Beta Talasemi Major lu Çocuk Hastalarda Kemik



Benzer belgeler
Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Canan Albayrak, Davut Albayrak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bölümü, Samsun

OLGU SUNUMU. Dr. Selma ÜNAL Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji BD.

KEMİK MİNERAL YOĞUNLUĞUNUN YORUMLANMASI

Talasemi Majorlu Hastalarda Kemik Mineral Yoğunluğu İle Hipogonadizm Arasındaki İlişki

Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi

TALASEMİ MAJORLU HASTALARDA BÜYÜME VE GELİŞME SORUNLARI

Dr. Zeynep Karakaş Dr. Erdal Kurtoğlu. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, e-posta:

KEMİK MİNERAL YOĞUNLUĞUNUN YORUMLANMASI: Doğrular Ve Yanlışlar

oporoz Tanı ve Tedavi Prensipleri

HEMODİYALİZ HASTALARINDA KORONER ARTER KALSİFİKASYON PROGRESYONU VE OSTEOPROTEGERIN / RANKL

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

VİTAMİN D DÜZEYİ NE OLMALI. PROF.DR.TEVFİK SABUNCU Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013

TALASEMİ MAJORDA YAŞAM

Orijinal makale. Minor, intermedia ve major olmak üzere 3 tipi ÖZET

BONE AND GYNECOLOGIST

Boy kısalığı, Puberte gecikmesi, Hipogonadizm, Osteoporoz gibi kemik hastalıkları, Diabetes mellitus, Hipotiroidizm Hipoparatiroidizm Adrenal

SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUK HASTALARDA OSTEOPOROZ. Dr. Burcu Önder İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim Araştırma Hastanesi

10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [MÜGE GÖKÇE] BEYANI

Talasemi Osteoporozunda Zoledronik Asit Kullanımı: İki Olgu Sunumu ve Literatürün Gözden Geçirilmesi

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİNİN TOTAL TİROİDEKTOMİ SONRASI HİPOKALSEMİ RİSKİ ÜZERİNE ETKİSİ

OSTEOPOROZ: BAŞLAYALIM?

Osteoporozda doğrular, yanlışlar İZLEM. Prof. Dr. Sevinç ERASLAN DEÜTF, İzmir


Antiepileptik ilaçların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi

Talasemi Majorlü Hastalarda Bağışıklık. Prof Dr Hilmi Apak İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

HEMODİYALİZ HASTALARINDA 25-OH-D VİTAMİNİ. Dr. Ebru Aşıcıoğlu

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

12-15 YAŞ ARASI ANTRENMANLI ÇOCUKLARDA CiNSiYET VE YAŞıN LAKTAT VE KALP ATIM HIZI CEVAPLARINA ETKisi

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI

METASTATİK KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİ TANISI SAĞKALIMI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Uzm. Dr. Ayşe Burcu Akıncı

Diyabet ve Kemik. Prof. Dr. Erdinç Ertürk Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

Güncel Kılavuzlar Eşliğinde KBH Komplikasyonlarının Yönetimi. D Vitamini. Dr. Nur Canpolat İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı

K 2 Vitamini, Osteoporozda Kemik Kırılmalarını Önler ve Lomber Kemik Mineral Yoğunluğunu Korur

TALASEMİ MAJÖRDE KLİNİK

Femur boyun kırığı olan osteopenik ve osteoporotik hastalarda kemik mikromimarisi farklı mıdır?

ERKEK OSTEOPOROZU Prof Dr Dilek Gogas Yavuz

TALASEMİ VE HEMOGLOBİNOPATİLERDE ENDOKRİN KOMPLİKASYONLAR ve TEDAVİSİ

SĠSTEMĠK ĠZOTRETĠNOĠN TEDAVĠSĠ ALAN AKNE VULGARĠSLĠ HASTALARDA SERUM B12 VE FOLĠK ASĠT DÜZEYLERĠ

50 YAŞ VE ÜZERİ KALÇA KIRIKLI HASTALARDA OSTEOPOROZ ŞİDDETİNİN KIRIK TİPİ VE YERİNE ETKİSİ

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

OSTEOPOROZ Düşük Kemik Yoğunluğu (Kemik Erimesi)

