TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ANONİM ŞİRKETİ

Transkript

1 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ANONİM ŞİRKETİ 2012 YILI FAALİYET RAPORU

2

3 İ Ç İ N D E K İ L E R 1- SERMAYE YAPISI, MİSYON-VİZYON, YÖNETİM KURULU BAŞKAN VE ÜYELERİ ÖZGEÇMİŞLERİ DÜNYA ŞEKER DURUMU TARIMSAL FAALİYETLER FABRİKALARIMIZIN İŞLETME-TEKNOLOJİK FAALİYETLERİ A.ŞEKER ÜRETİMİ B. DİĞER ÜRETİMLER C. BAKIM-ONARIM VE ENERJİ FAALİYETLERİ MAKİNE FABRİKALARI VE EMAF, BİLGİ İŞLEM, ŞEKER ENSTİTÜSÜ FAALİYETLERİ EĞİTİM FAALİYETLERİ ARAŞTIRMA, PLANLAMA VE KOORDİNASYON FAALİYETLERİ PERSONEL VE SOSYAL İŞLER FAALİYETLERİ PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ PAZAR ARAŞTIRMALARI VE SATIŞ İŞLERİ SATINALMA İŞLERİ YATIRIMLARIMIZ MALİ DURUM BİLANÇO GELİR TABLOSU-KAR ZARAR HESABI

4 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. Sermaye Yapısı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 6 Temmuz 1935 tarihinde T.C. Ziraat Bankası, Sümerbank ve T.İş Bankası nın eşit oranda iştirakiyle ve o tarihte mevcut 4 Adet Şeker Şirketini devir almak suretiyle Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre 22 Milyon Lira sermayeli bir Anonim Şirket olarak kurulmuştur. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının tarih ve 327 sayılı Olurlarına istinaden Şirketimiz nominal sermayesi ,-TL ye yükseltilmiş olup, sermaye değişikliği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin tarih ve 7551 sayılı nüshasında yayınlanmıştır. Şirketimizin Yönetim Kurulu; tarih ve 6959 sayılı Ticaret sicilinde yayımlanarak yürürlüğe giren Ana Sözleşmemizin 11. Maddesine göre 7 (Yedi) üyeden oluşmuş ve 2012 yılında teşekkül eden Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerimizin isimleri aşağıda gösterilmiştir. Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu 2012 Atama Tarihi Görevden Ayrılma Tarihi Yönetim Kurulu Bşk. ve Mehmet Azmi AKSU Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkan V. Celalettin OKÇU Yönetim Kurulu Üyesi Özer KONTOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Ali Kemal SAYIN Yönetim Kurulu Üyesi İsmail TEKKOYUN Yönetim Kurulu Üyesi Hasan KARAÇAM Yönetim Kurulu Üyesi Veysel TEKELİOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Nihat TOSUN Denetim Kurulu Üyesi Mustafa YURDABAK

5 MİSYON-VİZYON Türkşeker in şeker üretim politikasının esası; öncelikle yurtiçi tüketimini karşılayacak seviyede, standartlara uygun kalitede, asgari maliyet ve azami katma değer yaratacak şekilde üretim yapmaktır. Misyonumuz: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü, Kalite Politikası (vizyon) doğrultusunda hizmet vermeyi taahhüt ederken, hizmet verdiği kişi ve kuruluşlar ile çalışanlarının mevcut ve geleceğe yönelik beklentilerini tespit eder ve bunları karşılamaya çalışır. Yürütülen hizmetlerde bir misyon oluşturarak, öncelikli sırada müşteri memnuniyetini sağlamak için; Uygunluk, Teslim zamanı, Ürün / hizmet güvenliği, Sorumluluk gibi beklentileri karşılamaya özen gösterir. Vizyonumuz: Müşterilere, taşra teşkilatına ve pancar üreticilerine verdiğimiz hizmetlerimizi; Mevzuat hükümlerine uygun olarak, Verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda, Hatasız ve mümkün olan en kısa sürede yapmak. Kalite Yönetim Sisteminin etkinliği ile yeterliliğinin devamlılığı ve sürekli iyileştirme çalışmaları doğrultusunda, Müşterilerin ve pancar üreticilerinin memnuniyetini sağlayarak, Çevreye saygıyı, iş sağlığı ve güvenliğini ön plana alarak, çalışanların motivasyonunu sağlayıp, gıda güvenliği kuralları çerçevesinde şeker üretimini gerçekleştirmek. HUKUKİ STATÜ Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. faaliyetlerini; 4634 sayılı Şeker Kanunu, 233 Sayılı KHK ve Şirket Ana Statüsüne göre yürütmekte olan, sermayesinin tamamı devlete ait bir İKTİSADİ DEVLET TEŞEKKÜLÜ olup, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 08/10/2007 tarih, 2007/57 sayılı kararı ile kamu hisselerinin özelleştirme programına alınmasına karar verilmiştir. Böylece Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., 08/10/2007 tarihi itibariyle 4046 sayılı Özelleştirme Kanununa da tabi olmuştur. 2

6 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL MÜDÜR VE YÖNETİM KURULU BAŞKANI ADI VE SOYADI MEHMET AZMİ AKSU DOĞUM YERİ VE YILI DİYARBAKIR 1948 BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON MUZAFFER ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ ŞEKER FABRİKASI LOJMANLARI ETİMESGUT / ANKARA VEDİA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : DEVLET SU İŞLERİ ETÜT PLAN.- (SİGORTALI) ANKARA TAVUKCULUK ENSTİTÜSÜ-ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ TÜRKİYE SÜT ENDÜSTRİSİ KURUMU- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ YEM SANAYİİ T.A.Ş.- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜRÜ TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI T.İ.G.E.M.- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI- A.P.K. UZMANI TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş.- GENEL MÜDÜR VE YÖN.KUR.BAŞKANI DEVAM EDİYOR 3

7 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU BAŞKAN VEKİLİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI PROJE GRUP BAŞKANI CELALETTİN OKCU SİVRİHİSAR CELALETTİN ANADOLU ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLAR FAKÜLTESİ TODAİE-YÜKSEK LİSANS ÖĞRETMENLER CAD.TÜĞSAŞ LOJ.A BLOK D.9 ÇUKURAMBAR/ ANKARA NAZENİ DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS. ASKERLİK(ASTEĞMEN) SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS. SÜMER HOLDİNG A.Ş. ÖZELLEŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ-UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI GEÇİCİ GÖREVLİ UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKAN VEKİLİ ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI Ekim Şubat-1995 Ekim-1995 Kasım-1995 Eylül-2003 Eylül-2003 Mart-2004 Nisan-2004 DEVAM EDİYOR 4

8 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI BAŞBAKANLIK MÜSTEŞAR YARDIMCISI ÖZER KONTOĞLU KARABÜK BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON ŞERAFETTİN ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ SEDAT SİMAVİ SOKAK NO:4/6 ÇANKAYA/ ANKARA FATMA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : DİYARBAKIR KAYMAKAM ADAYI SİVAS GÖLOVA KAYMAKAMI ERZURUM ÇAT KAYMAKAMI KARAMAN VALİ YARDIMCISI TOKAT VALİ YARDIMCISI İÇİŞLERİ BAKANLIĞI HUKUK MÜŞAVİRİ İÇİŞLERİ BAKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ KOOR. DAİRESİ BAŞKAN YRD. BAŞBAKANLIK İDAREYİ GELİŞTİRME BAŞKANI BAŞBAKANLIK MÜSTEŞAR YARDIMCISI DEVAM EDİYOR 5

9 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA GENEL MÜDÜRÜ ADI VE SOYADI DR.ALİ KEMAL SAYIN DOĞUM YERİ VE YILI OF BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ABDULLAH İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ ÜNİVERSİTE (DOKTORA) AYŞE EV ADRESİ VE TELEFON BAHÇELİEVLER 17.SOKAK NO:94/8 BAKANLIK LOJMANLARI BAHÇELİEVLER/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ - ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ - ÖĞRETİM GÖREVLİSİ 6

10 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI GELİR İDARESİ DAİRE BAŞKANI İSMAİL TEKKOYUN TAVAS BABA VE ANNE ADI MUSTAFA HERDEM ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ A.Ü.SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ - İŞLETME BİLDİĞİ YABANCI DİLLER EV ADRESİ VE TELEFON İNGİLİZCE KONUTKENT MAH CAD. NO:45/33 YENİMAHALLE/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : HESAP UZMANLARI KURULU BAŞKANLIĞI - HESAP UZMANI GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI - GRUP BAŞKANI MALİYE BAKANLIĞI - BAKAN DANIŞMANI NİSAN-1998 EYLÜL-2009 AĞUSTOS-2011 EYLÜL-2009 DEVAM EDİYOR 7

11 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ BİLDİĞİ YABANCI DİLLER EV ADRESİ VE TELEFON BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI MALİYE BAKANLIĞI GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI HASAN KARAÇAM ÇANKIRI HÜSEYİN İNGİLİZCE ÇAYYOLU MAH.E-3 BLOK NO:25 KONUTKENT/ANKARA SARE ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ ABD İLLİNOİS ÜNİVERSİTESİ EKONOMİ YÜKSEK LİSANS DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : KAYMAKAM ADAYLIĞI HAZİNE KONTROLÖRLÜĞÜ HESAP UZMAN YARDIMCILIĞI HESAP UZMANI BAŞ HESAP UZMANI GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANI GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI GRUP BAŞKANI UYGULAMA VE VERİ YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI DENETİM VE UYUM YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI OCAK-1999 ARALIK-2005 ARALIK NİSAN DEVAM EDİYOR 8

12 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI VEYSEL TEKELİOĞLU YENİYAYLA-KONYA BABA VE ANNE ADI ÖMER NACİYE ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ İŞLETME YÖNETİMİ KUZGUN SOKAK NO:87/19 AŞAĞIAYRANCI/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : ASKERLİK ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK.İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-MÜFETTİŞ YARD ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK.İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-İŞ MÜFETTİŞİ TOPLU KONUT VE KAMU ORT.İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN KAMU ORTAKLIĞI İDARESİ BAŞKANLIĞI- UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI DEVAM EDİYOR 9

13 BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI T.C.SAĞLIK BAKANLIĞI MÜSTEŞARI PROF.DR.NİHAT TOSUN MAÇKA BABA VE ANNE ADI KAZIM ŞÜKRAN ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ - PROF.DOKTOR BİLDİĞİ YABANCI DİLLER EV ADRESİ VE TELEFON İNGİLİZCE KIZILIRMAK MAHALLESİ 44.CAD.457 SOKAK 6/30 ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : ELBİSTAN SSK DİSPANSERİ - PRATİSYEN HEKİM ATATÜRK ÜNİ.TIP.FAK.ORTAPEDİ VE TRAVMATOLOJİ BÖL.-UZMANLIK EĞİTİMİ YOZGAT DEVLET HASTANESİ ORTAPEDİ VE TRAVMATOLOJİ UZMANI YÜZÜNCÜ YIL ÜNİ.TIP FAK.ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ-YARDIMCI DOÇENT YÜZÜNCÜ YIL ÜNİ.TIP FAK.ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ-DOÇENT İZZET BAYSAL ÜNİ.TIP FAK.ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ-PROF.DOKTOR ATATÜRK EĞ.VE ARAŞ.HAST.1.ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ ŞEFİ VE BAŞHEKİM T.C.SAĞLIK BAKANLIĞI MÜSTEŞAR YARDIMCISI T.C.SAĞLIK BAKANLIĞI MÜSTEŞARI DEVAM EDİYOR 10

14 2. DÜNYA ŞEKER DURUMU 2012 yılında dünya şeker fazlalığının önemli miktarlara ulaşmasından dolayı dünya şeker fiyatlarında bir gerileme görülmüştür. Bunun nedeni ise, 2008/2009 ve 2009/2010 dönemlerinde dünyada önemli miktarlarda şeker açığının ortaya çıkmasından dolayı yükselen şeker fiyatlarına bir tepki olarak ekim alanlarının genişletilmesi sonucunda dünya şeker piyasasında görülen şeker fazlalığının fiyatlara baskı yapmasıdır. Öte yandan, iyi giden hava koşullarında beklenmedik olumsuzluklar yaşanmadığı sürece 2012/2013 döneminde de dünya şeker üretiminin artmaya devam edeceği tahmin edilmektedir. Global ekonomilerde orta vadede bir iyileşme görülmeyeceğinin anlaşılmış olması da dikkate alındığında, dünya şeker fiyatlarının önümüzdeki dönem daha da düşeceği tahmin edilmektedir. Beyaz şekerin Londra Beyaz Şeker Borsasında vadeli ilk ay fiyatlarının 2012 yılı ortalaması 587,59 $/ton olurken, New York Borsasında ham şeker fiyatlarının 2012 yılı ortalaması 476,89 $/ton olmuştur. DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ 2011/2012 döneminde dünya şeker üretiminin ham değer olarak 175,9 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Dünya şeker üretimi bir önceki döneme göre yaklaşık 11 milyon ton artmıştır. Geçtiğimiz son üç dönemde ise kümülatif artış 24,1 milyon tona ulaşmıştır. 2011/2012 döneminde dünya pancar şekeri üretiminin 39,1 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Söz konusu dönemde pancar şekeri üretiminin Avrupa Birliği nde 18,3 milyon ton, Rusya da 5,4 milyon ton, Türkiye de 2,4 milyon ton, Ukrayna da 2,4 milyon ton, ABD de 4,3 milyon ton, Çin de 1,1 milyon ton ve Japonya da ton olduğu tahmin edilmektedir. 2011/2012 döneminde dünya kamış şekeri üretiminin 136,8 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. 2011/2012 döneminde kamış şekeri üretiminin bir önceki döneme göre Hindistan da 2,1 milyon ton, Pakistan da 0,7 milyon ton, Tayland da 0,6 milyon ve Çin de 0,6 milyon ton artış gösterdiği, Brezilya da ise 3,4 milyon ton azaldığı tahmin edilmektedir. 11

15 DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ 2011/2012 döneminde dünya şeker tüketiminin 164,8 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Bu rakam bir önceki dönem için 159,9 milyon ton olarak tahmin edilmişti. Dünya nüfusunun artmasına, gelirlerdeki artışlara ve ayrıca şeker ve alternatif tatlandırıcıların fiyatlarına bağlı olarak dünya şeker tüketiminde uzun yıllardan beri istikrarlı bir artış görülmekteydi yılında yaşanan global ekonomik krizden önceki son 10 yılda dünya şeker tüketiminin yıllık ortalama artışı % 2,5 olmuştur yılındaki global ekonomik krizden sonra dünya şeker tüketiminin yıllık ortalama artışı düşme sürecine girmiştir. Ancak, dünyada üretilen toplam şekerin yaklaşık dörtte birini tüketen Hindistan ve Çin de kriz döneminde gerçekleştirilen hızlı büyümeye bağlı olarak bu ülkelerin şeker tüketimlerinde görülen artışlar, söz konusu düşme sürecinde dengeleyici bir unsur oluşturmuştur. Önümüzdeki dönemde dünya şeker fazlalığının daha da artması sonucunda dünya şeker fiyatlarının düşmesi ile birlikte dünya şeker tüketimindeki yıllık artış oranının tekrar %2,5 seviyelerine çıkacağı beklenmektedir. TAHMİNİ DÜNYA ŞEKER BİLANÇOSU Ekim/Eylül (1000 Ton Ham Değer) Şeker 2012/ / / / /2009 Açılış Stokları , , , , ,5 Üretim , , , , ,4 İthalatlar , , , , ,5 Tüketim , , , , ,5 İhracatlar , , , , ,8 Kapanış Stokları , , , , ,6 +/- Üretim 1.341, , , , ,8 +/- % 0,76 6,67 3,72 4,76-8,88 +/- Tüketim 2.827, ,4-42,3 70,3 505,6 +/- % 1,72 3,05-0,03 0,04 0,32 Tüketim %'si 44,02 41,81 38,83 37,32 39,35 olarak stoklar Global şeker fazlalığı/açığı 4.884, , , , ,9 Not: Kayıt dışı tüketim dahil edilmemiştir. Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) 12

16 2011/2012 DÖNEMİ DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ (Miktar 1000 Ton, Ham Değer) DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar 1000 Ton, Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER BREZİLYA ,9 HİNDİSTAN ,0 HİNDİSTAN ,2 AB ,3 AB ,0 ÇİN ,0 ÇİN ,0 BREZİLYA ,7 TAYLAND ,0 ABD ,0 ABD 7.620,0 RUSYA 5.869,5 RUSYA 5.445,8 ENDONEZYA 5.630,4 MEKSİKA 5.258,0 PAKİSTAN 4.565,0 PAKİSTAN 5.163,0 MEKSİKA 4.428,3 AVUSTRALYA 4.589,6 MISIR 3.059,7 GUATEMALA 2.665,0 TAYLAND 2.793,6 ENDONEZYA 2.598,4 İRAN 2.550,0 TÜRKİYE 2.448,8 TÜRKİYE 2.408,1 UKRAYNA 2.440,5 FİLİPİNLER 2.192,7 FİLİPİNLER 2.380,7 JAPONYA 2.080,0 KOLOMBİYA 2.245,4 UKRAYNA 2.017,0 GÜNEY AFRİKA 2.199,8 ARJANTİN 2.024,5 DİĞER ÜLKELER ,5 DİĞER ÜLKELER ,4 DÜNYA TOPLAMI ,1 DÜNYA TOPLAMI ,4 (Dünyada üretilen toplam şekerin 39,1 milyon tonu şeker pancarından elde edilmiştir.) (Üretimi ve tüketimi 2 milyon ton ve üzeri olan ülkeler baz alınmıştır.) Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) Dipnot: Ham şekerin 0,92 si beyaz şekerdir. 13

17 2011/2012 DÖNEMİ KİŞİ BAŞINA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar Kg. Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER AB 37,38 SİNGAPUR 56,74 İSVİÇRE 56,17 İSRAİL 73,46 RUSYA 42,51 SURİYE 38,84 UKRAYNA 44,97 İRAN 32,33 TÜRKİYE 30,20 PAKİSTAN 23,99 AVRUPA JAPONYA 16,33 ORTALAMASI 38,15 HİNDİSTAN 20,08 TUNUS 34,53 ÇİN 11,39 MISIR 36,56 ASYA SUDAN 30,17 ORTALAMASI 18,02 G.AFRİKA 36,01 AVUSTRALYA 61,47 AFRİKA YENİ ZELANDA 53,67 ORTALAMASI 15,55 OKYANUSYA KÜBA 64,11 ORTALAMASI 47,97 MEKSİKA KANADA 36,59 ABD 32,97 DÜNYA ORTALAMASI 23,47 KUZEY /ORTA AMERİKA ORTALAMASI 35,97 BREZİLYA 62,41 ARJANTİN 45,67 URUGUAY 40,17 GÜNEY AMERİKA ORTALAMASI 51,82 Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) 14

18 2011/2012 DÖNEMİ EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 ŞEKER ÜRETİCİSİ ÜLKE ŞEKER TÜKETİCİSİ ÜLKE (Bin ton, ham değer) (Bin ton, ham değer) 1) Brezilya ,9 1) Hindistan ,0 2) Hindistan ,2 2) AB ,3 3) AB ,0 3) Çin ,0 4) Çin ,0 4) Brezilya ,7 5) Tayland ,0 5) ABD ,0 6) ABD 7.620,0 6) Rusya 5.869,5 7) Rusya 5.445,8 7) Endonezya 5.630,4 8) Meksika 5.258,0 8) Pakistan 4.565,0 9) Pakistan 5.163,0 9) Meksika 4.428,3 10) Avustralya 4.589,6 10) Mısır 3.059,7 EN BÜYÜK 10 PANCAR ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE EN BÜYÜK 10 KAMIŞ ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) AB ,0 1) Brezilya ,9 2) Rusya 5.445,8 2) Hindistan ,2 3) ABD 4.309,0 3) Çin ,0 4) Türkiye 2.448,8 4) Tayland ) Ukrayna 2.440,5 5) Meksika 5.258,0 6) Çin 1.095,0 6) Pakistan 5.163,0 7) Mısır 975,0 7) Avustralya 4.589,6 8) İran 675,0 8) ABD 3.311,0 9) Belarus 648,0 9) Guatemala 2.665,0 10) Japonya 604,0 10) Endonezya 2.598,4 EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 İHRACATÇI ÜLKE İTHALATÇI ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) Brezilya ,7 1) AB 9.767,5 2) AB 7.944,8 2) Çin ,8 3) Tayland 7.260,4 3) ABD 3.400,0 4) Hindistan 3.500,0 4) Endonezya 2.638,3 5) Avustralya 2.997,5 5) B.A.E ,0 6) B.A.E ,0 6) Malezya 1.905,8 7) Guatemala 1.597,0 7) Güney Kore 1.702,5 8) Meksika 1.058,6 8) Mısır 1.527,8 9) Kolombiya 931,4 9) Nijerya 1.490,7 10) Swaziland 656,2 10) S.Arabistan 1.460,5 Dünya toplam ihracatı ,8 Dünya toplam ithalatı ,1 (%57 si ham şeker ihracatıdır) (% 60 ı ham şeker ithalatıdır) Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances ( ) 15

19 DÜNYA ŞEKER BORSASI FİYATLARI (YILLIK ORTALAMA) (Fob Avrupa Limanları US$/ M TON) YILLAR LONDRA , , , , , , ,59 Londra Beyaz Şeker Borsasında 30 Haziran 2006 itibariyle spot fiyat belirlenmesine son verilmiş olup; bu tarihten önceki yıllık ortalamalar spot fiyatlara göre, sonraki ortalamalar Londra Beyaz Şeker Borsası vadeli ilk ay fiyatları dikkate alınarak hesaplanmıştır VE 2012 YILLARI LONDRA BEYAZ ŞEKER BORSASI SPOT FİYATLARI (AYLIK) MUKAYESESİ (FOB Avrupa Limanları TON/ US$) AYLAR EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. OCAK 824,50 748,20 784,05 657,50 602,00 627,31 ŞUBAT 844,50 702,60 754,71 671,10 616,70 644,02 MART 763,10 667,10 717,07 670,00 625,50 647,99 NİSAN 722,30 615,10 665,50 643,90 574,60 608,59 MAYIS 672,00 582,00 617,68 577,50 550,70 561,97 HAZİRAN 766,70 664,60 719,80 614,60 553,50 583,12 TEMMUZ 876,30 750,30 792,63 658,20 611,30 636,65 AĞUSTOS 800,50 710,50 758,44 621,50 547,10 573,38 EYLÜL 773,70 631,50 706,87 576,50 545,90 564,26 EKİM 728,50 641,70 688,03 598,30 541,00 563,90 KASIM 685,80 598,20 642,30 541,40 509,30 524,05 ARALIK 625,40 596,30 607,81 523,70 499,80 515,86 Kaynak : Reuters 876,30 582,00 704,57 671,10 499,80 587,59 13 Temmuz 6 Mayıs 27 Şubat 13 Aralık 16

20 3- TARIMSAL FAALİYETLER 3.1-ÜRETİM FAALİYETLERİ TAAHHÜT VE EKİM DURUMU 2012 yılında ton pancar üretim iş programına karşılık köyde üretici ile ton pancar üretim sözleşmesi yapılmıştır. Ekimlere zamanında başlanarak hızlı bir ekim gerçekleştirilmiş ve toplam ,5 hektar sahada pancar ekimi yapılmıştır. Taahhüt ve ekim durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahsis Taahhüde Giren Edilen Alınan Ekim Pancar Eken Fabrika Adı Kota (Ton) Köy (Adet) Üretici (Adet) Taahhüt (Ton) (Ton) (Hektar) Köy (Adet) Üretici (Adet) Afyon , Ağrı , Alpullu , Ankara , Bor , Burdur , Çarşamba , Çorum , Elazığ , Elbistan , Erciş , Ereğli , Erzincan , Erzurum , Eskişehir , Ilgın , Kars , Kastamonu , Kırşehir , Malatya , Muş , Susurluk , Turhal , Uşak , Yozgat , TOPLAM ,

21 ZİRAİ MÜCADELE DURUMU Ekimde kullanılan tohumların tamamı toprak altı haşerelerine karşı ilaçlanmıştır. Şeker pancarında büyük ölçüde verim ve şeker kaybına neden olan Cercospora hastalığına karşı 6.788,2 hektar alan ilaçlanmış olup, kullanılan ilaç bedelinin tamamı Şirketimizce karşılanmıştır. Şeker pancarına zarar veren haşerelere karşı üreticiler tarafından 4.351,7 hektar sahada mücadele yapılmıştır yılında hastalık ve haşerelerden dolayı herhangi bir tahribat meydana gelmemiştir. Mücadele durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Hastalıklara Karşı Mücadele İlaçlama İlaç Yapılan Alan Masrafı (Hektar) (TL/hektar) Haşerelere Karşı Mücadele Üreticiler Şirket Taraf. Taraf. Yapılan Yapılan (Hektar) (Hektar) Fabrika Adı Afyon Ağrı Alpullu 753,6 37,41 11,7 - Ankara ,0 - Bor ,0 - Burdur Çarşamba Çorum Elazığ ,0 - Elbistan ,0 - Erciş ,0 - Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu 1.154,5 18, Kırşehir Malatya 221,9 15,36 70,0 - Muş ,0 - Susurluk 1.214,6 59, ,0 - Turhal 3.023,4 32, Uşak Yozgat 420,2 8, TOPLAM 6.788,2 33, ,7-18

22 ÜRÜN TAŞIYAN SAHA 2012 yılında ,5 hektar sahada pancar ekimi yapılmış olup, intaş noksanlığı, rüzgar erozyonu, dolu, sel ve feyezan nedenleriyle ekilen sahanın 2.645,2 hektarı tahrip olmuştur. Tahrip olan bu sahanın 2.241,9 hektarı mükerrer olarak ekilmiş, 403,3 hektarı ise ekilememiştir. Hasat edilen toplam saha ,2 hektar olmuştur. Tahrip olan, mükerrer ekilen ve hasat edilen saha miktarları fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahrip Olan Saha (Hektar) Mükerrer Ekilen Saha (Hektar) Tahrip Olup Mükerrer Ekilemeyen Saha (Hektar) Hasat Edilen Saha (Hektar) Fabrika Adı Afyon 75,0 75, ,0 Ağrı ,0 Alpullu ,0 Ankara ,0 Bor ,0 Burdur 338,0 338, ,0 Çarşamba ,0 Çorum ,0 Elazığ ,0 Elbistan ,0 Erciş 266,0-266, ,0 Ereğli ,0 Erzincan ,0 Erzurum ,0 Eskişehir ,0 Ilgın 830,0 830, ,0 Kars ,0 Kastamonu 5,0-5, ,0 Kırşehir ,0 Malatya 79,0 79, ,0 Muş 129,5-129, ,5 Susurluk 34,0 34, ,0 Turhal ,5 Uşak 72,5 72, ,0 Yozgat 816,2 813,4 2, ,2 TOPLAM 2.645, ,9 403, ,2 19

23 REKOLTE DURUMU 2012 yılında pancar ekimi zamanında yapılmış, ancak Nisan ayında yağışların uzun yıllık ortalamanın altında olması ve sıcaklıkların ise uzun yıllık ortalamanın üzerinde seyretmesi sonucu bazı fabrikalarımızda yeterli tarla çıkışı sağlanamamış, pancarlar kademeli olarak intaş etmiştir. Bakım ve sulama işlerinin zamanında yapılmasına rağmen, iklim seyrinin pancarın gelişme döneminde sıcak ve kurak geçmesi, pancar kök verimini olumsuz etkilemiş, bir önceki yıl 51,17 ton/ha olan pancar verimi bu yıl 49,67 ton/ha olmuş ve rekolte ton olarak gerçekleşmiştir. Fabrikalar üzerinden pancar teslim eden üretici sayıları ile rekolte miktarları aşağıda gösterilmiştir. Pancar Tesl. Rekolte (Ton) Eden Üretici Fabrika Adı (Adet) A Kotası B Kotası C Pancarı Toplam Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM

24 FABRİKALAR ARASI PANCAR NAKİLLERİ Fabrikaların rekolte durumları ile hedef pancar işleme kapasiteleri gözönüne alınarak en ekonomik işlemeyi sağlamak amacıyla fabrikalar arası pancar nakilleri yapılmaktadır yılında toplam işlenen ton pancarın tonunun (% 5,28) fabrikalar arası nakli yapılmıştır. Fabrikalar arasında yapılan pancar nakilleri aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Pancara Göre Gönderen Alan Nakledilen Pancar Fabrika Adı Fabrika Adı (Ton) Ankara Çorum Çarşamba Çorum Elbistan Malatya Erciş Ağrı Erzurum Kars Ilgın Afyon Kırşehir Çorum Malatya Elbistan 400 Muş Ağrı Susurluk Eskişehir Yozgat Çorum TOPLAM

25 3.2- KAMPANYA FAALİYETLERİ İŞLENEN PANCAR Fabrikaların 2012 yılında kendi sahasında üretilen ve fiilen işlenen pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Olarak Kendi Sahasında Fiilen İşlenen Fabrika Adı Üretilen Pancar Pancar (Ton) (Ton) Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM

26 PANCAR TAŞIMALARI Taşra kantarlarında yükleme ve boşaltma esnasında meydana gelen zayiatlar ile silo firelerini azaltmak ve fabrikalarımızın tam kapasite ile çalışmalarını temin gayesiyle, 1988 yılında başlatılan üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezlerine teslim etme uygulamasına bu yıl da devam edilmiştir. Bu kapsamda pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim eden üreticilere; pancar nakliye ihalesinde bağlı bulundukları kantar için oluşan nakliye ücreti ve nakliye ücretinin % 15 fazlası ile nakliye tazminatı ve teşvik primi ödemesi uygulamaları yapılarak üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim etmeleri teşvik edilmiştir. Üreticiler tarafından fabrika merkezine taşınan pancarın toplam taşınan pancara oranı 2011 yılı kampanya döneminde % 59,08 iken, 2012 yılı kampanya döneminde % 61,85 olarak gerçekleşmiştir yılında, müteahhit nakliyeci ve üreticiler tarafından fabrika merkezlerine taşınan pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Merkezine Taşınan Pancar (Ton) (%) a) Üreticiler Tarafından Taşınan Merkez Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar ,28 Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar ,57 Merkez ve Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Toplam Pancar ,85 b) Müteahhit Nakliyeciler Tarafından Taşınan Pancar ,15 TOPLAM ,00 23

27 KAMPANYA SONUÇLARI FİRELER Fabrikaların 2012/2013 kampanya döneminde kendi sahasında üretilen pancara göre, tesellüm edilen-bedeli ödenen, tesellüm edilen-işlenen, bedeli ödenen-işlenen ve fabrika tartısı-işlenen pancar miktarları arasındaki fark yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Tesellüm Edilen İle Bedeli Ödenen Pancar Arasındaki Fark (%) Tesellüm Edilen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Bedeli Ödenen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Fabrika Tartısı İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Afyon 7,30 8,50 1,30 7,99 Ağrı 7,23 17,12 10,65 16,05 Alpullu 6,59 19,96 14,32 16,78 Ankara 7,29 10,76 3,75 9,86 Bor 8,46 11,52 3,34 10,67 Burdur 6,47 9,53 3,27 8,79 Çarşamba 6,96 8,31 1,45 7,36 Çorum 8,44 11,03 2,82 10,52 Elazığ 9,77 12,64 3,19 12,19 Elbistan 9,81 12,60 3,09 12,50 Erciş 7,00 13,56 7,05 12,74 Ereğli 7,44 7,54 0,11 6,48 Erzincan 8,56 13,96 5,90 12,96 Erzurum 7,64 16,12 9,18 13,94 Eskişehir 6,64 11,03 4,70 10,33 Ilgın 8,47 11,02 2,78 10,59 Kars 7,46 20,95 14,57 18,81 Kastamonu 6,75 9,95 3,43 9,15 Kırşehir 8,03 8,80 0,84 8,53 Malatya 9,11 14,84 6,31 14,74 Muş 7,64 23,27 16,92 21,99 Susurluk 7,15 13,86 7,24 11,25 Turhal 7,39 10,06 2,88 9,16 Uşak 7,03 9,89 3,07 8,62 Yozgat 8,35 9,29 1,03 9,02 ORTALAMA 7,73 10,98 3,52 10,25 24

28 BEDELE ESAS POLAR ŞEKER VARLIĞI, FABRİKA DİGESTİONU VE RANDIMAN DEĞERLERİ Fabrikaların 2012/2013 kampanya döneminde, bedele esas polar şeker varlığı, fabrika digestionu ve randıman değerleri yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedele Esas Polar Şeker Varlığı (%) Fabrika Digestionu (%) Fabrika Randımanı (%) Afyon 18,18 17,78 15,36 Ağrı 16,65 16,07 14,18 Alpullu 14,34 13,15 10,00 Ankara 16,59 16,33 13,51 Bor 16,57 16,46 13,96 Burdur 17,04 16,66 14,12 Çarşamba 16, Çorum 16,65 16,85 14,36 Elazığ 15,19 14,85 12,22 Elbistan 15,56 15,40 13,06 Erciş 17,29 17,21 15,05 Ereğli 16,94 16,71 14,31 Erzincan 16,45 16,33 14,06 Erzurum 18,37 17,83 15,73 Eskişehir 17,57 16,96 14,24 Ilgın 17,35 17,10 14,80 Kars 18,53 18,05 15,43 Kastamonu 16,89 16,49 14,12 Kırşehir 17,40 17,20 15,02 Malatya 15,43 15,52 13,03 Muş 16,87 16,28 14,25 Susurluk 13, Turhal 17,36 16,54 14,32 Uşak 17,53 17,46 14,91 Yozgat 17,03 16,91 14,88 ORTALAMA 17,07 16,80 14,39 25

29 PANCAR VE ŞEKER VERİMLERİ Fabrikaların 2012/2013 kampanya döneminde bedeli ödenen pancar miktarı üzerinden hektara pancar verimi ile bedele esas polar şeker varlığı ve randımana göre hektara şeker verimleri aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedeli Ödenene Göre Pancar Verimi (Ton/hektar) Polar Şeker Varlığına Göre Şeker Verimi (Ton/hektar) Randımana Göre Şeker Verimi (Ton/hektar) Afyon 50,694 9,216 7,787 Ağrı 27,907 4,646 3,957 Alpullu 39,311 5,637 3,931 Ankara 57,788 9,587 7,807 Bor 51,512 8,535 7,191 Burdur 48,132 8,202 6,796 Çarşamba 28,274 4,705 - Çorum 43,420 7,229 6,235 Elazığ 42,977 6,528 5,252 Elbistan 54,251 8,441 7,085 Erciş 35,375 6,116 5,324 Ereğli 59,157 10,021 8,465 Erzincan 51,112 8,408 7,186 Erzurum 34,798 6,392 5,474 Eskişehir 56,021 9,843 7,977 Ilgın 56,488 9,801 8,360 Kars 33,752 6,254 5,208 Kastamonu 36,626 6,186 5,172 Kırşehir 63,293 11,013 9,507 Malatya 43,167 6,661 5,625 Muş 30,546 5,153 4,353 Susurluk 72,998 10,154 - Turhal 41,008 7,119 5,872 Uşak 44,161 7,741 6,584 Yozgat 50,410 8,585 7,501 ORTALAMA 49,667 8,478 7,147 26

30 3.3- ÜRETİCİ DESTEKLERİ Pancar tarımında birim alandan elde edilecek kök ve şeker verimini arttırmak gayesiyle, üreticilere tarımsal işlerini zamanında ve tekniğine uygun olarak yapabilmeleri için ayni ve nakdi yardım yapılmasına bu yıl da devam edilmiştir KİMYASAL GÜBRE DAĞITIMI 2012 yılı üretim dönemi için pancar üreticisinin ihtiyacı olan kimyasal gübrelerin temin ve dağıtım hizmetleri Yönetim Kurulumuzun 24/11/2011 tarih ve 2693/18-1 sayılı kararı ile Pankobirlik e devredilmiştir. Yıl içinde pancar üretimi için dağıtımı yapılan kimyasal gübrelerin cins ve miktarları aşağıya çıkarılmıştır. ÜRE KOMPOZE (%46N) (12N-30P2O5-12K2O) 1- Ticari İsimlerine Göre (Ton) AZOT FOSFOR POTAS 2- Saf Bitki Besin Maddelerine Göre (Ton) AZOT FOSFOR POTAS 3- Dekara Verilen Saf Bitki Besin 16,615 9,959 3,984 Maddesi (kg) ŞEKER PANCARI TOHUMU 2012 yılı pancar ekimlerinde, sertifikalı genetik monogerm şeker pancarı tohumu kullanılmıştır. Kullanılan tohum ile hektara sarf edilen miktarlar aşağıya çıkarılmıştır. 1- Sarf edilen pancar tohumu (kg) : Hektara atılan pancar tohumu (Mükerrer ekim dahil) (kg) : 3,41 27

31 EKİM MAKİNELERİ 2012 yılı pancar ekimlerinde Şirketimize ait adet mekanik hassas ekim makinesi ile ,0 hektar (% 56,4), üreticilere ait adet pnömatik hassas ekim makineleri ile de ,5 hektar (% 43,6) olmak üzere toplam ,5 hektar pancar ekimi gerçekleştirilmiştir. Sıra üzeri mesafeye göre ekim durumu aşağıda gösterilmiştir. Sıra Üzeri İlk Ekim Ekim Mesafesi (Hektar) (%) 8 cm ,5 78,98 17 cm ,0 21,02 Toplam ,5 100, SEYYAR PANCAR BOŞALTMA-TEMİZLEME VE YÜKLEME MAKİNELERİ 2012 yılında 25 i merkez kantarı, 139 u taşra kantarı olmak üzere toplam 164 kantarda 241 adet makine çalıştırılmış ve ton üretici, ton da yüklenici tarafından taşınan pancar olmak üzere toplam ton pancar boşaltılmıştır. Boşaltılan pancarlardan ton başına 1,90 TL bedel alınmıştır yılında mevcut 241 adet makinenin 120 adedi personel yetersizliği nedeniyle yüklenici eliyle çalıştırılmıştır. Makinelerin son 5 yıllık çalışma durumları aşağıya çıkarılmıştır. Makine Sabit Bulunan Makine İle İşçi Taşınması Pan.Boş. Kantarda Seyyar Pancar Boşaltma Boşaltması Önlenen Makine ile Mak.ile Tesellüm Makinesi ile Boşaltılan Arasındaki Toprağın İşçi ile Boşaltmada Boşaltılan Çalışan Edilen Pancar Miktarı Fire Nakliye Boşaltma Alınan Üretici Makine Pancar Üretici Yüklenici Farkı Tutarı Ücreti Ücret Maliyet Pancarı Yıl Adet Bin Ton Bin Ton % Bin Ton Ton % Bin TL TL/Ton TL/Ton TL/Ton Bin Ton , , ,50-4,50 1,65 1, , , ,50-4,50 1,65 1, , , ,50-4,50 1,75 1, , , ,50-5,00 1,80 1, , , ,00-5,50 1,90 1,

