I. Balkan Stevia Konferansı 1 st Balkan Conference of Stevia 14-16 Şubat 2014 YUNANİSTAN-Volos Dr. Ahu ÇINAR 26.03.2014 Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü
Sunu Planı Stevia ile İlgili Genel Bilgiler Toplantı ile İlgili Genel Bilgiler Bakanlığımızın Uygulamaya Yönelik Sağlayacağı Katkı 2
Stevia ile İlgili Genel Bilgiler Anavatanı Güney Amerika (Paraguay, Brezilya) 1887 yılında Güney Amerikalı doğa bilimci Antonio Bertoni tarafından keşfedilmiştir. Kuzey Amerika da 80, Güney Amerika da ise 200 den fazla tespit edilen türü olduğu belirtilmektedir. 3
Stevia ile İlgili Genel Bilgiler Asteraceae familyasında yer alır Nemli ortamı sever, Ortalama 25 o C sıcaklıkta yetişir 60-90 cm kadar boylanmaktadır 4
Stevia ile İlgili Genel Bilgiler 2004 yılından itibaren Tarım ve Köyişleri Bakanlığının pozitif bitkiler listesinde yer almaktadır Yerli halk tarafından yüzyıllardır şeker kaynağı ve tedavi edici olarak kullanılmaktadır Japonya ve Kore de otuz yılı aşkın bir süredir milyonlarca kişi tarafından tatlandırıcı ve gıda katkısı olarak kullanılmaktadır 5
Stevia ile İlgili Genel Bilgiler Stevya ekstresinin ana bileşenleri steviosid, rebaudiosid-a ve steviol molekülleridir. Kurutulmuş haldeki şeker otu yaprakları normal şekerden 10-15 kat daha tatlı olarak algılanır İşlenerek toz haline getirilmiş stevya, normal şekerden 200-300 kat daha tatlıdır 6
Stevia ile İlgili Genel Bilgiler Kalorisi olmayan stevya bitkisi kan şekerini arttırmamaktadır Bazı araştırmalar diyabet tedavisinde kullanımını destekler niteliktedir
Toplantı ile İlgili Genel Bilgiler Konferans Yunanistan ın Volos kentinde, Teselya Üniversitesi salonunda 14-16 Şubat 2014 tarihinde yapılmıştır. Yunanistan ve Türkiye nin yanı sıra Arnavutluk, Bosna - Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Romanya, Sırbistan ve Slovenya konferansa katılmıştır. Tesalya Bölgesi Volos 8
Toplantı ile İlgili Genel Bilgiler I. Balkan Stevia konferansına destek veren kurumlar; Yunan Kalkınma ve Rekabet Bakanlığı Yunan Sağlık Bakanlığı Tesalya Bölgesi Volos Belediyesi Türk-Yunan Ticaret Odası Yunan-Bulgar Ticaret ve Sanayi Odası 9
Toplantı ile İlgili Genel Bilgiler Konferans ana sponsoru Coca - Cola Tria Epsilon şirketi bölgedeki yerel topluluklar ve ekonomilerini desteklemek için tutarlı bir plan uygulamaya koymuş, Pelion Geliştirme Enstitüsü deneysel aşamada Teselya Üniversitesi profesörleri ile işbirliği yaparak Yunanistan'da ilk Stevia ürününü üretmiştir. 10
Toplantı ile İlgili Genel Bilgiler Açılış konuşmalarının ardından Yetiştiricilik-Üretimi, Maliyet Etkinliği-Pazarlama ve Kalite-Kullanım-Beslenme olmak üzere toplam üç ana bölümde sunumlar gerçekleştirilmiştir. 11
Toplantı ile İlgili Genel Bilgiler Yetiştiricilik-Üretimi, Stevia Bitkisinin Üretimi Stevia: Üretim Perspektifleri Stevia Hastalıkları ve Koruma İki Stevia Varyetesinin Sera Koşullarında Değerlendirilmesi: Üç Farklı Gölgeleme Oranının ve Üç Gübrenin Stevya Varyetelerinde Büyüme ve Verime Etkileri İki Stevia Genotipinde Sulama Yönetimi ve Verim ve Agronomik Özelliklerin Değerlendirilmesi Organik Tarım Sistemlerinde Stevia Yetiştiriciliği 12
Toplantı ile İlgili Genel Bilgiler Maliyet etkinliği ve pazarlama Yunanistan da Stevia Yetiştiriciliğinin Ekonomisi Stevia: Pazarlama ve İhracat Aktiviteleri Kalite-Kullanım-Beslenme Stevia nın ve Diet ve Şeker Hastalığında Kullanılan Yeni Tatlandırıcıların Önemi Teşhisten Korunmaya ve Komplikasyonlardan Korunma Şeker Yerine Stevia: Gıda Teknolojisinde ve Kalite Kontrolündeki Değişimler 13
Bakanlığımızda Uygulamaya Yönelik Sağlayacağı Katkı Avrupa da Kasım 2011 itibariyle Stevia için uygulanan kısıtlamalar kaldırılmıştır. Bununla beraber bir çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de bu bitkiye olan ilgi artmıştır. Tropikal iklim bitkisi olan Stevia ülkemizde özellikle Akdeniz iklimi hakim olan bölgelerde rahat bir şekilde üretilebilmektedir. Akdeniz bölgesinin yanı sıra Ege, Karadeniz ve İç Anadolu Bölgesinin bazı kısımlarında küçük ölçekli olarak üretildiği bilgileri mevcuttur. 14
Bakanlığımızda Uygulamaya Yönelik Sağlayacağı Katkı Stevia nın şeker kaynağı alternatifi olarak ve insan sağlığı üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle ilerleyen zamanlarda stratejik bir bitkisel ürün olacağı düşünülmektedir. Ülkemizde uygun bölgelerde bitkinin kültüre alınması veya üretimi ile ilgili bir sorun görünmese de elde edilen ürünün kalitesi ve içeriği ile ilgili somut bir değerlendirme yoktur. Bunların yanı sıra ürünün işlenmesi ile ilgili de bir tesis bulunmamaktadır. 15
TEŞEKKÜRLER ahucinarr@hotmail.com http://www.batem.gov.tr Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü