İşl. Kurumu'na devir ( ) Türkiye Elektromekanik San. A.Ş. 0, / /62 Elektrik Üretim A.Ş.'ye devir.( ) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. 0, / Türk Arap Pazarlama 12, / Şirket ile ilgili bilgi bulunamamıştır. Tasfiye Halinde Sanayi Nakliyat A.Ş. (1 ) 3,84 4 -ARSA VE ARAZİL ER Sarm ısaklı Tarım İşletm esi Arazisi ( ,3 4 7 D e k a r ) 17619, / Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Afyon Tarım İşletm esi Arazisi ( ,0 0 0 D e k a r ) / /12 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( 1 3,0 0 0 D e k a r ) /32 Bilabedel Başbakanlık MİT Müsteşarlıığına Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( ,3 6 6 D e k a r ) 1465, /04 Bilabedel İbrahim Çeçen Üniversitesi Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( 9 4,7 4 6 D e k a r ) 94, /09 Bilabedel Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Burdur Şeker Fabrikası Arazisi ( 1,7 1 0 D e k a r ) /44 Bilabedel Denizli Valiliği İl M illi Eğitim M üd. Çorum Şeker Fabrikasi Arazisi ( 8,0 7 1 D e k a r ) /41 Bilabedel Kara Yolları Genel Müd. Elazığ Şeker Fabrikası Arazisi ( 4,0 8 9 D e k a r ) /07 Bilabedel Elazığ İl M illi Eğitim M üd.tahsis Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 2,3 7 1 D e k a r ) /96 Bilabedel Elbistan Cumhuriyet Başsavcılığı Erzincan Şeker Fabrikası Arazisi ( 5,8 1 9 D e k a r ) /23 Bilabedel Erzincan İl Özel İdaresi Erzurum Şeker Fabrikası Arazisi ( 8,2 4 3 D e k a r ) /58 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığı Eskişehir Şeker Fabrikası Arazisi ( 7,1 4 4 D e k a r ) /52 Bilabedel Eskişehir Sanayi ve Tic.İl Müd. Eskişehir Şeker Fabrikası Arazisi ( 1,2 3 0 D e k a r ) /96 Bilabedel Alpu Belediye Başkanlığı Eskişehir Şeker Fabrisası Arazisi ( 5,0 0 0 D e k a r ) /41 Bilabedel Beylikova Belediye Başkanlığı Kars Şeker Fabrikasi Arazisi ( 2 1,4 9 6 D e k a r ) /17 Bilabedel D.S.İ.Genel Müd. Sivas Şeker Fabrikası Arsası ( 5 8 9,3 2 1 D e k a r ) /78 Bilabedel Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Ankara Şeker Fabrikası Çiftlik Arazisi ( ,8 1 6 D e k a r ) (2 ) / /30 Bilabedel T.C.D.D.Y. İşlt. Gn. M d.lüğüne Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 3 0 6,5 1 7 D e k a r ) (3 ) / /11 Bilabedel Malatya Belediyesine Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 3,1 8 3 D e k a r ) / /11 Bilabedel Diyanet İşleri Başkanlığı Malatya Şeker Fabrikası Arazisi (1 9 8,5 1 5 D e k a r ) /11 Bilabedel Sağlık Bakanlığı Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 6 4,8 9 2 D e k a r ) /11 Bilabedel Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 7,0 0 0 D e k a r ) / /90 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Ankara / Ayaş Ziraat Böl. Şefliği Taşınm azı( 8,2 3 0 D e k a r ) / /39 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Uşak Şeker Fabrikası Arazisi ( 3,2 6 8 D e k a r ) /41 Bilabedel Uşak İl Tarım M üd. Kastamonu Şeker Fabrikası Arazisi (4,9 1 9 D e k a r ) /04 Bilabedel Ilgaz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne devir Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 3,2 5 0 D e k a r ) /19 Bilabedel Sağlık Bakanlığına Devir Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 0,0 0 0 D e k a r ) /19 Bilabedel Sağlık Bakanlığına Devir Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 9,5 0 0 D e k a r ) /19 Bilabedel Sağlık Bakanlığına Devir Burdur/Acıpayam Ziraat Böl.Şefliği Arazisi ( 3,0 6 6 D e k a r ) /21 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığına Devir Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( ,3 5 D e k a r ) /43 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığına Devir Muş Şeker Fabrikası Arazisi ( 3 2,0 0 0 D e k a r ) /50 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığına Devir 5 -T Ü R K Ş E K E R T A R A F IN D A N S A T IL A N Çeşitli Kamu Kurumları, Belediyeler ve şahıslara satılmıştır. GAYRİM ENK UL L ER ( ,921 Dek ar ) / /40 65,665 Milyon TL 6 -DEVREDİL EN DAM IZL IK HAYVANL AR Afyon ve Sarm ısaklı Tarım /35 31 Ekim-31 Kasım İşletm elerine Ait Sığırlar ( B a ş ) / ,750 Milyon TL Tigem'e Devir (1 )Tasfiye halinde Sanayi Nakliyat A.Ş.'nin Ankara Asliye Dokuzuncu Ticaret Mahkemesi Başkanlığı nezdinde Tasfiye Kurulu tarafından tarihinde açılan iflas davası neticelenmiş olup, aynı mahkemenin tarih 2006/271 esas 2006/233 karar no.'su ile iflasına karar verilm iştir. (2 ) Danıştay İdari Dava Dairesi Kurulu'nun tarih YD itiraz No:02006/190 sayılı kararı ile yürütmeyi durdurma kararı alınmıştır. Bu kez ÖYK nun tarih ve 2010/30 sayılı kararı ile T.C.Devlet Demir Yolları İşletmesine devir. (3 ) Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin tarih 2006/4210 E. Sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmıştır.bu kez ÖYK nun tarih ve 11 sayılı kararı ile yukarıda belirtilen miktarlar dorultusunda Sağlık Bakanlığı,Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü,Malatya Belediyesi ve Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmiştir. 97

101 7.3- Sermaye Kompozisyonu PANCAR EKİCİLERİ KO O PERATİFLERİ ( 31 Adet ) Teşekkülün Taahhüt Edilen Tahsil Edilen Taahüt Kooperatif Adı O rtak Sermaye Sermaye Bakiye Ettiği Sayısı TL TL TL TL Pankobirlik , ,00 0, ,00 Adapazarı , , ,37 200,00 Afyon , , ,83 400,00 Ağrı , , ,13 200,00 Akşehir-Ilgın , , ,95 200,00 Alpullu , , ,04 300,00 Am asya , , ,57 200,00 Ankara , , ,16 200,00 Balıkesir-Bursa , , ,58 200,00 B o r , , ,71 200,00 Burdur-Isparta , , ,90 200,00 Çorum , ,87 995,44 200,00 Dinar , , ,62 200,00 Elazığ , , ,37 200,00 Elbistan , , ,36 200,00 Erciş , , ,45 200,00 Ereğli , , ,06 200,00 Erzincan , , ,68 200,00 Erzurum , , ,96 200,00 Eskişehir , , ,23 200,00 Kastamonu , , ,23 200,00 Kayseri , , ,86 400,00 Kırşehir , , ,65 Konya , , ,02 200,00 Kütahya , , ,97 200,00 Malatya , , ,87 200,00 M u ş , , ,65 200,00 Samsun , , ,80 200,00 Sivas , ,48 776,78 Turhal , , ,07 200,00 Uşak , , ,35 200,00 Yozgat , , ,68 Toplam , , , ,00 98

102 7.4- YATIRIMLAR 13 Ocak 2011 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2011 Yılı Yatırım Programında Teşekkülümüze toplam TL ödenek tahsis edilmiş. Buna karşın TL harcama yapılarak %81 nakdi gerçekleşme sağlanmıştır. Teşekkülümüzün 2011 yılı Yatırım Programında; İdame, Yenileme ve Tamamlama, Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu, Atık Su Arıtımı, Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Muhtelif İşler Projeleri bulunmaktadır Yılı Yatırım Programı kapsamında yer alan projelere ilişkin olarak, Başkanlığımıza intikal eden ödenek aktarım talepleri, 2011 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair 2010/966 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda değerlendirilerek sonuçlandırılmıştır. Kalkınma Bakanlığının 20 Temmuz 2011 tarih ve B.02.1.DPT /2821 sayılı yazısı gereğince Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi Taslağında belirtilen hükümler esas alınarak hazırlanan ve Yönetim Kurulumuzun 11/08/2011 tarih ve 2688/13 sayılı toplantısında uygun görülen Teşekkülümüzün Beş Yıllık Faaliyet Programı ( ) ile Dönemi Yatırım Programı Yatırım Teklifleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Kalkınma Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilmiştir. Beş Yıllık Faaliyet Programı nın ve Yatırım Tekliflerinin hazırlanmasında, işletmelerimizin teknolojik düzeyi ve verimliliklerin artırılması, kalite ve çevre sorunlarına duyarlı olunması göz önünde bulundurulmuştur. Dünyada ve Türkiye de şeker sektörünün durumu; arz-talep dengeleri, piyasa yapıları ile politika ve strateji açısından değerlendirilmiş. 99

103 7.5- KOORDİNASYON ÇALIŞMALARI Dünya ve Türkiye de sektörün üretim, fiyat ve pazar mekanizmalarında izlenen politikalar, işleyiş ve olası gelişmeler dikkate alınarak; Teşekkülümüzün ilgi alanına giren her konudaki faaliyetinin sürdürülmesini sağlayan yapılanmada, tüm birimleriyle koordineli bir şekilde etkin kararlar alınması ile bu kararların zamanında uygulamaya konulmasına yardımcı olmak amacıyla, 1996 yılında Teşekkülümüz bünyesinde kurulan Koordinasyon Kurulu çalışmalarına devam etmektedir ARAŞTIRMA VE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI A ve C pancarı alım fiyatının belirlenmesine yönelik olarak; 4634 sayılı Şeker Kanunu gereğince fiyat belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler ile dünyada ve ülkemiz şeker sektöründe yaşanan gelişmeler değerlendirilerek çalışmalar yapılmıştır. Teşekkülümüz faaliyetlerinin mali ve ekonomik değerlendirmesi ve performansının ölçülmesi amacıyla, yıllık faaliyet sonuçları, mali ve ekonomik göstergeler, finans yapısı gibi konular incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Sanayiimizin ulusal ekonomiye yaptığı katma değer, fabrikalarımızdan alınan bilgiler doğrultusunda hesaplanmıştır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2011 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programının ait ilke ve hedefleri 12/10/2010 tarih, 2010/967 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilmiş olup, 2011 Yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesine Dair Tebliğ 07/01/2011 tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. İlgili Tebliğin Kurumsal verilerin yayımlanması başlıklı 18 inci maddesi gereğince Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin 2010 yılı Sektör Raporu hazırlanmıştır. Dünya ve Türkiye Şeker Sektörü takip edilerek Türkşeker in sektör içindeki yerinin analiz edilebilmesi ve sektörel politikaların geliştirilmesine yardımcı olabilmesi amacıyla hazırlanan 100

104 raporda; Dünya da ve Türkiye de sektörün durumu, Türkiye Şeker Sektörünün tarihsel gelişimi, sektörün bütününde gösterilen faaliyetler ile Türkşekerin gösterdiği faaliyetler, özelleştirme, pazardaki etkinlik ve rekabet Teşekkülün içinde bulunduğu darboğazlar ele alınmış, faaliyetler genellikle rakam ve grafiklerle yıllar itibariyle mukayeseli olarak verilmiştir KALİTE Genel Müdürlüğümüzde alt yapı çalışmaları bir yıllık sürede tamamlanarak tarihindeki adıyla K-Q TSE-ISO-EN Kalite Sistem Belgesi nin alınmasından sonra, 2003 yılında uluslar arası kalite standardında uygulamaya alınan yeni versiyon : TS:EN ISO Kalite Yönetim Sistemine geçilmiştir. TS. EN ISO Kalite yönetim sistemi yıl sonu itibariyle sona ermiştir.2010 yılı içinde TS.EN ISO Versiyonuna göre belge yenileme çalışmaları tamamlanmış ve tüm kalite belgelerimiz yenilenmiştir.periyodik olarak yapılan iç tetkikler tamamlanmış, hazırlanan rapor ve girdiler, Müşteri Memnuniyeti Sonuçları, Üç Aylık Veri Analizleri ve 2011 Yılı Kalite Hedefleri Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısında değerlendirilerek faaliyet planının uygulanması karar altına alınmıştır. Kuruluşumuzda tarihinde TS EN ISO standardı çerçevesinde gerçekleştirilen Gözetim Tetkikine ilişkin tarihli rapor TSE-KYS yürütme komitesinin tarihve 02 nolu toplantısında değerlendirilmiş olup,ts.en ISO Standardına ait belge,nissert Uluslar arası Sertifikasyon ve Denetim Hizmetleri Ltd.Şti. tarafından 2012 yıl sonuna kadar 1 (bir) yıl uzatılmıştır RAPORLAR VE BİLGİLENDİRME ÇALIŞMALARI Teşekkülümüz ile ilgili çeşitli bilgiler haftalık, aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık raporlar halinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Şeker Kurumu na gönderilmiştir. Yurtiçi kuruluşların talepleri ile Sanayimizin tanıtımına yönelik olarak çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Şeker Sanayiinin, Teşekkülümüzün ve fabrikalarımızın tanıtıldığı; brifing dosyaları, bilgi notları ile çeşitli açılış ve toplantılar için konuşmalar hazırlanmıştır. 101

105 Ekonomi Bakanlığınca uygulanmakta olan KİT İzleme Projesi kapsamında Başkanlığımızı ilgilendiren hususlar günlük olarak elektronik ortamda izlenerek gerekli bilgi akışı sağlanmıştır YAZIŞMALAR 2011 yılında, çoğunluğu dış kuruluşlardan olmak üzere Daire Başkanlığımıza intikal eden 1176 adet yazı; gerekli işlemleri süresi içinde tamamlanarak sonuçlandırılmıştır. 102

106 8-PERSONEL VE SOSYAL İŞLER DAİRESİ BAŞKANLIĞININ ccfaaliyetleri Yurdumuzun her köşesinde faaliyet gösteren Şeker Fabrikalarımız, diğer Teşkilat ve Ünitelerimizde hizmet gören mensuplarımızın çağdaş personel yönetiminin gereklerine uygun olarak istihdam olunması Şirketimizin personel politikasını teşkil etmektedir. Sanayiimizin Şeker Fabrikalarının faaliyetlerinden dolayı, ihtiyacımız olan Makina ve Tesislerin, Makina Fabrikalarımız ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikamızda imalat çalışmaları sürdürülmektedir. Özelleştirme Yüksek Kurulunun 8/10/ /57 ve 12/8/ sayılı Kararları ile Özelleştirme Programına alınan ve tarih ve 2011/67 sayılı Kararı ile tarihine kadar özelleştirilmesinin tamamlanması kararlaştırılan Şirketimize, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2011 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı çerçevesinde 2011 yılında da personel istihdamı yapılamamıştır. Teşekkülümüzün 2007 yılına ilişkin bilanço ve netice hesaplarının görüşüldüğü TBMM KİT Komisyonunda; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin özelleştirme kapsam ve programında olması dolasıyla ihtiyacı olan personeli temin edemediği, dünyadaki finansal krizin önümüzdeki süreçte fabrikaların hızlı bir şekilde özelleştirmesini de zorlayacağı göz önünde bulundurularak zorunlu olan teknik ve idari personel ihtiyacının karşılanması hususunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından özel düzenleme ile yetki verilmesi hususunda tavsiye kararı alınması nedeniyle, Teşekkülümüzün özelleştirilmesinin öngörülen sürede gerçekleşmemesi ve özelleştirme süreci tamamlanıncaya kadar Şeker Fabrikaları, Makine Fabrikaları, Elektromekanik Aygıtlar Fabrikası, Tohum İşleme Fabrikası ve Şeker Enstitüsü nün faaliyetlerinin sürdürebilmesi için acil olarak ihtiyaç duyduğu kadrolu sözleşmeli personel statüsündeki nitelikli Teknik Personel ve işçilerle ilgili olarak Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına taleplerimiz iletilmiştir; 103

107 Acil personel ihtiyacı ile ilgili ilk talebimiz; tarih ve sayılı yazı muhteviyatında personel ihtiyacının bütün gerekçeleri gösterilerek ziraat, kimya, elektrik, maden, çevre ve inşaat mühendisleri ile muhasebe ve personel birimlerinin yüksek tahsilli personel, pancar tesellüm, atık su tesisleri, kampanya ve mevsimlik işçi ihtiyacı için işçi ihtiyaçlarının açıktan veya satılacak fabrikalarımızdan temin edilmesi önerilerimizle birlikte 151 teknik personel, 153 yüksek tahsilli idari personel, 818 kampanya ve mevsimlik işçi ve halen çalışmakta olan mevsimlik işçilerden 500 işçinin kadroya alınması konularını içeren yazımız Özelleştirme İdaresi Başkanlığına gönderilmiştir. Personel talebiyle ilgili ikinci talebimiz; tarih ve 4543 sayılı yazı muhteviyatında ilk talebimizdeki 151 teknik personel, 153 idari personelin açıktan veya naklen, 818 işçinin açıktan, 500 mevsimlik işçinin ise kadroya alınmasına ilişkin yazımızla talebimiz yinelenmiş, bunlara ilave olarak Hazine Müsteşarlığının 2010 yılı Yatırım ve Finansman Programının Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Genelgesine göre; 2009 yılında Şirketimizden ayrılan memur, sözleşmeli ve işçi olmak üzere toplam 600 personel için %10 nispetindeki 60 adet personelin, ziraat, kimya, makine, elektrik, elektrik-elektronik mühendisleri ile fakültelerin muhasebe ve işletme bölümlerinden mezunlar için açıktan veya naklen atama yetkisinin 2009 yılındaki personel talebimizden ayrı olarak değerlendirmeye alınması hususunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığına gönderilmiştir. Acil personel talebiyle ilgili üçüncü talebimiz ise; 239 teknik personel, 194 yüksek tahsilli idari personel ile mevsimlik işçilerin açıktan veya naklen atanmaları konusunda Yönetim Kurulumuzdan tarih ve 2671/15 sayılı Karar istihsal edilmiş, onay alınmak üzere Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına tarih ve sayılı yazı ekinde gönderilmiş olup, bu konuda bir işlem yapılamamıştır. Ayrıca Personel ihtiyacı hakkında; T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Şirketimize gönderilen tarih ve 1100 sayılı yazı ekinde yer alan; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı nca Sayıştay Başkanlığına iletilen tarih ve 1099 sayılı yazı ile verilen cevap; Türkşeker A.Ş.nin özelleştirme kapsam ve programında olması nedeniyle, özelleştirme stratejileri belirlenen fabrikaların özelleştirilmesi halinde özelleştirilen fabrikalarda çalışan personelin öncelikle ihtiyacı olan fabrikalara nakillerinin yapılması suretiyle (kurum içi atamalarla) eleman açığının 104

108 kapatılacağı düşünülmektedir. Ayrıca Şirketin özelleştirme programında olması nedeniyle, eleman ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının uygun olacağı düşünülmektedir şeklindedir. Personel ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığının 2011 yılı içindeki faaliyetlerinin bir bölümü aşağıda gösterilmiştir. 8.1-PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ AÇIKTAN ATAMA İŞLEMLERİ 2011 yılında4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkındaki Kanun hükümlerine göre istihdam fazlası personel olarak başka kurum ve kuruluşlara tayin olan personelden, Mahkeme Kararı uyarınca, Malatya Şeker Fabrikasına Fabrika Müdür Yardımcısı(Ziraat), Afyon Şeker Fabrikasına Koruma Güvenlik Görevlisi, göreve iade edilmiştir AYRILAN PERSONEL İŞLEMLERİ Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatımızdan 2011 yılında emekli, istifa, vefat, kurum dışına nakil olmak üzere toplam 112 personel ayrılmıştır. Ayrılma Sebebi I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam Adet Emekli İstifa Başka kuruluşa nakil Iş akti fesih Vefat Toplam Başka Kuruluşlara nakil olarak gösterilen 53 personel, 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi hükümlerine göre istihdam fazlası olarak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının onayı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atamaları yapılmıştır FİİLİ PERSONEL HAREKETLERİ Şirketimizin 1/1/ tarihleri arasında fiili personel adetleri aşağıda gösterilmiştir. 105

