Ghjry
TESLİM ŞEKİLLERİ (INCOTERMS 2010)
Teslim Şekilleri kavramı, taraflar arasındaki eşyaya ilişkin fiziksel hareketlerin Uluslararası mevzuatlar çerçevesinde düzenlenmiş ve prosedüre edilerek 11 başlık halinde toplanmış şekline verilen addır. Diğer bir deyişle, tüm dünya ülkelerinin eşya hareketine ilişkin prosedürleri aynı şekilde anlayabilmelerini sağlayan ortak lisandır.
ICC International Chamber Of Commerce (Kısa Tarihçe) 1919 yılında ABD'nin Atlanta şehrinde uluslararası bir Konferans'da Belçika, Fransa, İtalya, İngiltere ve ABD'nin öncülüğünde ilk temelleri atılmıştır. Birinci Dünya Savaşının bitiminde ekonomide bozulan dengeleri yeniden sağlamak, savaşın kötü etkilerini bertaraf etmek gayesiyle böyle bir oluşum gerçekleştiren devletler, ICC'nin amacını; "Himayecilikle mücadele, uluslararası ticaretin ve işbirliğinin geliştirilmesi, özel teşebbüsün güçlendirilmesi, uluslararası iş dünyasının gerektirdiği şartların düzeltilip standart hale getirilmesi" şeklinde tanımlamışlardır.
ICC International Chamber Of Commerce Daha sonra bu amaç daha da gelişerek piyasa ekonomisinin desteklenmesi, uluslararası platformda iş dünyasının her yönüyle temsil edilmesi, ekonomik sorunların çözümünde çaba harcanması, iş dünyası ve uluslararası organizasyonlar arasında diyalog kurulması gibi konularda faaliyetler geliştirilmiştir. ICC'nin ilk kez 1920 yılında kurulu kongresi toplanmış ve Fransa eski Ticaret Başkanı Etienne Clemental ilk Başkan seçilmiştir. Clementel'in etkisiyle organizasyonun ABD'de olan merkezi Paris'e getirilmiştir. O günden bu güne gelişerek 139 ülkede binlerce üyesi olan büyük bir iş organizasyonu haline gelmiştir.
International Rules for the Interpretation of Trade Terms Uluslar arası Ticaret için kuralların yorumlanması terimlerin revize tarihleri 1936 Bülteni 1957 Bülteni 1967 Bülteni 1974 Bülteni 1980 Bülteni 1990 Bülteni 2000 Bülteni 2010 Bülteni
Teslim Şekillerinin Açıklık Getirdiği Temel Sorunlar Satılan mal, alıcıya nerede teslim edilecek? Taşıma giderleri kime ait olacak? Taşıma sırasında oluşabilecek zararı kim üstlenecek? Sigorta giderleri kime ait olacak?
Teslim Şekillerinin Açıklık Getirdiği Temel Sorunlar İhracat ve ithalat gümrükleme masraflarını kim karşılayacak? Yükleme ve boşaltma masrafları kime ait olacak? Riskler nasıl bölüşülecek? Incoterms tanımları 3 harfli olup yanına teslim yer adı yazılır. (Örn: CIF-İstanbul)
Teslim Şekillerinin Açıklık Getirdiği Temel Sorunlar INCOTERMS 2010, malların cinsi kalitesi, paketlenmesi, ambalaj şekli gibi yükümlülükler ile ilgili değildir. Incoterms Taşıma, gümrük, liman, sigorta, iç taşıma gibi maliyetlerin kime ait olduğunu içerir.
INCOTERMS INCOTERMS uluslararası satış ve sözleşmelerde kullanılan standart terimler kümesidir. Tarafların yükümlülüklerini belirlemek için kullanılmıştır. Başlangıçta uluslararası ticaret için tasarlanmış olmalarına rağmen, giderek artan yerel piyasa işlemleri (ABD gibi) veya ticaret belirli alanlarda kullanılıyor (örneğin AB) gümrük gereksinimleri ya da var olmayan minimal olduğu yerlerde.
