İNGİLİZCE DERSİ MÜZÂKERE KONULARI Bu dosyadaki maddeler, 2014 Haziran döneminde yapılan mesleki çalışmalardan seçilmiştir. Bilindiği gibi Haziran döneminde; İHL Meslek Dersleri, DKAB ve Kültür Dersleri öğretmenlerimizin katılımıyla komisyonlar oluşturuldu. Bu komisyonlar, belirlenen ana başlıklar çerçevesinde ilgili dersleri müzakere ettiler ve dile gelen görüşler raportörler tarafından yazıya geçirildi. İllerde birleştirilerek gönderilen bu dosyalardan seçilen bazı önemli maddeler Eylül- 2014 Mesleki Çalışmalarda öğretmenlerimizin görüş alışverişine ve müzâkerelerde bulunmasına esas olması için buraya alınmıştır. Bu metin, yayınlanmış bir eser, akademik bir çalışma veya Din Öğretimi Genel Müdürlüğünce hazırlanan bir rapor değildir. Ortaöğretim kurumları yönetmeliğinde belirtilen mesleki çalışmalar çerçevesinde, alan öğretmenlerinin görüşlerinden oluşan ve birbirinden farklı teklifleri de içeren bir metindir. Emeği geçen öğretmenlerimize teşekkür ederiz. 1
A. ÖĞRETİM PROGRAMI VE KAZANIMLAR İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER Etkin kazanım elde edilmesi için 9., 10., 11., 12. Sınıflarda ders saatinin artırılıp reading, writing, listening, ve speaking becerilerinin ayrı ders saatlerinde işlenmesinin daha uygun olduğu görülmüştür. Öğrenci seviyesi, ders saati, sınıf mevcudu ve araç gereçler göz önünde bulundurularak hazırlanılan yıllık planlardan verim elde edilmiştir. Müfredat yoğunluğu kazanımların pekiştirilmesinde zorluklar ortaya çıkarmaktadır. Öğrencilerin İngilizceye dair ön öğrenmelerinin sağlanması dersin işlenişini olumlu olarak etkilemiştir. Speaking ve Listening becerileri sınıfların mevcudu ve zamandan olumlu ve olumsuz etkilenmektedir. Bir ünitede birden fazla dil bilgisi kuralı olmamasının tam öğrenmenin gerçekleşmesinde faydalı olacağı düşünülmektedir. İlkokul, ortaokul ve lisedeki kazanımlar arasında bütünlük sağlanmalıdır. Sonuç değerlendirmenin yanında süreç değerlendirme yapılması gerekmektedir. Ders kitapları ve müfredat programı sadeleştirilmeli, okullarda materyal ve kaynak çeşitliliği sağlanmalıdır. Beceriler egzersizlerle pekiştirilmelidir. Programda önerilen etkinlikler ve içerik derslerde zenginleştirilmelidir. Etkinliklerin öğrencilerin yaşlarına göre öğrenme özellikleri dikkate alınarak seçilmesi önemlidir. Etkinliklerin öğrenci merkezli, sınıfta kolaylıkla uygulanabilir nitelikte ve öğrencileri derse aktif şekilde katabilecek özellikte düzenlenmesine ihtiyaç vardır. Ders içeriği ile bu içeriğe ayrılan sürelerin yeniden gözden geçirilerek ders içeriğinin azaltılması veya ders saatlerinin artırılması yönünde bir çözüme gidilmesinin olumlu olacağı düşünülmektedir. Proje ve performans görevlerinin öğrencilerin kendi başlarına somut şeyler üretebilecekleri şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Ünitelerinin derslerde kazandırılan becerileri tam olarak pekiştirecek özellikte hazırlanması gerekmektedir. İçerikteki konu sıralamasının öğrencilerin kolayca öğrenmelerini sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Programdaki konuların öğrencilerin diğer derslerde öğrendikleri ile ilişki kurabilecekleri şekilde seçilmesine dikkat edilmelidir. İçerik öğrenciler için eğlenceli bir eğitim ortamı