TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülten Sayı:2 ÇOCUKLARIMIZ VE TEKNOLOJİ Hızla gelişen dünyada teknolojik ürünler hayatımızın büyük bir kısmını kapsamakta. İş ortamında olsun, günlük yaşantımızda bilgi edinmek için olsun veya sosyal ilişkilerimizi düzenlemek için olsun her alanda akıllı telefonlar, tabletler, internet hayatımızın bir parçası haline geldi. Çocuklarımızın hayatında da televizyon, bilgisayar, akıllı telefon ve tablet uygulamaları büyük yer tutuyor. Hepsi de bizim için eğlenme ve aynı zamanda önemli bilgi alma araçlarıdır. Günlük olaylar, yaşanan gelişmeleri bu yollarla bütün dünya ile aynı anda takip edebiliriz. İstediğimiz bilgiye hızlı ve detaylı bir şekilde ulaşırız. Çoğu zaman bizim için ve çocuklarımız için birer eğlence aracıdır. Keyifli vakit geçirmemizi ve çok uzaklarla, rahatlıkla iletişim kurmamızı sağlar. Çocuklar için oyun günlük hayatın bir provası, bilgisayar oyunlarıyla çok renkli, kolay ve istedikleri şekilde bu provayı yapabiliyorlar. Televizyon, bilgisayar, akıllı telefon ve tablet uygulamalarını doğru kullanabilirsek ve çocuklarımıza doğru kullandırabilirsek tüm bu olumlu yönlerinden faydalanabiliriz.
Gündelik yaşantımızın bu kadar içine girmiş teknoloji ürünlerini artık yaşantımızın bir parçası olarak görüyoruz. Birçok faydası olduğu gibi dezavantajlarının da olduğunu biliyoruz. Boş vakitlerini televizyon karşısında geçiren çocuklar, pasif bir tüketim şekli geliştirmeye başlar ve zamanla boş zamanlarını değerlendirme konusundaki yaratıcılıkları sıfıra iner. Televizyon izlemeye dayalı pasif bir etkinlik olduğu için, çocukların hareketlerini azaltmakta ve hayal gücünün sınırlandırılmasına neden olmaktadır. Ayrıca televizyon, bilgisayar, akıllı telefon ve tablet uygulamaları aile içinde sınırsız kullanılıyor ise aile içi etkileşim de azalır. Çocukların kardeşleriyle oynayacağı veya ailece sohbet ederek, paylaşım içinde geçirebilecekleri saatler bireysel ve pasif bir zaman dilimi olarak geçmektedir. İçerisinde birçok şiddet unsuru bulunan çizgi filmler, sinema filmleri, bilgisayar ve playstation oyunlarıyla saatlerini geçiren çocuklarda olumsuz etkiler görülmeye başlanır. Şiddete karşı duyarsızlaşmaya başladıkları ve kabul sınırlarının genişlediği görülür. Özellikle şiddet uygulanan ailelerde, çocuklarda daha fazla olumsuz etki görülmektedir. Onların saldırganlıklarını arttırabilir. Sevgi, anlayış ve ilginin olduğu ailelerde bu olumsuz etkiler azalabilir. Çocuklar şiddeti direkt olarak taklit etmezler fakat şiddetin çocuklar tarafından kabulü, bu yayınlar yoluyla kolaylaşır ve yaygınlaşır. Böylelikle sevdikleri kahramanların davranışlarını zamanla benimsemeye başlarlar. Yapılan araştırmalar; anne - baba denetimi az olan çocuklarda televizyon izleme ve bilgisayar oyunlarıyla oynama sürelerinin diğer çocuklara göre çok daha fazla olduğunu göstermektedir. Bu durum çocukların çizgi film karakterleriyle geçirdikleri zamanın aileleriyle geçirdikleri zamandan çok daha uzun olduğunu göstermektedir.
