PROJE SAHİBİ KT KARACA TUNA ELEKTRİK ÜRETİM LTD. ŞTİ. PROJE ADI KAVAK HES (10,48 MW m /10,06 MW e ) ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ BAŞVURU DOSYASI (Çevresel Etki Değerlendirmesi Genel Formatına Göre Hazırlanmıştır) PROJE YERİ KIRIKKALE İLİ, MERKEZ İLÇESİ, HASANDEDE BELDESİ HAZIRLAYAN EKONORM ÇEVRE İSG ÖLÇÜM HİZMETLERİ MÜH. TAAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ANKARA EYLÜL 2013
PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFON VE FAKS NUMARALARI PROJENİN ADI KT Karaca Tuna Elektrik Üretim Ltd. Şti. Kaptanpaşa Mah. Piyalepaşa Bulv. No:73 Ortadoğu Plaza Kat:10 34384 Okmeydanı/Şişli/ İSTANBUL Tel: 0 (212) 290 27 80 Faks: 0 (212) 210 92 40 Kavak Regülatörü ve HES PROJE BEDELİ 43.272.688 PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İli, İlçesi, Mevkii) Kırıkkale İli, Merkez İlçesi, Hasandede Beldesi PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE Proje alanına ait koordinatlar raporun b sayfasında verilmiştir. PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (Sektörü, Alt sektörü) -ÇED Yönetmeliği Madde 24 b) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine tabi olmayan veya Seçme Eleme Kriterlerine tabi projelere kredi almak ve benzeri finansal nedenlerle proje sahibinin talebi üzerine Bakanlığın uygun gördüğü projeler, PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI Ekonorm Çevre İ.S.G. Ölçüm Hiz. Müh. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. RAPORU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON VE FAKS NUMARALARI Yeşilyurt Sok. 3/4 Çankaya/Ankara Tel: 0312 466 10 90 Faks: 0312 466 10 67 RAPORSUNUM TARİHİ (GÜN, AY, YIL) 09.09.2013 b
Datum : ED-50 Datum : WGS-84 Türü : UTM Türü : COĞRAFİK ÜNİTE ZON : 36T ZON : - DOM : 33 DOM : - Ölçek Faktörü : 6 Derecelik Ölçek Faktörü : - 540915.000:4403073.000 39,7750183:33,4773501 REGÜLATÖR 540947.000:4403128.000 39,7755123:33,4777272 540968.000:4403115.000 39,7753941:33,4779716 540935.000:4403061.000 39,7749092:33,4775829 540899.660:4403049.050 39,7748032:33,4771695 SANTRAL 540865.000:4403071.000 39,7750027:33,4767662 540880.350:4403095.190 39,7752199:33,4769469 540914.870:4403073.410 39,7750220:33,4773486 540936.000:4403031.000 39,7746389:33,4775927 540926.000:4403033.000 39,7746574:33,4774760 SU ALMA YAPISI 540900.000:4403049.000 39,7748028:33,4771735 540915.000:4403073.000 39,7750183:33,4773501 540935.000:4403061.000 39,7749092:33,4775829 540703.97:4406626.25 39,8070423:33,4751062 540784.30:4406729.01 39,8079643:33,4760510 540865.57:4406868.19 39,8092144:33,4770091 540940.30:4406933.58 39,8097999:33,4778861 540992.62:4406995.24 39,8103530:33,4785012 541052.40:4406977.49 39,8101902:33,4791985 KAZI FAZLASI MALZEME STOK SAHASI 541084.16:4406958.80 39,8100202:33,4795683 541065.48:4406863.52 39,8091627:33,4793442 541022.51:4406781.32 39,8084242:33,4788370 540913.21:4406678.56 39,8075036:33,4775538 540887.06:4406660.81 39,8073449:33,4772472 540808.59:4406592.62 39,8067343:33,4763263 540748.81:4406625.32 39,8070318:33,4756300 b
İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR DİZİNİ... iv ŞEKİLLER DİZİNİ... iv BÖLÜM I.PROJENİN TANIMI VE GAYESİ... 1 I.1.Proje Konusu, Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem Ve Gerekliliği... 1 I.2.Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat Ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı Ve Arazinin Tanımlanması.... 3 I.3.Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon Ve Benzeri.)... 7 I.4.Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti Ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi.... 10 BÖLÜM II. PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU... 11 II.1. Proje Yeri ve Alternatif Alanların Mevkii, Koordinatları, Yeri Tanıtıcı Bilgiler... 11 BÖLÜM III. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ... 16 III.1.Nüfus ve Sosyo ekonomik Durum... 16 III.2. Flora Fauna... 17 III.3. Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu,... 17 III.1.4. İklimsel Faktörler ve Meteorolojik Özellikler... 22 III.1.5. Mülkiyet Durumu... 22 III.1.6. Mimari ve Arkeolojik Miras... 23 III.1.7. Peyzaj Özellikleri, Arazi Kullanım Durumu... 23 III.1.8. Hassasiyet Derecesi (Ek-V deki Duyarlı Yöreler listesi de dikkate alınarak)... 23 BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER. 24 IV.1. Önerilen projenin aşağıda belirtilen hususlardan kaynaklanması olası etkilerinin tanıtımı. (Bu tanım kısa, orta, uzun vadeli, sürekli, geçici ve olumlu olumsuz etkileri içermelidir.)... 24 IV.1.1. Proje için kullanılacak alan,... 24 IV.1.2. Doğal kaynakların kullanımı,... 24 IV.1.3. Kirleticilerin Miktarı, (Atmosferik Şartlar ile Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık Verebilecek Olası Sorunların Açıklanması ve Atıkların Minimizasyonu... 24 IV.1.4. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı.... 30 IV.1.5. Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı.... 30 BÖLÜM V. HALKIN KATILIMI... 34 i
V.1.Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi Ve Halkın Görüşlerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmasına Yansıtılması İçin Önerilen Yöntemler,... 34 V.2.Görüşlerine Başvurulması Öngörülen Diğer Taraflar,... 34 V.3.Bu Konuda Verebileceği Diğer Bilgi ve Belgeler,... 34 BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ... 35 NOTLAR VE KAYNAKLAR... 39 EKLER... 41 ÇED BAŞVURU DOSYASINI HAZIRLAYAN UZMANLARIN LİSTESİ ii
TABLOLAR DİZİNİ Sayfa No Tablo II.1. 1 Yerleşim Yerlerinin Proje Alanına Göre Konumu ve Mesafeleri... 11 Tablo III.1. 1 Kırıkkale İli Nüfus Bilgileri... 16 Tablo IV.1.3.1. Atıksu Oluşumu ve Bertaraf Şekli... 26 ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa No Şekil I.1.1 Yıllar İtibari İle Hidrolik Enerji Kurulu Gücü... 2 Şekil II.2.1. İş Akım Şeması... 7 Şekil II.1.1. Proje Alanına Ait Yer Bulduru Haritası... 12 Şekil II.1.2. Proje Alanına Ait Google Earth Görüntüsü... 13 Şekil II.1.3. Proje Alanına Ait Fotoğraflar (1)... 14 Şekil II.1.4. Proje Alanına Ait Fotoğraflar (2)... 15 Şekil III.3.1 Proje Alanı ve Çevresi Genel Jeoloji Haritası... 18 Şekil III.3.3 Diri Fay Haritası... 20 Şekil III.3.3.1 Deprem Haritası... 21 Şekil III.3.3.2 Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası... 22 Şekil Ek-4.1 Şekil Ek-4.2 Şekil Ek-4.3 Şekil Ek-4.4 Proje Alanından Görünüm (1)... Ek-4/1 Proje Alanından Görünüm (2)... Ek-4/2 Proje Alanından Görünüm (3)... Ek-4/3 Proje Alanından Görünüm (4)... Ek-4/4 iv
EKLER Ek-1 Resmi Yazılar DSİ Genel Müdürlüğü 12.06.2013 tarih ve 344122 sayılı yazısı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 06.09.2013 tarih ve 14841 sayılı yazısı Ek-2 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ve Lejantı (2 Pafta) Ek-3 Proje Alanını Gösterir 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Harita Üzerinde Genel Yerleşim Planı (1 Pafta) Ek-4 Proje Alanını Gösterir Fotoğraflar KISALTMALAR AB ÇED DSİ EİH EİE EPDK GPS MW km m sn(s) Hz db TEİAŞ TM -Avrupa Birliği -Çevresel Etki Değerlendirmesi -Devlet Su İşleri -Enerji İletim Hattı -Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü -Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu -Küresel Yer Belirleme Sistemi -Mega watt -Kilometre -Metre -Saniye -Herz (frekans) -Desibel -Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi -Trafo Merkezi v
BÖLÜM I PROJENİN TANIMI ve GAYESİ
BÖLÜM I.PROJENİN TANIMI VE GAYESİ I.1. Proje Konusu, Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem Ve Gerekliliği Proje Konusu Yatırımın Tanımı Kavak Regülatörü ve HES Projesi Kırıkkale İli, Merkez İlçe, Hasandede beldesi sınırları içerisinde planlanmaktadır. Söz konusu proje ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 17.10.2011 tarih ve 4291 sayılı izni ile ÇED Başvuru Dosyası hazırlanarak süreç başlatılmış, ancak projede gerçekleştirilen yer değişikliği sebebi ile 11.04.2012 tarihinde yapılan Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı sonrasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 25.02.2013 tarih ve 3221 sayılı yazısı ile ÇED Başvuru Dosyası iade edilerek süreç kapatılmıştır. Önceki proje yerinin yeni projeye göre konumu Şekil II.1.2 de verilmiştir. Proje kapsamında yapılan değişikliğe ait fizibilite raporu Ek-1 de sunulan DSİ Genel Müdürlüğü nün 12.06.2013 tarih ve 344122 sayılı yazısı ile onaylanmış ve yeni formülasyon üzerinden işbu ÇED Başvuru Dosyası hazırlanmıştır. Enerji ve elektrik enerjisi tüketimi, ekonomik gelişmenin ve refahın bir göstergesidir. Elektrik enerjisinin günlük hayatta yaygın kullanım ihtiyacından dolayı ülkelerdeki elektrik enerjisi kullanım miktarı ülkelerin kalkınmışlık ve yaşam standardının önemli bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde gelişmeye bağlı olarak enerji ihtiyacı sürekli artmaktadır, dolayısıyla bu ihtiyacı karşılamak bir zorunluluktur. Bu zorunlu ihtiyacı karşılamakta temiz, doğal, çevreye en az zarar veren enerji kaynağı olarak, yenilenebilir enerji kaynaklarımızın en üst düzeyde değerlendirilmesi açısından hidroelektrik enerji üretimi önem arz etmektedir. Ülkemizin yenilenebilir enerji potansiyeli içinde en önemli yeri tutan hidrolik kaynaklarımız bakımından incelendiğinde Türkiye de teorik hidroelektrik potansiyel 433 milyar kwh, teknik olarak değerlendirilebilir potansiyel 216 milyar kwh olarak ve ekonomik hidroelektrik enerji potansiyel 140 milyar kwh/yıl dır. Türkiye hidrolik enerji potansiyelinin yüzde 37 lik kısmı isletmede, yüzde 15 lik kısmı (özel teşebbüs tarafından yapımı sürdürülen projeler dâhil) ise inşa halindedir (2010 itibarıyla). Türkiye nin teorik hidroelektrik potansiyeli dünya teorik potansiyelinin %1 i, ekonomik potansiyeli ise Avrupa ekonomik potansiyelinin %16 sıdır. 2023 yılına kadar; - 36.000 MW olan Hidroelektrik potansiyelimizin tamamını kullanmayı, - Rüzgâr enerjisi santrallerinde 20.000 MW, - Jeotermal santrallerde 600 MW, - Güneş enerjisi santrallerinde 600 MW kurulu güce ulaşmayı ve - Elektrik arzındaki yenilenebilir enerji payını % 30 un üzerine çıkarmayı hedeflemektedir. Ülkemizde yıllar itibari ile hidrolik kurulu gücü gösterir grafik Şekil I.1.1 de verilmiştir. 1
