Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği Fondation Europeenne d Enseignement en Anesthesiologie ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: Kapnografi ve Diğer Monitorizasyon Yöntemleri Elif Akpek Ayşe Hancı Semih Küçükgüçlü
Solunumsal komplikasyonlar anestezi komplikasyonlarının önemli bir bölümünü oluşturur 1990 yılında anestezi kazaları ile ilgili yapılan şikayetlerin araştırıldığı bir çalışmada olguların % 34 ünün solunumsal kaynaklı olduğu ve bunların da %85 inin ölümle ya da ciddi zararlar ile sonuçlandığı bildirilmiştir Günümüzde teknolojik gelişmeler sonucunda kazaların ¾ ünün önlenebileceği ileri sürülmüştür Nabız oksimetresi ve kapnografın birlikte kullanımı ile anesteziye bağlı ölümlerin % 93 oranında azaldığı bildirilmiştir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (2)
Hipoksi, anestezi ve derlenme döneminde anestezistlerin asıl ilgi alanıdır Eğer zamanında müdahale edilmezse hipoksi mortaliteye ya da adli davalara yol açar. Bu nedenle hipoksi hızlı bir şekilde düzeltilmelidir İlk kez 1986 ve daha sonra 1998 de yayımlanan ASA nın standart monitörizasyonunda, solunum sistemi için kapnograf takibi zorunlu yöntem olarak kabul edilmiştir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (3)
CO 2 METABOLİZMASI CO 2 oksidatif metabolizmanın en önemli son ürünüdür Vücutta dolaşan CO 2 miktarı Üretim ve atılım arasındaki ilişkiye Pulmoner kan akımı ve alveolar ventilasyona bağlıdır Kandaki total CO 2 içeriğinin hesaplanması oksijene göre daha karmaşıktır Kullanılan oksijenin %80 i CO 2 üretir R= Vco 2 / Vo 2 = 0.8 dir CO 2 eliminasyonunda solunum sisteminin kontrolü hakimdir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (4)
Karbondioksit taşınması mekanizmaları MEKANİZMA PLAZMADA Karbamino bileşiği Bikarbonat Çözünmüş CO 2 ERİTROSİTLERDE Çözünmüş CO 2 Karbamino-Hb Bikarbonat TOPLAM AKCİĞERLERE TAŞINAN TOTAL CO 2 de YAKLAŞIK YÜZDE %1 %5 %5 %5 %21 %63 %100 AKCİĞERLERE TAŞINAN CO 2 MİKTARI 2 ml/dak 10 ml/dak 10 ml/dak 10 ml/dak 42 ml/dak 126 ml/dak 200 ml/dak TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (5)
Organizmada CO 2 monitorizasyon yöntemleri End-tidal CO 2 ölçümü Transkütan CO 2 ölçümü Sürekli invaziv intraarteryel CO 2 ölçümü İntramukozal ph ölçümü Sublingual CO 2 ölçümü TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (6)
End-tidal CO 2 monitorizasyonu Akciğerlere giren ve çıkan hava hareketini gösterir Alveolar CO 2 yansıttığı kabul edilir Ventilasyonun yeterliliğini işaret eder P A CO 2 = PB x F İ CO 2 + k x VCO 2 / VA = (760-47)(200/4000)=36 mmhg Doku üretimi CO 2 taşınması Dakika ventilasyonu Fizyolojik ölü boşluk TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (7)
End-tidal CO 2 ölçümünde amaç nedir? Hastane ve hastane-dışı ortamlarda kullanılmak üzere, oksijenasyon ve ventilasyon hakkında kritik bilgi sağlayan bir güvenlik ve takip monitorüdür. End-tidal CO 2 ölçümü 3 önemli bilgi verir: 4. Ekspiryum platosunun tepe noktasını ölçer ETCO 2, P ET CO 2, P E CO 2, F E CO 2 6. Dalga formlarından tanıya yönlendirir (zaman-p ET CO 2 grafiği ile) 8. (A-a)Pco 2 farkından alveolar ölü mesafe hesaplanabilir (volüm-p ET CO 2 grafiği ile) TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (8)
Normal Arteriyel & ETCO 2 Değerleri Arteriyel CO 2 (PaCO 2 ) Arteriyel Kan Gazı örneğinden ETCO 2 Kapnograf/kapnometre ölçümlerinden Normal PaCO 2 değerleri: 35-45 mmhg Normal ETCO 2 değerleri: 30-43 mmhg 4.0-5.7 kpa 4.0-5.6% TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (9)
Ekspire gaz volümü, alveolar volüm + ölü mesafe volümünden oluşur. VD/VT= (PaCO 2 -P E CO 2 )/PaCO 2 <%30 (N) Eğer VE PaCO 2 bütün VD/VT değerleri için, Eğer VD/VT ve VE PaCO 2 TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (10)