32 2012 yılında tesellüm edilen toplam ton pancarın tonu (% 76,40) seyyar, tonu (% 19,21) sabit olmak üzere toplam tonu (% 95,61) boşaltma makineleri ile boşaltılmıştır SONDAJ FAALİYETLERİ Şirketimiz sondaj ekiplerince 2012 yılında Ankara, Burdur, Erciş ve Malatya Şeker Fabrikalarında işletme kuyularının bakım ve onarımları ile Muş Şeker Fabrikasında 1 adet derinkuyu açılmıştır. Şirketimizin yaptığı çalışmalar aşağıda gösterilmiştir. Yıllar Şirket Sondaj Ekipleri Tarafından Açılan Üretici Kuyuları İşletme Kuyuları Şirketimiz Kontrolünde Özel Sondaj Ekiplerine Açtırılan Ekim Sahalarında Açılan Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Sulanabilecek Toplam Saha (Hektar) TOPLAM BEDELLİ ŞEKER Her yıl olduğu gibi 2012 yılında da bedelli şeker tevziatına devam edilmiş ve üreticilere pancar bedeline mahsuben ton şeker verilmiştir AVANS ÖDEMELERİ 2012 yılında pancar üreticilerine toplam TL avans ödemesi yapılmıştır. Ödenen bu avansın TL si (% 20,98) ayni olarak, TL si (% 79,02) ise nakdi olarak ödenmiştir. Bu şekilde üreticilere pancar bedel ödemeleri başlamadan önce toplam pancar bedelinin % 47,49 u ayni ve nakdi avans olarak ödenmiştir. 29

33 3.3.8-YAŞ PANCAR POSASI DAĞITIMI Kampanya döneminde fabrikalarımızda yan ürün olarak üretilmekte olan yaş pancar posası dağıtımı ve satışı her yıl Şirketimiz ile üreticiler arasında aktedilen Şeker Pancarı Üretim Sözleşmesi ile Yaş Pancar Posası Bedelsiz Dağıtımı ve Satışı Yönergesi esaslarına uygun olarak yapılmaktadır. Bu çerçevede, Şirketimiz fabrikalarında 2012/2013 kampanya döneminde sözleşme gereği talep eden pancar üreticilerine, teslim ettikleri firesiz pancarın %20 sine kadar bedelsiz olarak prese edilmiş yaş pancar posası verilmiştir. Fabrikalarımızda üretilen istihkak fazlası yaş pancar posası ise Şirketimiz tarafından piyasa şartlarına göre tespit edilen fiyat ile öncelikle ihtiyacı olan pancar üreticilerine, daha sonra da sütçülük ve besicilik yapanlara satılmıştır. 2012/2013 kampanya döneminde üretilen toplam ton yaş pancar posasının tonu bedelsiz olarak üreticilere dağıtılmış, tonu ise bedelli olarak satılmıştır MELAS SATIŞI 2012 yılında hayvan yemi olarak üreticiye ton melas satışı yapılmıştır. 3.4-PANCAR FİYATLARI PANCAR ALIM FİYATLARI 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği gereğince; şeker pancarı fiyatları her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Buna göre, Yönetim Kurulumuzun 11/10/2012 tarih ve 2711/16-11 sayılı kararı ile 2012 yılında üretici tarafından teslimi taahhüt edilen % 16 polar şeker ihtiva eden, net (firesi düşürülmüş) bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı 135,00 TL olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, Yönetim Kurulumuzun 11/10/2012 tarih ve 2711/16-12 sayılı kararı ile 2012 yılı net (firesi düşürülmüş) bir ton C pancarı alım fiyatı 70,00 TL olarak tespit edilmiştir. 30

34 SON 5 YILLIK PANCAR ALIM FİYATLARI VE TÜFE İLE İLİŞKİSİ Sabit fiyatlarla son 5 yıllık Pancar Fiyatı - TÜFE ilişkisi aşağıda gösterilmiştir (2008 yılı 100 olarak kabul edilmiştir). A Kotası Pancar Alım Fiyatı Pancar Fiyatındaki Yıllar (TL/ton) TÜFE Kümülatif Değişim , , , , ,

35 3.5- PANCAR BEDELİ ÖDEMELERİ Fabrikalar itibariyle 2012 yılı toplam pancar bedeli, ödenen avanslar ve üreticiye ödenecek bakiye pancar bedeli miktarları aşağıda gösterilmiştir. Prim ve Tazminatlar Dahil Toplam Pancar Ayni ve Nakdi Üreticiye Ödenecek Fabrikalar Bedeli Avans Toplamı Bakiye Pancar Bedeli (Bin TL) (Bin TL) (Bin TL) Afyon , , ,84 Ağrı 4.413, , ,69 Alpullu 4.097, ,00 933,20 Ankara , , ,59 Bor , , ,58 Burdur , , ,12 Çarşamba 241,68 158,00 83,68 Çorum , , ,16 Elazığ 6.340, , ,40 Elbistan , , ,84 Erciş , , ,96 Ereğli , , ,22 Erzincan , , ,91 Erzurum , , ,60 Eskişehir , , ,17 Ilgın , , ,08 Kars 3.168, ,00 761,66 Kastamonu , , ,63 Kırşehir , , ,61 Malatya , , ,20 Muş , , ,59 Susurluk , , ,08 Turhal , , ,89 Uşak , , ,26 Yozgat , , ,93 TOPLAM , , ,89 32

36 Bakiye pancar bedelinin tamamı en geç 30 Nisan 2013 tarihi itibariyle üreticilere ödenecektir yılında, hektara ve pancar teslim eden üretici başına isabet eden ortalama brüt gelir durumu 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Yılı Hasat Sahasına Göre (TL/ hektar) Ortalama Brüt Gelir Pancar Teslim Eden Üretici Başına (TL) , , , ,06 Fark 454, ,29 Ortalama brüt gelir; 2012 yılında bir önceki yıla göre hektar başına % 6,78 oranında, pancar teslim eden üretici başına ise % 31,89 oranında artmıştır. 33

37 3.6. TARIMSAL ETÜT VE PROJEYE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR TARIMSAL ORGANİZASYONDAKİ GELİŞMELER Ülkemiz şeker sektöründeki gelişmelerin etkisi ile pancar üretim miktarı ve şartlarında ortaya çıkan değişiklikler, fabrikalarımızda yapılan yatırımlar ve üretici imkânlarının artması gibi hususlar gözönünde bulundurularak pancar tarımının organizasyonunda bazı değişiklikler yapılarak, üreticiye Şirketimizce sağlanan hizmetlerin daha etkili ve en ekonomik biçimde verilmesi sağlanmıştır PANCAR POTANSİYELİ ETÜT ÇALIŞMALARI Ülkemiz şeker ihtiyacının artması durumunda ihtiyacın karşılanabilmesi, mevcut kurulu pancar işleme kapasitemize yeterli ve emniyetli pancar üretiminin yapılabilmesi için potansiyel pancar ekim sahalarının belirlenmesi, gerek tarım sektöründe, gerekse diğer sektörlerde meydana gelen değişikliklerin pancar üretimi üzerindeki etkilerinin takibi açısından periyodik olarak sonu sıfır ve beş rakamıyla biten yıllarda köy bazından başlayarak kantar, bölge ve fabrika seviyesinde pancar potansiyeli etütleri yapılmaktadır yılında bütün fabrikalarımızda yılları arası pancar potansiyeli etütleri yapılmıştır. Yapılan bu pancar potansiyeli etütleri sonuçlarına göre; Şirketimize bağlı 25 şeker fabrikasında pancar ekimi yapılabilecek toplam arazi miktarı 3 milyon 150 bin hektar, 4 yıllık münavebe sistemine göre yıllar itibariyle ekim sahası bin hektar, üretilebilecek pancar miktarı ise milyon ton arasında değişmektedir BÖLGE ŞEFLİĞİ VE KANTARLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyon Projesi çerçevesinde fabrika merkezlerine yapılan yatırımlar neticesi merkeze tesellümün artması, kota uygulaması ve bazı üretim sahalarında rakip ürünlerin ekiminin artması dolayısıyla, ekonomik olma özellikleri ortadan kalkan Ziraat Bölge Şeflikleri ve kantarların Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonun tarih ve A.01.1 KİT 689 sayılı yazısı, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun Teşekkülümüzle ilgili olarak hazırladığı yılları arasındaki denetim raporları ile T.C. Sayıştay Başkanlığı nın 2010 Yılı raporunda yer alan Küçük Ziraat Bölge Şefliklerinin ve taşra kantarlarının durumunun gözden geçirilmesi temennileri ile 2004/8 sayılı Kaynakları Etkin Kullanma ve Maliyetleri Düşürme konulu 34

38 Başbakanlık Genelgesi dikkate alınarak Teşekkülümüz bünyesinde yapılan çalışmalar ve değerlendirmeler sonucunda; yılları arasında Yönetim Kurulu Kararları ile 61 Ziraat Bölge Şefliği ve 206 kantar kapatılmıştır. Şirketimiz 132 Ziraat Bölge Şefliği ve 251 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir PANCAR VE RAKİP ÜRÜNLER MALİYET ETÜTLERİ 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği uyarınca şeker pancarı fiyatları, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Bu durum, üretici maliyetlerinin doğru biçimde belirlenmesinin önemini artırmaktadır. Şeker pancarı ve rakip ürünlerin üretici maliyetlerinin belirlenmesi için Ziraat Bölge Şefliklerimizce, bölgeyi temsil edecek özellikte, bir pancar ve yeterli sayıda rakip ürün tarlasında tarımsal üretim için yapılan harcamalar takip edilerek değerlendirilmektedir. Bu amaçla; 2012 yılında Ziraat Bölge Şefliklerimizce 130 şeker pancarı, 59 buğday, 20 arpa, 5 ayçiçeği, 10 patates ve 49 adet yöresel olarak yetiştirilen diğer ürünlere ait maliyet etütleri yapılmış ve değerlendirilmiştir yılı maliyet etütleri değerlendirme sonuçları Şeker Pancarı, Buğday ve Ayçiçeğine Ait Üretici Masrafları (Tablo 1), Fabrikalar İtibariyle Şeker Pancarı ve Rakip Ürünlere Ait Bilgiler (Tablo 2) ve Şeker Pancarı Çiftçi Masrafları ve Net Gelirleri Tablosu (Tablo 3) başlıkları altında verilmiştir. 35

39 3.7. TARIMSAL YATIRIM VE TESİSLERLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR TARIMSAL YATIRIMLAR 1999 C Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi: Fabrika merkezine yakın kantarlar ile küçük ölçekli kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ile bedeli ödenen, işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2012 yılında TL ödenek tefriki yapılmıştır. Bu ödenekten TL harcanarak % 94 gerçekleşme sağlanmıştır. Söz konusu proje kapsamında 2012 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere; Ankara ve Muş Şeker Fabrikalarına beton yer silo sahası yapılması, Burdur Şeker Fabrikasına meydan sahası parke kaplama tadilatı ve betonlanması ve Afyon Şeker Fabrikasına küspe kamyonları peronu yapılması tamamlanmıştır. Afyon ve Bor Şeker Fabrikalarına birer adet, Ankara ve Ereğli Şeker Fabrikalarına dörder adet ve Muş Şeker Fabrikasına iki adet çukursuz 60 tonluk elektronik kantar tesisi, Elbistan Şeker Fabrikasına kameralı kontrol sistemi ve Turhal Fabrikasına bir adet trafo tesisi kurulup hizmete sunulmuştur. Ayrıca Ağrı, Bor, Çorum ve Yozgat Şeker Fabrikaları için birer adet 60 tonluk tek platformlu pancar boşaltma ve temizleme makinesi imalatı ile Elbistan Fabrikasının bir adet pancar boşaltma ve temizleme makinesinin tadilatı tamamlanmıştır A numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi: 2012 yılı Türkşeker Tarım Sektörü Yatırımları 2012 A numaralı İdame Yenileme ve Tamamlama Projesi için TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödenekten TL harcanarak % 98 gerçekleşme sağlanmıştır. Söz konusu projenin Makine-Teçhizat alt bölümünde, 4 kantara 60 tonluk çukursuz elektronik kantar tesisi nakliye ve montajı yapılmış ayrıca mekanik olan 2 kantar tesisi elektro mekaniğe dönüştürülmüştür. Bir kantarımıza enerji nakil hattı ve trafo tesisi yaptırılmış ve Şeker Enstitüsüne bir adet Betaliser Analiz sistemi alınmıştır. Üç bölgemizde kalorifer kazanı yenilenmesi ve 1 bölgemizde de kalorifer kazanının doğalgaza dönüştürülmesi işlemi yapılmıştır. 36

40 Bu bölümdeki TL ödeneğin TL si kullanılmış olup gerçekleşme oranı % 99 olmuştur. İnşaat alt bölümünde ise 1 kantarda silo kaldırımı tadilatı, 4 kantarda 60 tonluk çukursuz kantar temeli yaptırılmış ayrıca 14 adet bölge şefliği ofis ve lojmanları ile 3 adet kantarın kapı ve pencereleri PVC ile yenilenmiştir. Bu bölümündeki TL ödeneğin, TL sı harcanmıştır. Gerçekleşme oranı % 97 olmuştur TARIMSAL TESİSLER Şirketimiz 31/12/2012 tarihi itibariyle 132 Ziraat Bölge Şefliği ve 251 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Ziraat Bölge Şefliklerimizin bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması Tablo 4 te, kantarlarımızın bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması ise Tablo 5 te verilmiştir. 37

41 TABLO : 1 - ŞEKER PANCARI, BUĞDAY ve AYÇİÇEĞİ'NE AİT ÇİFTÇİ MASRAFLARI ( 2012 YILI ) ŞEKER PANCARI BUĞDAY AYÇİÇEĞİ Toplam Toplam Toplam Masraftaki Masraftaki Masraftaki MASRAF UNSURLARI TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı 1-TARLA KİRASI 103,76 20,52 16,22 50,58 150,52 21,33 95,00 372,55 30,96 2-GÜBRE BEDELİ 84,70 16,75 13,24 40,94 121,84 17,27 36,31 142,39 11,83 3-TOHUM BEDELİ 5,21 1,03 0,81 23,80 70,83 10,04 17,20 67,45 5,61 4-MÜCADELE İLACI 4,62 0,91 0,72 3,05 9,07 1,29 8,48 33,25 2,76 5-MİBZER KİRASI 2,19 0,43 0,34 6-İŞGÜCÜ TOPLAMI 183,43 36,27 28,68 12,34 36,72 5,20 20,36 79,84 6,64 a)çapa Tekleme 98,25 19,43 15,36 0,00 0,00 0,00 15,63 61,29 5,09 b)sulama 28,55 5,65 4,46 3,78 11,25 1,59 3,79 14,86 1,24 c)hasat 54,06 10,69 8,45 4,04 12,02 1,70 0,36 1,41 0,12 d)diğer (Ek.,Mü.,Güb.,Yan Ürün.) 2,57 0,51 0,40 4,51 13,42 1,90 0,58 2,27 0,19 7-ÇEKİ GÜCÜ TOPLAMI 170,97 33,81 26,73 98,54 293,27 41,56 112,45 440,98 36,65 a)tarla Hazırlığı 48,88 9,67 7,64 41,19 122,59 17,37 56,11 220,04 18,29 b)ekim 8,99 1,78 1,41 9,11 27,11 3,84 8,22 32,24 2,68 c)çapa Tekleme 8,36 1,65 1,31 0,00 0,00 0,00 16,57 64,98 5,40 d)sulama 53,77 10,63 8,41 7,19 21,40 3,03 5,29 20,75 1,72 e)hasat 42,44 8,39 6,63 18,47 54,97 7,79 13,29 52,12 4,33 f)diğer (Müc.,Güb.,Yan Ürün.) 8,53 1,69 1,33 22,58 67,20 9,52 12,97 50,86 4,23 8-NAKLİYE BEDELİ 52,21 10,32 8,16 5,75 17,11 2,43 4,25 16,67 1,39 9-DİĞER (Su bedeli vb.) 32,59 6,44 5,09 2,10 6,25 0,89 12,79 50,16 4,17 GENEL TOPLAM 639,68 126,49 100,00 237,09 705,62 100,00 306, ,29 100,00 Not: 1 Ton'a isabet eden masrafların hesaplanmasında; maliyet etütlerindeki verim değerleri (Şeker Pancarı : kg/da, Buğday: 336 kg/da, Ayçiçeği: 255 kg/da) kullanılmıştır. 38

42 TABLO : 2 - FABRİKALAR İTİBARİYLE ŞEKER PANCARI ve RAKİP ÜRÜNLERE AİT BİLGİLER ( 2012 YILI ) TOPLAM ÜRETİM ÜRÜN ÜRÜN MASRAFLARI VERİM MALİYET FİYATI N E T G E L İ R ADI ETÜT ( TL / da ) ( ton / da ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / da ) SAYISI [1] [2] [3] = [1] / [2] [4] [5] = [4] - [3] [6] =( [2]*[4] )-[1] Şeker Pancarı ,68 5, ,49 144,03 17,54 88,68 Anason 1 433,80 0, , , ,57 196,20 Arpa (Genel) ,39 0, ,58 594,00-130,58-33,95 Arpa (Sulu) 5 198,53 0, ,75 608,00-4,75-1,54 Arpa (Susuz) ,91 0, ,64 587,00-148,64-37,16 Ayçiçeği 5 306,84 0, , ,00 336,71 85,86 Buğday (Genel) ,09 0, ,63 642,00-63,63-21,38 Buğday (Sulu) ,46 0, ,06 649,00-54,06-20,49 Buğday (Susuz) ,08 0, ,05 636,00-96,05-29,01 Çeltik 7 784,16 0, , ,00 38,18 28,33 Çer.Ayçiçeği 2 311,85 0, , ,00 840,75 168,15 Domates ,38 7, ,66 365,00 120,34 910,58 K.Fasulye 2 424,48 0, , , ,70 456,77 Haşhaş 4 531,92 0, , , ,20-256,12 Havuç ,50 4, ,93 425,00 177,07 814,50 Karpuz 1 506,50 5, ,30 250,00 148,70 743,50 Kavun 2 362,53 1, ,87 185,00-1,87-3,63 Mısır 5 486,80 1, ,42 570,00 108,58 114,55 Silajlık Mısır 3 483,60 4, ,81 135,00 33,19 157,65 Ot 1 90,00 0, ,00 600,00 300,00 90,00 Pamuk 2 621,35 0, , ,00 379,22 170,65 Patates ,70 3, ,06 340,00 47,94 157,54 Sarımsak ,10 0, , , ,20 792,90 Soğan ,54 3, ,98 376,00 105,02 415,67 Taze Fasulye ,89 1, , ,00 232,42 395,11 Tur.Hıyar ,92 2, ,97 900,00 155,03 403,08 Tütün ,43 0, , , ,47 726,07 Nohut 1 227,88 0, , ,00 651,50 52,12 Tohumluk Mısır 1 447,90 0, , ,00 887,00 266,10 Yonca 1 249,70 0, , ,00 546,00 300,30 39

43 TABLO : YILI ŞEKER PANCARI ÇİFTÇİ MASRAFLARI ve NET GELİRLERİ TABLOSU (Düzeltilmiş Maliyet Etütlerine Göre) ÇİFTÇİ FİRESİZ ŞEKER MASRAFLARI PANCAR PANCARI BRÜT KULLAN. TOPLAMI VERİMİ DİGESTİON FİYATI GELİR NET GELİR İŞÇİ FABRİKA ETÜT (TL/da) (ton/da) % (TL/ton) (TL/da) (TL/da) (TL/Ton) SAYISI ADI SAYISI [1] [2] [3] [4] [5] = [4] * [2] [6] = [5] - [1] [7] = ([6] / [2]) (Adet/da) AFYON 7 730,35 5,299 18,18 153,39 812,86 82,51 15,57 4 AĞRI 3 432,33 3,045 16,65 140,48 427,74-4,59-1,51 5 ALPULLU 6 717,66 4,233 14,34 120,99 512,20-205,46-48,53 6 ANKARA 7 615,16 5,803 16,59 139,98 812,32 197,16 33,97 5 BOR 4 717,89 5,359 16,57 139,81 749,20 31,31 5,84 1 BURDUR 8 637,04 5,037 17,04 143,78 724,25 87,20 17,31 2 ÇARŞAMBA 1 520,94 3,063 16,64 140,40 430,02-90,92-29,69 6 ÇORUM 7 666,60 4,538 16,65 140,48 637,52-29,08-6,41 4 ELAZIĞ 2 688,57 4,623 15,19 128,17 592,55-96,02-20,77 5 ELBİSTAN 4 626,32 4,799 15,56 131,29 630,01 3,69 0,77 4 ERCİŞ 4 491,23 3,555 17,29 145,88 518,66 27,42 7,71 4 EREĞLİ 3 642,03 6,051 16,94 142,93 864,81 222,77 36,82 2 ERZİNCAN 4 599,73 4,504 16,45 138,80 625,11 25,39 5,64 5 ERZURUM 6 521,60 3,287 18,37 155,00 509,51-12,10-3,68 4 ESKİŞEHİR 8 670,23 5,901 17,57 148,25 874,82 204,59 34,67 3 ILGIN 5 704,43 5,778 17,35 146,39 845,89 141,46 24,48 2 KARS 3 612,65 3,144 18,53 156,35 491,61-121,04-38,49 4 KASTAMONU 6 570,54 3,837 16,89 142,51 546,78-23,76-6,19 3 KIRŞEHİR 5 678,61 6,404 17,40 146,81 940,18 261,57 40,84 2 MALATYA 6 551,58 4,411 15,43 130,19 574,32 22,74 5,16 4 MUŞ 4 517,83 3,501 16,87 142,34 498,36-19,47-5,56 4 SUSURLUK 8 874,32 5,981 13,91 117,37 701,95-172,37-28,82 5 TURHAL 9 606,00 4,063 17,36 146,48 595,07-10,93-2,69 5 UŞAK 4 647,90 4,351 17,53 147,91 643,54-4,36-1,00 5 YOZGAT 6 607,14 5,096 17,03 143,69 732,18 125,04 24,54 6 ORTALAMA ,68 5,057 17,07 144,03 728,37 88,70 17,

44 TABLO : 4 - BÖLGELERİN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2012) Ton Ton Ton Ton Ton Ton ve üzeri Ton Toplam Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM % 13,08 0,55 10,77 1,18 9,23 2,20 10,00 3,87 13,85 8,58 20,77 22,64 22,31 60,98 100,00 100,00 NOT: Çarşamba Merkez Bölge ile Boyabat Bölgesi pancar ekiminden vazgeçmişlerdir. 41

45 TABLO : 5 - KANTARLARIN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2012) Ton Ton Ton Ton Ton Ton Ton ve üzeri Ton Toplam Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM % 5,28 0,08 17,07 1,26 14,23 2,99 18,29 8,00 13,01 9,61 11,38 12,57 14,63 29,32 6,10 36,17 100,00 100,00 Not:1- Akyumak, Boyabat, Yenice, Bafra, Çetinkaya ve Çarşamba Merkez Fabrika Kantarında 2012 yılında taahhüt alınmamıştır. Not:2- Gökçeağaç Kantarı tarihinde kapatılmış olmasına rağmen kantarda pancar alımı yapılmıştır. 42

46 3.8- TOHUM İŞLEME FABRİKASI ÇALIŞMALARI Tohum İşleme Fabrikasınca; pancar üretim iş programına uygun olarak, ihale edilmek suretiyle temin edilen genetik monogerm ham tohumlar işlenmekte ve her türlü teknik kontrolü, ilaçlaması ve laboratuvar analizleri yapılarak ekime hazır halde fabrikalara sevk edilmektedir. İşlenmiş tohumların ilaçlanması; ileri teknolojik özelliklerdeki tohum ilaçlama ünitesinde insan sağlığı ve çevre kirliliğine meydan verilmeden hastalık, toprak altı zararlıları ve bitkinin genç döneminde etkili olan haşerelere karşı yapılmaktadır. 1- İşlemeye Alınan Ham Tohum Miktarı (Ton) : 404, İşlenen Tohum Miktarı (Ton) : 321, Randıman (%) : 79, Yılı Ortalama İşlenmiş Tohum Maliyeti (TL/kg) : 28,95 43

47 4 - FABRİKALARIMIZIN İŞLETME VE TEKNOLOJİK FAALİYETLERİ A - ŞEKER ÜRETİMİ KAMPANYA FAALİYETLERİMİZ Sanayimizde bu yılki kampanya döneminde 23 fabrikada günde ortalama ton pancar işlenmiştir ÜRETİM DEĞERLERİ 2012/2013 Kampanya döneminde Şirketimize ait fabrikalarda üretilen şeker miktarı, geçen dönemlerle karşılaştırmalı olarak aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. ŞEKER ÜRETİMİ, Ton 44

48 2012 kampanyasında, fabrikalarımızda ton pancar işlenerek ton şeker ve ton melas elde edilmiştir kampanya dışı dönemde küp şeker üretimi yapılmamış olup, pancar kampanyası içinde ise 78 ton küp şeker üretilmiştir yılında Eskişehir Alkol Fabrikamızda, ton melas işlenerek litre alkol üretilmiştir KAMPANYASI ŞEKER FABRİKASI FAALİYETLERİ ÖZETİ 2012 kampanya başlama tarihleri, her yıl olduğu gibi pancar rekoltesi, pancarın vegetasyon seyri, geçmiş yıllardaki randıman değerleri ve şeker stok durumuna bağlı kalınarak ilgili servislerle görüş birliği içerisinde tespit edilmiştir. Yönetim Kurulumuzun tarih ve 2 sayılı kararı ile Çarşamba ve Susurluk Şeker Fabrikaları ekim alanlarında üretilen pancarların 2012/13 kampanya döneminde Çorum ve Eskişehir Şeker Fabrikalarında işlenmesi kararlaştırılmıştır. 45

49 TEKNOLOJİK DEĞERLER Fabrikalarımıza ait son beş yıllık teknolojik sonuçlar karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Yıllar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g ,57 0,43 1,96 14,18 85, ,18 0,43 1,97 14,78 86, ,61 0,46 2,05 13,10 83, ,68 0,45 2,04 14,19 85, ,80 0,43 1,98 14,39 85, yılında fabrikalarımızca elde edilen teknolojik değerler aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Fabrikalar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g. Afyon 17,78 0,50 1,92 15,36 86,38 Ağrı 16,07 0,27 1,62 14,18 88,20 Alpullu 13,15 0,56 2,59 10,00 76,02 Ankara 16,33 0,45 2,37 13,51 82,73 Bor 16,46 0,51 1,99 13,96 84,82 Burdur 16,66 0,50 2,04 14,12 84,73 Çarşamba Çorum 16,85 0,39 2,10 14,36 85,24 Elazığ 14,85 0,49 2,14 12,22 82,25 Elbistan 15,40 0,37 1,97 13,06 84,83 Erciş 17,21 0,49 1,67 15,05 87,47 Ereğli 16,71 0,38 2,02 14,31 85,66 Erzincan 16,33 0,41 1,86 14,06 86,08 Erzurum 17,83 0,30 1,80 15,73 88,20 Eskişehir 16,96 0,57 2,15 14,24 83,94 Ilgın 17,10 0,35 1,95 14,80 86,57 Kars 18,05 0,60 2,02 15,43 85,48 Kastamonu 16,49 0,46 1,91 14,12 85,62 Kırşehir 17,20 0,37 1,81 15,02 87,34 Malatya 15,52 0,46 2,03 13,03 83,92 Muş 16,28 0,38 1,65 14,25 87,54 Susurluk Turhal 16,54 0,41 1,81 14,32 86,58 Uşak 17,46 0,46 2,09 14,91 85,43 Yozgat 16,91 0,32 1,71 14,88 87,98 Ortalama 16,80 0,43 1,98 14,39 85,66 46

50 4.2- İŞLENEN PANCAR VE ŞEKER ÜRETİMİ PANCAR İŞLEME KAPASİTESİ 23 Şeker fabrikamızın toplam pancar işleme kapasitesi 2012 kampanyasında t/gün olarak gerçekleşmiştir. Tüm fabrikalarımız itibariyle son beş yıla ait değerler aşağıda verilmiştir. Pancar işleme kapasitesi Ortalama İşlenen Pancar Miktarı, Ton/Gün Fabrikalar Kurulu Ton/gün Hedef Ton/gün Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

51 KAMPANYA SÜRELERİ Kampanyalarımız tarihinde Elbistan şeker fabrikası ile başlamış ve tarihinde Kırşehir şeker fabrikası ile bitmiştir. Kampanya faaliyetlerimiz 134 gün sürmüştür. Fabrikalarımızın 2012 pancar kampanyası başlangıç ve bitiş tarihleri ile rafineri kampanyası bitiş tarihleri ve kampanya süreleri aşağıda gösterilmiştir. Pancar Kampanyası Rafineri Kamp. Kampanya Süresi (gün) Fabrikalar Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi Bitiş Tarihi Pancar Kamp. Toplam Raf. Dahil Afyon ,00 107,00 Ağrı ,75 25,25 Alpullu ,25 11,25 Ankara ,25 124,00 Bor ,00 92,00 Burdur ,00 103,00 Çarşamba Çorum ,67 70,00 Elazığ ,50 27,00 Elbistan ,67 91,00 Erciş ,00 60,50 Ereğli ,00 92,00 Erzincan ,00 80,00 Erzurum ,50 54,00 Eskişehir ,00 125,00 Ilgın ,50 118,00 Kars ,75 15,75 Kastamonu ,25 44,25 Kırşehir ,75 113,00 Malatya ,75 48,00 Muş ,50 61,00 Susurluk Turhal ,50 60,50 Uşak ,50 85,00 Yozgat ,25 95,00 48

52 İŞLENEN PANCAR VE ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda kampanyada üretilen kristal, küp, rafine ve ihraç şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Üretilen Şeker, Ton Yıllar Kristal Küp Rafine İhraç Toplam ,0 533, , ,0 287, , , , , , ,0 78, , kampanyasında fabrikalar itibariyle dağılım aşağıdadır. İşlenen Pancar Üretilen Şeker, Ton Fabrikalar (Ton) Kristal Küp Rafine İhraç Toplam Afyon , ,0 Ağrı , ,0 Alpullu , ,0 Ankara , ,0 Bor , ,0 Burdur , ,0 Çarşamba Çorum , ,0 Elazığ , ,0 Elbistan , ,0 Erciş , ,0 Ereğli , ,0 Erzincan , ,0 Erzurum ,0 78, ,0 Eskişehir , ,0 Ilgın , ,0 Kars , ,5 Kastamonu , ,0 Kırşehir , ,5 Malatya , ,0 Muş , ,0 Susurluk Turhal , ,0 Uşak , ,0 Yozgat , ,0 Toplam , ,0 49

53 İŞLENEN PANCAR Son beş yılda fabrikalarımızda işlenen pancar miktarları mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Pancar, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

54 ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen toplam şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars ,5 Kastamonu Kırşehir ,5 Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

55 KÜP ŞEKER Piyasanın talebi doğrultusunda kristal şekerden küp şeker üretimi yapılmakta olup 2012 yılında kampanya içinde 78 ton küp şeker üretilmiştir. Son beş yılda üretilen, toplam küp şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Küp Şeker Üretimi, Ton Yıllar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam , , , ,0 761, , ,0 261, ,0 410, ,0-78, yılında Erzurum Şeker Fabrikasında üretilen küp şeker miktarı aşağıdadır. Küp Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam Erzurum 78,0-78,0 Toplam 78,0-78,0 52

56 4.3 - YAN ÜRÜNLER MELAS Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen melas miktarları mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Melas Üretimi, Ton Fabrikalar Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat Toplam

57 B - DİĞER ÜRETİMLER 2012 yılında alkol fabrikalarımızda toplam litre alkol üretilmiştir ALKOL ÜRETİMİ Son beş yılda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları aşağıda gösterilmiştir. Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Yıllar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) yılında alkol fabrikalarımızda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları aşağıdadır. Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Fabrikalar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) Erzurum Eskişehir Malatya Turhal Toplam YAKIT DURUMU Fabrika yakıt ihtiyaçları, güncel işlenecek pancar miktarları ve asgari stok dikkate alınarak siparişe bağlanan tahsislerde mümkün olan revizeler yapılmak suretiyle karşılanmıştır. Fabrikalarımızın pancar kampanyasındaki yakıt tüketimleri aşağıda gösterilmiştir. 54

58 TOPLAM YAKIT ( 7000 kcal/kg, Fireli ) ( ŞEKER FABRİKASI İÇİN ) YAKIT TÜKETİMİ ( Ton ) Ort. YAKIT TÜKETİMİ (% pg) Ort. Fabrikalar Yıl Yıl Afyon ,13 5,67 4,80 4,98 4,91 4,89 Ağrı ,39 4,40 4,44 5,89 5,07 5,09 Alpullu ,88 4,97 4,36 5,54 5,87 4,95 Ankara ,87 3,89 3,89 3,88 3,89 3,89 Bor ,19 4,19 4,56 5,39 4,50 4,82 Burdur ,82 5,00 4,76 5,12 4,51 4,81 Çarşamba ,35 5,57 5, ,99 Çorum ,95 3,85 3,52 3,29 3,23 3,36 Elazığ ,71 4,75 4,38 4,54 4,59 4,49 Elbistan ,78 4,75 4,73 4,92 5,39 5,00 Erciş ,43 3,72 3,88 4,00 3,85 3,90 Ereğli ,38 4,79 6,17 3,42 3,29 4,42 Erzıncan ,95 4,12 4,08 4,32 4,13 4,18 Erzurum ,90 5,02 4,89 5,40 5,07 5,11 Eskişehir ,05 3,90 3,96 4,18 3,81 3,98 Ilgın ,12 4,98 4,97 4,23 3,83 4,33 Kars ,55 4,51 4,47 4,95 5,01 4,80 Kastamonu ,67 4,24 4,36 4,04 4,51 4,29 Kırşehir ,29 4,71 5,00 3,70 3,20 3,93 Malatya ,09 4,08 4,10 4,18 4,04 4,11 Muş ,77 3,85 3,59 3,92 3,57 3,69 Susurluk ,21 4,42 5, ,38 Turhal ,83 4,39 4,36 4,39 4,48 4,40 Uşak ,52 4,05 4,26 4,89 4,49 4,56 Yozgat ,40 4,40 4,74 4,34 4,49 4,53 Toplam ,67 4,54 4,63 4,32 4,08 4,36 55

59 C- BAKIM ONARIM VE ENERJİ FAALİYETLERİ Şeker Fabrikalarımızın Bakım-Onarım faaliyetleri ile Enerji Üretim ve Tüketim Faaliyetleri uygun politika ve stratejiler belirlenerek yürütülmüştür. Pancar işleme kampanya döneminde fabrikalarımız günlük takip edilerek meydana gelen arızaların giderilmesinde, gerekli önlemler alınmış, uygun çözümler üretilmiş ve meydana gelebilecek muhtemel arızalara ışık tutması açısından bu arızaların istatistikleri de tutularak gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Pancar İşleme Kampanyası içerisinde ve revizyon döneminde, Şeker Fabrikalarımızdan, öncelikle arıza nedeniyle uzun duruşları olan fabrikalar olmak üzere ziyaret edilerek, problemler yerinde tespit edilip, gerekli çözümler üretilmiştir. Fabrikalarımızın 2012 yılı bakım onarım masrafları(makine ve tesisler), 2012/2013 pancar işleme kampanyasındaki buhar, elektrik, yakıt sarfiyatlarının % pancara ve şekere göre değerlendirmeleri Ek-1, Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 de sunulmuştur. A- BAKIM ONARIM FAALİYETLERİ 2012/2013 Pancar İşleme Kampanyasında fabrikalarımızın kritik ünitelerinden olan; buhar kazanlarına ait işletme raporları, buhar türbinlerine ait işletme değerlendirme formları, aylık enerji tüketim listeleri ve arıza bildirim formları kampanya süresince takip edilmiş ve istatistikleri tutulmuştur. Ayrıca, fabrikalarımızdan gelen kesikli santrifüj sepetleri kontrol föyleri (Föy1 Föy2) gerekli değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Fabrikalarımızın revizyon dönemlerine ait revizyon yüzdeleri aylara göre takip edilerek hedeflenen tarihteki pancar işleme kampanyasına sorunsuz girmeleri için gerekli olan destek ve yönlendirmeler yapılmaktadır. Fabrikalarımızın ihtiyaç duydukları malzemelerin dahili ve harici siparişlerinin takibi, kontrol ve değerlendirilmesi yapılarak sipariş edilmesine karar verilen malzemelerin teknik şartnameleri güncellenerek ihale yolu ile temin edilmiştir. Teknik şartnameye uygunluğu belirlenerek satın alınan ve merkez ambarına teslim edilen malzemelerin gerekli muayene ve kontrolleri yapılarak kabul gören malzemeler fabrikalarımıza dağıtılmıştır. Ayrıca Şeker Fabrikalarımızın Makine Fabrikalarımıza yapmış olduğu siparişler incelenmiş, uygun görülenlerin Makine İmalat Dairesi Başkanlığı vasıtasıyla ilgili Makine Fabrikalarına siparişleri yapılmıştır. 56