109 Tarihi İtibariyle Statü Değişikliği Giren Statü Değişikliği Çıkan Tarihi İtibariyle Atama Ayrılan I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel 1 1 Toplam NORM KADRO HAREKETLERİ Yönetim Kurulumuzun gün ve 2676/1-6 sayılı kararı ile uygun görülen ve tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli, Yardımcı Hizmetler Sınıfı Personelin norm kadro adetleri aşağıda gösterilmiştir. Kadro I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam itibariyle İhdas edilen kadro SK.iptal edilen itibariyle III sayılı cetvele tabi 1 adet personel, 657 sayılı Kanuna göre aylık almakta olup, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesine göre, bu kadrolar, ilgililerin I sayılı cetveldeki kadroya atanmaları, kendi istekleri ile sözleşmeli statüye geçmeleri veya emeklilik, istifa, ölüm ve benzeri sebeplerle boşalması halinde hiç bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilecektir PERSONEL, SİCİL ve BAŞARI DEĞERLENDİRME,EMEKLİLİK nnnnişlemleri Genel Müdürlük ile Taşra Teşkilatımız kadrolarında görev yapan sözleşmeli personel ve yardımcı hizmetler sınıfında çalışan personelin 2011 yılı sicil ve başarı değerlendirme işlemleri Ocak ayının ilk haftasında tamamlanarak sonuçları fabrika ve teşkilatımıza bildirilmiştir. Yardımcı Hizmetli personelin emeklilik onayları Fabrika ve Teşkilat Müdürleri tarafından yapılmakta, memurların emeklilik onayları ise Genel Müdürlük Makamından alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına resmi yazı ekinde gönderilmektedir. Emeklilik işlemleri sonuçlandırılan personelin hizmet süreleri, bağlanan emekli aylığı ve ikramiye tutarları kontrol edildikten sonra hizmet sürelerinde yanlışlık bulunanlar hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu ile yazışma yapılmak suretiyle aylıklarının düzeltilmesi 106

110 sağlanmaktadır. Durumunda yanlışlık bulunmayanların durumları ise emekliye ayrıldığı işyerlerimize bildirilmektedir ORGANİZASYON DEĞİŞİKLİĞİ Resmi Gazetenin tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği Genel Müdürlüğümüz Proje ve Yeni Tesisler Dairesi Başkanlığı bünyesinde Çevre Yönetim Biriminin Kurulması, fabrikalarımızda Fabrika Müdürlerinin Tesis Yetkilisi olması, Çevre İzni veya Çevre İzni ve Lisansı kapsamında e-başvuruların Çevre Yönetim Birimi personel tarafından yapılması, Yönetim Kurulumuzun tarih ve 2682/7 sayılı kararı ile uygun görülmüş, Fabrika ve Teşkilata tarih ve 4876 sayılı Tamimle duyurulmuştur KADRO VE POZİSYON İPTALİ 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi ve söz konusu Kanun çerçevesinde Nakledilecek Personel Hakkındaki Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının Tebliği 10. maddesinde; Bu Tebliğ çerçevesinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak nakil sebebiyle boşalan kadro ve pozisyonlar, 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesi gereğince boşaldıkları tarihten itibaren her hangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkı kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında değiştirmeye yetkilidir. Bu fıkra çerçevesinde gerçekleşen kadro/pozisyon hareketleri gerçekleşmeyi müteakip en geç 15 gün içerisinde Başkanlığa bildirilir. hükmü gereği, 4046 sayılı Kanunun 22. Maddesine göre Şirketimizin Özelleştirme Programına alınmış olduğu tarihten tarihine kadar 12 adet I sayılı Cetvele tabi personel kadrosu ile 558 adet sözleşmeli personel kadrosu iptal edilmiştir GÖREVDE YÜKSELME İŞLEMLERİ Şirketimiz Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri dahilinde 2011 yılındaki boş kadrolar için açılmış bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 16 Temmuz 2011 tarihinde 168 kişi için sınav açılmış, bunlardan 143 kişi sınava girmiş ve 76 kişi başarılı, 67 kişi ise başarısız olmuştur. Başarılı olan personelin boş kadrolara atamaları 107

111 yapılmış, kadrolarımızın terfi, istifa, başka kuruluşlara nakil gibi sebeplerle boşalması durumunda yedek olarak sınav kazanan personel atamaları yapılacaktır ÖZLÜK HAKLARI İLE İLGİLİ İNTİBAK VE SİCİL İŞLEMLERİ Çalışmakta iken bir üst öğrenimi bitiren personel ile geçmiş hizmetlerini belgeleyen personelimizin intibak işlemleri 2011 yılı içerisinde de sürdürülmüştür. Yıl içerisinde talepte bulunan personelimizin 87 nci maddeye tabi kurumlarda sigortasız olarak, yedek subay okulunda öğrenci ve er olarak muvazzaf askerlikte geçen hizmetleri, stajda geçen hizmetleri ile doğum sebebiyle ücretsiz izinli olarak geçen hizmetleri için, Sosyal Güvenlik Kurumuna borçlandırılma ve hizmet değerlendirme işlemlerine devam edilmiştir YAN ÖDEMELER 2010/7 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3 üncü maddesinde, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin 2011 yılında uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, 2011 yılında Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların belirlenmesine ilişkin olarak cetvellerin kontrol, onay, dağılım listelerinin düzenlenmesi ve gönderilmesi işlemleri 2006/10344 sayılı Kararın 5 inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının tarih ve 5387 sayılı yazıları ile vize ettirilmiştir SÖZLEŞMELİ PERSONEL TEMEL ÜCRET SKALASI Teşekkülümüz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışan II sayılı cetvele tabi sözleşmeli personele, Yönetim Kurulumuz Kararları ile Kabul edilmiş bulunan Temel Ücret Skalasınındaki ücretlere, 21/10/2011 tarih ve 2011/T-20 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı na göre öngörülen zamlar ilave edilmek suretiyle uygulanmasına devam edilmiştir. Sözleşme Personelin Temel ücretleri; Yüksek Planlama Kurulu Kararı doğrultusunda Yönetim Kurulumuzun 12/01/2012 tarih ve 2696/1-7 Kararı ile 1/7/2011 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden düzenlenmiş ve uygulamaya konulmuştur. 108

112 İŞÇİ İŞVEREN İLİŞKİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikası ile Türkiye Şeker Sanayii İşçileri Sendikası (Şeker-İş) arasında akdedilen ve süresi tarihinde sona eren 23. Toplu İş Sözleşmesinin yerini alacak olan 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerine başlamak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan yetkiye istinaden, Şeker-İş Sendikası, tarih ve 262 sayılı yazı ile çağrıda bulunmuş ve işbu çağrı aynı tarihte Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikasına tebliğ edilmiş olmakla, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 19. maddesi hükmü gereğince taraflar süresi içinde bir araya gelerek, 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerine Cuma günü saat da Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Toplantı Salonunda başlanılması hususunda mutabakata varmışlardır tarihinde görüşmelere başlanmış ve yasal süre olan 60 gün içinde toplam 93 esas, 3 geçici ve 5 ek cetvelden ibaret olan Toplu İş Sözleşmesinin 6 esas ve 3 ek cetveli üzerinde anlaşma sağlanamamış ve bu durum karşısında tarihinde taraflarca uyuşmazlık tutanağı tutulmuştur. Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde, 60 günlük süre içerisinde sözleşmenin 6 esas ve 3 ek cetvele ait maddelerinde anlaşma sağlanamadığı için, 2822 sayılı Yasanın 22. maddesi gereğince Resmi Arabulucu tayin edilmiş, anlaşmanın çözümünü sağlamaya yönelik olarak Resmi Arabulucu ve tarafların katılımıyla tarihinde yapılan görüşme sonucunda anlaşma sağlanamamıştır. Taraflar, uyuşmazlık tutanağındaki maddeleri görüşmeye devam etmişler ve bu arada Hükümet ile Türk-İş arasında tarihinde 2011 Yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü imzalanmıştır. Taraflar, Hükümet ile Türk-İş arasında tarihinde imzalanan 2011 Yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü dışında anlaşma sağlayamadıkları maddeleri görüşmeye devam etmişler ve bu maddelerde anlaşma sağlandığından tarihinde anlaşma tutanağı tutularak, 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesini aynı tarih itibariyle imzalamışlardır. Sözleşme maddelerinin büyük kısmı eski şekliyle aynen, bazı maddelerde ise miktarlarda artış sağlanarak yeniden redaksiyona tabi tutulmuş, bazı maddeler ise kabul edilen yeni şekliyle düzenlenmiştir. Buna göre; Toplu İş Sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi kadrolu daimi işçilere birinci yıl birinci altı ay ücret zammı olarak,

113 tarihindeki aylık brüt çıplak ücretlerine, tarihinden geçerli olmak üzere % 4 oranında zam yapılmıştır. Birinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin birinci altı ayının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine tarihinden geçerli olmak üzere % 4 oranında zam yapılmıştır. İkinci yıl birinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin birinci yılının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine, tarihinden geçerli olmak üzere % 3 oranında zam yapılacaktır. Ancak, T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Temmuz 2012 indeks sayısının, Ocak 2012 indeks sayısına göre değişim oranının % 3 ü aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ay ücret zammı oranına ilâve edilecektir. İkinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin ikinci yılının birinci altı ayının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine, tarihinden geçerli olmak üzere % 3 oranında zam yapılacaktır. Ancak, Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Ocak 2013 indeks sayısının, Temmuz 2012 indeks sayısına göre değişim oranının % 3 ü aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ayın son günündeki ücreti takip eden ayın birinci gününden geçerli olmak üzere ilave edilecektir. Toplu İş Sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddenin 2. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Kadrolu Daimi İşçilerin Haklarından Yararlanan Kadrosuz Sürekli İşçilerin tarihindeki brüt çıplak ücretlerine birinci yıl ücret zammı olarak 24. Toplu İş Sözleşmesinin yürürlük başlangıç tarihi olan tarihinden geçerli olmak üzere, birinci yıl birinci altı ay için % 4, birinci yıl ikinci altı ay için ise % 4 oranında zam yapılmıştır. Şeker-İş üyesi Kadrolu Daimi İşçilerin Haklarından Yararlanan Kadrosuz Sürekli İşçilerin çıplak ücretlerine sözleşme döneminin ikinci yıl birinci ve ikinci altı ayı için yukarıda belirtilen oranlarda zam uygulanacaktır. Toplu İş Sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddenin 3. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Sürekli İşçi kadrolarına alınanlarla, 4. fıkrasında yer alan Kampanya ve Mevsimlik İşçilere 24. Toplu İş Sözleşmesinin yürürlük başlangıç tarihi olan tarihinden geçerli olmak üzere; günlük çıplak ücretleri 33,33 TL/Gün ün altında olanların günlük brüt çıplak ücretlerine, 37,33 TL/Gün ü geçmemek üzere 5,00 TL/Gün, 33,37-40,00 TL/Gün arasında olanların günlük brüt çıplak ücretlerine, 43,00 TL/Gün ü geçmemek üzere 4,33 TL/Gün, 40,03-47,50 TL/Gün arasında olanların günlük brüt çıplak ücretlerine, 47,50 TL/Gün ü 110

114 geçmemek üzere 3,33 TL/Gün iyileştirme yapıldıktan sonra bu işçilere birinci yıl birinci altı ay için % 4, birinci yıl ikinci altı ay için ise % 4 oranında zam yapılmıştır. Bu işçilerin çıplak ücretlerine sözleşme döneminin ikinci yıl birinci ve ikinci altı ayı için yukarıda belirtilen oranlarda zam uygulanacaktır MEVZUATLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Şeker Fabrikalarımızda kampanyası da geçmiş yıllarda olduğu gibi 3 vardiya esasına göre düzenlenmiş, tüm işçiler 3 vardiya esasına göre çalıştırılmışlardır. İşçilerin iş ve çalışma durumları ile hak, menfaat ve görevlerini tespit eden iş mevzuatı, özellikle İş Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Sendikalar Kanunu, Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ve bu kanunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik hükümleri ile Yargıtay içtihat kararları izlenerek, uygulama yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi ile mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmüştür ÖZLÜK İŞLERİ 2011 yılında Şirketimiz daimi işçi kadrolarında çalıştırılmak üzere, 2828 ve 3413 sayılı Kanun ve Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine ilişkin Tüzük ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre T.C. Başbakanlık, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı yetiştirme yurtlarından 15 kişi işe alınmıştır. Şirketimizde geçici işçi olarak çalışmakta iken 5620 sayılı Kanuna istinaden sürekli işçi kadrosuna geçirilmek için dava açan işçilerimizden 16 kişi mahkemeyi kazandıklarından, 2011 yılı içerisinde sürekli işçi kadrolarına geçirilmişlerdir. Mahkeme kararları ile sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerden, 5 kişi mahkeme kararlarının Danıştay ca bozulması sonucu tekrar geçici işçi statüsüne döndürülmüşlerdir. Ayrıca geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir. Diğer taraftan, işçilerin kadro, tayin, nakil, terfi, ceza, izin ve hastalıklarıyla ilgili özlük işlemleri mevzuat hükümleri dairesinde yürütülmüştür. 111

115 GEÇİCİ İŞ POZİSYONLARINA İLİŞKİN (ADAM/AY) İLE ccccccccfazla MESAİ HUSUSLARI Şirketimize 2011 yılı için (Adam/Ay) tahsis edilmesi Başbakanlık, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının tarih ve 9372 sayılı yazıları ile uygun görülmüş, Başbakanlık, Devlet Personel Başkanlığının tarih ve sayılı yazılarıyla (Adam/Ay) vizesi verilmiş olup, Şirketimiz tüm kampanya ve mevsimlik işçileri vize edilen bu (Adam/Ay) sayısı çerçevesinde çalıştırılmışlardır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının, 2011 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının Fazla Çalışma başlıklı 9. maddesinin (1) no lu fıkrasında Teşebbüsler, 2011 yılında, 2010 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programına ilişkin tarihli ve 2009/15514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki karar ın 9 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında 2010 yılı için belirlenen fazla çalışma tavanını (saat/yıl) aşmayacak şekilde fazla çalışma yaptırabilirler. hükmüne istinaden, 2011 yılı için fazla mesai yetkimiz işçilerimiz için 2010 yılında fiilen kullanılan 1864 (Saat/Yıl) olmuş olup, bu fazla mesai saatinin tamamı işçi statüsünde olup şoför olarak çalıştırılan personelin yolda geçen sürelerinde kullandırılmıştır. 112

116 8.3 ORGANİZASYON VE METOD MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI PERSONEL DURUMLARI Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunca 2011 yılı raporuna esas olacak şekilde istenilen personel durumlarını belirten bilgiler toplanarak ilgililere sunulmak üzere rapor haline getirilmiştir. Personel durumuna dayalı olarak yıl sonları için çıkarttığımız tablolar ektedir. - Şirketimizde son beş yılın ( ) norm kadro durumu (Tablo 1 ) - Şirketimizde çalışan personelin yıllar itibariyle fiili ortalamaları (Tablo2) - Şirketimizde çalışan personelin adet ve yüzdeler olarak 2011 yıl sonu itibarıyla öğrenim durumları (Tablo 3) - Şirketimiz çalışan Personelinin adet ve yüzdeler olarak 2011 yıl sonu itibarıyla statüleri (Tablo 4) - Şirketimiz Personelinin 2011 yıl sonu itibarıyla yaş durumları (Tablo 5 ) - Şirketimiz Personelinin 2011 yıl sonu itibarıyla kıdem durumu (Tablo 6 ) - Şirketimiz Personelinin yüzde olarak yaş ve kıdem durumları (Tablo 7, 8 ) - Şirketimizde çalışan Personelin statüleri ve fabrikalar itibariyle 2011 yılı fiili personel ortalamaları ( Tablo 9 ) - Şirketimizde son beş yılda ayrılan personel durumu (Tablo 10) - Şirketimizde Çalışan Personelin kadın erkek durumları (Tablo 11) PERSONEL GİDERLERİ Şeker Sanayisine ait 2011 yılı personel giderleri her ay, bir önceki ay ve bir önceki yıl ile kıyaslanma yapabilecek şekilde aylık personel masraflarından oluşan aylık tablolar ve özelleştirilecek fabrikalara ait detaylı inceleme soruları listeleri memur ve işçi adetlerine göre haftalık ve üç aylık dönemlerde portföyler halinde düzenlenerek ilgili mercilere iletilmek üzere Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığına gönderilmektedir PERSONEL HAREKATI Memur, Yardımcı Hizmetli, Daimi İşçiler ve Geçici İşçilerimize ait Personel adetleri, aylık tablolar halinde hazırlanarak gerekli birimlere ulaştırılmıştır. 113

117 ORGANİZASYON ŞEMALARI Organizasyon şemaları kadro unvanlarında yapılan değişikliklere göre güncelleştirilerek takip edilmektedir YÖNETMELİK VE TALİMAT ÇALIŞMALARI Yönetmelik ve Talimatlarda ihtiyaç duyuldukça güncelleştirme çalışmaları yapılmaktadır İDARİ YARGI DAVALARI Memur ve sözleşmeli personelimizin; Nakil, İntibak, Sicil ve Başarı Değerlendirilmesi, Mali, Sosyal Haklar ve Yardımlar konusunda Şirketimiz aleyhine 2011 yılında 19 adet yeni idari dava açılmış olup, bu davalarla birlikte geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında Başkanlığımızca savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak gerek Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir DİSİPLİN İŞLERİ Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışmakta olan 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu na tabi personel ile 399 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejimi hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnameler esaslarına göre istihdam olunan Sözleşmeli Personelden; Şirket Hizmetlerinin gerektiği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla, kanun, tüzük, yönetmelik, genelge talimat ve emirlerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurtdışında yerine getirmeyen; uyulması zorunlu kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı işleri yapan veya genel ahlak kurallarına aykırı fiil ve hareketlerde bulunan veya üst ve amirlerine karşı her türlü saygısız davranışlarda bulunanların fiillerine bakmak üzere Personel Yönetmeliğimizin 104 ncü maddesi hükümlerine göre kurulan I.ve II nci Disiplin Kurullarının tüm raportörlük hizmetlerinin yürütülmesi ile alınan kararların ilgililere tebligatlarının yapılması işleri sürdürülmüştür TEFTİŞ RAPORLARI Teftiş Kurulu Yönetmeliği 42 nci maddesi esaslarına göre Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatındaki Personel Birimlerinin cevaplı teftiş raporları yukarıdaki maddede tadat edilen süreler içerisinde incelenmiş, raporlarda belirtilen hususlar talimat haline getirilerek, teftiş edilen birimlere süresi içerisinde gönderilmiştir. 114

118 Tablo : 1 NORM KADRO DURUMU (Yıl Sonları İtibariyle) I Sayılı Cetvel (Memur) II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) Daimi İşçi (Kadrolu +Kad.Sür.İşçi) T O P L A M I Sayılı Cetvel (M em ur) II Sayılı Cetvel (M em ur-yrd.hiz.) III Sayılı Cetvel (M emur-yrd.hiz.) Daim i İşçi (Kadrolu +Kad.Sür.İşçi) 115

119 Tablo : 2 ÇALIŞAN PERSONELİN DURUMU (Şeker Sanayii Fiili Ortalama) Sözleşmeli Memur Yrd.Hizmetli Daimi İşçi Kad.Sür.İşçi Geçici İşçi TOPLAM eşm eli Memur izm etli m i İşçi ür.işçi ici İşçi 116