oluşturacak ve öz güven eksiliği olan öğrencileri İngilizce konuşmaya cesaretlendirecek şekilde hazırlanmalıdır. Derslerde okuma, yazma, dinleme ve konuşma etkinliklerine daha fazla zaman ayrılmasını sağlayacağından gerçekleşmesi beklenen kazanımların en üst seviyede kazandırılmasına olumlu katkı sağlayacaktır. Speaking (konuşma) alanı ile ilgili ders kitaplarında verilen konuların öğrencilerin dikkatini çekecek konulardan seçilmesi öğrencilerin derse en üst düzeyde katılımlarını sağlayacaktır. Kelime etkinliklerine ve oyunlarına yer verilmelidir. İngilizce dersi için seviye sınıfları oluşturulmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. 2
Bilgisayar, projeksiyon, ses donanımı olan poster ve resimlerle donatılmış İngilizce dil sınıfları mümkün olduğu ölçüde oluşturulmaya çalışılmalıdır. Derslerde öğretmen de öğrenciler de İngilizce konuşmalıdır. Derslere şarkılar, bilmeceler, bulmacalar ve oyunlar katılmalıdır. Sınıf başarısının artırılması için Çoklu Zeka Kuramı göz önüne alınmalıdır. Motivasyonu sağlamak için öğrenciler dersin kazanımlarından haberdar edilmelidir. Brain storming yeni kelimeleri öğrencinin öğrenmesini sağlamak için etkili bir tekniktir. Öğrencilerin seviyesi belirlenip buna uygun olarak kazanımlar en temel seviyeden alınarak başlanmalı ve öğrencilerin seviyesine en uygun yöntem belirlenmelidir. Ünitede öğretilen kelimeler ve konular bir sonraki ünitede tekrar edilmelidir. Dil ve Anlatım dersi ile İngilizce müfredatı birbirlerine paralel olarak hazırlanmalıdır. Öğrencilere yurtdışı gezi fırsatları vermek de dil öğrenimini teşvik için etkili bir araç olabilir. B. ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER EBA dan yararlanarak ders daha ilgi çekici yapılabilir. Sene başında öğrencilere dersin öneminin kavratılmasına yönelik sunumlar yapılmalıdır. Dersler görsel-işitsel materyallerle desteklenmelidir. Dört beceri (dinleme, konuşma, okuma ve yazma) temel alınmalı, birlikte ve etkileşim içerisinde kullanılmalıdır. Okul kütüphaneleri İngilizce kitap bakımından geliştirilmeli ve öğrenciler kitap okumaya teşvik edilmelidir. Öğrenilenlerin kalıcı olabilmesi için kullanılan materyallerin, aktivitelerin öncesinde ve sonrasında, hazırlayıcı ve değerlendirici çalışmalar yapılmalıdır. Ders kitapların akıllı tahta uygulamalarının olması etkili olacaktır. İngilizce dersinde U şeklinde oturma biçimi öğretimi olumlu etkilemektedir. İçerisinde tiyatro ve çeşitli yarışmaların (kareoke, bilgi, gazete, pano, afiş vb.) olduğu yabancı dil şenlikleri düzenlenmelidir. Zümre öğretmenleri kullandığı farklı yöntemleri paylaşmalıdır. Derslerin giriş kısmında sunuş yoluyla öğretim yöntemi, dilbilgisi konularının kavratılması amacıyla tümevarım ve buluş yöntemleri benimsenebilir. Speaking kazanımlarının kavratılması için ise diyalog üzerinde karşılıklı konuşma ve karşılıklı soru-cevap tekniğini kullanılabilir. Reading kazanımları için parça içinden bilinmeyen kelimeyi sözlük kullanmadan tahmin etme, ana fikri bulma, başlık bulma ve parçadaki belli bilgileri bulmak için parçayla ilgili sorulara cevap verme tekniği kullanılabilir. Bunun gibi faklı becerilere yönelik en uygun yöntem ve teknikler belirlenerek derslerin işlenmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Derslerde drama, Role Play, Pair Work, Group Work, Flash Cards, Games, Question and Answer, Reading Comprehension, Writing gibi tekniklerin kullanıldığı ve Role play, Pair work ve Group work gibi tekniklerle öğrencilerin derslerde daha aktif rol almaktadırlar. Listening çalışmalarında öğrencinin ilgisini çekebilecek şarkılar, yazmada writing a story aktivitesi ve Brain storming faydalı olmaktadır. Tabletler dinleme metinleri ve videolarla desteklenmelidir. Telekonferans yöntemiyle bilgi ve tecrübe paylaşımı sağlanabilir. Strateji- yöntem ve teknikleri seçerken öğretmen özellikleri, öğrencilerin öğrenme stilleri, hazır bulunuşlukları, kazanımlar, içerik, zaman, fiziksel ve ekonomik olanaklar ele alınmalıdır. 3
Öğretimde yeni yaklaşımlar Oluşturmacılık (Yapılandırmacılık), çoklu zeka, beyin temelli öğrenme vb. incelenerek derslere katılmalıdır. Derslerin işlenişinde total physical response, communicative approach, audio lingual method, grammar translation, eclectic method, direct method, silent way suggestopedia, communicative language learning gibi metodların akıllı tahtadan yararlanılarak kullanımı faydalı olmaktadır. Gündemle ilgili İngilizce makaleler okumak, guided writing tekniği, okuma sonrası comprehension etkinlikleri faydalı olmaktadır. Öğretim yöntem ve tekniği öğrencinin seviyesine uygun olarak seçilmelidir. Dinleme parçaları öğrencilerin seviyesine uygun olmalıdır. Kısa filmler izletilerek öğrencilerin İngilizceyi görerek ve yaşayarak öğrenmeleri sağlanmalıdır. Ders işlenişi sırasında gerekmedikçe ana dilin kullanılmamasına dikkat edilmelidir. Ders işlenirken görsellerden yararlanılmalı ve öğrencinin derse aktif katılımı sağlanmalıdır. Konuşma etkinliklerinde küçük hatalar düzeltilmeyip öğrencinin cesareti kırılmamalıdır. Grup çalışmalarında guruplar farklı seviyedeki öğrencilerden oluşturulmalıdır. Derse başlarken öğrencilerin dikkatini çekecek ve İngilizce anlatılan ilginç bir diyalog, kısa bir hikâye ya da fıkra ile başlanabilir. Öğrencilere öğrendikleri kelimelerden oluşan kelime defterleri tutturulması ve bu kelimelerle ilgili cümleler kurdurulması faydalı olmaktadır. Sözlük kullanımına önem verilmeli, öğrencilerin sıkça sözlük kullanmaları için teşvik edilmelidir. Dersin sevdirilmesi ve daha etkin işlenmesi açısından, 6 Şapka Tekniği, Lokomotif tekniği gibi teknikler fayda sağlamaktadır. Öğretimde Worksheetlerden, flashcardlardan, presentationlardan ve akıllı tahtadan faydalanılmalıdır. Güncel ve sosyal konular öne çıkarılarak film, video, drama, proje yöntem ve tekniklerin kullanılması öğrencilerin ilgilerini çekmektedir. Dil öğreniminin sadece sınıf ortamında kalmaması için ev ödevleri verilmeli ve takip edilmelidir. Tekrarlara (revision and consolidation) önem verilmelidir. Derse başlarken bir önceki ders tekrar edilmeli, ilk saatlerde ve haftanın ilk günlerinde tekrara yer verilmelidir. C. DERS KİTAPLARI VE ÖĞRETİM MATERYALLERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER Teknolojik alt yapı, görsel ve işitsel materyaller sayı ve nitelik olarak artırılmalıdır. Ders kitaplarındaki ünitelerin öğrencilerin bilişsel gelişimleri göz önüne alınarak soyut kavramlardan ziyade somut kavramlarla