Şekil I.1.1 Yıllar İtibari İle Hidrolik Enerji Kurulu Gücü Kaynak: Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Resmi İnternet Sitesi, http://www.eie.gov.tr/yenilenebilir/h_turkiye_potansiyel.aspx Bu bağlamda Kavak Regülatörü ve HES Projesi, 3 Mart 2001 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (Söz konusu kanun, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanması amaçlanmıştır. Kanun; elektriğin üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan ve perakende satışı, ithalat ve ihracatı gibi faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini belirlemektedir) kapsamında üretim şirketi statüsündeki KT Karaca Tuna Elektrik Üretim Ltd. Şti. tarafından yapılıp işletilecek olup, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ndan Çevresel Etki Değerlendirmesi ile ilgili yasal prosedür yerine getirildikten sonra üretim lisansı alınacaktır. Projeye ait fizibilite raporu DSİ Genel Müdürlüğü nce onaylanmış olup, onay yazısı ekte sunulmuştur (Bkz Ek-1 Resmi Yazılar ve Dokümanlar). Proje konusu faaliyet Kırıkkale İli, Merkez İlçesi sınırları içerisinde Kızılırmak üzerinde, 10,48 MW m /10,06 MW e kurulu güçte HES tesisi yapılması amacıyla gerçekleştirilecektir. Proje alanı, 1/25.000 ölçekli Kırşehir İ30-b3 numaralı paftada yer almaktadır. Faaliyet alanına ait 1/25.000 ölçekli Genel Yerleşim Planını Gösterir Topoğrafik Harita Ek- 3'te verilmektedir. Proje kapsamında yapımı önerilen tesisler için yapım süresi 2 yıl olarak planlanmaktadır. Bu süre sonunda sistemin devreye girmesi ile, 26,77 GWh enerji üreterek ulusal gelişime katkı sağlayacaktır. Proje kapsamında; regülatör, balık geçidi, santral binası, kuyruk suyu kanalı ile ilgili tesisler ve ulaşım yolları gibi ünitelerin inşa edilmesi ve enerji üretimi yapılması planlanmaktadır. 2
Kavak Regülatörü çevre düzenleme kotu 683,00 m, savak eşik kotu 676,50 m olan beton gövdeli, kontrollü dolu savaktan, 2 büyük 1 küçük olmak üzere toplam 3 gözlü, kapak boyutları 10,20 m x 6,00 m x 2 adet, 3,20 x 6,00 x 1 adet, olan su alma yapısından, Toplam 10,48 MWm / 10,06 MWe kurulu gücünde 3 adet Bulb türbin barındıran bir santral binasından, Yaklaşık 7.400 m kuyruksuyu taramasından meydana gelmektedir. Söz konusu kuyruksuyu taraması ile nehir düşüden 7.400 m sonra normal kotuna ulaşacaktır. Kavak HES Projesi nde üretilip 34.5 kv gerilime yükseltilen enerji tek devre 3/0 AWG hatla 4 km mesafedeki Hacılar Trafo merkezinin OG barasına bağlanarak ulusal şebekeye aktarılması planlanmaktadır. Bu proje kapsamında hazırlanan ÇED Raporu nda enerji nakil hatları ile ilgili çevresel değerlendirmeler bulunmamakta olup, konuyla ilgili çalışmalar TEİAŞ bünyesinde gerçekleşecek ayrı bir proje ile yürütülecek ve ÇED Yönetmeliği kapsamındaki yükümlülükler ayrıca yerine getirilecektir. Projenin arazi hazırlık ve inşaat aşamalarında 75 kişi, işletme aşamasında ise yaklaşık 15 kişinin çalışması öngörülmektedir. Proje dahilinde inşaat aşamasında vasıfsız personel mümkün olduğunca bölgeden istihdam edilecek, işletme aşamasında ise daimi personeller yine yöreden istihdam edilerek az da olsa bölge ekonomisine katkı sağlanmış olacaktır. Yatırımın işletme süresi 49 yıl olarak öngörülmektedir. I.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat Ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı Ve Arazinin Tanımlanması. Projenin çevresel etki değerlendirme çalışmaları kapsamında, proje alanı çevresinde sanayi alanı ve tarım arazileri yer almaktadır. Proje alanına ait jeoloji ve orman özelliklerini gösterir harita çalışmaları halen devam etmekte olup, ÇED Raporu nda verilecektir. Fiziksel Özellikleri Kavak Regülatörü ve HES Projesi, Kırıkkale İli, Merkez İlçesi, Kızılırmak üzerinde yer almaktadır. Proje alanının gösterildiği 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Harita Ek-3 de bulunmaktadır. Projenin fiziksel özellikleri aşağıda verilmiştir. Kavak Regülatörü Amacı :Enerji Üretimi Hidroloji Regülatör Yeri Yağış Alanı : 28.697,50 km 2 Yıllık Ortalama Doğal Akım :2.162,21 hm 3 (Mevcut Durum) Yıllık Ortalama Doğal Debi :68.50 m 3 /s (Mevcut Durum) Yıllık Ortalama Doğal Akım :1.603,48 hm 3 (Gerçekleşen Proje Taşkın Debileri (Q500) :716,00 m 3 /s (Q100) :602,10 m 3 /s (Q50) :550,90 m 3 /s (Q25) :501,70 m 3 /s (Q10) :441,20 m 3 /s (Q5) :434,70 m 3 /s (Q2) :431,40 m 3 /s 3
Dolusavak, Düşü Havuzu, Çakıl Geçidi Savak Tipi Savak Eşik Kotu Çakıl Geçidi Eşik Kotu Talveg Kotu Temel Kotu Talvegden Yükseklik Temelden Yükseklik Regülatör Çevre Düzenleme Kotu Taşkın Su Kotu Dolu Savak Dizayn Debisi (Q500) Gövde Uzunluğu Kapak Adedi Kapak Ebatları Düşü Havuzu Taban Kotu :Kontrollü, Dolu Gövdeli :676,50 m :674,50 m :674,50 m :671,50 m :2,00 m :5,00 m :683,00 m :681,50 m :716,00 m3/s :50,90 m :6 adet :5,50x6,40 (4 adet) 7,50 x 6,40 (2 adet) :670,00 m Su Alma Yapısı Su Alma Girişi Taban Kotu :675,50 Su Alma Yapısı Tasarım Debisi :168,00 m 3 /s Kapak Ebatları :7,00mx10,20m (2 adet) 7,00mx3,20 m (1adet) Santral Binası Santral Tipi Boyutları Temelden Yükseklik Kurulu Güç Kuyruk Suyu Kotu :Açıkta İnşa Edilmiş :26,60 m x 18,00 m x 17,25 m :19,25 m :10,48 MWm / 10,06 MWe :674,00 m Kuyruksuyu Taraması Kesiti Taban genişliği Şev eğimi Başlangıç kotu Bitiş kotu Kazı uzunluğu Kazı kübajı :Trapez :100 m :1D / 2Y :671,00 m :671,00 m :7.400 m :3.300.815 m3 Enerji Üretimi Güvenilir enerji üretimi Sekonder enerji üretimi Toplam enerji üretimi :7,92 GWh :18,85 GWh :26,77 GWh Türbin Adedi :3 Tipi :Yatay eksenli, Bulb türbini Kurulu Gücü :4,555MWm+4,555MWm+1,372MWm =10,48 MWm Tasarım Debisi :22,00+73,00+73,00 = 168,00 m3/s Brüt Düşü :7,50 m 4
Net Düşü :6,91 m Senkron (Dönüş) Hızı :111,1 d/dak (Büyün Üniteler için) 200 d/dak (Büyün Üniteler için) Maksimum Debide Verim :0,92 Generatör Adedi :3 Tipi :Yatay eksenli senkron generatör Çalışma Şekli :Devamlı Normal Gücü :5000 kva + 5000 kva+ 1600 kva Uç Gerilimi :6,3 kv Güç Faktörü :0,90 (endüktif büyük) 0,85 (endüktif küçük) Frekansı :50 Hz Dönüş Hızı :1000 d/dak Tahrik Şekli :Türbin miline direkt akuple İkaz Şekli :Fırçasız döner diyotlu Kısa Devre Oranı :0,75 ten büyük İzolasyon Sınıfı :F Verimi :0,97 Transformatör Ünite Transformatörleri Adedi :2 Tipi :Harici tip üç fazlı yağ izoleli Normal Gücü :5.000 kva + 5.000 kva + 1.600 kva Anma Gerilimi :6,3 kv / 34,5 ± %2x2,5 kv Frekansı :50 Hz Bağlantı Vektör Grubu :YNd 11 Soğutma Şekli :ONAN Nötr Bağlantısı :20 Ohm üzerinden topraklı Verimi :0,99 İç İhtiyaç Transformatörleri Adedi :1 Tipi :Dâhili tip, hermetik Normal Gücü :250 kva Anma Gerilimi :34,5 / 0,4 ± %2x2,5 kv Frekansı :50 Hz Bağlantı Vektör Grubu :Dyn11 Soğutma Şekli :ONAN Nötr Bağlantısı :Doğrudan topraklı Acil İhtiyaç Dizel-Generatör Grubu Adedi :1 Tipi :Dört zamanlı düşey silindirli Normal Gücü :Deniz seviyesinde 90 kva Anma Gerilimi :400 / 231 V Frekansı :50 Hz Güç Faktörü :0,8 (endüktif) Devir Sayısı :1.500 d/dak 5
Soğutma Şekli İkaz Şekli :Radyatör, kapalı devre su soğutmalı :Döner diyotlu ikaz Proje kapsamında yukarıda sıralanan ünitelere ek olarak, balık geçitleri, kazı fazlası malzeme stok sahaları ve şantiye alanları da yer alacaktır. Söz konusu yardımcı ünitelere ait çalışmalar devam etmekte olup, ayrıntılar ÇED Raporu nda verilecektir. Projeye ait iş akım şeması Şekil I.2.1. de verilmiştir. 6
Şekil II.2.1. İş Akım Şeması I.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon Ve Benzeri.) Proje kapsamındaki faaliyetlerden kaynaklanacak çevresel etkiler aşağıda ayrı ayrı açıklanmıştır. ÇED komisyon üyeleri tarafından açıklanması istenen diğer hususlar da hazırlanacak olan ÇED Raporu nda açıklanacaktır. Atık Su: İnşaat Aşaması Projenin inşaat aşamasında başlıca su kullanımı; faaliyet sırasında tozumanın önlenmesi ve çalışanlar için içme ve kullanma amaçlı olacaktır. İnşaat faaliyetleri sırasında oluşabilecek tozu önlemek için uygulanacak önlemlere ek olarak kullanılacak su miktarı, taşınacak malzemenin yüzey geometrisine, ortamın sulamadan önceki ve sonraki meteorolojik koşullarına ve kazı yapılacak alanın topoğrafik şartlarına bağlı olarak değişebilecektir. Tozumanın engellenmesi için kullanılacak su buharlaşacağından inşaat aşamasında sadece çalışanların kullanımından kaynaklanan atık su oluşacaktır. 7
Çalışanlardan kaynaklanan evsel nitelikli atıksular için sızdırmasız fosseptik kurulacak olup, söz konusu fosseptikler belirli aralıklarla (doldukça) belediyeye ücreti karşılığında çektirilecektir. Projenin inşaat aşamasında çalışacak personel sayısı toplamda 75 kişi olarak belirlenmiştir. Çalışacak tüm personel aynı anda değil farklı aşamalarda farklı sayılarda çalışacaklardır. Çalışacak personelin kişi başına kullanacağı su miktarı 0,209 m³/gün 1 olup, her bir aşamada çalışacak olan personelin kullanacağı suyun tamamının atıksu olarak geri döneceği kabulü ile; oluşacak evsel nitelikli atıksu miktarı, Çalışacak kişi sayısı :75 Kişi başına kullanılacak su miktarı :0,209 m 3 /kişi-gün Günlük oluşacak atıksu miktarı :75 x 0,209 = 15,675 m 3 /gün Faaliyet kapsamında oluşacak atık suların bertarafı ile ilgili olarak 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 07.04.2012 tarih ve 28257sayılı R.G.), Su Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve 29.04.2009 tarih ve 27061 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişiklik: 31.12.2011 tarih ve 28159 sayılı R.G.) te belirtilen yükümlülüklere uyulacaktır. İşletme Aşaması Projenin işletme aşamasında 15 kişi çalışacak olup, oluşacak atıksu miktarı; 15 kişi x 0,209 m 3 /kişi.gün = 3,135 m 3 /gün olacaktır. Proje kapsamında oluşacak atıksular şantiye sahası içerisinde açılacak olan fosseptik çukurda biriktirilecek olup dolmasına müteakiben vidanjörlerle çekilecek ve hizmet alanı içerisinde bulunan belediye ve/veya belediyeler tarafından belirlenecek noktada kanalizasyon sistemine deşarj edilecektir. Ayrıca bu konuda 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. İşletme süresi boyunca 31.12.2004 tarih ve 25.687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği ve 29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişiklik: 31.12.2012 tarih ve 28159 sayılı R.G.) hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. Emisyon İnşaat Aşaması Proje kapsamında inşaat döneminde yapılacak kazı (makine, patlatma), yükleme, boşaltma, ve nakliye sırasında toz emisyonu oluşacaktır. Oluşacak emisyonlar ÇED Raporu nda detaylı olarak hesaplanacak ve gerekmesi durumunda modelleme çalışması yapılacaktır. Oluşacak bu toz emisyonunu en aza indirmek için aşağıdaki önlemler alınacaktır. 1 Belediye Atıksu İstatistikleri, TÜİK, 2010 8
-Savurma yapmadan yükleme-boşaltma yapılacak, -Çalışma alanı sıcak ve kuru havalarda nemlendirilecek, -Kamyonların üzeri inşaat alanı dışındaki nakliye sırasında branda ile kapatılacak, İşletme Aşaması İşletme aşamasında bina ısıtılması için elektrik enerjisi kullanımı planlanmakta olup havayı kirletici herhangi bir emisyon oluşumu beklenmemektedir. Katı Atıklar, Ambalaj ve Hafriyat Atıkları: İnşaat Aşaması Proje kapsamında arazi hazırlanması ve inşaat aşamasında çalışacak kişilerden evsel nitelikli katı atık, inşaat çalışmalarından çeşitli inşaat artıkların (parça demir, çelik, saç, ambalaj malzemesi vb katı atıklar) ile hafriyat oluşması beklenmektedir. Bu atıklardan geri kazanımı mümkün olan demir, çelik, metal ve benzeri malzemeler diğer atıklardan ayrı biriktirilecek ve lisanslı geri dönüşüm tesislerine verilecektir. Ortaya çıkması muhtemel olan kalıplık kereste artıklar belirli zaman aralıklarında toplanacaktır. Toplanan kereste artıkları talep olması durumunda civardaki köylülere verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ise ağzı kapalı çöp konteynırları içinde biriktirilerek faaliyetin hizmet alanına girdiği belediyelerin belirleyeceği çöp döküm alanında bertaraf edilecektir. Proje kapsamında; inşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıkların bertarafında 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. İnşaat faaliyetleri sırasında oluşacak hafriyat malzemelerinin bir kısmı, özellik olarak uygun olması halinde dolguda, aksi takdirde inşa edilecek/iyileştirilecek olan yollarda sergi malzemesi olarak kullanılması düşünülmektedir. Geriye kalan malzeme ise Ek-3 te yer alan Topoğrafik Harita üzerine işaretlenmiş kazı fazlası malzeme stok sahasında depolanacak olup, alana ilişkin izinler ÇED Süreci içerisinde alınacaktır. Kazı sırasında çıkan bitkisel toprak da kazı yapılacak birimin alanı içinde ya da yanında uygun şartlar içinde depolanacak, rehabilitasyon, yol tesviyesi ve/veya peyzaj düzenlemeleri sırasında kullanılacaktır. İnşaat faaliyetleri kapsamında oluşacak ambalaj atıkları ise ayrı ayrı biriktirilerek bu tür atıkları değerlendirmek için toplayan lisanslı firmalara verilecektir. Plastik, ambalaj kâğıdı, pet şişe, cam şişe ve metal gibi inşaat sırasında oluşacak atıklar Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertaraf edilecektir. Bu atıkların boya, vb. inşaat malzemesi ile kontamine olması durumunda Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertarafı sağlanacaktır. Projenin inşaat aşamasında çalışacak personel sayısı toplamda 75 kişi olarak belirlenmiştir. Kişi başına günlük üretilecek evsel katı atık miktarı 1,83 kg/kişi.gün 2 personelden kaynaklı katı atık miktarı: çalışacak 75 kişi x 1,83 kg/kişi.gün = 137,25 kg/gün olacaktır. 2 Belediye Katı Atık İstatistikleri, TÜİK, 2010 9
İşletme Aşaması Planlanan faaliyetin işletme aşamasında çalışacak 15 personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusudur. Çalışacak personellerden kaynaklı katı atık miktarı; 15 kişi x 1,83 kg/kişi.gün = 27,45 kg / gün olacaktır. Proje kapsamında; işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıkların toplanması, taşınması, depolanması, geri kazanımı ve bertarafı konularında 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarihli ve 25777 sayılı R.G.) Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Ambalaj atıkları ise ayrı ayrı biriktirilerek bu tür atıkları değerlendirmek için toplayan Lisanslı firmalara verilecektir. Plastik, ambalaj kâğıdı, pet şişe, cam şişe ve metal gibi inşaat sırasında oluşacak atıklar Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertaraf edilecektir. Bu atıkların boya, vb. inşaat malzemesi ile kontamine olması durumunda Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertarafı sağlanacaktır. Personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar 14.03.1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarihli ve 25777 sayılı R.G.), Katı Atıkların Kontrol Yönetmeliği 18. Madde gereğince çevre sağlığını bozmayacak, sızdırmaz özellikli, ağzı kapaklı çöp bidonlarında biriktirilecek ve belirli aralıklarla Belediye katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Gürültü: Proje kapsamında, üretim aşamasında, çalışacak olan iş makineleri ve ekipmanlardan kaynaklanacak gürültü oluşumu söz konusu olacaktır. Gürültü miktarları ve etkilenecek alan ilgili değerlendirmelere ÇED Raporu nda detaylı olarak yer verilecektir. Flora ve Fauna: Flora ve fauna çalışmaları verilecek olan özel formata göre ÇED Raporu nda detaylandırılacaktır. Alanda yer alan flora ve fauna türlerinin listesi, 2012-2013 Merkez Av Komisyonu kararlarına göre belirlenen türlere ait bilgiler detaylı bir şekilde tablolar halinde ÇED Raporu nda yer alacaktır. I.4.Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti Ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi. Söz konusu projenin belirlenen bu hali ile verimli olması ayrıca rehabilitasyon projesi olması sebebi ile gerek büroda gerekse de arazide yapılan çalışmalar sonucu Bölüm I. de özellikleri verilen projeye alternatif geliştirilmemiştir. 10
BÖLÜM II PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU
BÖLÜM II. PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU II.1. Proje Yeri ve Alternatif Alanların Mevkii, Koordinatları, Yeri Tanıtıcı Bilgiler Proje kapsamında Kırıkkale İli, Merkez İlçesi sınırları içerisinde Kızılırmak üzerinde Kavak HES projesi planlanmaktadır. Proje alanı Hasandede Belde merkezine yaklaşık 2 km mesafede yer almaktadır. Proje kapsamında yer alan ünitelere ait koordinatlar raporun b sayfasında verilmiştir. Proje alanı çevresi, Kırıkkale İli 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı nda Kentsel Gelişme Alanı olarak görülmektedir (Bkz. Ek-2). Proje alanına herhangi bir ulaşım sorunu bulunmamaktadır. Regülatör alanına asfalt yol ile ulaşım mümkündür. Proje alanının akış yönüne göre sağ tarafında özel bir firmaya ait fabrika, sol tarafında ise şahıs arazisi yer almaktadır. Projenin membasında bulunan işletmedeki tesisler, Kavak Regülatörü nden membaya doğru sırasıyla, Kapulukaya Barajı, Kırıkkale İçme Suyu Tesisi, Orta Anadolu Rafinerisi, Kesikköprü Barajı, Köprüköy Sulaması, Ankara İçme Suyu, Hirfanlı Barajı, Damsa Barajı, Akköy Barajı, Tatların Barajı, Çoğun Barajı, Güzler Regülatörü, Bozkır Barajı, Kültepe Barajı, Sarıhıdır Sulaması, Kovalı Barajı, Kumtepe Göleti, Yalıntaş Göleti, Sıddıklı Barajı, Ayhanlar Barajı, Yeniköy Göleti, Avanos -Özkonak Göleti, Bayramhacılı Barajı, Yemliha Barajı, Sarımsaklı Barajı, Bayramhacılı Pompaj Tesisi, Yamula Barajı tesisleridir. Planlanan tesisler ise sırasıyla, Sofular Projesi, Akkoşan Pompaj Sul. I. Kademe, Ankara İçme Suyu Tesisi, Tuzköy, Damlacık, Abuuşağı Sulamaları, Savcılı- Büyük oba Sulaması, Salanda Pompaj Sulaması, Gülşehir Pompaj Sulaması, Çıkın ağıl Pompaj Sulaması projeleri bulunmaktadır. Proje alanına yakın yerleşim yerleri ve proje ünitelerine ait konumları Tablo II.1.1 de verilmiştir. Tablo II.1. 1 Yerleşim Yerlerinin Proje Alanına Göre Konumu ve Mesafeleri Yerleşim Yeri En Yakın Olduğu Ünite Yönü Mesafesi (m) Hasandede Beldesi Regülatör Doğu 900 m Faaliyete ait Yer Bulduru Haritası Şekil II.1.1 de, uydu görüntüsü Şekil II.1.2 de, 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek-3 te verilmektedir. Proje alanını gösterir fotoğraflar Şekil II.1.3. ve Şekil II.1.4 te, alanı gösterir uydu fotoğrafı ise Şekil II.1.5 te verilmiştir. 11
Kavak HES Alanı Şekil II.1.1.Proje Alanına Ait Yer Bulduru Haritası 12