60 Bazı fabrikalarımızda kullanma yeri olup, ihtiyaç fazlası olarak bulunan malzemelerin, ihtiyaç duyulan diğer fabrikalarımızda değerlendirilmesi sağlanmıştır. (Dişli kutusu, pompa, tesis yedekleri, elektrik motoru ve bunlara ait parçalar v.s.) Genel Müdürlük binamızda bulunan; dizel jeneratör grubunun, telefon santralinin, kalorifer kazanları yakma sistemlerinin, asansörlerin, kamera güvenlik sisteminin, kart basma ve personel geçiş turnikelerinin, faks cihazlarının, fotokopi makinelerinin, klimaların, bariyer ve kesintisiz güç kaynaklarının periyodik bakımları ile arıza durumundaki bakım-onarımları, kalite sistem prosedürüne uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Titreşim analizi ölçüm cihazı ve grafik analizi programı bulunan bazı fabrikalarımızda ve Başkanlığımız bünyesinde, geleneksel periyodik bakımın yanı sıra planlı bakım çalışmalarının bir kolu olan kestirimci bakım tekniği uygulanmaktadır. Başkanlığımız teknik elemanları tarafından, kampanyasında Afyon, Ankara, Bor, Burdur, Çorum, Elazığ, Elbistan, Erciş, Ereğli, Erzincan, Erzurum, Ilgın, Kırşehir, Malatya, Muş ve Yozgat Şeker Fabrikalarının kritik ünitelerinde (Turbo generatör grupları, buhar kazanı baca aspiratörleri, taze hava vantilatörleri, difüzyon dişli kutuları v.b.) titreşim ölçümleri yapılmıştır. Değerlendirme raporları ilgili fabrikalarına gönderilmekte ve analiz raporları doğrultusunda gerekli bakım-onarım çalışmaları yapılmaktadır. Termal kamera ile elektrik dağıtım hatlarında, elektrik panolarında, elektrik bağlantı devreleri ve şalterlerde, buhar kazanlarında, izolasyonlu buhar dağıtım hatlarında vb. ısı yığılması olan noktaların tespiti ile nedenlerinin araştırılması çalışmaları kampanyasında başlanmış olup, kampanyasında da devam edilmiştir. B- ENERJİ FAALİYETLERİ Burdur Şeker Fabrikasına 2011 de montajı yapılan Siemens marka T-5982 no lu 6,3 kv 4800 kw gücündeki turbo generatör grubu kampanya döneminde devreye alınmıştır. Kurulu gücün değişmesi sebebiyle de EPDK ya lisans tadili müracaatı yapılması gerekmiştir. Ancak müracaat için gerekli olan projelerin ve ÇED raporunun gecikmesi nedeniyle, EPDK ya lisans tadili başvurusu 3 Ağustos 2012 tarihinde yapılabilmiştir. Ayrıca bu süreçte buhar kazanlarındaki yakıt sisteminde doğalgaza geçilmesi sebebiyle değişiklik olmuş, bunun üzerine 10 Ekim 2012 tarihinde bu değişikliğin de lisans tadili başvurumuz kapsamına alınması için EPDK ya yeniden müracaat edilmiştir. Her iki 57

61 başvurumuzla ilgili EPDK nın incelemesi ve yazışmalar devam etmektedir. Lisans tadili yapıldıktan sonra Enerji Bakanlığından proje onayı ve kabul işlemlerinin yapılması gerekmekte olup, Enerji Bakanlığı ve EPDK nezdindeki işlemler, Proje ve Yeni Tesisler Başkanlığı ile Başkanlığımız tarafından takip edilmektedir yılı içinde kazan yakıt sistemi Linyit-Fuel Oil den Doğalgaz-Fuel Oil e dönüştürülen ve lisans tadili için EPDK ya müracaatını yaptığımız Ereğli ve Kırşehir Şeker Fabrikalarımızın Otoprodüktör Lisans tadil işlemleri tamamlanmış olup, yenilenen lisanslar fabrikalarına gönderilmiştir sayılı Elektrik Piyasası Kanunu na dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği ne göre Serbest Tüketici kapsamına giren (2011 yılı için kwh ve üstü elektrik tüketimi olan) ve bu vesileyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip olan Genel Müdürlük binamız için bir yıllık Elektrik Enerjisi Alımı ihalesi yapılmış olup, ihaleyi kazanan firmayla tarihinden başlamak üzere bir yıllığına elektrik enerjisi alımı sözleşmesi yapılmıştır. Ayrıca yine serbest tüketici kapsamında olan 25 şeker fabrikamız için de bilgi amaçlı örnek teknik şartname hazırlanmış ve fabrikalara gönderilmiştir. Fabrikalarımız örnek şartnamede kendi teknik ve özel durumlarına göre gerekli düzenleme ve değişiklikleri yaptıktan sonra ihaleye çıkmaya başlamışlardır. (Not: Serbest tüketici limiti, EPDK tarafından 2012 yılı için kwh, 2013 yılı için kwh olarak belirlenmiştir.) Elbistan Şeker Fabrikasında, özellikle son birkaç kampanyada türbinlerin devreden çıkmasına ve üretimde aksamaya neden olan generatörlerde reaktif enerji paylaşımını yapan ikaz sisteminin yenilenmesi (Simoreg den Digureg sistemine dönüştürülmesi) için, 2012 yılı yatırım programından ödenek çıkarılmış, ancak kampanya dönemine yetiştirilememiştir. Söz konusu ödenek 2013 yılına aktarılmış olup, sipariş çalışmalarımız başlamış bulunmaktadır. Afyon ve Uşak Şeker Fabrikalarında geçmiş yıllara nispeten türbin generatör sargı sıcaklıklarında yükselme olduğu görülmüş, fabrikalarıyla ve EMAF la görüşülerek, generatör stator ve rotorlarının revizyon döneminde EMAF ta bakım ve temizliklerinin yapılması temin edilmiştir kampanyasında yapılan gözlemlerde, sargı sıcaklıklarında düşüşler olduğu tespit edilmiştir. 58

62 6,50 6,00 5,50 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 YAKIT TÜKETİMİ (7000 kcal/kg, %PG.) EK AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILGIN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT 59

63 BUHAR TÜKETİMİ (%PG.) EK TON(%PG) AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILGIN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT 60

64 ELEKTRİK TÜKETİMİ AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILGIN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT 5207 EK kwh(%pg) 61

65 FABRİKALARIN BAKIM ONARIM MASRAFLARI (BİN TL.) EK BİN TL. Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat 62

66 EK /2013 Pancar Kampanyasında Enerji Kullanım Oranları (Değerler teknik raporlardan alınmıştır.) Fabrikalar Kampanya gün İşlenen Pancar (bin ton) Üretilen Kristal Şeker (Ton) Üretilen Buhar (ton) Türbinlerin Toplam Üretimi (kwh) Şeker Fabrikasında Tüketilen Toplam Elektrik (kwh) Toplam Yakıt (7000kcal/kg göre ton) % Pancara Yakıt 1 ton pancar için tüketilen elektrik(kwh) 1 ton şeker için tüketilen elektrik(kwh) 1 ton pancar için tüketilen buhar (ton) 1 ton şeker için tüketilen buhar (ton) Afyon Şeker , ,91 31,35 204,14 0,3481 2,2666 Ağrı Şeker 26 76, ,07 34,81 245,51 0,4392 3,0981 Alpullu Şeker 12 29, ,87 30,03 300,28 0,4276 4,2759 Ankara Şeker , ,89 30,13 223,07 0,3887 2,8779 Bor Şeker , ,50 31,80 227,84 0,3752 2,6880 Burdur Şeker , ,51 31,27 221,53 0,3952 2,7997 Çarşamba Şeker Çorum Şeker , ,23 24,22 168,66 0,3195 2,2248 Elazığ Şeker 27 47, ,59 36,31 297,25 0,4105 3,3601 Elbistan Şeker , ,39 33,73 258,23 0,3785 2,8978 Erciş Şeker , ,85 32,27 214,42 0,3438 2,2843 Ereğli Şeker , ,29 21,69 151,57 0,3021 2,1114 Erzincan Şeker , ,13 31,99 227,49 0,3464 2,4636 Erzurum Şeker , ,07 31,12 197,89 0,4023 2,5579 Eskişehir Şeker , ,81 29,34 206,11 0,3349 2,3525 Ilgın Şeker , ,83 26,75 180,68 0,2713 1,8325 Kars Şeker 16 23,6 3641, ,01 43,22 280,10 0,4642 3,0084 Kastamonu Şeker , ,51 30,29 214,45 0,3468 2,4558 Kırşehir Şeker , , ,20 23,30 155,16 0,2901 1,9318 Malatya Şeker , ,04 33,06 253,75 0,3843 2,9495 Muş Şeker , ,57 32,22 226,05 0,3573 2,5066 Susurluk Şeker Turhal Şeker , ,48 28,57 199,49 0,3667 2,5612 Uşak Şeker , ,49 27,43 183,92 0,3843 2,5767 Yozgat Şeker , ,49 32,26 216,79 0,3514 2,3615 Toplam 8.130, ,08 28,69 199,40 0,3414 2,3727 En Kötü Değer En İyi Değer 63

67 5- MAKİNA FABRİKALARI VE EMAF FAALİYETLERİ 2012 yılında Makina Fabrikaları ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında; modernize edilen Şeker Fabrikalarının ihtiyacı makina ve tesisler ile tüm Şeker Fabrikalarının bakım ve onarımı için gerekli yedek parçaların imalat ve tamiratları gerçekleştirilmiş olup ayrıca bazı resmi ve özel kuruluşlara da makina tesis ve yedek parça imalatı yapılmıştır 2012 Yılında yapılan toplam imalat bedeli bir yıl öncesine göre % 5,95 artarak ,32 TL olarak gerçekleşmiştir yılında Makina Fabrikaları ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında yapılan işlerin dağılımı aşağıda gösterilmiştir. Tabloda gösterilen değerler 2011 yılından devreden miktarı çıkartmak ve 2013 yılına devreden miktarı ilave etmek suretiyle hesaplanmıştır. Yedek, Tamirat ve Yatırım harcamaları ile ilgili üretim değerlerine dönem giderleri, kıdem tazminatları ve sosyal yardımlar dahil edilmiştir. YAPILAN İMALAT ( TL ) Fabrika Yıl Şeker Fabrikaları Harice Toplam Faaliyet Net Adı Yedek Yatırım Yapılan İmalat Kar / Zarar Kar/Zarar , , , , , ,52 AFYON ANKARA ESKİŞEHİR , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,72 ERZİNCAN , , , , , , , , , , , ,12 TURHAL , , , , , , , , , , , ,70 EMAF , , , , , , , , , , , ,75 TOPLAM , , , , , ,0 64

68 KAR ve ZARAR DURUMU Makina Fabrikaları ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasının Son 5 Yıllık Satış değeri üzerinden Toplam üretim Kar - Zarar durumu aşağıda gösterilmiştir Yıllar Satışı Yapılan (Kapanan) İşlerin Kıymet Tutarı Ciro Zarar Kar TL TL TL TL , , , , , , , , , , , , , , , Not: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Şeker Fabrikaları'na yapılan imalatlardan kâr alınmamıştır yılı Makina Fabrikaları üretim faaliyetleri ( Ton ) Makina Döküm* Çelik* Talaşlı* Kauçuk Net Fabrikası Pik Çelik Sfero D. Dışı Konstr. İmalat İmalat İmalat Afyon Ankara Eskişehir Erzincan Turhal 76,4 16, Toplam 580, , * Brüt değerler. Yıllar Son 5 yıllık Üretim değerleri Ton

69 ARAŞTIRMA GELİŞTİRME FAALİYETLERİ MAKİNA FABRİKALARI ve EMAF 1- ANKARA MAKİNA FABRİKASI a) Tambur tipi Pülp Tutucunun alternatifi olarak,ham şerbet tutulmasında etkin olan AMF Tipi Pülp Tutucunun projelendirilmesi tamamlanmış olup, prototip imalatı devam etmektedir. b ) K1100 Sürekli Santrifüjlerinin yataklama grublarında yapılan iyileştirme çalışmaları olumlu neticelenmiş olup Şeker Fabrikalarındaki bütün K1100 Santrifüjlerine uygulanmasına devam edilmektedir. 2 - ELEKTROMEKANİK AYGITLAR FABRİKASI : a) Afyon Şeker Fabrikası Rafineri Otomasyonun DCS(SİEMENS) işletim sistemi ile ilgili proje geliştirme çalışmaları ve uygulaması yapıldı. b) Eskişehir Şeker Fabrikası Rafine Otomasyonun DCS(ABB) işletim sistemi ile ilgili,proje geliştirme çalışmaları ve uygulaması yapıldı, c) Elektro Pnömatik Konumlayıcıların Mikro Ventil Sistemleri,yeni nesil (VUVG) serisi ile değiştirildi.elektronik devrede ve şasi üzerinde yeni düzenlemeler yapıldı. d) Yıkamalı tip Basınç Transmiterleri ile Refrijerant Seviyelerinin ölçümü uygulaması yapıldı. e) Microişlemci Denetimli, Elektronik Konumlayıcı prototipi üretildi,deneme çalışmları yapıldı. f) Proses Refraktrometre ile kristalizasyon çalışmalarına devam edildi. g) Kamyon kantarlarında,kameralı Plaka tanıtma çalışmaları yapıldı. h) 60 Tonluk Seyyar Pancar Boşaltma Makinası için Toprak sıyırma Ünitesi İmalat çalışması yapıldı. i) K1100 sürekli Santrifüj Motorları Yıldız /Üçgen Yol Verme Sistemlerinin,Yumuşak Kalkışlı sistem haline getirilmesi çalışması yapıldı. 3 -ESKİŞEHİR MAKİNA FABRİKASI: Farklı çalışma ortamlarında ihtiyaca cevap verecek değişik tipte pompaların üretim portföyümüze kazandırılması amacıyla araştırma ve proje çalışmaları devam etmektedir. Vizkozitesi yüksek ve katı partikül içeren akışkanların tranferi için Peristaltik (0,022 lt/devir) ve Loplu Pompa (36 m³/h) ) prototipleri imal edilmiş olup yapılan deneme çalışmalarından olumlu netice elde edilmiştir. LP pompadaki sızdırmazlık sorunları nedeniyle, LAP 150 Çorum şeker Fabrikasında kullanılmış olup olumlu netice elde edilmiştir 66

70 BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ - Genel Müdürlük ile Fabrikalar arasında bulunan NETWORK trafiği sürekli açık tutulmuş veri aktarımı ve Network üzerinden yapılan işler aksatılmadan yürütülmüştür. - Kurumun istekleri doğrultusunda Programlama faaliyetleri aksatılmadan yürütülmüş, daha önce farklı teknolojilerle yapılan işler tespit edilerek, tarafımızdan yazılan programlarla yapılmaya başlanmıştır. Bu sayede hem zamandan tasarruf edilmiş hem de mükerrer ve yanlış bilgi akışı önlenmiştir. - Atak önleme sistemi güncel tutularak, içeriden ve dışarıdan gelecek zararlı ataklar engellenmiştir sayılı yasa gereği Network ağ güvenliği en üst seviyeye çıkartılmış, URL filtreleme, virüs ve anti virüs programları sürekli güncel tutulmuştur. - Genel Müdürlüğümüz Network altyapısı yenilenmiştir. - Yeni yedekleme sistemi olan Tekilleştirme ile Kurum bilgilerinin yedekleri daha güncel tutulmaya başlanmıştır. - Gelişen teknolojiler doğrultusunda, ödeneklerde dikkate alınarak yeni bilgisayar ve yazıcı talepleri karşılanmıştır. 67

71 ŞEKER ENSTİTÜSÜ AR-GE FAALİYETLERİ Şeker Enstitüsü bünyesinde bulunan Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürlüklerinin araştırma ve teknik yardım faaliyetleri; Araştırma ve Geliştirme Çalışmaları, Danışmanlık, Teknik Yardım ve Rutin Çalışmalar, Eğitim, Uluslararası Araştırma Kurumları ile İşbirliği, Yurt içi Üniversite ve Diğer Kurumlarla İşbirliği, Kongreye Katılma ve İnceleme Gezileri, Araştırmaya Yönelik Üretim Faaliyetleri başlıkları altında verilmiştir. ARAŞTIRMA ve GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI 1.1. Yeni Başlanan ve Devam Eden Araştırma-Geliştirme Çalışmaları: Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı Şubelerce; şeker pancarı ekim alanlarımızda ekilecek şeker pancarı çeşitlerini seçebilmek amacıyla; 2012 yılında da Cercospora ve Rhizomania ya dayanıklı çeşitlerle; Çarşamba, Karacabey, Çorum, Kırşehir ve Ilgın da çiftçi tarlaları ile Eskişehir ve Hasankale Deneme İstasyonlarında, nematoda toleranslı çeşitlerle; Eskişehir, Etimesgut ve Hasankale Deneme İstasyonları ile Akşehir ve Altınekin çiftçi tarlalarında ve Curly top hastalığına dayanıklı çeşitlerle; Şereflikoçhisar da çiftçi tarlasında, Ilgın ve Etimesgut Deneme İstasyonlarında verim kontrol denemeleri yapılmıştır. Deneme sonuçlarına göre; Cercospora ile Rhizomania ya dayanıklı çeşitler, nematoda toleranslı çeşitler ve Curly Top a dayanıklı iyi performans gösteren çeşitler belirlenmiştir. Bu denemeler aynı zamanda T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı na üretim izni ve tescil için başvurulan çeşitlerin Resmi Tescil denemesi olarak yürütülmüştür. Genetik monogerm hibrid şeker pancarı çeşit ıslahı çalışmaları çerçevesinde, elde edilen genetik monogerm hatlardan anaç pancar seleksiyonu, kenevir izolasyonunda tohum üretimleri ve melezlemeler, familyalarda O-tip bitki testi yapılmış, bunlardan fide üretilmiş ve genetik monogerm familyalar ve melezleri verim kontrol denemelerine alınmıştır. Multigerm tetraploid ve diploid tozlayıcıları ıslah etmek amacıyla melezlemeler yapılmış, seçilen bitkiler kenevir izolasyonunda erkek kısırlarla melezlenerek tohum üretilmiştir. Rhizomania ve Cercospora hastalıklarına toleranslı monogerm şeker pancarı popülasyonu geliştirme çalışmaları yürütülmüştür. Pancar kist nematoduna dayanıklılık çalışmaları sürdürülmüştür. Çeşit geliştirme çalışmalarına devam edilmiştir. 68

72 T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü adına Farklılık, Yeknesaklık ve Durulmuşluk denemesi Etimesgut Deneme İstasyonunda yürütülmüştür. Şeker Pancarı Tarımında Ekilen Çeşitlerin Farklı Partilerine Ait Tohumların Tarla İntaş Gücünün Tespiti, Ticari Diploid Hibrid Çeşitlerden Yararlanarak Cercospora, Rhizomania ve hem Cercospora ya hem de Rhizomania ya Dayanıklı Anaç Monogerm Şeker Pancarı Popülasyonlarının Geliştirilmesi, Geri Melezleme Yoluyla Elde Edilen Cercospora ve Rhizomania ya Dayanıklı Monogerm ve Multigerm Familyaların Farklı Lokasyonlarda Güncel Çeşitlerle Karşılaştırılması, Hibrid Genetik Monogerm Şeker Pancarı Çeşidi Islahı, Rutin Toprak Analiz Metotlarının Kontrol, Adaptasyon ve Modifikasyonu, Şeker Pancarı Yetiştirilmesinde Üretim Seyri, Maliyet ve İklim Değişkenleri Arasındaki İlişkilerin Araştırılması, Doğu Anadolu Bölgesi Şartlarında Çıplak ve Kaplanmış Şeker Pancarı Tohumunun Değişik Ekim Mesafelerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi, Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Sulamanın Vejetasyon Seyrine Etkisi, Şeker Pancarı Tepe Kıvırcıklığı Hastalığına Dayanıklı Şeker Pancarı Çeşitlerinin Verim ve Kalite Performanslarının Belirlenmesi, Türkiye de Şeker Pancarı Üretim Alanlarında Enfeksiyon Oluşturan Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV) ün Moleküler ve Patojenik Varyantlarının ve Beet black scorh virus (BBSV) ün Araştırılması, Şeker Pancarında Sarılık Hastalığına Yol Açan Virüslerin Belirlenmesi ve Rhizomania Hastalığına Karşı Çift Dayanıklı Gen İçeren Çeşitlerin Performansları konulu araştırma çalışmalarına 2012 yılında devam edilmiştir. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce; Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 316L, 304L, Nikel Kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi konulu proje kapsamında, belirli zaman aralıklarında arıtım basamakları ve buharlaştırıcı kademelerinden alınan şerbet numunelerinde korozyon analizleri ile bu çeliklerden hazırlanmış kuponların şerbet numunelerinde elektrokimyasal yöntemlerle (Empedans, Tafel ve Lineer Polarizasyon) korozyon ölçümleri alınmış, 304L ve St 37.2 kalite çelik malzemeden yapılmış kuponlarda oluşan korozyon SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu) cihazı ile incelenerek fotoğrafları çekilmiştir. Osman Gazi Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen bu proje, difüzyon ünitesinden son kademe buharlaştırıcıya kadar olan ünitelerde St 37.2 malzeme ve 304L malzeme açısından maliyet hesabı çıkarılarak tamamlanacaktır. Ham Şerbet Arıtımında I. Karbonatlama Kademesinde Optimal Çökme Noktasının Otomatik Olarak Tayini ve Proses Kontrolünün Otomasyonunun Gerçekleştirilmesi konulu proje için 69

73 gerekli olan karbonatlama kazanı Ankara Makine Fabrikasına yaptırılmış ve kazan Ankara Şeker Fabrikasına monte edilmiştir. Sistemin otomasyonu EMAF tarafından sağlandıktan sonra işletme denemelerine geçilmiştir. Elde edilen ilk veriler Ankara Şeker Fabrikası Laboratuvarında elde edilen verilerle uyumluluk göstermiştir. Sistemde optimal çökme noktasına ilişkin elde edilen bilginin proses kontrolünde kullanılması Kampanyasında gerçekleştirilecektir. Fabrikaya Gelen Pancar ile Fabrikada İşlenen Pancar Arasındaki Beyaz Şeker Randımanı ve Melas Şekeri Farkının İncelenmesi konulu çalışmada Pancar Analiz Laboratuvarı ve fabrika kıyım bandından alınan numunelerde Na, K, α-amino azotu ve invert şeker analizleri yapılarak geçmiş yıllarda Şeker Enstitüsünde geliştirilen bir eşitlikle melasa giden şeker oranları hesaplanıp karşılaştırılmıştır. Elde edilen ilk sonuçlar değerlendirildiğinde mevcut eşitliğin tekrar gözden geçirilmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Ayrıca EMAF ile Rafineride Şeker Pişiriminin Vakum Kazanlarında Aşırı Doygunluğun Takip Edilmesi Yoluyla Kontrolü ve Otomasyonu konulu proje ile Şeker Fabrikası Şerbetlerinde (Ham Şerbet, Sulu Şerbet, Koyu Şerbet ve Melas) Azotlu Bileşiklerin Seyri konulu çalışma devam etmektedir. Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile ortak yürütülen çalışmalar kapsamında Ham Şeker, Beyaz Şeker, Özel Şekerler, Melas, Pancar, Pancar Şekeri Fabrikasyonu, Oligosakaritler ve Polisakaritler, Şekerler ve Şekerdışı Maddeler için Kromatografik Teknikler, Mikrobiyoloji, İndirgen Şekerler konularında çalışmalara devam edilmektedir Sonuçlanan Araştırma Geliştirme Çalışmaları: Şekerpancarı Tohumunda Farklı Kaplama Kalınlıklarının Tarla Çıkışına Etkisi, Hububatta Yabancıot Kontrolünde Kullanılan Bazı Sulfonylurea Grubu Herbisitlerin Kalıntı Seviyeleri ile Müteakip Şeker Pancarına Etkileri, Şeker Pancarı Çıplak Tohumuna Uygulanan Sistemik İlaçların Farklı Dozlarının, Zararlılar Üzerindeki Etkisi ve Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi konulu araştırma çalışmaları 2012 yılında sonuçlandırılmış, raporları hazırlık aşamasındadır. Beyaz Şekerde Kötü Kokuya Neden Olan Uçucu Yağ Asitlerinin Tespit Edilmesi ve Kötü Kokuların Giderilmesi Amacıyla Çeşitli İyileştirme Yöntemlerinin Araştırılması, Kömürde Uçucu Madde Miktarının Tayininde Isıtma Hızının Önemi ve Değişik Isıtma Hızlarında Kömür Sıcaklığı İle Kömürden Ayrılan Uçucu Madde Miktarı Arasındaki İlişki, Ankara Şeker Fabrikasında BMA Filtrelerinin Yerine Kullanmak Üzere Konulan Yeni Tip Koyu Şerbet 70

74 Filtrelerinde Karşılaşılan Sorunların İncelenmesi, Ankara Şeker Fabrikası Bölgelerinin Pancarlarında Beyaz Şeker Veriminin Hesaplanması konulu araştırma projeleri 2012 yılında tamamlanmış sonuç raporları hazırlanmaktadır. DANIŞMANLIK, TEKNİK YARDIM ve RUTİN ÇALIŞMALAR Enstitümüze bağlı 4 deneme istasyonu ile Cercospora ve Rhizomania hastalık alanlarında, Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce şeker pancarının agronomi, bitki besleme, bitki ıslahı, sulama, hastalıklar ve zararlılar ile tarımsal mekanizasyon konularında projelendirilmiş 59 tarla denemesi, 5350 parsel olarak kurulmuş ve her parselin verim ve kalite analizleri yapıldıktan sonra elde edilen verilerin istatistikî analizleri tamamlanarak ilgili araştırıcılara verilmiştir. Şeker pancarının destekleme alım fiyatının tespitine esas olacak 133 adet şeker pancarı ve 147 adet rakip ürünlere ait maliyet etüdünün değerlendirilmesi yapılarak sonuçlar Genel Müdürlüğe iletilmiştir. Gübreleme tavsiyelerine esas teşkil edecek şekilde, araştırma ve diğer amaçlar için alınan 30 toprak numunesinin organik madde, bitkilerce alınabilir fosfor ve potasyum analizleri yapılmıştır. Alınan su numunelerinde sulamaya uygunluk için gerekli analizler yapılmış, sonuçlar ilgililere gönderilmiştir. Şirketimizce çiftçilere dağıtılmak üzere mübayaa edilen gübrelerden alınan ve diğer kurumlardan gelen 125 adet kimyasal gübre örneklerinin standartlara uygunluğu ve kalite kontrolleri ile 42 adet şeker, 50 adet melas ve 2 adet ham şerbet numunesinde ağır metal analizleri yapılmıştır. Ekim alanlarımızda görülen zararlılarla mücadelede kullanılacak tarımsal ilaçlar ve bunların kullanılması hakkındaki teknik yardıma devam edilmiştir. Ekim alanlarımızda yürütülmekte olan Cercospora mücadelesi, fabrikalarımız Ziraat Teşkilatı elemanları ile birlikte takip edilmiş ve danışmanlık hizmeti sürdürülmüştür. Fabrikalarımızın 2013 yılı Cercospora ilaçlama programları hazırlanarak ilaç ihtiyaçları belirlenmiştir. Hastalık teşhisi konularında; Ankara, Çarşamba, Afyon, Elbistan ve Yozgat, Cercospora ilaçlama zarar eşiğinin tespitinde; Çarşamba ve Susurluk, tohuma kalkma konusunda Ilgın Şeker Fabrikalarına teknik yardımda bulunulmuştur. Tohum İşleme Fabrikası nın üçlü karışım (imidacloprid veya thiamethoxam + thiram + hymexazol + yapıştırıcı madde) tohum ilaçlarını satın almasına esas teknik şartnameler güncellenmiştir. 71

75 Yürütülen Cercospora-Rhizomania, Rhizomania ve Nematod ile Şeker pancarı tepe kıvırcıklığı- Rhizomania hastalıklarına dayanıklı çeşit denemeleri sonuçları değerlendirilerek bir kitapçık hazırlanmıştır. Ankara Şeker Fabrikası nın Polatlı bölgelerinde herbisit zararı incelenmiş ve hazırlanan rapor ilgili birimlere gönderilmiştir yılında Türkşeker e ait fabrikalara dağıtılacak tohumların ilaçlanmasında kullanılacak ilaçlar ve ilaçlama konusunda Tohum İşleme Fabrikası na teknik yardım ve danışmanlık hizmeti verilmiştir yılında Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. in fabrikalarına dağıtılacak ve ekilecek tohumlarının ilaçlanmasında kullanılacak üçlü ilaç karışım numunelerinin çimlenme test denemeleri yapılmış ve sonuç raporu Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı nın yanıtlaması istemiyle Şeker pancarı araştırmaları ile ilgili TBMM ne verilen soru önergesine hazırlanan cevap Genel Müdürlüğe iletilmiştir. Melasın Sebze ve Meyve Ağaçlarında Bitki Besleme Ürünü Olarak Kullanabilirliği hakkında görüşümüzü içeren bir rapor hazırlanmış, Bağyurdu Yaş Sebze ve Meyve Pazarlama Kooperatif Başkanlığına gönderilmiştir. Rus yapısı seyyar pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinelerinin yedek parça ihtiyacını karşılamak için farklı kalemlerdeki malzemelerin teknik şartnamesi hazırlanmış ve imalatı tamamlananların teknik kontrol ve tesellümleri yapılmıştır. Rus tipi seyyar pancar boşaltmatemizleme ve yükleme makinelerine ait 6 adet Rus dizel motor, 4 adet yakıt pompası revizyonu yapılmıştır. Ayrıca 1 adet 80 BG deki Tümosan dizel motora turbo adaptasyonu yapılarak turbo motora dönüştürülmüştür. Hassas ekim makinesi yedek parçalarından Ekici Tekerlek ihtiyacının karşılanması için; 815 adet 3.5x4.5x90 (8 cm) delik ölçüsünde, 385 adet 3.5x4.5x38 (17 cm) Ham Ekici Teker delik ölçüsünde işlenmiştir. Fabrikalarımıza bağlı kantarlarda bulunan seyyar pancar boşaltma, temizleme ve yükleme makinelerinde meydana gelen arızalar giderilerek yıllık bakım-onarımları ve revizyonları teknik elemanlarımız tarafından yapılmıştır. 72

76 Turhal Şeker Fabrikası tarafından 40 ton kapasiteli seyyar pancar boşaltma makinesi için geliştirilen toprak ayırıcı disk (roolen-rost) temizleme sistemi yerinde incelenmiş, sistemin tüm makineler için projelenip kurulmasının gerekliliğine karar verilmiştir. Genel Müdürlüğün onayı ile seyyar pancar boşaltma makinasında; temizleme sistemi, EMAF tarafından Ankara Şeker Fabrikasında projelendirilerek kampanya döneminde kullanılmaya başlanmıştır. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi tarafından yılda 2 defa düzenlenen Üretim İzni ve 1 defa düzenlenen Tescil toplantılarına Enstitümüzden ilgililerin katılımıyla denemelerde gerekli şartları sağlayan şeker pancarı çeşitlerinin üretim izni alması veya tescil edilmesine karar verilmiştir. Şeker pancarı gelişim seyri boyunca 30 ar günlük periyotlar halinde pancar gelişim seyrini takip etmek, geçmiş yıllarla karşılaştırmak, eldeki verilere dayanarak bu yıl için verim ve kalite tahmininde bulunmak amacıyla Haziran-Ekim ayları arasında Vejetasyon Seyri Raporu hazırlanarak fabrikalarımıza ve Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. T.Ş.F.A.Ş. Genel Müdürlüğünce satın alınan çeşitli işletme malzemelerinin ihalelerine esas numunelerin analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca gelen her parti malzemenin analizi yapılarak tesellümleri sağlanmış, fabrikalarımızdan, çeşitli kişi ve kuruluşlardan değişik tarihlerde gelen çeşitli numunelerin analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Fabrikalarımızın 2011/2012 kampanyası ortalama melas ve beyaz şeker numunelerinin kalite analizleri yapılarak raporları hazırlanmış, Fabrika Müdür Yardımcıları Toplantısında katılımcılara dağıtılmıştır. Ayrıca fabrikalarımızın 2011/2012 kampanyası sırasında ürettikleri beyaz şeker numunelerinin mikrobiyolojik analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Genel Müdürlüğümüz tarafından fabrikalarımızın 2012/2013 kampanyası için açılan satın alma ihalesine esas olmak üzere gelen taş önleyici, difüzyon ve arıtım sistemi için köpük kesici, pancar yıkama ve yüzdürme suyu için köpük kesici, perlit, GP ve BMA filtre torbası, pres filtre bezi, çamur koyulaştırma bezi gibi çeşitli işletme malzemelerinin analizleri yapılarak, gerektiğinde dış kuruluşlarda yaptırılarak değerlendirilmiştir. Hazırlanan değerlendirme raporları çeşitli tarihlerde ilgili birimlere gönderilmiştir. Ayrıca Merkez Ambarına gelen yukarıda adı geçen her parti malzemenin analizleri yapılarak tesellümleri sağlanmıştır. Çeşitli kuruluşlar, Genel Müdürlük ve fabrikalarımızdan gelen beyaz, küp şeker, kömür, melas, taş önleyici, köpük kesici, perlit gibi birçok malzemenin analizleri ile Ankara Şeker Fabrikası nın 73

77 sosyal tesisleri ve işyerlerinde kullanılan içme suyu çeşitli fabrikalarımızın su/atıksu numunelerinde mikrobiyolojik analizler yapılarak raporları ilgili birimlere iletilmiştir. Bor Şeker Fabrikasında Kampanya başlangıcında kazanlarda yaşanan kömür ile ilgili problemler konusunda, fabrika tarafından gönderilen kömür küllerinin elemental analizleri yaptırılmış, bu analiz sonuçlarına göre kömürlerin kazan kirletme özellikleri hesaplanmış, kazanlarda yakılan kömürlerin kül ergime sıcaklıklarına ilişkin kamera görüntüleri incelenerek hazırlanan araştırma raporu ilgili fabrikaya ve Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Eskişehir Şeker Fabrikası yönetiminin sözlü talebi üzerine, yüksek seyreden difüzyon kaybı ve bilinmeyen kayıplar üzerine yapılan incelemeye ait hazırlanan rapor ilgili fabrikaya ve Şeker Üretim Dairesi Başkanlığına gönderilmiştir. Fabrikalarımızda kampanyasında kullanılan BMA filtre torbalarının tedarikçisi Kabaklarlı A.Ş. nin İstanbul daki tesislerine gidilerek filtre torbası üretimi yerinde incelenmiş, incelemeye ilişkin hazırlanan rapor Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. BMA filtre torbaları ile ilgili olarak TÜBİTAK Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı na imalatçı firma ile birlikte gidilerek karşılaştırmalı Hava Geçirgenliği ölçümleri yaptırılmıştır. Ayrıca ithalatçı NKS Dış Ticaret Firması tarafından gönderilen BMA ve GP filtre torbası numunelerinin şartnamelerimize uygunluk analizleri yapılarak raporları Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Son yıllarda bazı fabrikalarımızın Kalite ve İşletme Kontrol Laboratuvarlarına temin edilen Çift Yollu Spektrofotometre cihazı kullanılarak yapılabilen ve ICUMSA tarafından resmi metot olarak kabul edilen Şeker Pancarında Bakır Metodu İle α-amino Azot Tayini Metodu (Alüminyum Sülfat ya da Kurşun Asetat Temizleme Çözeltisi Kullanarak) nun çevirisi yapılarak hazırlanan analiz föyü fabrikalarımıza ve Genel Müdürlüğümüze gönderilmiştir. Ayrıca 2012/2013 kampanya döneminde, bu metotla Ankara Şeker Fabrikasından alınan pancar kıyımı numuneleri ile Enstitümüzde de çalışılmış ve halen kullanılmakta olan analiz metodu ile karşılaştırması yapılmıştır. Genel Müdürlüğümüz tarafından Enstitümüze gönderilen TS 10913/tst T1 Helva Yaz Helvası Standart Tadilatı ile Pak-Gıda Firması tarafından talep edilen Melas için gıdada kullanılabilirlik konusunda görüş yazısı hazırlanarak ilgili yerlere gönderilmiştir. Genel Müdürlüğümüzde tarihinde fuel-oil şartnamesinde yapılacak düzenlemeler hakkındaki toplantıya katılınmış, fuel-oil teknik şartnamesinde yer alan viskozite parametresinin 74

78 limit değerinin TS 2177 fuel-oil standardında yer alan viskozite birimiyle daha uyumlu olması ile ilgili olarak Şeker Üretim Dairesi Başkanlığı yetkilileri ile görüşülmüş ve şartnamede gerekli değişiklik yapılmıştır. Bor Şeker Fabrikasında fuel oil analizinde parlama noktası değerinin tespitinde yaşanan sorunlarla ilgili olarak ODTÜ Petrol Araştırma Laboratuvarına gidilerek çalışma yapılmış, laboratuvarlarında kullandıkları otomatik parlama noktası cihazı ile fabrika laboratuvarlarımızda kullanılan manuel cihazlar arasındaki farklılıklar ortaya konulmuş ve konu ilgili görüş alışverişinde bulunulmuştur Kampanya dönemi için satın alınan ve kömür yakan fabrikalarımızdan Enstitümüze gönderilen çok sayıda ihale kömürü ile şartnamesi gereği 1. parti kömür numunelerinde ve çeşitli fabrikaların gerekli gördükleri bazı parti kömürü numunelerinde kül ergime noktası ve uçucu madde analizi yapılarak raporları ilgili fabrikalara gönderilmiştir. Enstitümüz Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarı ile yıllık sözleşmesi bulunan Afyon, Çorum, Erzurum, Ilgın, Kastamonu, Kırşehir, Turhal, Yozgat Şeker Fabrikalarının ve özel kuruluşların arıtım tesisi çıkışı (endüstriyel/evsel nitelikli) atıksu numunelerinde iç izlemeye esas akredite parametre analizleri (KOİ ve TAKM) yapılmıştır. Bor Şeker Fabrikasında kurulması planlanan atıksu arıtım tesisinin teknik şartnamesine esas olmak üzere; Enstitümüzün elemanları ile Genel Müdürlük personeli ilgili fabrika da ölçümler yapmış, hazırlanan rapor Genel Müdürlüğe ve ilgili fabrikaya gönderilmiştir. Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarının Yeterlik Belgesinin devamı çerçevesinde yıl içinde yapmış olduğu faaliyetleri gösteren Faaliyet Raporları 4 ayda bir hazırlanarak T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğüne iletilmiştir. Akredite olunan atıksu parametrelerine ilişkin Ölçüm Belirsizliği Hesaplama Talimatı yeniden hesaplanmış, TÜRKAK tarafından yapılacak ana denetime hazırlık çalışmaları çerçevesinde prosedürler, talimatlar ve formlarda revizyon yapılarak sistem dokümanları güncellenmiştir. Akreditasyon çalışmaları çerçevesinde; Yeterlik Deneyleri için Aquacheck/İngiltere Firması ile temasa geçilmiş, akredite parametrelerle ilgili olarak mart ve kasım aylarında yapılan ring testine katılım sağlanarak başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Sertifikalı referans malzeme analizleri ve 75