zenginleştirilmelidir. Dersler "flashcardlar, resimler, fotoğraflar, worksheetler", animasyon ve çizgi filmler ile desteklenmelidir. Dinleme parçaları daha yavaş ve anlaşılır, kitaplar akıllı tahtalarla uyumlu olmalıdır. EBA sisteminin bünyesindeki içerikler zenginleştirilmelidir. Okul kütüphanesinde bulunan İngilizce hikaye kitaplarının derste işlenmesi faydalı olacaktır. D. SINIF YÖNETİMİ, ÖĞRENCİLERLE İLETİŞİM VE AKADEMİK BAŞARININ ARTTIRILMASIYLA İLGİLİ GÖRÜŞLER Etkili bir öğrenme ortamı oluşturmak için öğretmen öğrencileri tanımalıdır. Öğrencilerin yeterince tanınması için veli ziyaretleri yapılmalıdır. 4
Okul veli öğrenci üçgeninin daha aktif bir şekilde kurulması gerekmektedir. Öğrenciler bir hedef kazandırılarak motive edilmelidir. Öğrencilerin derse olan ilgisini artırmak için sınıflar ve okullar arası öğrencilerin seviyelerine uygun eğlenceli etkinlikler düzenlenmelidir. Sınıf kurallarının ortak bir şekilde belirlenmesi sınıf yönetiminde etkili olmaktadır. Öğrenci ilgisini arttırmak için öncelikle öğretmen derse hazırlıklı ve zamanında girmeli; derste kararlı, tutarlı ve güvenilir olmalı; öğrencilerin derse katılmalarını sağlanmalı; soru sorarak dikkatlerini çekilmeli ve başarıları ödüllendirmelidir. Öğretmen etkili iletişim becerilerini bilmeli ve kullanmalıdır. Akademik başarıyı arttırmak için dil sınıfları ve dil laboratuvarları oluşturulmalıdır. Seviye sınıfları oluşturulmalıdır. Konu tarama testleri derse ilgiyi arttırmaktadır. Öğretmen ve öğrencinin derse zamanında hazırlıklı gelmesi, ders işlenişinde aktif öğrenme yöntemiyle, öğrenci merkezli ders işlenerek öğrencilerin eğitim ve öğretim faaliyetlerini etkin bir biçimde katılmaları sağlanmalıdır, grup çalışmalarına ağırlık verilmelidir. Öğrencilerin kişilik özellikleri dikkate alınarak, kendilerini ifade edebilecekleri etkinliklere yer verilmelidir. Öğrenci başardığını hissetmeli, başarı umudunu kaybetmemelidir. Bireysel farklılıklara önem verilmelidir. Eğitim ortamı ideal şekilde oluşturulmalıdır. Ailemle birlikte İngilizce öğreniyorum konulu bir proje gibi velilerin de derse katılımları sağlayacak projeler geliştirilebilir. İngilizceye yönelik sosyal ve kültürel faaliyetler düzenlenmelidir. Öğretmenler interaktif ders işlemeye yönelik hizmet içi seminerlere alınmalıdır. Öğrencilere çeşitli vesilelerle sorumluluk verilmelidir. Gerçek başarıyı ölçme amaçlı İngilizce dersi kapsamında 4 beceriyi (dinleme, konuşma, okuma ve yazma,) ölçecek yeterlilik sınavları uygulanmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Ders başlarında derse yönelik ilgiyi ve merakı arttıracak etkinlikler yapılarak öğrencilerin dikkatlerini derse odaklamaları sağlanmalıdır. Öğretmen lider rolünü üstlenerek, öğrencileri işe koşmalı, onların dil görevlerini tam ve doğru yapmaları için bir rehber olmalı ve öğrencileri karar alma sürecine katmalıdır. Öğrencilerin hata yapma korkuları giderilmelidir. Öğrencilerin İngilizceye duyarsız kalmaları önlenmeli ve kötü ön yargılar bertaraf edilmelidir. İngilizcenin aktif olarak kullanımını sağlayacak ortamlar hazırlanmalıdır. Sınıf disiplini sevgi ve bilgi üzerine kurulmalıdır. Yapılan etkinliklerin geri bildirimi mutlaka yapılmalıdır. Öğrencinin ders dışı etkinlik ve sosyo-kültürel