120 Tablo : 3 ÇALIŞAN PERSONELİN ÖĞRENİM DURUMLARI ( 2011 Yılı Sonu İtibariyle ) Y ü k s e k Lise ve Dengi Ortaokul İlkokul Okur- Yazar T O P L A M Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % SÖZLEŞMELİ , , ,34 1 0, ,00 MEMUR , ,00 YARDIMCI HİZMETLİ 4 2, , , , ,00 DAİMİ İŞÇİ 393 4, , , , , ,00 KADROSUZ SÜREKLİ İŞÇİ 10 10, , , , ,00 GEÇİCİ İŞÇİ 28 0, , , ,70 3 0, ,00 TOPLAM: SÖ ZLEŞM ELİ MEMUR YARDIMCI HİZMETLİ DAİM İ İŞÇİ KADROSUZ SÜ REKLİ İŞÇİ G EÇİCİ İŞÇİ Y ü k s e k Lise ve Dengi Ortaokul İlkokul Okur- Yazar 117

121 Tablo : 4 ÇALIŞAN PERSONELİN STATÜLERİ İTİBARİYLE DURUMU (2011 Yıl Sonu İtibariyle) Sözleşmeli Memur Yrd.Hiz. Daimi İşçi K.S.İşçi Geçici İşçi T O P L A M Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adeti % , ,79 1 0, , , , Sözleşm eli Memur Yrd.Hiz. D aim i İşçi K.S.İşçi Geçici İşçi 118

122 ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2011 Yıl Sonu Adet ) Tablo : 5 Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş TOPLAM SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ TOPLAM SÖZLEŞM ELİ MEMUR YARD.HİZM ETLİ DAİM İ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ G EÇ İCİ İŞÇİ 119

123 Tablo : 6 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2011 Yıl Sonu Adet ) 5 Yıla Y ı l Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l ve Fazla T O P L A M SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ TOPLAM SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ 120

124 ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2010 Yıl Sonu itibariyle % olarak ) Tablo : % Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş TOPLAM SÖZLEŞMELİ 1,47 7,57 18,94 23,70 15,07 12,90 13,08 6,74 0,53 100,00 MEMUR 17,79 39,13 22,92 10,67 6,72 1,98 0,79 100,00 YARD.HİZMETLİ 2,22 13,89 35,00 35,00 12,22 1,67 100,00 DAİMİ İŞÇİ 0,77 6,31 18,08 32,14 23,56 13,92 4,15 0,45 0,53 0,09 100,00 KAD SÜREKLİ İŞÇİ 7,00 14,00 38,00 35,00 6,00 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 0,73 4,31 17,41 38,37 21,29 13,39 4,15 0,32 0,03 100,00 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2011 Yıl Sonu İtibarıyle % Olarak ) Tablo : 8 5 Yıla Y ı l % Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l ve Fazla TOPLAM SÖZLEŞMELİ 8,27 12,08 12,55 13,55 18,18 35,37 100,00 MEMUR 2,77 9,49 5,14 82,60 100,00 YARD.HİZMETLİ 1,11 55,00 43,89 100,00 DAİMİ İŞÇİ 2,49 14,08 36,05 20,93 15,90 10,55 100,00 KAD.SÜREKLİ İŞÇİ 13,00 83,00 4,00 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 27,43 69,36 3,21 100,00 121

125 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. ŞEKER SANAYİİ 2011 YILI FİİLİ ORTALAMALARI Tablo : 9 M E M U R YARDIMCI HİZMETL İŞÇİLER FABRİKASI II SAY.CET I SAY.CET III SAY.CET II SAY.CET III SAY.CET DAİMİ K.S.İŞÇİ GEÇİCİ TOPLAM Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM Afyon Mak Ankara Mak Erzincan Mak Eskişehir Mak Turhal Mak EMAF TOPLAM Genel Müdürlük İstanbul İrtibat Bürosu Tohum İşl.Fab Şeker Enstitüsü TOPLAM GENEL TOPLAM Not: Memur, Sözleşmeli Personel ve Daimi İşçilerin ortalamaları yıllık kişi sayısı üzerinden geçici işçi fiili ortalamaları ise 365 gün üzerinden hesaplanmış olup küsürlu çıkan sayılarda 0,5 ve üzeri tama iblağ edilmiştir. 122

126 ŞEKER SANAYİNDEN AYRILAN PERSONEL (Son Beş Yıl İçinde Yıl Sonları İtibariyle) Tablo: 10 Memur Sözleşmeli Personel A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Kimya Y.Müh Mak.Elekt.Y.Müh İnşaat Y.Müh Ziraat Y.Müh Orta Ziraat Y.Tah.İdari Prs Diğerleri T O P L A M (A) Top.Daimi İşçi (B) Genel Toplam (A+B)

127 Tablo : 11 KADIN ERKEK DURUMU (2011 Yıl Sonu İtibariyle) KADIN ERKEK TOPLAM I Sayılı Cetvel (Memur) II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) 1 1 Daimi ve Geçici İşçiler T O P L A M KADIN ERKEK I Sayılı Cetvel (M em ur) II Sayılı Cetvel (M em ur-yrd.hiz.) III Sayılı Cetvel (M emur-yrd.hiz.) Daim i ve G eçici İşçiler 124

128 8.4 - MERKEZ PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI Genel Müdürlüğümüz bünyesinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 399 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre görev ifa eden Memur, Sözleşmeli Personel, Yardımcı Hizmetli Sınıfı Personeli, Şirketimiz Yönetim Kurulu Üyeleri ile 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan personelin başta ücret tahakkukları, özlük ve sicil işlemleri olmak üzere 2011 yılında takip ve sonuçlandırılan hizmetleri aşağıda başlıklar halinde sıralanmıştır. 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle Genel Müdürlüğümüz bünyesindeki personelimizin çalışma statülerine göre dağılımı; Şirket Dışından Yönetim Kurulu Üyesi S.K. Tabi I Sayılı Cetvel S.K. Tabi II Sayılı Cetvel S.K. Tabi II Sayılı Yardımcı Hizmetli S.K. II Sayılı Cetvele Tabi Ücretsiz İzinli 1 T O P L A M : 294 Kadrolu Daimi İşçi 16 Sürekli İşçi 1 İ Ş Ç İ T O P L A M I : 17 G E N E L TO P L A M : 311 === 125

129 KADRO ÇALIŞMALARI Genel Müdürlüğümüz personeline ait, 2011 Yılı Memur ve İşçi kadroları isimlendirilerek takibi sağlanmıştır PERSONEL HAREKET ONAYLARI tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli Personelimizden terfi tarihlerine göre Derece yükselmesi veya Kademe ilerlemesine hak kazananlar ile 2011 yılı içerisinde 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37. ve 64. Maddelerine göre derece ve kademe yükselmesine hak kazananların Personel Hareket onayları hazırlanmış, ilgili makamlara onaylattırılarak, ilgililerin aylık ödemelerine zamanında yansıtılmıştır AYLIK MAAŞ - ÜCRET ÖDEMELERİ Şirketimiz Yönetim Kurulu ücretleri, Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli personelimizin aylık maaş, işçilerimizin aylık ücret ödemelerine esas tüm değişiklikleri ve kesintileri süresi içerisinde bilgisayar ortamında maaş programlarına işlenerek tahakkukları yapılmış olup, söz konusu ödemeler, ATM Programlarına aktarılarak le Türkiye İş Bankası Sistem Servisine gönderilmiştir yılı içerisindeki bütün tahakkuklar (Maaş, İkramiye, Asgari Geçim İndirimi, Aile-Çocuk Yardımı, Fark, Kıdem Tazminatı, Avans, promosyon, vb.) gecikmesiz ve eksiksiz olarak yapılarak, zamanında ödemeleri sağlanmıştır. 126

130 DEVAM KONTROL SİSTEMİ tarihinden itibaren, uygulanmasına başlanılan Genel Müdürlüğümüz kadrolu personeli ile geçici görevlilerin devam durumları, ana giriş kapımıza konulan (TURNİKE) 3 terminal ve personelimize dağıtılan optik okuyucu kartların bu terminallere kendileri tarafından okutturulması sonucu bilgisayar ortamında ve günlük listeler alınmak suretiyle takip edilmektedir. Müdürlüğümüzden alınan bir önceki günün devam durum listeleri ilgili Genel Müdür Yardımcıları ve Bağımsız Daire Başkanlıklarına düzenli olarak gönderilmektedir. Personelin devam durumlarının kontrolleri ilgili birim amirlerince yapılarak, devamsız, geç gelen veya erken çıkan personelin isimleri hizalarına gerekli açıklamalar birim amirlerince yapılarak paraflanmaktadır. Söz konusu listeler kontrollerine müteakip Daire Başkanlarınca onaylandıktan sonra Müdürlüğümüze gönderilmektedir. Devam kontrol kartını kaybeden veya yeni gelenlere optik okuyucu kart temin edilmekte, ayrılanların kartları ise ilgililerden geri alınmaktadır T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İŞLEMLERİ 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin emekli şahıs kesenek ve şirket karşılıkları, aylık icmal ve ihbar fişleri, Merkez Muhasebe Müdürlüğüne aylık olarak gönderilerek yasal süreleri içinde ödemeleri sağlanmıştır. Ayrıca; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin maaş ve sicil bilgileri, toplam hizmet süreleri, T.C Kimlik Bilgileri, Sigortalı toplam hizmet süreleri, şahıs kesenek ve kurum karşılıkları, 2011 yılında da internet ortamında Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilerek, güncel olarak takip edilmektedir Sayılı İş Kanununa tabi çalışan işçilerimizin aylıklarından kesilen, İşçi sigorta kolları ve İşsizlik Sigortası ile İşveren Hisseleri, süresi içerisinde, Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK) Ankara İl Müdürlüğüne yatırılmıştır. Söz konusu aylık bildirgeler, Sosyal Sigortalar Kurumuna internet ortamında gönderilmektedir. Ayrıca; tüm işçilerimizin sicil bilgileri ile aile fertlerinin bilgileri de internet ortamında, güncel olarak takip edilmektedir ve 5510 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanların SGK İşe Giriş-İşten Ayrılış Bildirgesi Tescil İşlemlerinin (nakil, emekli, ücretsiz izin, re-sen emeklilik, ölüm, istifa vb.) takibi yasal süreleri içinde yapılmıştır. 127

131 Genel Müdürlüğümüz Sağlık Servisinde çalışan; Doktor ve Diş Hekiminin, Sosyal Güvenlik Kurumana ait Hekim Takip Sistemi aracılığı ile kurumda çalışan doktorlara ait bilgi giriş (Sağlık Kuruluşları Tekil Tanımlayıcı ve Hekim Takip Sistemi Formu) işlemleri yapılmıştır. Hekimlerin, Tıbbı Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mesleki Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Prim Tahsilat Makbuzu) poliçe tutarının yarısının, Kanunun ilgili hükümlerine göre kişilere ödenmesi sağlanmıştır YURTDIŞI - YURTİÇİ GEÇİCİ GÖREVLENDİRME VE nnnnnharcirah İŞLEMLERİ Başbakanlığın 2007/3 Sayılı Genelgesi doğrultusunda zorunlu hallerde ve tasarruf tedbirlerine azami riayet edilerek 2011 yılı içerisinde yurtdışına yapılan görevlendirmelerde; *Türkiye Bilişim Derneği, Türkiye Bilişim Vakfı TUBISAD, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve Ulaştırma Bakanlığının ortaklaşa düzenlediği Bilişim Teknolojileri ve Sektörel Etkilişim konulu Seminer, (Nisan 2011 Acapulco Resort& Convention KKTC ne) *Uluslararası Şeker Örgütü (ISO) 2011 Konsey Toplantısı, (Mayıs 2011 yıllık olağan toplantısı, Tanzanya ) *Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin daveti üzerine, Şeker Pancarı ve Tohum Islahı ile ilgili Teknik Gezi, (Haziran 2011 İtalya ve İngiltere ) *Merkezi Belçika da bulunan Sesvanderhave (Sugar Beet Seed) firması daveti, Şeker Pancarında Rhizoctonia Kök Çürüklüğü toplantısı, (Ağustos 2011 Fransa nın Strasbourg Şehrinde) gibi yapılan seyahatlere Teşekkülümüzü temsilen toplam dört personelimiz iştirak etmiştir. İlgililerin Yurtdışı seyahat öncesi görevlendirme, izin onayları, pasaport, vize ve döviz temini işlemleri zamanında ve eksiksiz tamamlanmıştır. Söz konusu personelin seyahat dönüşlerinde ise; tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak, 01/01/2011 tarihinden itibaren geçerli olan Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar doğrultusunda 328,47 TL yurtdışı harcırah tahakkukları ( yolluk ve seyahat yevmiyesi) yapılmıştır. Yurtiçi görevlendirmelerde, geçici görevli gönderilen personelin, geçici görev tahakkukları 6245 sayılı Harcırah Kanunu Hükümlerine göre yapılarak, hak sahiplerine zamanında ödemeleri sağlanmıştır. 128

132 TEDAVİ YARDIMI - İZİN: Personel Sağlık Hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği esaslarına göre, (SUT- 15 Ocak 2010 tarihinden itibaren (SGK) Genel Sağlık Sigortasına devredilmiştir.) 2011 yılında, Genel Müdürlüğümüzde 5510 Sayılı Kanunun 4/C kapsamında çalışan personelin kendisi ve bakmakla yükümlü oldukları Aile Fertlerine ait hak sahipliklerine ilişkin bilgileri, Sosyal Güvenlik Kurumunun Tescil ve Sağlık Aktivasyonları sistemine giriş işlemleri istenilen süre içerisinde yapılmıştır. Ayrıca çalışan personel ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin sağlık aktivasyon sistemindeki işlemleri güncelleme yapılarak takip edilmekte, hak sahipliğini kaybedenlerin ayrılış ile kazananların tescil işlemleri zamanında sonuçlandırılmaktadır. Genel Müdürlük personelimizin 2011 yılı yıllık ve mazeret izinleri ile rapor günleri ilgililerin izin takip föylerine işlenerek özenle takipleri sağlanmıştır. Şirketimizde hizmet yılını dolduran (Memurlar-20,25,30 yıl / İşçiler-20,30 yıl) personellerimizin 2011 yılında da hizmet yılı armağanlarının listeleri hazırlanarak, dağıtımı yapılmıştır. Yukarıda ana başlıklarla sıralamaya çalıştığımız genel işlevlerimiz dışında; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Bakanlık ve ilgili kurumlara düzenli olarak gönderilen aylık ve yıllık istatistiki bilgileri havi dökümanlar ile personelimizin müracaatları halinde isteğe bağlı belgeler ve hususi pasaport formları Müdürlüğümüz tarafından hazırlanmıştır. 129

133 9. PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ 9.1. PAZAR ARAŞTIRMALARI Dünya şeker borsa fiyatları, şeker piyasalarındaki gelişmeler, üretim, tüketim ve stok hareketleri ile ihaleler ve AB şeker politikası günlük olarak Reuters monitöründen izlenmiş, elde edilen bilgiler ilgili merci ve birimlere iletilmiştir. Şekere ilaveten yan ürünlerimiz (melas ve alkol) ile alternatif tatlandırıcılar hakkında dış piyasa hareketleri; yine Reuters monitöründen günlük olarak izlenirken, ayrıca abonesi olduğumuz uluslararası araştırma kuruluşu F.O.Licht in periyodik yayınları ile ISO nun (International Sugar Organization) yayınları, büyük şeker kuruluşu ve tacirlerinin raporları izlenip tercüme edilerek dikkate değer bilgiler ilgili merci ve birimlere sunulmuştur. Bu konudaki ayrıntılı bilgiler DÜNYA ŞEKER DURUMU bölümünde gösterilmiştir. Ayrıca, AB üyeleri ile komşu ve diğer muhtelif ülkelerin pancar alım fiyatları, küp ve kristal şeker perakende satış fiyatları ile etil alkolün ithal-ihraç fiyatları Büyükelçiliklerimizden temin edilerek düzenlenen tablolar her ay değişen kurlara göre revize edilerek ilgili mercilere iletilmiştir. Şeker ithalatının denetlenmesi amacıyla Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü ne, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü ne her ay periyodik olarak dünya beyaz şeker borsa fiyatları bildirilmeye devam edilmekte, bir taraftan da müşteri memnuniyeti anketleri yapılmaktadır. 130

134 9.2- SATIŞ İŞLERİ ŞEKER SATIŞLARI YURTİÇİ SATIŞLAR 2011 yılında fabrikalar itibariyle yurtiçine satılan şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. SATIŞLAR ( TON ). İMALATÇI- İHRACATÇILARA SATILAN. PİYASAYA KRİSTAL SATILAN KÜP FABRİKA ADI TOPLAM AFYON , ,650 AĞRI , ,900 ALPULLU , ,800 ANKARA , ,700 BOR , ,800 BURDUR 7.761, , ,200 ÇARŞAMBA , ,300 ÇORUM , , ,650 ELAZIĞ 9.370, ,450 ELBİSTAN , , ,950 ERCİŞ , ,600 EREĞLİ , , ,650 ERZİNCAN , ,500 ERZURUM , , ,300 ESKİŞEHİR , ,200 ILGIN , , ,850 KARS 3.948, ,250 KASTAMONU , ,650 KIRŞEHİR 8.976, , ,700 MALATYA , ,950 MUŞ , ,850 SUSURLUK , ,000 TURHAL , ,850 UŞAK , ,800 YOZGAT , ,500 TOPLAM , , , ,050 NOT: Piyasaya yapılan şeker satışlarına tarih ve 2011/71 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararına göre Türkiye Kızılay Derneği ne (Türk Kızılayı na) bedelsiz devredilen ton şeker dahil değildir. 131

135 2011 YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN YURTİÇİ ŞEKER SATIŞ MİKTARLARI : GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%) ŞEKER ,000 Ton ,050 Ton 98, YILI ŞEKER SATIŞ FİYATLARI (Fabrika teslim, KDV Hariç TL/Kg.) ŞEKER CİNSİ 01/01/ /12/2011 TARİHLERİ ARASI KRİSTAL 50 Kg.Polipropilen Torba 1,82 ( tarihleri arası) 50 Kg.Polipropilen Torba 1,97 ( tarihleri arası) KÜP 50 Kg.Polipropilen Torba 2,26 ( tarihleri arası) 50 Kg.Polipropilen Torba 2,44 ( tarihleri arası) Aylar itibariyle son 5 yılda yurtiçine yapılan şeker satışları aşağıda gösterilmiştir. YILLAR. AYLAR 2007 TON 2008 TON 2009 TON 2010 TON 2011 TON OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK TOPLAM Satış rakamlarına İmalatçı - İhracatçı Firmalara yapılan satışlar dahildir. - Yurtiçi A Kotası satışlarımız 2011 yılında 2010 yılına göre % 2,48 oranında azalmış, ancak İmalatçı- İhracatçı Firmalara yapılan C Şekeri satışlarındaki % 49,09 oranındaki artış nedeniyle yurtiçi şeker satışlarımız Toplamda % 3,94 oranında artmıştır. 132

136 Şirketimizin takvim yılı itibariyle son beş yıllık şeker bilançosu (Bin ton) AÇIKLAMALAR Yılbaşı stoku Üretim Tüketim (x) İhracat Sair Surette Tenziller Yıl sonu stoku Yılbaşı ile Yıl Sonu Farkı Yılbaşından Müteakip Pazarlama Yılı Başına Kadar Yurtiçi Satış * İhraç Müteakip Yılın Pazarlama Yılı başı stoku (+) veya ithal ihtiyacı (-) (x) (x) : Kızılay Derneğine bedelsiz devredilen ton şeker satışlara dahil edilmiştir. (*) : ( Tarihleri arasındaki dönem için tahmini değerler alınmıştır. ) ETİL ALKOL SATIŞLARI 2011 yılında satılan etil alkol miktarı ile satış fiyatları aşağıda gösterilmiştir. - MEY Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. - Sözleşmenin (+) Toleransı TOPLAM Litre Litre Litre (KDV Hariç) TL/LT. 2,20 (KDV Hariç) TL/LT. 2,35 - M.K.E.K.Barut Fabrikası Müdürlüğü Litre (KDV Hariç) TL/LT. 2,20 T O P L A M Litre 2011 YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN ALKOL SATIŞLARI : CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN GERÇEKLEŞME ORANI (%) ETİL ALKOL LİTRE LİTRE 104,38 133