Yine yapılan araştırmalar; büyük sınıflardaki çocukların, sosyal ve ekonomik alt yapıları, çalışma alışkanlıkları, hayat tarzları ne olursa olsun televizyon izleme süreleri arttıkça akademik başarılarının düştüğünü göstermektedir. Bütün bunların hayatımızda her an yer alması bilgisayar ve internet bağımlılığı konusunu gündeme getirmektedir. Psikolojik gelişimi sürmekte olan çocuk ve ergenler bağımlılık için potansiyel grubu oluşturmaktadırlar. Oyunlar sırasında yaşanılan heyecan, mutluluk ve neşe çocuğun aldığı hazzı arttıracağı için oyunu tekrar oynaması konusunda isteğini de arttıracaktır. Bir süre sonra internet ve bilgisayar oyunundan uzakta olduğu zaman kendini mutsuz hissetmeye başlayacaktır. Bilinen bir diğer gerçekte teknolojik ürünlerin çocukların dikkat gelişimini olumsuz etkilediğiyle ilgilidir. Hızla akıp geçen uyarıcılar, beyin gelişimini etkilemektedir. Gerçek hayat ile sanal dünyadaki uyarıcıların hızları arasında farklılık çocuğun dikkat toplama süresi ve odaklanma gücünü etkilemektedir. Günümüzün vazgeçilmezleri haline gelen bu cihazlardan çocukları tamamen uzak tutmak ne doğru, ne de mümkündür. Bu nedenle, televizyon, bilgisayar, playstation, akıllı telefon ve tablet ile geçen sürenin ve içeriğinin önemi çok büyüktür. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; çocukların bu konuda bilinçlenmelerini ve seçici davranmalarını sağlamaktır. Televizyon ve bilgisayar hayıtımızın birer gerçeğidir. Çocukların izleyecekleri programların seçimi, televizyon izleme ve bilgisayar oyunlarını oynama saatlerinin sınırlandırılması, küçük yaşlarda alışkanlıkların oluşmasında annebabaların çok dikkat etmeleri gereken bir konudur. Televizyon ile 1 saati, bilgisayar veya tabletlerle 10-15 dakikayı geçmemelerine özen göstermek gerekmektedir.
Televizyon ve bilgisayar konusunda öneriler; Günlük televizyon, bilgisayar, akıllı telefon ve tablet ile geçen sürenin sınırlandırılması, Çocuğun ne seyrettiğinin her zaman takip edilmesi, şiddet içeren televizyon programlarına ve teknolojik oyunlara izin verilmemesi, Seyredebileceği veya oynayabileceği uygun programların birlikte seçilip karar verilmesi, Televizyonun gerektiği zaman açılan ve program bitince kapanan bir alet olduğunun öğretilmesi, Çocuğa yeter kapat artık demek çoğunlukla işe yaramamaktadır. Önceden sürenin belli olması ve o süre geldiğinde hatırlatılarak kapatılmasının sağlanması önemlidir. Bu süreçte bunların yerine cazip olabilecek farklı oyunlara yönlendirmek Çocukların odalarına televizyon, bilgisayar koymamak, ortak kullanım alanları içinde tüm bu aletlerin kullanımını sağlamak.
Son olarak; Bir araştırmada; ailelerden bir ay boyunca evlerinde televizyon seyretmemeleri istenmiş. Bir ay sonunda aileler; Evlerinde daha huzurlu ve rahat bir ortam olduğunu, Çocuklarının ev işlerinde daha fazla yardım ettiklerini, Aile bireylerinin ilişkilerinde büyük ölçüde ilerleme olduğunu, Çocukların değişik, yaratıcı oyun ve etkinliklere ilgilerinin arttığını, Yemek saatlerinin daha eğlenceli geçtiğini, paylaşmışlardır. Terakki Vakfı Okulları Rehberlik ve Psikolojik Danışma Servisi Kaynakça: Kuruoğlu, Huriye. Televizyonun Çocuklar Üzerindeki Olumsuz Etkileri araştırma raporu. E.Ü. İletişim Fakültesi Evirgen, Ayşe. İnternet Kullanımı ve Çocuk. Eğitimde Yansımalar Dergisi. 26.sayı, 2010 Dayıgil, Sena. Eğercioğlu, Nurçin. 98.sayı, 2008/2, İstanbul Televizyon Diyeti. Yaşadıkça Eğitim Dergisi Alantar, Melda. Televizyon ve çocuklarımız konulu seminer çalışması