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion:

Vertebral Kemik İliği T2 Relaksasyon Zamanının Osteoporozda Tanı Değeri

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör;

Prepubertal ve pubertal dönemdeki çocukların ultrasonometrik kemik yoğunluğunun ölçülmesi ve bunu belirleyen faktörlerin değerlendirilmesi

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

OSTEOPOROZ Risk Faktörleri ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD

Serçin Güven, Harika Alpay, Neslihan Çiçek, Ali Yaman, Pınar Vatansever, İbrahim Gökçe

Talasemi majorlü hastalarda splenektomi: Otuz beş olgunun değerlendirilmesi

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

GERİATRİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA KOMORBİDİTE VE PERFORMANS SKORLAMALARININ PROGNOSTİK ÖNEMİ; TEK MERKEZ DENEYİMİ

Doç. Dr. Ahmet ALACACIOĞLU

İdiyopatik Hiperkalsiürik Çocukların Kemik Yoğunluğunun Değerlendirilmesi

Beta Talasemi Major Hastalarında Yaşam Kalitesinin KF-36 Ölçeği ile Değerlendirilmesi: Tek Merkez Çalışması

RAŞİTİZM VE OSTEOMALAZİ

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU

Dr. Saadet Akarsu. Anahtar Sözcükler. Hemoglobinopati, Talasemi, Transfüzyon HEMOGLOBİNOPATİLERDE TRANSFÜZYON ENDİKASYONLARI ÖZET

Uzm. Dr. Taner Yıldırmak Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Okmeydanı EAH 23 Kasım 2013, Double Tree by Hilton, İstanbul

OSTEOPOROZ. mevcut klavuzların güncel bir karşılaştırması. Dr. Süleyman Özbek

Türkiye'de yaşayan 345 Suriyeli Göçmenin Hemodiyaliz Deneyimi: Türk Hemodiyaliz Hastaları ile Karşılaştırılmalı Veri Tabanı Çalışması

Kronik Böbrek Hastalıgında kemik korunması

Antalya İlindeki Beta-Talasemi Gen Mutasyonları, Tek Merkez Sonuçları

Osteogenezis İmperfektalı Hastalarda Bifosfonatların Etkinliği

T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ

BİRİNCİ BASAMAKTA AKILCI LABORATUVAR KULLANIMI

19-40 YAŞ ARASıNDAKi SEDANTER VE DÜZENli SPOR YAPAN BAYANLARıN KEMiK MiNERAL YOGUNLUKLARI ile FiziKSEL AKTiViTE SEViYELERi

Çölyak Sprue; Non Tropikal Sprue; Glüten Enteropatisi,

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

ANKİLOZAN SPONDİLİTLİ ERKEK HASTALARDA HASTALIK AKTİVİTESİ VE HORMONAL FAKTÖRLERİN KEMİK MİNERAL YOĞUNLUĞU ÜZERİNE ETKİSİ

Postoperatif Hipokalsemi Tedavisi. Dr.Hakan KULAÇOĞLU

Üriner sistem kalsiyum taş hastalığına bağlı kemik kütlesi değişiklikleri

AMİNOASİTÜRİ. İdrarda Aminoasit; İdrarda Aminoasit için normal değerler:

[İLGEN ŞAŞMAZ] BEYANI

Büyüme Hormonu Stimülasyon Testi; Growth hormone stimulation test; Arginine test; Arginine-GHRH test ;

Konya daki talasemi majörlü hastalarda bozulmuş glukoz toleransı ve diyabet prevalansı

HEMOGLOBİNOPATİLER ÇALIŞMA GRUBU Prof. Dr. Yeşim Aydınok

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Persistan veya Rekürren Hiperparatiroidism TANI. Doç. Dr. Özlem ÜSTAY TARÇIN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D. Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

RAŞİTİZM VE OSTEOMALAZİ

ARAŞTIRMA. 3 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon A.B

Beslenme ve İnflamasyon Göstergeleri Açısından Nokturnal ve Konvansiyonel Hemodiyalizin Karşılaştırılması