TÜM TAŞIMALARDA KULLANILAN TESLİM ŞEKİLLERİ EXW FCA CPT CIP DAT DAP DDP : İŞYERİNDE TESLİM : TAŞIYICIYA MASRAFSIZ : TAŞIMA ÖDENMİŞ TESLİM : TAŞIMA/SİGORTA ÖDENMİŞ : TERMİNALDE TESLİM : BELİRLENEN YERDE TESLİM : GÜMRÜK RESMİ ÖDENMİŞ TESLİM
YALNIZCA DENİZ VE İÇ SUYU TAŞIMACILIĞINDA KULLANILAN TESLİM ŞEKİLLERİ FAS FOB CFR CIF : GEMİ DOĞRULTUSUNDA : GEMİDE MASRAFSIZ : MASRAFLAR VE NAVLUN : MASRAFLAR, SİGORTA VE NAVLUN
EŞYANIN TESLİMİNDE SÜRECİN AKIŞI VE MALİYET DOĞURAN KALEMLER
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
1) TİCARİ İŞLETMEDE TESLİM EX WORKS (EXW) "Ex works" satıcının malları işletmesinde (fabrika,depo v.s.) alıcı emrine hazır tutmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamındadır. Satıcı, aksi kararlaştırılmadıkça malın alıcı tarafından sağlanan bir araca yüklenmesinden ya da malların ihraç gümrüğünden geçirilmesinden sorumlu değildir. Alıcı bu noktadan itibaren varış yerine değin, malın taşınması ile ilgili tüm gider ve risklerin yükümlülüğünü taşır. Bu terim tüm satış şekilleri içinde satıcı için en az yükümlülüğü ihtiva eden bir satış şeklidir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
2) GEMİDE MASRAFSIZ TESLİM / FREE ON BOARD (FOB) Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü belirlenen yükleme limanında mallar gemiye yüklendikten ve gemide istiflendiği andan itibaren yerine getirilmiş olur. Mallarla ilgili tüm gider yitik veya hasar rizikoları bu noktadan itibaren alıcı tarafından üstlenilir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
3) GEMİ DOĞRULTUSUNDA MASRAFSIZ (FAS) / FREE ALONGSIDE SHIP (FAS) Gemi Doğrultusunda Masrafsız terimi, belirtilen yükleme limanında, mallar gemi doğrultusuna yerleştirildikleri zaman, satıcının malları teslim etmesi demektir. Bu durum, bu andan itibaren artık, alıcının, mallara ilişkin bütün masrafları, zıya ve hasar risklerini üstlendiğini ifade eder. FAS terimi ihraç için malların satıcı tarafından gümrüklenmesini gerektirir. Bu terim sadece deniz veya içsu taşımacılığında kullanılabilir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
4) TAŞIYICIYA TESLİM / FREE CARRIER (FCA) Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların ihraç gümrüğünden geçirilip, alıcı tarafından belirlenen taşıyıcıya, belirlenen yer ya da noktada teslimi ile son bulur. Eğer alıcı tarafından kesin bir teslim yeri belirtilmemişse, satıcı taşıyanın malları teslim alacağı yer civarında bir yer belirleyebilir. Ticari uygulamalar taşıyıcı ile sözleşme yapılabilmesi için satısının yardımını gerektirirse (Örneğin demir ve hava yolu taşımacılığında) satıcı riziko ve masraflar alıcıya ait olmak üzere hareket edebilir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 5- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 6- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 8- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
5) MAL BEDELİ ve NAVLUN / COST AND FREIGHT ( CFR) Bu terim ile satıcı belirlenen varış limanına malı gönderebilmek için gerekli tüm giderleri ve navlunu ödemek zorundadır. Ancak malla ilgili yitik bir hasar rizikoları ile giderlerde görülebilecek artış, yükleme limanında malların gemi küpeştesini geçmesi anından itibaren satıcıdan alıcıya devredilmiş olur. CFR terimi satıcının ihraç için malları gümrükten geçirmesi gerektiğini belirtir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