137 9.2.3-MELAS SATIŞLARI İç Satışlar 2011 yılında etil alkol imali için ton melas kullanılmıştır. Ayrıca, 20 tonu ihraç amaçlı olmak üzere; maya ve yem sanayi dahil her türlü sanayiye ton, çiftçi ve besicilere ton olmak üzere toplam ton melas satışı yapılmıştır YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN MELAS SATIŞ MİKTARI : GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%). MELAS Ton Ton 124,80 (Etil Alkol İmalatı İçin Kullanılan Dahil) SON 5 YILLIK MELAS SATIŞLARI (TON) CİNSİ 2007 YILI 2008 YILI 2009 YILI 2010 YILI 2011 YILI MELAS Etil alkol imalinde kullanılan melas miktarı hariçtir. 134

138 2011 YILINDA UYGULANAN MELAS SATIŞ FİYATLARI ( KDV HARİÇ - TL / TON ) AFYON 240,- 264,- AĞRI 190,- 209,- ALPULLU 240,- 264,- ANKARA 230,- 253,- BOR 190,- 209,- BURDUR 230,- 253,- ÇARŞAMBA 210,- 231,- ÇORUM 230,- 253,- ELAZIĞ 210,- 231,- ELBİSTAN 210,- 231,- ERCİŞ 190,- 209,- EREĞLİ 190,- 209,- ERZİNCAN 210,- 231,- ERZURUM 210,- 231,- ESKİŞEHİR 240,- 264,- ILGIN 230,- 253,- KASTAMONU 230,- 253,- KIRŞEHİR 190,- 209,- KARS 190,- 209,- MALATYA 210,- 231,- MUŞ 190,- 209,- SUSURLUK 240,- 264,- TURHAL 210,- 231,- UŞAK 240,- 264,- YOZGAT 190,- 209,- NOT: Bölgesel satış fiyatları Fabrikaların üretim-satış ve stok durumları göz önünde bulundurularak zaman zaman değiştirilmektedir. 135

139 9.2.4-ŞLEMPE SATIŞLARI İç Satışlar 2011 yılında ; 8.729,790 ton potasyum sülfatı alınmış şlempe satılmıştır POTASYUM SÜLFAT SATIŞLARI İç Satışlar 2011 yılında potasyum sülfat satışı yapılmamıştır. Ürünlerimize ait satış miktarları bir önceki yıl ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. ÜRÜN ADI 2010 YILI 2011 YILI 2010/2011 Yılları Artış/Azalış % Kristal Şeker (Ton) ,93 Küp Şeker (Ton) ,80 Melas (Etil Alkol imaline verilen ,81 dahil) (Ton) Etil Alkol (Bin Litre) ,93 Şlempe (Ton) ,69 Potasyum Sülfat (Ton) - - Füzel Yağı ( Bin Litre) yılında ton, 2011 yılında ise ton melas etil alkol imalinde kullanılmıştır. STOKLAR tarihi itibariyle ürünlerimize ait satılabilir stok miktarları aşağıda gösterilmiştir. CİNSİ MİKTARI Kristal Şeker ( Ton ) (x) Küp Şeker ( Ton ) 70 Melas ( Ton ) Etil Alkol (Bin Litre) Şlempe ( Ton ) 26 Potasyum Sülfat ( Ton ) - Bioetanol (Bin Litre) 160 Füzel Yağı (Bin Litre) - (x) : A ve B Kotası Şeker ile C Şekeri dahil olup, B Kotası şekerin satışı Şeker Kurulu iznine tabidir. 136

140 2011 yılında ,53 TL.ye ulaşan satış hacmimizin gruplar itibariyle değer dağılımı aşağıda gösterilmiştir. GENEL SATIŞ HACMİ (TL.) SATIŞ GRUPLARI TÜRKŞEKER 1- Şeker -Yurtiçi Satışlar ,78 -Yurtdışı Satışlar ,76 2- Etil Alkol -Yurtiçi Satışlar ,45 -Yurtdışı Satışlar - 3- Melas -Yurtiçi Satışlar ,47 -Yurtdışı Satışlar 5.800,00 4- Yaş Pancar Posası ,43 5- Şlempe -Yurtiçi Satışlar ,00 -Yurtdışı Satışlar - 6- Potasyum Sülfat Satışları - 7- Hassas Pancar Tohumu(Şeker Ens.) -Yurtiçi Satışlar 50,85 -Yurtdışı Satışlar - 8- Atölyelerimizin ve Makine Fab. yaptığı işler (Yurtiçi) ,42 9- Yardımcı İstihsal Maddeleri Satışı ,88 10-Diğer Satışlar (Malz., Hurda, Diğer) ,49 TOPLAM ,53 137

141 YURTDIŞI SATIŞLAR tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2011/2200 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında; Şirketimiz stoklarında bulunan yurtiçi tüketim fazlası ton şekerin, doğabilecek zarar Şirketimiz bünyesinde kalmak üzere, dünya piyasa fiyatları esas alınarak ihraç ve/veya ihraç kaydıyla satışının 08/01/2002 tarih ve 4736 sayılı kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf olduğu belirtilmiştir. Bu karar ile stok fazlası şekerin ihraç ve/veya ihraç kaydıyla satışı için yapılan yasal düzenleme kapsamında ihraç kayıtlı olarak teslim edilen ve ihracı gerçekleşen şeker miktarı ton olup; ton şeker de bedeli mukabilinde doğrudan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ne ihraç edilmiştir yılında ihraç edilen ,000 ton şeker karşılığında ,17 ABD $ ı gelir elde edilmiş olup; ortalama teslim fiyatı ABD $/ton 763,29 olarak gerçekleşmiştir. Son 5 yılda gerçekleştirilen şeker ihracıyla ilgili bilgiler aşağıda gösterilmiştir. İHRAÇ KAYDIYLA DOĞRUDAN İHRAÇ TOPLAM YILLAR TESLİMAT/ TON EDİLEN / TON TON (X) , , , ,850 (X) , , , , , , , , ,000 Nahçıvan'a şeker pancarı karşılığı yapılan ihracattır. 138

142 İMALATÇI İHRACATÇI FİRMALARA ŞEKER SATIŞI: T.C. Şeker Kurumu ile T.C. Dış Ticaret Müsteşarlığının yapmış oldukları düzenleme ile 21/12/2006 tarihinden itibaren şeker ithali için Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmemekte, mamul ihracatı sonrası hak edilen şeker için Şeker Kurumunca Tahsisat Belgesi düzenlenmektedir. Uygulama esasları 21/12/2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 135/1 sayılı karar ile belirlenmiş olup, bu karar esasları dahilinde İmalatçı-İhracatçı firmalara Tahsisat Belgesine istinaden şeker satışına 2011 yılında da devam edilmiştir. Aynı zamanda 2008/13661 sayılı Bakanlar Kurulu kararına da dayandırılan bu tür satışlarda fiyat, İhracatçı Birliklerince bildirilen ihracat dönemine göre T.C. Şeker Kurumunca 10 ar günlük veya aylık borsa fiyatları ortalamasına ton başına 61,- ABD $ ı ilavesiyle belirlenmektedir yılında bu şekilde ,450 ton şeker satılmış olup, 153,9 milyon ABD. Doları karşılığı satış geliri elde edilmiştir. Satılan ,450 ton şekerin ; ,450 tonu C pancarından üretilen C şekeri, ,000 tonu B şekerinden aktarılan C şekeri, ,000 tonu A şekerinden aktarılan C şekeridir. Önceki yıllarda Tahsisat Belgesine kayden yapılan satışa ait bilgiler aşağıda belirtilmiştir. YILLAR MİKTAR/TON , , , ,

143 yılları arasında Dahilde İşleme İzin Belgesi ne istinaden satılan Şeker Miktarı ile Taahhüt Hesabı Kapanan Belgelere ait bilgiler aşağıda gösterilmiştir. DİİB NE İSTİNADEN TAAHHÜT HESABI KAPANAN TESLİMAT MİKTAR/TON YILLAR TON , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,750 TOPLAM , ,264 - BELGE KAPSAMINDA HİÇ İHRACAT YAPILMAYIP İPTAL EDİLEN BELGELERE İSTİNADEN YAPILAN TESLİMAT MİKTARI ,550 TOPLAM ,814 İŞLEMLERİ DEVAM ETTİĞİ İÇİN TAAHHÜT HESABI 1.500,000 KAPANMAMIŞ BELGELER MİKTARI 140

144 9.3. SATINALMA İŞLERİ YURTİÇİ SATINALMALAR İş Programımızda yurtiçinden temini öngörülen malzemenin durumu aşağıda belirtilmiştir. Fabrikalarımızın 2010/2011 kampanya dönemi ihtiyacı çeşitli işletme malzemeleri, yatırım malzemeleri ile idame, tamamlama ve bakım onarım malzemelerinin cins ve miktarları ile bunların tarihi itibariyle durumları aşağıda gösterilmiştir. Siparişe Bağlanan Miktarlardan tarihine kadar tesellüm edilen malzeme ALINAN MALZEMENİN CİNSİ BİRİMİ MİKTARI MAL BEDELİ (KDV Hariç Bin TL) YAKITLAR a-kok Kömürü b-linyit Kömürü c-fuel-oil No:3 (%1.0 Kükürtlü) d-doğalgaz e-mazot, benzin, petrol f-diğer yakıt Ton Ton Ton m AMBALAJ MALZEMESİ: Polipropilen Torba Astarsız Adet DİĞER AMBALAJ MALZEMESİ 212 DİĞER İŞLETME MALZEMELERİ Formalin, Soda, Perlit, Tuzruhu, Sülfürikasit, GP Filtre Torbası, BMA Filtre Torbası, Filtre Bezleri, Hidroklorikasit, Taş Önleyici, Köpük Önleyeci, Manoflament GP ve Çamur Koyulaştırma Filtre Torbası, Şlam Pres ve Mekanik Filtre Bezleri, Pres Filtre Torba Bezi, Pancar Bıçağı ve Bileme Frezesi, Kimyasal Madde, Lab. Cam Malz., Kimyasal Madde v.b. ZİRAİ MÜCADELE İLACI: 195 TOHUM İLACI: 183 YATIRIM MALZEMESİ DİĞER MUHTELİF MALZEME: GENEL TOPLAM:

145 GENEL SATINALMA HACMİ 2011 yılı Yurtiçi ve Yurtdışı piyasalardan yapılan mübayalar grupları itibari ile aşağıda gösterilmiştir. Yurt içi ve dışı firmalardan yapılan mübayaalar: Şeker sanayi olarak tarihi itibari ile genel mübayaa hacmi Bin TL ye ulaşmış olup, ana gruplara göre detayı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. DIŞ (Bin TL) İÇ (Bin TL) TOPLAM (Bin TL) a-pancar Tohumu b-ambalaj Malzemesi c-yakıtlar d-sun i Gübre e-yatırım Malzemesi f-diğer Muhtelif Malzemeler g-ithal Şeker h-ham Şeker ı-pancar (Bed. Ve Tazminatı) Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı

146 YURTDIŞI SATINALMA 2011 yılında döviz satışı/transferi yapılarak, fiili ithali gerçekleştirilen malzeme ve hizmet alımları 1 no lu tabloda gösterilmiştir: Tablo No: YILI FİİLİ İTHALAT TABLOSU Bedeli Malzeme Türü (Bin $) Miktar Sevk Şekli Malzeme / Hizmet Adı I.HAMMADDE VE ÜRETİM MLZ. 1-Hammadde Kimyevi Madde Laboratuar Mlz Yakıtlar Diğer Muh.İşl.Mlz. 117,60 Muhtelif Denizyolu, Santrifüj Süzgeçleri, Havayolu Dikiş Makinası Yedekleri 6- Kristal Şeker Ham Şeker HAMMADDE VE ÜRETİM TOPLAMI 117,60 II-ZİRAAT ALET VE YEDEKLERİ III-DEMİRBAŞ MLZ IV-YATIRIM MLZ. 1-Makina ve Tesis Diğer Muh. Yat. Mlz YATIRIM MLZ. TOPLAMI - VI-HİZMET 1, Rafine Şeker Birliği Üyelik Aidatı GENEL TOPLAM : 118,80 143

147 SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ULAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ Tarihleri arasında Şirketimize ait nakliye ve muhtelif hizmet alımlarını gösterir tablo TEŞEKKÜLÜMÜZE AİT FABRİKALAR TOPLAMI SEVK EDİLEN MALZEME SEVK ŞEKLİ MİKTAR TON NAKLİYE TUTARI(TL.) ORTALAMA FİYAT (TON/TL) A) KİREÇTAŞI Karayolu ,08 B) PANCAR (Müt.) Karayolu ,59 PANCAR (Çiftçi) Karayolu ,21 PANCAR TOPLAMI C) ŞEKER (Yurtiçi) Karayolu ,25 D) PERSONEL TAŞIMA E) KİRALIK VASITA TOPLAM GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE TEŞEKKÜLÜMÜZ VARLIKLARININ RİSK SİGORTASININ YAPTIRILMASI TEŞEKKÜLÜMÜZÜN EĞİTİM HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE YAPILAN DİĞER MUHTELİF HİZMET ALIMLARI GENEL TOPLAM

148 10-YATIRIMLARIMIZ 10.1-YATIRIM FAALİYETLERİ 2011 Yılı Genel Yatırım Programı içerisinde yer alan Şirketimize devrebaşı yatırım programından ,- TL ödenek verilmiştir. Programda yer alan projelerimizin genel durumu ve fiziki gerçekleşmeleri incelenerek verilen ödeneğin proje bazında yeterli olamayacağı sonucuna varılmış olup, 2011 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair tarih ve 2010/966 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine istinaden, T.C.Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı ndan programın revizesiyle ilgili olarak muhtelif tarihlerde yaptığımız talepler sonucunda toplam ,- TL ödenek aynı proje veya projeler arasında aktarılarak yatırımlarımız gerçekleştirilebilmiştir. Şirketimizin proje bazındaki 2011 yılı yatırım programı ve gerçekleşme durumu ekli tabloda detaylı olarak gösterilmiştir. Tablonun incelenmesinden de anlaşılacağı üzere yatırım faaliyetlerimiz arasında Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu, Atık Su Arıtımı, Fabrikaların Meydan Tesisleri Takviyesi ve Modernizasyonu, Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme projeleri ile Muhtelif İşler projesinin Makina-Teçhizat bölümü ağırlık taşımaktadır YATIRIM HARCAMA SEYRİ Yatırım Harcamalarımızın dönemine ait son 5 yıllık Revize Program ve Gerçekleşme tutarları aşağıda gösterilmiştir. 145

149 TÜRKŞEKER A.Ş. YATIRIMLARI (TL) Oran % Yıllar Program Revize Program Gerçekleşme

150 YATIRIM GERÇEKLEŞME DURUMU 2011 yılı revize programında Şirketimiz yatırımlarına ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödenekten ,- TL harcanarak %81 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Şirketimizin belli başlı yatırımları ile bunların 2011 yılı sonundaki durumları aşağıda sektörler ve projeler itibariyle açıklanmıştır YATIRIM PROJELERİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI Yeni Projeler 2011 de Bitenler 2011 A Numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi : Projenin 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı İnşaat bölümünde %97 dir. Projenin 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı Makina-Teçhizat bölümünde %99 dur İMALAT SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI A-GIDA SANAYİİ Devam Eden Projeler 2011 den Sonraya Kalanlar 1994 C Numaralı Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu Projesi: Bu projenin amacı fabrikalarımızı yeni teknolojiye uygun makina tesisler ile teçhiz ederek, enerji ve personel tasarrufu sağlamak, daha kaliteli ürün elde etmek, kayıpları azaltmak ve maliyetleri düşürmektir yılı için bu projeye ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 147

151 1994 yılında uygulamaya konulan bu proje için verilen ödenekler o yıl için talep edilenin çok altında kaldığından, fabrikaların modernizasyon ve otomasyon işleri planlanan zaman içerisinde tamamlanamayarak ileri yıllara sarkmaktadır. Bu proje için 2011 yılında verilen ödenekler ile Bor Şeker Fabrikası Ham Fabrika-Rafineri Otomasyonu için PLC- SCADA sisteminin güncelleşmesi ve yine Ereğli Şeker Fabrikasının Kireç Ocağı Otomasyonu işi tamamlanmıştır. Bu projede 2011 yılı ödeneğine göre %100 oranında gerçekleşme sağlanmıştır C Numaralı Atık Su Arıtımı Projesi : tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2872 sayılı Çevre Kanunu ve buna dayalı olarak çıkarılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Şirketimize bağlı fabrikalarda Atık Su Arıtım Tesisleri kurma ve işletme yükümlülüğü getirmektedir yılında yatırım programına, 1995 yılında ise uygulamaya alınan Atık Su arıtımı projesi ile öncelik sırasına göre tüm fabrikalarımıza Atık Su Arıtımı Tesisi yapılarak Çevre Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uyularak doğal çevrenin korunması amaçlanmıştır tarih sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 5491 sayılı Kanunun Geçici 4.maddesi gereği Atık Su Arıtım Tesisi olmayan sanayi kuruluşlarına; bu tesislerin kurulmasına ilişkin 2006/15 sayılı İş Termin Planı Genelgesi çerçevesinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığına İş Termin Planı sunma ve Atık Su Arıtım Tesislerini aynı Genelgede belirtilen süre içinde tamamlayarak işletmeye alma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu yükümlülük kapsamında tüm fabrikalarımız Mayıs 2007 tarihi itibariyle İş Termin Programını T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunmuştur. Bu meyanda fabrikalarımıza öncelik sırasına ve ödenek durumuna göre Atık Su Arıtım Tesisi kurulmasına başlanmış olup çalışmalar devam etmektedir yılında Ereğli, 2005 yılında Yozgat, 2006 yılında Kırşehir ve Turhal, 2008 yılında Afyon ve Çorum Şeker Fabrikalarımızın Atık su Arıtım Tesisleri kurularak devreye alınmıştır yılı programımızda bu proje için ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 148

152 Bu proje kapsamında; Yapımı gerçekleştirilen Eskişehir, Ankara, Kastamonu, Ilgın ve Burdur Şeker Fabrikalarımızın Atık su Arıtım Tesislerinin geçici kabulleri yapılmıştır. Atık su Arıtım Tesislerinin yapımları tamamlanan, ancak tam kapasitede öngörülen proses garantileri için gerekli deneme süresi tamamlanmayan Erzurum Şeker Fabrikamızın ihale bedelinin %15 lik kısmı ile Erzincan, Malatya ve Muş Şeker Fabrikalarımızın ise ihale bedelinin %20 lik kısımları ödenememiştir. Ayrıca aynı proje kapsamında Malatya ve Muş Şeker Fabrikalarımızın Çamur Susuzlaştırma Ünitesine 2 şer adet Belt Pres İlavesi Yapım işleri tamamlanmış, ancak tam kapasitede öngörülen proses garantileri sağlanamadığından ihale bedelinin Malatya Şeker Fabrikamızda %20 lik, Muş Şeker Fabrikamızda ise %25 lik kısımları ödenememiştir. Bu projede 2011 yılı ödeneğine göre %69 oranında gerçekleşme sağlanmıştır C Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi : Küçük ölçekli ve fabrika merkezine yakın kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ve bedeli ödenen ile işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2011 yılında revize ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Söz konusu proje kapsamında; 2011 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere, Ankara ve Eskişehir Şeker Fabrikalarına Yer Silosu Sahası Yapılması, Burdur Şeker Fabrikasına 2 adet Yüzdürmeli Yer Silosu Yapılması ile Yüzdürmeli Yer Silolarına Elfa Başlıklı Borulama Sistemleri ve Aydınlatma Sisteminin Kurulması tamamlanmıştır. Muş Şeker Fabrikasının 1 adet Çukursuz 60 tonluk Elektronik Kantar Tesisi, Ankara Şeker Fabrikasına Pancar Kamyonu Park Sahası yapılmış ve Muş Şeker Fabrikasına Kameralı Kontrol Sistemi Kurulması (Mobese) hizmete sunulmuştur. Ayrıca, Burdur ve Erciş Şeker Fabrikaları için birer adet 60 tonluk Tek Platformlu Pancar Boşaltma Makinası İmalatı projesi tamamlanmıştır yılı ödeneğine göre bu projede gerçekleşme oranı %99 dur. 149