OKUL ÖNCESİ CHECK-UP PROGRAMI

Doç. Dr. A. Haktan SİVRİKAYA

Transkript:

-114 Orijinal makale Beta Talasemi Major lu Çocuk Hastalarda Kemik 1, Arzu AKÇAY 2, Teoman AKÇAY 3 2 2, Ferhan AKICI 2 2 1 Fatih Fakültesi Hastanesi 2 3 ÖZET - protokolü bulunmamakla birlikte Dual-Energy X-ray Absorptiometry (DEXA) yöntemi günümüzde osteopeni kabul görmektedir. Amaç: ta grubunda, kemik mine- Materyal ve Metot: - - - Bulgular ve Sonuç: ük olmakla beraber (%50 hastada - ABSTRACT Evaluation of Bone Mineral Density in Patients with Beta Thalassemia Major Osteopathies are a major cause of morbidity in patients with protocol for scanning and imaging osteopathies in thalassemia patients although Dual-Energy X-ray Absorptiometry (DEXA) is considered to be 'goldstandard' for diagnosing osteopenia and osteoporosis. Objective: The aim of this study is to evaluate bone mineral density in thalassemia patients of pediatric age group and to consider possible ethiological factors in patients found to suffer from osteopathies. Material and Method: This study was conducted in patients under regular follow-up at the hematology outpatient clinic of Istanbul Children s Hospital. Patients were selected according to the following criteria: 50 patients between the ages of 4 and 18 whose diagnosis for BTM was confirmed with hemoglobin electrophoresis and gene analysis, who receieved at least one red blood cell transfusion per month, who used at least one of three chelation therapies (desferrioxamine, deferiprone or deferasirox) for at least one year and who did not have any skeletal malformations were included in the study. Findings: Although there were no statistically significant differences between the effects of age, sex, bone minerals, ferritin values and chelation modalities, the bone mineral densities of patients in the study were found to be significantly low with 50% of patients being osteopenic and 16% of patients being osteoporotic. Key Words: DEXA, osteopenia; osteoporosis; thalassemia major Anahtar Kelimeler: DEXA; osteopeni; osteoporoz; talasemi major Fatih Üniversitesi Ankara e-posta: nevzatcizmeci@gmail.com : 29.11.2012 : 17.12.2012 eksik üretilmesi ile karakterize olan, otozomal beta incelenen talasemilerde esas patofizyoloji, fazla miktarda üretilen globin zincirinin eritrositler üze- sonuçta birik - 109

1. Beta talasemi major, uygun tedavi edilme- - hasta- Bu Talasemi osteopatisi olarak literatürde yer bu rlar 2. görüntüleme protokolü bulunmamakla birlikte, Dual-Energy X-ray Absorptiometry (DEXA) yöntemi rak kabul görmektedir 3. Puber- kalitesi ve morbidite üzerinde belirgin olumlu 2-4. konumu nedeniyle t semi osteopatisine etkisini inc faktörlerinin erken dönemde tespiti ve tedavinin MATERYAL ve METOT Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Ünitesi nin ayaktan -18 - iskelet deformitesi olmayan ve ebeveynlerinden leyecek uzun süreli ilaç tedavisi kullanma gereksinimi olan ve herhangi bir iskelet displazisi mevcut boy, eritrosit yon tedavileri ve süreleri ve puberte evrelemesi volümü ve pubik - - gorize edildi. Skolyoz ve vertebral dejenerasyon- ilemesi nede- çekilerek herhangi bir vertebral patolojilerinin or, alkalen fosfataz, 25-OH vitamin D düzeyi ve parathormon - - da düzeltmek için dizler hafifçe fleksiyona getirilerek Z skor: (Hasta BMD Hastalar - - - 110