6) TAŞIMA ÜCRETİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM / CARRIAGE PAID TO (CPT) Bu terim satıcının, malın kararlaştırılan varış yerine kadar taşınması için gerekli navlunu ödediği anlamına gelir. Malın yitik ve hasarına ait rizikolarla birlikte taşıyıcıya teslimden itibaren doğabilecek ek masraflar, malların taşıyıcının nezaretine verilmesinden itibaren satıcıdan alıcıya geçer. Taşıyıcı bir taşıma sözleşmesinde demir, kara, deniz, hava, içsu taşımacılığı ya da bunların birleşmesi sonucu ortaya çıkan taşımacılık işlemini üstlenen kimsedir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 5- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 6- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 8- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
7) MAL BEDELİ, SİGORTA ve NAVLUN / COST, INSURANCE AND FREIGHT (CIF) Bu terim ile satıcı CFR'deki yükümlülüklerine aynen sahiptir. Ancak ek olarak, malların taşınması sırasında yitik veya hasar rizikosuna karşı deniz sigortası temin etmek durumundadır. Satıcı sigorta sözleşmesini yapar ve sigorta primini öder. Alıcı bu terim ile satıcının sigortada sadece minimum kuvertür temin etme yükümlülüğü bulunduğunu bilmelidir. Bu terim satıcının ihraç için malları gümrükten geçirmesi gerektiğini belirtir. Bu terim sadece deniz ve iç su taşımacılığında kullanılır.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- TAŞIMA SİGORTASI 6- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 7- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 8- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 9- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 10- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 11- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER
8) TAŞIMA ÜCRETİ ve SİGORTA ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM / CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO (CIP) Bu terim ile satıcı CPT'deki yükümlülüklerine aynen sahiptir. Ancak ek olarak malların taşınması sırasında yitik veya hasar rizikosuna karşı kargo sigortası temin etmek durumundadır. Satıcı sigorta sözleşmesini yapar ve sigorta primini öder.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- TAŞIMA SİGORTASI 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 7- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 8- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 9- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER
9) TERMİNALDE TESLİM / DELIVERED AT TERMINAL (DAT) Satıcının malları belirlenen varma yerinde veya limanında belirlenen terminalde gelen taşıma aracından boşaltılmış bir şekilde alıcının tasarrufuna bırakmakla malları teslim ettiğini ifade eder. Terminal terimi, rıhtım, depo, konteyner sahası veya yol, demiryolu veya hava kargo istasyonu gibi yeri kapsar. İhracatçı boşaltma masraflarını üstlenir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
10) YERİNDE TESLİM / DELIVERED AT PLACE (DAP) Satıcının malları belirlenen varma yerinde gelen taşıma aracından boşaltmadan alıcının tasarrufuna bırakmakla teslim ettiğini ifade eder. Satıcı malların belirlenen varma yerine getirilmesine ilişkin tüm hasar ve masrafları üstlenir. Satıcı varış yerine kadar olan tüm masrafları üstlenir, ancak alıcı ülkesindeki gümrük işlemleri ve masrafları alıcıya aittir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
11) GÜMRÜK RESMİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM / DELIVERED DUTY PAID (DDP) Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların ithal ülkesinde belirlenen yerde emre hazır tutulması ile sona erer. Satıcı, malların o noktaya kadar taşınması, ithal gümrüğünden geçirilmesi için gerekli vergi, resim ve diğer harçlar dahil olmak üzere riziko ve giderleri üstlenmek durumundadır. EXW terimi satıcı için ne kadar az yükümlülük ifade ediyorsa, DDP terimi de o kadar çok yükümlülük ifade etmektedir.