Planlanan Proje Alanı Önceki Proje Alanı Şekil II.1.2. Proje Alanına Ait Google Earth Görüntüsü 13
Şekil II.1.3. Proje Alanına Ait Fotoğraflar (1) 14
Şekil II.1.4. Proje Alanına Ait Fotoğraflar (2) 15
BÖLÜM III PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ
BÖLÜM III. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ Önerilen proje nedeniyle kirlenmesi muhtemel olan çevrenin; nüfus, fauna, flora, jeolojik ve hidrojeolojik özellikler, doğal afet durumu, toprak, su, hava, (atmosferik koşullar) iklimsel faktörler, mülkiyet durumu, mimari ve arkeolojik miras, peyzaj özellikleri, arazi kullanım durumu, hassasiyet derecesi (EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi de dikkate alınarak) ve yukarıdaki faktörlerin birbiri arasındaki ilişkileri de içerecek şekilde açıklanması. III.1.Nüfus ve Sosyo ekonomik Durum Faaliyet alanının yer alacağı Kırıkkale İli ve etki alanı içerisinde bulunan hakkında genel anlamda nüfus ve sosyo-ekonomik durum olarak aşağıda detaylı bilgi verilmiştir. 3 Ülkemizde İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırması - Düzey 2 bölgeleri, sosyoekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak dört gruba ayrılmıştır. Bölgesel desteklerden yararlanacak yatırım konuları illerin potansiyeli ve rekabet gücü dikkate alınarak belirlenmiştir. 3. Bölgede yer alan Kırıkkale İli nde gıda ürünleri ve içecek imalatı, entegre hayvancılık yatırımları, seracılık tekstil ürünleri imalatı, giyim eşyası imalatı, metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı; çimento, madencilik ve taşocakçılığı yatırımları, beton veya suni taştan inşaat amaçlı prefabrik yapı elemanları, makine ve teçhizat imalatı, elektrikli makine ve cihazları imalatı, radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatı, motorlu kara taşıtı ve yan sanayi, mobilya imalatı, soğuk hava deposu hizmetleri teşvik edilen alanlar arasında yer almaktadır. Teşvik belgesi kapsamında uygulanacak kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirim oranı % 80 olup, 5 yıl süreyle SSK pirimi işveren hissesi desteği sağlanmaktadır. Kırıkkale İlin de (TÜİK 2009) verilerine göre işgücüne katılım oranı % 40.0, işsizlik oran % 19.3, İstihdam oranı ise % 32.3 olduğu görülmektedir. Özellikle işsizlik Türkiye ortalamasının üzerindedir. DPT verilerine göre İllerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında Kırıkkale İli, 33. sırada yer almaktadır. Projenin planlandığı Kırıkkale İli ne ait nüfus bilgileri Tablo III.1.1 de verilmiştir. Tablo III.1. 1 Kırıkkale İli Nüfus Bilgileri İl/İlçe merkezi Belde/Köy Toplam Kırıkkale Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Merkez 192.473 95.605 96.868 8.152 4.289 3.863 200.625 99.894 100.731 Bahşili 5.216 2.602 2.614 1.553 782 771 6.769 3.384 3.385 Balışeyh 2.042 1.033 1.009 4.393 2.231 2.162 6.435 3.264 3.171 Çelebi 781 390 391 1.317 646 671 2.098 1.036 1.062 Delice 2.306 1.221 1.085 6.795 3.269 3.526 9.101 4.49 4.611 Karakeçili 3.092 1.534 1.558 263 128 135 3.355 1.662 1.693 Keskin 9.876 4.816 5.06 9.01 4.596 4.414 18.886 9.412 9.474 Sulakyurt 2.582 1.433 1.149 7.201 3.548 3.653 9.783 4.981 4.802 Yahşihan 14.591 7.649 6.942 3.084 1.552 1.532 17.675 9.201 8.474 Toplam 232.959 116.283 116.676 41.768 21.041 20.727 274.727 137.324 137.403 Kaynak: ADNKS Sonuçları TÜİK, 2012 3 Kaynak: Kırıkkale İli İl Çevre Durum Raporu, 2011 16
Proje alanı ve yakın çevresine ait sosyo ekonomik bilgiler ÇED Raporu nda daha detaylı olarak belirtilecektir. III.2. Flora Fauna Flora ve fauna çalışmaları verilecek olan özel formata göre ÇED Raporu nda detaylandırılacaktır. Alanda yer alan flora ve fauna türlerinin listesi, 2013-2014 Merkez Av Komisyonu kararlarına göre belirlenen türlere ait bilgiler detaylı bir şekilde tablolar halinde ÇED Raporu nda yer alacaktır. III.3. Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu, III.3.1. Genel Jeoloji 4 İnceleme alanı Kırıkkale ili merkez ilçesi sınırları içinde proje alanında genelde Tersiyer yaşlı kaya birimleri ile Kuvaterner yaşlı genç çökeller yüzeylenmektedir. Bölgede, Üst Kretase'de yerleşmiş olan ofıyolitlimelanj üzerine Mestrihtiyen den Üst Eosen e kadar uzanan zaman aralığında denizel fasiyeste fliş türü sediman kayaçlar çökelmiştir. Uzun bir süreyi içeren bu devirde sedimantasyon devamlı olmamış, çökellerin zaman zaman ve yer yer yükselme, aşınma ve tekrar deniz altında kalmaları sonucunda, birimler birbirleri üzerine açısal uyumsuzluklarla gelmişlerdir. Lütesiyen'den itibaren deniz geri dönmemek üzere çekilmiş ve çekilmeden ötürü bölgede oluşan akarsular, göller ve geniş alanlar kaplayan sığ göllerde, kırmızı renkli konglomera- marn ardalanmalı formasyonlar ile bunların üzerlerine gelen beyaz renkli jipsli seriler yatay olarak çökelmişlerdir Proje alanı ve çevresi genel jeoloji haritası Ek-4 te verilmiştir. Stratigrafik Jeoloji Genel ve stratigrafik jeoloji değerlendirmelerinde, 1/500.000 ölçekli Türkiye Jeoloji haritası paftası, 1/100.000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritaları Kırşehir-I30 paftası ve çalışma alanını kapsayan 1/25.000 ölçekli jeolojik paftalar göz önünde bulundurulmuştur. Proje alanı ve yakın çevresinde Geç Kretase-Erken Eosen yaşlı Kırşehir bloğuna ait kayaçlar gözlenir. Bölgede Orta Eosen transgresyonu ile başlayan örtü kayaçları tüm birimlerin üzerine uyumsuzlukla gelmektedir. Proje alanı ve yakın çevresine ait genelleştirilmiş stratigrafik kesit Şekil III.3.1. de sunulmuştur. 4 Kaynak: Kavak HES Projesi Yapılabilirlik Raporu,Ekim- 2012 17
Şekil III.3.1 Genelleştirilmiş stratigrafik kesit 18
Tektonik Özellikler Proje alanı Çankırı-Çorum Baseni nin güneybatı kenarında yer almaktadır. Bu basen asıl tektonik yapısını, Alp'in Orojenezi sırasında almıştır. Özellikle kuzey ve batı kenarlarda görülen Ofiyolitli Melanj ın yerleşme yaşı Kampaniyen dir. Daha sonraki hareketlerle havzanın kuzey ve batı kenarı havza ortalarına doğru itilmiştir. Bu itilmelerin sonucunda havza kenarında faylar ve küçük kıvrımlar ile havza ortasında çoğunlukla yayvan kıvrımlar oluşmuştur. Kıvrım eksenleri genellikle kuzey-güney gidişlidir. Paleozoikte bölge tamamen denizle örtülüdür. Bu deniz jeosenklinal evsafındadır. Devrin sonlarına doğru yan basınçlarla itilen ve gittikçe yükselen arazinin bazı kısımları Eosen başlarına kadar su üstünde kalmış olmalıdır. Uzun erozyon devrine müteakip Kretase denizinin bölgeyi istilâ etmesiyle nihayet bu denizin de çekilmesiyle, bölge Eosen denizinin transgresyonuna maruz kalmıştır. Eosen nihayetlerine doğru deniz yavaş yavaş çekilmeye başlamış ve lagünler teşekkül ederek Eosenin jipsli serisini oluşturmuştur. Eosenin sonunda deniz daha fazla çekilmiş yükselmeler oluşmuştur. Bunu aşınmalar takip ederek Eosenin materyali Oligosen Miyosenin taban konglomerasını meydana getirmiştir. Oligosen sonunda yer yer acı su gölleri kalmış, deniz tamamen çekilmiştir. Miyosen de bir deniz kolu doğudan batı istikamete doğru ilerleyerek, alacalı serinin bazı yerlerini istila edip Miyosen tabakalarının oluşmasına sebep olmuştur. Bu tabakalar içersinde fosiller bulunmaktadır. Bölgede mostra veren formasyonlarda belirgin bir eklem ve kıvrımlaşma sistemine rastlanmamıştır. Kuzey Anadolu Fay Zonu proje sahasının kuzeyinden geçmektedir. Bölge tali faylarında varlığı nedeniyle ikinci derece deprem kuşağında yer almaktadır. Ancak Proje sahasından geçen ve yapı yerlerini etkileyecek boyutta bir fay gözlenmemiştir. Proje alanı ve çevresine ait diri fay haritası Şekil III.1.3.2.1 de verilmiştir. 19
Proje Alanı Şekil III.3.3 Diri Fay Haritası Kaynak: MTA, www.mta.gov.tr 20
III.3.3. Doğal Afet Durumu Proje sahası Bakanlar Kurulunun 18 Nisan 1996 tarih ve 96/8109 sayılı kanunu ile yürürlüğe girmiş T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası na göre 1 'inci derece deprem bölgesi sınırları içerisinde kalmaktadır. Bu hususlar dikkate alındığında projede uygulanacak yatay deprem ivmesinin 0.40 g alınması uygun olacaktır. Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası Şekil III.3.3.2. de ve Kırıkkale İl inin deprem haritası Şekil III.3.3.1 de verilmiştir. Şekil III.3.3.1 Deprem Haritası 21
Şekil III.3.3.2 Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası III.1.4. İklimsel Faktörler ve Meteorolojik Özellikler 5 Kırıkkale ili denizden 747 metre yükseklikte ılıman iklim kuşağında yer almaktadır. Ancak bulunduğu alanın denize uzak oluşu, günlük sıcaklık farkının bozkır olmasından dolayı değişmelere uğraması nedenlerle iklim karasallaşmaktadır. Bu yarı kurak iklim özelliğinden dolayı ilde yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk geçer. Yağışlar genellikle yağmur ve kar şeklindedir. Uzun yıllar yıllık ortalama sıcaklık 12,5 derece olarak belirlenmiştir. 2009 yılında Ortalama en yüksek hava sıcaklığı haziran ayında 36,6 derece iken ortalama en düşük hava sıcaklığı ocak ayında -12,1 derece olmuştur. Metrekareye yıllık 489,4mm yağış düşmüştür. Kuru bir iklime sahip olan Kırıkkale'de yıllık nispi nem ortalaması 37,5 ile 89,1 arasında değişmektedir. Uzun yıllar ortalama nem %63 tür. En düşük nem %7 ile Ağustos ayında gerçekleşmiştir. Kırıkkale Meteoroloji Müdürlüğü verilerine göre Klimatik ve Snoptik meteoroloji istasyon çeşitleri bulunmaktadır. Kırıkkale merkezde 24 saat sinoptik, Keskin ilçesinde ise 3 kez/gün klimatik ölçüm yapılmaktadır. Proje alanı ile ilgili detaylı meteorolojik bilgi ÇED Raporu nda verilecektir. III.1.5. Mülkiyet Durumu Proje alanı içerisinde ağırlıklı tarım ve mera vasfında araziler bulunmaktadır. Proje kapsamında yer alan Mera alanları için 4342 sayılı Mera Kanunu nun 14. maddesi gereğince, fiilen yatırıma başlanmadan önce, söz konusu mera alanlarının tahsis amacı değişikliği ile ilgili olarak, Kırıkkale Valiliği ne (valilik mera komisyonuna) müracaat edilerek gerekli izinler alınacaktır. 5 Kırıkkale İli İl Çevre Durum Raporu, 2011 22