Student t testi, üç ve daha fazla parametre için A BULGULAR mografik özellikleri ve genel laboratuar paramet- Tablo 1. Ortanca D 29 (%58) 21 (%42) -maks) 47-216 134 Boy (cm) (min-maks) 92-190 135 Kilo (Kg) (min-maks) 13-68 31 Tablo 2. Ortalama ± Standart Sapma Ortanca Ferritin (ng/ml) 1912±1122 1851 Ca (mg/dl) 9,5±0,4 9,5 P (mg/dl) 5±0,6 5 ALP (U/L) 175±64 165 PTH (pg/ml) 45,9±11,7 47,4 25-OH D vit 3 ug/l 37,8±33,7 28,1-1,46±0,87 (ortalama±standart sapma) ve ortanca - Beta talasemi major lu hastalardaki tüm para- lendirmede Z skoru > -1 normal kemik mineral -1 ile - penik, Z skoru < -2,5 olan %44) - Tablo 3. Z skoru Erkek Total Z>-1 8 9 17 Z:-1 - -2,5 14 11 25 Z<-2,5 7 1 8 P 0,155-0,102). Z skoruna göre normal, osteopenik ve osteoporo- ruplara boy ve yasal göstergeleri olan kalsiyum, fosfor, parat- tkisi incelen- osteopenik (Z:-1 ile - hastadan 23 (%92) tanesinde ALP<269 U/L olarak nor- olarak yüksek olarak tespit edildi. iken, 1 (%12,5) hastada ALP>269 U/L olarak yük- - - 25- - (normal) bulunan 17 hastada D vitamini düzeyi 30- -1 ile - - 111

75 nmol/l) olarak saptanan D vitamini düzeyi, 3 (%12 (%50) tanesinde D vitamini düzeyinde ciddi yeter- yetersizlik (30- hastada da D vitamin düzeylerinin, Z skoru üzerine herhangi bir etkisinin görüldü (r=0,044). Skor>- prepubertal evrede, 9 unun (%52,9) pubertal lam 25 hastadan 10 u (%40) prepubertal iken, 15 hasta grubumuzda (Z skor<-2,5) 8 hasta bulun- - görüldü (p=0,867). rioksamin, deferipron ve deferasiroksun etkileri incelend - edildi (Desferrioksam p=0,271 ve deferasiroks için p=0,971). - -1) 17 hastadan 13 ünde 25 osteopenik hastadan 15 (%60) tanesinin splenektomisiz, 10 (%4 görüldü. Bu oran 8 osteoporotik hasta için 7 (%87,5) (p=0,260). Günümüzde, talasemik osteopatiler üzerinde - - 2-4. oranlar, %50 osteopenik ve %16 osteoporotik nceden herhangi bir profilaktik veya 5-7. 25 inde (%50) osteopeni, 8 indeyse (%16) osteoporoz tespit edildi. Total olarak %66 hastada osteopati mevcuttu. Benzer lans, Kyriakou ve ark. - -L4 8. s siyetin etkisi puberteden sonra önem kazanmak- z hastalardan daha yüksek osteopati - 8. semik hasta populasyonunda COLLIA I geni mevcudi - 9. Ancak litera- mevcuttur. Jensen ve ark. - cinsiyetin osteopati üzerine etkisi destekleneme- 10,11 112

ortaya - tur 12 Z skor gördük (boy için p=0,101 ve kilo için p=0,111). - prepubertal (%40), osteoporozlu grubun (n=8) ile boy ve kilonun korelasyonunun k - Literatürde puberte gecikmesinin ve hipogona- 4,13,14. Literatürde hormon replasman - - lara göre osteopati derinliklerinin (Z skoru cinsin- pubertenin kemik üzerine olumsuz etkilerinde 15. o tir 16 toplam 25 hastadan 10 u (%40) prepubertal iken, görüldü. Osteoporotik hasta grubumuzda 8 hasta - - - - - - - edilmesi- - uygulanan hastalarda demir birikimi beklenen bir bulgudur 16 - - - (r=0,044) ve bu sonuç Kyriakou ve ark. 8. ajan için de osteoporoz üzerin - için p=0,458, deferipron için p=0,271 ve deferasi- Deferipronun genel olarak ikinci ilaç olarak Beta talasemi major lu hastalarda kemik - götse- - 17. Ülkemizden Eren ve ark. 18. 25-OH vitamin D temsil eder ve vücuttaki D vitamini rezervini yan- 113