79 fabrikalarla Müşteri Memnuniyeti Anketi yapılmış, kapsam içi atıksu parametrelerine yönelik her yıl rutin olarak yapılması gereken sözleşmeler fabrikalarımızla mutabakat sağlanarak karşılıklı imzalanmıştır. Üst Yönetim, Kalite Yöneticisi ve Numune Kabul Sorumlusu ile Laboratuvarın İç Tetkiki tarihinde gerçekleştirilmiş, Yönetimin Gözden Geçirmesi Toplantısı tarihinde yapılmış ve raporları hazırlanmıştır. Şeker Enstitüsü Müdürü, Teknolojik Araştırmalar Müdürü ve Kalite Yöneticisi nin katılımı ile Şube Laboratuvarında TÜRKAK elemanlarınca Eylül 2012 tarihinde Ana Denetim yapılmış ve TÜRKAK Baş Denetçisi ve Teknik Uzman ın talepleri üzerine Kalite Yöneticisi tarafından Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet Bildirim Formlarına yazılan taahhütlerin süresi içinde yerine getirilmesini teminen çeşitli dokümanlarla ilgili revizyon çalışmalarına başlanılmış, hazırlanan Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet Formları ile ekleri 13 Aralık 2012 tarihinde TÜRKAK a gönderilmiştir. Yine Akreditasyon çalışmaları ile ilgili olarak; laboratuvarda kullanılan çeşitli cihaz ve malzemenin kalibrasyonu yaptırılarak sertifikaları alınmış, Mesleki Sorumluluk Sigortası yaptırılmış, kapsam içi parametrelerle ilgili doğrulama deneyleri her ay düzenli olarak yapılmış, cihazlar izlenmiş ve ilgili formları doldurulmuştur. Bu çalışmalar Ana Denetimde yetkililere sunulmuştur. Osman Gazi Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen proje kapsamında belirli zaman aralıklarında arıtım basamakları ve buharlaştırıcı kademelerinden alınan şerbet numunelerinde ph, iletkenlik ve Bx analizleri ile Empedans, Tafel ve Lineer Polarizasyon analizlerine ek olarak 304L ve St 37.2 kalite çelik malzemeden yapılmış kuponlar 60 gün süre ile sulu şerbet içerisinde bekletilerek belirli zaman aralıklarında ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümünde SEM (Taramalı Elektron Mikroskopu) cihazı ile oluşan korozyon 500 kat ve 1000 kat büyütülüp incelenerek fotoğrafları çekilmiştir. Eskişehir Şeker Fabrikasında Şubat 2012 tarihleri arasında, Fabrikalarımızın Fabrika müdür yardımcılarının katılımları ile gerçekleştirilen kampanya sonu değerlendirme toplantısına katılınarak sorunların çözümüne katkı sağlanmıştır yılında da ödeneği çıkan çeşitli demirbaş cihaz ve malzemelerin şartnameleri hazırlanarak Enstitümüz tarafından temini yapılmıştır. Bu cihazların kullanımı ile ilgili olarak tedarikçi firmalardan eğitimler alınmıştır. Kül ergime cihazı için bir yıllık bakım şartnamesi hazırlanmış ve sözleşme imzalanan firma tarafından cihazla ilgili gerekli tüm periyodik bakım, yedek parça değiştirilmesi işlemleri yapılmıştır. 76

80 İş Sağlığı ve Güvenliği çerçevesinde, laboratuvarlarımızda bulunan çeker ocakların tadilatı ve kül fırınları için davlumbaz yapılması için çeşitli firmalarla görüşülmüş ve bir şartname hazırlanarak ihaleye çıkılmış ve gerekli tadilatlar ve düzenleme yapılmıştır. İş Sağlığı ve Güvenliği çerçevesinde, laboratuvarlarımızda bulunan çeşitli gaz tüplerinin bina dışına taşınması için çeşitli firmalarla görüşülmüş İdame, Tamamlama ve Yatırım teklifi hazırlanarak ödenek istenmiştir. Fabrikalarımızın 2012 yılı demirbaş ihtiyaçları için Genel Müdürlüğümüz tarafından hazırlanan şartnamelere katkıda bulunulmuştur. Fabrika Müdür Yardımcıları (İşletme) Toplantısına hazırlık yapılmış, 2012 yılı içerisinde yeni başlanan, halen devam eden ve biten araştırmalar hakkında sunum yapılmış, kazan boruları, kömür ve diğer yakıtlar ile yakıt katkı maddeleri, çeşitli filtreler, korozyon, çeşitli işletme malzemeleri gibi konularda bilgiler aktarılmıştır. 2011/2012 Kampanya dönemine ilişkin fabrikalarımızda üretilen beyaz şeker ve melasa ait kampanya ortalaması numunelerinin analiz raporları ile fabrikalarımızın spesifik elektrik ve spesifik ısı enerjisi değerlerini gösteren tablolar hazırlanarak dağıtılmıştır. Fabrika Müdürleri Toplantısı için 2012 yılı içerisinde çalışılan projeler, teknik yardım ile yapılan analiz ve rutin işleri içeren doküman hazırlanmıştır. EĞİTİM Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen Verimlilik ve Zaman Yönetimi, Toplantı Yönetimi, Planlı Çalışma ve İlkyardım, Beta Ziraat A.Ş. nin düzenlediği Şeker Pancarı Teknik Bilgilendirme Toplantısı na Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğü nün ilgili elemanları katılmışlardır. Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğü teknik elemanları; Görevde Yükselme Eğitimi, Şeker Enstitüsü nde çalışan işçilere İş Sağlığı ve Güvenliği Temel Eğitimi, M.E.B. Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ile imzalanan protokol gereği, Şeker Enstitüsü bünyesinde çalışan Tarımsal Araştırmalar Laboratuvarları, tohum hazırlığı ve bitki ilaçlamasında çalışan personele, Tarım Makinelerinin Kullanımı, Bor Şeker Fabrikasında Seyyar Pancar Boşaltma Makinelerinin İşletilmesinde Karşılaşılan Teknik Sorunlar konulu tartışmalı toplantı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü tarafından talep edilen teorik eğitim kapsamında, ilgili genel müdürlükçe görevlendirilen ziraat mühendislerine 77

81 Şekerpancarında İklim İsteği, Münavebe ve Şekerpancarı Yetiştiriciliği, Şeker Pancarı Zararlıları, Önemli Şeker Pancarı Hastalıkları ve Mücadelesi Şeker Pancarı Mekanizasyonu ve Şeker Pancarında Bitki Besleme konularında teorik eğitim verilmiştir. Bereket TV de canlı olarak yayınlanan Bitki Koruma Saati adlı televizyon programında Şeker Pancarı Hastalık ve Zararlıları konusunda çiftçilerimiz aydınlatılmıştır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü teknik elamanları; Referans Kimya tarafından düzenlenen Elektrokimyasal Empedans Spektroskopisi çalıştayına, Eğitim Dairesi Başkanlığında MCA (My Consultant Academy) firması tarafından düzenlenen NLP - Sinir Dilinin Programlanması hakkındaki eğitime, Merck Firması tarafından düzenlenen Merck Millipore Laboratuar Kimyasalları Eğitimi seminerine, TSE tarafından düzenlenen TS EN ISO/IEC Dokümantasyon Eğitimine, Erdek te düzenlenen İş Gücünün Geliştirilmesi, Denetimi ve Değerlendirilmesi konusundaki eğitime, TÜBİTAK- JRC nin ortak olarak yürüttüğü Gıda Güvenliği Çalıştayı na, Terra Firmasının düzenlediği GC-MS, GC-MS/MS ve ICP MS gibi değişik ve teknolojik özellikleri gelişmiş cihazların tanıtımı, kullanım alanları ve çeşitli üstünlükleri hakkında verilen eğitimine katılmışlardır. TSE tarafından düzenlenen TS EN ISO/IEC Ölçüm Belirsizliği Eğitimi ne, TS EN ISO/IEC Temel Eğitimi ne, TS EN ISO/IEC Dokümantasyon ve İç Kalite Tetkiki Eğitimlerine Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü Teknik Elemanları katılmışlardır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce, Şeker Ambar Şeflerine Şekerin Stoklanma Özellikleri ve İstiflenmesi, İşletme Şeflerine Şeker Üretiminde Verimlilik ve Kalitenin Yükseltilmesi, Kalite ve İşletme Kontrol Laboratuvar Uzmanı, Şefi ve Mühendislerine Kalite ve İşletme Kontrolü İle İlgili Analizler, Kayseri ve Boğazlayan Şeker Fabrikaları Teknik Personeli ve Ustalarına Ham Fabrika ve Rafineride Madde ve Enerji Dengesi ile Kazan ve Yakıtlar ve Kristalizasyon ve Su Soğutma Tesisi, Beyaz Şeker Kalitesi, Nişasta ve Sakaroz Bazlı Şekerler, Sakarozun Fonksiyonel Önemi, Melasta Köpük Problemi, Giderilmesi ve Melas Kalitesi konularında eğitimler verilmiştir Yılında çeşitli kurum ve kuruluşlarca düzenlenen çeşitli cihazlar hakkında eğitim, sunum, konferans ve seminerlere ilgili personelimiz katılmıştır. ULUSLARARASI ARAŞTIRMA KURUMLARI İLE İŞBİRLİĞİ Uluslararası Şeker Pancarı Araştırma Enstitüsü (IIRB) ile işbirliğimiz devam etmektedir. 78

82 Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile 11 konuda araştırmacı olarak laboratuvarlararası ortak çalışmalar yürütülmektedir. Avrupa Şeker Teknolojisi Birliği-ESST ile ilişkiler sürdürülmektedir. YURT İÇİ ÜNİVERSİTE ve DİĞER KURUMLARLA İŞBİRLİĞİ Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi konulu araştırmada Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı TÜGEM Alternatif Tarımsal Üretim Teknikleri Daire Başkanlığı, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile, Azot Fikse Edici ve Fosfor Çözücü Bakteri İzolatlarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi araştırmasında Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Atatürk Üniversitesi Biyoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Türkiye de Şeker Pancarı Üretim Alanlarında Enfeksiyon Oluşturan Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV) ün Moleküler ve Patojenik Varyantlarının ve Beet black scorh virus (BBSV) ün Araştırılması konularında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü ile Nematoda Toleranslı Şeker Pancarı Çeşitleri Verim Kontrol Denemesi, Curly Top Hastalığına Dayanıklı Şeker Pancarı Çeşitleri Verim Kontrol Denemesi ve Cercospora ve Rhizomaniaya Dayanıklı Çeşitler Verim Kontrol Denemeleri konularında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi ile çeşitli tarımsal konularda, Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü ile ortaklaşa çalışılmaktadır. Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 316L, 304L, Nikel Kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi konulu projede Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi ile, Beyaz Şekerde Kötü Kokuya Neden Olan Uçucu Yağ Asitlerinin Tespit Edilmesi ve Kötü Kokuların Giderilmesi Amacıyla Çeşitli İyileştirme Yöntemlerinin Araştırılması konulu projede Ankara Üniversitesi ile ortaklaşa çalışılmaktadır. Ayrıca çeşitli konularda Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü, TÜRKAK, TSE, Tarım İl Müdürlükleri ve Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği ile işbirliği yapılmaktadır. Süleyman Demirel ve Akdeniz Üniversiteleri ile birlikte ortaklaşa yürütülen ve 2011 yılında tamamlanmış olan proje çalışmasının bir bölümünü oluşturan SSCP Profillerinin İstatistiksel Değerlendirilmesinde Temel Bileşen Analizi: Atıksu Arıtma Tesisi Örneği isimli çalışma hakemli dergide yayımlanmıştır (N. A. Perendeci, F. Y. Ekinci, J. J. Godon, D. Süral, Çevre Bilim ve Teknoloji, Cilt 3, Sayı: 4, Şubat 2012, ISSN , sayfa: ). 79

83 KONGRELERE KATILMA ve İNCELEME GEZİLERİ Erciyes Üniversitesi ile Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından Eylül 2012 tarihleri arasında düzenlenen Uluslararası 1. Anadolu Şeker Pancarı Sempozyumuna; Şeker pancarı (Beta vulgaris L.) Genç Sürgünlerinden Transgenik Bitkilerin Elde Edilmesi, Farklı Ploidi Seviyelerindeki Şeker Pancarı (Beta vulgaris L. ) Genotiplerinin Vejetatif ve Generatif Gelişimi, Şeker Pancarı Biyoteknolojisi, Şeker Pancarında Tohum İlaçlamasında Kullanılan Imidacloprid ve Thiamethoxam ın Bazı Zararlılara Karşı Etki Süresinin Araştırılması Şeker Pancarında Cercospora Yaprak Lekesi ve Mücadele Stratejileri ve Değişik Sıra Üzeri Tohum Ekim Mesafelerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi konularında sözlü bildiriler sunulmuştur. İstanbul da Eylül 2012 tarihleri arasında Avrupa Korozyon Federasyonunun (European Corrosion Federation, ECF) bir etkinliği olarak Türkiye Korozyon Derneği tarafından organize edilen Avrupa Korozyon Kongresinde (EUROCORR 2012) Pancar Şekeri Fabrikasyonu Şerbetlerinde Bazı Çelik Türlerinin Korozyon Davranışlarının Zamana Bağlı Olarak Elektrokimyasal Yöntemler ve SEM Yüzey Analizi Yöntemiyle Araştırılması konulu bildiri sunulmuştur. İstanbul da Eylül 2012 tarihleri arasında Koç Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya ve Biyoloji Mühendisliği Bölümü tarafından düzenlenen 10. Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresinde Kömürde Uçucu Madde Miktarı Tayininde Isıtma Hızının Etkisi ve Değişik Isıtma Hızlarında Kömür Sıcaklığı İle Kömürden Ayrılan Yüzde Uçucu Madde Miktarı Arasındaki İlişki isimli bildiri sunulmuştur. Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi tarafından Kasım 2012 tarihleri arasında Orta Doğu Teknik Üniversitesinde düzenlenen Türkiye 12. Enerji Kongresi ve Sergisine katılınmıştır. ARAŞTIRMAYA YÖNELİK ÜRETİM FAALİYETLERİ Deneme istasyonlarımızda 1693 ton pancar, 273 ton buğday, 52 ton arpa ve 211 ton yaş küspe üretilmiş ve bunların satışından yan ürünleri ile birlikte toplam 366,596,76 TL elde edilmiştir. Ayrıca ilaç, gübre, çeşit denemelerinden ,31 TL ve kurum dışına yapılan analizlerden ,78 TL. olmak üzere toplam ,69 TLgelir sağlanmıştır. 80

84 6- EĞİTİM FAALİYETLERİ Teşekkülümüzde çalışan personelin Hizmet İçi Eğitim yoluyla mesleki bilgi ve becerilerini arttırmak, işe uyumlarını sağlamak, sanayi ile ilgili gelişmeleri, yenilikleri aktarmak ve personelin davranışlarını olumlu yönde geliştirmek amacıyla eğitim programları hazırlanmış ve uygulanmıştır. Bu amaçla hazırlanan 2012 yılı Hizmet İçi Eğitim Planı doğrultusunda Teşkilatımız ve Daire Başkanlıklarımızdan gelen teklifler göz önünde tutularak 76 konu ele alınmıştır. Gerçekleşen 76 konuda yer alan eğitimlere 765 memur, 1103 işçi olmak üzere toplam 1868 elemanımız katılmıştır. Ayrıca planlı iş başı eğitimlerine 4320 işçi katılmıştır. Hizmet İçi Eğitim Planımız dışında; a) Teşekkülümüzce düzenlenen: - Basınçlı Hava ve Komprasör eğitimine Mühendis görevindeki 30 personel, - Yeni Türk Ticaret Kanunu eğitimine Müdür görevindeki 39 personel, - Topraklamalar eğitimine Mühendis görevindeki 33 personel, - Rulmanlı Yataklar eğitimine Mühendis görevindeki 30 personel, - Doğalgaz İşletme Bilgisi eğitimine Mühendis, İşçi görevindeki 26 personel, - Hijyen eğitimine işçi görevindeki 200 personel katılmıştır. b) Dış Kuruluşların düzenlediği: - Avrupa Uluslar arası Korozyon Kongresine Müdür görevindeki 2 personel, - Tehlikeli KimyasallarınYönetimi eğitimine Mühendis görevindeki 2 personel, - 1. Uluslararası Anadolu Şeker Sempozyumuna Müdür, Teknik Şef, Mühendis görevindeki 5 personel, - Dökümantasyon eğitimine Memur Görevinde ki 3 personel, - Ölçüm Belirsizliği eğitimine Müdür görevindeki 1 personel katılmıştır. Teşekkülümüz için yarar görülen bu gibi kurs ve seminerlere 407 memur,283 işçi olmak üzere 690 personelimiz iştirak etmiştir sayılı Kanuna göre teşekkülümüzde döneminde 799 meslek lisesi Öğrencisine Mesleki Eğitim İmkanı sağlanmıştır. Yüksekokul ve Üniversite Öğrencilerinden 712 kişiye Staj imkanı sağlanmıştır. 81

85 Sonuç olarak 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle gerek plan içi ve gerekse plan dışı kurs ve seminerlere 1172 memur, 5706 işçi olmak üzere toplam 6878 kişi katılmıştır. Eğitimlere katılan tüm personelin eğitimle ilgili kayıtlarının tutulmasına devam edilmiştir yılında Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan sorular kullanılarak yapılan İşçi Grup Terfi sınavlarına 1363 kişi katılmıştır. Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlı Kayseri ve Boğazlıyan Şeker Fabrikalarında çalışan işçiler için, Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan sorular kullanılarak yapılan Grup Terfi Sınavına 1 Sayılı Cetvelden 13 kişi, 2 Sayılı Cetvelden 264 kişi olmak üzere toplam 277 kişi katılmıştır YILI EĞİTİM BÜTÇESİ ,00 TL Tarihi itibariyle eğitim masrafları tutarı TL dir. 82

86 PLAN İÇİ PLAN DIŞI MESLEKİ EĞİTİM VE STAJ SON BEŞ YILLIK EĞİTİM ÇALIŞMALARI YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ TOPLAM : EĞİTİME KATILANLAR MEMURLAR İŞÇİLER STAJYERLERLER TOPLAM : EĞİTİM KONULARINA GÖRE DAĞILIMI YÖNETİCİLİK İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ EĞİTİM VERME TEKNİKLERİ BİLGİ BECERİ GELİŞTİRME SOSYAL DAVRANIŞLAR YABANCI DİL İŞBAŞI EĞİTİMİ MEVZ. VE STAND.UYUM ÜST GÖREVE HAZIRLAMA MESLEK EĞİT.(3308 Sy.Kn) T.AFET.YANG.DUR.ALIN.GE R.ÖNLEMLER İLKYARDIM YÜKSEKOKUL STAJLARI BİLGİ İŞLEM EĞİTİM TOPLAM : ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM : YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM :

87 EĞİTİLEN SAYISI VE EĞİTİM (KİŞİ-SAAT) YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI İŞBAŞI EĞİTİMİ GENEL TOPLAM Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat

88 YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI M.EĞİT., STAJ TOPLAM

89 EĞİTİME KATILANLAR MEMURLAR İŞCİLER STAJYERLER TOPLAM

90 ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM

91 YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM

92 KONULARINA GÖRE EĞİTİMLERİN SAYISI YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM

93 EĞİTİM GRUP SAYISI YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM

94 YILLARA GÖRE EĞİTİM SÜRELERİ (Kişi-Saat) TOPLAM

95 7-ARAŞTIRMA, PLANLAMA VE KOORDİNASYON FAALİYETLERİ Mevzuata ve Teşekkül amaçlarına uygun olarak görüş, politika ve stratejiler belirlenerek, yatırım politikaları en uygun şekilde tespit edilmiş, Teşekkülün karlılık ve verimlilik anlayışı içinde çalışmasına yönelik tarımsal, teknik, ekonomik ve idari konular üzerinde alternatifler oluşturulmuş ve alınması gerekli önlemlerin belirlenmesi sağlanmıştır TBMM TBMM KİT Alt ve Üst Komisyon toplantıları ile mali yıl bütçe görüşmelerine katılım sağlanmış, sunuşlar ve bilgiler hazırlanmıştır. Toplantılarda, Teşekkülümüze yöneltilen sorulara ilişkin görüş oluşturulmasında katkı ve koordinasyon sağlanmıştır. Milletvekillerinin Şeker Sanayiine ilişkin, Başbakan ve Bakanlar tarafından cevaplandırılması istenen soru önergelerine, Teşekkülümüz görüşleri oluşturulmuştur DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ Dünya şeker sektöründe; üretim, tüketim, stok durumu ile dünya şeker bilançosu, dünya fiyatları, şeker ticareti ve AB şeker rejimi ile ilgili düzenlemeler izlenmekte, AB ye uyum sürecinde bu düzenlemelerin ülkemiz şeker sektörüne ve Teşekkülümüze muhtemel etkileri değerlendirilmektedir. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) yükümlülüklerimiz ve bu kapsamda devam etmekte olan İleri Tarım Müzakerelerinde meydana gelen gelişmeler takip edilmektedir ÖZELLEŞTİRME Yönetim Kurulumuzun tarihli toplantısında alınan 2543/3 sayılı kararla Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı na bağlı olarak Özelleştirme Müdürlüğü kurulmuştur. Şirket Bilgileri 3 er aylık dönemler halinde düzenli olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. 92

96 Teşekkülümüze ait Bilanço, Gelir Tablosu ve Ek Performans Kriterleri 3 er aylık dönemler halinde bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırmalı olarak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na bildirilmiştir. Fabrikalarımızla ilgili ayrıntılı bilgiler fabrika bazında periyodik olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. Türkşeker in özelleştirilmesine dair Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Danışman Firmalar arasında imzalanan Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi gereğince talep edilen bilgi, doküman ve raporlar hazırlanarak ilgili kuruluşa süresi içerisinde gönderilmiştir. Teşekkülümüzün Bağlı Menkul Kıymet ve Kooperatiflerinin Taahhüt ve Ödenen Sermaye durumları ile sahip olduğumuz Hisse Senetleri ve Muvakkat Hisse İlmühaberleri durumunu gösteren tablolar 3 er aylık dönemler halinde hazırlanarak ilgili başkanlığa gönderilmiştir. Özelleştirme ile ilgili komisyonlarda, devir protokollerinin hazırlanmasında ve koordinasyonun sağlanmasında her aşamada aktif bir şekilde görev üstlenilmiştir. ÖYK nun tarih ve 2005/130 Sayılı Kararı ile özelleştirme programına alınan ve ÖİB kararı ile Sümer Holding A.Ş. ye devredilen Bor, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikaları Danıştay İdari Kurulunun tarih ve YD. İtiraz No: 2007/87 Sayılı Yürütmenin durdurulması kararının yerine getirilmesini teminen ÖYK.nun tarih ve 2007/54 sayılı Kararı ile Bor Şeker Fabrikası, Ereğli Şeker Fabrikası ve Ilgın Şeker Fabrikasının (tüm çalışanları ile birlikte) eski statüsüne iade edilerek TÜRKŞEKER e devredilmesine karar verilmiştir. Teşekkülümüz tarih ve 2000/92 sayılı ÖYK kararı ile özelleştirme kapsamına alınmıştır. ÖYK nun tarih ve 2007/57 sayılı kararı ile de özelleştirme programına alınarak T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bağlanmıştır. Danıştay İ.D.D. kurulunun tarih ve 2008/497 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmış ve bu karar sonrasında ÖYK.nun tarih ve 2008/50 sayılı kararı ile Teşekkülümüz tekrar özelleştirme programına alınmıştır tarih ve 2010/64 sayılı ÖYK kararı ile T.Ş.F.A.Ş.nin Özelleştirme süresinin tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiş olup, halen özelleştirme çalışmalarına devam edilmektedir. 93

97 Tarih ve 2011/67 sayılı ÖYK kararı ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin özelleştirme süresinin tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir Tarihinde ihaleye çıkarılmış olan ; Portföy (B) ( Malatya, Erzincan, Elazığ, Elbistan) Portföy (C) (Kastamonu, Kırşehir, Turhal, Yozgat, Çorum, Çarşamba) Şeker Fabrikalarının satış işlemi Özelleştirme yüksek Kurulunun 09/10/2012 tarih ve 2012/151 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilen ve satılan varlıklarla ilgili tablo ektedir. 94

98 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7.3- TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş.'NİN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI'NA DEVREDİLEN ve ÖZELLEŞTİRME YÜKSEK KURULU KARARI'NA İSTİNADEN SATILAN VARLIKLARI Devredilen Programa Alındığı ÖİB'ye S a t ı ş v e D e v i r B i l g i l e r i Hisse Oranı ÖYK Kararı Devredildiği ÖYK Kararı Satış Teşekkülümüz veya ÖİB Tarafından % Tarih Sayı Tarih Tarih Sayı Tutarı Gerçekleştirilen İşlem 1-TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş / TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş /50 2- BAĞLI ORTAKLIKLAR Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş / / $ Torunlar Gıda Sanayi Tic. A.Ş. Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. 95, / / $ S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi 3- İŞTİRAKLER Türkiye-Libya Ort. Tarım ve Hay. A.Ş. 49, / /16 Tarım İşl. Genel Müdürlüğü'ne devir. ( ) Yeni Çeltek Kömür ve Maden A.Ş / /148 Türkiye Köm. İşl. Kurumu'na devir.( ) Amasya Şeker Fabrikası A.Ş / / $ S.S. Amasya Pancar Ekicileri Kooperatifi Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş / Kömür İşletmeleri A.Ş / /148 Türkiye Köm. İşl. Kurumu'na devir ( ) Türkiye Elektromekanik San. A.Ş. 0, / /62 Elektrik Üretim A.Ş.'ye devir.( ) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. 0, / Türk Arap Pazarlama 12, / Şirket ile ilgili bilgi bulunamamıştır. Tasfiye Halinde Sanayi Nakliyat A.Ş. (1) 3,84 4-ARSA VE ARAZİLER Sarmısaklı Tarım İşletmesi Arazisi ( m2) 17619, / Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Afyon Tarım İşletmesi Arazisi ( m2) / /12 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Ankara / Ayaş Ziraat Böl. Şefliği Taşınmazı( m2) / /39 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) / /90 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Elazığ Şeker Fabrikası Arazisi ( m2) /07 Bilabedel Elazığ İl Milli Eğitim Müd.Tahsis Çorum Şeker Fabrikasi Arazisi ( m2 ) /41 Bilabedel Kara Yolları Genel Müd. Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) /32 Bilabedel Başbakanlık MİT Müsteşarlıığına Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) (3) / /11 Bilabedel Malatya Belediyesine Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) (3) / /11 Bilabedel Diyanet İşleri Başkanlığı Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( m2) (3) /11 Bilabedel Sağlık Bakanlığı Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) (3) /11 Bilabedel Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Erzincan Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) /23 Bilabedel Erzincan İl Özel İdaresi Eskişehir Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) /52 Bilabedel Eskişehir Sanayi ve Tic.İl Müd. Uşak Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) /41 Bilabedel Uşak İl Tarım Müd. Eskişehir Şeker Fabrisası Arazisi ( m2) /41 Bilabedel Beylikova Belediye Başkanlığı Kars Şeker Fabrikasi Arazisi ( m2 ) /17 Bilabedel D.S.İ.Genel Müd. Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) 1465, /04 Bilabedel İbrahim Çeçen Üniversitesi Erzurum Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) /58 Bilabedel Milli Eğitim Bakanlığı Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( m2 ) /96 Bilabedel Elbistan Cumhuriyet Başsavcılığı Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) 94, /09 Bilabedel Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Ankara Şeker Fabrikası Çiftlik Arazisi ( m2 ) (2) / /30 Bilabedel T.C.D.D.Y. İşlt. Gn. Md.lüğüne Devir Burdur Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) /44 Bilabedel Denizli Valiliği İl Milli Eğitim Müd. Eskişehir Şeker Fabrikası Arazisi ( m2 ) /96 Bilabedel Alpu Belediye Başkanlığı Kastamonu Şeker Fabrikası Arazisi (4.919 m2) /04 Bilabedel Ilgaz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne devir Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( m2 ) /19 Bilabedel Sağlık Bakanlığına Devir Burdur/Acıpayam Ziraat Böl.Şefliği Arazisi ( m2 ) /21 Bilabedel Milli Eğitim Bakanlığına Devir Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi (1.041 m2 ) /43 Bilabedel Milli Eğitim Bakanlığına Devir Muş Şeker Fabrikası Arazisi ( m2) /50 Bilabedel Milli Eğitim Bakanlığına Devir Ankara Şeker Fabrikası Arazisi (1.989 m2 ) /56 Bilabedel Ankara Büyükşehir Belediyesi ne Devir Alpullu Şeker Fabrikası Arazisi (6.650 m2 ) /26 Bilabedel Kırklareli İl Özel İdaresi Ankara Şeker Fabrikası Arazisi (3.104 m2 ) /25 Bilabedel T.C.Milli Eğitim Bakanlığı Şeker Enstitüsü-Konya ( m2) /297 Bilabedel Ankara Doğal Elektrik Üretim Ticaret A.Ş. Erciş Şeker Fabrikası Arazisi ( m2) /65 Bilabedel Van İl Özel İdaresi Afyon Şeker Fabrikası Arazisi (4.294 m2 ) /66 Bilabedel İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Erciş Şeker Fabrikası Arazisi ( m2) /67 Bilabedel Van İl Özel İdaresi Erciş Şeker Fabrikası Arazisi (7.366 m2) /68 Bilabedel Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Sivas Şeker Fabrikası Arsası ( m2 ) /78 Bilabedel Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Afyon Şeker Fabrikası Arazisi ( m2) / TL Yapıray Demiryolu İnşaat Sistemleri San.ve Tic. A.Ş. Alpullu Şeker Fabrikası Arazisi (6.808 m2) / TL Murtazaoğlu Hafriyat İnş.Nak.Taah.Tic.Ltd.Şti. Eregli Şeker Fabrikası Arazisi ( m2) / TL Mahmut Oruç Eregli Şeker Fabrikası Arazisi (7.900 m2) TL Demireller Yakıt Nak.Tic.ve San.Ltd.Şti. Erzurum Şeker Fabrikası Arazisi (2.188 m2) / TL süleyman Ünver Muş Şeker Fabrikası Arazisi (4.127 m2) / TL Gürbüz Atalan Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi (6.937 m2) /14 Kargo 2000 Uluslararası Taşımacılık Alpullu Şeker Fabrikası Arazisi (2.931 m2) 20/ /14 Mesut Kırat Eskişehir Şeker Fabrikası Arazisi (3.323 m2) / TL Özel Başarı Eğiti Öğretim Gazetecilik San.ve Tic.A.Ş. Çeşitli Kamu Kurumları, Belediyeler ve şahıslara 5-TÜRKŞEKER TARAFINDAN SATILAN satılmıştır. GAYRİMENKULLER ( m2 ) / /40 65,665 Milyon TL 6-DEVREDİLEN DAMIZLIK HAYVANLAR 31 Ekim-31 Afyon ve Sarmısaklı Tarım /35 Kasım İşletmelerine Ait Sığırlar ( 847 Baş ) / ,750 Milyon TL Tigem'e Devir (1)Tasfiye halinde Sanayi Nakliyat A.Ş.'nin Ankara Asliye Dokuzuncu Ticaret Mahkemesi Başkanlığı nezdinde Tasfiye Kurulu tarafından tarihinde açılan iflas davası neticelenmiş olup, aynı mahkemenin tarih 2006/271 esas 2006/233 karar no.'su ile iflasına karar verilmiştir. (2) Danıştay İdari Dava Dairesi Kurulu'nun tarih YD itiraz No:02006/190 sayılı kararı ile yürütmeyi durdurma kararı alınmıştır. Bu kez ÖYK nun tarih ve 2010/30 sayılı kararı ile T.C.Devlet Demir Yolları İşletmesine devir. (3) Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin tarih 2006/4210 E. Sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmıştır.bu kez ÖYK nun tarih ve 11 sayılı kararı ile yukarıda belirtilen miktarlar dorultusunda Sağlık Bakanlığı,Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü,Malatya Belediyesi ve Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmiştir. 95

99 7.3- Sermaye Kompozisyonu PANCAR EKİCİLERİ KOOPERATİFLERİ ( 31 Adet ) Teşekkülün Taahhüt Edilen Tahsil Edilen Taahüt Kooperatif Adı Ortak Sermaye Sermaye Bakiye Ettiği Sayısı TL TL TL TL Pankobirlik , ,00 0, ,00 Adapazarı , , ,37 200,00 Afyon , , ,83 400,00 Ağrı , , ,13 200,00 Akşehir-Ilgın , , ,95 200,00 Alpullu , , ,04 300,00 Amasya , , ,57 200,00 Ankara , , ,16 200,00 Balıkesir-Bursa , , ,58 200,00 B o r , , ,71 200,00 Burdur-Isparta , , ,90 200,00 Çorum , ,87 995,44 200,00 Dinar , , ,62 200,00 Elazığ , , ,37 200,00 Elbistan , , ,36 200,00 Erciş , , ,45 200,00 Ereğli , , ,06 200,00 Erzincan , , ,68 200,00 Erzurum , , ,96 200,00 Eskişehir , , ,23 200,00 Kastamonu , , ,23 200,00 Kayseri , , ,86 400,00 Kırşehir , , ,65 Konya , , ,02 200,00 Kütahya , , ,97 200,00 Malatya , , ,87 200,00 M u ş , , ,65 200,00 Samsun , , ,80 200,00 Sivas , ,48 776,78 Turhal , , ,07 200,00 Uşak , , ,35 200,00 Yozgat , , ,68 Toplam , , , ,00 96

100 7.4- YATIRIMLAR 14 Ocak 2012 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2012 Yılı Yatırım Programında Teşekkülümüze toplam TL ödenek tahsis edilmiştir. Teşekkülümüzün 2012 yılı Yatırım Programında; İdame, Yenileme ve Tamamlama, Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu, Atık Su Arıtımı, Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Muhtelif İşler Projeleri bulunmaktadır Yılı Yatırım Programı kapsamında yer alan projelere ilişkin olarak, Başkanlığımıza intikal eden ödenek aktarım talepleri, 2012 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair 2011/2303 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda değerlendirilerek sonuçlandırılmıştır. Kalkınma Bakanlığının 19 Haziran 2012 tarih ve B.22.0.YPİ /3116 sayılı yazısı gereğince Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi Taslağında belirtilen esaslar çerçevesinde hazırlanan ve Yönetim Kurulumuzun 19/07/2012 tarih ve 2708/13 sayılı toplantısında uygun görülen Teşekkülümüzün Beş Yıllık Faaliyet Programı ( ) ile Dönemi Yatırım Programı Yatırım Teklifleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Kalkınma Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilmiştir. 28 Ağustos 2012 tarihinde Kalkınma Bakanlığında yapılan yatırım toplantısındaki görüşmeler sonucunda ve 9 Ekim 2012 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kalkınma Bakanlığının 2012/1 sayılı Genelgesi doğrultusunda Teşekkülümüzün 2013 yılı yatırım teklifleri revize edilerek 14 Aralık 2012 tarih ve sayılı yazımız ile Kalkınma Bakanlığına gönderilmiştir. Beş Yıllık Faaliyet Programı nın ve Yatırım Tekliflerinin hazırlanmasında, işletmelerimizin teknolojik düzeyi ve verimliliklerin artırılması, kalite ve çevre sorunlarına duyarlı olunması göz önünde bulundurulmuştur. Dünyada ve Türkiye de şeker sektörünün durumu; arz-talep dengeleri, piyasa yapıları ile politika ve strateji açısından değerlendirilmiş. 97

101 7.5- ARAŞTIRMA VE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI A ve C pancarı alım fiyatının belirlenmesine yönelik olarak; 4634 sayılı Şeker Kanunu gereğince fiyat belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler ile dünyada ve ülkemiz şeker sektöründe yaşanan gelişmeler değerlendirilerek çalışmalar yapılmıştır. Teşekkülümüz faaliyetlerinin mali ve ekonomik değerlendirmesi ve performansının ölçülmesi amacıyla, yıllık faaliyet sonuçları, mali ve ekonomik göstergeler, finans yapısı gibi konular incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Sanayiimizin ulusal ekonomiye yaptığı katma değer, fabrikalarımızdan alınan bilgiler doğrultusunda hesaplanmıştır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2012 yılı Genel Yatırım ve Finansman Programına ait ilke ve hedefleri 11/10/2011 tarih, 2011/2305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilmiş olup, 2012 Yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesine Dair Tebliğ 30/12/2011 tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. İlgili Tebliğin Kurumsal verilerin yayımlanması başlıklı 18 inci maddesi gereğince Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin 2011 yılı Sektör Raporu hazırlanmıştır. Dünya ve Türkiye Şeker Sektörü takip edilerek Türkşeker in sektör içindeki yerinin analiz edilebilmesi ve sektörel politikaların geliştirilmesine yardımcı olabilmesi amacıyla hazırlanan raporda; Dünya da ve Türkiye de sektörün durumu, Türkiye Şeker Sektörünün tarihsel gelişimi, sektörün bütününde gösterilen faaliyetler ile Türkşekerin gösterdiği faaliyetler, özelleştirme, pazardaki etkinlik ve rekabet Teşekkülün içinde bulunduğu darboğazlar ele alınmış, faaliyetler genellikle rakam ve grafiklerle yıllar itibariyle mukayeseli olarak verilmiştir KALİTE Genel Müdürlüğümüzde alt yapı çalışmaları bir yıllık sürede tamamlanarak tarihindeki adıyla K-Q TSE-ISO-EN Kalite Sistem Belgesi nin alınmasından sonra, 2003 yılında uluslar arası kalite standardında uygulamaya alınan yeni versiyon ile : TS:EN ISO Kalite Yönetim Sistemine geçilmiştir. 98