Orman alanları için kamulaştırma söz konusu olmadığından; proje kapsamında yer alan Orman sayılan alanların kullanımı için, 6831 Sayılı Orman Kanunun 17. maddesi gereği Orman Bölge Müdürlüğü nden ''Orman İzni'' alınacaktır. Planlanan proje kapsamında kamulaştırması yapılacak toplam alan ve bu alanların mülkiyet durumuna ilişkin detaylı bilgiler ÇED Raporu içerisinde sunulacaktır. III.1.6. Mimari ve Arkeolojik Miras Proje alanında tarihsel, kültürel ve arkeolojik önemli alan bulunmamaktadır. III.1.7. Peyzaj Özellikleri, Arazi Kullanım Durumu Projenin arazi hazırlık ve işletme aşamalarında yapılacak peyzaj çalışmaları ile ilgili detaylı bilgiler ÇED Raporu nda verilecektir. Ayrıca proje kapsamında Ekolojik Peyzaj Değerlendirme Raporu hazırlanacak olup, alana ait özellikler ve alınması gereken önlemler detaylı olarak belirtilecektir. III.1.8. Hassasiyet Derecesi (Ek-V deki Duyarlı Yöreler listesi de dikkate alınarak) Proje alanı, 2872 sayılı Çevre Kanunu Özel Çevre Koruma Bölgeleri başlığında tanımlanmış alan ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu na giren Tabiatı Koruma Alanları, Tabiat Anıtları, Tabiat Parkları maddesi altında yer alan özellikte herhangi bir alan içerisinde yer almamaktadır. Proje alanına en yakın duyarlı yöre 12 km mesafede yer alan Karaahmetli Tabiat Parkı dır. Proje alanının duyarlı yörelere göre konumunu gösterir harita Şekil III.1.8.1 de verilmiştir. Proje Yeri Karaahmetli Tabiat Parkı Şekil III.1.8.1 Proje Alanının Koruma Alanlarına Göre Konumu 23
BÖLÜM IV PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER
BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER IV.1. Önerilen projenin aşağıda belirtilen hususlardan kaynaklanması olası etkilerinin tanıtımı. (Bu tanım kısa, orta, uzun vadeli, sürekli, geçici ve olumlu olumsuz etkileri içermelidir.) IV.1.1. Proje için kullanılacak alan, Kavak HES Projesi, Kırıkkale İli, Merkez İlçesi sınırları içerisinde Kızılırmak üzerinde Hasandede Beldesi ne yaklaşık 900 m mesafede yer almaktadır. Proje alanına ait 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek-3 te, proje ünitelerine ait koordinatlar raporun b sayfasında verilmiştir. Proje kapsamında üniteler bazında kullanılacak alanlara ait bilgiler ÇED Raporu nda detaylı olarak belirtilecektir. IV.1.2. Doğal kaynakların kullanımı, Kavak HES Projesi kapsamında, regülatör ile dere yatağına verilecek olan düşü sayesinde türbinlere iletilecek ve enerji üretimi gerçekleştirilecektir. Proje kapsamında yapılacak çalışmalarda çalışacak personellerden kullanımı amacı ile içme ve kullanma suyu ihtiyacı oluşacaktır. Projenin inşaat çalışmalarında, iş makineleri ve kullanılacak araçlar için mazot, benzin, makine yağı vb. akaryakıt ve madeni yağa ihtiyaç olup, tüm bunlar en yakın akaryakıt istasyonundan karşılanacaktır. Ayrıca, şantiye ve inşaat çalışmalarında kullanılacak elektrik, ilgili kurumdan (TEDAŞ) gerekli izinler alındıktan sonra bağlantı oluşturularak karşılanacaktır. Alanda teessüs etmiş su hakları belirlenecek ve Su Kullanım Hakları Planlama Raporu hazırlanarak ÇED Raporu nda sunulacaktır. Bu miktarlardan hariç olmak üzere Ekosistem Değerlendirme Raporu hazırlanarak çevresel akış miktarları belirlenecektir. IV.1.3. Kirleticilerin Miktarı, (Atmosferik Şartlar ile Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık Verebilecek Olası Sorunların Açıklanması ve Atıkların Minimizasyonu Proje kapsamında inşaat aşamasında ve işletme aşamasında çeşitli atıklar oluşacaktır. Söz konusu atıklara ilişkin bilgiler ve bertaraf yöntemleri aşağıda ayrı ayrı verilmiştir. Atık Sular: İnşaat Aşaması Projenin inşaat aşamasında başlıca su kullanımı; faaliyet sırasında tozumanın önlenmesi ve çalışanlar için içme ve kullanma amaçlı olacaktır. İnşaat faaliyetleri sırasında oluşabilecek tozu önlemek için uygulanacak önlemlere ek olarak kullanılacak su miktarı, taşınacak malzemenin yüzey geometrisine, ortamın sulamadan önceki ve sonraki meteorolojik koşullarına ve kazı yapılacak alanın topoğrafik şartlarına bağlı olarak değişebilecektir. Tozumanın engellenmesi için kullanılacak su buharlaşacağından inşaat aşamasında sadece çalışanların kullanımından kaynaklanan atık su oluşacaktır. 24
Oluşacak evsel nitelikli atıksular, 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik uyarınca, sızdırmasız olarak yapılacak fosseptik çukurunda biriktirilecek, dolduğunda Kırıkkale Belediyesi nden temin edilecek vidanjörle, ücreti karşılığında aldırılarak atıksuyun bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Çalışma bölgesinde kullanılacak köy yollarında (asfalt yollar haricinde) tozumayı önlemek için yüzey suları kullanılarak arazöz ile nemlendirme işlemi yapılacak olup, bu işlemde su toprak bünyesinde kalacağı için atıksu oluşturmayacaktır. Projenin inşaat aşamasında çalışacak personel sayısı toplamda 75 kişi olarak belirlenmiştir. Söz konusu personelin içme ve kullanma suyu ihtiyacı piyasadan satın alma yoluyla karşılanacaktır. Çalışacak personelin kişi başına kullanacağı su miktarı 0,185 m³/gün 6 olup, her bir aşamada çalışacak olan personelin kullanacağı suyun tamamının atıksu olarak geri döneceği kabulü ile; oluşacak evsel nitelikli atıksu miktarı, Çalışacak kişi sayısı :75 Kişi başına kullanılacak su miktarı :0,185 m 3 /kişi-gün Günlük oluşacak atıksu miktarı :75 x 0,185 = 13,865 m 3 /gün Faaliyet kapsamında oluşacak atık suların bertarafı ile ilgili olarak 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 07.04.2012 tarih ve 28257sayılı R.G.), Su Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve 29.04.2009 tarih ve 27061 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişiklik: 31.12.2011 tarih ve 28159 sayılı R.G.)hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Yönetmeliği nin hükümleri yerine getirilecektir. İşletme Aşaması Projenin işletme aşamasında 15 kişi çalışacak olup, oluşacak atıksu miktarı; 15 kişi x 0,185 m 3 /kişi.gün = 2,775 m 3 /gün olacaktır. Proje kapsamında oluşacak atıksular şantiye sahası içerisinde açılacak olan fosseptik çukurda biriktirilecek olup dolmasına müteakiben vidanjörlerle çekilecek ve hizmet alanı içerisinde bulunan belediye ve/veya belediyeler tarafından belirlenecek noktada kanalizasyon sistemine deşarj edilecektir. Ayrıca bu konuda 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. İşletme süresi boyunca 31.12.2004 tarih ve 25.687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği ve 29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (Değişiklik: 31.12.2012 tarih ve 28159 sayılı R.G.) hükümlerine uygun olarak çalışılacaktır. Proje kapsamında kullanılacak su miktarları, oluşacak atıksu miktarı ve bertaraf şekline ait bilgiler Tablo IV.1.3.1 de verilmiştir. 6 Belediye Atıksu İstatistikleri, TÜİK, 2010 25
Tablo IV.1.3.1. Atıksu Oluşumu ve Bertaraf Şekli Su Kullanımı Su Miktarı Su Temin Yeri Atıksu Miktarı Atıksuyun Bertaraf Şekli Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmalarında 75 kişi İçin içme ve kullanma suyu 75 kişi x 185 lt/kişigün=13,865 m 3 /gün Piyasadan alma yoluyla satın 13,865 m 3 /gün Oluşacak evsel nitelikli atıksular, 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik uyarınca, sızdırmasız olarak yapılacak fosseptik çukurunda biriktirilecek, dolduğunda Kırıkkale Belediyesi nden temin edilecek vidanjörle, ücreti karşılığında aldırılarak atıksuyun bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Çalışma Bölgesinde ve kullanılacak köy yollarında tozumayı önlemek için arazöz ile nemlendirme işlemi Yaklaşık 9,00 m 3 /gün Yüzey suyundan pompaj ile - Nemlendirme işleminde su, toprak bünyesinde kalacağı için atıksu oluşmayacaktır. İşletme Aşamasında Çalışacak 15 Kişi İçin İçme ve Kullanma Suyu 15 kişi x 185 lt/kişigün=2,775 m 3 /gün Piyasadan alma yoluyla satın 2,775 m 3 /gün Daimi personelin kalacağı regülatör ve santral binalarında atıksular, yapılacak sızdırmasız fosseptiğe verilecektir. Fosseptik dolduğunda Kırıkkale Belediyesi tarafından vidanjör ile ücreti karşılığında atıksular aldırılarak, bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Katı Atıklar: Proje kapsamında arazi hazırlanması ve inşaat aşamasında çalışacak kişilerden evsel nitelikli katı atık, inşaat çalışmalarından çeşitli inşaat artıkların (parça demir, çelik, saç, ambalaj malzemesi vb katı atıklar) ile hafriyat oluşması beklenmektedir. Bu atıklardan geri kazanımı mümkün olan demir, çelik, metal ve benzeri malzemeler diğer atıklardan ayrı biriktirilecek ve lisanslı geri dönüşüm tesislerine verilecektir. Ortaya çıkması muhtemel olan kalıplık kereste artıklar belirli zaman aralıklarında toplanacaktır. Toplanan kereste artıkları talep olması durumunda civardaki köylülere verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ise ağzı kapalı çöp konteynırları içinde biriktirilerek faaliyetin hizmet alanına girdiği belediyenin katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilecektir. İnşaat faaliyetleri sırasında oluşacak hafriyat malzemeleri ise özellik olarak uygun olması halinde dolguda, aksi takdirde inşa edilecek/iyileştirilecek olan yollarda sergi malzemesi olarak, geriye kalan malzeme ise Ek-3 te yer alan Topoğrafik Harita üzerine işaretlenmiş kazı fazlası malzeme stok sahasında depolanacak olup, alana ilişkin izinler ÇED Süreci içerisinde alınacaktır. Kazı sırasında çıkan bitkisel toprak da kazı yapılacak birimin alanı içinde ya da yanında uygun şartlar içinde depolanacak, rehabilitasyon, yol tesviyesi ve/veya peyzaj düzenlemeleri sırasında kullanılacaktır. İnşaat faaliyetleri kapsamında oluşacak ambalaj atıkları ise ayrı ayrı biriktirilerek bu tür atıkları değerlendirmek için toplayan lisanslı firmalara verilecektir. Plastik, ambalaj kâğıdı, pet şişe, cam şişe ve metal gibi inşaat sırasında oluşacak atıklar Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertaraf edilecektir. Bu atıkların boya, vb. inşaat malzemesi ile kontamine olması durumunda Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertarafı sağlanacaktır. 26
