YILLARA SARİ İNŞAAT İŞLERİ MUHASEBE
YILLARA SARİ İNŞAAT GVK 42. Maddesi; Birden Fazla Takvim Yılına Sirayet Eden İnşaat ve Onarma İşlerinde Kar veya Zarar İşin Bittiği Yıl Kati Olarak Tespit Edilir ve Tamamı O Yılın Geliri Sayılarak, İşin Bittiği Yıl Beyannamesinde Gösterilir. 2
YILLARA SARİ İNŞAAT Her İnşaat ve Onarma İşinin Hasılat ve Giderlerini Ayrı Bir Defterde veya Tutmakta Oldukları Defterlerin Ayrı Sayfalarında Göstermeye ve İşin Bittiği Takvim Yılını Takip Eden Yılın Mart Ayının 25. Günü Sonuna Kadar Vermeye Mecburdurlar. 3
GENEL GİDERLER VE AMORTİSMANLARIN DAĞITILMASI GVK 43. Maddeye göre; Birden Fazla Takvim Yılına Sirayet Eden İnşaat ve Onarma İşlerinde veya Bu İşlerin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması Halinde Müşterek Genel Giderler ve Amortismanlar Belirlenmiş Esaslara Göre Dağıtılır: 4
MÜŞTEREK GENEL GİDERLER DAĞITILMASI Yıl İçinde Birden Fazla İnşaat ve Onarma İşinin Birlikte Yapılması Halinde, Her Yıla Ait Müşterek Genel Giderler Bu İşlere Ait Harcamaların Birbirine Olan Nispeti Dâhilinde Dağıtılır. 5
MÜŞTEREK GENEL GİDERLER DAĞITILMASI Yıl İçinde İnşaat İşinin Yıllara Sari Olmayan İşlerle Birlikte Yapılması Halinde, Her Yıla Ait Müşterek Genel Giderler, Bu İşlere Ait Harcamalar ile Diğer İşlere Ait Satış Tutarlarının Birbirine Olan Nispeti Dâhilinde Dağıtılır. 6
AMORTİSMANLARIN DAĞITILMASI Birden Fazla İnşaat İşlerinde veya Bu İşlerle Sair İşlerde Müştereken Kullanılan Tesisat, Makine ve Ulaştırma Vasıtalarının Amortismanları, Bunların Her İşte Kullanıldıkları Gün Sayısına Göre Dağıtılır. 7
İNŞAATIN BİTİMİ GVK 44. Maddeye Göre; İnşaat ve Onarma İşlerinde Geçici Kabulün Yapıldığını Gösteren Tutanağın İdarece Onaylandığı Tarih; Diğer Hallerde İşin Fiilen Tamamlandığı veya Fiilen Bırakıldığı Tarih Bitim Tarihi Olarak Kabul Edilir. 8
İNŞAATIN BİTİMİ Bitim Tarihinden Sonra Bu İşlerle İlgili Olarak Yapılan Giderler ve Her Ne Nam ile Olursa Olsun Elde Edilen Hasılat, Bu Giderlerin Yapıldığı veya Hasılatın Elde Edildiği Yılın Kâr veya Zararının Tespitinde Dikkate Alınır. 9
TEMİNAT MEKTUBU VERİLMESİ Yıllara Sari İnşaatlarda İhale Makamı Sözleşme Tutarının Belli bir oranında Kesin Teminat Mektubu İster. Yıllara Sâri Olarak İhaleyle Alınan Bina İnşaatı İçin Bankadan Alınan Kesin Teminat Mektubu 5.000.000 TL İhale Makamına Verilmiştir. 10
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 900-TEMİNAT 5.000.000 MEKTUBUNDAN BORÇLULAR 5.000.000 900.01 İhale Makamı 901-TEMİNAT MEKTUBUNDAN ALACAKLILAR 901.01 X Bankası İhale makamına teminat mektubu verilmesinin Kaydı 11
Bayındırlık Müdürlüğünden İhaleyle Alınan Bina İnşaatının Sözleşme Gideri Olarak Notere 2.525.000 TL Ödenmiştir. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 740.10 Bina İnşaatı 740.10.40 Çeşitli Giderler 102 BANKA HESABI Sözleşme giderleri kaydı 2.525.000 2.525.000 12
Bina İnşaatı Kazısı İçin Hafriyatçıya 1.500.000 TL Ödenmiştir. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 740 HİZMET ÜRETİM 1.500.000 MALİYETİ 740.10 Bina İnşaatı 740.10.30 Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler 191 İNDİRİLECEK KDV 270.000 102 BANKA HESABI 1.770.000 Kazı faturasının Kaydı 13