153 2008 C Numaralı Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda fabrikalarımızdaki emisyon değerlerinin ve hava kalitesinin ölçülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde yapılması istenen çalışmalar kapsamında Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi talebimiz T.C.Kalkınma Bakanlığınca kabul edilerek, 2008 yılı yatırım programımıza dahil edilmiştir. Yine Fabrikalarımız tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin Ek 5 listesinin 1.Grup Tesisler: Yakma Tesisleri maddesine tabidir. Bu yönetmeliğin 5.maddesine göre hava emisyonu olan ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan şeker fabrikalarımızın çevre izninin alınması zorunlu kılınmıştır. Bu doğrultuda fabrikalarımızdaki emisyon değerlerinin ve hava kalitesinin ölçülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde yapılması istenen çalışmalar kapsamında fabrikalarımızda Baca Gazı ve Debi Ölçüm Cihazları ile Hava Kalitesi Ölçüm Cihazı, Buhar Kazanlarının Doğalgaza Dönüşümü, Desülfürizasyon Tesisi Kurulması, Akışkan Yataklı Kazan Kurulması ile Atık su Arıtım Tesislerinden çıkan Biyogazın değerlendirilmesi işlerinin yıllara sari olarak yapılması planlanmaktadır yılı için bu projeye revize ,- TL ödenek tefrik edilmiştir yılı içinde Ereğli ve Kırşehir Şeker Fabrikalarımızın buhar kazanlarının doğalgaz kullanabilir hale dönüştürülmesi için dış tesisat, RMS-B ve iç tesisat yapım işleri gerçekleştirilmiştir. Burdur Şeker Fabrikamızda ise dış tesisat ve RMS-B yapım işi gerçekleştirilmiş ancak iç tesisat yapım işi ihalesi yapılan itiraz nedeniyle Kamu İhale Kurumu tarafından iptal edilmiştir. Bu projede 2011 yılı ödeneğine göre %70 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Yeni Projeler 2011 de Bitenler a) 2011 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi a.1) İnşaat Bu projeden 2011 yılı içinde ödenek tefrik edilen İnşaat işlerinden vazgeçilenlerin dışındakilerin ihaleleri yapılarak inşaatlar tamamlanmıştır. Bu projenin 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %75 tir. 150

154 a.2) Makina ve Teçhizat Proje kapsamında ana hatlar itibariyle; Muhtelif Şeker Fabrikalarımıza Derin Kuyu Açılması, İşçi Mutfağı Ocaklarının Doğalgaza Dönüşümü, Basınç Düşürme Ventili, Pancar Yoluna Manyetik Seperatör Montajı, Turbo Jeneratör Grubu Enerji İyileştirilmesi, Sıkılmış Küspe Taraklı Transportun Lastik Banta Dönüştürülmesi, 10 Tonluk Monoray Vinç, Kireç Ocağına Sabit Gaz Ölçüm Cihazı, Hava Kurutucu, Güneş Enerjisi Sistemi Kurulması, Kazan Dom Seviyelerinin ve Besleme Suyunun Otomatik Hale Getirilmesi, Difüzyon Tahrik Hız Kontrol Sistemi, Lojmanlar Tarafındaki Elektrik Hatlarının Yer Altına Alınması ve Aydınlatma Direklerinin Değişimi, 10 ton/h Buhar Kazanı, 2 Adet 1750 kg/şarj Kapasiteli Kristal Şeker Santrifüjü, 1 adet 60 tonluk Pancar Boşaltma Makinası, Rafineri Bilgisayarlarının Yenilenerek İklimlendirilmiş Ortama Taşınması, 2 Adet Dalgıç Pompa, Rafineri Kısmı Yük Asansörünün Yenilenmesi, 1 Adet Dizel Jeneratör Alımı, Küspe Kapısı Kamera Güvenlik Sistemi, Kazan Dairesi Havalandırma Sistemi işleri yaptırılmıştır. Afyon, Erzurum, Ilgın ve Malatya Şeker Fabrikalarımıza Kondense Suyu Soğutma Kuleleri, Bor ve Burdur Şeker Fabrikalarımıza Yüzdürme Suyu Titreşimli Pülp Tutucuları tesis edilmiştir. Afyon, Ankara, Bor, Burdur, Çorum, Elbistan, Ilgın, Kastamonu ve Turhal Şeker Fabrikalarımıza Mikrodalga Yoğunluk Ölçerler, Alpullu ve Kars Şeker Fabrikalarına Personel Devam Kontrol Sistemleri alınmıştır. Ankara, Bor ve Burdur Şeker Fabrikalarımıza ait Elektrik Motorlarının Frekans Sürücülü Sisteme Dönüştürülmesi sağlanmıştır. Erzurum, Ilgın ve Susurluk Şeker Fabrikalarımıza Çuval Ağzı Kıvırma ve Dikiş Makinaları, Erzincan ve Turhal Şeker Fabrikalarımıza Telefon Santralleri alınmıştır. Bor, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikalarımıza Çukursuz Kantar Tesisleri, Bor, Elbistan, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikalarımıza Boru Hatları Yapımları ile Çorum, Eskişehir ve Ilgın Şeker Fabrikalarımızda Muhtelif Boru ve Yüzeylerin Paslanmaz Malzemeye Dönüştürülmesi İşleri bu proje kapsamında yaptırılmıştır. Genel Müdürlüğümüze Bilgi İşlem Ağı Eksiklerinin Tamamlanması (Bilgisayar, Sunucu ve Yan Donanımları ile İletişim Sistemi, Veri Tabanı ve Yazılımlarının Güncellenmesi, Yeni Lisans Alımı vs.) işleri yapılmıştır. 151

155 Projede yer alan makina ve tesislerin büyük bir bölümü tamamlanmış olup, 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %94 tür. a.3) Taşıt Alımı Projenin bu bölümü kapsamında 1 adet İtfaiye satın alınmış olup, 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %98 dir. C-ELEKTRİKSİZ MAKİNA İMALAT SANAYİİ 2011 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : Yeni Projeler 2011 de Bitenler a) 2011 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : a.1) İnşaat Muhtelif işler projesi kapsamında Eskişehir Makina Fabrikası için ,- TL lik revize ödenek tefrik edilmiş, inşaat yıl içinde tamamlanmış olup, ödeneğe göre %100 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Makina Teçhizat : Muhtelif İşler projesi kapsamında yer alan makina ve teçhizatların tümü mübayaa edilmiş olup, mevcut ,- TL lik ödeneğe göre %97 oranında gerçekleşme sağlanmıştır TRANSFER HARCAMALARI (ARAZİ VE ARSALAR) 2011 yılında Ankara Şeker Fabrikası için tefrik edilen ,- TL arazi ve arsa ödeneklerinden ,- TL harcama yapılarak mevcut ödeneğe göre %87 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. 152

156 2011 YILI YATIRIM VE TRANSFER HARCAMALARI TABLOSU ( ) TL İşin 2011 Yılı 2011 Yılı Başlangıçtan Sonuna Kadar 2011 Yılı Fiili Başlama Revize Devrebaşı Proğramı Revize Proğramı Nakdi Harcama Fiziki Nakdi Harcama Tutarı 2011 Yılı Bitiş İlk Proje Tutarı Proje Tutarı Dış Dış Dış Gerçekleşme Harcama Dış Gerçekleşme Fiziki Proje no Proje Adı Yeri Tari h i Dış Toplam Dış Toplam Kre di Özkaynak Toplam Kre di Özkaynak Toplam Kre di Özkaynak Toplam % Toplamı Kre di Özkaynak Toplam % Harcama I-TARIM S EKTÖ RÜ Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 A İdame Yenileme ve Tamamlama İnşaat Muhtelif Makine - Teçhizat Muhtelif Tarım Sektörü Toplamı: II- İMALAT SANAYİİ A- Gıda Sanayii Devam Eden Projeler b) 2011'den Sonraya Kalanlar 1994 C Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu Muhtelif C Atık Su Arıtımı Muhtelif C Fab.Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Muhtelif C Emisyon ve Hava Kalitesi iyileştirme Muhtelif Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 C Muhtelif İşler İnşaat Muhtelif Makine - Teçhizat Muhtelif Taşıt (1 adet ) Elazığ Gıda Sanayi Toplamı: C- Elektriksiz Makina İmalat Sanayii Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 C Muhtelif İşler İnşaat Makine - Teçhizat Muhtelif Elektriksiz Makina İmalat Sanayi Toplamı: D- Meslek Bilim Ölçü Kont.Optik Don.İmal.Sanayii Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 C Muhtelif İşler İnşaat E.M.A.F Makine - Teçhizat E.M.A.F Mes.Bil.Ölçü Kont.Optik Don.İmal.San.Toplamı: İmalat Sanayi Toplamı: Genel Toplam : Transfer Harcamaları Arazi ve Arsalar Muhtelif

157 11-MALİ DURUM MALİ DURUM (Bin TL) Yıllar Yedekler Ödenmiş Sermaye Öz Kaynaklar

158 SABİT KIYMETLER (Bin TL) Yıllar Kayıtlı Kıymetleri Birikmiş Amortismanları

159 11.1-MALİ BÜNYE ANALİZİ Şirketimizin 2011 yılı itibariyle mali durumunu belirten bilanço özeti 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıya çıkarılmıştır Yılı 2011 Yılı A K T İ F TL % TL % I-DÖNEN VARLIKLAR 1- Hazır Değerler ,38 1, ,90 0,2 2- Menkul kıymetler 3- Ticari alacaklar ,29 6, ,50 7,3 4- Diğer alacaklar a) Hazine b) Diğer , ,61 0,1 5- Stoklar a) Stoklar ,69 62, ,53 64,7 b) Verilen sipariş avansları , ,14 6- Yıllara yaygın inşaat ve onar.maliyeti 7- Gelecek aylara ait gider ve gel.tahak ,44 0, ,16 0,3 8- Diğer dönen varlıklar ,50 0, ,89 0,5 Toplam : ,95 71, ,73 73,1 II-DURAN VARLIKLAR 1- Ticari alacaklar ,51 11, ,85 11,4 2- Diğer alacaklar a) Hazine ,36 0, ,35 0,1 b) Diğer 3- Mali duran varlıklar a) Bağlı menkul kıymetler , ,77 b) İştirakler c) Bağlı Ortaklıklar 4- Maddi duran varlıklar a) Maddi duran varlıklar ,37 51, ,42 48,7 b) Maddi duran var.amortismanı ,30-34, ,03-33,3 5-Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahak , ,30 6- Diğer duran varlıklar a) Diğer duran varlıklar ,25 0, ,41 0,1 b) Diğer duran varlık.amortismanı ,48-0, ,68-0,1 Toplam : ,41 28, ,39 26,9 Genel Toplam : ,36 100, ,12 100,0 156

160 2010 Yılı 2011 Yılı P A S İ F TL % TL % I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar ,00 13, ,00 19,6 2- Ticari borçlar ,73 16, ,83 17,1 3- Diğer borçlar ,35 0, ,46 0,1 4- Alınan avanslar ,86 0, ,15 0,2 5- Yıllara yaygın inşaat ve onarım.maliyeti 6- Ödenecek vergi ve diğer yük ,41 0, ,95 1,4 7- Borç ve gider karşılıkları ,22 1, ,44 1,9 8- Gelecek aylara ait gider ve gelir tahakkuk , ,52 9- Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar 1.497, ,53 Toplam : ,32 32, ,88 40,3 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar 2- Ticari borçlar , ,92 3- Diğer borçlar 9.265, ,80 4- Alınan avanslar 5- Borç ve gider karşılıkları ,51 0, ,33 0,5 6- Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahakkuk , ,60 7- Diğer yabancı kaynaklar Toplam : ,76 0, ,65 0,5 Yabancı Kaynaklar Toplamı : ,08 33, ,53 40,8 III-ÖZ KAYNAKLAR 1- Ödenmiş Sermaye ,00 55, ,00 51,4 2- Sermaye yedekleri - Yeniden değerleme artışı - Diğer sermaye yedekleri 3- Kâr yedekleri ,12 15, ,12 14,2 4- Geçmiş Yıl Zararı ,77-1, ,84-3,1 5- Kâr ve Zarar ,07-1, ,69-3,3 Toplam : ,28 66, ,59 59,2 Genel Toplam : ,36 100, ,12 100,0 Yukarıdaki bilanço tablosunun tetkikinden de anlaşılacağı gibi 2011 yılında toplam kaynaklarımız ,12 TL dir. Bunun ,59 TL si öz, ,53 TL si yabancı kaynaklara aittir. Yıl sonu itibariyle kaynaklarımızın, ,73 TL si dönen varlıklara, ,39 TL si ise duran varlıklara aittir. 157

161 11.2-MALİ ORANLAR Mali durumumuzla ilgili bazı oranlar özet olarak aşağıda gösterilmiştir. Söz konusu oranlar Şirketimizin kaynakları, varlıkları, likiditesi ve kârlılığı ile alâkalıdır. MALİ ORANLAR (2011 Yılı) A-Kaynaklarla İlgili Oranlar 1-Mali Yeterlilik (Finansman) Öz Kaynaklar ,59 = % 59,21 Toplam Kaynaklar ,12 Öz Kaynaklar ,59 = % 145,17 Yabancı Kaynaklar ,53 2-İç Kaynaklar (Otofinansman) Yedekler ve Özel Karşılıklar ,12 = % 27,53 Ödenmiş Sermaye ,00 B- Varlıklarla İlgili Oranlar Maddi Duran Varlıklar (Net) ,39 = % 15,40 Aktif Toplam ,12 C- Likidite Hazır Değerler(Para ve Kıymetli Evrak) ,90 = % 0,53 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ,88 Dönen Varlıklar ,73 = % 181,55 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ,88 D-Stok Dönüş Hızı Satışların Maliyeti ,16 = 0,84 Ortalama Stoklar ,61 158

162 11.3-HAZİNEDEN OLAN BORÇ VE ALACAKLARIMIZ TL HAZİNEYE OLAN BORÇLARIMIZ Uzun ve Kısa Vadeli a-diğer Borçlarımız Toplamı : HAZİNEDEN OLAN ALACAKLARIMIZ Görev Zararları 1- Yurtiçi satışları (Dahilde İşleme Rejimi kapsamında) ,94 2- İhraç şekerleri ,41 Alacaklarımız Toplamı : , SERMAYE DURUMU Şirketimiz sermayesi ,- TL olup, tamamı ödenmiştir GÖREV ZARARLARI TETKİKLERİ İHRAÇ ŞEKERİ GÖREV ZARARI tarih sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren tarih ve 92/3114 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile, mamullerinde şeker kullanan Dahilde İşleme Rejimi kapsamında belge almış imalatçı-ihracatçı firmalara, Dünya borsa fiyatları baz alınarak satılan şekerler için Şirketimiz görevlendirilmiş olup, bu görevden doğacak zararın da 233 sayılı K.H.K. nin 35 inci maddesine göre Hazine tarafından karşılanması kararlaştırılmıştır. Söz konusu Bakanlar Kurulu kararına istinaden İmalatçı ihracatçı firmalara 2003 ve daha önceki yıllarda satılan şekerlerden tarih ve 2 sayılı inceleme raporuna bağlanan 7.180,45 TL ile kapatma belgesi gelen ve tarihinde incelemesi tamamlanan ,92 TL olmak üzere toplam ,37 TL Hazineden tahsil edilmiş olup, tarihi itibariyle soruşturma ve dava sonucuna göre işlem yapılacak ,35 TL görev zararı alacağımız bulunmaktadır GENEL MALİ DURUM 2010 yılına göre; 2011 yılında maddi duran varlıklarımızda amortismanlar tenzil edildikten sonra ,68 TL lik bir azalış olmuştur. Stoklarımız ,84 TL artarak ,53 TL, Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklarımız toplamı ise ,45 TL artarak ,53 TL olmuştur. 159

163 11.7-FİNANSMAN DURUMU 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Bağlı Ortaklıkları ve özelleştirme kapsam ve programındaki kuruluşların düzenledikleri Yıllık Yatırım ve Finansman Programları, ilgili mercilerin tasvibinden geçtikten sonra Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmektedir. Bu doğrultuda 2012 Yılı Yatırım ve Finansman Programımız tarih 2011/2305 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilmiştir yılında üreticiden satınalınan ,870 ton pancar için ,73 TL bedel tahakkuk ettirilmiş, tahakkuk ettirilen pancar bedelinin ,33 TL si ayni ve nakdi avans olarak Aralık 2011 ayı sonuna kadar üreticilere ödenmiş olup, bakiye ,40 TL si ise 2012 yılında ödenecektir. 160

164 12-BİLANÇO Şirketimizin 2011 Yılı Bilançosu ,69 TL zararla kapanmıştır BİLANÇO TANZİM ESASLARI Şirketimiz, Özelleştirme Yüksek Kurulunun tarih 2007/57 sayılı ve tarih 2008/50 sayılı kararları ile özelleştirme programına alınarak 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamına dahil edilmiş ve ana sözleşmemiz, 4046 sayılı Kanunun 20/A maddesi gereğince bu Kanun hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla yeniden düzenlenmiştir. Ana Sözleşmemiz, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca tarihinde tescil edilmiş ve tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 6959 sayılı nüshasının 297, 298 ve 299.sayfalarında yayımlanmıştır yılı hesap dönemine ait bilanço ve gelir tablosu; Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tanzim edilmiştir yılı faaliyet dönemi ,69 TL zararla kapanmış olup, 2011 yılı Bilançosu ve Gelir Tablosunun hazırlanmasında aşağıda arz ve izah edilen esaslar dikkate alınmıştır yılı faaliyet döneminde ticari bankalardan kullanılan kredilere ilişkin ödenen kredi faizlerinden pancar tedarik maliyeti ile yatırımların maliyetine verilenler haricindeki doğrudan gider yazılan faizler gelir tablosu hesaplarına finansman gideri olarak intikal ettirilmiştir. 2-Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri gereğince yan ürün olarak elde edilen melas ve yaş pancar posası üretim değerleri ile gider karşılığı tahsil edilen paralar şeker üretim maliyetinden düşülmüş, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun önceki yıllardaki önerileri de dikkate alınarak faaliyet giderlerinden melasa isabet eden giderler şeker maliyetine ilave edilmiştir. Ayrıca, 2011 yılında fabrikalarımızın tüm bölgelerinde pancar üreticilerinin teslim ettikleri net pancarın %20 si nispetinde yaş pancar posası dağıtılarak tutarı pancar maliyetine intikal ettirilmiştir yılı faaliyet döneminde Alkol Fabrikaları ve Satış Mağazalarının 2011 yılı kâr ve zarar bakiyeleri dönem kâr ve zararına intikal ettirilmiştir. 161

