T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011
MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken verdiðimiz karar, bizim gelecekte iþ bulup bulamayacaðýmýzý ya da iþ yaþamýnda mutlu ve baþarýlý olup olamayacaðýmýzý belirler. Hayatýmýzda verdiðimiz en önemli kararlardan birisi olan meslek seçimi, bir anda verilebilecek, yada þansa ve tesadüflere býrakýlacak bir karar deðildir.
KENDÝNÝZE GÜVENÝN! Ve AMAÇLARINIZI BELÝRLEYÝN! Amaçlarýnýzý Belirlerken Kendinize Þu Sorularý Sorun Gelecekte Nasýl Bir Yaþam Ýstiyorum? Nasýl Bir Ýþ Ýstiyorum? Nasýl Bir Ýþ Ortamýnda Çalýþmak Ýstiyorum? Nasýl Bir Ev Ýstiyorum? Nasýl Bir Aile Ýstiyorum? SEVDÝÐÝNÝZ Nasýl Arkadaþlar Ýstiyorum? BÝR ÝÞÝ Nasýl Bir Sosyal Yaþam Ýstiyorum? Hangi Mesleði MESLEK Yapmak Ýstiyorum? EDÝNÝRSENÝZ, HAYATTA BÝR GÜN BU SORULARA VERDÝÐÝNÝZ DAHÝ CEVAPLAR OLSA ÇOK ÇALIÞMIÞ ÖNEMLÝDÝR. ÇÜNKÜ MESLEK; OLMAZSINIZ. Size toplum içinde belli bir yer ve kariyer saðlar. Bir statü sembolüdür. Size bir sorumluluk yükler. Gerçekleþtirebileceklerinizi ortaya koyar. Olgunlaþmanýzý saðlar, yaratýcý olmanýza olanak tanýr. Ekonomik özgürlük saðlar. Kendinizi gerçekleþtirmenizi saðlar.
Meslek sadece para kazanmak için mi yapýlýr? Para kazanmaya ihtiyacý olmayanlarýn mesleði olmamalý mý? Az kazanç getiren meslekleri çok kazanç getiren mesleklere tercih edenler yok mu? Mesleði sýrf para kazanmak için yapýlan faaliyet olarak tanýmlamak, amacýný fazla sýnýrlamak olur. Çünkü para kazanmaya ihtiyacý olmayan kimselerin de bir meslek edindikleri ya da bazý insanlarýn az kazanç getiren meslekleri çok kazanç getiren mesleklere tercih ettikleri gözlenmektedir. Bu yüzden, meslek para kazanma ve geçim saðlamanýn yanýsýra, yetenekleri kullanma ve kendini ifade etmenin de bir yoludur. Meslek seçiminde yapýlan iþin kazancý kadar, çalýþma saatleri, çalýþma ortamlarý, kiþinin ilgi, yetenek ve mesleki deðerlerine uygunluðuda önemlidir. ÝÞ NEDÝR? Bir kiþi mesleði olabilir ama iþi olmayabilir. Yani iþ, mesleki bilgi ve becerilerin uygulamaya konmasýdýr. KARÝYER NEDÝR? Kariyer, bir ömür boyu yaþanan olaylar dizisi, mesleklerin ve diðer yaþam rollerinin birbirini izlemesi sonucu oluþan genel örüntü ve geliþim çizgisinde, özellikle meslek rollerinde ilerleme, duraklama ve gerileme ifade eden bir kavramdýr.
SEÇMEK ÝSTEDÝÐÝNÝZ MESLEÐÝN ÖZELLÝKLERÝNÝ BÝLÝYOR MUSUNUZ? Mesleðin adý nedir? Mesleðin tanýmý nedir? Hangi ilgi, yetenek ve deðerleri gerektirir? Nasýl ve kaç yýllýk bir öðrenim gerektirmektedir? Öðrenim süresinde hangi dersler okutulmaktadýr? Bu iþ kolunda eleman talebi var mýdýr? Meslekte iþ bulma olanaklarý nelerdir? Bu iþte ne gibi faaliyetlerde bulunulmaktadýr? Kullanýlan malzeme ve makineler nelerdir? Çalýþma koþullarý nelerdir? Nasýl bir çalýþma ortamý vardýr? (Büro, açýk alan vs.) Ýþ tehlikeleri var mýdýr? (Radyasyon, zehirlenme, patlama, yanma, elektriðe kapýlma, mikrop kapma vs.) Bireysel olarak mý grupla mý çalýþmayý gerektirmektedir? Tercih edilen bedensel ve kiþisel özelliklere sahip misiniz? (Boy, aðýrlýk, cinsiyet, özel yetenekler, kiþilik) Yabancý dil bilme tercih nedeni midir? Kazanç durumu (en az, en çok) nedir? Mesleðin gelecekteki durumu ne olabilir? Mesleðin toplumdaki yeri nedir?