Bina İnşaatında Kullanılmak Üzere İnşaat Demiri 5.423.000 TL, Kereste 3.230.000 TL Bedeli Bankadan Ödenmiştir. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 740 HİZMET ÜRETİM 8.653.000 MALİYETİ 740.10 Bina İnşaatı 740.10.10 İlk madde 191 İNDİRİLECEK KDV 1.557.540 102 BANKA HESABI 10.210.540 İnşaat malzeme alımı kaydı 14
Bina İnşaatında Kullanılmak Üzere İnşaat Demiri 5.423.000 TL, Kereste 3.230.000 TL Bedeli Bankadan Ödenmiştir. Deposu Bulunmaktadır. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 150 İLK MADDE MALZ. 8.653.000 150.10. İlk madde 150.10.01 Demir 150.10.02 Kereste 191 İNDİRİLECEK KDV 1.557.540 102 BANKA HESABI 10.210.540 İnşaat malzeme alımı kaydı 15
Bina İnşaatında Kullanılmak Üzere 1.720.000 TL Hazır Beton Alındı. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 740 HİZMET ÜRETİM 1.720.000 MALİYETİ. 740.10 Bina İnşaatı 740.10.30 Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler 191 İNDİRİLECEK KDV 309.600 102 BANKA HESABI 2.029.600 Hazır beton alış kaydı 16
Ücret Bordrosu Tahakkuku AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 4.880.000 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 740.10 Bina İnşaatı 740.10.20 Direkt işçilik 136 DİĞ.ÇEŞ. ALACAKLAR 136.01 AGi 335-PERSONELE BORÇ 360 ÖDENECEK VERGİLER 361 ÖDENECEK SGK KES. Ücret bordosu tahakkuku 137.560 3.057.560 560.000 1.400.000 17
Hakediş Tutarı 10.000.000 TL + %18 KDV 1.800.000 KDV Tevkifatı 1/6 1.800.000/6= 300.000 TL (1.800.000-300.000= 1.500.000) % 3 Stopaj G.V= 300.000 TL, Damga Vergisi % 0,948= 9.480 TL Yapılan Tahsilat: 10.000.000 + 1.500.000-300.000-9.480= 11.190.520 18
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 102 BANKALAR HS 11.105.200 295 PEŞİN ÖDENEN 300.000 VERGİLER 740 HİZMET ÜRETİM 94.800 MALİYETİ 740.10 Bina inşaatı 740.10.40 Çeşitli giderler 350 YILLARA SÂRİ 10.000.000 İNŞAAT HAKEDİŞLERİ 391 HESAPLANAN KDV 1.500.000 Hak ediş alış kaydı 19
3 Ayrı İş İçin 20.000 TL Ortak Genel Gider Yapılmıştır. Dağıtımı Şöyle Olacaktır. İşler. Yapılan Harcama. Tutarları (TL) Harcama Oranı (%) İşlere Düşen Ortak Genel Giderler (TL) A işi 120.000 50 10.000 B işi 72.000 30 6.000 C işi 48.000 20 4.000 Toplam 240.000 100 20.000 20
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 740.10 A İnşaatı 10.000 740.11 B İnşaatı 6.000 740.12 C İnşaatı 4.000 771 GENEL YÖN GİD. YANSITMA Müşterek Genel giderlerin Dağıtımı kaydı 20.000 20.000 21
Değeri 240.000 TL Olan Kamyon Aşağıdaki Sürelerde Belirtilen Faaliyetlerde Kullanılmıştır. Amortisman Oranı %20 dir. (240.000 X %20 = 48.000) İşler Kullanıldığı Gün Sayısı Gün Sayısının Oranı Ayrılacak Amortisman Tutarı (TL) A İnşaat 120 4/12 16.000 B İnşaat 90 3/12 12.000 Nakliye 90 3/12 12.000 Boş 60 2/12 8.000 Toplam 360 12/12 48.000 22