1- İHRACATÇININ YÜKLEME İŞLEMİ VE YÜKLEME MALİYETİ 2- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 3- İHRACATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 4- İHR.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 5- NAVLUN (ULUSLARARASI TAŞIMA) 6- İTH.ÜLKESİNDEKİ LİMAN MASRAFLARI (Denizyolunda ve kısmen havayolunda) 7- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ GÜMRÜKLEME HİZMET BEDELİ 8- İTHALATÇININ ÖDEYECEĞİ VERGİLER 9- İTHALATÇI ÜLKESİNDEKİ İÇ TAŞIMA MALİYETİ 10- BOŞALTMADA OLUŞAN MALİYETLER *** OPSİYONEL : TAŞIMA SİGORTASI
ÖRNEK HESAPLAMA
MALIN EXW FİYATI 100.000 USD + YÜKLEME MALİYETİ 100 USD MALIN EXW FİYATI 100.100 USD + İHRACAT GÜMRÜKLEME MALİYETİ 60 USD MALIN EXW FİYATI 100.160 USD + İÇ TAŞIMA MALİYETİ 200 USD + LİMAN/YÜKLEME MALİYETİ 300 USD MALIN FOB/FCA FİYATI 100.660 USD + NAVLUN 3.000 USD MALIN CFR/CPT FİYATI 103.660 USD + SİGORTA 140 USD
MALIN CIF/CIP FİYATI 103.800 USD + BOŞATLMA/LİMAN MALİYETLERİ 400 USD + DAHİLİ TAŞIMA MALİYETİ 300 USD MALIN DAP FİYATI 104.500 USD + İTHALAT GÜMRÜKLEME MALİYETİ 70 USD + İTHALATÇI VERGİLER TOPLAMI 10.000 USD MALIN DDP FİYATI 115.570 USD
ÖDEME ŞEKİLLERİ Ödeme şekilleri; Uluslararası Ticarette; taraflar arasındaki para hareketinin milletlerarası düzenlenmiş prosedürlerine verilen addır. Toplam 5 ayrı ödeme şekli bulunmaktadır.bunlar; Peşin ödeme, Mal Mukabili, Vesaik Mukabili, Kabul kredili ve Akreditif tir. Ödeme şekillerini incelerken sevk vesaikinin düzenlenme şeklinin ve nasıl gönderildiğinin son derece önemli olduğunu gözlemleyeceğiz.
PEŞİN ÖDEME (CASH PAYMENT)
Alıcının mal bedelinin bir kısmını veya tamamını malın sevkiyatından önce göndermesi halinde ödeme peşin ödeme adını alır.ihracat anında peşin gönderilen oran belirtilerek bu oranın karşısına peşin ödeme olduğu belirtilir,geri kalan kısmı için ise, hangi ödeme şekli olduğu ifade edilir. Peşin ödemenin tercih edilmesi iki sebebe dayalı olabilir;bunlardan ilki satıcının alıcıya güven duymaması olabilir ve risk almamak için mal bedelini peşin talep edebilir.ikinci sebep ise malı satan tarafın daha çok üretimi finanse edebilmek amacıyla, avans niteliğinde bir ön ödeme talep etmesi olabilir.bu tür ödemeler prefinansman adını alır. Bu ödeme şekli alıcı için en riskli ödeme şekli olup, satıcı açısından ise son derece avantajlıdır.
MAL MUKABİLİ ÖDEME (CASH AGAINST GOODS - CAG)
Bahse konu olan ihraç ürünlerinin alıcı emrine düzenlenmiş olan belgelerle ve serbest olarak gönderilmesi ve alıcının malın ithalinden sonra bedelini transfer etmesi durumuna mal mukabili ödeme adı verilir. Bu tür işlemlerde satıcının alıcının bedeli transfer edeceğine dair güveniyor olması gerekmektedir;zira Mal Mukabili ödemeler satıcı açısından büyük risk taşımaktadırlar.alıcının mali durumunun bozulması veya kötü niyetli olması halinde bedeli transfer etmeyebilir.