P ET CO 2, P A CO 2 ve PaCO 2 den düşüktür Akciğer patolojisi yoksa (a-a)pco 2 farkı 5±2 mmhg kadardır Çocuklar, gebeler, pron ve oturur pozisyonlarda P ET CO 2 PaCO 2 olabilir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (11)
End-tidal CO monitorizasyonu 2 Ölçüm teknikleri Infrared absorbsiyon Kütle spektrometre Raman scattering Fotoakustik spektrografi Kolorimetrik cihazlar TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (12)
INFRARED CO 2 tarafından infrared ışığın absorbsiyonu prensibine dayanır İlk olarak 1859 da geliştirildi CO 2 konsantrasyonu ne kadar fazla ise absorbsiyon da o kadar fazladır CO 2 absorbsiyonu 4.25 µm dalga boyunda olur N 2 O, H 2 O, ve CO için de benzer dalga boyunda absorbsiyon olur İki tipi vardır: side port (aspiratif) ve mainstream TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (13)
TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (14)
Aspiratif olmayan (Mainstream) Ölçüm adaptörü solunum sisteminin içindedir Hasta entübe olmalıdır (nazal kanül ile kullanılamaz) Sadece CO 2 ölçer Cevap süresi 40 msn kadar kısa Kalibrasyon gerekmez Yenidoğan ve çocuklarda uygun Neme bağlı olarak ölçüm etkilenmez Daha büyük, tüp kink yapabilir Havayoluna ölü boşluk ekler TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (15)
TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (16)
Aspiratif (Side port) Gaz küçük bir hat aracılığı ile örneklenir; analiz ayrı bir odacıkta yapılır Entübe olmayan hastalarda kullanılabilir Birden çok gaz analizi Ölçümde gecikme (1-60 saniye) Kalibrasyon gereklidir Su ve sekresyonlar ile tıkanma gösterebilir Hava kaçağı ihtimali Yüksek solunum hızında daha az güvenilir (Aspirasyon akım hızı ekspirasyon hızından yüksek olursa taze gaz akımı sisteme karışabilir) TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (17)
TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (18)
KÜTLE SPEKTROMETRE Molekül ağırlıklarını temel alarak gazların konsantrasyonunu ölçer Gaz karışımı elektron ışını tarafından iyonizasyondan sonra manyetik alana doğru hızlandırılır Gazlar karışımdaki konsantrasyonları ile orantılı olarak hedefe çarpar Pahalı ve yatak başı kullanım için çok büyüktür Farklı yerleşimdeki çok sayıda hastadan ardışık gaz örneği monitorizasyonu için merkezi olarak kullanılır TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (19)
RAMAN GAZ ÇÖZÜMLEYİCİ Aspire gaz örneği yüksek yoğunlukta argon laser ışınına maruz bırakılır Raman ışığı düşük enerji seviyesi ve daha uzun dalga boyuna sahiptir. Seyreltilmiş ışığın spektral analizi gaz karışımındaki konsantrasyonları eş zamanlı ölçebilir Raman gaz çözümleyici ve kütle spektrometresinin yerini ameliyathanelerde infrared çözümleyiciler almıştır TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (20)
FOTOAKUSTİK SPEKTROMETRE Geleneksel infrared gaz çözümleyiciler kullanılmasına rağmen ölçüm tekniği farklıdır IR spektrometre optik metod, FAS ise akustik metod kullanır Uygulanan IR enerjisi pulslar şeklinde verildiğinde, pulsatil gaz genişlemesinin frekansı işitilebilir sınırlar içinde ise akustik sinyal meydana gelir ve kaydedilir Güvenirliği daha fazla, kalibrasyon ihtiyacı az olmasına rağmen IR kadar popüler olmamıştır TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (21)
KOLORİMETRİK ph hassas boya içeriği sayesinde CO 2 varlığı ile renk değiştirme prensibine dayanan kalitatif bir yöntemdir Boya CO 2 varlığında genellikle mor renkten sarıya dönüşen bir spektrumda değer aralıkları gösterir Taşınabilir ve hafif Asidik solüsyonlar (ör. epi, atropin, lidokain) rengi kalıcı olarak değişitirir Yenidoğanlarda ölü boşluk fazladır, bu nedenle, bu hasta grubunda uzun süreli kullanımı önerilmez TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (22)