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 740 HİZMET ÜRETİM 28.000 MALİYETİ 740.10 A İnşaatı 16.000 740.11 B İnşaatı 12.000 770 GENEL YÖNETİM 20.000 GİDERLERİ 12.000 + 8.000 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 48.000 Amortismanların Dağıtımı 23
DÖNEM SONUNDA YAPILACAK KAYIT Yıl İçinde Bina İnşaatı İçin Oluşan 740 Hizmet Üretim Maliyeti = 11.420.000 TL, Müşterek Genel Yönetim Giderler Payı = 64.000, Finansman Giderleri İse = 26.000 TL. 24
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 170 YILLARA YAYGIN 11.510.000 İNŞ. MALİYET 170.01 A İnşaatı Maliyeti 741-HİZMET 11.420.000 ÜRETİM MALİ. YANS. 771-GENEL YÖN. 64.000 GİD. YANS. 781-FİNANSMAN 26.000 GİD. YANS. İnşaat maliyetleri ve diğer giderlerin inşaat hesabına aktarılması
Yıllara Sari İnşaatın Bittiği Geçici Kabul Tarihinde Oluşan İnşaat Maliyeti 32.500.000 AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 622 SATILAN HİZMET 32.500.000 ÜRETİM MALİYETİ 622.01 Bina İnşaatı 170 YILL. YAY. İNŞ. VE ON. 32.500.000 MALİY. 170.01 Bina İnşaatı Bitirilen inşaat taahhüt işinin maliyetlerinin gelir tablosuna aktarılması 26
İNŞAAT BİTTİĞİNDE STOPAJ VERGİLER İLE İLGİLİ KAYIT Yıllara Sari İnşaat Bittiğinde O işin Hak edişlerinden kesilen Stopaj Vergiler 295- PEŞİN ÖDENEN VERGİLER Hesabındaki Stopaj Gelir Vergisi 193- PEŞİN ÖDENEN VERGİLER Hesabına Aktarılır. 27
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 193 PEŞİN ÖDENEN 1.027.500 VERGİ 193.01 Gelir Vergisi Stopajı 295 PEŞİN ÖDENEN 1.027.500 VERGİ VE FONLAR 295.01 Gelir Vergisi Stopajı Yıllara sâri devam eden işi bittiğinden peşin ödenen vergilerin dönen varlıklar hs. Aktarılması 28
YILLARA SARİ İNŞAAT İŞİ BİTTİĞİNDE ALINAN HAKEDİŞLER HESABININ KAYDI Yıllara Sari İnşaat İşi Bittiğinde Alınan Toplam Hak Ediş Tutarı 34.250.000 TL 350- YILLARA YAYGIN İNŞAAT HAKEDİŞ hesabından 600- YURTİÇİ SATIŞLAR Hesabına Aktarılır. 29
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 350 YILLARA YAYGIN 34.250.000 İNŞAAT VE ON. HAK. BED. 350.01 A İnşaatı hak ediş bedelleri 34.250.000 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 600.01 A İnşaatı Hâk ediş Biten yıllara sâri inşaat hak ediş bedellerinin Gelir tablosu hs. Aktarılması 30
Kesin Hesap Alındığında AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 102 BANKALAR 193 PEŞİN ÖDENEN 975.520 30.000 VERGİLER 681 ÖNCEKİ DÖNEM 9.480 GİDERLERİ 671 ÖNCEKİ DÖNEM 1.000.000 GELİR 391 HESAPLANAN KDV 15.000 Kesin hesap alış kaydı 31
Teminat Mektubu İade Edildiğinde; AÇIKLAMA BORÇ ALACAK 901-TEMİNAT 5.000.000 MEKTUBUNDAN BORÇLULAR 900-TEMİNAT 5.000.000 MEKTUBUNDAN ALACAKLILAR Teminat mektubu ihale makamından alınarak Bankaya iadesi 32
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI İhale Mevzuatına Göre Yaptırılan İşlerden Asgari İşçilik Bildirilmiş Olup Olmadığı Kurumca Araştırılır. Yeterli İşçiliğin Bildirilmeyen İşverenler Eksik Bildirilen İşçilik Tutarı Üzerinden Hesaplanan Prim Tutarı, Hesaplanacak Gecikme Cezası ile Birlikte 1 Ay İçinde Ödenmek Üzere İşverene Tebliğ Edilir. 33