faaliyetlere katılımının sağlanması gerekir. İngilizce kulüpler oluşturulup istekli öğrenciler bu kulüplere yönlendirilebilir. Yurt dışı gezilere başarılı öğrenciler gönderilebilir. Sınıf yönetimi açısından öğrencilerin derse katılımını sağlamak adına öğrencilere sosyal hayatta karşılaşılan temel problemlerin analizi-kritiği yaptırılabilir. E. OKUL İÇİ VE DIŞI SOSYAL- KÜLTÜREL ETKİNLİKLERLE İLGİLİ GÖRÜŞLER Duvar gazetesi etkinliği dijital ekran ya da televizyon kullanılarak daha modern hale getirilebilir. Sınıf panoları daha etkin kullanılmalıdır. Her sınıfın kendine ait bir etkinlik planlaması olmalıdır. Sosyal etkinlik saatinin daha etkin kullanılması sağlanabilir. İngilizce münazara-tartışma, yarışmalar, tiyatro, skeç ve müzik sunumları yapılabilir. Alt yazılı filmler izletilebilir. İngilizce klübü oluşturulabilir. 5
Öğrenciler turistik yerlere götürülüp turistlerle İngilizce pratik yapması sağlanabilir. Gazete ve dergi çıkarma, günlük tutma, İngilizce şarkı söyleme ve dinleme, akıllı tahta kullanılarak yabancı filmleri orijinal dilinde izleme gibi etkinlikler yıl boyunca uygulanmalıdır. Sosyal faaliyetler okullarca projelendirilip merkezi şekilde planlanmalıdır. Öğrenci ve öğretmenler İngilizcenin kullanıldığı Comenius projesine teşvik edilmelidir. Öğrencilerin İngilizceye olan ilgilerini artırmak için sosyal ve kültürel etkinlik çerçevesinde liseler arası yarışmalar yapılabilir. Öğrenciler İngilizce şiir ve yazı yazmaya teşvik edilmeli ve bunlar okul dergisinde ve bölgesel yayınlarda teşvik amacıyla yayınlanmalıdır. E-twinning (farklı kültürlerden öğrencilerin çeşitli projelerle iletişimde bulunduğu program) programı faydalı olmaktadır. İngilizce siyer, meal gibi diğer derslerle ilişkili yarışmalar faydalı olabilir. Okul kütüphanesinde İngilizce kitaplar bölümü (Yabancı Dil Bölümü ) oluşturulabilir. Gönüllü turist rehberliği projesi geliştirilebilir. Dönem içinde film izleyen öğrenciler dönem sonunda senaryosunu kendilerinin hazırladıkları İngilizce kısa filmler çekebilirler. Koro çalışmaları ve İngilizce şarkı yarışmaları ile öğrenciler telaffuzlarını geliştirme şansını yakalayabilirler. Başarılı olan öğrenciler ödüllendirilebilirler. Değişim programı çerçevesinde ana dili İngilizce olan öğrenciler, gönüllü öğrenciler tarafından misafir edilebilirler. Böylece öğrenciler hem sosyalleşir hem de dil konusunda pratik yapma olanağına sahip olurlar. F. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER Performans ve proje ödevlerinde konular öğrenci ilgi ve seviyeleri göz önüne alınarak dağıtılması önemlidir. Dil öğretiminin değerlendirilmesinde asıl unsur olan okuma, dil bilgisi, konuşma, kelime bilgisi, yazma ve dinleme becerilerinin ölçülmesinde yazılılara ek quiz ve sözlüler de yapılabilir. Sınavlarda soru tipleri dengeli olmalıdır. Sınavlarda doğru yanlış, çoktan seçmeli, boşluk doldurma ve açık uçlu sorular sorularak öğrencilerin başarıları çok yönlü olarak ölçülmelidir. Dil öğretiminde uygulamalı sınavlar veya süreç odaklı değerlendirmenin olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Sorular öğrenme, düşünme, yorumlama kabiliyetlerini geliştirici olmalıdır. Değerlendirme sonucunda cevaplanamayan sorular sınıfta birlikte cevaplandırılmalı