Kapnografi vs. Kapnometre ETCO 2 34 Solunum 15 ETCO 2 RR Kapnografi ETCO 2 ölçümü ve CO 2 dalga şeklini gösterir Kapnograf tarafından ölçülür Kapnometre ETCO 2 ölçümü ve rakamsal değerini gösterir (dalga şekli yok) Kapnometre tarafından ölçülür TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (23)
TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (24)
NORMAL KAPNOGRAM Faz 0: inspirasyon fazı Faz I: anatomik ölü boşluğu kapsayan CO 2 den fakir gazın ekspirasyonu Faz II: ölü boşluk ve alveol gaz karışımı Faz III: sadece alveol gazını içeren plato fazı Faz IV: plato fazının sonunda FeCO 2 artışı olursa görülür TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (25)
Volümetrik kapnografi Ekspire edilen hacimdeki CO 2 in grafiksel bir ifadesidir Eski bir tekniktir Alveolar, anatomik ölü boşlukların ve tidal volümün noninvaziv ölçümüne olanak verir Avantajları: CO 2 sinyali herbir ekspirasyonda ekshale edilen CO 2 den elde edilir Ölü boşluk komponentleri hesaplanabilir PEEP uygulamasının etkileri volümetrik kapnografide görülebilir Dezavantajları: İnspirasyon segmentinin bulunmaması TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (26)
Zamana göre değişen kapnografi Avantajları: Basittir Entübe olmayan hastalarda monitörize edilebilir Ekspirasyonla beraber inspirasyonda dinamik olarak monitörize edilir Dezavantajları: Akciğerlerin V/Q eşitliği durumunu değerlendirmede zayıftır Fizyolojik ölü boşluğu tahmin etmede kullanılamaz TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (27)
TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (28)
Kapnogram Analizi 1. CO 2 varlığının tespit edilmesi 2. Fazların değerlendirmesi Ekspiryum başlangıcı Ekspiryum artışı Ekspiryum platosu İnspirasyon 3. P I CO 2 ve P ET CO 2 değerlerinin kontrol edilmesi 4. PaCO 2 - P ET CO 2 basınç farkınının ölçülmesi veya tahmin edilmesi 5. Anormal durumların sebeplerinin araştırılması TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (29)
1. CO 2 varlığının tespit edilmesi Ekspiryumda CO 2 ölçülmemesi Özofageal entübasyon Kaza ile ekstübasyon Devre diskonneksiyonu Ölçüm hattının tıkanması Analizör arızası Ventilatör bozukluğu Apne Havayolu obstrüksiyonu Kardiyak arrest, PEA Kardiyopulmoner bypass TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (30)
2. Fazların değerlendirmesi İnspirasyon (Faz 0) Yetersiz inspirasyon valvi Yavaş mekanik inspirasyon Yavaş gaz örnekleme Parsiyel CO 2 tekrar soluma TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (31)
2. Fazların değerlendirmesi Ekspiryum başlangıcı (Faz I) Tekrar soluma CO 2 absorbe eden sistemin tükenmesi Bypass sırasında CO 2 uygulaması Mapleson devreleri TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (32)
2. Fazların değerlendirmesi Anormal ekspiryum artışı (Faz II) Gaz akışının kısmi olarak obstrükte olması Gaz örneklemenin yavaş olması Solunum hızına yavaş cevap süresi TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (33)
2. Fazların değerlendirmesi Ekspiryum platosu (Faz III) Normal olarak düşük V/Q sahalardan gaz atıldığı dönemde, CO 2 eğirisi yükselebilir Parsiyel gaz obstrüksiyonu eğriyi yukarıya doğru yükseltir Plato çentiği solunum gayretini yansıtır Solunum devresinde kaçak, Endobronşiyal entübasyon, Lateral dekübit pozisyonu, Dışarıdan akciğer basısı, vb.. platoyu etkiler TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (34)
(a-et)co 2 farkı negatif olur mu? Kalibrasyon hatası Düşük solunum sayısı ve yüksek tidal volümle yapılan solunum Pediyatrik yaş grubu, gebeler Prone ve oturur pozisyon Azalmış FRC TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (35)
Artmış ETCO 2 sebepleri Alveolar ventilasyon Alveolar hipoventilasyon Endobronşiyel entübasyon Parsiyel obstrüksiyon Teknik sebepler Yetersiz taze gaz girişi Sodalime bitmesi Solutma sisteminde kaçak Ventilatör veya valvlerde bozukluk TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (36)