Projenin inşaat aşamasında çalışacak personel sayısı toplamda 75 kişi olarak belirlenmiştir. Kişi başına günlük üretilecek evsel katı atık miktarı 1,52 kg/kişi.gün 7 personelden kaynaklı katı atık miktarı: çalışacak 75 kişi x 1,52 kg/kişi.gün = 114 kg/gün olacaktır. İşletme Aşaması Planlanan faaliyetin işletme aşamasında çalışacak 15 personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusudur. Çalışacak personellerden kaynaklı katı atık miktarı; 15 kişi x 1,52 kg/kişi.gün = 22,8 kg / gün olacaktır. Proje kapsamında; işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıkların toplanması, taşınması, depolanması, geri kazanımı ve bertarafı konularında 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarihli ve 25777 sayılı R.G.) Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Ambalaj atıkları ise ayrı ayrı biriktirilerek bu tür atıkları değerlendirmek için toplayan Lisanslı firmalara verilecektir. Plastik, ambalaj kâğıdı, pet şişe, cam şişe ve metal gibi inşaat sırasında oluşacak atıklar Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertaraf edilecektir. Bu atıkların boya, vb. inşaat malzemesi ile kontamine olması durumunda Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertarafı sağlanacaktır. Tesis içerisinde oluşacak olan tüm katı atıkların bertarafında 14.3.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne ve bu yönetmelikte; 03.04.1991 tarih ve 20834 sayılı Resmi Gazete de 22.02.1992 tarih ve 21150 sayılı Resmi Gazete de 02.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete de 15.09.1998 tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete de 18.08.1999 tarih ve 23790 sayılı Resmi Gazete de 29.04.2000 tarih ve 24034 sayılı Resmi Gazete de 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete de 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete de yapılan değişikliklere uygun olarak hareket edilecektir. Söz konusu yönetmelik, 18. Madde gereğince çevre sağlığını bozmayacak, sızdırmaz özellikli, ağzı kapaklı çöp bidonlarında biriktirilecek ve belirli aralıklarla Kırıkkale Belediyesi katı atık sistemine verilerek bertaraf edilecektir. Hafriyat Faaliyet kapsamında arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları sırasında kazı çalışmaları yapılacaktır. Öncelikle yüzeyden bitkisel toprak sıyrılarak alınacak ve hafriyat işlemleri yapılacaktır. Sıyrılan bitkisel toprak ayrı bir alanda özelliklerini kaybetmemesi için gerekli önlemler alındıktan sonra depolanacak, daha sonra rekreasyon alanlarının peyzaj çalışmalarında yüzey kaplaması amaçlı olarak kullanılacaktır. 7 Belediye Katı Atık İstatistikleri, TÜİK, 2010 27
Hafriyat atığı malzemelerin bir kısmı dolgu amaçlı olarak kullanılacaktır. Geriye kalan malzeme ise Ek-3 te yer alan Topoğrafik Harita üzerine işaretlenmiş kazı fazlası malzeme stok sahasında depolanacak olup, alana ilişkin izinler ÇED Süreci içerisinde alınacaktır. Hafriyat çalışmaları esnasında, dere yataklarına müdahalede bulunulmayacak, derelere hafriyat atığı dökülmeyecektir. Ayrıca herhangi bir kazaya mahal vermemek amacı ile depolama alanlarında gerekli önlemler alınacak ve uyarı levhaları konacaktır. Hafriyat çalışmaları sonrasında depo alanlarının üzeri bitkisel toprak ile kapatılacak ve topoğrafya eski haline getirilecektir. Proje kapsamında yapılacak hafriyat çalışmalarında, 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uyularak hareket edilecektir. Ayrıca yapılacak çalışmalar esnasında 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hareket edilecektir. Üniteler bazında ortaya çıkacak hafriyat miktarları, dolguda kullanılacak miktarları ve bertaraf yöntemleri ile ilgili detaylı bilgiler ÇED Raporu nda belirtilecektir. Ömrünü Tamamlamış Lastikler : Kullanılacak iş makineleri ve ekipmanların yakıt ikmalleri, bakım ve onarımları İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlı servislerde yapılacağından tesiste ömrünü tamamlamış atık lastik oluşumu beklenmemektedir. Bununla birlikte, alanda ÖTL atıkları oluşması halinde, bu atıklarla ilgili olarak 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uygun hareket edilecektir. Ömrünü tamamlamış lastikler alanda depolanmayacak ve Yönetmeliğin 5. Maddesi uyarınca lastik dağıtımını ve satışını yapan işletmelere veya yetkili taşıyıcılara teslim edilecektir. Emisyonlar İnşaat Aşaması Projenin arazi hazırlık ve inşaat aşamasında tüm ünitelerde yapılacak olan hafriyat çalışmalarından kaynaklı bir toz emisyon oluşacaktır. 03.07.2009 tarihli 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY) Ek-2 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerleri ve bu değerlerle teşkil edilen toplam kirlenme değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan toz emisyonları 1 kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları dahilinde yapılacak bütün çalışmaların aynı zaman diliminde gerçekleştirileceği(en kötü senaryo) ve yapılacak olan çalışmalarda toz emisyonunu minimize edecek herhangi bir kontrol tedbirinin alınmadığı göz önüne bulundurularak toz emisyon hesaplamaları yapılacaktır. Bu hesap sonuçlarına göre Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1. de belirtilen kirletici kütlesel debilerinin aşılıp aşılmayacağı tespit edilecek; aşılması durumunda modelleme çalışmaları yapılarak hava kalitesi dağılım haritaları oluşturulacaktır. 28
Ayrıca proje alanında oluşacak emisyonların azaltılması için, Faaliyet alanı içerisinde çalışacak araçlar nedeniyle oluşacak tozlanmanın engellenebilmesi amacıyla tozlanmaya müsait yollarda sulama yapılacaktır. Yükleme ve boşaltma yapılırken savurma yapılmadan ve yavaş bir şekilde yükleme ve boşaltma yapılması sağlanacaktır. Kamyonlar aşırı yüklenmeyecek, üzeri branda ile örtülecek ve karayolları hız sınırına uyulacaktır. Savurma yapılmadan boşaltma ve doldurma yapılacak, ÇED Raporu Özel formatına ve komisyon tarafından istenecek ölçüm, analiz ve bilgilere göre bu kirletici kaynakları ve miktarları, bertaraf yöntemleri daha detaylı olarak açıklanacaktır. İşletme Aşaması Proje kapsamında işletme aşamasında toz emisyonu oluşması öngörülmemektedir. Gürültü Söz konusu projenin arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamalarında kullanılacak araç ve teçhizattan dolayı oluşacak gürültü düzeyinin, proje alanı yakınındaki yerleşim yerlerine olabilecek olumsuz etkisi, ÇED Raporu içerisinde detaylı olarak irdelenecektir. Alanda meydana gelecek gürültünün azaltılması için, - Kullanılacak iş makinelerinin düzenli kontrolü yapılarak yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin aşılmaması, - Mümkün olan en az sayıda aracın aynı anda çalışmasına özen gösterilmesi, - Çalışanların gürültüden etkilenmemeleri için kulak koruyucusu kullanılması, - İşletme aşamasında HES Binasının izolasyonun yapılması gibi önlemler alınacaktır. Flora-Fauna Üzerine Etkiler Projenin flora ve fauna üzerine etkileri ve etkileri azaltıcı önlemler ÇED Raporu nda detaylı olarak irdelenecektir. Projenin sucul ve karasal flora fauna üzerine etkilerini belirlemek amacı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü nce belirlenen formatta Ekosistem Değerlendirme Raporu hazırlanacaktır. Bununla birlikte projede öngörülen balık geçitleri, göç eden balık türlerinin göçünü olumsuz etkilemeyecek şekilde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü nce belirlenen yere ve alana özgü hususlara uygun olarak Ekosistem Değerlendirme Raporu nda değerlendirilecektir. 29
