Dr.Müge Ayhan Doç.Dr.Osman Memikoğlu
Bakterilerde antimikrobiyal direncinin artması sonucu,yeni antibiyotik üretiminin azlığı nedeni ile tedavi seçenekleri kısıtlanmıştır. Bu durum eski antibiyotiklere yeni bir ilgi doğmasına sebep olmuştur.
Streptomyces türlerinden izole edilen fosfonik asit derivesi Peptidoglikan sentezinde erken basamaklarda Mur A inhibisyonu Geniş gram (+) ve gram (-) etkinlik Direnç seçimini önlemek için mutlaka kombinasyon
Fransa da 2 aylık süreçte ÇİD, pan-dirençli ve/veya yaygın dirençli(xdr) bakterilerde fosfomisin kullanımını ve etkinliğini değerlendirmek 116 vakada fosfomisin kullanımı 10 haftalık süreçte gözlemlenmiş
Mikroorganizma Tanım Pseudomonas aeruginosa Enterobacteria (E.coli, Klebsiella,Enterobacter, Serratia) Enterococcus ÇİD suşlar aşağıdaki antibiyotiklerden en az üçüne OD veya R TPZ, TİK FEP veya CAZ Karbapenemler (IPM MEM) Aminoglikozitler (GN, TOB, AK) Kinolonlar (CIP) ÇİD suşlar aşağıdaki sınıflardan en az birine OD veya R 3.Kuşak sefalosporinler, Karbapenemler Aminoglikozitler Kinolonlar ÇİD suşlar glikopeptidlere R veya beta laktamaz üretiyor Enterokok dışı streptokoklar ÇİD suşlar penisiline OD veya R S.aureus MRSA MRKNS ÇİD suşlar hem rifampisin hem kinolonlara R S.maltophilia ÇİD
Pan-dirençli gram negatif bakteriler aşağıdaki antibiyotiklerden hiçbirine duyarlı değil: Anti-psödomonal sefalosporinler(caz ve FEP) Anti-psödomonal karbapenemler(ipm ve MEM) TPZ,TİK,SAM, CIP,LEV (XDR)Yaygın dirençli gram negatif bakteriler aşağıdaki antibiyotiklerden hiçbirine duyarlı değil: Anti-psödomonal sefalosporinler(caz ve FEP) Anti-psödomonal karbapenemler(ipm ve MEM) TPZ,TİK,SAM, CIP,LEV Aminoglikozitler (GN,TOB,AK) Tigesiklin Kolistin
Yaş grubu Yetişkin 101(%87.1) Çocuk 15 (%12.9) Ciddi hastalık/eşlik eden tedavi DM n:5 KT /neoplazi n: 6 Fosfomisin alma endikasyonu Akciğer enfeksiyonu n:33, %28.4 (17 si mekanik ventilasyonda ) Siroz n: 5 İmmünspresif tedavi n: 4 KBY n: 2 Kemik eklem enfeksiyonu n:32, %27.5 Febril ÜSİ n:16,%13.7 (14 pyelonefrit, 2 prostatit) Toplam: 116 SOT n: 8 İzole bakteriyemi n:9 Abdominal enfeksiyon, endokardit, nörolojik enfeksiyon n:7 (2 kranial osteit /5 şant enf.) Çeşitli antibiyotiklere allerjik reaksiyon n:8 Toplam: 38(%32.7)
Fosfomisin tüm vakalarda başka bir ilaçla kombine edilerek verilmiş. Günde 3-4 kez 4 gr şeklinde uygulanmış Hastaların vücut ağırlığı ve böbrek fonksiyonlarına göre doz ayarı yapılmış.
Klinik sonuçlar taburculuk anında sorumlu hekim tarafından kaydedilmiş Kür; takip vizitinde,sepsisten 1 ay sonrasında, kemik eklem enfeksiyonlarında 6 aylık süre sonunda klinik veya laboratuar bulguların ortadan kalkması Başarısızlık; tedavi sonrası aynı mikroorganizmanın varlığında enfeksiyonun persistans veya rekürrensi olarak tanımlanmış.
Tanı Tedavi başarısı Kemik eklem enfeksiyonları %82.6 (n: 19/23) Akciğer enfeksiyonları Üriner sistem enfeksiyonları Endokardit veya nörolojik enfeksiyon Bakteriyemi %67.7 (n:21/31) %100(n:16/16) %83.3(n:5/6) %57.1 (n:4/7) Toplam başarı: %76.8
Fosfomisine bağlı geliştiği düşünülen en sık yan etkiler : 3 hastada hipovolemi 1 hastada nötropeni olarak belirlenmiş. Hastalar sonuçları net olarak belirlemek amacı ile ortalama 4.8 ay süre ile takip edilmiş.
Fosfomisin ile ilgili yapılmış en büyük çalışmalardan biri Klinik çalışmalar parenteral fosfomisin kullanımının ÇİD m.o lar üzerindeki etkisini göstermede yetersiz Eldeki birçok veri kistik fibrozis hastalarında akciğer enfeksiyonu üzerine Bu çalışmada yapılmış önceki çalışmalardan daha düşük başarı sağlanmış.bunun sebebi muhtemelen alınan hastaların kritik hastalar oluşu ve çoğu hastada VİP bulunuşu olarak düşünülmüş.
Bu çalışmada kemik eklem enfeksiyonları ve üriner sistem enfeksiyonlarında daha yüksek başarı elde edilmiş ( %82 - %100) Fosfomisinin özellikle protez enfeksiyonlarında biyofilme geçişi ve etkinliğinin iyi olduğu gözlenmiş.
P.aeruginosa da ÇİD suşlarda %87, ESBL suşlarda %86 başarı elde edilmiş. E.coli de ÇİD suşlarda 6/7, ESBL suşlarda 5/5 başarı elde edilmiş. Bu nedenle ÇİD ve ESBL P.aeruginosa ve E.coli için çok iyi bir seçenek olabileceği belirtilmiş. MRSA (4/8) ve KES(Klebsiella, Enterobacter,Serratia )(5/8) bakterilerinde etkinliği daha düşük bulunmuş.
Sonuç olarak elde edilen veriler ÇİD ve ESBL bakterilerle gelişen ciddi enfeksiyonlarda, özellikle P.aeruginosa ve E.coli de fosfomisinin etkili olduğunu göstermiştir. Gözlenen başka bir olumlu yönü de uzun süredir kullanımda olduğu ülkelerde bile düşük ve sabit gelişen direnç oranlarına sahip oluşudur.( %3) Bu sonuçlar daha önceki vaka serileriyle de benzerlik göstermiştir ve klinik kullanımda fosfomisinin potansiyel etkinliğini desteklemektedir.