VESAİK MUKABİLİ (CASH AGAINST DOCUMENTS CAD)
İhracatçının ithalatçıyı yeterince tanımadığı hallerde tercih edilen ödeme şeklidir. Prosedürü iş akışı şeklinde inceleyelim; İhracatçı ihracata konu olan eşyayı taşıyıcıya teslim eder, Vesaiki tanzim eder, (genellikle taşıma belgesi alıcının bankası adına düzenlenir) Malın alıcıya gönderimi sağlanır, Tanzim edilen sevk vesaiki satıcı tarafından, alıcının bankasına gönderilmek üzere kendi bankasına bir talimat ile teslim edilir, Vesaiki teslim alan satıcının bankası; bir ön yazı ile birlikte bu vesaiki alıcının bankasına kargo yolu ile gönderir,
Vesaikin eline ulaştığı alıcının bankası; alıcıya ihbarda bulunur ve malın bedelini ödemesini ister, Alıcı (eğer caymadıysa) mal bedelini öder ve bankasının vesaiki kendisine teslim etmesini ister, (taşıma belgesi banka emrine ise; deniz yolu olması halinde konşimentonun cirosuyla, diğer hallerde ise banka talimatıyla evrakları devralır) İlgili sevk vesaiki ile malı gümrüğünden çeker, Alıcı banka mal bedelini satıcının bankasına, oda satıcıya teslim eder ve alış esnasında DAB (Döviz Alım Belgesi) tanzim edilir. Vesaik Mukabili ödeme şekli taraflar açısından tercih edilme olasılığı hayli yüksek bir ödeme şekli olup; riski de olabildiğince her iki taraf için de azaltıcı bir özelliğe sahiptir.ancak alıcının cayabilme riski bu ödeme şeklinde de göz ardı edilmemelidir.
KABUL KREDİLİ ÖDEME
Mal bedelinin belli bir vadede ödenmesini taahhüt eden ve bu ödemeye bir poliçenin aracılık ettiği ödeme şeklidir. Bu kredi vesaik ile birlikte ibraz edilen poliçenin ithalatı ve ithalatçının bankası tarafından kabul edilmek suretiyle kullanılır.
İstanbul, 20.01.2013 FOR EUR 25.500,50 D R A F T At/on March, 20th, 2014 for value received, please pay against this sole Bill of Exchange to A.R.C.TEKSTİL SANAYİİ VE TİCARET A.Ş. the amount of EUR TWENTYFIVETHOUSANDFIVEHUNDRED AND 50% ONLY Effective payment to be made in EUR only, without deduction for and free on any taxes, impost, levies or duties present or future of any nature under the laws of TURKEY or any political subdivision there of therein. Payable At: GARANTİ BANKASI LEVENT BRANCH TEKSTİL SAN.VE TİCARET A.Ş. Drawn on : UNIQUE FABRICS LTD. BÜYÜKDERE CAD.155/6 6.HANOVER TRADING ESTATE ZİNCİRLİKUYU / İST 1-3 NORTH ROAD LONDON TÜRKİYE N7 9HD ENGLAND ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Per Aval : LLOYDS BANK Accepted by : 72 FENCHURCH STREET LONDON / ENGLAND
Tanım Olarak A K R E D İ T İ F Akreditif (Akreditif uluslararası işlemlerde kısaca L/C - Letter of Credit olarak adlandırılmaktadır); ihraç edilen malların bedellerinin ödenmesi konusunda belirli şartların yerine getirilmesinden sonra ödemenin yapılacağına ilişkin bir çeşit teminattır.
Akreditif diğer ödeme şekillerinden farklı olarak taraflar arasındaki anlaşmanın küşat mektubu adını verdiğimiz ve bankalarca tanzim edilmiş bir tür sözleşmeye dayalıdır. Buna göre her iki tarafta mutlak surette bu metine göre hareket etmek durumundadırlar.
Özellikle ihracatçı gerçekleştireceği ihracatın tüm özellikleri açısından akreditif metnine (küşat mektubu) uygun hareket etme zorunluluğu bulunmaktadır. Bu durum ithalatçı açısından dilediği şartları tayin etme ve satıcının da buna uyma zorunluluğunu ortaya koyar.