Peyzaj Üzerine Etkiler Projenin peyzaj üzerine etkileri ve alınacak önlemler ÇED Raporu nda detaylandırılacak olup, - Alanda bitkisel toprağın özelliklerine uygun olarak depolanması sağlanacak, - Çalışmalara başlanılmadan önce alanı fotoğraflanması sağlanarak, çalışma sonrası eski halinde döndürülmesi sağlanacaktır. - Çalışmaların tamamlandığı alanlarda yöreye uygun ağaç türleri ile ağaçlandırma çalışmaları yapılacaktır. Ayrıca peyzaj üzerine etkileri belirlemek amacı ile Ekolojik Peyzaj Değerlendirme Raporu hazırlanacak ve ÇED Raporu nda sunulacaktır. IV.1.4. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı. Projenin gerek inşaat ve gerekse işletme aşamalarında olası çevresel etkiler beklenmektedir. Bu etkileri kısa başlıklar halinde; katı atıklar, sıvı atıklar, hava emisyonları, gürültü ve hafriyat olarak sıralamak mümkündür. Bu çevresel etkilerin, çevresel etki değerlendirme çalışmalarında, detaylı incelenmesi yapılarak, olabilecek en kötü hal senaryosu çerçevesinde önlemlerin alınması sağlanacaktır. Yatırımın çevreye olan olası etkileri belirlenirken, faaliyet yerine ait mevcut çevresel özellikler, resmi kurumlardan temin edilen dokümanlar ve uzman personelin faaliyet yerinde yaptığı etütler yürürlükte bulunan ilgili yönetmelikler ve çerçevesinde değerlendirilecektir. Çevresel etkilerin değerlendirilmesinde ve hesaplanmasında ayrıca, konu ile ilgili literatürden, akademik yayınlardan ve uluslar arası geçerliliği olan ölçüm ve hesaplama yöntemlerinden faydalanılacaktır. Yapılacak hesaplamaların sonuçları, ilgili yönetmeliklerde belirtilen sınır değerler ile kıyaslanarak değerlendirilecektir. Projenin çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesinde genel olarak kabul gören yöntemler ve çevre mevzuatı kapsamında yayınlanan kanun ve yönetmeliklerle çalışmalar yürütülecektir. Değerlendirmeler esnasında olası etkiler belirlenerek bu etkileri minimize etmek için gereken önlemler belirlenecektir. IV.1.5. Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı. Katı Atıklar: Arazi hazırlanması ve inşaat aşamasında çalışacak kişilerden evsel nitelikli katı atık, inşaat çalışmalarından çeşitli inşaat artıkların (parça demir, çelik, saç, ambalaj malzemesi vb katı atıklar) ile hafriyat oluşması beklenmektedir. Bu atıklardan geri kazanımı mümkün olan demir, çelik, metal ve benzeri malzemeler diğer atıklardan ayrı biriktirilecek ve lisanslı geri dönüşüm tesislerine verilecektir. Ortaya çıkması muhtemel olan kalıplık kereste artıklar belirli zaman aralıklarında toplanacaktır. Toplanan kereste artıkları talep olması durumunda civardaki köylülere verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ise ağzı kapalı çöp konteynırları içinde biriktirilerek faaliyetin hizmet alanına girdiği belediyenin katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilecektir. 30
İşletme aşamasında açığa çıkacak katı atıklar ağzı kapaklı çöp bidonlarında biriktirilecek ve belirli aralıklarla Belediye çöp depolama sahasına götürülerek bertaraf edilecektir. Projede personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar oluşacaktır. Oluşacak katı atıklar 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (05.04.2005 Tarihli 25777 Sayılı Değişiklik Yönetmeliği) hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Atıksular: İnşaat ve işletme aşamasında Oluşacak evsel nitelikli atıksular, 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik uyarınca, sızdırmasız olarak yapılacak fosseptik çukurunda biriktirilecek, dolduğunda Kırıkkale Belediyesi nden temin edilecek vidanjörle, ücreti karşılığında aldırılarak atıksuyun bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Oluşması muhtemel atıksular 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine göre bertaraf edilecek ve gerekli önlemler alınacaktır. Emisyon: Proje kapsamında inşaat döneminde yapılacak kazı (makine, patlatma), yükleme, boşaltma, ve nakliye sırasında toz emisyonu oluşacaktır. Oluşacak emisyonlar ÇED Raporu nda detaylı olarak hesaplanacak ve gerekmesi durumunda modelleme çalışması yapılacaktır. Oluşacak bu toz emisyonunu en aza indirmek için aşağıdaki önlemler alınacaktır. Bu amaçla faaliyet sırasında oluşacak tozun azaltılması için aşağıdaki önlemler alınacaktır; İnşaat Aşaması: Proje kapsamında inşaat döneminde yapılacak kazı (makine, patlatma), yükleme, boşaltma, toz emisyonu oluşacaktır. Oluşacak emisyonlar ÇED Raporu nda detaylı olarak hesaplanacak ve gerekmesi durumunda modelleme çalışması yapılacaktır. Oluşacak bu toz emisyonunu en aza indirmek için aşağıdaki önlemler alınacaktır. kapatılacak, Savurma yapmadan yükleme-boşaltma yapılacak, Çalışma alanı sıcak ve kuru havalarda nemlendirilecek, Kamyonların üzeri inşaat alanı dışındaki nakliye sırasında branda ile İşletme Aşaması İşletme aşamasında bina ısıtılması için elektrik enerjisi kullanımı planlanmakta olup havayı kirletici herhangi bir emisyon oluşumu beklenmemektedir. Proje ile ilgili olarak 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı resmi gazetede yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 31
Gürültü: Projeden kaynaklanacak gürültü inşaat aşamasında çalışacak iş makinelerinden, tünel açma işleminde patlatmadan kaynaklanacaktır. İşletme aşamasında öngörülen bir gürültü kaynağı söz konusu değildir. Projenin inşaat ve işletme aşamasında meydana getireceği detaylı gürültü düzeyi ve vibrasyon hesaplamaları ise ÇED Raporu kapsamında detaylı olarak sunulacaktır. Proje kapsamında çalışmalardan kaynaklanacak gürültünün çevreye olası olumsuz etkileri azaltmak amacı ile 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Tıbbi Atıklar: Şantiyede çalışacak personelin tedavileri şantiye içerisinde kurulacak revirde sağlanacak olup aylık yaklaşık 1-1,5 kg. tıbbi atık oluşması beklenmektedir. Tıbbi atıklar özel toplama kaplarında ve özel toplama poşetlerinde toplandıktan sonra, 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne uygun olarak lisanslı firmalara verilerek bertaraf edilecektir. Faaliyetin işletme aşamasında çalışan işçi sayısı (15 kişi) 50 kişiden az olduğundan revire ihtiyaç duyulmayacak olup, bu nedenle tıbbi atık oluşumu öngörülmemektedir. Ömrünü Tamamlamış Lastik: Kullanılacak araçların bakım ve onarımları ilgili servislerce yapılacağından faaliyet alanında ömrünü tamamlamış lastik oluşması öngörülmemektedir. Ancak bakım ve onarımların proje alanı içerisinde yapılası durumunda, 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uygun hareket edilecektir. Ömrünü tamamlamış lastikler alanda depolanmayacak ve Yönetmeliğin 5. Maddesi uyarınca lastik dağıtımını ve satışını yapan işletmelere veya yetkili taşıyıcılara teslim edilecektir. Ambalaj Atıkları: Ambalaj atıkları ayrı ayrı biriktirilerek bu tür atıkları değerlendirmek için toplayan Lisanslı firmalara verilecektir. Plastik, ambalaj kâğıdı, pet şişe, cam şişe ve metal gibi inşaat sırasında oluşacak atıklar Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertaraf edilecektir. Bu atıkların boya, vb. inşaat malzemesi ile kontamine olması durumunda Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ne göre bertarafı sağlanacaktır. Proje süresince oluşması muhtemel ambalaj atıkları ayrı olarak toplanacaktır. 24.06.2007 tarih ve 26562 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 32
Atık Yağlar: Projede kullanılacak makine ve ekipmanların yakıt ikmalleri, bakım ve onarımları benzin ya da servis istasyonlarında yapılacaktır. Bunun mümkün olmadığı ve bakım onarımlarının tesis içerisinde yapıldığı zamanlarda herhangi bir atık yağın ortaya çıkması durumunda, söz konusu yağın toprağa ve/veya suya karışmasının önlenmesi amacı ile, atık yağ kapalı ve sızdırmasız metal bir kapta toplanarak 30.07.2008 tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında lisans almış geri kazanım firmasına sözleşme dahilinde verilecektir. Araçların tesis içerisinde bakım ve onarımları; şantiye alanı içerisinde taban sızdırmazlığı sağlanmış ve üzeri sundurma yapı ile kapatılmış alanda yapılacak olup, yapılacak çalışmalar esnasında 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hareket edilecektir. Projede kullanılacak olan araçların bakım ve onarımlarının faaliyet alanı içerisinde yapılması durumunda, ortaya çıkması muhtemel atık aküler, 03.03.2005 tarih ve 25744 Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda proje alanı içerisinde taban sızdırmazlığı sağlanmış, kapalı bir ortamda muhafaza edilecek ve lisans almış geri kazanım firmasına verilmek sureti ile bertarafı sağlanacaktır. Ayrıca şantiye alanında yer alacak yemekhanede oluşacak bitkisel atık yağların bertarafında 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak hareket edilecektir. Tesisin işletme aşamasında kullanılacak izolasyon yağının yaklaşık ömrü 25-30 yıl arasındadır. Kullanım ömrünü tamamlamış izolasyon yağlarının bertarafı ise, lisanslı bertaraf tesislerinde, 30 Temmuz 2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 2. Bölüm Madde 9 da belirtildiği şekilde gerçekleştirilecektir. Atıkların bertaraf tesislerine taşınması lisanslı taşıyıcı vasıtası ile yapılacaktır. Bertaraf tesislerine aktarılıncaya kadar Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 4. ve 5. Bölümlerde öngörülen şartlar sağlanacak, işletme içindeki Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen standartlara uygun olarak yapılmış geçici depolarda depolanacaktır. Daha sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisans almış firmalara satılarak değerlendirilecektir. 33
BÖLÜM V HALKIN KATILIMI