ve anlaşılamayan konuların tekrarı yapılmalıdır. Performans ödevleri yanında istekli öğrencilere proje ödevi de verilmelidir. İngilizce mektup, e-mail, şiir, kısa hikâye, önemli gün ve haftalarla ilgili yazılar yazdırılarak öğrencilerin konuşma becerilerinin yanında yazma becerileri de ölçülmelidir. Ölçme ve değerlendirmede sınıf içi performanslar ve yazılı yoklamalar ve projeler etkili olurken yazılı yoklamalarda boşluk doldurma doğru-yanlış açık uçlu sorular ve çoktan seçmeli soruların harmanlanması öğrenciyi en iyi değerlendirmede yardımcı olacaktır. Ödev ve projeler öğretici, araştırmaya yöneltecek nitelikte ve öğrencinin yapabileceği düzeyde olmalıdır. Öğrencilerin hedeflenen kazanımları edinip edinmediği değerlendirilirken yazılı sınavlar, kısa yanıtlı sınavlar, doğru-yanlış tipi testler, çoktan seçmeli testler, eşleştirmeli testler, ödevler gibi geleneksel yaklaşımlara dayalı olan ölçme değerlendirme tekniklerinin yanı sıra gözlem, görüşme, performans değerlendirme, öğrenci ürün dosyası ve araştırma projeleri gibi öğrenciyi çok yönlü tanımaya dönük alternatif ölçme değerlendirme teknikleri de kullanılmalıdır. Öğrencilerin konuşma becerilerini ve kelime bilgilerini değerlendirebilmek için kendilerini sözlü olarak ifade etme fırsatı verilmelidir. Ürün dosyası oluşturmanın öğrencinin kendi gelişimini takip etmesinde, önceki bilgilerini hatırlayarak kullanabilmesinde büyük fayda sağlamaktadır. 6
G. ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ GELİŞİMİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER Meslekî gelişim seminerleri bünyesinde, yabancı dil öğretmenleri yerli ve yabancı uzmanlarla birlikte bir kampta alanlarıyla ilgili 15-30 gün süreyle bir çalışma yapabilmelidir. Bu kamplarda dil öğretimde karşılaşılan güçlükler ve çözüm yollarından, teknolojinin ışığında İngilizce de yeni öğretim yöntem ve tekniklerine kadar birçok konu işlenebilir. Her biri kendi alanında uzman yerli ya da yabancı bilim insanlarının böyle bir çalışma içinde öğretmenlerle her sene yapacakları faaliyetler öğretmenlerin meslekî gelişim ve kariyerlerine büyük katkı sağlayacaktır. Öğretmen mesleki gelişimi için görsel materyallerle ilgili hizmet içi eğitim alabilir. Elektronik ortamdaki çeşitli kaynaklardan faydalanılabilir. Üniversitelerle MEB in anlaşarak öğretmenlerin kişisel gelişimi için lisansüstü eğitim vermeleri için olanak sağlanmalıdır. Eğitim bölgesi çevresinde ders öğretmenlerin koordinasyonlarının sağlanması ve etkinliklerin veriminin sağlanmasında fikir alışverişinde bulunulması öğretmen performansını olumlu yönde geliştirecektir. Öğretmenlerin EBA başta olmak üzere diğer video sunan internet sitelerinden kendi alanlarına dair derslerle alakalı bir havuz oluşturulmalı ve öğretmenler bu video havuzuna kolayca ulaşmalılar. Akıllı tahta kullanımının yaygınlaşması ve eğitim öğretimde birlik sağlanmasını desteklemek amacıyla her alan/dal için akıllı tahta sunumları oluşturulmalı ve öğretmenler bu sunumlara kolayca ulaşabilmelidir. Müfredatta olan konulara göre hem branş içinde hem de diğer branş öğretmenleri ile (İngilizce, Edebiyat, Arapça gibi) karşılıklı bilgi alışverişi içinde olması, dil öğretiminin gelişmesinde önemli bir katkı sağlamaktadır. 7