102 TS. EN ISO Kalite yönetim sistemi yıl sonu itibariyle sona ermiştir.2010 yılı içinde TS.EN ISO Versiyonuna göre belge yenileme çalışmaları tamamlanmış ve tüm kalite belgelerimiz yenilenmiştir yılı içinde periyodik olarak yapılan iç tetkikler tamamlanmış, hazırlanan rapor ve girdiler, Müşteri Memnuniyeti Sonuçları, Üç Aylık Veri Analizleri ve 2013 Yılı Kalite Hedefleri Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısında değerlendirilerek faaliyet planının uygulanması karar altına alınmıştır. Kuruluşumuzda tarihlerinde TS EN ISO standardı çerçevesinde gerçekleştirilen DışGözetim Tetkikine ilişkin tarihli rapor TSE-KYS yürütme komitesince 2013 yılında yapılacak toplantıda değerlendirilecektir. Yapılan tetkikler neticesinde şirketimizce yapılan faaliyet ve çalışmalar başarılı bulunarak TSE.EN. ISO Standardına ait Kalite Sertifikası Artıbel Sistem Belgelendirme ve Eğitim Hizmetleri iç ve dış Ticaret LTD. Şirketince düzenlenerek Şirketimize gönderilmiş, dolayısıyla kalite sertifikamızın tarihi 2013 yılı sonuna kadar 1 (bir) yıl uzatılmıştır RAPORLAR VE BİLGİLENDİRME ÇALIŞMALARI Teşekkülümüz ile ilgili çeşitli bilgiler haftalık, aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık raporlar halinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Şeker Kurumu na gönderilmiştir. Yurtiçi kuruluşların talepleri ile Sanayimizin tanıtımına yönelik olarak çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Şeker Sanayiinin, Teşekkülümüzün ve fabrikalarımızın tanıtıldığı; brifing dosyaları, bilgi notları ile çeşitli açılış ve toplantılar için konuşmalar hazırlanmıştır. Ekonomi Bakanlığınca uygulanmakta olan KİT İzleme Projesi kapsamında Başkanlığımızı ilgilendiren hususlar günlük olarak elektronik ortamda izlenerek gerekli bilgi akışı sağlanmıştır YAZIŞMALAR 2012 yılında, çoğunluğu dış kuruluşlardan olmak üzere Daire Başkanlığımıza intikal eden 1102 adet yazı; gerekli işlemleri süresi içinde tamamlanarak sonuçlandırılmıştır. 99

103 8- PERSONEL VE SOSYAL İŞLER DAİRESİ BAŞKANLIĞININ FAALİYETLERİ Yurdumuzun her köşesinde faaliyet gösteren Şeker Fabrikalarımız, diğer Teşkilat ve Ünitelerimizde hizmet gören mensuplarımızın çağdaş personel yönetiminin gereklerine uygun olarak istihdam olunması Şirketimizin personel politikasını teşkil etmektedir. Sanayiimizin Şeker Fabrikalarının faaliyetlerinden dolayı, ihtiyacımız olan Makina ve Tesislerin, Makina Fabrikalarımız ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikamızda imalat çalışmaları sürdürülmektedir. Özelleştirme Yüksek Kurulunun 8/10/ /57 ve 12/8/ sayılı Kararları ile Özelleştirme Programına alınan ve tarih ve 2011/67 sayılı Kararı ile tarihine kadar özelleştirilmesinin tamamlanması kararlaştırılan Şirketimize, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2012 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı çerçevesinde 2012 yılında da personel istihdamı yapılamamıştır. Teşekkülümüzün 2007 yılına ilişkin bilanço ve netice hesaplarının görüşüldüğü TBMM KİT Komisyonunda; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin özelleştirme kapsam ve programında olması dolayısıyla ihtiyacı olan personeli temin edemediği, dünyadaki finansal krizin önümüzdeki süreçte fabrikaların hızlı bir şekilde özelleştirmesini de zorlayacağı göz önünde bulundurularak zorunlu olan teknik ve idari personel ihtiyacının karşılanması hususunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından özel düzenleme ile yetki verilmesi hususunda tavsiye kararı alınması nedeniyle, Teşekkülümüzün özelleştirilmesinin öngörülen sürede gerçekleşmemesi ve özelleştirme süreci tamamlanıncaya kadar Şeker Fabrikaları, Makine Fabrikaları, Elektromekanik Aygıtlar Fabrikası, Tohum İşleme Fabrikası ve Şeker Enstitüsü nün faaliyetlerini sürdürebilmesi için acil olarak ihtiyaç duyduğu kadrolu sözleşmeli personel statüsündeki nitelikli Teknik Personel ve işçilerle ilgili olarak Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına taleplerimiz iletilmiştir; 100

104 Acil personel ihtiyacı ile ilgili ilk talebimiz; tarih ve sayılı yazı muhteviyatında personel ihtiyacının bütün gerekçeleri gösterilerek ziraat, kimya, elektrik, maden, çevre ve inşaat mühendisleri ile muhasebe ve personel birimlerinin yüksek tahsilli personel, pancar tesellüm, atık su tesisleri, kampanya ve mevsimlik işçi ihtiyacı için işçi ihtiyaçlarının açıktan veya satılacak fabrikalarımızdan temin edilmesi önerilerimizle birlikte 151 teknik personel, 153 yüksek tahsilli idari personel, 818 kampanya ve mevsimlik işçi ve halen çalışmakta olan mevsimlik işçilerden 500 işçinin kadroya alınması konularını içeren yazımız Özelleştirme İdaresi Başkanlığına gönderilmiştir. Personel talebiyle ilgili ikinci talebimiz; tarih ve 4543 sayılı yazı muhteviyatında ilk talebimizdeki 151 teknik personel, 153 idari personelin açıktan veya naklen, 818 işçinin açıktan, 500 mevsimlik işçinin ise kadroya alınmasına ilişkin yazımızla talebimiz yinelenmiş, bunlara ilave olarak Hazine Müsteşarlığının 2010 yılı Yatırım ve Finansman Programının Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Genelgesine göre; 2009 yılında Şirketimizden ayrılan memur, sözleşmeli ve işçi olmak üzere toplam 600 personel için %10 nispetindeki 60 adet personelin, ziraat, kimya, makine, elektrik, elektrik-elektronik mühendisleri ile fakültelerin muhasebe ve işletme bölümlerinden mezunlar için açıktan veya naklen atama yetkisinin 2009 yılındaki personel talebimizden ayrı olarak değerlendirmeye alınması hususunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığına gönderilmiştir. Acil personel talebiyle ilgili üçüncü talebimiz ise; 239 teknik personel, 194 yüksek tahsilli idari personel ile mevsimlik işçilerin açıktan veya naklen atanmaları konusunda Yönetim Kurulumuzdan tarih ve 2671/15 sayılı Karar istihsal edilmiş, onay alınmak üzere Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına tarih ve sayılı yazı ekinde gönderilmiş olup, bu konuda bir işlem yapılamamıştır. Ayrıca Personel ihtiyacı hakkında; T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Şirketimize gönderilen tarih ve 1100 sayılı yazı ekinde yer alan; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı nca Sayıştay Başkanlığına iletilen tarih ve 1099 sayılı yazı ile verilen cevap; Türkşeker A.Ş.nin özelleştirme kapsam ve 101

105 programında olması nedeniyle, özelleştirme stratejileri belirlenen fabrikaların özelleştirilmesi halinde özelleştirilen fabrikalarda çalışan personelin öncelikle ihtiyacı olan fabrikalara nakillerinin yapılması suretiyle (kurum içi atamalarla) eleman açığının kapatılacağı düşünülmektedir. Ayrıca Şirketin özelleştirme programında olması nedeniyle, eleman ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının uygun olacağı düşünülmektedir şeklindedir. Personel ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığının 2012 yılı içindeki faaliyetlerinin bir bölümü aşağıda gösterilmiştir. 8.1-PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ AÇIKTAN ATAMA İŞLEMLERİ: Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatına 2012 yılında; Genel Müdür Yardımcısı olarak naklen atama yapılmış ve Mahkeme Kararı ile İç Hizmetler şefi göreve iade edilmiştir AYRILAN PERSONEL İŞLEMLERİ Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatımızdan 2012 yılında emekli, istifa, vefat, kurum dışına nakil olmak üzere toplam 61 personel ayrılmıştır. Ayrılma Sebebi I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam Adet Emekli İstifa 9 9 Başka kuruluşa nakil 1 1 Iş akti fesih Vefat Toplam Başka Kuruluşlara nakil olarak gösterilen 1 personel, 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi hükümlerine göre istihdam fazlası olarak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının onayı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atamaları yapılmıştır. 102

106 8.1.3 FİİLİ PERSONEL HAREKETLERİ Şirketimizin 1/1/ tarihleri arasında fiili personel adetleri aşağıda gösterilmiştir Tarihi İtibariyle Atama Statü Değişikliği Giren Statü Değişikliği Çıkan Ayrılan Tarihi İtibariyle I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam NORM KADRO HAREKETLERİ Yönetim Kurulumuzun 29/12/2011 gün ve 2695/20-1 sayılı kararı ile uygun görülen ve tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli, Yardımcı Hizmetler Sınıfı Personelin norm kadro adetleri aşağıda gösterilmiştir. Kadro I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam itibariyle İhdas edilen kadro SK.iptal edilen itibariyle III sayılı cetvele tabi 1 adet personel, 657 sayılı Kanuna göre aylık almakta olup, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesine göre, bu kadrolar, ilgililerin I sayılı cetveldeki kadroya atanmaları, kendi istekleri ile sözleşmeli statüye geçmeleri veya emeklilik, istifa, ölüm ve benzeri sebeplerle boşalması halinde hiç bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilecektir. 103

107 8.1.5 PERSONEL,SİCİL ve BAŞARI DEĞERLENDİRME,EMEKLİLİK İŞLEMLERİ: Genel Müdürlük ile Taşra Teşkilatımız kadrolarında görev yapan sözleşmeli personelin 2013 yılı sicil ve başarı değerlendirme işlemleri Ocak ayının ilk haftasında tamamlanarak sonuçları fabrika ve teşkilatımıza bildirilmiştir. Yardımcı Hizmetli personelin emeklilik onayları Fabrika ve Teşkilat Müdürleri tarafından yapılmakta, memurların emeklilik onayları ise Genel Müdürlük Makamından alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına resmi yazı ekinde gönderilmektedir. Emeklilik işlemleri sonuçlandırılan personelin hizmet süreleri, bağlanan emekli aylığı ve ikramiye tutarları kontrol edildikten sonra hizmet sürelerinde yanlışlık bulunanlar hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu ile yazışma yapılmak suretiyle aylıklarının düzeltilmesi sağlanmaktadır. Durumunda yanlışlık bulunmayanların durumları ise emekliye ayrıldığı işyerlerimize bildirilmektedir ORGANİZASYON DEĞİŞİKLİĞİ: Şirket kaynaklarının daha etkin kullanılması, verimliliğin artırılması ve fabrikaların rekabet gücünün korunması için Çarşamba Şeker Fabrikasına bağlı Bafra Bölge Ziraat Şefliğinin kapatılması Yönetim Kurulumuzun 31/05/2012 tarih ve 2705/10 sayılı Kararı ile uygun görülmüştür KADRO VE POZİSYON İPTALİ: 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi ve söz konusu Kanun çerçevesinde Nakledilecek Personel Hakkındaki Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının Tebliği 10. maddesinde; Bu Tebliğ çerçevesinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak nakil sebebiyle boşalan kadro ve pozisyonlar, 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesi gereğince boşaldıkları tarihten itibaren her hangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkı kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında değiştirmeye yetkilidir. Bu fıkra çerçevesinde gerçekleşen kadro/pozisyon hareketleri gerçekleşmeyi müteakip en geç 15 gün içerisinde Başkanlığa bildirilir. hükmü gereği, 4046 sayılı Kanunun 22. Maddesine göre Şirketimizin Özelleştirme Programına alınmış olduğu tarihten tarihine kadar 12 adet I sayılı Cetvele tabi personel kadrosu ile 558 adet sözleşmeli personel kadrosu iptal edilmiş, 2012 yılı içinde hiçbir personel istihdam fazlası olarak başka kuruluşlara nakledilmemiştir. 104

108 8.1.8-GÖREVDE YÜKSELME İŞLEMLERİ: Şirketimiz Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri dahilinde 2011 yılındaki boş kadrolar için açılmış bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 16 Temmuz 2011 tarihinde 168 kişi için sınav açılmış, bunlardan 143 kişi sınava girmiş ve 76 kişi başarılı, 67 kişi ise başarısız olmuştur. Başarılı olan personelin boş kadrolara atamaları yapılmış, kadrolarımızın terfi, istifa, başka kuruluşlara nakil gibi sebeplerle boşalması durumunda yedek olarak sınav kazanan personel atamalarına 2012 yılında da devam edilmiştir ÖZLÜK HAKLARI İLE İLGİLİ İNTİBAK VE SİCİL İŞLEMLERİ Çalışmakta iken bir üst öğrenimi bitiren personel ile geçmiş hizmetlerini belgeleyen personelimizin intibak işlemleri 2011 yılı içerisinde de sürdürülmüştür. Yıl içerisinde talepte bulunan personelimizin 87 nci maddeye tabi kurumlarda sigortasız olarak, yedek subay okulunda öğrenci ve er olarak muvazzaf askerlikte geçen hizmetleri, stajda geçen hizmetleri ile doğum sebebiyle ücretsiz izinli olarak geçen hizmetleri için, Sosyal Güvenlik Kurumuna borçlandırılma ve hizmet değerlendirme işlemlerine devam edilmiştir YAN ÖDEMELER 2010/7 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3 üncü maddesinde, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin 2012 yılında uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, 2012 yılında Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların belirlenmesine ilişkin olarak cetvellerin kontrol, onay, dağılım listelerinin düzenlenmesi ve gönderilmesi işlemleri 2006/10344 sayılı Kararın 5 inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının tarih ve 5881 sayılı yazıları ile vize ettirilmiştir SÖZLEŞMELİ PERSONEL TEMEL ÜCRET SKALASI Teşekkülümüz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışan II sayılı cetvele tabi sözleşmeli personele, Yönetim Kurulumuz Kararları ile Kabul edilmiş bulunan Temel Ücret Skalasınındaki ücretlere, 21/10/2011 tarih ve 2011/T-20 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı na göre öngörülen zamlar ilave edilmek suretiyle uygulanmasına devam edilmiştir. 105

109 Sözleşmeli Personelin Temel ücretleri; Yüksek Planlama Kurulu Kararı doğrultusunda Yönetim Kurulumuzun 12/01/2012 tarih ve 2696/1-7 Kararı ile 1/7/2011 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden düzenlenmiş ve uygulamaya konulmuş, Taşrada görev yapan Teknikerlerin temel ücretleri, lise dengi idari şef temel ücreti esas alınarak yeniden düzenlenmiş ve tarihinden geçerli olarak fabrikalara tarih ve 1242 sayılı yazı ile bildirilmiştir İŞÇİ İŞVEREN İLİŞKİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikası ile Türkiye Şeker Sanayii İşçileri Sendikası (Şeker-İş) arasında işletme seviyesinde akdedilen ve tarihinde yürürlüğe girmiş olan 24. Toplu İş Sözleşmesinin ücret zamları ile ilgili 40. maddesinin ikinci yıl birinci altı ay ücret zammı başlıklı (C) fıkrasına istinaden, tüm işçilerimize ikinci yıl birinci altı ay ücret zammı olarak tarihinde % 3 ücret zammı uygulanmıştır. 24. Toplu İş Sözleşmesinin ücret zamları ile ilgili 40. maddesinin ikinci yıl ikinci altı ay ücret zammı başlıklı (D) fıkrasının birinci paragrafına istinaden tüm işçilerimize ikinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olarak tarihinde % 3 oranında zam yapılmıştır. Ancak, ücret zammı ile ilgili 40. maddenin (C) fıkrasının ikinci paragrafında, T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Temmuz 2012 indeks sayısının Ocak 2012 indeks sayısına göre değişim oranının % 3 ü aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olan % 3 oranına ilave edileceği belirtildiğinden ve değişim oranı % 3 ü aşmadığından işçilerimize herhangi bir ilave zam yapılmamıştır. 24. Toplu İş Sözleşmesinin ücret zamları ile ilgili 40. maddesinin ikinci yıl ikinci altı ay ücret zammı başlıklı (D) fıkrasının ikinci paragrafında T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Ocak 2013 indeks sayısının Temmuz 2012 indeks sayısına göre değişim oranının % 3 ü aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ayın son günündeki ücreti takip eden ayın birinci gününden geçerli olmak üzere ilave edilecektir. hükmü bulunmaktadır. Bu hükmün uygulaması 2013 yılında yapılacaktır. 106

110 Toplu iş sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddesinin 2. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Kadrolu Daimi İşçilerin Haklarından Yararlanan Kadrosuz Sürekli İşçilerle (Eski Petlas İşçileri), toplu iş sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddesinin 3. ve 4. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Sürekli İşçi kadrolarına geçirilenlerle, kampanya ve mevsimlik işçilerin çıplak yevmiyelerine sözleşme döneminin ikinci yıl birinci ve ikinci ayları için toplu iş sözleşmesinin 40. maddesinde belirtilen zam oranları aynı şekilde uygulanmıştır MEVZUATLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Şeker Fabrikalarımızda kampanyası da geçmiş yıllarda olduğu gibi 3 vardiya esasına göre düzenlenmiş, tüm işçiler 3 vardiya esasına göre çalıştırılmışlardır. İşçilerin iş ve çalışma durumları ile hak, menfaat ve görevlerini tespit eden iş mevzuatı, özellikle İş Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ve bu kanunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik hükümleri ile Yargıtay içtihat kararları izlenerek, uygulama yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi ile mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmüştür ÖZLÜK İŞLERİ 2012 yılında Şirketimiz daimi işçi kadrolarında çalıştırılmak üzere, 2828 ve 3413 sayılı Kanun ve Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine ilişkin Tüzük ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı yetiştirme yurtlarından 15 kişi işe alınmıştır. Şirketimizde geçici işçi olarak çalışmakta iken 5620 sayılı Kanuna istinaden sürekli işçi kadrosuna geçirilmek için dava açan işçilerimizden 5 kişi mahkemeyi kazandıklarından, 2012 yılı içerisinde sürekli işçi kadrolarına geçirilmişlerdir. Mahkeme kararları ile sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerden, 5 kişi mahkeme kararlarının Danıştay ca bozulması sonucu tekrar geçici işçi statüsüne döndürülmüşlerdir. Ayrıca geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir. Diğer taraftan, işçilerin kadro, tayin, nakil, terfi, ceza, izin ve hastalıklarıyla ilgili özlük işlemleri mevzuat hükümleri dairesinde yürütülmüştür. 107

111 GEÇİCİ İŞ POZİSYONLARINA İLİŞKİN (ADAM/AY) İLE FAZLA MESAİ HUSUSLARI Şirketimize 2012 yılı için (Adam/Ay) tahsis edilmesi Başbakanlık, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının tarih ve 7397 sayılı yazıları ile uygun görülmüş, Başbakanlık, Devlet Personel Başkanlığının tarih ve sayılı yazılarıyla (Adam/Ay) vizesi verilmiş olup, Şirketimiz tüm kampanya ve mevsimlik işçileri vize edilen bu (Adam/Ay) sayısı çerçevesinde çalıştırılmışlardır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının, 2012 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının Fazla Çalışma başlıklı 9. maddesinin (1) no lu fıkrasında Kamu Teşebbüsleri, 2012 yılında, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2011 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programına ilişkin tarihli ve 2010/967 sayılı Kararnamenin eki karar ın 9 uncu maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları kapsamında 2011 yılı için belirlenen fazla çalışma tavanını (saat/yıl) aşmayacak şekilde fazla çalışma yaptırabilirler. hükmüne istinaden, 2012 yılı için fazla mesai yetkimiz işçilerimiz için 2011 yılında fiilen kullanılan 1864 (Saat/Yıl) olmuş olup, bu fazla mesai saatinin tamamı işçi statüsünde olup şoför olarak çalıştırılan personelin yolda geçen sürelerinde kullandırılmıştır. 8.3 ORGANİZASYON VE METOD MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI PERSONEL DURUMLARI T.C. Sayıştay Başkanlığınca 2012 yılı raporuna esas olacak şekilde istenilen personel durumlarını belirten bilgiler toplanarak ilgililere sunulmak üzere rapor haline getirilmiştir. Personel durumuna dayalı olarak yıl sonları için çıkarttığımız tablolar ektedir. - Şirketimizde son beş yılın ( ) norm kadro durumu (Tablo 1 ) - Şirketimizde çalışan personelin yıllar itibariyle fiili ortalamaları (Tablo2) - Şirketimizde çalışan personelin adet ve yüzdeler olarak 2012 yıl sonu itibarıyla öğrenim durumları (Tablo 3) - Şirketimiz çalışan Personelinin adet ve yüzdeler olarak 2012 yıl sonu itibarıyla statüleri (Tablo 4) - Şirketimiz Personelinin 2012 yıl sonu itibarıyla yaş durumları (Tablo 5 ) - Şirketimiz Personelinin 2012 yıl sonu itibarıyla kıdem durumu (Tablo 6 ) 108

112 - Şirketimiz Personelinin yüzde olarak yaş ve kıdem durumları (Tablo 7, 8 ) - Şirketimizde çalışan Personelin statüleri ve fabrikalar itibariyle 2012 yılı fiili personel ortalamaları ( Tablo 9 ) - Şirketimizde son beş yılda ayrılan personel durumu (Tablo 10) - Şirketimizde Çalışan Personelin kadın erkek durumları (Tablo 11) PERSONEL GİDERLERİ Şeker Sanayisine ait 2012 yılı personel giderleri her ay, bir önceki ay ve bir önceki yıl ile kıyaslanma yapabilecek şekilde aylık personel masraflarından oluşan aylık tablolar ve özelleştirilecek fabrikalara ait detaylı inceleme soruları listeleri memur ve işçi adetlerine göre haftalık ve üç aylık dönemlerde portföyler halinde düzenlenerek ilgili mercilere iletilmek üzere Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığına gönderilmektedir PERSONEL HAREKATI Memur, Yardımcı Hizmetli, Daimi İşçiler ve Geçici İşçilerimize ait Personel adetleri, aylık tablolar halinde hazırlanarak gerekli birimlere ulaştırılmıştır ORGANİZASYON ŞEMALARI Organizasyon şemaları kadro unvanlarında yapılan değişikliklere göre güncelleştirilerek takip edilmektedir YÖNETMELİK VE TALİMAT ÇALIŞMALARI Yönetmelik ve Talimatlarda ihtiyaç duyuldukça güncelleştirme çalışmaları yapılmaktadır İDARİ YARGI DAVALARI Memur ve sözleşmeli personelimizin; Nakil, İntibak, Sicil ve Başarı Değerlendirilmesi, Mali, Sosyal Haklar ve Yardımlar konusunda Şirketimiz aleyhine 2012 yılında 24 adet yeni idari dava açılmış olup, bu davalarla birlikte geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında Başkanlığımızca savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak gerek Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir. 109

113 DİSİPLİN İŞLERİ tarihli ve sayılı Resmi Gazetede Teşekkülümüz Personel Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü Memurları Disiplin Amirleri Yönetmeliği ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Personeli Disiplin Amirleri Yönetmeliği yayımlanmıştır. Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışmakta olan 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu na tabi personel ile 399 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejimi Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnameler esaslarına göre istihdam olunan Sözleşmeli Personelden; Şirket Hizmetlerinin gerektiği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla, kanun, tüzük, yönetmelik, genelge talimat ve emirlerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurtdışında yerine getirmeyen; uyulması zorunlu kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı işleri yapan veya genel ahlak kurallarına aykırı fiil ve hareketlerde bulunan veya üst ve amirlerine karşı her türlü saygısız davranışlarda bulunanların fiillerine bakmak üzere söz konusu Disiplin Amirleri Yönetmelikleri ile Tarihli ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre kurulan Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü Disiplin Kurulu İle Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu nun tüm raportörlük hizmetlerinin yürütülmesi ile alman kararların ilgililere tebligatlarının yapılması işleri sürdürülmüştür TEFTİŞ RAPORLARI Teftiş Kurulu Yönetmeliği 42 nci maddesi esaslarına göre Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatındaki Personel Birimlerinin cevaplı teftiş raporları yukarıdaki maddede tadat edilen süreler içerisinde incelenmiş, raporlarda belirtilen hususlar talimat haline getirilerek, teftiş edilen birimlere süresi içerisinde gönderilmiştir. 110

114 Tablo : 1 ÇALIŞAN PERSONELİN KADRO DURUMU (Yıl Sonları İtibariyle) I Sayılı Cetvel (Memur) II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) Daimi İşçi (Kadrolu +Kad.Sür.İşçi) T O P L A M

115 Tablo : 2 ÇALIŞAN PERSONELİN DURUMU (Şeker Sanayii Fiili Ortalama) Sözleşmeli Memur Yrd.Hizmetli Daimi İşçi Kad.Sür.İşçi Geçici İşçi TOPLAM

116 ÇALIŞAN PERSONELİN ÖĞRENİM DURUMLARI ( 2012 Yılı Sonu İtibariyle ) Tablo : 3 Y ü k s e k Lise ve Dengi Ortaokul İlkokul Okur- Yazar T O P L A M Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % SÖZLEŞMELİ , , ,24 2 0, ,00 MEMUR , ,00 YARDIMCI HİZMETLİ 2 1, , , , ,00 DAİMİ İŞÇİ 405 5, , , , , ,00 KADROSUZ SÜREKLİ İŞÇİ 8 9, , ,29 8 9, ,00 GEÇİCİ İŞÇİ 73 2, , , ,48 3 0, ,00 TOPLAM:

117 Tablo : 4 ÇALIŞAN PERSONELİN STATÜLERİ İTİBARİYLE DURUMU (2012 Yıl Sonu İtibariyle) Sözleşmeli Memur Yrd.Hiz. Daimi İşçi K.S.İşçi Geçici İşçi T O P L A M Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adeti % , ,99 1 0, , , ,

118 ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2012 Yıl Sonu Adet ) Tablo : 5 Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş TOPLAM SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ TOPLAM

119 Tablo : 6 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2012 Yıl Sonu Adet ) 5 Yıla Y ı l ve Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l Fazla T O P L A M SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ TOPLAM

120 ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2012 Yıl Sonu itibariyle % olarak ) Tablo : % Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş TOPLAM SÖZLEŞMELİ 2,14 8,87 22,33 21,68 15,25 12,57 13,88 3,22 0,06 100,00 MEMUR 15,08 41,27 21,83 11,11 7,54 2,38 0,79 100,00 YARD.HİZMETLİ 2,03 15,54 41,22 29,73 9,46 2,03 100,00 DAİMİ İŞÇİ 0,91 7,14 18,15 33,55 22,62 13,98 2,30 0,61 0,59 0,15 100,00 KAD SÜREKLİ İŞÇİ 1,19 7,14 9,52 46,43 29,76 5,95 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 0,19 2,76 13,94 41,21 21,85 16,93 2,76 0,29 0,06 100,00 Tablo : 8 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2012 Yıl Sonu İtibarıyle % Olarak ) 5 Yıla Yıl % Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l ve Fazla TOPLAM SÖZLEŞMELİ 2,14 16,91 9,89 13,34 16,08 41,63 100,00 MEMUR 1,59 9,92 10,71 77,78 100,00 YARD.HİZMETLİ 3,38 25,00 71,62 100,00 DAİMİ İŞÇİ 1,55 11,71 33,71 25,43 18,37 9,24 100,00 KAD.SÜREKLİ İŞÇİ 95,24 4,76 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 25,23 65,53 3,47 1,04 4,73 100,00 117

121 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. ŞEKER SANAYİİ 2012 YILI FİİLİ ORTALAMALARI Tablo : 9 M E M U R YARDIMCI HİZMETLİ İŞÇİLER FABRİKASI II SAY.CET SÖZ.PERS I SAY.CET 657 S.K.T III SAY.CET 657 S.K.T II SAY.CET SÖZ.PERS III SAY.CET 657 S.K.T DAİMİ K.S.İŞÇİ GEÇİCİ TOPLAM Afyon Ağrı Alpullu Ankara Bor Burdur Çarşamba Çorum Elazığ Elbistan Erciş Ereğli Erzincan Erzurum Eskişehir Ilgın Kars Kastamonu Kırşehir Malatya Muş Susurluk Turhal Uşak Yozgat TOPLAM Afyon Mak Ankara Mak Erzincan Mak Eskişehir Mak Turhal Mak EMAF TOPLAM Genel Müdürlük İstanbul İrtibat Bürosu Tohum İşl.Fab Şeker Enstitüsü TOPLAM GENEL TOPLAM Not: Memur, Sözleşmeli Personel ve Daimi İşçilerin ortalamaları yıllık kişi sayısı üzerinden geçici işçi fiili ortalamaları ise 365 gün üzerinden hesaplanmış olup küsürlu çıkan sayılarda 0,5 ve üzeri tama iblağ edilmiştir. 118

122 ŞEKER SANAYİNDEN AYRILAN PERSONEL (Son Beş Yıl İçinde Yıl Sonları İtibariyle) Tablo: 10 Memur Sözleşmeli Personel A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Kimya Y.Müh Mak.Elekt.Y.Müh İnşaat Y.Müh Ziraat Y.Müh Orta Ziraat 2 2 Y.Tah.İdari Prs Diğerleri T O P L A M (A) Top.Daimi İşçi (B) Genel Toplam (A+B)

123 Tablo : 11 KADIN ERKEK DURUMU (2012 Yıl Sonu İtibariyle) KADIN ERKEK TOPLAM I Sayılı Cetvel (Memur) II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) 1 1 Daimi ve Geçici İşçiler T O P L A M

124 8.4 - MERKEZ PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI Genel Müdürlüğümüz bünyesinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 399 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre görev ifa eden Memur, Sözleşmeli Personel, Yardımcı Hizmetli Sınıfı Personeli, Şirketimiz Yönetim Kurulu Üyeleri ile 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan personelin başta ücret tahakkukları, özlük ve sicil işlemleri olmak üzere 2012 yılında takip ve sonuçlandırılan hizmetleri aşağıda başlıklar halinde sıralanmıştır. 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle Genel Müdürlüğümüz bünyesindeki personelimizin çalışma statülerine göre dağılımı; Şirket Dışından Yönetim Kurulu Üyesi 6 Şirket Dışından Denetim Kurulu Üyesi S.K. Tabi I Sayılı Cetvel S.K. Tabi II Sayılı Cetvel S.K. Tabi II Sayılı Yardımcı Hizmetli S.K. II Sayılı Cetvele Tabi Ücretsiz İzinli 4 T O P L A M : 287 Kadrolu Daimi İşçi 16 Sürekli İşçi 1 İ Ş Ç İ T O P L A M I : 17 G E N E L TO P L A M : 304 === KADRO ÇALIŞMALARI: Genel Müdürlüğümüz personeline ait, 2012 Yılı Memur ve İşçi kadroları isimlendirilerek takibi sağlanmıştır. 121

125 PERSONEL HAREKET ONAYLARI tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli Personelimizden terfi tarihlerine göre Derece yükselmesi veya Kademe ilerlemesine hak kazananlar ile 2012 yılı içerisinde 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37. ve 64. Maddelerine göre derece ve kademe yükselmesine hak kazananların Personel Hareket onayları hazırlanmış, ilgili makamlara onaylattırılarak, ilgililerin aylık ödemelerine zamanında yansıtılmıştır AYLIK MAAŞ - ÜCRET ÖDEMELERİ: Şirketimiz Yönetim ve Denetim Kurulu ücretleri, Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli personelimizin aylık maaş, işçilerimizin aylık ücret ödemelerine esas tüm değişiklikleri ve kesintileri süresi içerisinde bilgisayar ortamında maaş programlarına işlenerek tahakkukları yapılmış olup, söz konusu ödemeler, ATM Programlarına aktarılarak e- mail le Türkiye İş Bankası Sistem Servisine - 01 Ağustos 2012 tarihi itibariyle de Akbank Sistem Servisine gönderilmiştir yılı içerisindeki bütün tahakkuklar (Maaş, İkramiye, Asgari Geçim İndirimi, Aile-Çocuk Yardımı, Fark, Kıdem Tazminatı, Avans, Promosyon, Sendika Aidatları vb.) gecikmesiz ve eksiksiz olarak yapılarak, zamanında ödemeleri sağlanmıştır. Genel Müdürlüğümüzde tarihleri arasında Alt İşveren olarak hizmet veren Temizlik Firması elemanlarının (Aylık Ücret Bordroları, SGK Kesintileri, Vergi, İzin, İşe Giriş, İşten Ayrılış v.b.) tüm işlemleri aylık olarak kontrol edilerek, Satınalma Dairesi Başkanlığına gönderilmektedir DEVAM KONTROL SİSTEMİ : tarihinden itibaren, uygulanmasına başlanılan Genel Müdürlüğümüz kadrolu personeli ile geçici görevlilerin devam durumları, ana giriş kapımıza konulan (TURNİKE) 3 terminal ve personelimize dağıtılan optik okuyucu kartların bu terminallere kendileri tarafından okutturulması sonucu bilgisayar ortamında ve günlük listeler alınmak suretiyle takip edilmektedir. Müdürlüğümüzden alınan bir önceki günün devam durum listeleri ilgili Genel Müdür Yardımcıları ve Bağımsız Daire Başkanlıklarına düzenli olarak gönderilmektedir. Personelin devam durumlarının kontrolleri ilgili birim amirlerince 122

126 yapılarak, devamsız, geç gelen veya erken çıkan personelin isimleri hizalarına gerekli açıklamalar birim amirlerince yapılarak paraflanmaktadır. Söz konusu listeler kontrollerine müteakip Daire Başkanlarınca onaylandıktan sonra Müdürlüğümüze gönderilmektedir. Devam kontrol kartını kaybeden veya yeni gelenlere optik okuyucu kart temin edilmekte, ayrılanların kartları ise ilgililerden geri alınmaktadır T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İŞLEMLERİ : 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin emekli şahıs kesenek ve şirket karşılıkları, aylık icmal ve ihbar fişleri, Merkez Muhasebe Müdürlüğüne aylık olarak gönderilerek yasal süreleri içinde ödemeleri sağlanmıştır. Ayrıca; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin maaş ve sicil bilgileri, toplam hizmet süreleri, T.C Kimlik Bilgileri, Sigortalı toplam hizmet süreleri, şahıs kesenek ve kurum karşılıkları, 2012 yılında da internet ortamında Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilerek, güncel olarak takip edilmektedir Sayılı İş Kanununa tabi çalışan işçilerimizin aylıklarından kesilen, İşçi sigorta kolları ve İşsizlik Sigortası ile İşveren Hisseleri, süresi içerisinde, Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK) Ankara İl Müdürlüğüne yatırılmıştır. Söz konusu aylık bildirgeler, Sosyal Sigortalar Kurumuna internet ortamında gönderilmektedir. Ayrıca; tüm işçilerimizin sicil bilgileri ile aile fertlerinin bilgileri de internet ortamında, güncel olarak takip edilmektedir ve 5510 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanların SGK İşe Giriş-İşten Ayrılış Bildirgesi Tescil İşlemlerinin (nakil, emekli, ücretsiz izin, re-sen emeklilik, ölüm, istifa vb.) takibi yasal süreleri içinde yapılmıştır. Bilindiği üzere, tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapmakta iken 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına tabi olan sigortalılar ile ilk defa 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına tabi göreve giren sigortalıların, hizmet başlangıcından itibaren tüm hizmet bilgileri ve intibaklarına ilişkin olarak öğrenim durumu, unvan, askerlik diğer sigortalılık süresi, açık süresi, itibari hizmet süresi bilgileri ile ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminat bilgilerinin internet 123

127 üzerinden elektronik ortama aktarılması için HİTAP hizmet takip programı uygulamaya konulmuştur. Konuya ilişkin olarak hazırlanan 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Sigortalı Sayılanların Hizmet Bilgilerinin Elektronik Ortama Aktarılması Hakkında Tebiğ tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır. Sigortalıların hizmet başlangıcından itibaren hizmet belgesinin düzenlenmesine esas olan tüm bilgileri, kamu idareleri tarafından Kuruma internet ortamında gönderilir hükmüne istinaden, bu bilgiler yasal süreler içinde elektronik ortamda hizmet takip programına aktarılmış olup, güncel olarak takip edilmektedir. Genel Müdürlüğümüz Sağlık Servisinde çalışan; Doktor ve Diş Hekiminin, Sosyal Güvenlik Kurumana ait Hekim Takip Sistemi aracılığı ile kurumda çalışan doktorlara ait bilgi giriş (Sağlık Kuruluşları Tekil Tanımlayıcı ve Hekim Takip Sistemi Formu) işlemleri yapılmıştır. Hekimlerin, Tıbbı Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mesleki Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Prim Tahsilat Makbuzu) poliçe tutarının yarısının, Kanunun ilgili hükümlerine göre kişilere ödenmesi sağlanmıştır YURTDIŞI - YURTİÇİ GEÇİCİ GÖREVLENDİRME VE HARCIRAH İŞLEMLERİ : Başbakanlığın 2007/3 Sayılı Genelgesi doğrultusunda zorunlu hallerde ve tasarruf tedbirlerine azami riayet edilerek 2012 yılı içerisinde 1 personelimiz toplam 1 sefer yurtdışına gönderilmiştir. Söz konusu görevlendirmede; * Fransa / Paris şehrinde (21-23 Mayıs 2012) OECD Forum 2012 Bakanlar Konsey Toplantısına Türkiye İşverenleri Sendikası Konfederasyonu heyetine Sendika Başkanı olarak temsilen iştirak etmiştir. İlgilinin Yurtdışı seyahat öncesi görevlendirme ve izin onayı, işlemleri zamanında ve eksiksiz tamamlanmıştır. Söz konusu personelin tüm masrafları Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikası tarafından karşılanmıştır. 124