KENDÝ ÖZELLÝKLERÝNÝZLE MESLEKLERÝN ÖZELLÝKLERÝ ARASINDAKÝ ORTAK NOKTALARI BULMALIYIZ Kendi özellikleriniz ile mesleklerin özellikleri ne derece uyuþuyor. Kendi özelliklerimizi tanýmalýyýz......... Yukarýdaki kutuya kendi özelliklerinizi yazýn. Kendi özelliklerinizle, seçtiðiniz mesleðin özelliklerini karþýlaþtýrýn. Size uygun bir meslek olup olmadýðýný daha iyi görün.
KENDÝ ÖZELLÝKLERÝNÝZLE MESLEKLERÝN ÖZELLÝKLERÝ ARASINDAKÝ ORTAK NOKTALARI BULMALIYIZ Kendi özellikleriniz ile mesleklerin özellikleri ne derece uyuþuyor. Ýstekleriniz doðrultusunda bir meslek tercihi yapmadýðýnýzda, ne içinde bulunduðunuz meslekte yeteneklerinizi kullanýp baþarýlý olabilirsiniz ne de mutlu bir birey olarak mesleðinizi sürdürebilirsiniz. Mesleklerin özelliklerini tanýmalýyýz......... Yukarýdaki kutuya seçtiðiniz mesleðin özelliklerini yazýn. Kendi özelliklerinizle seçtiðiniz mesleðin özelliklerini karþýlaþtýrýn. Size uygun bir meslek olup olmadýðýný daha iyi görün.
Seçeceðim meslekten beklentilerim Yeteneklerime uygun iþler yaparak yeteneklerimi geliþtirme imkaný bulabilmeliyim. Özgün fikirler ortaya koyabilmeli ve bunlarý uygulayabilmeliyim. Ýþyerinde yaptýðým iþler çeþitli ve deðiþikliðe açýk olabilmeli. Çok para kazanabilmeliyim. Çalýþma saatlerim ve elde ettiðim gelir düzenli olmalý. Bilgi ve deneyimimi geliþtirerek meslekte ilerleyebilmeliyim. Yönetici konumuna gelebilmeliyim. Kendi iþimi kurarak baðýmsýz çalýþabilmeliyim. Toplumda saygýn bir yer edinerek mevki sahibi olabilmeliyim. Adýmý duyurabilmeli, tanýnan bir kimse olabilmeliyim.
GELECEKTEKÝ MESLEÐÝNÝZ ÝLE ÝLGÝLÝ DAHA BÝLÝNÇLÝ BÝR SEÇÝM YAPABÝLMEK ÝÇÝN; Öðretmenlerinize, Okullarýnýzýn rehberlik ve psikolojik danýþma servisine, Kendinize en yakýn rehberlik ve araþtýrma merkezine, Özel Eðitim Rehberlik ve Danýþma Hizmetleri Müdürlüðüne, EARGED Mesleðe Yöneltme Rehberlik ve Bilgilendirme Þubesine, ÝÞKUR bünyesinde bulunan meslek danýþma merkezlerine, Meslek Odalarýna baþvurarak yardým alabilirsiniz. Ulusal Meslek Bilgi Sistemini http://meb.guv.tr adreslerini ziyaret edebilir. Mesleki Eðitimi Güçlendirme Projesi http://www.megep.meb.guv.tr /mte_program_modül/ adresindeki Tanýtým modüllerini inceleyebilirsiniz.
UNUTMAYIN!!! Mesleki yönelim aþamasýnda kendi ilgi, yetenek ve gereksinimlerinizi iyi tanýmak ve ne olabileceðinize, ne olmak istediðinize karar vermek durumundasýnýz. Bilinçli meslek seçimi yapabilmeniz; kendinizi (ilgi ve yeteneklerinizi) iyi tanýmanýza, meslekleri ve mesleklerin gerektirdiði ilgi ve yeteneklerin neler olduðunu iyi bilmenize baðlýdýr.
MESLEK SEÇÝMÝ HAYATIMIZIN DÖNÜM NOKTALARINDAN BÝRÝDÝR. GEÇMÝÞTE, ÞU ANDA VE GELECEKTEKÝ EN ÝYÝ MESLEK Sizin özellik ve koþullarýnýza en uygun olan, sizi en çok tatmin edecek ve tüm yeteneklerinizi kullanarak kendinizi geliþtirebileceðiniz meslektir.
SEVGÝLÝ ÖÐRENCÝLER, Sizler HAYATINIZA YÖN VERME SÜRECÝNÝN ÝLK BASAMAÐINDASINIZ Atacaðýnýz doðru adýmlar sonunda mutlu olacaðýnýz bir mesleðe sahip olabilmek için kendi kiþisel özelliklerinizi ve meslekleri tanýmanýz gerekir. Unutmayýn ki; ÇALIÞARAK GEÇÝRDÝÐÝNÝZ ZAMAN YAPACAÐINIZ DOÐRU TERCÝHLE BÝRLEÞTÝÐÝNDE EN BÜYÜK KAZANCINIZ MUTLU BÝR YAÞAM OLACAKTIR. EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI GMK Bulvarý NO:109 PK. 06570 Maltepe ANKARA Tel : 0312 230 36 44-230 47 22 230 39 26-231 69 60 Faks : 0312 231 62 05 e-posta: earged@meb.gov.tr