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI Tebliğ Edilen Prim ve Gecikme Cezasının Ödendiği veya Ödeneceğinin İşveren Tarafından Yazılı Olarak Taahhüt Edilmesi Halinde Borç Kesinleşir. Eksik İşçilik Prim ve G.Z. Ödenmemesi, Taahhütname Verilmemesi veya Kurumca İşyerinin Denetlenmesine Gerek Görülmesi Durumunda Kurumca İnceleme Yapılır. 34
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI İşveren, Tebliğ Edilen Prim Borcuna Karşı Tebliğ Tarihinden İtibaren 1 Ay İçinde Kuruma İtiraz Edebilir. İtiraz Takibi Durdurur. Kurumca İtirazın Reddi Halinde İşveren, Kararın Tebliğ Tarihinden İtibaren 1 Ay İçinde Yetkili İş Mahkemesine Başvurabilir. Mahkemeye Başvurulması, Prim Borcunun Takip ve Tahsilini Durdurmaz. 35
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI Asgari İşçilikle İlgili Raporun Kurumun İlgili Birimine Gönderilmesinden Önce İşverenle Prim, İdari para cezaları konusunda Uzlaşma Yapılabilir. Uzlaşmaya Varılması Halinde, Bu Durum Tutanakla Tespit Edilir. 36
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI Uzlaşılan Tutarlar Kesin Olup, Uzlaşma Konusu Yapılan Tutarlar Hakkında İşverence Dava Açılamaz ve Hiçbir Mercie Şikâyet ve İtirazda Bulunulamaz. Uzlaşılan Prim ve İdari Para Cezaları, Uzlaşma Tutanağının Düzenlendiği Tarihten İtibaren 1 Ay İçinde Ödenir. 37
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI İşveren, Uzlaşılan İdari Para Cezası Tutarı İçin Ayrıca Peşin Ödeme İndiriminden Yararlandırılmaz. Uzlaşılan Tutarların, Bu Sürede Tam Olarak Ödenmemesi Halinde Uzlaşma Bozulur ve Uzlaşılan Tutarlar Kazanılmış Hak Teşkil Etmez. 38
ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMALARI Uzlaşmanın Temin Edilememiş veya Uzlaşma Müzakeresinde Uzlaşmaya Varılamamış Olması veya Uzlaşmanın Bozulması Hallerinde İşveren, Bu Konuya İlişkin Daha Sonra Uzlaşma Talep Edemez. 39
ASGARİ İŞÇİLİK Kurumca Araştırma Yapılırken, Faturalı Ödemeler Dikkate Alınmaz. Bunun Yerine Asgari İşçilik Oranından % 25 İndirim Yapılır. Asgari İşçilik Oranı % 9 Olan Bir İnşaat İçin Hesaplama Yapılırken, % 9 Oranının % 25 Eksiği (% 6,75 i) Üzerinden Hesaplama Yapılır. 40
SGK YA BİLDİRİLMESİ GEREKEN ASGARİ İŞÇİLİK Kurum Gerekli Durumlarda İşverenden İnşaatın Başlama ve Bitiş Tarihlerini Resmi Belgelerle Kanıtlamasını İsteyebilir. Yeterli İşçilik Bildiriminin Yapıldığı Anlaşılan İnşaatları ile İlgili Olarak İşverenlere İlişiksizlik Belgesi Verilir. 41
ASGARİ İŞÇİLİK HESABI Toplam Hakediş 32.500.000 Tutarı Asgari İşçilik Oranı 9 X 0.75= % 6.75 Asgari İşçilik Tutarı 2.193.750 Beyan Edilen İşçilik 2.000.000 Tutarı Eksik Beyan Edilen 193.750 İşçilik Tutarı Eksik İşçiliğe İsabet 193.750 X 67.812,50 Eden Prim Hesabı % 35 42
TOPLAM HAKEDİŞ TUTARI 32.500.000 Nakliye, Hafriyat, Malzemeli İşçilikli 10.000.000 Fatura Tutarı Asgari İşçilik 32.500.000 22.500.000 Hesabına Esas Tutar 10.000.000 Asgari İşçilik Oranı % 9 Asgari İşçilik Tutarı 2.O25.000 Safi İşçilik Faturası Toplamı 500.000 Beyan Edilen İşçilik Tutarı 1.800.000 Toplam İşçilik Tutarı 2.300.000 Eksik Beyan Edilen İşçilik Tutarı YOKTUR. 43