Artmış ETCO 2 sebepleri Artmış CO 2 üretimi Nöbet Hipertermi Sepsis Tiroid fırtına Feokromositoma Yüzeyel anestezi Nöromusküler blok etkisinden derlenme Turnike açılması Birkarbonat uygulaması Vaskülar klemp açılması Metabolik alkaloz Eksojen CO 2 uygulaması Laparoskopi HCO 3 İnhalasyon TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (37)
Düşük ETCO 2 sebepleri Alveolar hiperventilasyon Artmış PaCO 2 - P E CO 2 (azalmış pulmoner perfüzyon) Düşük kalp debisi Hipovolemi, hipotansiyon Pulmoner emboli Kardiyopulmoner resüsitasyon Azalmış CO 2 üretimi Hipotermi Derin anestezi Nöromusküler kas gevşetici bloğu Metabolik asidoz TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (38)
Anormal Kapnografi Örnekleri Endotrakeal tüpün özafagus yerleşimi CO 2 (mmhg) 50 Real-Time Trend 37 0 Olası sebepler: Yanlış entübasyon TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (39)
Havayolu veya solunum devresinde obstrüksiyon CO 2 (mmhg) 50 Real-Time Trend 37 0 Olası sebepler: Parsiyel kink yapmış veya tıkalı artifisiyel havayolu Havayolunda yabancı cisim varlığı Solunum devresinin ekpirasyon kısmında obstrüksiyon Bronkospazm TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (40)
Endotrakeal tüp etrafından kaçak CO 2 (mmhg) 50 Real-Time Trend 37 0 Olası sebepler: Söndürülmüş endotrakeal tüp veya trakeostomi kaf kaçağı Hasta için çok küçük artifisiyel havayolu TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (41)
Hipoventilasyon ETCO 2 kademeli artışı CO 2 (mmhg) 50 Real-Time Trend 37 0 Olası sebepler: Solunum hızında azalma Tidal volümde azalma Metabolik hızda artış Vücut sıcaklığında hızlı artış (hipertermi) TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (42)
Hiperventilasyon ETCO 2 de kademeli düşüş CO 2 (mmhg) 50 Real-Time Trend 37 0 Olası sebepler: Solunum hızında artış Tidal volümde artış Metabolik hızda azalma Vücut sıcaklığında azalma TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (43)
Ekspiryum platosunda değişiklikler Endobronşiyal entübasyon Lateral dekübit pozisyonu Dışarıdan akciğer basısı TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (44)
Kalp debisi P ET CO 2 yi nasıl etkiler? TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (45)
LMA ile P ET CO 2 değişir mi? TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (46)
İNFANT VE KÜÇÜK ÇOCUKLARDA KAPNOGRAM Proksimal bölge ETco 2 ölçümü için mainstream (aspiratif olmayan) kapnometreler daha uygundur. Buna rağmen önemli geri solumaya neden olabilir 12 kg dan küçük çocuklarda ve kısmi geri solumalı sistemlerde distal ETco 2 ölçümü yapılmalıdır Mikrostream kapnometreler (30 ml/dk) geleneksel kapnometrelerin dezavantajlarını ortadan kaldırır TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (47)
ENTÜBE OLMAYAN HASTALARDA KAPNOGRAM Bronkospazmın tespit edilmesi ve izlenmesi Astım KOAH Değerlendirme ve takip Hipoventilasyon durumları Hiperventilasyon durumları Düşük perfüzyon durumları TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (48)
Bronkospazmın tespit edilmesi ve izlenmesi Astımlı hasta -Başlangıç Tedavi sonrası 45 0 KOAH lı hasta- Başlangıç 45 0 Tedavi sonrası TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (49)
Hipoventilasyon durumları Mental durum değişiklikleri Sedasyon Alkol, ilaçlar Serebrovasküler olay SSS enfeksiyonları Kafa travması Anormal solunum CO 2 retansiyonu EtCO 2 >50mmHg 45 0 65 55 45 35 25 0 Şekil korunmuş, hız yavaş Yüzeyel solunumlu hipoventilasyon TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (50)
Kapnografinin klinik kullanımı Metabolik Enerji tüketiminin değerlendirilmesi Kardiyovasküler Kalp debisindeki değişikliklerin takibi Kardiyopulmoner resüsitasyon etkinliğinin ölçülmesi Pulmoner Endotrakeal tüp yerinin doğrulanması Kritik pulmoner olayların tanısı: diskonneksiyon, kink, sekresyonlar,vs. Özel pulmoner olayların tanısı: pulm emboli, atelektazi, pulm ödem, vs. Normokarbinin korunması veya kontrollü hiperventilasyon Bronkospazm tedavisinin etkinliği Optimal PEEP tespiti: en düşük optimal değer bulunmalı Başarılı ekstübasyonun tahmin edilmesi TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (51)