128 Yurtiçi görevlendirmelerde, geçici görevli gönderilen personelin, geçici görev tahakkukları 6245 sayılı Harcırah Kanunu Hükümlerine göre yapılarak, hak sahiplerine zamanında ödemeleri sağlanmıştır TEDAVİ YARDIMI - İZİN : Personel Sağlık Hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği esaslarına göre, (SUT- 15 Ocak 2010 tarihinden itibaren (SGK) Genel Sağlık Sigortasına devredilmiştir.) 2012 yılında, Genel Müdürlüğümüzde 5510 Sayılı Kanunun 4/C kapsamında çalışan personelin kendisi ve bakmakla yükümlü oldukları Aile Fertlerine ait hak sahipliklerine ilişkin bilgileri, Sosyal Güvenlik Kurumunun Tescil ve Sağlık Aktivasyonları sistemine giriş işlemleri istenilen süre içerisinde yapılmıştır. Ayrıca, çalışan personel ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi SGK nın (SPAS) programında birleştirilmiş ve tüm genel sağlık sigortalıları ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık aktivasyon provizyon işlemlerinin tek bir program üzerinden otomatik olarak yürütülmesi sağlanmış olup, program Türkiye genelinde uygulamaya açılmış olduğundan Kurumun (SGK) İnternet sayfasından Sigortalılar ve hak sahipleri sağlık yardımına müstehak olup olmadıklarını kontrol ederek, müstehaklığı görülenler doğrudan sağlık hizmet sunucularına başvurabilmektedirler. Sistemde bilgileri hatalı olanların (Tescil ve Sağlık Aktivasyonları) Sigortalı İşe Giriş ve İşten Ayrılış Bildirgesi (Kamu Çalışanları) başlığı altında kayıt güncellemesi yapılarak düzeltilmiştir. Genel Müdürlük personelimizin 2012 yılı yıllık ve mazeret izinleri ile rapor günleri ilgililerin izin takip föylerine işlenerek özenle takipleri sağlanmıştır. Şirketimizde hizmet yılını dolduran (Memurlar-20,25,30 yıl / İşçiler-20,30 yıl) personellerimizin 2012 yılında da hizmet yılı armağan listeleri hazırlanarak, dağıtımı yapılmıştır. Yukarıda ana başlıklarla sıralamaya çalıştığımız genel işlevlerimiz dışında; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Bakanlık ve ilgili kurumlara düzenli olarak gönderilen aylık ve yıllık istatistiki bilgileri kapsayan dökümanlar ile personelimizin müracaatları halinde isteğe bağlı belgeler ve hususi pasaport formları Müdürlüğümüz tarafından hazırlanmıştır. 125

129 9. PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ 9.1. PAZAR ARAŞTIRMALARI Dünya şeker borsa fiyatları, şeker piyasalarındaki gelişmeler, üretim, tüketim ve stok hareketleri ile ihaleler ve AB şeker politikası günlük olarak Reuters monitöründen izlenmiş, elde edilen bilgiler ilgili merci ve birimlere iletilmiştir. Şekere ilaveten yan ürünlerimiz (melas ve alkol) ile alternatif tatlandırıcılar hakkında dış piyasa hareketleri; yine Reuters monitöründen günlük olarak izlenirken, ayrıca abonesi olduğumuz uluslararası araştırma kuruluşu F.O.Licht in periyodik yayınları ile büyük şeker kuruluşu ve tacirlerinin raporları izlenip tercüme edilerek dikkate değer bilgiler ilgili merci ve birimlere sunulmuştur. Bu konudaki bilgiler DÜNYA ŞEKER DURUMU bölümünde gösterilmiştir. Ayrıca, AB üyeleri ile komşu ve diğer muhtelif ülkelerin pancar alım fiyatları, küp ve kristal şeker perakende satış fiyatları ile etil alkolün ithal-ihraç fiyatları Büyükelçiliklerimizden temin edilerek düzenlenen tablolar her ay değişen kurlara göre revize edilerek ilgili mercilere iletilmiştir. Müşteri memnuniyeti anketi yapılmıştır. 126

130 9.2- SATIŞ İŞLERİ ŞEKER SATIŞLARI YURTİÇİ SATIŞLAR 2012 yılında fabrikalar itibariyle yurtiçine satılan şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. İMALATÇI- İHRACATÇILARA SATILAN. SATIŞLAR ( TON ). PİYASAYA KRİSTAL SATILAN KÜP FABRİKA ADI TOPLAM AFYON 707, , ,150 AĞRI , ,700 ALPULLU 6.464, ,400 ANKARA 9.552, , ,850 BOR , ,850 BURDUR 4.234, , ,800 ÇARŞAMBA 759, ,400 ÇORUM 5.306, , ,100 ELAZIĞ , ,550 ELBİSTAN , , ,650 ERCİŞ 9.215, ,300 EREĞLİ , , ,100 ERZİNCAN , ,650 ERZURUM ,900 94, ,200 ESKİŞEHİR 3.475, , ,900 ILGIN , , ,900 KARS , ,900 KASTAMONU 6, , ,000 KIRŞEHİR 9.628, , ,900 MALATYA , ,550 MUŞ , ,400 SUSURLUK 764, ,100 TURHAL , ,250 UŞAK , ,250 YOZGAT 4, , ,550 TOPLAM , ,450 94, ,

131 2012 YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN YURTİÇİ ŞEKER SATIŞ MİKTARLARI : GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%) ŞEKER ,000 Ton ,400 Ton 111, YILI ŞEKER SATIŞ FİYATLARI (Fabrika teslim, KDV Hariç TL/Kg.) ŞEKER CİNSİ 01/01/ /12/2012 TARİHLERİ ARASI KRİSTAL 50 Kg.Polipropilen Torba 1,97 ( tarihleri arası) 50 Kg.Polipropilen Torba 2,12 ( tarihleri arası) KÜP 50 Kg.Polipropilen Torba 2,44 ( tarihleri arası) 50 Kg.Polipropilen Torba 2,63 ( tarihleri arası) Aylar itibariyle son 5 yılda yurtiçine yapılan şeker satışları aşağıda gösterilmiştir. YILLAR. AYLAR 2008 TON 2009 TON 2010 TON 2011 TON 2012 TON OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK TOPLAM Satış rakamlarına İmalatçı - İhracatçı Firmalara yapılan satışlar dahildir. - Yurtiçi A Kotası satışlarımız 2012 yılında 2011 yılına göre % 20,52 oranında artmış, İmalatçı- İhracatçı Firmalara yapılan C Şekeri satışları ise % 24,68 oranında azalmış olup, yurtiçi şeker satışlarımız toplamda % 13,33 oranında artmıştır. 128

132 Şirketimizin takvim yılı itibariyle son beş yıllık şeker bilançosu (Bin ton) AÇIKLAMALAR Yılbaşı stoku Üretim Tüketim İhracat Sair Surette Tenziller Yıl sonu stoku Yılbaşı ile Yıl Sonu Farkı Yılbaşından Müteakip Pazarlama Yılı Başına Kadar Yurtiçi Satış (*) İhraç Müteakip Yılın Pazarlama Yılı başı stoku (+) veya ithal ihtiyacı (-) (*) : ( Tarihleri arasındaki dönem için tahmini değerler alınmıştır. ) ETİL ALKOL SATIŞLARI 2012 yılında satılan etil alkol miktarı ile satış fiyatları aşağıda gösterilmiştir. - MEY Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş Litre (KDV Hariç) TL/LT. 2,35 - M.K.E.K.Barut Fabrikası Müdürlüğü Litre (KDV Hariç) TL/LT. 2,35 T O P L A M Litre 2012 YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN ALKOL SATIŞLARI : CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN GERÇEKLEŞME ORANI (%) ETİL ALKOL LİTRE LİTRE 93,74 129

133 9.2.3-MELAS SATIŞLARI İç Satışlar 2012 yılında Maya ve Yem Sanayine ton melas satışı yapılmıştır. Ayrıca etil alkol imali için de ton melas kullanılmıştır YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN MELAS SATIŞ MİKTARI : GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%). MELAS Ton Ton 105,20 (Etil Alkol İmalatı İçin Kullanılan Dahil) SON 5 YILLIK MELAS SATIŞLARI (TON) CİNSİ 2008 YILI 2009 YILI 2010 YILI 2011 YILI 2012 YILI MELAS Not: Etil alkol imalinde kullanılan melas miktarı hariçtir. 130

134 2012 YILINDA UYGULANAN MELAS SATIŞ FİYATLARI ( KDV HARİÇ - TL / TON ) AFYON 264,- 290,- 319,- 370,- AĞRI 209,- 230,- 253,- 295,- ALPULLU 264,- 290,- 319,- 370,- ANKARA 253,- 279,- 307,- 356,- BOR 231,- 254,- 280,- 325,- BURDUR 253,- 279,- 307,- 356,- ÇARŞAMBA 231,- 254,- 280,- 325,- ÇORUM 231,- 254,- 280,- 325,- ELAZIĞ 231,- 254,- 280,- 325,- ELBİSTAN 231,- 254,- 280,- 325,- ERCİŞ 209,- 230,- 253,- 295,- EREĞLİ 209,- 230,- 253,- 295,- ERZİNCAN 231,- 254,- 280,- 325,- ERZURUM 231,- 254,- 280,- 325,- ESKİŞEHİR 264,- 290,- 319,- 370,- ILGIN 253,- 279,- 307,- 356,- KASTAMONU 253,- 279,- 307,- 356,- KIRŞEHİR 209,- 230,- 253,- 295,- KARS 209,- 230,- 253,- 295,- MALATYA 231,- 254,- 280,- 325,- MUŞ 209,- 230,- 253,- 295,- SUSURLUK 264,- 290,- 319,- 370,- TURHAL 231,- 254,- 280,- 325,- UŞAK 264,- 290,- 319,- 370,- YOZGAT 209,- 230,- 253,- 295,- NOT: Bölgesel satış fiyatları Fabrikaların üretim-satış ve stok durumları göz önünde bulundurularak zaman zaman değiştirilmektedir. 131

135 9.2.4-ŞLEMPE SATIŞLARI İç Satışlar 2012 yılında ; 8.729,790 ton şlempe satılmıştır POTASYUM SÜLFAT SATIŞLARI İç Satışlar 2012 yılında potasyum sülfat satışı yapılmamıştır. Ürünlerimize ait satış miktarları bir önceki yıl ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. ÜRÜN ADI 2011 YILI 2012 YILI 2011/2012 Yılları Artış - Azalış % Kristal Şeker (Ton) ,36 Küp Şeker (Ton) ,07 Melas (Etil Alkol imaline verilen ,60 dahil) (Ton) Etil Alkol (Bin Litre) ,20 Şlempe (Ton) ,63 Potasyum Sülfat (Ton) - - Füzel Yağı ( Bin Litre) yılında ton, 2012 yılında ise ton melas etil alkol imalinde kullanılmıştır. STOKLAR tarihi itibariyle ürünlerimize ait satılabilir stok miktarları aşağıda gösterilmiştir. CİNSİ MİKTARI Kristal Şeker ( Ton ) (x) Küp Şeker ( Ton ) 54 Melas ( Ton ) Etil Alkol (Bin Litre) 659 Şlempe ( Ton ) 226 Potasyum Sülfat ( Ton ) - Bioetanol (Bin Litre) 160 Füzel Yağı (Bin Litre) 2 (x) : Stoklara A ve B Kotası Şeker ile C Şekeri dahildir. Not: Türk Kızılayına devredilen 50 bin ton şekerden halen teslim alınmayan ton şeker stoklara dahil edilmemiş olup, bu şeker Afyon Şeker Fabrikası stoklarında muhafaza edilmektedir. 132

136 2012 yılında ,60 TL.ye ulaşan satış hacmimizin gruplar itibariyle değer dağılımı aşağıda gösterilmiştir. GENEL SATIŞ HACMİ (TL.) SATIŞ GRUPLARI TÜRKŞEKER 1- Şeker -Yurtiçi Satışlar ,75 -Yurtdışı Satışlar ,74 2- Etil Alkol -Yurtiçi Satışlar ,75 -Yurtdışı Satışlar - 3- Melas -Yurtiçi Satışlar ,01 -Yurtdışı Satışlar - 4- Yaş Pancar Posası ,64 5- Şlempe -Yurtiçi Satışlar ,36 -Yurtdışı Satışlar - 6- Potasyum Sülfat Satışları - 7- Hassas Pancar Tohumu(Şeker Ens.) -Yurtiçi Satışlar - -Yurtdışı Satışlar - 8- Atölyelerimizin ve Makine Fab. yaptığı işler (Yurtiçi) ,43 9- Yardımcı İstihsal Maddeleri Satışı ,05 10-Diğer Satışlar (Malz., Hurda, Diğer) ,87 TOPLAM ,60 133

137 YURTDIŞI SATIŞLAR tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2011/2200 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında; Şirketimiz stoklarında bulunan yurtiçi tüketim fazlası ton şekerin, doğabilecek zarar Şirketimiz bünyesinde kalmak üzere, dünya piyasa fiyatları esas alınarak ihraç ve/veya ihraç kaydıyla satışının 08/01/2002 tarih ve 4736 sayılı kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf olduğu belirtilmiştir. Bu karar ile stok fazlası şekerin ihraç ve/veya ihraç kaydıyla satışı için yapılan yasal düzenleme kapsamında 2012 yılında da bu tür şeker satışlarına devam edilmiştir. İhraç kayıtlı olarak teslim edilen ve ihracı gerçekleşen şeker miktarı ton olup; ton şeker de bedeli mukabilinde doğrudan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ne ihraç edilmiştir yılında ihraç edilen ,000 ton şeker karşılığında ,75 ABD $ ı gelir elde edilmiş olup; ortalama teslim fiyatı ABD $/ton 682,21 olarak gerçekleşmiştir. Son 5 yılda gerçekleştirilen şeker ihracıyla ilgili bilgiler aşağıda gösterilmiştir. YILLAR İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMAT/ TON DOĞRUDAN İHRAÇ EDİLEN / TON TOPLAM TON , , , , , , , , , , , ,000 Talepte bulunan bütün firmalara teklif gönderilmesine ve önceki yıllarda Şirketimizden ihraç/ihraç kaydıyla şeker alan firmalar nezdinde yapılan görüşmelere rağmen, beklenen miktarda ihraç/ihraç kaydıyla şeker satışı gerçekleştirilememiştir. Talep yetersizliğinin sebebi; başlıca ihraç pazarımız olan komşu ülkelerde hem şeker işleyen rafinerilerin faaliyete geçmesi, iç kargaşa ve Avrupa Birliğinde yaşanan finansal kriz nedeniyle Avrupalı şeker tacirlerinin piyasadan çekilmesi sanılmaktadır. 134

138 İMALATÇI İHRACATÇI FİRMALARA ŞEKER SATIŞI: T.C. Şeker Kurumu ile T.C. Dış Ticaret Müsteşarlığının yapmış oldukları düzenleme ile 21/12/2006 tarihinden itibaren şeker ithali için Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmemekte, mamul ihracatı sonrası hak edilen şeker için Şeker Kurumunca Tahsisat Belgesi düzenlenmektedir. Uygulama esasları 21/12/2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 135/1 sayılı karar ile belirlenmiş olup, bu karar esasları dahilinde İmalatçı-İhracatçı firmalara Tahsisat Belgesine istinaden şeker satışına 2012 yılında da devam edilmiştir. Aynı zamanda 2008/13661 sayılı Bakanlar Kurulu kararına da dayandırılan bu türlü satışlarda fiyat; İhracatçı Birliklerince bildirilen ihracat dönemine göre T.C. Şeker Kurumunca 10 ar günlük veya aylık borsa fiyatları ortalamasına ton başına 61,- ABD $ ı ilavesiyle belirlenirken; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 245/5 sayılı Şeker Kurulu Kararı ile 10 ar günlük fiyat uygulamasına son verilerek imalatçı ihracatçılara C şekeri satışlarında uygulanacak fiyat; temel fiyat ile navlun bedelinin toplamından oluşturulmuştur. Bilahare Şeker Kurumunca tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Kararın 11. maddesinde yapılan değişiklikle 2012 yılının Temmuz ayından itibaren yapılacak ihracatlara karşılık sadece Temmuz 2012 ayının bitiminden itibaren Baz Fiyat belirleneceği yer almıştır. Bu nedenle Tahsisat Belgesine istinaden Temmuz 2012 ayından itibaren C şekeri satış fiyatı; Şirketimiz Yönetim Kurulu Kararıyla ( /13-2 sayılı) Baz Fiyata ton başına 61,- ABD $ ilavesiyle yeniden belirlenmiştir yılında bu şekilde ,650 ton şeker satılmış olup, 109,12 milyon ABD. Doları karşılığı satış geliri elde edilmiştir. Satılan ,650 ton şekerin ; ,200 tonu C pancarından üretilen C şekeri, 140,000 tonu B şekerinden aktarılan C şekeri, ,450 tonu kota aşımından dolayı A şekerinden aktarılan C şekeridir. 135

139 Önceki yıllarda Tahsisat Belgesine kayden yapılan satışa ait bilgiler aşağıda belirtilmiştir. YILLAR MİKTAR/TON , , , , , yılları arasında Dahilde İşleme İzin Belgesi ne İstinaden satılan Şeker Miktarı ile Taahhüt Hesabı Kapanan Belgelere ait bilgiler aşağıda gösterilmiştir. YILLAR DİİB NE İSTİNADEN TESLİMAT/TON TAAHHÜT HESABI KAPANAN MİKTAR/TON , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,000 -BELGE KAPSAMINDA HİÇ İHRACAT YAPILMAYIP , ,264 İPTAL EDİLEN BELGELER İSTİNADEN YAPILAN TESLİMAT ,550 TOPLAM ,814 İŞLEMLERİ DEVAM ETTİĞİ İÇİN TAAHHÜT HESABI KAPANMAMIŞ BELGELER MİKTARI 900,

140 9.3. SATINALMA İŞLERİ 9.3. YURTİÇİ SATINALMALAR İş Programımızda yurtiçinden temini öngörülen malzemenin durumu aşağıda belirtilmiştir. Fabrikalarımızın 2011/2012 kampanya dönemi ihtiyacı çeşitli işletme malzemeleri, yatırım malzemeleri ile idame, tamamlama ve bakım onarım malzemelerinin cins ve miktarları ile bunların tarihi itibariyle durumları aşağıda gösterilmiştir. Siparişe Bağlanan Miktarlardan tarihine kadar tesellüm edilen malzeme ALINAN MALZEMENİN CİNSİ BİRİMİ MİKTARI MAL BEDELİ (KDV Hariç Bin TL) YAKITLAR a-kok Kömürü b-linyit Kömürü c-fuel-oil (%1.0 Kükürtlü) d-doğalgaz e-mazot, benzin, petrol f-diğer yakıt Ton Ton Ton m AMBALAJ MALZEMESİ: Polipropilen Torba Astarsız Adet DİĞER AMBALAJ MALZEMESİ 189 DİĞER İŞLETME MALZEMELERİ Formalin, Soda, Perlit, Tuzruhu, Sülfürikasit, GP Filtre Torbası, BMA Filtre Torbası, Filtre Bezleri, Hidroklorikasit, Taş Önleyici, Köpük Önleyeci, Manoflament GP ve Çamur Koyulaştırma Filtre Torbası, Şlam Pres ve Mekanik Filtre Bezleri, Pres Filtre Torba Bezi, Pancar Bıçağı ve Bileme Frezesi, Kimyasal Madde, Lab. Cam Malz., Kimyasal Madde v.b. ZİRAİ MÜCADELE İLACI: 399 TOHUM İLACI: 239 YATIRIM MALZEMESİ DİĞER MUHTELİF MALZEME: GENEL TOPLAM:

141 GENEL SATINALMA HACMİ 2012 yılı Yurtiçi ve Yurtdışı piyasalardan yapılan mübayalar grupları itibari ile aşağıda gösterilmiştir. Yurt içi ve dışı firmalardan yapılan mübayaalar: Şeker sanayi olarak tarihi itibari ile genel mübayaa hacmi Bin TL ye ulaşmış olup, ana gruplara göre detayı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. DIŞ (Bin TL) İÇ (Bin TL) TOPLAM (Bin TL) a-pancar Tohumu b-ambalaj Malzemesi c-yakıtlar d-sun i Gübre e-yatırım Malzemesi f-diğer Muhtelif Malzemeler g-ithal Şeker h-ham Şeker ı-pancar (Bed. Ve Tazminatı) Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı Yılı Genel Toplamı

142 YURTDIŞI SATINALMA 2012 yılında döviz satışı/transferi yapılarak, fiili ithali gerçekleştirilen malzeme ve hizmet alımları 1 no lu tabloda gösterilmiştir: Tablo No: YILI FİİLİ İTHALAT TABLOSU Bedeli Malzeme Türü (Bin $) Miktar Sevk Şekli Malzeme / Hizmet Adı I.HAMMADDE VE ÜRETİM MLZ. 1-Hammadde Kimyevi Madde Laboratuar Mlz Yakıtlar Diğer Muh.İşl.Mlz. 83,81 Muhtelif Denizyolu Santrifüj Süzgeçleri 6- Kristal Şeker Ham Şeker HAMMADDE VE ÜRETİM TOPLAMI 83,81 II-ZİRAAT ALET VE YEDEKLERİ III-DEMİRBAŞ MLZ IV-YATIRIM MLZ. 1-Makina ve Tesis Diğer Muh.Yat.Mlz. 562,29 Muhtelif Karayolu Kristal Şeker Santrifüjleri ve Yedekleri YATIRIM MLZ. TOPLAMI 562,29 VI-HİZMET 1, Rafine Şeker Birliği Üyelik Aidatı GENEL TOPLAM : 647,33 139

143 SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ULAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ Tarihleri arasında Şirketimize ait nakliye ve muhtelif hizmet alımlarını gösterir tablo TEŞEKKÜLÜMÜZE AİT FABRİKALAR TOPLAMI SEVK EDİLEN MALZEME SEVK ŞEKLİ MİKTAR TON NAKLİYE TUTARI(TL.) ORTALAMA FİYAT (TON/TL) A) KİREÇTAŞI Karayolu ,24 B) PANCAR (Müt.) Karayolu ,06 PANCAR (Çiftçi) Karayolu ,83 PANCAR TOPLAMI C) ŞEKER (Yurtiçi) Karayolu ,07 D) PERSONEL TAŞIMA E) KİRALIK VASITA TOPLAM GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE TEŞEKKÜLÜMÜZ VARLIKLARININ RİSK SİGORTASININ YAPTIRILMASI TEŞEKKÜLÜMÜZÜN EĞİTİM HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE YAPILAN DİĞER MUHTELİF HİZMET ALIMLARI GENEL TOPLAM

144 10-YATIRIMLARIMIZ 10.1-YATIRIM FAALİYETLERİ 2012 Yılı Genel Yatırım Programı içerisinde yer alan Şirketimize devre başı yatırım programından ,- TL ödenek verilmiştir. Programda yer alan projelerimizin genel durumu ve fiziki gerçekleşmeleri incelenerek verilen ödeneğin proje bazında yeterli olamayacağı sonucuna varılmış olup, 2012 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair tarih ve 2011/2303 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine istinaden, T.C.Kalkınma Bakanlığı na bilgi verilmek kaydıyla, bağlı olduğumuz T.C.Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı kanalıyla Maliye Bakanının onayı ile programın revizesiyle ilgili olarak muhtelif tarihlerde yaptığımız talepler sonucunda toplam ,- TL ödenek aynı proje veya projeler arasında aktarılarak yatırımlarımız gerçekleştirilebilmiştir. Şirketimizin proje bazındaki 2012 yılı yatırım programı ve gerçekleşme durumu ekli tabloda detaylı olarak gösterilmiştir. Tablonun incelenmesinden de anlaşılacağı üzere yatırım faaliyetlerimiz arasında Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu, Atık Su Arıtımı, Fabrikaların Meydan Tesisleri Takviyesi ve Modernizasyonu, Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme projeleri ile Muhtelif İşler projesinin Makina-Teçhizat bölümü ağırlık taşımaktadır YATIRIM HARCAMA SEYRİ Yatırım Harcamalarımızın dönemine ait son 5 yıllık Revize Program ve Gerçekleşme tutarları aşağıda gösterilmiştir. 141

145 TÜRKŞEKER A.Ş. YATIRIMLARI (TL) Oran % Yıllar Program Revize Program Gerçekleşme

146 YATIRIM GERÇEKLEŞME DURUMU 2012 yılı revize programında Şirketimiz yatırımlarına ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödenekten ,- TL harcanarak %66 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Şirketimizin belli başlı yatırımları ile bunların 2012 yılı sonundaki durumları aşağıda sektörler ve projeler itibariyle açıklanmıştır YATIRIM PROJELERİ TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI Yeni Projeler 2012 de Bitenler 2012 A Numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi : Projenin 2012 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı İnşaat bölümünde %97 dir. Projenin 2012 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı Makina-Teçhizat bölümünde %99 dur İMALAT SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI A-GIDA SANAYİİ Devam Eden Projeler 2012 den Sonraya Kalanlar 1994 C Numaralı Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu Projesi: Bu projenin amacı fabrikalarımızı yeni teknolojiye uygun makina tesisler ile teçhiz ederek, enerji ve personel tasarrufu sağlamak, daha kaliteli ürün elde etmek, kayıpları azaltmak ve maliyetleri düşürmektir yılı için bu projeye ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 143

147 1994 yılında uygulamaya konulan bu proje için verilen ödenekler o yıl için talep edilenin çok altında kaldığından, fabrikaların modernizasyon ve otomasyon işleri planlanan zaman içerisinde tamamlanamayarak ileri yıllara sarkmaktadır. Bu proje için 2012 yılında verilen ödenekler ile Afyon Şeker Fabrikasının Rafineri Otomasyon Sistemine Ait Saha Elemanlarının Yenilenmesi, Ağrı Şeker Fabrikasının 50 t/h Buhar Kazanı Otomasyon ve Elektrik Sisteminin İyileştirilmesi, Çorum Şeker Fabrikasının 50 ton/saat Buhar Kazanları, Su ve Buhar Sistemlerinin Otomasyonu ve Eskişehir Şeker Fabrikasının Rafineri Otomasyon PLC-SCADA Sisteminin Güncellenmesi ve Saha Elemanlarının Yenilenmesi işleri tamamlanmıştır. Bu projede 2012 yılı ödeneğine göre %97 oranında gerçekleşme sağlanmış olup söz konusu proje kapsamında yapılan yatırımlar Yönetim Kurulumuzun tarih 2716/2-1 sayılı kararı ile nihayete erdirilerek nakden ve fiziken gerçekleşenler ait oldukları sabit kıymet gruplarına intikal ettirilmiştir C Numaralı Atık Su Arıtımı Projesi : tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2872 sayılı Çevre Kanunu ve buna dayalı olarak çıkarılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Şirketimize bağlı fabrikalarda Atık Su Arıtım Tesisleri kurma ve işletme yükümlülüğü getirmektedir yılında yatırım programına, 1995 yılında ise uygulamaya alınan Atık Su arıtımı projesi ile öncelik sırasına göre tüm fabrikalarımıza Atık Su Arıtımı Tesisi yapılarak Çevre Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uyularak doğal çevrenin korunması amaçlanmıştır tarih sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 5491 sayılı Kanunun Geçici 4.maddesi gereği Atık Su Arıtım Tesisi olmayan sanayi kuruluşlarına; bu tesislerin kurulmasına ilişkin 2006/15 sayılı İş Termin Planı Genelgesi çerçevesinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığına İş Termin Planı sunma ve Atık Su Arıtım Tesislerini aynı Genelgede belirtilen süre içinde tamamlayarak işletmeye alma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu yükümlülük kapsamında tüm fabrikalarımız Mayıs 2007 tarihi itibariyle İş Termin Programını T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunmuştur. Bu meyanda fabrikalarımıza öncelik sırasına ve ödenek durumuna göre Atık Su Arıtım Tesisi kurulmasına başlanmış olup çalışmalar devam etmektedir. 144

148 2000 yılında Ereğli, 2005 yılında Yozgat, 2006 yılında Kırşehir ve Turhal, 2008 yılında Afyon ve Çorum 2012 yılında Eskişehir ve Ankara Şeker Fabrikalarımızın Atık su Arıtım Tesisleri kurularak devreye alınmıştır yılı programımızda bu proje için ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu proje kapsamında; Yapımı gerçekleştirilen Erzurum, Muş, Erzincan ve Malatya Şeker Fabrikaları Atıksu Arıtım Tesislerinin geçici kabulleri; yapılmıştır yılı Şubat ayında da Kastamonu, Ilgın ve Burdur Şeker Fabrikaları Atıksu Arıtım Tesislerinin kesin kabulleri yapılacaktır. Ilgın Şeker Fabrikasının Evsel Atıksu Arıtım Tesisi (Makine tesis, inşaat, montaj, işletmeye alma dahil komple) iş kaleminde Makine Tesis ve İnşaat işleri tamamlanmış olup, montajı devam etmektedir. Malatya ve Muş Şeker Fabrikalarının Çamur Susuzlaştırma Ünitesinin Belt Pres ilavesi yapım işleri tamamlanmış olup, geçici kabulleri yapılmıştır. Muş Şeker Fabrikasının Deşarj Sularının Toplanıp Dengeleme Havuzuna Alınması İçin Muhtelif İnşaat ve Makine Tesis işi tamamlanmıştır. Bu projede 2012 yılı ödeneğine göre %52 oranında gerçekleşme sağlanmış olup söz konusu proje kapsamında yapılan yatırımlar Yönetim Kurulumuzun tarih 2716/2-1 sayılı kararı ile nihayete erdirilerek nakden ve fiziken gerçekleşenler ait oldukları sabit kıymet gruplarına intikal ettirilmiştir C Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi : Küçük ölçekli ve fabrika merkezine yakın kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ve bedeli ödenen ile işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2012 yılında revize ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 145

149 Söz konusu proje kapsamında; 2012 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere, Ankara ve Muş Şeker Fabrikalarına Beton Yer Silosu Sahası Yapılması, Burdur Şeker Fabrikasına Meydan Sahası Parke Kaplama Tadilatı ve Betonlanması, Afyon Şeker Fabrikasına Küspe Kamyonları Peronu Yapılması tamamlanmıştır. Afyon, Bor, Ankara, Ereğli, Muş Şeker Fabrikalarına Çukursuz 60 tonluk Elektronik Kantar Tesisleri, Elbistan Şeker Fabrikasına Kameralı Kontrol Sistemi ve Turhal Şeker Fabrikasına Trafo Tesisi kurulup hizmete sunulmuştur. Ayrıca, Uşak, Bor, Çorum ve Yozgat Şeker Fabrikaları için 60 tonluk Tek Platformlu Pancar Boşaltma ve Temizleme Makinesi İmalatı ile Elbistan Şeker Fabrikasının Pancar Boşaltma ve Temizleme Makinesinin Tadilatı tamamlanmıştır. Bu projede 2012 yılı ödeneğine göre %94 oranında gerçekleşme sağlanmış olup, söz konusu proje kapsamında yapılan yatırımlar Yönetim Kurulumuzun tarih 2716/2-1 sayılı kararı ile nihayete erdirilerek nakden ve fiziken gerçekleşenler ait oldukları sabit kıymet gruplarına intikal ettirilmiştir C Numaralı Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda fabrikalarımızdaki emisyon değerlerinin ve hava kalitesinin ölçülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde yapılması istenen çalışmalar kapsamında Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi talebimiz T.C.Kalkınma Bakanlığınca kabul edilerek, 2008 yılı yatırım programımıza dahil edilmiştir. Yine Fabrikalarımız tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin Ek 5 listesinin 1.Grup Tesisler: Yakma Tesisleri maddesine tabidir. Bu yönetmeliğin 5.maddesine göre hava emisyonu olan ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan şeker fabrikalarımızın çevre izninin alınması zorunlu kılınmıştır. Bu doğrultuda fabrikalarımızdaki emisyon değerlerinin ve hava kalitesinin ölçülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde yapılması istenen çalışmalar kapsamında fabrikalarımızda Baca Gazı ve Debi Ölçüm Cihazları ile Hava Kalitesi Ölçüm Cihazı, Buhar Kazanlarının Doğalgaza Dönüşümü, Desülfürizasyon Tesisi Kurulması, Akışkan Yataklı Kazan Kurulması ile Atık su Arıtım Tesislerinden çıkan Biyogazın değerlendirilmesi işlerinin yıllara sari olarak yapılması planlanmaktadır yılı için bu projeye revize ,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 146

150 2012 yılı içinde Burdur Şeker Fabrikasında Buhar Kazanlarının Doğalgaz kullanabilir Hale Dönüştürülmesi için İç Tesisat Yapım İşi gerçekleştirilmiştir. Erzurum Şeker Fabrikasına Buhar Kazanlarının Yakma Sistemlerinin Doğalgaza Dönüşümü kapsamında dış tesisat (doğal gaz bağlantı hattı ve RM-B istasyonu) yapım işinin ihalesine çıkılmıştır. Yüklenici ile sözleşme imzalanmış olup, Yüklenici malzeme teslimini yapmıştır. Mevsim şartlarının düzelmesinden sonra montaj işlerine başlanacaktır. İç tesisat yapım işinde Proje, Müşavirlik, Kontrol ve Denetleme Hizmet İşine ait ön/avan proje hazırlanmıştır. Hazırlanan bu ön/avan projeyle de iç tesisat işinin yapım işi ihalesine çıkılmıştır. Yüklenici ile sözleşme imzalanmıştır. Afyon Şeker Fabrikasının Bacagazı Ölçüm Cihazı ve Gaz Şartlandırma Sistemi, Ankara Şeker Fabrikasının kcal/h Kalorifer Kazanı, Eskişehir Şeker Fabrikasının Alakart Lokantası Doğal Gaz Dönüşümü Yapılması, Malatya Şeker Fabrikasının Doğalgaz Hatlarının Müstakil Hale Getirilmesi ve İşçi Pansiyonuna Doğalgaz Boru Hattı Bağlanması, Turhal Şeker Fabrikasının Sürekli Toz Ölçüm Sistemi (1 set) yapım işleri tamamlanmıştır. Burdur Şeker Fabrikasının Sürekli Baca Gazı Ölçüm Cihazı (100 ton/saat kazan bacası için) iş kaleminde malzeme teslimi ve montajı yapılmıştır. Burdur Şeker Fabrikasının 100 ton/saat Kazan Ekonomizer Tadilatının Yapılması (Makine tesis, demontaj, montaj, inşaat vb. dahil komple) işinin malzeme temini yapılmış olup, 2013 yılında montajı tamamlanacaktır. Bu projede 2012 yılı ödeneğine göre %48 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Yeni Projeler 2012 de Bitenler a) 2012 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi a.1) İnşaat Bu projeden 2012 yılı içinde ödenek tefrik edilen İnşaat işlerinden vazgeçilenlerin dışındakilerin ihaleleri yapılarak inşaatlar tamamlanmıştır. Bu projenin 2012 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %47 tir. a.2) Makina ve Teçhizat Proje kapsamında ana hatlar itibariyle; Muhtelif Şeker Fabrikalarımıza; Kondense Suyu Soğutma Kuleleri, Yüzdürme Suyu Titreşimli Pülp Tutucuları, Mikrodalga Yoğunluk Ölçerler, Elektrik Motorlarının Frekans 147

151 Sürücülü Sisteme Dönüştürülmesi, Çuval Ağzı Kıvırma ve Dikiş Makineleri, Kamera Güvenlik Sistemleri, Fabrika İçerisine Kamera Kontrol Sistemi Kurulması, AMF (Ankara Makine Fabrikası) Tipi 12 Elemanlı Koyu Şerbet Filtresi, 1750 kg/şarj kapasiteli Kristal şeker Santrifüjü Devreye Alma Çalışmaları ile Muhtelif Boru ve Yüzeylerin Paslanmaz Malzemeye Dönüştürülmesi işleri yapılmıştır. Afyon Şeker Fabrikasına PCB içeren 1250 kva 6,3/0,4kV Güç Transformatörlerinin Demontajı, Nakliyesi ve Bertaraf Edilmesi, Yağlı Tip Güç Transformatörün Temini, Nakliyesi, Montaj ve Devreye Alma İşlemlerinin Yapılması, Kazan Dairesi Su Hazırlama Tesisinin İyileştirilmesi, Ankara Şeker Fabrikasına Kolonideki Elektrik İç Tesisatı Bezli Kablo olan Binaların İç Tesisatlarının Yenilenmesi, Kondense Pompa Dairesi Boru, Armatür ve Vinç Sistemi vb. İşler, Köprübaşı-Tohum Fabrikası 15 kv Havai Hattının Değiştirilmesi, Şeker Fabrikası Açık Tip Şalt Tesisinde Metal Muhafazalı Modüler Hücrelerle Yenileme Yapılması, Bor Şeker Fabrikasına Basınç Düşürme Ventili PN60 DN200 mm, Burdur Şeker Fabrikası Hava Kompresörü ve Tesisatı, Şeker Ambarı İçin Yer Bandı ve Konveyör Bant, Çorum Şeker Fabrikasına Derin Kuyu Fabrika Arası Boru Hattı Değiştirilmesi, Elazığ Şeker Fabrikasına Fuel-Oil Pompası, Kompresörlere Hava Kurutucu Şartlandırma Ünitesi, Çuval Ağzı Dikiş Makinesi, Erciş Şeker Fabrikasına 31,5 kv Enerji Nakil Hattı Direk Tadilatı, Fuel-Oil Ara Tankı, Tambur Tipi Taş Tutucu, Erzincan Şeker Fabrikasına Arıtım Tesisi Buhar Sıcaklık ve Basınç Ayar Sistemi, 1 Ton Kapasiteli Elektrikli Monoray Vinç, Erzurum Şeker Fabrikasına Tambur Tipi Taş Tutucu İçin Taş Çıkarıcı Konveyör, Aydınlatma Direklerinin Yenilenmesi, Tesisatın Yer altına Alınması ve Meydan Tesislerine Projektör Direği Konulması, Eskişehir Şeker Fabrikasına Güneş Enerji Sistemlerinin Kurulması, PCB İçeren 1250 kva 6,3/0,4kV Güç Transformatörünün Demontajı, Nakliyesi ve Bertaraf Edilmesi, Yağlı Tip Güç Transformatörü Temini, Nakliyesi, Montaj ve Devreye Alma İşlemlerinin Yapılması, Fabrika Sahasına Kamera Kontrol Sistemi, Ilgın Şeker Fabrikasına Kireç Ocağı Sabit Gaz Ölçüm İstasyonu, Arıtım Tesisi Buhar Basınç ve Sıcaklık Düşürme İstasyonu, Lapa Brix Ölçüm Ünitesi, Rafineri Bilgisayarlarının Panoları ile İklimlendirilmiş Ortama Taşınması, P Trafosu Kompanzasyon Panosu, Sabit Akımlı Kaynak Redresörü, Kars Şeker Fabrikasına Telefon Santrali, Pancar Yüzdürme Silo Suyu Boru Hattının Yenilenmesi ve Yer Üstüne Çıkarılması, Muş Şeker Fabrikasına Kristal Şeker Sarsağı, Lojmanların Yeraltı Kalorifer Tesisatları ile Kalorifer Peteklerinin Değiştirilmesi, Uşak Şeker Fabrikasına Fabrika Dış Aydınlatma Direk ve Elektrik Tesisatlarının Yenilenmesi ve Genel Müdürlüğümüzün Geçiş ve Bilgi İşlem Ağı Projesinde Meydana Gelecek Eksiklerinin Tamamlanması işleri bu proje kapsamında yapılmıştır. Eskişehir Şeker Fabrikasının 1750 kg/şarj Kapasiteli Kristal Şeker Santrifüjü (Makine- Tesis, Elektrik, Mekanik, İnşaat, Montaj ve Devreye alma Dahil komple) işinin ihalesi 148