165 12.2-AKTİF HESAPLAR (VARLIKLAR) Şirketimizin Varlıkları ,12 TL olup, bunun ,73 TL si Dönen, ,39 TL si ise Duran Varlıklarımıza aittir yılı bilançomuzun Aktifinde yer alan değerler ile 2010 yılı değerleri ana gruplar itibariyle karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı VARLIKLAR (NET) TL TL I- DÖNEN VARLIKLAR A- Hazır Değerler , ,90 B- Menkul Kıymetler - - C- Ticari Alacaklar , ,50 D- Diğer Alacaklar , ,61 E- Stoklar , ,67 F- Yıllara Yaygın İnş.ve - - Onr.Maliyeti G- Gelecek Aylara Ait Gid.ve , ,16 Gel.Tah. H- Diğer Dönen Varlıklar , ,89 Dönen Varlıklar Toplamı , ,73 II- DURAN VARLIKLAR A- Ticari Alacaklar , ,85 B- Diğer Alacaklar , ,35 C- Mali Duran Varlıklar , ,77 D- Maddi Duran Varlıklar , ,39 E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,08 0,08 F-Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar , ,36 G- Gelecek Yıllara Ait Gid.ve , ,30 Gel.Tah. H- Diğer Duran Varlıklar , ,29 Duran Varlıklar Toplamı , ,39 Varlıklar Toplamı , ,12 Bilançomuzun varlıklar bölümünde yer alan hesaplarla ilgili açıklamalar aşağıda sırasıyla belirtilmiştir. 162

166 DÖNEN VARLIKLAR Bu grupta aşağıdaki hesaplarımız yer almaktadır. A- Hazır değerler B- Menkul kıymetler C- Ticari alacaklar D- Diğer alacaklar E- Stoklar F- Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri G- Gelecek aylara ait gider ve gelir tahakkukları H- Diğer dönen varlıklar HAZIR DEĞERLER 2011 yılı sonu itibariyle hazır değerlerin tamamı kasa ve bankalardaki paralar ile yoldaki paralardan oluşmaktadır. Ayrıntılı olarak 2010 ve 2011 yılı hazır değerler mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Hesaplar TL TL Hazır Değerler a- Kasalarda , ,37 b- Bankalarda , ,10 Diğer Hazır - - Değerler Pul kasası - - Yoldaki paralar 489,27 759,43 Toplam , , TİCARİ VE DİĞER ALACAKLAR 2011 yılı bilançosunda kayıtlı olup, vadesi bir yıla kadar olan ticari alacaklarımız tutarı ,50 TL ile diğer alacaklarımız tutarı ,61 TL olmak üzere toplam alacaklarımız tutarı ,11 TL nin detayı 2010 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. 163

167 2010 Yılı 2011 Yılı Hesabın Adı TL TL Ticari Alacaklar - Yurtiçi alıcıları , ,00 - Yurtdışı alıcıları Müteahhitler Verilen depozito ve teminatlar , ,04 - Diğer Ticari Alacaklar , ,46 - Şüpheli Ticari Alacaklar , ,66 Toplam , ,16 Şüpheli Ticari Alacak.Karşılığı (-) , ,66 Ticari Alacaklar Toplamı , ,50 Diğer Alacaklar - Personelden alacaklar , ,37 - Diğer çeşitli alacaklar , ,24 - Şüpheli Diğer Alacaklar , ,04 Toplam , ,65 Şüpheli Diğer Alacak. Karşılığı (-) , ,04 Diğer Alacaklar Toplamı , ,61 Alacaklar Toplamı , , YURTİÇİ ALICILARDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtiçi alıcılardan olan ,00 TL alacağının, ,00 TL si şeker alıcılarından olan alacakları (vadeli şeker bedeli), ,00 TL si ise makina fabrikası imalatından olan alacakları ifade etmektedir YURTDIŞI ALICILARINDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtdışından alacağı bulunmamaktadır VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR Bu hesapta kayıtlı ,04 TL nin ,59 TL fabrika ve teşkilatımızca bir akdin karşılığı olarak üçüncü şahıslara verilmiş bulunan depozito ve teminat tutarlarını, ,45 TL ise ihtirazı kayıtla yatırılan para ve teminatları ifade etmektedir DİĞER TİCARİ ALACAKLAR Bu hesapta 2011 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacaklarımız ,46 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. 164

168 Açıklama TL Sosyal Güvenlik Kurumu 2.271,53 Kamu İşletmeleri ve Mahalli İdareler ,87 Pancar Avansı ,37 Müteahhitler ,98 İhracı Gerçekleşmeyen Şeker Bedeli ,33 Toplam : ,08 Diğer Alacaklar Konya Deneme İstasyonu Pancar Bedeli ,52 Etimesgut Şekerspor (Kira, Su, Elektrik vb.) ,61 Ali Yıldırım Varisleri (Rücuen tazminat alacağı) ,25 İş Bankası Erciş Şubesi (Fatura bedeli) ,84 Şeker Öğrenci Yurdu (Elektrik ve Buhar) 7.668,95 Yurtiçi Gerçek Kişiler (Telefon,elektrik,yemek,su, vb.) ,37 Yurtiçi Tüzel Kişiler ( Bankamatik, ATM kira ücreti. elektrik vb.) ,84 Toplam : ,38 Genel Toplam : , PERSONELİMİZDEN ALACAKLAR Bu hesaptaki ,37 TL nin tümü, Merkez ve taşra teşkilatımızda çalışan personelimizin maaş ve ücretlerinden kesilmek üzere çeşitli nedenlerle Şirketimize borçlanan ve müteakip ayda tahsili gereken alacaklarımızı ifade etmektedir DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR Bu hesapta 2011 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacağımız ,24 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. Açıklama TL Ray Sigorta Hasar Bedeli ,69 Erciş Şeker Fabrikası- Kasa Açığı ,32 Promosyon Bedeli ,00 Sözleşme ve Karar Damga Vergisi ,88 Ankara Afet ve Acil Durum İl Müdürlüğü ,52 Ankara Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı 4.339,86 Kaçak Şeker Analiz Ücreti 6.273,87 Gerçek ve Tüzel Kişiler (Şeker, yemek, misafirhane, yatak, analiz ücreti, vb.) ,10 Toplam : ,24 165

169 STOKLAR 2011 yılı sonu itibariyle ,67 TL tutarındaki stoklarımız 2010 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda tabloda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Miktarı Tutarı Miktarı Tutarı Stokların Detayı Ton TL Ton TL 1- İlk Madde ve Malzeme A- Tohum Ambarı - Pancar tohumu , ,12 - Diğer tohumlar 0,00 0,00 Toplam : , ,12 B- Malzeme Ambarı - İşletme malzemesi , ,54 - Yardımcı malzeme - Ambalaj malzemesi , ,99 - Yedekler , ,25 - Ziraat alet ve yedekleri , ,00 - Diğer malzeme , ,30 Toplam : , ,08 İlk Madde ve Malzeme Toplamı : , ,20 2- Yarı Mamüller - Ham şeker - Mak.Fab.ile atöl.yar.mamül , ,44 Yarı Mamuller Toplamı : , ,44 3- Mamüller - Normal kristal şeker , , , ,41 - Küp şeker 9, ,60 70, ,86 - Yan ürünler - Melas , , , ,24 - Yaş küspe , , , ,42 - Konsantre şlempe 1.762, ,80 26, ,00 - Potasyum sülfat - Alkol (Lt.) 2.156, , , ,86 - Füzel Yağı 9, ,15 4, ,33 - Bioetanol 160, ,36 160, ,36 - Diğer mamüller - Makina Fab.ve atölye mamül , ,40 - İşlenmiş ve ilaçlanmış tohum , ,09 - Diğer tohumlar 0,00 0,00 Mamuller Toplamı : , ,97 4- Ticari Mallar - İthal şekeri - Sun'i gübre , ,34 - Kantin emtiası , ,49 - Melas Ticari Mallar Toplamı : , ,83 5-Diğer Stoklar - Yoldaki mallar , ,57 - Satın alınan mallar ve tedarik gid ,00 - Satılan mallar ve tedarik gid - Elden çıkarılacak stok ve hurda , ,52 Diğer Stoklar Toplamı : , ,09 6-Verilen Sipariş Avansları - Yurtiçi Sipariş Avansları , ,14 - Yurtdışı Sipariş Avansları Verilen Sipariş Avansları Toplamı: , ,14 Stoklar Genel Toplamı: , ,67 166

170 2010 yılına göre 2011 yılı stok değerleri %10,62 oranında artmış olup, artış tutarı ,67 TL dir. Şirketimizin tarihi itibariyle şeker stokları ,500 ton olup, şeker cinslerine göre miktar ve dönem ağırlıklı ortalama maliyetleri üzerinden değerleri ve stok harekatı aşağıda gösterilmiştir. a) Şeker Stok Harekatı Miktar Yerli Şekerler Ton A- Devir Stok ve Girişler yılından devreden Yerli şekerler ,150 Devir Toplamı , yılında pancardan üretilen , yılında Ham şekerden üretilen yılında Geçmiş Yıl Küp tozundan Üretilen Küp Şeker 410, Envanter fazlası 22,150 6-Sair Girişler (x1) 390,000 Girenler Toplamı ,150 Devir ve Girenler Toplamı ,300 B Yılı Yerli Şeker Satışı 1- Dahili satışlar - Yerli şeker ,050 - Ham şeker 2- Harici satışlar Yerli şeker ,000 Toplam , Sair Çıkışlar (x2) ,750 Çıkışlar Toplamı , Yılına Devreden Stok ,500 (x1)- Sair girişlerin; 390 tonu tasfiyeye tabi tutulan avaryalı şekerden elde edilen temiz şekeri ifade etmektedir. (x2)- Sair çıkışların; 410 tonu küp şeker imaline verilen kristal şekeri, 0,450 tonu imha edilen kristal şekeri, 103 tonu normal avaryayı, 459,300 tonu tasfiyeye tabi tutulan avaryalı şekeri, ,000 tonu ise Afrika kıtasının doğusunda yaşanan kuraklık afeti nedeniyle hibe edilen şeker bedelini ifade etmektedir. 167

171 b) Şeker Stok Miktar ve Değerleri Miktar Tutarı Cinsi Ton TL Yerli Şekerler A Kotası kristal şeker , ,99 B Kotası kristal şeker , ,00 C Şekeri (üretimden) , ,38 C Şekeri (A'dan aktarılan) , ,04 Küp Şeker 70, ,86 Toplam , , yılı stoklarımızın değerleri ile artış ve azalışları ana gruplar itibariyle 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Fark Stok Grupları TL TL TL İlk madde ve malzeme , , ,91 Yarı mamuller , , ,26 Mamuller , , ,85 Ticari mallar , , ,65 Diğer stoklar , , ,17 Verilen sipariş avansları , , ,17 Toplam : , , ,67 Ambarlardaki stoklarımızın sayımı yapılarak kayıtlarla fiili mevcutlar arasındaki eksik ve fazlalıklar tespit edilmiş olup, bu farklılıklar her yıl olduğu gibi ilgili hesaplara intikal ettirilmek suretiyle kayıtlarımız düzenlenmiştir VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI tarihi itibariyle ,14 TL ye ulaşan bu hesap kısa vadeli yurtiçi sipariş avanslarını ifade etmektedir. Söz konusu hesabın detayı 2010 yılı bilanço rakamları ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. Verilen avanslar daha ziyade mal ve hizmet alımları dolayısıyla satıcılara malın teslimi veya hizmetlerin ifasından önce ödenen kısa vadeli alacaklarımızı göstermekte olup, bilahare normal olarak mal veya hizmet maliyetlerine dönüşecek olan para ve benzeri değerleri kapsamaktadır. 168

172 2010 Yılı 2011 Yılı Verilen Sipariş Avanslarının Detayı TL TL A- Yurtiçi Sipariş Avansları - Diğer avanstan borçlular , ,14 Toplam , ,14 B- Yurtdışı Sipariş Avansları - - Genel Toplam , , GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI Bu bölümde yer alan ,16 TL 2010 yılı bilanço değerleri üzerinden karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı TL 2011 Yılı TL Açıklama A-Gelecek Aylara Ait Giderler Kira Giderleri , ,90 Vergi Resim ve Harç Giderleri , ,03 Memur ve Sözleşmeli Personel 14 Günlük İstihkakları , ,08 Değerleme Farkları , ,20 Önceki Kampanya İle İlgili Buhar Bedeli , ,23 Önceki Kampanya İle İlgili Elektrik Bedeli , ,08 Önceki Kampanya İle İlgili Su Bedeli , ,10 Fabrika Dışı Depolara Ait Stok Giderleri ,65 Üreticilere Verilen Bedelli Şeker Giderleri , ,32 Maliyet Kesirleri (Alkol) 243,87 Zirai Faaliyetlere Ait Giderler 2.964,03 Bankamatikle Öd.Üzere Bankalara Yat.Personel Ücr.ve Avans , ,00 Ödendiğinde Zarar Kaydedilecek Sosyal Güvenlik Kesin ,72 Diğer Gelecek Aylara Ait Giderler Kantar Arsası Kira Gideri ,46 Burdur Fabrika Dışı Depolara Ait Stok Giderleri ,25 Memur ve Sözleşmeli Personel 14 Günlük İstihkakları ,62 Kampanyanın Ertesi Yıla Sirayeti Dolayısıyla Yapılan Giderler ,11 Diğer 7.865, ,82 Diğer Gelecek Aylara Ait Giderler Toplamı 7.865, ,26 Toplam , ,07 B-Gelir Tahakkukları Elfa İle Pancar Boşaltma Ücreti , ,20 Pancar Boşaltma Makinası İle Boşaltma Ücreti , ,72 Pancar Kuyruğu Bedeli , ,64 Banka Faiz Gelirleri 9.370,42 326,43 Yaş Küspe Bedeli 0, ,05 Diğer Gelir Tahakkukları , ,05 Toplam , ,09 Genel Toplam , ,16 169

173 Gelecek aylara ait giderler, müteakip hesap döneminde ilgili gider hesaplarına borç kaydedilecek cari dönemde yapılan peşin ödemeleri kapsamaktadır. Gelir tahakkukları hesabında görülen ,09 TL ise üçüncü şahıslardan tahsili veya bunlar hesabına kesin borç kaydı hesap döneminden sonraki dönemde yapılacak cari döneme ait gelirleri ifade etmektedir DİĞER DÖNEN VARLIKLAR Bu gruba giren diğer dönen varlıkların tutarı 2010 yılı ile birlikte aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Diğer Dönen Varlıklar TL TL A- Devreden K.D.V , ,48 B- Tecil Edilebilir K.D.V , ,25 C-Geçici Kurumlar Vergisi D- Tevkif Edilen Gelir Vergisi , ,09 E- İş Avansları 1.700, ,36 F- Personel Avansları , ,09 G- Sayım ve Tesellüm Noksanlıkları , ,62 H- Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Toplam : , ,89 I- Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) - - Genel Toplam : , , DURAN VARLIKLAR TİCARİ ALACAKLAR Vadesi 12 ayı aşan alacaklarımız 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Alacaklar TL TL Ticari Alacaklar Yurtiçi alıcılar , ,50 Yurtdışı alıcılar Verilen depozito ve teminatlar , ,35 Diğer ticari alacaklar Sipariş avansları Toplam : , ,85 Diğer Alacaklar Hazineden Alacaklar - Yurtiçi satışları görev zararı , ,94 - İhraç şekerleri görev zararı , ,41 Toplam : , ,35 Genel Toplam : , ,20 170

174 ,20 TL olan uzun vadeli alacaklarımızın ,50 TL si vadesi 1 yılı aşan vadeli şeker bedelinden alacakları, ,35 TL olan Verilen Depozito ve Teminatların ,31 TL muhtelif şahıs ve firmalara verilen depozitoları, ,00 TL si İhtirazı Kayıtla Yatırılan Para ve Teminatları, 9,04 TL ise bloke edilen arazi ve arsa istimlak bedellerini ,35 TL ise yurtiçi satışları görev zararı ile ihraç şekerleri görev zararı olarak Hazine Müsteşarlığından olan alacağımızı ifade etmektedir MALİ DURAN VARLIKLAR BAĞLI MENKUL KIYMETLER Bu hesapta görülen ,77 TL nin ,38 TL si Pankobirlik, ,39 TL si ise Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatiflerindeki sermaye paylarımızı göstermektedir MADDİ DURAN VARLIKLAR 2011 yılı sonu itibariyle maddi duran varlıklar hesabında yer alan sabit kıymetlerimizin kayıtlı kıymeti ,42 TL olup, bu tutardan birikmiş amortismanlar tutarı ,03 TL nin düşülmesi sonucu net değerleri ,39 TL dir. Birikmiş amortismanlar toplamı maddi duran varlıklarımızın %68,37 sine ulaşmış bulunmaktadır. Cari hesap döneminde maddi duran varlıklar hesabına ilave edilen ,84 TL ile yapılmakta olan yatırımlara ait harcamalar ve yatırım stoklarının yıl sonu bakiyesi ,32 TL nin sabit kıymet grupları itibariyle bir önceki yıl ile birlikte dağılımı aşağıda gösterilmiştir. 171

175 2010 Yılı 2011 Yılı Maddi Duran Varlık Grupları TL TL A-Duran Varlıklara Yapılan İlaveler 1- Arazi ve arsalar , ,58 2- Yerüstü düzenleri , ,36 3- Yeraltı düzenleri Binalar , ,04 5- Tesisler, makinalar ve cihazlar , ,66 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,29 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,91 8- Haklar, kur gid.özel maliyet, diğer - Toplam , ,84 B- Nakdi ve Fiziki Yatırım Harcamaları 1- Etüd proje masrafları , ,15 2- Patent, know-how teknik yardım , ,60 3- Yeraltı düzenleri , ,69 4- Yerüstü düzenleri , ,00 5- Binalar , ,26 6- Makina ve tesisler , ,54 7- Taşıt araç ve gereçleri ,62 8- Döşeme ve demirbaşlar , ,57 9- Diğer maddi duran varlıklar 9.307,10 10-Taşıma ithalat ve gümrükleme giderleri 11-Montaj giderleri , ,47 12-Yatırım safhası faizleri , ,39 13-Yatırım safhası kur farkları 0,00 14-Tevzi edilecek müşterek giderler 1.776, ,14 15-Genel giderler , ,10 16-Beklenmeyen giderler 17-Yatırım programı dışı maddi ve maddi olmayan duran varlık.aktarılacak harcamalar Toplam , ,53 - Yatırım Stokları , ,79 Toplam , ,32 Genel Toplam , ,16 Projeler itibariyle 2011 yılı yatırım programı, nakdi harcama ve gerçekleşme durumu hakkında faaliyet raporumuzun Yatırımlar bölümünde detaylı izahat verilmiştir. Yapılmakta olan yatırımlarımız ile inşaat, tesis, tedarik ve montaj işleri tamamlanan yatırım projelerimiz dahil olmak üzere (sair surette giriş ve çıkışlar dahil) maddi duran varlıklarımızdaki bir önceki yıla göre gruplar itibariyle aşağıda gösterilen tutarlarda artışlar olduğu görülmektedir. 172

176 2011 yılına ait maddi duran varlık grupları üzerinden 2010 yılına göre kayıtlı kıymetlerde ,05 TL, birikmiş amortismanlarda ise ,73 TL artış meydana gelmiştir Yılı Birikmiş Kayıtlı Kıymeti Amortismanlar Bakiye Kıymetler Sabit Kıymet Grupları TL TL TL 1- Arazi ve arsalar , ,82 2- Yerüstü düzenleri , , ,33 3- Yeraltı düzenleri , , ,66 4- Binalar , , ,69 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar , , ,21 6- Taşıt araç ve gereçleri , , ,06 7- Döşeme ve Demirbaşlar , , ,24 8- Yapılmakta olan yatırımlar , , ,38 Toplam , , ,39 Sabit Kıymet ve Amortis.Toplamı , , ,07 Bir Önceki Yıla Göre Artış Farkı , , ,68 Ayrıca, 2010 ve 2011 yılı Maddi Duran Varlıklar ve Birikmiş Amortismanlarının mukayeseli olarak değerleri aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Kayıtlı Kıymetler Kayıtlı Kıymetler Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar , ,82 2- Yerüstü düzenleri , ,69 3- Yeraltı düzenleri , ,21 4- Binalar , ,62 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar , ,30 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,31 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,94 8- Yapılmakta olan yatırımlar , ,53 Toplam , ,42 173