Vücuttaki CO 2 in değerlendirilmesinde kullanılan diğer yöntemler Transkütan CO 2 takibi Sürekli intra-arteriyel CO 2 takibi Gastrik tonometri Sublingual CO 2 takibi TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (52)
Transkütan P tc CO 2 Damar yatağından cilde difüze olan oksijen ve karbondioksit, cilt yüzeyinden aynı prob ile ölçülür Cilt ısıtılarak hiperperfüzyon sağlanır, elektrokimyasal olarak CO 2 parsiyel basıncı ölçülür PtcCO 2 değeri, PaCO 2 den 5.2±1.5 mmhg farklı değere sahip olabilir Sürekli ve non-invaziv Cilt yanıkları/ hasarı olmaması için takip ve önlem gerekir, cilt probunun yeri 4-6 saatte bir değiştirilmelidir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (53)
Transkütan PtcCO 2 Hemodinamik olarak stabil hastalarda arteriyel değerleri doğru yansıtırlar PaCO 2 den farklı ölçümlere neden olan faktörler; lokal metabolizma, kan akımı, cilt kalınlığı, prob ısısıdır PECO 2 ile karşılaştırıldığında PtcCO 2 nin PaCO 2 ile daha iyi korelasyon gösterdiği savunulmaktadır TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (54)
İnvaziv İntra-arteriyel CO 2 Takibi Radyal arter kateteri içine fiberoptik sensör kateteri yerleştirilerek sürekli olarak veya radyal arter kateterinden kanın eksternal fiberoptik sensöre geçişinin sağlanmasıyla aralıklı olarak arteriyel ph, pco 2 ve po 2 monitorizasyonu yapılır ph, po 2 ve pco 2 duyarlı kimyasal endikatör sensörün distal ucunda kanla temasa gelir ve proksimal ucunda ışıktaki değişiklik ölçülerek mikropressör tarafından digital verilere çevrilir Bozulmuş ışığı optik olarak algılayan sisteme optod denir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (55)
İntramukozal ph ölçümü İntramukozal PCO 2 nin ölçülmesi ile intramukozal ph nın hesaplanması prensibine dayanır. Viseral organ lümenine yerleştirilen gaz geçirgen balondaki sıvının PCO 2 sini ölçer Komşu mukozanın PCO 2 ve ph ı lümendeki sıvı ile dengededir Lümendeki ve balondaki sıvının dengelenmesi için 30-90 dk. gereklidir Tonometri örneği ile eş zamanlı alınan kan gazı örneği analiz için gönderilir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (56)
İntramukozal ph ölçümü İntramukozal asidoz lokal hipoperfüzyonun işaretidir Gastrik phi seviyesi sağkalımla uyumludur. 7.32 den düşükse mortalite oranı yüksektir. PaCO 2 ve PgastCO 2 arasındaki fark >25mmHg ise sindirim sistemi hipoperfüzyonundan söz edilir Kardiyak ve aort anevrizma cerrahisinden sonra, intestinal iskemi düşünülen olgularda komplikasyonların erken belirlenmesinde önemlidir TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (57)
TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (58)
Sublingual PCO 2 (P SL CO 2 ) Sublingual mukusun sindirim sistemi karakteristiklerini yansıtmasına dayanır; sensor dilin altına yerleştirilir Kullanımı kolay, non-invaziv, güvenilir ve hızlı (60-90 sn kalibrasyon) Normal değerler 43.5-63.5 mmhg (gastrik ve sublingual mukus PCO 2 si arasındaki sapma 2.1 mmhg dır) Yüksek değerler doku hipoksisi ve çoklu organ yetmezliğinin işareti olabilir Preklinik ve klinik çalışmalar gastrik pco 2 ile P SL CO 2 arasında korelasyon bulunmuştur TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (59)
TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (60)
SONUÇ Kapnograf anestezi pratiğinde özellikle solunumsal kaynaklı kazaların önlenmesinde anahtar unsurdur Kapnogramın değerlendirilmesi P ET CO 2 in sayısal değerinden daha önemlidir SOLUNUMSAL, HEMODİNAMİK VE METABOLİK FONKSİYONLARIN STATİK VE DİNAMİK GLOBAL BİR MONİTÖRÜDÜR TARD Eğitimi Geliştirme Kursu: I Solunum Sistemi (61)