152 yapılarak sözleşmesi imzalanmış, akreditif açılmış olup, montajı 2013 yılı kampanya öncesinde ve devreye alma işlemleri ise yılı kampanyasında tamamlanacaktır. Kırşehir Şeker Fabrikasının Doğalgaz Dönüşümü Yapılan Kazan Dairesinin Exproof Malzemeler Kullanarak Aydınlatılmasının Yapılması, Arıtım Tesisi Atıksu Boru Hattının Değiştirilmesi ve Dalgıç Pompa iş kalemlerinde ihaleler yapılarak sözleşmeleri imzalanmış olup, montajları 2013 yılında yapılacaktır. Projede yer alan makina ve tesislerin büyük bir bölümü tamamlanmış olup, 2012 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %78 dir. B-KİMYA SANAYİİ Yeni Projeler 2012 de Bitenler a) 2012 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : a.2) Makina-Teçhizat Bu projede yer alan Eskişehir Alkol Fabrikasına Alkol Üretim Tesisi Soğutma Kulesi işi yapılmıştır. Bu projede 2012 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %77 dir. C-ELEKTRİKSİZ MAKİNA İMALAT SANAYİİ Yeni Projeler 2012 de Bitenler a) 2012 C Numaralı Muhtelif İşler Projesi : Makina Teçhizat Muhtelif İşler projesi kapsamında yer alan Makina ve Teçhizatların tümü mübayaa edilmiş olup, mevcut ,- TL lik ödeneğe göre %74 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. 149

153 2012 YILI YATIRIM VE TRANSFER HARCAMALARI TABLOSU İşin 2012 Yılı 2012 Yılı Başlangıçtan Sonuna Kadar 2012 Yılı Fiili Başlama İlk Revize Devrebaşı Proğramı Revize Proğramı Nakdi Harcama Fiziki Nakdi Harcama Tutarı 2012 Yılı Bitiş Proje Tutarı Proje Tutarı Dış Dış Dış Gerçekleşme Harcama Dış Gerçekleşme Fiziki Proje no Proje Adı Yeri Tarihi Dış Toplam Dış Toplam Kredi Özkaynak Toplam Kredi Özkaynak Toplam Kredi Özkaynak Toplam % Toplamı Kredi Özkaynak Toplam % Harcam a I-TARIM SEKTÖRÜ Yeni Projeler a) 2012' da Bitenler 2012 A İdame Yenileme ve Tamamlama İnşaat Muhtelif Makine - Teçhizat Muhtelif Tarım Sektörü Toplamı: II - İMALAT SANAYİİ A - Gıda Sanayii Devam Eden Projeler b) 2012' dan Sonraya kalanlar 1994 C Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu Muhtelif C Atık su Arıtımı Muhtelif C Fab.Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Muhtelif C Emisyon ve Hava Kalitesi iyileştirme Muhtelif Yeni Projeler a) 2012' da Bitenler 2012 C Muhtelif İşler İnşaat Muhtelif Makine - Teçhizat Muhtelif Gıda Sanayi Toplamı: B - Kimya Sanayii Yeni Projeler a) 2012' da Bitenler 2012 C Muhtelif İşler Makine - Teçhizat Eskişehir Kimya Sanayi Toplamı: C - Elektriksiz Makina İmalat Sanayii Yeni Projeler a) 2012' da Bitenler 2012 C Muhtelif İşler Makine - Teçhizat Muhtelif Elektriksiz Makina İmalat Sanayi Toplamı: İmalat Sanayi Toplamı: Genel Toplam : Transfer Harcamaları Arazi ve Arsalar

154 11-MALİ DU RUM MALİ DURUM (Bin TL) Yıllar Yedekler Ödenmiş Sermaye Öz Kaynaklar

155 SABİT KIYMETLER (Bin TL) Yıllar Kayıtlı Kıymetleri Birikmiş Amortismanları

156 11.1-MALİ BÜNYE ANALİZİ Şirketimizin 2012 yılı itibariyle mali durumunu belirten bilanço özeti 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıya çıkarılmıştır Yılı 2012 Yılı A K T İ F TL % TL % I-DÖNEN VARLIKLAR 1- Hazır Değerler ,90 0, ,31 8,8 2- Menkul kıymetler 3- Ticari alacaklar ,50 7, ,11 3,0 4- Diğer alacaklar a) Hazine b) Diğer ,61 0, ,72 0,1 5- Stoklar a) Stoklar ,53 64, ,47 64,3 b) Verilen sipariş avansları , ,04 6- Yıllara yaygın inşaat ve onar.maliyeti 7- Gelecek aylara ait gider ve gel.tahak ,16 0, ,54 0,3 8- Diğer dönen varlıklar ,89 0, ,05 0,7 Toplam : ,73 73, ,24 77,2 II-DURAN VARLIKLAR 1- Ticari alacaklar ,85 11, ,72 7,1 2- Diğer alacaklar a) Hazine ,35 0, ,35 0,1 b) Diğer 3- Mali duran varlıklar a) Bağlı menkul kıymetler , ,77 b) İştirakler c) Bağlı Ortaklıklar 4- Maddi duran varlıklar a) Maddi duran varlıklar ,42 48, ,90 51,3 b) Maddi duran var.amortismanı ,03-33, ,76-35,7 5-Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahak , ,32 6- Diğer duran varlıklar a) Diğer duran varlıklar ,41 0, ,29 0,1 b) Diğer duran varlık.amortismanı ,68-0, ,34-0,1 Toplam : ,39 26, ,25 22,8 Genel Toplam : ,12 100, ,49 100,0 153

157 2011 Yılı 2012 Yılı P A S İ F TL % TL % I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar ,00 19, ,00 21,6 2- Ticari borçlar ,83 17, ,14 18,4 3- Diğer borçlar ,46 0, ,23 0,1 4- Alınan avanslar ,15 0, ,97 0,1 5- Yıllara yaygın inşaat ve onarım.maliyeti 6- Ödenecek vergi ve diğer yük ,95 1, ,10 0,8 7- Borç ve gider karşılıkları ,44 1, ,99 1,6 8- Gelecek aylara ait gider ve gelir tahakkuk , ,82 9- Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar , ,03 Toplam : ,88 40, ,28 42,6 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar 2- Ticari borçlar , ,02 3- Diğer borçlar 7.131, ,80 4- Alınan avanslar 2.400,53 5- Borç ve gider karşılıkları ,33 0, ,79 0,6 6- Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahakkuk , ,73 7- Diğer yabancı kaynaklar Toplam : ,65 0, ,87 0,6 Yabancı Kaynaklar Toplamı : ,53 40, ,15 43,2 III-ÖZ KAYNAKLAR 1- Ödenmiş Sermaye ,00 51, ,00 53,7 2- Sermaye yedekleri - Yeniden değerleme artışı - Diğer sermaye yedekleri 3- Kâr yedekleri ,12 14, ,12 14,8 4- Geçmiş Yıl Zararı ,84-3, ,53-6,7 5- Kâr ve Zarar ,69-3, ,25-5,0 Toplam : ,59 59, ,34 56,8 Genel Toplam : ,12 100, ,49 100,0 Yukarıdaki bilanço tablosunun tetkikinden de anlaşılacağı gibi 2012 yılında toplam kaynaklarımız ,49 TL dir. Bunun ,34 TL si öz, ,15 TL si yabancı kaynaklara aittir. Yıl sonu itibariyle kaynaklarımızın, ,24 TL si dönen varlıklara, ,25 TL si ise duran varlıklara aittir. 154

158 11.2-MALİ ORANLAR Mali durumumuzla ilgili bazı oranlar özet olarak aşağıda gösterilmiştir. Söz konusu oranlar Şirketimizin kaynakları, varlıkları, likiditesi ve kârlılığı ile alâkalıdır. MALİ ORANLAR (2012 Yılı) A-Kaynaklarla İlgili Oranlar 1-Mali Yeterlilik (Finansman) Öz Kaynaklar ,34 Toplam Kaynaklar ,49 Öz Kaynaklar ,34 Yabancı Kaynaklar ,15 = % 56,83 = % 131,63 2-İç Kaynaklar (Otofinansman) Yedekler ve Özel Karşılıklar ,12 Ödenmiş Sermaye ,00 = % 27,53 B- Varlıklarla İlgili Oranlar Maddi Duran Varlıklar (Net) ,14 Aktif Toplam ,49 = % 15,69 C- Likidite Hazır Değerler(Para ve Kıymetli Evrak) ,31 = % 20,61 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ,28 Dönen Varlıklar ,24 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ,28 = % 181,11 D-Stok Dönüş Hızı Satışların Maliyeti ,81 Ortalama Stoklar ,50 = 0,99 155

159 11.3-HAZİNEDEN OLAN BORÇ VE ALACAKLARIMIZ TL HAZİNEYE OLAN BORÇLARIMIZ Uzun ve Kısa Vadeli a-diğer Borçlarımız Toplamı : HAZİNEDEN OLAN ALACAKLARIMIZ Görev Zararları 1- Yurtiçi satışları (Dahilde İşleme Rejimi kapsamında) ,94 2- İhraç şekerleri ,41 Alacaklarımız Toplamı : , SERMAYE DURUMU Şirketimiz sermayesi ,- TL olup, tamamı ödenmiştir GÖREV ZARARLARI TETKİKLERİ İHRAÇ ŞEKERİ GÖREV ZARARI tarih sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren tarih ve 92/3114 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile, mamullerinde şeker kullanan Dahilde İşleme Rejimi kapsamında belge almış imalatçı-ihracatçı firmalara, Dünya borsa fiyatları baz alınarak satılan şekerler için Şirketimiz görevlendirilmiş olup, bu görevden doğacak zararın da 233 sayılı K.H.K. nin 35 inci maddesine göre Hazine tarafından karşılanması kararlaştırılmıştır. Söz konusu Bakanlar Kurulu kararına istinaden İmalatçı ihracatçı firmalara 2003 ve daha önceki yıllarda satılan şekerlerden tarihi itibariyle soruşturma ve dava sonucuna göre işlem yapılacak ,35 TL görev zararı alacağımız bulunmaktadır GENEL MALİ DURUM 2011 yılına göre; 2012 yılında maddi duran varlıklarımızda amortismanlar tenzil edildikten sonra ,25 TL lik bir azalış olmuştur. Stoklarımız ,06 TL azalarak ,47 TL, Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklarımız toplamı ise ,62 TL artarak ,15 TL olmuştur. 156

160 11.7-FİNANSMAN DURUMU 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Bağlı Ortaklıkları ve özelleştirme kapsam ve programındaki kuruluşların düzenledikleri Yıllık Yatırım ve Finansman Programları, ilgili mercilerin tasvibinden geçtikten sonra Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmektedir. Bu doğrultuda 2013 Yılı Yatırım ve Finansman Programımız tarih 2012/3839 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilmiştir yılında üreticiden satın alınan ,769 ton pancar için ,63 TL bedel tahakkuk ettirilmiş, tahakkuk ettirilen pancar bedelinin ,62 TL si ayni ve nakdi avans olarak Aralık 2012 ayı sonuna kadar üreticilere ödenmiş olup, bakiye ,01 TL si ise 2013 yılında ödenecektir. 157

161 FİNANSAL TABLOLAR Faaliyet Raporumuza ait finansal tablolar; Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve tarihli sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik in Geçici 1.maddesi hükmü doğrultusunda 6762 sayılı Mülga Türk Ticaret Kanunu uyarınca düzenlenmiştir. 12-BİLANÇO Şirketimizin 2012 Yılı Bilançosu ,25 TL zararla kapanmıştır BİLANÇO TANZİM ESASLARI Şirketimiz, Özelleştirme Yüksek Kurulunun tarih 2007/57 sayılı ve tarih 2008/50 sayılı kararları ile özelleştirme programına alınarak 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamına dahil edilmiş ve ana sözleşmemiz, 4046 sayılı Kanunun 20/A maddesi gereğince bu Kanun hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla yeniden düzenlenmiştir. Ana Sözleşmemiz, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca tarihinde tescil edilmiş ve tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 6959 sayılı nüshasının 297, 298 ve 299.sayfalarında yayımlanmıştır yılı hesap dönemine ait bilanço ve gelir tablosu; Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tanzim edilmiştir yılı faaliyet dönemi ,25 TL zararla kapanmış olup, 2012 yılı Bilançosu ve Gelir Tablosunun hazırlanmasında aşağıda arz ve izah edilen esaslar dikkate alınmıştır yılı faaliyet döneminde ticari bankalardan kullanılan kredilere ilişkin ödenen kredi faizlerinden pancar tedarik maliyeti ile yatırımların maliyetine verilenler haricindeki doğrudan gider yazılan faizler gelir tablosu hesaplarına finansman gideri olarak intikal ettirilmiştir. 2-Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri gereğince yan ürün olarak elde edilen melas ve yaş pancar posası üretim değerleri ile gider karşılığı tahsil edilen paralar şeker üretim maliyetinden düşülmüş, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun önceki yıllardaki önerileri de dikkate alınarak faaliyet giderlerinden melasa isabet eden giderler şeker maliyetine ilave edilmiştir. Ayrıca, 2012 yılında fabrikalarımızın tüm bölgelerinde pancar üreticilerinin teslim ettikleri net pancarın %20 si nispetinde yaş pancar posası dağıtılarak tutarı pancar maliyetine intikal ettirilmiştir yılı faaliyet döneminde Alkol Fabrikaları ile Satış Mağazası ve Alakart Lokantalarının 2012 yılı kâr ve zarar bakiyeleri dönem kâr ve zararına intikal ettirilmiştir. 158

162 12.2-AKTİF HESAPLAR (VARLIKLAR) Şirketimizin Varlıkları ,49 TL olup, bunun ,24 TL si Dönen, ,25 TL si ise Duran Varlıklarımıza aittir yılı bilançomuzun Aktifinde yer alan değerler ile 2011 yılı değerleri ana gruplar itibariyle karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı VARLIKLAR (NET) TL TL I- DÖNEN VARLIKLAR A- Hazır Değerler , ,31 B- Menkul Kıymetler C- Ticari Alacaklar , ,11 D- Diğer Alacaklar , ,72 E- Stoklar , ,51 F- Yıllara Yaygın İnş.ve Onr.Maliyeti G- Gelecek Aylara Ait Gid.ve Gel.Tah , ,54 H- Diğer Dönen Varlıklar , ,05 Dönen Varlıklar Toplamı , ,24 II- DURAN VARLIKLAR A- Ticari Alacaklar , ,72 B- Diğer Alacaklar , ,35 C- Mali Duran Varlıklar , ,77 D- Maddi Duran Varlıklar , ,14 E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,08 0,08 F-Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar , ,00 G- Gelecek Yıllara Ait Gid.ve Gel.Tah , ,32 H- Diğer Duran Varlıklar , ,87 Duran Varlıklar Toplamı , ,25 Varlıklar Toplamı , ,49 Bilançomuzun varlıklar bölümünde yer alan hesaplarla ilgili açıklamalar aşağıda sırasıyla belirtilmiştir. 159

163 DÖNEN VARLIKLAR Bu grupta aşağıdaki hesaplarımız yer almaktadır. A- Hazır değerler B- Menkul kıymetler C- Ticari alacaklar D- Diğer alacaklar E- Stoklar F- Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri G- Gelecek aylara ait gider ve gelir tahakkukları H- Diğer dönen varlıklar HAZIR DEĞERLER 2012 yılı sonu itibariyle hazır değerlerin tamamı kasa ve bankalardaki paralar ile yoldaki paralardan oluşmaktadır. Ayrıntılı olarak 2011 ve 2012 yılı hazır değerler mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Hesaplar TL TL Hazır Değerler a- Kasalarda , ,14 b- Bankalarda , ,38 Diğer Hazır Değerler Pul kasası Yoldaki paralar 759,43 138,79 Toplam , , TİCARİ VE DİĞER ALACAKLAR 2012 yılı bilançosunda kayıtlı olup, vadesi bir yıla kadar olan ticari alacaklarımız tutarı ,11 TL ile diğer alacaklarımız tutarı ,72 TL olmak üzere toplam alacaklarımız tutarı ,83 TL nin detayı 2011 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. 160

164 2011 Yılı 2012 Yılı Hesabın Adı TL TL Ticari Alacaklar - Yurtiçi alıcıları , ,45 - Yurtdışı alıcıları Müteahhitler - Verilen depozito ve teminatlar , ,26 - Diğer Ticari Alacaklar , ,40 - Şüpheli Ticari Alacaklar , ,75 Toplam , ,86 Şüpheli Ticari Alacak.Karşılığı (-) , ,75 Ticari Alacaklar Toplamı , ,11 Diğer Alacaklar - Personelden alacaklar , ,86 - Diğer çeşitli alacaklar , ,86 - Şüpheli Diğer Alacaklar , ,70 Toplam , ,42 Şüpheli Diğer Alacak. Karşılığı (-) , ,70 Diğer Alacaklar Toplamı , ,72 Alacaklar Toplamı , , YURTİÇİ ALICILARDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtiçi alıcılardan olan ,45 TL alacağının, ,50 TL si şeker alıcılarından olan alacakları (vadeli şeker bedeli), ,00 TL si makine fabrikası imalatından olan alacakları, ,95 TL si ise kamu iktisadi teşebbüslerinden olan alacakları (EÜAŞ ve M.K.E.Kurumundan olan alacaklar) ifade etmektedir YURTDIŞI ALICILARINDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtdışından alacağı bulunmamaktadır VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR Bu hesapta kayıtlı ,26 TL nin ,45 TL fabrika ve teşkilatımızca bir akdin karşılığı olarak üçüncü şahıslara verilmiş bulunan depozito ve teminat tutarlarını, ,81 TL ise ihtirazi kayıtla yatırılan para ve teminatları ifade etmektedir. 161

165 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR Bu hesapta 2012 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacaklarımız ,40 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. Açıklama TL Sosyal Güvenlik Kurumundan Alacaklar ,20 Kamu İşletmeleri ve Mahalli İdarelerden Alacaklar 3.987,71 Bütçe Dışı Fonlar 42,10 Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları 2.578,17 Müteahhitlerden Alacaklar ,20 Afet Nedeniyle Tahsili Geciken yada Ertelenen Alacaklar ,03 Pancar Avansından Alacaklar ,21 Toplamı : ,62 Diğer Alacaklar Muhtelif Kira ve Elektrik Bedelinden Alacaklar ,11 Melas ve Yaş Küspe Bedelinden Alacaklar ,30 Afet İl Müdürlüğünden Alacaklar ,65 Yurtiçi Gerçek Kişilerden Muhtelif Alacaklar ,46 Yurtiçi Tüzel Kişilerden Muhtelif Alacaklar ,26 Toplamı : ,78 Genel Toplam : , PERSONELİMİZDEN ALACAKLAR Bu hesaptaki ,86 TL nin tümü, merkez ve taşra teşkilatımızda çalışan personelimizin maaş ve ücretlerinden kesilmek üzere çeşitli nedenlerle Şirketimize borçlanan ve müteakip ayda tahsili gereken alacaklarımızı ifade etmektedir DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR Bu hesapta 2012 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacağımız ,86 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. Açıklama TL Sosyal Güvenlik Kurumundan Alacaklar 1.973,91 Esgaz ,00 Sözleşme ve Karar Damga Vergisinden Alacaklar ,63 Mapfre Genel Sigorta A.Ş. - Yangın Hasar Bedelinden Alacaklar ,13 Dahili Sigorta - Yangın Hasar Bedelinden Alacaklar ,48 Ray Sigorta Hasar Bedelinden Alacaklar ,92 Personelden Rücuen Alacak ,32 Gerçek ve Tüzel Kişilerden Muhtelif Alacaklar ,47 Diğer Kurum ve Kuruluşlardan Alacaklar 510,00 Toplam : ,86 162

166 STOKLAR 2012 yılı sonu itibariyle ,51 TL tutarındaki stoklarımız 2011 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda tabloda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Miktarı Tutarı Miktarı Tutarı Stokların Detayı Ton TL Ton TL 1- İlk Madde ve Malzeme A- Tohum Ambarı - Pancar tohumu , ,65 - Diğer tohumlar 0,00 0,00 Toplam : , ,65 B- Malzeme Ambarı - İşletme malzemesi , ,34 - Yardımcı malzeme 9.638,90 - Ambalaj malzemesi , ,25 - Yedekler , ,09 - Ziraat alet ve yedekleri , ,80 - Diğer malzeme , ,24 Toplam : , ,62 İlk Madde ve Malzeme Toplamı : , ,27 2- Yarı Mamuller - Ham şeker - Mak.Fab.ile atölye yar.mamul , ,82 Yarı Mamuller Toplamı : , ,82 3- Mamuller - Normal kristal şeker , , , ,18 - Küp şeker 70, ,86 53, ,00 - Yan ürünler - Melas , , , ,55 - Yaş küspe , , , ,02 - Konsantre şlempe 26, ,00 226, ,40 - Potasyum sülfat - Alkol (Lt.) 1.083, , , ,66 - Füzel Yağı 4, ,33 5, ,93 - Bioetanol 160, ,36 160, ,36 - Diğer mamuller - Makina Fab.ve atölye mamulleri , ,83 - İşlenmiş ve ilaçlanmış tohum , ,73 - Diğer tohumlar 0,00 Mamuller Toplamı : , ,66 4- Ticari Mallar - İthal şekeri - Sun'i gübre , ,32 - Kantin emtiası , ,42 - Melas Ticari Mallar Toplamı : , ,74 5-Diğer Stoklar - Yoldaki mallar , ,64 - Satın alınan mallar ve tedarik gider , ,20 - Satılan mallar ve tedarik gider. - Elden çıkarılacak stok ve hurda , ,14 Diğer Stoklar Toplamı : , ,98 6-Verilen Sipariş Avansları - Yurtiçi Sipariş Avansları , ,04 - Yurtdışı Sipariş Avansları Verilen Sipariş Avansları Toplamı: , ,04 Stoklar Genel Toplamı: , ,51 163

167 2011 yılına göre 2012 yılı stok değerleri %4,88 oranında azalmış olup, azalış tutarı ,16 TL dir. Şirketimizin tarihi itibariyle şeker stokları ,300 ton olup, şeker cinslerine göre miktar ve dönem ağırlıklı ortalama maliyetleri üzerinden değerleri ve stok harekatı aşağıda gösterilmiştir. a) Şeker Stok Harekatı Miktar Yerli Şekerler Ton A- Devir Stok ve Girişler yılından devreden Yerli şekerler ,500 Devir Toplamı , yılında pancardan üretilen , yılında Ham şekerden üretilen yılında Geçmiş Yıl Küp tozundan Üretilen Küp Şeker 5- Envanter fazlası 6-Sair Girişler Girenler Toplamı ,000 Devir ve Girenler Toplamı ,500 B Yılı Yerli Şeker Satışı 1- Dahili satışlar - Yerli şeker ,400 - Ham şeker 2- Harici satışlar Yerli şeker ,000 Toplam , Sair Çıkışlar (x) 124,800 Çıkışlar Toplamı , Yılına Devreden Stok ,300 (x) Tasfiyeye tabi tutulan şeker - 88,000 ton, Sigortadan Tahsil Edilen Şeker -36,800 ton 164

168 b) Şeker Stok Miktar ve Değerleri Miktar Tutarı Cinsi Ton TL Yerli Şekerler A Kotası kristal şeker , ,45 B Kotası kristal şeker , ,00 C Şekeri (üretimden) 5.164, ,57 C Şekeri (A'dan aktarılan) , ,16 Küp Şeker 53, ,00 Toplam , , yılı stoklarımızın değerleri ile artış ve azalışları ana gruplar itibariyle 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Fark Stok Grupları TL TL TL İlk madde ve malzeme , , ,07 Yarı mamuller , , ,38 Mamuller , , ,31 Ticari mallar , , ,91 Diğer stoklar , , ,11 Verilen sipariş avansları , , ,10 Toplam : , , ,16 Ambarlardaki stoklarımızın sayımı yapılarak kayıtlarla fiili mevcutlar arasındaki eksik ve fazlalıklar tespit edilmiş olup, bu farklılıklar her yıl olduğu gibi ilgili hesaplara intikal ettirilmek suretiyle kayıtlarımız düzenlenmiştir VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI tarihi itibariyle 8.264,04 TL ye ulaşan bu hesap kısa vadeli yurtiçi sipariş avanslarını ifade etmektedir. Söz konusu hesabın detayı 2011 yılı bilanço rakamları ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. 165

169 Yılı TL 2012 Yılı TL Verilen Sipariş Avansların Detayı A- Yurtiçi Sipariş Avansları - Diğer avanstan borçlular , ,04 Toplam , ,04 B- Yurtdışı Sipariş Avansları - - Genel Toplam , , GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI Bu bölümde yer alan ,54 TL 2011 yılı bilanço değerleri üzerinden karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Açıklama TL TL A-Gelecek Aylara Ait Giderler Kira Giderleri 2.307, ,19 Vergi Resim ve Harç Giderleri , ,44 Memur ve Sözleşmeli Personel 14 Günlük İstihkakları , ,61 Değerleme Farkları ,20 510,63 Önceki Kampanya İle İlgili Buhar Bedeli , ,76 Önceki Kampanya İle İlgili Elektrik Bedeli , ,77 Önceki Kampanya İle İlgili Su Bedeli 2.998, ,04 Fabrika Dışı Depolara Ait Stok Giderleri 266,29 Üreticilere Verilen Bedelli Şeker Giderleri , ,07 Maliyet Kesirleri 243, ,95 Zirai Faaliyetlere Ait Giderler 3.784,96 Bankamatikle Öd.Üzere Bankalara Yat.Pers.Ücr.ve Avans , ,52 Diğer Gelecek Aylara Ait Giderler Kantar Arsası Kirası ,46 Fabrika Dışı Depolara Ait Stok Giderleri ,25 Memur ve Sözleşmeli Personel 14 Günlük İstihkakları , ,07 Kampanyanın Ertesi Yıla Sirayeti Dolayısıyla Yapılan Gider , ,16 Doğal Gaz Sözleşmesi 1/2 Damga Vergisi ,60 Asfalt Katılım Payı ,65 Diğer 2.922, ,93 Diğer Gelecek Aylara Ait Giderler Toplamı , ,41 Toplam , ,64 B-Gelir Tahakkukları Elfa İle Pancar Boşaltma Ücreti , ,24 Pancar Boşaltma Makinası İle Boşaltma Ücreti , ,60 Pancar Kuyruğu Bedeli , ,19 Banka Faiz Gelirleri 326,43 Yaş Küspe Bedeli ,05 Maliyet Bedel Farkı 2.357,04 Diğer Gelir Tahakkukları 1.324, ,83 Toplam , ,90 Genel Toplam , ,54

170 Gelecek aylara ait giderler, müteakip hesap döneminde ilgili gider hesaplarına borç kaydedilecek cari dönemde yapılan peşin ödemeleri kapsamaktadır. Gelir tahakkukları hesabında görülen ,90 TL ise üçüncü şahıslardan tahsili veya bunlar hesabına kesin borç kaydı hesap döneminden sonraki dönemde yapılacak cari döneme ait gelirleri ifade etmektedir DİĞER DÖNEN VARLIKLAR Bu gruba giren diğer dönen varlıkların tutarı 2011 yılı ile birlikte aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Diğer Dönen Varlıklar TL TL A- Devreden K.D.V , ,93 B- Tecil Edilebilir K.D.V , ,60 C-Geçici Kurumlar Vergisi D- Tevkif Edilen Gelir Vergisi , ,54 E- İş Avansları ,36 F- Personel Avansları , ,92 G- Sayım ve Tesellüm Noksanlıkları , ,06 H- Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Toplam : , ,05 I- Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) - - Genel Toplam : , , DURAN VARLIKLAR TİCARİ ALACAKLAR Vadesi 12 ayı aşan alacaklarımız 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Alacaklar TL TL Ticari Alacaklar Yurtiçi alıcılar , ,00 Yurtdışı alıcılar Verilen depozito ve teminatlar , ,72 Diğer ticari alacaklar Sipariş avansları Toplam : , ,72 Diğer Alacaklar Hazineden Alacaklar - Yurtiçi satışları görev zararı , ,35 - İhraç şekerleri görev zararı ,41 Toplam : , ,35 Genel Toplam : , ,07 167

171 ,07 TL olan uzun vadeli alacaklarımızın ,00 TL si vadesi 1 yılı aşan vadeli şeker bedelinden alacakları, ,72 TL olan Verilen Depozito ve Teminatları bunun ,53 TL sı muhtelif şahıs ve firmalara verilen depozitoları, ,15 TL sı İhtirazi Kayıtla Yatırılan Para ve Teminatları, 9,04 TL ise bloke edilen arazi ve arsa istimlak bedellerini, ,35 TL ise yurtiçi satışları görev zararı ile ihraç şekerleri görev zararı olarak Hazine Müsteşarlığından olan alacağımızı ifade etmektedir MALİ DURAN VARLIKLAR BAĞLI MENKUL KIYMETLER Bu hesapta görülen ,77 TL iştiraklerimizdeki sermaye paylarımızı ifade etmekte olup, bunun ,38 TL sı Pankobirlik, ,39 TL ise Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatiflerindeki sermaye paylarımızı göstermektedir MADDİ DURAN VARLIKLAR 2012 yılı sonu itibariyle maddi duran varlıklar hesabında yer alan sabit kıymetlerimizin kayıtlı kıymeti ,90 TL olup, bu tutardan birikmiş amortismanlar tutarı ,76 TL nin düşülmesi sonucu net değerleri ,14 TL dir. Birikmiş amortismanlar toplamı maddi duran varlıklarımızın %69,45 ine ulaşmış bulunmaktadır. Cari hesap döneminde maddi duran varlıklar hesabına ilave edilen ,37 TL ile yapılmakta olan yatırımlara ait harcamaların yılsonu bakiyesi ,49 TL nin ilavesi ile toplam ,86 TL nin sabit kıymet grupları itibariyle bir önceki yıl ile birlikte dağılımı aşağıda gösterilmiştir. 168

172 2011 Yılı 2012 Yılı Maddi Duran Varlık Grupları TL TL A-Duran Varlıklara Yapılan İlaveler 1- Arazi ve arsalar , ,44 2- Yerüstü düzenleri , ,17 3- Yeraltı düzenleri ,62 4- Binalar , ,58 5- Tesisler, makinalar ve cihazlar , ,14 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,82 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,60 8- Haklar, kur gid.özel maliyet, diğer - - Toplam , ,37 B- Nakdi ve Fiziki Yatırım Harcamaları 1- Etüd proje masrafları , ,87 2- Patent, know-how teknik yardım ,60-3- Yeraltı düzenleri ,69-4- Yerüstü düzenleri , ,11 5- Binalar ,26 148,76 6- Makina ve tesisler , ,10 7- Taşıt araç ve gereçleri ,62-8- Döşeme ve demirbaşlar ,57-9- Diğer maddi duran varlıklar Taşıma ithalat ve gümrükleme giderleri Montaj giderleri ,47-12-Yatırım safhası faizleri , ,00 13-Yatırım safhası kur farkları Tevzi edilecek müşterek giderler 1.776,14-15-Genel giderler , ,65 16-Beklenmeyen giderler Yatırım programı dışı maddi ve maddi olmayan duran varlık.aktarılacak harcamalar - - Toplam , ,49 - Yatırım Stokları ,79 Toplam , ,49 Genel Toplam , ,86 Projeler itibariyle 2012 yılı yatırım programı, nakdi harcama ve gerçekleşme durumu hakkında faaliyet raporumuzun Yatırımlar bölümünde detaylı izahat verilmiştir. Yapılmakta olan yatırımlarımız ile inşaat, tesis, tedarik ve montaj işleri tamamlanan yatırım projelerimiz dahil olmak üzere (sair surette giriş ve çıkışlar dahil) maddi duran varlıklarımızdaki bir önceki yıla göre gruplar itibariyle aşağıda gösterilen tutarlarda artışlar olduğu görülmektedir. 169

173 2012 yılına ait Maddi Duran Varlıklar ve Birikmiş Amortismanların 2011 yılı ile mukayeseli olarak değerleri aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Kayıtlı Kıymetler Kayıtlı Kıymetler Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar , ,05 2- Yerüstü düzenleri , ,10 3- Yeraltı düzenleri , ,83 4- Binalar , ,23 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar , ,37 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,13 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,70 8- Yapılmakta olan yatırımlar , ,49 Toplam , , Yılı 2012 Yılı Birikmiş Birikmiş Amortismanlar Amortismanları Amortismanları Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar 2- Yerüstü düzenleri , ,10 3- Yeraltı düzenleri , ,31 4- Binalar , ,35 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar , ,40 6- Taşıt araç ve gereçleri , ,68 7- Döşeme ve Demirbaşlar , ,41 8- Yapılmakta olan yatırımlar , ,51 Toplam , , MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun Maddi Olmayan Duran Varlıklar bölümünde aşağıda görüldüğü gibi ,10 TL nin ,91 TL si Merkez ve işletmelerimiz lehine alınmış olan; otoprodüktör lisans hakları, ihtira beratları, ruhsatnameler ve intifa gibi hakların iktisap bedellerini, ,19 TL si ise diğer maddi olmayan duran varlıkları ihtiva etmekte olup, Birikmiş amortismanlar tutarı ,02 TL nin tenzilinden sonra net değer 0,08 TL olmaktadır. 170

174 2011 Yılı 2012 Yılı Maddi Olmayan Duran Varlıklar TL TL I- Haklar , ,91 II- Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri III- Özel Maliyetler IV- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar , ,19 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Toplamı : , ,10 V- Maddi Olmayan Duran Varlıklar Birikmiş Amortismanı a) Haklar amortismanı , ,83 b) Kuruluş giderleri amortismanı - - c) Özel maliyet amortismanı d) Diğer maddi olmayan duran varlık.amortis , ,19 Toplam : , ,02 VI-Maddi Olmayan Duran Varlıklar Net Tutarı a) Haklar 0,08 0,08 b) Kuruluş giderleri - - c) Özel maliyetler - - d) Diğer maddi olmayan duran varlıklar - - Bakiye Net Değer 0,08 0, ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR Bu bölümde yer alan değerlerin 9.477,56 TL sı Şeker Fabrikalarımızın kireçtaşı ocaklarına ait hazırlık masraflarını, ,07 TL sı ise mera vasıflı taşınmazların mera vasfından çıkarılması nedeniyle kanun gereği ödenen ot bedellerini göstermektedir. Özel tükenmeye tabi varlıklar 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar TL TL 1- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar a) Kireçtaşı Ocağı İhzar Masrafları 9.477, ,56 b) Diğer , ,07 Toplam : , ,63 2- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Amortismanı a) Kireçtaşı Ocağı İhzar Masrafları Amortismanı 9.477, ,56 b) Diğer , ,07 Toplam : , ,63 Bakiye Toplam : , ,00 171

175 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER Gelecek yıllara ait giderler 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda belirtilmiştir Yılı 2012 Yılı Gelecek Yıllara Ait Giderler TL TL 1- Gelecek yıllara ait giderler a) Kiralar 6.098, ,99 b) Zirai hazırlık giderleri c) Diğerleri , ,33 2- Gelir tahakkukları Toplam : , ,32 Genel Toplam : , , DİĞER DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun bu bölümünde kayıtlı diğer duran varlıklar tevsii, modernizasyon, yeni tesis vb. nedenlerle istimalden kaldırılarak itfasına devam edilmek üzere bu hesaba aktarılan maddi duran varlıkları ifade etmekte olup, tutarı 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Diğer Duran Varlıklar TL TL 1- Elden çıkarılacak stok ve maddi duran varlıklar , ,56 2- Diğer çeşitli duran varlıklar (Yatırım stokları) ,79 Toplam : , ,56 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,69 Bakiye Toplam , ,87 172