177 2010 Yılı 2011 Yılı Birikmiş Birikmiş Amortismanlar Amortismanları Amortismanları Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar 2- Yerüstü düzenleri , ,36 3- Yeraltı düzenleri , ,55 4- Binalar , ,93 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar , ,09 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,25 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,70 8- Yapılmakta olan yatırımlar , ,15 Toplam , , MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun Maddi Olmayan Duran Varlıklar bölümünde görülen ,10 TL nin ,91 TL si Merkez ve işletmelerimiz lehine alınmış olan otoprodüktör lisans hakları, ihtira beratları, ruhsatnameler ve intifa gibi hakların iktisap bedellerini, ,19 TL si ise diğer maddi olmayan duran varlıkları ihtiva etmekte olup, Birikmiş amortismanlar tutarı ,02 TL nin tenzilinden sonra net değer 0,08 TL olmaktadır Yılı 2011 Yılı Maddi Olmayan Duran Varlıklar TL TL I- Haklar , ,91 II- Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri III- Özel Maliyetler IV- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar , ,19 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Toplamı : , ,10 V-Maddi Olmayan Duran Varlıklar Birikmiş Amortismanı a) Haklar amortismanı , ,83 b) Kuruluş giderleri amortismanı - - c) Özel maliyet amortismanı d) Diğer maddi olmayan duran varlıklar amortismanı , ,19 Toplam : , ,02 VI-Maddi Olmayan Duran Varlıklar Net Tutarı a) Haklar 0,08 0,08 b) Kuruluş giderleri - - c) Özel maliyetler - - d) Diğer maddi olmayan duran varlıklar - - Bakiye Net Değer 0,08 0,08 174

178 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR Bu bölümde yer alan değerler, Şeker Fabrikalarımızın kireçtaşı ocaklarına ait hazırlık masrafları ile V.U.K. nun 272 ve 327 nci maddeleri gereğince, Şirketimiz mülkiyetinde bulunmayan 3 üncü şahıslara ait arsalar üzerinde kurulan özel maliyetle kayıtlı bazı tesislerimizin bedelleri ve birikmiş amortismanlarını göstermektedir. Özel tükenmeye tabi varlıklar 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar TL TL 1- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar a) Kireçtaşı Ocağı İhzar Masrafları 9.477, ,56 b) Diğer , ,07 Toplam : , ,63 2- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Amortismanı a) Kireçtaşı Ocağı İhzar Masrafları Amortismanı 9.477, ,56 b) Diğer , ,71 Toplam : , ,27 Bakiye Toplam : , , GELECEK YILLARA AİT GİDERLER Gelecek yıllara ait giderler 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda belirtilmiştir Yılı 2011 Yılı Gelecek Yıllara Ait Giderler TL TL 1- Gelecek yıllara ait giderler a) Kiralar 6.218, ,90 b) Zirai hazırlık giderleri c) Diğerleri , ,40 Toplam : , ,30 2- Gelir tahakkukları Genel Toplam : , ,30 175

179 DİĞER DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun bu bölümünde kayıtlı diğer duran varlıkların tutarı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Diğer Duran Varlıklar TL TL 1- Elden çıkarılacak stok ve maddi duran varlıklar , ,89 2- Diğer çeşitli duran varlıklar (Yatırım stokları) , ,79 Toplam : , ,68 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,39 Bakiye Toplam , ,29 176

180 12.4-PASİF HESAPLAR (KAYNAKLAR) Bilançonun pasifinde yer alan kaynaklarımız 2010 yılına ait değerleri ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Şirketimizin tüm kaynakları ,12 TL olup, bunun ,59 TL si özkaynaklar ,53 TL si ise yabancı kaynaklara aittir Yılı 2011 Yılı KAYNAKLAR TL TL I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar , ,00 b-ticari Borçlar , ,83 c-diğer Borçlar , ,46 d-alınan Avanslar , ,15 e-yıllara yaygın inş.ve onar.hakediş - - f-ödenecek vergi ve yükümlülükler , ,95 g-diğer borç ve gider karşılıkları , ,44 h-gelecek aylara ait gelir ve gider tahakkukları , ,52 ı-diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar 1.497, ,53 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,88 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar b-ticari Borçlar , ,92 c-diğer Borçlar 9.265, ,80 d-alınan Avanslar - - e- Borç ve gider karşılıkları , ,33 f-gelecek yıllara ait gelir ve gid.tahakkukları , ,60 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,65 Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,53 III-ÖZ KAYNAKLAR a-ödenmiş sermaye , ,00 b-sermaye yedekleri - - c-kâr yedekleri , ,12 d-geçmiş yıllar zararları , ,84 e-dönem kârı veya zararı , ,69 Öz Kaynaklar Toplamı , ,59 Kaynaklar Genel Toplamı , , KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar vadeleri bir yılın altında olan borçlarımızı göstermekte olup, ayrıntıları aşağıda belirtilmiştir. 177

181 MALİ BORÇLAR Mali borçlarda görülen ,00 TL nin tamamı özel bankalardan kullanılan kısa vadeli ticari kredilerden oluşmaktadır TİCARİ BORÇLAR Şirketimizin ticari ilişkileri nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz borçların kaydedildiği hesaptır. Şirketimizin ticari borçları ,83 TL ye ulaşmış olup, borçların gruplar itibariyle dağılımı 2010 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. Tablonun tetkikinden anlaşılacağı üzere söz konusu borçlarımızın %92 ini teşkil eden ,03 TL pancar bedeline aittir. Ticari Borçlarımızın Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL - Pancar bedel ve tazminatından borçlar , ,03 - Müteahhitlere borçlar , ,63 - Satınalmadan alacaklı firmalar , ,07 - Kamu İktisadi Teşebbüsüne borçlar , ,66 - Kamu kurum ve kuruluşlarına borçlar , ,15 - Yurtiçi diğer tüzel kişilere borçlar , ,65 Toplam , ,19 - Makina Fab. İş Emirleri Depozitosu , ,20 - İhale depozito ve teminatları , ,55 - Vadeli şeker depozito ve teminatları , ,00 - Melas depozito ve teminatları , ,74 - D.İ.İ.B depozito ve teminatları 7.680, ,15 - Diğer depozito ve teminatlar , ,72 Toplam , ,36 - İstenmemiş pancar bedelinden borçlar , ,84 - Çiftçi pancar nakliye prim ve tazminat , ,54 - Bloke paralardan borçlar , ,56 - Yurtiçi diğer gerçek kişilere borçlar 4.390, ,93 - Yurtiçi diğer tüzel kişilere borçlar , ,41 - Diğer borçlar Toplam , ,28 Ticari Borçlar Toplamı , ,83 Yukarıdaki tabloda görüleceği üzere 2011 yılı sonu itibariyle ticari borçlarımızda 2010 yılına göre ,10 TL artış meydana gelmiştir. 178

182 Kamu İktisadi Teşebbüslerine olan ,66 TL borcumuzun detayı aşağıdadır. Tutarı Açıklama TL BOTAŞ - Doğalgaz Bedeli ,37 TEDAŞ - Elektrik Bedeli ,78 TÜRK TELEKOM - Telefon Kon.Ücreti 8.435,21 Et ve Balık Kurumu - Et Bedeli ,30 Diğer - Toplam , DİĞER BORÇLAR Bu hesapta görülen ,46 TL nin detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Diğer Borçlarımızın Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL -Özelleştirme İdaresine borçlar , Personele borçlar , ,04 - Diğer Çeşitli Borçlar - Şeker Kurumuna Borçlar , ,07 - Mahalli İdarelere Borçlar , ,36 - Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Borçlar 2.166, ,60 - Avukatlık ücretinden borçlar , ,09 - Emekli personelden bloke edilen paralar 6.886, ,29 - Pancar ekicileri istihsal kooperatifleri 258,34 77,43 - Şeker-İş Sendikası 200, ,91 - Şekerspor Kulübü , ,74 - Sigorta Şirketleri , ,98 - Kefalet Sandığı , ,50 - Yurtiçi diğer gerçek kişilere borçlar , ,45 Diğer Çeşitli Borçlar Toplamı , ,42 Diğer Borçlar Toplamı , , ALINAN AVANSLAR 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL Alınan Sipariş Avansları Yurtiçi Alıcılardan Alınan Avanslar a) Şeker müşterileri , ,13 b) Melas müşterileri , ,17 c) Alkol müşterileri 4.102,60 528,15 d) Diğer müşteriler , ,12 Toplam , ,57 Yurtdışı alıcılardan alınan avanslar 1.592,32 5,43 Diğer avanslar 568,15 568,15 Toplam , ,15 179

183 ÖDENECEK VERGİ VE YÜKÜMLÜLÜKLER Şirketimizin gerek kendi tüzel kişiliği, gerekse personeli ve ilişkide bulunduğu üçüncü şahıslar dolayısıyla ödemekle yükümlü bulunduğu Vergi, Resim, Harç ve Sosyal Sigorta Primleri ile Emekli Sandığı kesenekleri, İcra kesintileri ve işçilerden kesilen cezalar muhtelif teşekkül ve kurumlara ait aidat ve iştirak paylarına ait ,95 TL tutarındaki Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabının detayı 2010 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler TL TL 1- Ödenecek vergi ve fonlar a) Gelir vergisi , ,76 b) Katma değer vergisi , ,13 c) Damga vergisi , ,62 d) Kurumlar Vergisi - - e) Diğer vergiler , ,15 Toplam , ,66 2- Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri a) Emekli San.(Emekli İkram.ve Fiili Hiz.Zam.) , ,47 b) S.S.Kurumu (İşçi ve işveren payı) , ,25 c) İşsizlik Sigortası (İşçi ve işveren payı) , ,31 Toplam , ,03 3- Vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yasal yükümlülükler 9.008, ,55 4- Ödenecek diğer yükümlülükler a) İcra kesintileri , ,65 b) İhtiyati Tedbir Konulan Kesintiler ,30 c) Bloke Edilen Kesintiler ,76 d) Diğer kesintiler 6.883,41 0,00 Toplam , ,71 Ödenecek Vergi ve Yüküm.Toplamı , , BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesap bilanço tarihinde belirgin olarak ortaya çıkan ancak tutarının ne olacağı kesin olarak bilinmeyen veya tutarı bilinmekle birlikte ne zaman tahakkuk edeceği belli olmayan giderlerin yıllık dönem içinde maliyet ve bilanço hesaplarına aktarılmasını sağlamak üzere tesis edilen ve tediye ile sarfiyatın ertesi yıl yapılacak gider tahakkuklarını göstermektedir. Söz konusu giderler 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 180

184 2010 Yılı 2011 Yılı Borç ve Gider Karşılıkları TL TL 1- Kurumlar Vergisi 2- Gelir Vergisi 3- Sivil Savunma Fonu 4- Tabi Afetler Fonu Toplam Diğer Borç ve Gider Karşılıkları a) Hammadde ve malzeme gid , ,15 b) Personel giderleri , ,05 c) Hariçten temin edilen hizmetler , ,35 d) Nakliye ve sigorta gid , ,01 e) Vergi, resim ve harç gid , ,00 f) Yatırım giderleri , ,00 g) Yatırım karşılıkları , ,00 h) Faiz Tahakkukları , ,99 i) Diğer muhtelif masraflar , ,32 j) Diğer Borç ve Gider Karşılıkları ,81 522,57 Toplam , ,44 Toplam , ,44 Dönem Kârından Peşin Ödenen Vergi(-) - - Genel Toplam , , GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları hesabının tutarı ,52 TL olup, detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL 1-Gelecek Aylara Ait Gelirler - Kira gelirleri ,00 810,00 - Maliyet kesirleri , ,99 - Diğer gelirler 604,56 604,56 Toplam , ,55 2-Gider Tahakkukları - Ödenecek personel istihkakları , ,63 - Belgesi gelmeyen mal ve hizm.borç , ,34 Toplam , ,97 Genel Toplam , , UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar bir yıldan sonra ödenecek borçlarımızı göstermekte olup, ayrıntıları aşağıda gösterilmiştir. 181

185 TİCARİ BORÇLAR 2011 yılı Ticari borçlarımız 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Ticari Borçlar TL TL Satıcılar ,02 495,61 Alınan depozito ve teminatlar , ,31 Toplam , , DİĞER BORÇLAR Diğer borçlarımızda görülen 7.131,80 TL nin detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı TL 2011 Yılı TL Diğer Borçlar - Kamu Kurumlarına Borçlar - Sosyal güvenlik kurumlarına borçlar - Mahalli idarelere borçlar 9.256, ,76 - Kamu işletmelerine borçlar - Yurtiçi diğer gerçek ve tüzel kişilere borçlar 9,04 9,04 Toplam 9.265, , BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesapta görülen ,33 TL nin detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Borç ve Gider Karşılıkları 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL 1- Kıdem Tazminatı Karşılığı , ,36 2- Dahili Sigorta Fonu Karşılığı , ,97 Toplam , , GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkuklarında görülen ,60 TL nin tamamı gelecek yıllara ait gelirlerden oluşmakta olup, bunun ,60 TL si kira bedelini, 552,00 TL si ise tapu devir işlemleri yapılamayan gayrimenkullerin satış bedelini ifade etmektedir. 182

186 ÖZ KAYNAKLAR Şirketimizin Esas Sermayesi ,00 TL dir. Öz kaynak kalemlerinden Şirketimiz ödenmiş sermayesine kâr yedeklerinin ilavesi ile oluşan meblağdan geçmiş yıl zararının ve 2011 yılı dönem zararının tenzili ile öz kaynaklarımızın tarihi itibariyle toplamı ,59 TL ye baliğ olmuş ve 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Fark Kaynaklar Detayı TL TL TL A-Ödenmiş Sermaye 1- Esas Sermaye , ,00 0,00 2- Ödenmemiş sermaye (-) 0,00 0,00 0,00 3- Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 0,00 0,00 0,00 Toplam , ,00 0,00 B-Sermaye Yedekleri 1- M.D.V.Yeniden Değerleme Artışı 2- İştirakler Yeniden Değer.Artışı 3- Diğer sermaye yedekleri Toplam 0,00 0,00 0,00 C-Kâr Yedekleri 1- Yasal yedekler , ,60-2- Olağanüstü yedekler , ,52 0,00 3- Özel Fonlar Toplam , ,12 0,00 D-Geçmiş Yıllar Kârları E-Geçmiş Yıl Zararları (-) , , ,07 F-Dönem Net Kârı veya Zararı , , ,62 Öz Kaynaklar Toplamı , , ,69 Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi geçen yıla göre öz kaynaklarımızda ,69 TL azalış meydana gelmiştir. Bu azalış 2011 yılı dönem zararından kaynaklanmaktadır. Faaliyet Raporumuzun sonuna eklenmiş bulunan bilançoya göre tarihi itibariyle kaynaklarımızın ,12 TL ye ulaştığı bu meblağın ,53 TL si yabancı kaynaklar, bakiye ,59 TL si ise öz kaynakları teşkil etmektedir. Varlıklarımızın ,73 TL si dönen, ,39 TL si ise duran varlıkları ifade etmektedir. Öz kaynaklarımızda yer alan detaylı açıklamalar aşağıda belirtilmiştir. 183

187 ÖDENMİŞ SERMAYE tarih sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Şirket Ana Statüsünün 3/5 maddesi ile Şirketimizin esas sermayesinin tamamı Devlet e ait olmak üzere 170 milyar lira olarak tespit edilmiştir. Daha sonra Yüksek Plânlama Kurulunun; tarih 89/1-9 sayılı kararı ile 500 milyar liraya tarih 90/T-80 sayılı kararı ile 1 trilyon liraya tarih 92/T-58 sayılı kararı ile 5 trilyon liraya tarih 94/T-33 sayılı kararı ile 10 trilyon liraya tarih 95/T-58 sayılı kararı ile 20 trilyon liraya tarih 97/T-92 sayılı kararı ile 60 trilyon liraya tarih 98/T-40 sayılı kararı ile 150 trilyon liraya tarih 00/T-20 sayılı kararı ile 300 trilyon liraya tarih 00/T-34 sayılı kararı ile 500 trilyon liraya tarih 01/T-23 sayılı kararı ile 850 trilyon liraya tarih 02/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon liraya tarih 03/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon 300 trilyon liraya tarih 05/T-22 sayılı kararı ile 1 milyar 600 milyon TL ye, tarih ÖİB-413 sayılı Olur ile 2 milyar 100 milyon TL ye, tarih ÖİB-1069 sayılı Olur ile 2 milyar 104 milyon TL ye tarih ÖİB-327 sayılı Olur ile 2 milyar 118 milyon TL ye yükseltilmiştir. En son yapılan sermaye artışı, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca tarihinde tescil edilmiş ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin tarihli 7551 sayılı nüshasının 638.sayfasında yayımlanmıştır. ŞİRKETİMİZİN SERMAYE KOMPOZİSYONU ( ) Esas Sermaye Tutarı TL Ödenmiş Sermaye Tutarı TL Ödenmemiş Sermaye Tutarı TL Açıklama Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı , ,00 - Toplam , ,00-184

188 KÂR YEDEKLERİ 2011 yılı sonu itibariyle ,12 TL olan kâr yedeklerimizin, ,60 TL si yasal yedekler, ,52 TL si olağanüstü yedeklerden ibarettir. Yedekler, Şirketimizin ileride doğabilecek muhtemel zararlarını karşılamak amacıyla Türk Ticaret Kanunu ve Ana Sözleşmemiz gereğince dönem kârlarından ayrılan esas sermayeye katılmaksızın Şirket öz kaynakları meyanında bırakılmış bulunan kârları kapsamaktadır. 185

189 13-GELİR TABLOSU - KÂR ZARAR HESABI 13.1-KÂR VE ZARAR Şirketimizin 2011 yılı satış hacmi ,32 TL, (Net Satışları) dönem zararımız ise ,69 TL olarak gerçekleşmiştir. Raporumuzun sonunda yer alan 2011 yılına ait Gelir Tablosunun (Kâr ve Zarar Hesabı) tetkikinden de anlaşılacağı üzere; Şeker Fabrikaları, Makina Fabrikaları, E.M.A.F, Şeker Enstitüsü ve Alkol Fabrikalarımızın yıllık net satışları ,32 TL olup, bu meblağdan mal ve hizmet satışları maliyet tutarını teşkil eden ,16 TL nin tenzilinden sonra 2011 yılı brüt satış kârımız ,16 TL olarak gerçekleşmiştir. Brüt satış kârından faaliyet giderleri ,01 TL nin tenzilinden sonra faaliyet zararımız ,85 TL olmaktadır. Söz konusu zarara diğer olağan gelir ve kârlar tutarı ,69 TL nin ilavesi diğer olağan gider ve zararlar tutarı ,97 TL ile finansman giderleri tutarı ,27 TL nin tenzilinden sonra olağan zararımız ,40 TL olmaktadır. Söz konusu zarara olağandışı gelir ve kârlar tutarı ,92 TL nin ilavesi, olağan dışı gider ve zararlar tutarı ,21 TL nin tenzilinden sonra Şirketimizin dönem zararı ,69 TL olarak gerçekleşmiştir DÖNEM KÂR VE ZARARLARI Şirketimizin son beş yıla ait kâr ve zararının ödenmiş sermayeye oranları aşağıda gösterilmiştir. Ödenmiş Yıllar Ödenmiş Sermaye TL Dönem Kârı veya Zararı TL Sermayeye Göre % ,54 (-) ,70 3, , ,10 0, , ,67 0, ,44 (-) ,44 0, ,00 (-) ,07 2, ,00 (-) ,69 6,37 186