BÖLÜM V. HALKIN KATILIMI V.1.Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi Ve Halkın Görüşlerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmasına Yansıtılması İçin Önerilen Yöntemler, Kavak Regülatörü ve HES Projesi, Kırıkkale İli, Merkez İlçesi sınırları içerisinde Kızılırmak üzerinde yer almaktadır. Proje den etkilenmesi olası olan halkı proje ile ilgili bilgilendirmek ve projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak amacıyla 17.08.2008 Tarih ve 26939 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca, proje sahibi tarafından Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenecektir. Halkın katılımı toplantısı için, Projeden en çok etkilenmesi beklenen halkın kolaylıkla ulaşabileceği merkezi bir yerin seçilmesine özen gösterilecek, Toplantı yeri ve tarihi T.C. Kırıkkale Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın mutabakatıyla belirlenecek, Toplantı yeri, saati ve konusunu belirten bir ilan toplantı tarihinden en geç 10 gün önce ulusal ve yerel ölçekli bir gazetede yayınlanacaktır. Halkın proje hakkında bilgilendirilmesi ve projeye yönelik görüşleri, projeye özgü ÇED Raporu özel formatının belirlenmesi, kapsam belirleme ve inceleme değerlendirme aşamalarında dikkate alınacak, bu sayede halkın proje hakkındaki görüşleri ÇED Raporuna yansıtılmış olacaktır. V.2.Görüşlerine Başvurulması Öngörülen Diğer Taraflar, Halkın Katılımı Toplantısı yapılarak konu ile ilgisi bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve halkın görüş ve önerilerinin alınmasının yeterli olacağı düşünülmekle birlikte ÇED Sürecinde görev alacak komisyon tarafından talep edilmesi halinde ilgili diğer kurumların da görüşleri alınacaktır. V.3.Bu Konuda Verebileceği Diğer Bilgi ve Belgeler, Bu konu ile ilgili olarak sunulabilecek başka bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. 34
BÖLÜM VI YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ
BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ Kavak Regülatörü ve HES Projesi, Kırıkkale İli, Merkez İlçesi, sınırları içerisinde, Kızılırmak üzerinde planlanmaktadır. Proje alanı Kırıkkale il merkezine yaklaşık 7 km mesafede yer almaktadır. Proje kapsamında yer alan ünitelere ait koordinatlar raporun b sayfasında verilmiştir. Söz konusu proje ile 10,48 MW m /10,06 MW e kurulu güçte ve 26,77 GWh/yıl enerji üretimi gerçekleştirilecektir. Kavak Regülatörü çevre düzenleme kotu 683,00 m, savak eşik kotu 676,50 m olan beton gövdeli, kontrollü dolu savaktan, 2 büyük 1 küçük olmak üzere toplam 3 gözlü, kapak boyutları 10,20 m x 6,00 m x 2 adet, 3,20 x 6,00 x 1 adet, olan su alma yapısından, Toplam 10,48 MWm/10,06 MWe kurulu gücünde 3 adet Bulb türbin barındıran bir santral binasından, Yaklaşık 7.400 m kuyruksuyu taramasından meydana gelmektedir. Proje alanını gösterir 1/25.000 ölçekli Topoğrafik Harita Ek 3 de sunulmuştur. Proje alanında yer alan özel mülkiyet araziler için kamulaştırma yapılacaktır. Kamulaştırma çalışmaları 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu nun 5496 sayılı kanunla değişik 15. madde c ve d fıkraları gereği yapılacaktır. Projenin inşaat süresi 2 yıl olarak kabul edilmiş olup projenin işletmeye açılması ile 26,77 GWh/yıl enerji üretimi gerçekleştirilecektir. Projenin inşaat aşamasında çalışacak personel sayısı toplamda 75 kişi işletme aşamasında ise 15 kişi olarak belirlenmiştir. Ayrıca faaliyet alanında farklı aşamalarda çeşitli makine ekipman kullanımı olacaktır. Tozumanın engellenmesi için kullanılacak su buharlaşacağından inşaat aşamasında sadece çalışanların kullanımından kaynaklanan atık su oluşacaktır. Oluşacak evsel nitelikli atıksular, 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik uyarınca, sızdırmasız olarak yapılacak fosseptik çukurunda biriktirilecek, dolduğunda Kırıkkale Belediyesi nden temin edilecek vidanjörle, ücreti karşılığında aldırılarak atıksuyun bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Proje kapsamında arazi hazırlanması ve inşaat aşamasında çalışacak kişilerden evsel nitelikli katı atık, inşaat çalışmalarından çeşitli inşaat artıkların (parça demir, çelik, saç, ambalaj malzemesi vb katı atıklar) ile hafriyat oluşması beklenmektedir. Bu atıklardan geri kazanımı mümkün olan demir, çelik, metal ve benzeri malzemeler diğer atıklardan ayrı biriktirilecek ve lisanslı geri dönüşüm tesislerine verilecektir. Ortaya çıkması muhtemel olan kalıplık kereste artıklar belirli zaman aralıklarında toplanacaktır. Toplanan kereste artıkları talep olması durumunda civardaki köylülere verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ise ağzı kapalı çöp konteynırları içinde biriktirilerek faaliyetin hizmet alanına girdiği belediyelerin belirleyeceği çöp döküm alanında bertaraf edilecektir. Proje kapsamında; işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıkların toplanması, taşınması, depolanması, geri kazanımı ve bertarafı konularında 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarihli ve 25777 sayılı R.G.) Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 35
Kullanılacak iş makineleri ve ekipmanların yakıt ikmalleri, bakım ve onarımları İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlı servislerde yapılacağından tesiste ömrünü tamamlamış atık lastik oluşumu beklenmemektedir. Proje kapsamında flora-fauna üzerine olabilecek etkileri değerlendirmek amacı ile Ekosistem Değerlendirme Raporu, peyzaj üzerine etkileri değerlendirme amacı ile Ekolojik Peyzaj Değerlendirme Raporu hazırlanacak olup, ÇED Raporu nda sunulacaktır. Söz konusu proje ile ilgili olarak havzadaki su kullanımları (Tarımsal, içme vb.) değerlendirilecek, Su Kullanım Hakları Planlama Raporu hazırlanarak ÇED Raporu nda sunulacaktır. Arıt Çayı üzerinde kurulacak çevirme yapısı ile sular alınacağından baraj gölü şeklinde bir göl oluşumu söz konusu olmayacaktır. Regülatör bulunduğu alanda biyolojik çevre üzerine olabilecek etkilerin başında akımın azalması sonucu özellikle canlı hayat üzerine olabilecek etkiler gelmektedir. Faaliyetin işletme aşamasında, regülatörün memba ve mansabında yaşayan sucul canlıların yaşama ortamlarını kaybetmemesi için bir miktar su, hayat suyu olarak yatağa bırakılacaktır. Belirlenecek hayat suyu miktarına mansaptaki diğer teessüs etmiş su hakları ayrıca ilave edilecek ve kesin proje çalışmaları belirlenen toplam bu miktar dikkate alınarak yapılacaktır. Proje faaliyete geçmeden ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacak ve protokoller yapılacaktır. Ayrıca projenin gerçekleştirilmesi sırasında; 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkan 5491 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanunlara bağlı olarak çıkan ve çıkacak tüm Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 6831 sayılı Orman Kanunu ve 5192 No lu Değişiklik Kanunu ve bu kanunlara bağlı olarak çıkan ve çıkacak tüm yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 2492 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun ilgili hükümlerine uyulacaktır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan tüzük ve yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ve bu kanuna bağlı çıkan ve çıkacak tüm yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkan ve çıkacak tüm yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 05.04.2005 tarihli ve 25777 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 36
24.06.2007 tarih ve 26562 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.10.2010 tarihli ve 27744 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 17.05.2005 tarih ve 25818 sayılı Resmi Gazete de yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği (Değişiklik:26.08.2010 tarihli ve 27684 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. 26.11.2005 tarih ve 26005 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine uyulacaktır. 04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 37
24.12.1973 tarih ve 14752 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli Ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde Ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümlerine uyulacaktır. 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) hükümlerine ve mer'i mevzuat gereğince yürürlükte olan diğer ilgili mevzuatlara, kurum görüşlerine uyulacak ve ilgili kurumlardan gerekli tüm izinler alınacaktır.. 38
NOTLAR VE KAYNAKLAR -Kırıkkale İl Çevre Durum Raporu,2011 -Kırıkkale Valiliği Resmi İnternet Sitesi, www.kirikkale.gov.tr -Kavak HES Yapılabilirlik Raporu, Ekim 2012 -Meteoroloji Genel Müdürlüğü Resmi İnternet Sitesi, www.mgm.gov.tr -MTA Genel Müdürlüğü Resmi İnternet Sitesi, www.mta.gov.tr -Mülga T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı, Ankara -Su Temini ve Atıksu Uzaklaştırılması Uygulamaları İTÜ - 1998, Prof. Dr. Dinçer Topacık, Prof. Dr. Veysel Eroğlu) -Türkiye İstatistik Kurumu Resmi İnternet Sitesi, www.tuik.gov.tr 39
EKLER: Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası Hazırlanmasında Kullanılan ve Çeşitli Kuruluşlardan Sağlanan Bilgi ve Belgeler İle Raporda Kullanılan Tekniklerden Rapor Metninde Sunulamayan Aşağıdaki Belgeler 1-Proje İçin Belirlenen Yer ve Alternatiflerinin Varsa; Çevre Düzeni, Nazım, Uygulama İmar Planı, Vaziyet Planı veya Plan Değişikliği Teklifleri Kırıkkale İli ne ait 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Ek-2 de, Proje alanını gösterir 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita Ek-3 te sunulmuştur. 2-Yatırımcı İçin Projesi İle İlgili Olarak Daha Önceden Alınmış İzin, Onay, Ruhsat veya İlgili Kurumlardan Alınmış Belgeler ve benzeri. Yatırımcı firma tarafından alınmış izin, onay, ruhsat ve ilgili kurumlardan alınmış belge/belgeler Ek-1 de sunulmuştur. 3-Proje İçin Seçilen Alana İlişkin Arazi Kullanım Durumu Projeye ait orman ve jeoloji durumlarını gösteren harita çalışmaları halen devam etmekte olup, ÇED Raporu nda verilecektir. 40
EKLER Ek-1 Resmi Yazılar DSİ Genel Müdürlüğü 12.06.2013 tarih ve 344122 sayılı yazısı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın 06.09.2013 tarih ve 14841 sayılı yazısı Ek-2 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ve Lejantı (2 Pafta) Ek-3 Proje Alanını Gösterir 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Harita Üzerinde Genel Yerleşim Planı (1 Pafta) Ek-4 Proje Alanını Gösterir Fotoğraflar 41