Böylelikle akreditif bir yandan da tarafları disipline etme özelliğini de beraberinde getirir. Zira ihracatçı akreditifin hiç bir şekilde dışına çıkmamalıdır, oluşabilecek her hataya rezerv (DISCREPANCY) adı verilir ki; rezervlerin alıcı tarafından kabul edilmemesi halinde ihracatçının mal bedelini tahsil edebilmesi riskli hale gelir.
KARAR SÜRECİ
İhracatçı Malların sevkiyatını yaptığım zaman, ithalatçının zamanında ödeme yapabileceğinden emin olabilir miyim? Ödeme yapılmamasının riskini nasıl minimize edebilirim? İhraç ettiğim malları başka bir firmadan satın alıyorum, ithalatçının bunu öğrenip asıl imalatçı firmayla temas kurarak beni aradan çıkarmasını nasıl önleyebilirim? Bankalar ticari alışverişlerde pratik uygulamaların düzenlenmesinde bize gerekli dökümanları sağlayarak nasıl yardımcı olabilirler?
İthalatçı İhracatçıyı yeterince tanımıyoruz. Malları zamanında teslim edebileceğinden emin olabilir miyiz? Ödeme yapmadan önce malların siparişimizle uyuşup uyuşmadığını nasıl kontrol edebiliriz? İthal ettiğimiz malları tekrar satıncaya kadar ödemeyi ertelemeyi düşünüyoruz. Acaba bankamız bu aradaki boşlukta krediyi kendisi sağlayabilir mi? Bu sorulara cevap verebildiği için akreditifli ödeme ticarette tercih edilen bir ödeme şeklidir.
Akreditiflerde en az 4 taraf bulunmaktadır. Bunlar; Amir (Applicant) : İthalatçı firma Amir Banka (Issuing Bank) : Akreditifi açan banka Lehdar (Beneficiary) : Satıcı firma İhbar/Teyit eden banka (Advising/Confirming Bank) : Akreditifin açıldığını lehdara ihbar/teyit eden banka.
AÇMA ŞEKLİNE GÖRE AKREDİTİF TÜRLERİ Dönülebilir Akreditif (Revocable Credit) : Bu şekilde açılan akreditiflerde önceden uyarma veya ihbar yapılmaksızın amirin istediği an iptal veya tadil edilebilir.ihbar eden banka tarafından tediye anına kadar akreditif amir tarafından iptal edilebilir.bu tip akreditifler alıcıya azami elastikiyet sağlarken satıcıyı mal bedelini tahsil etme problemi ile karşı karşıya bırakacağından tercih edilmeyen bir şekildir. (Kabili rücu) Dönülemez Akreditif (Irrevocable Credit) : Bu akreditif akreditif vadesinden önce lehdarın rızası olmaksızın tadil veya iptal edilemez.akreditifin lehdarı belirtilen koşullara uygun vesaiki ihbar eden bankaya ibraz ettiğinde vesaik bedelinin akreditifin ödeme metoduna göre kendisine dair akreditifi açan bankanın kesin bir taahhüdüne sahiptir. (Gayrikabili rücu)
AKREDİTİFLERDE İŞ AKIŞI
Alıcı ile satıcı ticaretin gerçekleşmesi konusunda uzlaşmaya varırlar. Satıcı alıcının emrine; satışa ilişkin tüm şartları gösteren bir Proforma Fatura tanzim eder. Alıcı; gayri nakdi kredi limitinin mevcut olduğu bir bankaya müracaat ederek, proforma fatura ile birlikte akreditif açma talimatı verir. Alıcının bankası akreditif metnini tanzim eder ve kontrol için müşterisine gönderir.