176 12.4-PASİF HESAPLAR (KAYNAKLAR) Bilançonun pasifinde yer alan 2012 yılına ait kaynaklarımız 2011 yılına ait değerleri ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Şirketimizin tüm kaynakları ,49 TL olup, bunun ,34 TL si özkaynaklar ,15 TL si ise yabancı kaynakları oluşturmaktadır Yılı 2012 Yılı KAYNAKLAR TL TL I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar , ,00 b-ticari Borçlar , ,14 c-diğer Borçlar , ,23 d-alınan Avanslar , ,97 e-yıllara yaygın inşaat ve onar.hakediş. - - f-ödenecek vergi ve yükümlülükler , ,10 g-diğer borç ve gider karşılıkları , ,99 h-gelecek aylara ait gelir ve gider tahakkukları , ,82 ı-diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar , ,03 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,28 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar - - b-ticari Borçlar , ,02 c-diğer Borçlar 7.131, ,80 d-alınan Avanslar ,53 e- Borç ve gider karşılıkları , ,79 f-gelecek yıllara ait gelir ve gider tahakkukları , ,73 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,87 Yabancı Kaynaklar Toplamı , ,15 III-ÖZ KAYNAKLAR a-ödenmiş sermaye , ,00 b-sermaye yedekleri - - c-kâr yedekleri , ,12 d-geçmiş yıllar zararları , ,53 e-dönem kârı veya zararı , ,25 Öz Kaynaklar Toplamı , ,34 Pasif (Kaynaklar) Genel Toplamı , , KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar, vadeleri bir yılın altında olan borçlarımızı ifade etmekte olup, ayrıntıları aşağıda gösterilmiştir. 173

177 MALİ BORÇLAR Mali borçlarda görülen ,00 TL nin tamamı özel bankalardan kullanılan kısa vadeli ticari kredilerden oluşmaktadır TİCARİ BORÇLAR Şirketimizin ticari ilişkileri nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz borçların kaydedildiği hesaptır. Şirketimizin 2012 yılı ticari borçları ,14 TL ye ulaşmış olup, borçların gruplar itibariyle dağılımı 2011 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. Tablonun tetkikinden de anlaşılacağı üzere söz konusu borçlarımızın %91 ini teşkil eden ,86 TL pancar bedeline aittir. Ticari Borçlarımızın Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı 2011 Yılı TL 2012 Yılı TL - Pancar bedel ve tazminatından borçlar , ,86 - Müteahhitlere borçlar , ,77 - Satınalmadan alacaklı firmalar , ,64 - Kamu İktisadi Teşebbüsüne borçlar , ,45 - Kamu kurum ve kuruluşlarına borçlar , ,35 -Yurtiçi diğer gerçek ve tüzel kişilere borçlar , ,14 Toplam , ,21 - Makina Fab. İş Emirleri Depozitosu , ,69 - İhale depozito ve teminatları , ,87 - Vadeli şeker depozito ve teminatları , ,74 - Melas depozito ve teminatları , ,10 - D.İ.İ.B depozito ve teminatları , ,07 - Diğer depozito ve teminatlar , ,46 Toplam , ,93 - İstenmemiş pancar bedelinden borçlar , ,25 - Çiftçi pancar nakliye prim ve tazminatları , ,36 - Bloke paralardan borçlar , ,14 - Yurtiçi diğer gerçek kişilere borçlar 4.835, ,17 - Yurtiçi diğer tüzel kişilere borçlar , ,08 - Diğer borçlar Toplam , ,00 Ticari Borçlar Toplamı , ,14 Yukarıdaki tabloda görüleceği üzere 2012 yılı sonu itibariyle ticari borçlarımızda 2011 yılına göre ,31 TL artış meydana gelmiştir. 174

178 Kamu İktisadi Teşebbüslerine olan ,45 TL borcumuzun detayı aşağıdadır. Tutarı Açıklama TL BOTAŞ - Doğalgaz Bedeli ,42 ARAS ELEKTRİK DAĞ.AŞ.- Elektrik Bedeli ,70 TEDAŞ - Elektrik Bedeli ,17 MEDAŞ - Elektrik Bedeli 9.877,50 TÜRK TELEKOM - Telefon Kon.Ücreti 8.660,19 Et ve Balık Kurumu-Et Bedeli 9.982,67 Diğer 1.488,80 Toplam , DİĞER BORÇLAR Bu hesapta görülen ,23 TL nin detayı 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Diğer Borçlarımızın Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı 2011 Yılı TL 2012 Yılı TL - Personele borçlar , ,73 - Diğer Çeşitli Borçlar - Şeker Kurumuna Borçlar , ,64 - Mahalli İdarelere Borçlar , ,10 - Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Borçlar , ,45 - Avukatlık ücretinden borçlar , ,84 - Emekli personelden bloke edilen paralar , ,89 - Pancar ekicileri istihsal kooperatifleri 77,43 382,26 - Şeker-İş Sendikası 1.327,91 0,00 - Şekerspor Kulübü , ,98 - Sigorta Şirketleri , ,63 - Kefalet Sandığı , ,50 - Yurtiçi diğer gerçek kişilere borçlar , ,21 Diğer Çeşitli Borçlar Toplamı , ,50 Diğer Borçlar Toplamı , , ALINAN AVANSLAR 2011 Yılı TL 2012 Yılı TL Alınan Sipariş Avansları Yurtiçi Alıcılardan Alınan Avanslar a) Şeker müşterileri , ,44 b) Melas müşterileri , ,64 c) Alkol müşterileri 528, ,55 d) Yaş küspe müşterileri ,97 e) Diğer müşteriler , ,07 Toplam , ,67 Yurtdışı alıcılardan alınan avanslar Diğer avanslar 5,43 568, ,15 568,15 Toplam , ,97 175

179 ÖDENECEK VERGİ VE YÜKÜMLÜLÜKLER Şirketimizin gerek kendi tüzel kişiliği, gerekse personeli ve ilişkide bulunduğu üçüncü şahıslar dolayısıyla ödemekle yükümlü bulunduğu Vergi, Resim, Harç ve Sosyal Sigorta Primleri ile Emekli Sandığı kesenekleri, İcra kesintileri ve işçilerden kesilen cezalar muhtelif teşekkül ve kurumlara ait aidat ve iştirak paylarına ait ,10 TL tutarındaki Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabının detayı 2011 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler TL TL 1- Ödenecek vergi ve fonlar a) Gelir vergisi , ,03 b) Katma değer vergisi , ,25 c) Damga vergisi , ,90 d) Kurumlar Vergisi - - e) Diğer vergiler , ,42 Toplam , ,60 2- Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri a) Emekli San.(Emekli İkramiyesi ve makam tazm.) , ,39 b) S.S.Kurumu (İşçi ve işveren payı) , ,85 c) İşsizlik Sigortası (İşçi ve işveren payı) , ,66 Toplam , ,90 3- Vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yasal yükümlülükler , ,08 4- Ödenecek diğer yükümlülükler a) İcra kesintileri , ,17 b) Aidat ve Paylar ,64 c) İhtiyati Tedbir Konulan Kesintiler , ,94 d) Bloke Edilen Kesintiler , ,77 Toplam , ,52 Ödenecek Vergi ve Yüküm.Toplamı , , BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesap bilanço tarihinde belirgin olarak ortaya çıkan ancak tutarının ne olacağı kesin olarak bilinmeyen veya tutarı bilinmekle birlikte ne zaman tahakkuk edeceği belli olmayan giderlerin yıllık dönem içinde maliyet ve bilanço hesaplarına aktarılmasını sağlamak üzere tesis edilen ve tediye ile sarfiyatın ertesi yıl yapılacak gider tahakkuklarını göstermektedir. Söz konusu giderler 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 176

180 2011 Yılı 2012 Yılı Borç ve Gider Karşılıkları TL TL 1- Kurumlar Vergisi 2- Gelir Vergisi 3- Sivil Savunma Fonu 4- Tabi Afetler Fonu Toplam Diğer Borç ve Gider Karşılıkları a) Hammadde ve malzeme giderleri , ,80 b) Personel giderleri , ,09 c) Hariçten temin edilen hizmetler , ,15 d) Nakliye ve sigorta giderleri , ,14 e) Vergi, resim ve harç giderleri , ,40 f) Yatırım giderleri , ,00 g) Yatırım karşılıkları , ,00 i) Faiz Tahakkukları , ,50 h) Diğer muhtelif masraflar , ,55 i) Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 522,57 144,36 Toplam , ,99 Toplam , ,99 Dönem Kârından Peşin Ödenen Vergi (-) - - Genel Toplam , , GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 2012 yılı gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları hesabının tutarı ,82 TL olup, detayı 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 2011 Yılı TL 2012 Yılı TL 1-Gelecek Aylara Ait Gelirler - Kira gelirleri 810,00 900,00 - Maliyet kesirleri , ,50 - Diğer gelirler 604,56 135,03 Toplam , ,53 2-Gider Tahakkukları - Ödenecek personel istihkakları , ,05 - Belgesi gelmeyen mal ve hizmet borç , ,24 Toplam , ,29 Genel Toplam , ,82 177

181 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar bir yıldan sonra ödenecek borçlarımızı göstermekte olup, ayrıntıları aşağıda gösterilmiştir TİCARİ BORÇLAR 2012 yılı Ticari borçlarımız 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Ticari Borçlar TL TL Satıcılar 495,61 0,00 Alınan depozito ve teminatlar , ,02 Toplam , , DİĞER BORÇLAR Diğer borçlarımızda görülen 4.858,80 TL nin detayı 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Diğer Borçlar TL TL - Kamu Kurumlarına Borçlar - Sosyal güvenlik kurumlarına borçlar - Mahalli idarelere borçlar 7.122, ,76 - Kamu işletmelerine borçlar - Yurtiçi diğer gerçek ve tüzel kişilere borçlar 9,04 9,04 Toplam 7.131, , BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesapta görülen ,79 TL nin detayı 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Borç ve Gider Karşılıkları TL TL 1- Kıdem Tazminatı Karşılığı , ,13 2- Dahili Sigorta Fonu Karşılığı , ,66 Toplam , , GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkuklarında görülen ,73 TL nin tamamı gelecek yıllara ait gelirlerden oluşmakta olup, bunun ,93 TL si kira bedelini, ,80 TL si ise tapu devir işlemleri yapılamayan gayrimenkullerin satış bedelini ifade etmektedir. 178

182 ÖZ KAYNAKLAR Şirketimizin Esas Sermayesi ,00 TL dir. Öz kaynak kalemlerinden Şirketimiz ödenmiş sermayesine kâr yedeklerinin ilavesi ile oluşan meblağdan geçmiş yıllar zararının ve 2012 yılı dönem zararının tenzili ile öz kaynaklarımızın tarihi itibariyle toplamı ,34 TL ye baliğ olmuş ve 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Fark Kaynaklar Detayı TL TL TL A-Ödenmiş Sermaye 1- Esas Sermaye , ,00-2- Ödenmemiş sermaye (-) 3- Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları Toplam , ,00 - B-Sermaye Yedekleri 1- M.D.V.Yeniden Değerleme Artışı 2- İştirakler Yeniden Değer.Artışı 3- Diğer sermaye yedekleri Toplam C-Kâr Yedekleri 1- Yasal yedekler , ,60-2- Olağanüstü yedekler , ,52-3- Özel Fonlar Toplam , ,12 - D-Geçmiş Yıllar Kârları E-Geçmiş Yıllar Zararları (-) , , ,69 F-Dönem Net Kârı veya Zararı , , ,56 Öz Kaynaklar Toplamı , , ,25 Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi geçen yıla göre öz kaynaklarımızda ,25 TL azalış meydana gelmiştir. Bu azalış 2012 yılı dönem zararından kaynaklanmaktadır. Faaliyet Raporumuzun sonuna eklenmiş bulunan bilançoya göre tarihi itibariyle kaynaklarımız ,49 TL ye ulaşmış olup, bu meblağın ,15 TL si yabancı kaynakları, bakiye ,34 TL si ise öz kaynakları ifade etmektedir. Varlıklarımızın ,24 TL si dönen, ,25 TL si ise duran varlıkları ifade etmektedir. Öz kaynaklarımızda yer alan detaylı açıklamalar aşağıda belirtilmiştir. 179

183 ÖDENMİŞ SERMAYE tarih sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Şirket Ana Statüsünün 3/5 maddesi ile Şirketimizin esas sermayesinin tamamı Devlet e ait olmak üzere 170 milyar lira olarak tespit edilmiştir. Daha sonra Yüksek Plânlama Kurulunun; tarih 89/1-9 sayılı kararı ile 500 milyar liraya tarih 90/T-80 sayılı kararı ile 1 trilyon liraya tarih 92/T-58 sayılı kararı ile 5 trilyon liraya tarih 94/T-33 sayılı kararı ile 10 trilyon liraya tarih 95/T-58 sayılı kararı ile 20 trilyon liraya tarih 97/T-92 sayılı kararı ile 60 trilyon liraya tarih 98/T-40 sayılı kararı ile 150 trilyon liraya tarih 00/T-20 sayılı kararı ile 300 trilyon liraya tarih 00/T-34 sayılı kararı ile 500 trilyon liraya tarih 01/T-23 sayılı kararı ile 850 trilyon liraya tarih 02/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon liraya tarih 03/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon 300 trilyon liraya tarih 05/T-22 sayılı kararı ile 1 milyar 600 milyon TL ye, tarih ÖİB-413 sayılı Olur ile 2 milyar 100 milyon TL ye, tarih ÖİB-1069 sayılı Olur ile 2 milyar 104 milyon TL ye tarih ÖİB-327 sayılı Olur ile 2 milyar 118 milyon TL ye yükseltilmiştir. En son yapılan sermaye artışı, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca tarihinde tescil edilmiş ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin tarihli 7551 sayılı nüshasının 638.sayfasında yayımlanmıştır. ŞİRKETİMİZİN SERMAYE KOMPOZİSYONU ( ) Esas Sermaye Tutarı TL Ödenmiş Sermaye Tutarı TL Ödenmemiş Sermaye Tutarı TL Açıklama T.C.Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı , ,00 - Toplam , ,00-180

184 KÂR YEDEKLERİ 2012 yılı sonu itibariyle ,12 TL olan kâr yedeklerimizin, ,60 TL si yasal yedekler, ,52 TL si olağanüstü yedeklerden ibarettir. Yedekler, Şirketimizin ileride doğabilecek muhtemel zararlarını karşılamak amacıyla Türk Ticaret Kanunu ve Ana Sözleşmemiz gereğince dönem kârlarından ayrılan esas sermayeye katılmaksızın Şirket öz kaynakları meyanında bırakılmış bulunan kârları kapsamaktadır. 181

185 13-GELİR TABLOSU - KÂR ZARAR HESABI Şirketimizin 2012 yılı satış hacmi ,63 TL, dönem zararımız ise ,25 TL olarak gerçekleşmiştir KÂR VE ZARAR Raporumuzun sonunda yer alan 2012 yılına ait Gelir Tablosunun (Kâr ve Zarar Hesabı) tetkikinden de anlaşılacağı üzere; Şeker Fabrikaları, Makina Fabrikaları, E.M.A.F, Şeker Enstitüsü ve Alkol Fabrikalarımızın yıllık net satışları ,24 TL olup, bu meblağdan mal ve hizmet satışları maliyet tutarını teşkil eden ,81 TL nin tenzilinden sonra 2012 yılı brüt satış kârımız ,43 TL olarak gerçekleşmiştir. Brüt satış kârından faaliyet giderleri ,35 TL nin tenzilinden sonra faaliyet zararımız ,92 TL olmaktadır. Söz konusu zarara diğer olağan gelir ve kârlar tutarı ,43 TL nin ilavesi diğer olağan gider ve zararlar tutarı ,93 TL ile finansman giderleri tutarı ,80 TL nin tenzilinden sonra olağan zararımız ,22 TL olmaktadır. Söz konusu zarara olağandışı gelir ve kârlar tutarı ,19 TL nin ilavesi, olağan dışı gider ve zararlar tutarı ,22 TL nin tenzilinden sonra Şirketimizin dönem zararı ,25 TL olarak gerçekleşmiştir DÖNEM KÂR VE ZARARLARI Şirketimizin son beş yıla ait kâr ve zararının ödenmiş sermayeye oranları aşağıda gösterilmiştir. Dönem Kârı veya Zararı TL Ödenmiş Sermayeye Göre % Ödenmiş Sermaye Yıllar TL , ,67 0, ,44 (-) ,44 0, ,00 (-) ,07 2, ,00 (-) ,69 6, ,00 (-) ,25 9,35 182

186 13.3-GELİR TABLOSU Raporumuzun sonunda yer alan Gelir Tablosuna (Kâr ve Zarar Cetveli) ait rakamlar gelir ve gider kalemleri itibariyle 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelir Tablosu 2011 Yılı 2012 Yılı Gelir ve Gider Hesapları TL TL Brüt satışlar , ,93 Satıştan İadeler , ,69 Satış indirimleri Net satışlar , ,24 Satışların maliyeti , ,81 Brüt satış kârı veya zararı , ,43 Faaliyet giderleri , ,35 Faaliyet kârı veya zararı , ,92 Diğer olağan gelir ve kârlar , ,43 Diğer olağan gider ve zararlar , ,93 Finansman giderleri , ,80 Olağan kâr veya zarar , ,22 Olağandışı gelir ve kârlar , ,19 Olağandışı gider ve zararlar , ,22 Dönem Kârı veya Zararı , , yılı dönem zararımızı teşkil eden ,25 TL nin faaliyet nevileri itibariyle detayı raporumuzun mali durum bölümünde yer alan gelir tablosunda ayrıca gösterilmiştir DÖNEM KÂRI VE ZARARLARININ İŞLETMELERE GÖRE DAĞILIMI 2012 yılı dönem zararımızı teşkil eden ,25 TL nin faaliyet konuları itibariyle dağılımı 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Kâr veya Zarar Kâr veya Zarar Açıklama TL TL Şeker Fabrikaları Kârı veya Zararı , ,64 Alkol " " , ,56 Makina Fabrikaları Kârı veya Zararı , ,98 Diğer Kârlar Bakiyesi (*) , ,19 Toplam , ,25 (*) 2012 yılı diğer kâr ve zararların detayı aşağıda gösterilmiştir. 183

187 Kâr veya Zarar Açıklama TL Şeker Enstitüsü (-) ,12 İstanbul İrtibat Bürosu (-) ,96 Merkez : Kıdem Tazm.ve Emek.İkram ,85 Kambiyo Zararları ,40 Kambiyo Kârları ,20 Emekli Sand.Öd.Makam.Tazminat ,67 Diğer Kârlar ,31 Diğer Zararlar ,70 Merkez Toplamı : (-) ,11 Toplam : (-) , ŞEKER SATIŞ KÂRI Bilanço ve Gelir Tablosu, Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre düzenlenmiş, ayrıca 2012 yılı bilançosu ile gelir tablosunun tanziminde aşağıda yazılı hususlar dikkate alınmıştır. Şeker maliyeti 2011 yılında olduğu gibi dönem ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre hesaplanmış olup, Türkşeker Fabrikalarınca istihsal edilen şeker miktarı ve maliyet masrafları ile devre başı stok miktarı ve tutarları birleştirilmek suretiyle A kotası, B kotası ve C şekeri stok maliyetleri tespit edilmiştir. Şeker maliyetleriyle ilgilendirilmekte olan kâr ve zarar hesaplarına intikal eden bazı masraf ve gelirlerinden melas, yaş pancar posası ve gider karşılığı tahsil edilen paraların dışında kalanlar tarih, 1822/38-1 sayılı Yönetim Kurulu kararına istinaden şeker maliyetiyle ilgilendirilmeksizin dönem kâr veya zararı hesabına intikal ettirilmiştir İŞLETMELER İTİBARİYLE FAALİYET KÂR VEYA ZARARI 1-Şirketimiz dönem kârına esas olmak üzere 2012 yılında şeker fabrikalarımız ile Şeker Enstitüsündeki işletme faaliyetlerinden ,43 TL brüt satış kârı meydana gelmiştir. Bu meblağdan faaliyet giderleri ,12 TL nin tenzili ile faaliyet zararı ,69 TL ye baliğ olmaktadır. Söz konusu meblağa işletmelerimiz diğer olağan gelir ve kârlar yekünü ,41 TL nin ilavesi ve diğer olağan gider ve zararlar yekünü ,64 TL ile finansman giderleri ,70 TL nin tenzili ile ,62 TL olağan zarara, ,69 TL olağandışı gelir ve kârların ilavesi, ,27 TL olağandışı gider ve zararların tenzilinden sonra Şeker Fabrikaları ile Şeker Enstitüsü nün bakiye zararı ,20 TL olarak gerçekleşmiş olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. 184

188 İŞLETMELERİMİZ DÖNEM KÂRLARI VE ZARARLARI 2011 Kâr veya Zararı 2012 Kâr veya Zararı Şeker Fabrikaları TL TL Afyon , ,35 Ağrı , ,70 Alpullu , ,24 Ankara , ,01 B o r , ,96 Burdur , ,69 Çarşamba , ,90 Çorum , ,96 Elazığ , ,03 Elbistan , ,85 Erciş , ,03 Ereğli , ,09 Erzincan , ,00 Erzurum , ,82 Eskişehir , ,42 Ilgın , ,63 Kars , ,98 Kastamonu , ,01 Kırşehir , ,78 Malatya , ,62 Muş , ,59 Susurluk , ,64 Turhal , ,36 Uşak , ,21 Yozgat , ,97 Toplam , ,08 Şeker Enstitüsü , ,12 Genel Toplam , ,20 2- Makina Fabrikalarımız ile E.M.A.F. nın 2012 yılı faaliyetleri sonucu meydana gelen ,98 TL dönem zararı 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir Yılı 2012 Yılı Dönem Zararı Dönem Zararı Makina Fabrikaları TL TL Ankara Makina Fabrikası , ,98 Eskişehir , ,89 E.M.A.F , ,11 Toplam , ,98 185

189 3-Alkol Fabrikalarımızın işletme faaliyet kârları ,56 TL olarak gerçekleşmiş olup, 2011 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Alkol Fabrikası 2011 Yılı Karı/Zararı TL 2012Yılı Karı/Zararı TL Eskişehir , ,56 Toplam , , yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan ,43 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Diğer Olağan Gelir ve Kârlar TL İştiraklerden Temettü Gelirleri 0,00 Faiz Gelirleri ,47 Konusu Kalmayan Karşılıklar ,02 Kambiyo Kârları ,36 Toplam ,85 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar - Gayrimenkul Kira Gelirleri ,29 - Malzeme, Atık ve Hurda Satış Kârları ,56 - Şartname Bedelleri 1.681,07 - Alakart Yemek Kârı ,49 - Kantin Kârı ,40 - Ambara İthal Edilen Hurda Eşya ve Malz.İz Bedeli ,94 - Makina Fabrikaları Dönem Gider Hissesi ,45 - Değerleme Farkları (Cari Dönem) ,96 - Şeker Depolama Primi (Cari Yıl) ,92 - Sun i Gübre Katkı Payı ,52 - Temerrüt ve Diğer Faiz Gelirleri ,49 - Zirai Faaliyet Gelirleri Olumlu Farkları 0,00 - Bedelli Şeker Masrafları Olumlu Farkı ,83 - Diğer Müteferrik Gelirler ,66 Toplam ,58 Genel Toplam , yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan ,93 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. 186

190 Diğer Olağan Gider ve Zararlar TL Karşılık Giderleri ,56 Kambiyo Zararları ,58 Toplam ,14 Diğer Olağan Gider ve Zararlar - Malzeme Atık Hurda Satış Zararları ,00 - Tazminat Giderleri (Emeklilik Tazminatı) ,80 - Emekli Sandığına Ödenen Makam Tazminatı ,67 - Alakart Yemek Zararı 1.751,42 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (I No.lu Tarife) 4.688,00 - Değerleme Farkları (Önceki Dönem Kâr Kaydedilen) 6.558,35 - Bedelli Şeker Masrafları Olumsuz Farkı 1.774,80 Toplam ,04 -İstimalden Kaldırılan Maddi duran Varlıkların Cari yıl Amortismanı ,67 - Diğer 5.767,08 Toplam ,75 Genel Toplam , yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan ,19 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Olağandışı Gelir ve Kârlar TL Önceki Dönem Gelir ve Kârları ,24 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar - Tazminat ve Ceza Gelirleri ,66 - Stok Sayım Fazlalıkları ,24 -Üretim Yapmayan Fabrika Gelirleri ,77 -Beş Yıl İçinde Talep Edilmeyen Personel İstihkakları 1.564,35 -On Yıl İçinde Talep Edilmeyen Mal ve Hizmet Bedelleri ,77 -Vergi ve Muhtelif Küsurat Farkları 2.732,42 -Teminat Vasfını Kaybeden Teminat Tutarları 8.152,47 - İrad Kaydedilen Teminat Tutarları ,20 -İlama Müstenit Yapılan Tahsilatlar ,38 -Teftiş Kurulu Mucipnamesiyle Yapılan Tahsilatlar 3.566,51 Toplam ,77 -Geçmiş Yıllarda Banka Promosyonlarından kalan Bakiye 1.307,54 -Elektrik hat katılım payı tahsilatı 2.676,93 -Sigorta hasar bedeli tahsilatı 1.655,66 - Kapanan kantarlara ait elektrik depozitosu tahsilatı 2.110,79 - Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar 4.249,26 Toplam ,18 Genel Toplam , yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan ,22 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. 187

191 Olağandışı Gider ve Zararlar TL Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları ,95 Önceki Dönem Gider ve Zararları ,57 Toplam ,52 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Maddi Duran Varlık Satış Zararları ,66 Tazminat ve Ceza Giderleri ,75 Sayım ve Tesellüm Noksanlıkları 532,56 İlama Müstenit Ödenen Tazminatlar ,41 İş Kazası Tazminatları ,79 Mahkeme Kararına İstinaden Yapılan Muhtelif Ödemeler ,29 Yönetim Kurulu Kararına İstinaden Yapılan Ödemeler ,99 Vergi ve Muhtelif Küsurat Farkları 239,27 Ö.Y.K Kararıyla Bedelsiz Devredilen Varlıklar ,66 Kızılay Derneğine hibe Edilen Şeker Bedeli ,80 Özel İletişim Vergisi ,83 Noksan Ayrılan Amortisman 20, Yılı İmhaları ,00 Toplam ,31 Diğer Asfalt Katılım Payı ,64 Çulfa Kantar Tesislerinin Kayıtlı Kıymeti ile Birikmiş Amortismanı Arasındaki Fark ,22 Ağrı Belediyesi tarafından Uygulanan 3. Etap İmar Uygulaması Sonucu Oluşan Zarar ,79 Ecrimisil Bedeli 3.310,54 Yıkılan çiftlik Binası ve Müştemilatının Kayıtlı Kıymeti ile Birikmiş Amortismanı arasındaki fark ,53 Avarya Şeker Maliyet Bedel Farkı 2.888,80 Diğer 517,87 Toplam ,39 Genel Toplam ,22 Önceki bölümlerde arz ve izah edilen faaliyetlerimizin her safhasında görev alan ve üstün bir gayret gösteren Sanayimizin tüm personeline teşekkürlerimi sunmayı mutlu bir görev saymaktayım. Her yıl olduğu gibi 2012 yılı faaliyet dönemimizde de karşılaştığımız çeşitli problemlerimizin hallinde yakın alâka, yardım ve desteklerini esirgemeyen başta Özelleştirme İdaresi Başkanlığı olmak üzere D.P.T.Müsteşarlığı ve T.C.Sayıştay Başkanlığına teşekkürlerimi saygıyla arzederim. TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 188

192 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş YILI KÂR-ZARAR TABLOSU BAKİYE B O R Ç TL A L A C A K TL KÂR TL ZARAR TL I-ŞEKER SATIŞ ZARARLARI ,96 I-ŞEKER SATIŞ KÂRLARI , ,17 II-ALKOL SATIŞ ZARARLARI II-ALKOL SATIŞ KÂRLARI , ,56 III-MAKİNA FABRİKALARI ZARARLARI ,49 III-MAKİNA FABRİKALARI KÂRLARI , ,31 IV-DİĞER ZARARLAR ,87 IV-DİĞER KÂRLAR , ,29 TOPLAM ,32 TOPLAM , , ,29 DÖNEM KÂRI DÖNEM ZARARI ,25 GENEL TOPLAM ,32 GENEL TOPLAM , , ,29 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 189

193 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO ÖNCEKİ DÖNEM CARİ DÖNEM AKTİF (VARLIKLAR) TL TL DÖNEN VARLIKLAR , ,24 HAZIR DEĞERLER , ,31 Kasa , ,14 Alınan Çekler 0,00 0,00 Bankalar , ,38 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 0,00 0,00 Diğer Hazır Değerler 759,43 138,79 MENKUL KIYMETLER 0,00 0,00 Hisse Senetleri 0,00 0,00 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 0,00 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 0,00 Diğer Menkul Kıymetler 0,00 0,00 Menkul Kıymet Değer Düşüş Karşılığı (-) 0,00 0,00 TİCARİ ALACAKLAR , ,11 Alıcılar , ,45 Alacak Senetleri 0,00 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar , ,26 Diğer Ticari Alacaklar , ,40 Şüpheli Ticari Alacaklar , ,75 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) , ,75 DİĞER ALACAKLAR , ,72 Ortaklardan Alacaklar 0,00 0,00 İştiraklerden Alacaklar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 0,00 Personelden Alacaklar , ,86 Diğer Çeşitli Alacaklar , ,86 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar , ,70 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) , ,70 STOKLAR , ,51 İlk Madde ve Malzeme , ,27 Yarı Mamüller , ,82 Mamüller , ,66 Ticari Mallar , ,74 Diğer Stoklar , ,98 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00 Verilen Sipariş Avansları , ,04 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 0,00 Taşeronlara Verilen Avanslar 0,00 0,00 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI , ,54 Gelecek Aylara Ait Giderler , ,64 Gelir Tahakkukları , ,90 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR , ,05 Devreden Katma Değer Vergisi , ,93 İndirilecek Katma Değer Vergisi 0,00 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi , ,60 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar , ,54 İş Avansları ,36 0,00 Personel Avansları , ,92 Sayım ve Tesellüm Noksanları , ,06 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar 0,00 0,00 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 190

194 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO DURAN VARLIKLAR , ,25 TİCARİ ALACAKLAR , ,72 Alıcılar , ,00 Alacak Senetleri 0,00 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar , ,72 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 DİĞER ALACAKLAR , ,35 Ortaklardan Alacaklar , ,35 İştiraklerden Alacaklar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 0,00 Personelden Alacaklar 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Alacaklar 0,00 0,00 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 MALİ DURAN VARLIKLAR , ,77 Bağlı Menkul Kıymetler , ,77 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00 İştirakler 0,00 0,00 İştirakler Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 0,00 İştiraklerden Sermaye Payları Değer Düşük.Karşılığı (-) 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşük. Karşılığı (-) 0,00 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar 0,00 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 0,00 MADDİ DURAN VARLIKLAR , ,14 Arazi ve Arsalar , ,05 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri , ,93 Binalar , ,23 Tesis, Makina ve Cihazlar , ,37 Taşıtlar , ,13 Demirbaşlar , ,70 Diğer Maddi Duran Varlıklar 0,00 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,76 Yapılmakta Olan Yatırımlar , ,49 Verilen Avanslar 0,00 0,00 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,08 0,08 Haklar , ,91 Şerefiye 0,00 0,00 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 0,00 0,00 Araştırma Geliştirme Giderleri 0,00 0,00 Özel Maliyetler 0,00 0,00 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar , ,19 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,02 Verilen Avanslar 0,00 0,00 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR , ,00 Arama Giderleri 0,00 0,00 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri 0,00 0,00 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar , ,63 Birikmiş Tükenme Payları (-) , ,63 Verilen Avanslar 0,00 0,00 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAK , ,32 Gelecek Yıllara Ait Giderler , ,32 Gelir Tahakkukları 0,00 0,00 DİĞER DURAN VARLIKLAR , ,87 Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV 0,00 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi 0,00 0,00 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar 0,00 0,00 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar , ,56 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar ,79 0,00 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) , ,69 AKTİF (VARLIKLAR)TOPLAMI , ,49 191

195 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO PASİF (KAYNAKLAR) 0,00 0,00 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR , ,28 MALİ BORÇLAR , ,00 Banka Kredileri , ,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyeti (-) 0,00 0,00 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 0,00 0,00 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri 0,00 0,00 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler 0,00 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 0,00 TİCARİ BORÇLAR , ,14 Satıcılar , ,21 Borç Senetleri 0,00 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar , ,93 Diğer Ticari Borçlar , ,00 DİĞER BORÇLAR , ,23 Ortaklara Borçlar 0,00 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 0,00 Personele Borçlar , ,73 Diğer Çeşitli Borçlar , ,50 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 ALINAN AVANSLAR , ,97 Alınan Sipariş Avansları , ,82 Alınan Diğer Avanslar 568,15 568,15 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri 0,00 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 0,00 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER , ,10 Ödenecek Vergi ve Fonlar , ,60 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri , ,90 Vades i Gelmiş Ertelenmiş veya Taksitlen.Vergi ve Diğ. Yük , ,08 Ödenecek Diğer Yükümlülükler , ,52 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI , ,99 Dönem Kârı Vergi ve Diğ.Yasal Yükümlülük Karşılıkları 0,00 0,00 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) 0,00 0,00 Kıdem Tazminatı Karşılığı 0,00 0,00 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları , ,99 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI , ,82 Gelecek Aylara Ait Gelirler , ,53 Gider Tahakkuklları , ,29 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR , ,03 Hesaplanan Katma Değer Vergisi 0,00 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi , ,60 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 10,28 86,43 Diğer Çeşitli Yabancı Kaynaklar 0,00 0,00 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR , ,87 192

196 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO MALİ BORÇLAR 0,00 0,00 Banka Kredileri 0,00 0,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) 0,00 0,00 Hazine Kredileri 0,00 0,00 Çıkarılmış Tahviller 0,00 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 0,00 TİCARİ BORÇLAR , ,02 Satıcılar 495,61 0,00 Borç Senetleri 0,00 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar , ,02 Diğer Ticari Borçlar 0,00 0,00 DİĞER BORÇLAR 7.131, ,80 Ortaklara Borçlar 0,00 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Borçlar 7.131, ,80 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 0,00 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar 0,00 0,00 ALINAN AVANSLAR 0, ,53 Alınan Sipariş Avansları 0, ,53 Alınan Diğer Avanslar 0,00 0,00 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI , ,79 Kıdem Tazminatı Karşılığı , ,13 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları , ,66 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI , ,73 Gelecek Yıllara Ait Gelirler , ,73 Gider Tahakkukları 0,00 0,00 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 0,00 Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilecek KDV 0,00 0,00 Tesise Katılma Payları 0,00 0,00 Diğer Çeşitli Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00 0,00 ÖZ KAYNAKLAR , ,34 ÖDENMİŞ SERMAYE , ,00 Sermaye , ,00 Ödenmemiş Sermaye (-) 0,00 0,00 Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 0,00 0,00 Sermaye Düzeltmesi Olumsuz Farkları (-) 0,00 0,00 SERMAYE YEDEKLERİ 0,00 0,00 Hisse Senedi İhraç Primleri 0,00 0,00 Hisse Senedi İptal Kârları 0,00 0,00 M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları 0,00 0,00 İştirakler Yeniden Değerleme Artışları 0,00 0,00 Diğer Sermaye Yedekleri 0,00 0,00 KÂR YEDEKLERİ , ,12 Yasal Yedekler , ,60 Statü Yedekleri 0,00 0,00 Olağanüstü Yedekler , ,52 Diğer Kâr Yedekleri 0,00 0,00 Özel Fonlar 0,00 0,00 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI 0,00 0,00 Geçmiş Yıllar Karları 0,00 0,00 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) , ,53 Geçmiş Yıllar Zararları (-) , ,53 DÖNEM NET KÂRI / ZARARI , ,25 Dönem Net Kârı(Zararı) , ,25 PASİF (KAYNAKLAR)TOPLAMI , ,49 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 193

197 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş TARİHLİ AYRINTILI GELİR TABLOSU ÖNCEKİ DÖNEM CARİ DÖNEM TL TL BRÜT SATIŞLAR , ,93 Yurt İçi Satışlar , ,19 Yurt Dışı Satışlar , ,74 Diğer Gelirler 0,00 0,00 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) , ,69 Satıştan İadeler (-) , ,69 Satış İskontoları (-) 0,00 0,00 Diğer İndirimler (-) 0,00 0,00 NET SATIŞLAR , ,24 SATIŞLARIN MALİYETİ (-) , ,81 Satılan Mamuller Maliyeti (-) , ,32 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) , ,67 Satılan Hizmet Maliyeti (-) 0,00 0,00 Diğer Satışların Maliyeti (-) , ,82 BRÜT SATIŞ KÂRI VEYA ZARARI , ,43 FAALİYET GİDERLERİ(-) , ,35 Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) , ,73 Pazarlama,Satış ve Dağıtım Giderleri (-) , ,29 Genel Yönetim Giderleri (-) , ,33 FAAALİYET KÂRI VEYA ZARARI , ,92 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR , ,43 İştiraklerden Temettü Gelirleri 483,89 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri 0,00 0,00 Faiz Gelirleri , ,47 Komisyon Gelirleri 0,00 0,00 Konusu Kalmayan Karşılıklar , ,02 Menkul Kıymet Satış Kârları 0,00 0,00 Kambiyo Kârları , ,36 Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 0,00 Enflasyon Düzeltmesi Karları 0,00 0,00 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar , ,58 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) , ,93 Komisyon Giderleri (-) 0,00 0,00 Karşılık Giderleri (-) , ,56 Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 0,00 Kambiyo Zararları (-) , ,58 Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 0,00 Enflasyon Düzeltmesi Zararları (-) 0,00 0,00 Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) , ,79 FİNANSMAN GİDERLERİ (-) , ,80 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-) , ,80 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 0,00 OLAĞAN KÂR VEYA ZARAR , ,22 OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR , ,19 Önceki Dönem Gelir ve Kârları , ,24 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar , ,95 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) , ,22 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) , ,95 Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) , ,57 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) , ,70 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI , ,25 D.KÂRI VERGİ VE DİĞ.YASAL YÜK.KARŞILIK.(-) 0,00 0,00 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI , ,25 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 194

198 195

199 196

200 197