190 13.3-GELİR TABLOSU Raporumuzun sonunda yer alan Gelir Tablosuna (Kâr ve Zarar Cetveli) ait rakamlar gelir ve gider kalemleri itibariyle 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelir Tablosu 2010 Yılı 2011 Yılı Gelir ve Gider Hesapları TL TL Brüt satışlar , ,24 Satıştan İadeler , ,92 Satış indirimleri Net satışlar , ,32 Satışların maliyeti , ,16 Brüt satış kârı veya zararı , ,16 Faaliyet giderleri , ,01 Faaliyet kârı veya zararı , ,85 Diğer olağan gelir ve kârlar , ,69 Diğer olağan gider ve zararlar , ,97 Finansman giderleri , ,27 Olağan kâr veya zarar , ,40 Olağandışı gelir ve kârlar , ,92 Olağandışı gider ve zararlar , ,21 Dönem Kârı veya Zararı , , yılı dönem zararımızı teşkil eden ,69 TL nin faaliyet nevileri itibariyle detayı raporumuzun mali durum bölümünde yer alan gelir tablosunda ayrıca gösterilmiştir DÖNEM KÂRI VE ZARARLARININ İŞLETMELERE GÖRE DAĞILIMI 2011 yılı dönem zararımızı teşkil eden ,69 TL nin faaliyet konuları itibariyle dağılımı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2011 Yılı Kâr veya Zarar Kâr veya Zarar Açıklama TL TL Şeker Fabrikaları Kârı veya Zararı , ,10 Alkol " " , ,44 Makina Fabrikaları Kârı veya Zararı , ,39 Diğer Kârlar Bakiyesi (*) , ,64 Toplam , ,69 (*) 2011 yılı diğer kâr ve zararların detayı aşağıda gösterilmiştir. 187

191 Kâr veya Zarar Açıklama TL Şeker Enstitüsü (-) ,93 İstanbul İrtibat Bürosu (-) 1.161,15 Merkez : Kıdem Tazm.ve Emek.İkram ,33 Kambiyo Zararları ,89 Kambiyo Kârları ,94 Emekli Sand.Öd.Makam.Tazm ,99 Diğer Kârlar ,32 Diğer Zararlar ,61 Merkez Toplamı : (-) ,56 Toplam : (-) , ŞEKER SATIŞ KÂRI Bilanço ve Gelir Tablosu, Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre düzenlenmiş, ayrıca 2011 yılı bilançosu ile gelir tablosunun tanziminde aşağıda yazılı hususlar dikkate alınmıştır. Şeker maliyeti 2010 yılında olduğu gibi dönem ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre hesaplanmış olup, Türkşeker Fabrikalarınca istihsal edilen şeker miktarı ve maliyet masrafları ile devre başı stok miktarı ve tutarları birleştirilmek suretiyle A kotası, B kotası ve C şekeri stok maliyetleri tespit edilmiştir. Şeker maliyetleriyle ilgilendirilmekte olan kâr ve zarar hesaplarına intikal eden bazı masraf ve gelirlerinden melas, yaş pancar posası ve gider karşılığı tahsil edilen paraların dışında kalanlar tarih, 1822/38-1 sayılı Yönetim Kurulu kararına istinaden şeker maliyetiyle ilgilendirilmeksizin dönem kâr veya zararı hesabına intikal ettirilmiştir İŞLETMELER İTİBARİYLE FAALİYET KÂR VEYA ZARARI 1-Şirketimiz dönem kârına esas olmak üzere 2011 yılında şeker fabrikalarımız ile Şeker Enstitüsündeki işletme faaliyetlerinden ,87 TL brüt satış kârı meydana gelmiştir. Bu meblağdan faaliyet giderleri ,59 TL nin tenzili ile faaliyet zararı ,72 TL ye baliğ olmaktadır. 188

192 Söz konusu meblağa işletmelerimiz diğer olağan gelir ve kârlar yekünü ,52 TL nin ilavesi ve diğer olağan gider ve zararlar yekünü ,94 TL ile finansman giderleri ,82 TL nin tenzili ile ,96 TL olağan zarara, ,20 TL olağandışı gelir ve kârların ilavesi, ,83 TL olağandışı gider ve zararların tenzilinden sonra Şeker Fabrikaları ile Şeker Enstitüsü nün bakiye zararı ,59 TL olarak gerçekleşmiş olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. İŞLETMELERİMİZ DÖNEM KÂRLARI VE ZARARLARI 2010 Kâr veya Zararı 2011 Kâr veya Zararı Şeker Fabrikaları TL TL Afyon , ,15 Ağrı , ,94 Alpullu , ,65 Ankara , ,92 B o r , ,04 Burdur , ,86 Çarşamba , ,11 Çorum , ,88 Elazığ , ,77 Elbistan , ,18 Erciş , ,20 Ereğli , ,19 Erzincan , ,44 Erzurum , ,70 Eskişehir , ,89 Ilgın , ,24 Kars , ,48 Kastamonu , ,26 Kırşehir , ,30 Malatya , ,66 Muş , ,11 Susurluk , ,62 Turhal , ,15 Uşak , ,20 Yozgat , ,60 Toplam , ,66 Şeker Enstitüsü , ,93 Genel Toplam , ,59 2- Makina Fabrikalarımız ile E.M.A.F. nın 2011 yılı faaliyetleri sonucu meydana gelen ,39 TL dönem zararı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 189

193 2010 Yılı 2011 Yılı Dönem Zararı Dönem Zararı Makina Fabrikaları TL TL Ankara Makina Fabrikası , ,14 Eskişehir , ,55 E.M.A.F , ,70 Toplam , ,39 3-Alkol Fabrikalarımızın işletme faaliyet kârları ,44 TL olarak gerçekleşmiş olup, 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı Kârı/Zararı TL 2011 Yılı Kârı/Zararı TL Alkol Fabrikası Eskişehir , ,44 Toplam , , yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan ,69 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Diğer Olağan Gelir ve Kârlar TL İştiraklerden Temettü Gelirleri 483,89 Faiz Gelirleri ,33 Konusu Kalmayan Karşılıklar ,51 Kambiyo Kârları ,23 Toplam ,96 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar - Gayrimenkul Kira Gelirleri ,56 - Malzeme, Atık ve Hurda Satış Kârları ,15 - Alakart Yemek Kârı ,56 - Kantin Kârı ,42 - Ambara İthal Edilen Hurda Eşya ve Malz.Bedeli ,05 - Makina Fabrikaları Dönem Gider Hissesi ,61 - Değerleme Farkları (Cari Dönem) 684,72 - Şeker Depolama Primi (Cari Yıl) ,13 - Sun i Gübre Katkı Payı ,29 - Temerrüt ve Diğer Faiz Gelirleri ,68 - Zirai Faaliyet Gelirleri Olumlu Farkları ,09 - Bedelli Şeker Masrafları Olumlu Farkı ,68 - Diğer Müteferrik Gelirler ,79 Toplam ,73 Genel Toplam ,69 190

194 yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan ,97 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Diğer Olağan Gider ve Zararlar TL Karşılık Giderleri ,91 Kambiyo Zararları ,88 Toplam ,79 Diğer Olağan Gider ve Zararlar - Malzeme Atık Hurda Satış Zararları ,08 - Tazminat Giderleri (Emeklilik Tazminatı) ,25 - Emekli Sandığına Ödenen Makam Tazminatı ,99 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (I No.lu Tarife) 4.230,00 - Değerleme Farkları (Önceki Dönem Kâr Kaydedilen) 204,35 -İstimalden Kaldırılan Maddi duran Varlıkların Cari yıl Amortismanı ,27 - Diğer Müteferrik Zararlar 700,24 Toplam ,18 Genel Toplam , yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan ,92 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Olağandışı Gelir ve Kârlar TL Önceki Dönem Gelir ve Kârları ,39 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar - Taşıt Araç Gereçleri Satış Karı ,25 - Tazminat ve Ceza Gelirleri ,20 - Stok Sayım Fazlalıkları ,51 - Bedelsiz Olarak Alınan Maddi Duran Varlıklar ,00 - Bedelsiz Olarak Alınan Malzemeler ,90 - Beş Yıl İçinde Talep Edilmeyen Personel İstihkakları 2.140,80 - On Yıl İçinde Talep Edilmeyen Mal ve Hizmet Bedelleri ,96 - Vergi ve Muhtelif Küsurat Farkları 2.552,69 - Teminat Vasfını Kaybeden Teminat Tutarları 4.663,11 - İrad Kaydedilen Teminat Tutarları ,72 - Teftiş Kurulu Mucipnamesiyle Yapılan Tahsilatlar ,54 - İlama Müstenit Yapılan Muhtelif Tahsilatlar 987,49 Toplam ,17 - Geçmiş Yıllarda Banka Promosyonlarından kalan Bakiye ,30 - Çarşamba ve Susurluk Fabrikaları Gider Karşılığı Tahsil Edilen Paralar ,23 - Sınav Gözlemci Ücreti ,00 - Satışa Çıkarılan Gayrimenkul İlan Bedeli Olarak Ö.İ.B'den tahsil edilen ,00 - Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar 4.935,83 Toplam ,36 Genel Toplam ,92 191

195 yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan ,21 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Olağandışı Gider ve Zararlar TL Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları ,61 Önceki Dönem Gider ve Zararları ,62 Toplam ,23 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Tazminat ve Ceza Giderleri ,62 İlama Müstenit Ödenen Tazminatlar ,60 İş Kazası Tazminatları ,94 Mahkeme Kararına İstinaden Yapılan Muhtelif Ödemeler ,01 Vergi ve Muhtelif Küsurat Farkları 403,56 Sigortadan tahsil edilemeyen melas bedeli (2.579,900 ton) ,44 Ö.Y.K Kararıyla Bedelsiz Devredilen Varlıklar ,99 Özel İletişim Vergisi , Yılı İmhaları ,79 D i ğ e r Mahkeme Kararına İstinaden Yapılan Muhtelif Ödemelere ait damga vergisi ,70 Sigortadan Tahsil Edilemeyen Hasar Bedeli 225,00 Yıkılan çiftlik Giriş Kapısı kayıtlı kıy.ve birikmiş amortismanı arasındaki fark 5.197,68 Toplam ,98 Genel Toplam ,21 Önceki bölümlerde arz ve izah edilen faaliyetlerimizin her safhasında görev alan ve üstün bir gayret gösteren Sanayimizin tüm personeline teşekkürlerimi sunmayı mutlu bir görev saymaktayım. Her yıl olduğu gibi 2011 yılı faaliyet dönemimizde de karşılaştığımız çeşitli problemlerimizin hallinde yakın alâka, yardım ve desteklerini esirgemeyen başta Özelleştirme İdaresi Başkanlığı olmak üzere D.P.T.Müsteşarlığı ve T.C.Sayıştay Başkanlığı na teşekkürlerimi saygıyla arzederim. TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 192

196 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş YILI KÂR-ZARAR TABLOSU BAKİYE B O R Ç TL A L A C A K TL KÂR TL ZARAR TL I-ŞEKER SATIŞ ZARARLARI ,69 I-ŞEKER SATIŞ KÂRLARI , ,21 II-ALKOL SATIŞ ZARARLARI II-ALKOL SATIŞ KÂRLARI , ,44 III-MAKİNA FABRİKALARI ZARARLARI ,38 III-MAKİNA FABRİKALARI KÂRLARI , ,43 IV-DİĞER ZARARLAR ,63 IV-DİĞER KÂRLAR , ,91 TOPLAM ,70 TOPLAM , , ,34 DÖNEM KÂRI DÖNEM ZARARI ,69 GENEL TOPLAM ,70 GENEL TOPLAM , , ,34 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 193

197 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO AKTİF (VARLIKLAR) TL 1 DÖNEN VARLIKLAR ,73 A HAZIR DEĞERLER ,90 Kasa ,37 Alınan Çekler 0,00 Bankalar ,10 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 0,00 Diğer Hazır Değerler 759,43 B MENKUL KIYMETLER 0,00 Hisse Senetleri 0,00 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 Diğer Menkul Kıymetler 0,00 Menkul Kıymet Değer Düşüş Karşılığı (-) 0,00 C TİCARİ ALACAKLAR ,50 Alıcılar ,00 Alacak Senetleri 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar ,04 Diğer Ticari Alacaklar ,46 Şüpheli Ticari Alacaklar ,66 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) ,66 D DİĞER ALACAKLAR ,61 Ortaklardan Alacaklar 0,00 İştiraklerden Alacaklar 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 Personelden Alacaklar ,37 Diğer Çeşitli Alacaklar ,24 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar ,04 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) ,04 E S TOKLAR ,67 İlk Madde ve Malzeme ,20 Yarı Mamüller ,44 M amüller ,97 Ticari Mallar ,83 Diğer Stoklar ,09 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 Verilen Sipariş Avansları ,14 F YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 Taşeronlara Verilen Avanslar 0,00 G GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI ,16 Gelecek Aylara Ait Giderler ,07 Gelir Tahakkukları ,09 H DİĞER DÖNEN VARLIKLAR ,89 Devreden Katma Değer Vergisi ,48 İndirilecek Katma Değer Vergisi 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi ,25 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar ,09 İş Avansları ,36 Personel Avansları ,09 Sayım ve Tesellüm Noksanları ,62 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar 0,00 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 194

198 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO AKTİF (VARLIKLAR) TL 2 DURAN VARLIKLAR ,39 A TİCARİ ALACAKLAR ,85 Alıcılar ,50 Alacak Senetleri 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar ,35 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 B DİĞER ALACAKLAR ,35 Ortaklardan Alacaklar ,35 İştiraklerden Alacaklar 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 Personelden Alacaklar 0,00 Diğer Çeşitli Alacaklar 0,00 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 C MALİ DURAN VARLIKLAR ,77 Bağlı Menkul Kıymetler ,77 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 İştirakler 0,00 İştirakler Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 İştiraklerden Sermaye Payları Değer Düşük.Karşılığı (-) 0,00 Bağlı Ortaklıklar 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşük. Karşılığı (-) 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 D MADDİ DURAN VARLIKLAR ,39 Arazi ve Arsalar ,82 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri ,90 Binalar ,62 Tesis, Makina ve Cihazlar ,30 Taşıtlar ,31 Demirbaşlar ,94 Diğer Maddi Duran Varlıklar 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) ,03 Yapılmakta Olan Yatırımlar ,53 Verilen Avanslar 0,00 E MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,08 Haklar ,91 Şerefiye 0,00 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 0,00 Araştırma Geliştirme Giderleri 0,00 Özel Maliyetler 0,00 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar ,19 Birikmiş Amortismanlar (-) ,02 Verilen Avanslar 0,00 F ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR ,36 Arama Giderleri 0,00 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri 0,00 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar ,63 Birikmiş Tükenme Payları (-) ,27 Verilen Avanslar 0,00 G GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAK ,30 Gelecek Yıllara Ait Giderler ,30 Gelir Tahakkukları 0,00 H DİĞER DURAN VARLIKLAR ,29 Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi 0,00 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar 0,00 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar ,89 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar ,79 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) ,39 AKTİF (VARLIKLAR)TOPLAMI (1+2) ,12 195

199 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO PASİF (KAYNAKLAR) TL 1 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ,88 A MALİ BORÇLAR ,00 Banka Kredileri ,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyeti (-) 0,00 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 0,00 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri 0,00 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 B TİCARİ BORÇLAR ,83 Satıcılar ,19 Borç Senetleri 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar ,36 Diğer Ticari Borçlar ,28 C DİĞER BORÇLAR ,46 Ortaklara Borçlar 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 Personele Borçlar ,04 Diğer Çeşitli Borçlar ,42 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 D ALINAN AVANSLAR ,15 Alınan Sipariş Avansları ,00 Alınan Diğer Avanslar 568,15 E YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 F ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER ,95 Ödenecek Vergi ve Fonlar ,66 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri ,03 Vadesi Gelmiş Ertelenmiş veya Taksitlen.Vergi ve Diğ. Yük ,55 Ödenecek Diğer Yükümlülükler ,71 G BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI ,44 Dönem Kârı Vergi ve Diğ.Yasal Yükümlülük Karşılıkları 0,00 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) 0,00 Kıdem Tazminatı Karşılığı 0,00 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları ,44 H GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI ,52 Gelecek Aylara Ait Gelirler ,55 Gider Tahakkuklları ,97 I DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ,53 Hesaplanan Katma Değer Vergisi 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi ,25 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 10,28 Diğer Çeşitli Yabancı Kaynaklar 0,00 196

200 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO PASİF (KAYNAKLAR) TL 2 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ,65 A MALİ BORÇLAR 0,00 Banka Kredileri 0,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) 0,00 Hazine Kredileri 0,00 Çıkarılmış Tahviller 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 B TİCARİ BORÇLAR ,92 Satıcılar 495,61 Borç Senetleri 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar ,31 Diğer Ticari Borçlar 0,00 C DİĞER BORÇLAR 7.131,80 Ortaklara Borçlar 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 Diğer Çeşitli Borçlar 7.131,80 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar 0,00 D ALINAN AVANSLAR 0,00 Alınan Sipariş Avansları 0,00 Alınan Diğer Avanslar 0,00 E BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI ,33 Kıdem Tazminatı Karşılığı ,36 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları ,97 F GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI ,60 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ,60 Gider Tahakkukları 0,00 G DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilecek KDV 0,00 Tesise Katılma Payları 0,00 Diğer Çeşitli Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00 3 ÖZ KAYNAKLAR ,59 A ÖDENMİŞ SERMAYE ,00 Sermaye ,00 Ödenmemiş Sermaye (-) 0,00 Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 0,00 Sermaye Düzeltmesi Olumsuz Farkları (-) 0,00 B SERMAYE YEDEKLERİ 0,00 Hisse Senedi İhraç Primleri 0,00 Hisse Senedi İptal Kârları 0,00 M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları 0,00 İştirakler Yeniden Değerleme Artışları 0,00 Diğer Sermaye Yedekleri 0,00 C KÂR YEDEKLERİ ,12 Yasal Yedekler ,60 Statü Yedekleri 0,00 Olağanüstü Yedekler ,52 Diğer Kâr Yedekleri 0,00 Özel Fonlar 0,00 D GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI 0,00 Geçmiş Yıllar Karları 0,00 E GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) ,84 Geçmiş Yıllar Zararları (-) ,84 F DÖNEM NET KÂRI / ZARARI ,69 Dönem Net Kârı(Zararı) ,69 PASİF (KAYNAKLAR)TOPLAMI (3+4+5) ,12 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 197

201 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI GELİR TABLOSU TL BRÜT SATIŞLAR ,24 Yurt İçi Satışlar ,77 Yurt Dışı Satışlar ,47 Diğer Gelirler 0,00 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) ,92 Satıştan İadeler (-) ,92 Satış İskontoları (-) 0,00 Diğer İndirimler (-) 0,00 NET SATIŞLAR ,32 SATIŞLARIN MALİYETİ (-) ,16 Satılan Mamuller Maliyeti (-) ,10 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) ,27 Satılan Hizmet Maliyeti (-) 0,00 Diğer Satışların Maliyeti (-) ,79 BRÜT SATIŞ KÂRI VEYA ZARARI ,16 FAALİYET GİDERLERİ(-) ,01 Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) ,21 Pazarlama,Satış ve Dağıtım Giderleri (-) ,04 Genel Yönetim Giderleri (-) ,76 FAAALİYET KÂRI VEYA ZARARI ,85 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR ,69 İştiraklerden Temettü Gelirleri 483,89 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri 0,00 Faiz Gelirleri ,33 Komisyon Gelirleri 0,00 Konusu Kalmayan Karşılıklar ,51 Menkul Kıymet Satış Kârları 0,00 Kambiyo Kârları ,23 Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 Enflasyon Düzeltmesi Karları 0,00 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar ,73 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) ,97 Komisyon Giderleri (-) 0,00 Karşılık Giderleri (-) ,91 Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 Kambiyo Zararları (-) ,88 Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 Enflasyon Düzeltmesi Zararları (-) 0,00 Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) ,18 FİNANSMAN GİDERLERİ (-) ,27 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-) ,27 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 OLAĞAN KÂR VEYA ZARAR ,40 OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR ,92 Önceki Dönem Gelir ve Kârları ,39 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar ,53 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) ,21 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) ,61 Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) ,62 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) ,98 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI ,69 D.KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜM.KARŞILIK.(-) DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI 0, ,69 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 198

202 199

203 200

204 201