Kontrollerden sonra oluşan küşat mektubu; proformada belirtilen bankaya swift yada telex yolu ile gönderilir.(bazı akreditiflerde proforma üzerinde herhangi bir banka adı yazılmayabilir; bu durumda alıcının bankası kendi seçtiği bir bankaya küşadı yollar) Küşatın ulaştığı banka; metni müşterisine (ihracatçı) gönderir, ihracatçı ihbar tarihinden itibaren 5 işgünü içerisinde itiraz etme hakkına sahiptir. İhracatçı belirtilen şekilde ve zamanda yüklemeyi gerçekleştirir, Akreditife konu olan vesaiki akreditif vadesi içerisinde kendi bankasına teslim eder,(aksi belirtilmedikçe 21 gün)
İhracatçının bankası 5 iş günü içerisinde söz konusu vesaiki inceleyerek rezerv tesbitini gerçekleştirir; varsa rezervlerin açıklamasını yapar, kendi açıklamaları ile birlikte en geç bu süre sonunda vesaiki alıcının bankasına gönderir. Alıcının bankası da aynı süre zarfında aynı işlemleri gerçekleştirir rezervlerin tesbitini tamamlar, Rezerv olmaması halinde alıcı ; eşyayı kabul etmek zorundadır,rezerv olması halinde ise banka tarafından rezervlerin kabul edilip edilmediği sorulur; alıcının onayı halinde rezervler kaldırılır, Sevk vesaiki alıcıya mal bedelinin ödenmesi mukabili teslim edilir (veya poliçe imzalattırılır); alıcının mali durumu mal bedelini ödemeye müsait olmasa bile teyitsiz işlemlerde banka tarafından bu bedel tazmin edilmek durumundadır. Alıcı malı ithal eder, satıcı ise mal bedelinin kendi bankasına ulaşması ile parasını tahsil etmiş olur.
Teyitli Akreditif Akreditif açan banka ihracatçı tarafından yeterince tanınmıyorsa, ihracatçı kendisini güven içinde hissetmek için çekeceği poliçenin ödeneceği konusunda kendi ülkesindeki bir bankadan teminat vermesini ister. Bu şekilde, çekilen poliçe akreditifi açan bankaca ödenmediği takdirde, ihracatçının ülkesindeki banka kendisinin ödeyeceğini önceden taahhüt eder. Bu taahhüdü veren bankaya teyit eden banka denir. Bankalar teyit için ayrıca komisyon aldıklarından ek bir mali külfet getirirler ve ithalatçılar genelde teyitli akreditiften kaçınırlar. Sadece gayrı kabili rücu akreditifler teyitli olarak açılabilir.
Akreditif işlemlerinin maliyeti Bütün vesaikli krediler, maliyet tespiti açısından çeşitli dilimlere ayrılırlar; Akreditif açılması, ihbarı, teyid edilmesi, düzeltilmesi, ödeme yapılması, poliçelerin kabulü, ciro edilmesi gibi, bütün bu farklı dilimler için bankaların aldıkları komisyon değişmektedir. Ayrıca bankalar komisyon bedelini belirlerken, tarafların ticari güvenirliliği ve bulundukları ülkelerin finans piyasasındaki yeri gibi kriterleri değerlendirirler.
SWIFT MESAJINDAKİ KOD LAR :27 SAYFA NO :40A AKREDİTİF TÜRÜ :20 REFERANS NO :31C DÜZENLEME TARİHİ :31D VADE SONU :50 AMİR :59 LEHDAR VE ADRESİ
:32B :39A :41D :42C :43P :43T :44A :44B :44C :45A DÖVİZ CİNSİ-TUTAR MEBLAĞ TOLERANSI ADI VE ADRESİ (BANKA) POLİÇE VADESİ KISMİ SEVKİYAT AKTARMA YÜKLEME YERİ VARIŞ YERİ SON YÜKLEME VADESİ MAL CİNSİ
:46A İSTENEN EVRAKLAR :47A ÖZEL ŞARTLAR :71B MASRAFLAR :48 EVRAK İBRAZ SÜRESİ :49 TEYİT TALİMATI :53A BIC KODU :78 BANKALARASI TALİMAT :57A SWIFT ADRESİ :57B ŞUBE ADI YADA ŞEHRİ :72 BANKALARARASI BİLGİ
Dr. Hakan Çınar Teşekkürler Mahmutbey Mahallesi Küçük Halkalı Caddesi Altuğ Sokak No:3 Bağcılar / İstanbul T : (+90) 212 410 99 99 www.ugm.com.tr