-OH vitamin D seviyesinin ark. -OH vitamin D olma- 19 25- yetersiz yetersizlik (30- (%50) tanesinde D vitamini düzeyinde ciddi yetersizlik varken, 3 tanesinde (%37,5) yetersiz 25-OH vitamin D düzeyi gözlendi. D vitamini statüsü ile Z Shamshirsaz ve ark. sonuçlar ile uyumlu bulundu. - - bir parametre olarak, kemik formasyonu için bir 20. Ek olarak, serum kalsiyum düzeylerinin tedavi - zeylerinin talase- 20 ma - tir. rinde 1. DeBaun MR, Vichinsky E. Hemoglobinopathies. in: Kliegman RM, Behrman RE, Jenson HB, Stanton BF, editors. 17th ed. Nelson Textbook of Pediatrics. Philadelphia: Saunders; 2007. p.2025-37. 2. Sanctis V, Angastiniotis M, Eleftheriou A. Thalassemic Bone Disease, An Overview. Pediatr Endocrinol Rev 2008;6 Suppl 1:71-80. 3. Dresner Pollak R, Rachmilewitz E, Blumenfeld A, Idelson A, Goldfarb AW. -thalassaemia major and intermedia. Br J Haematol 2000;111(3):902-7. 4. Bielinski BK, Darbyshire PJ, Mathers L, Crabtree NJ, Kirk JM, Stirling HF, et al. Impact of disordered puberty on bone density in betathallasemia major. Br J Haematol 2003;120(2):353-8. 5. Danesi L, Cherubini R, Ciceri L, Graziadei G, Cappellini MD, Cavagnini F, et al. Evaluation of spine and hip bone density by DXA and QCT in thalassemic patients. J Pediatr Endocrinol Metab 1998;11(Suppl 3): 961-2. 6. Mylona M, Leotsinides M, Alexansrides T, Zoumbos N, Dimopoulos PA. Comparison of DXA, QCT and trabecular structure in beta thalassemia. Eur J Haematol 2005;74(5):430-7. 7. Angelopoulos NG, Katounda E, Rombopoulos G, Goula A, Kaltzidou V, Kaltsas D, et al. Evaluation of bone mineral density of the lumbar spines in patients with beta thalassemia major DEXA and QCT: a comparison study. J Pediatr Hematol Oncol 2006;28(2):73-8. 8. Kyriakou A, Savva SC, Savvides I, Pangalou E, Ioannou YS, Christou S, et al. Gender differences in the prevalence and severity of bone disease in thalassemia. Pediatr Endocrinol Rev 2008 Oct;6 Suppl 1:116-22. 9. Wonke B, Jensen C, Hanslip JJ, Prescott E, Lalloz M, Layton M, et al. Genetic and acquired predisposing factors and treatment of osteoporosis in thalassemia major. J Pediatr Endocrinol Metab 1998;11 Suppl 3:795-801. 10. Garofalo F, Piga A, Lala R, Chiabotto S, Di Stefano M, Isaia GC. Bone metabolism in thalassemia. Ann NY Acad Sci 1998;850:475-478. REFERANSLAR - - - literatürde splenektomi öyküsünün, talasemik osteopatiler üzerine herhangi bir etkisini gösteren sinin splenektomisiz, 10 (%40) tanesinin splenek- tespit edi - SONUÇLAR Sonuç olarak, talasemili hastalarda osteopeni penili hasta - DEX - önerilen bir metod olmaya devam edecektir. 11. Mahachoklertwattana P, Chuansumrit A, Sirisriro R, Choubtum L, Sriphrapradang A, Rajatanavin R. Bone mineral density, biochemical and hormonal profiles in suboptimally treated children and adolescents with beta thalassemia disease. Clin Endocrinol (Oxf) 2003;58(3):273-9. 12. Specker BL, Schoenau E. Quantitative bone analysis in children: current methods and recommendations. J Pediatr 2005;146(6):726-31. 13. Jensen CE, Tuck SM, Agnew JE, Koneru S, Morris RW, Yardumian A, et al. High prevalence of low bone mass in thalassaemia major. Br J Haematol 1998;103(4):911-5. 14. Lasco A, Morabito N, Gaudio A, Buemi M, Wasniewska M, Frisina N. Effects of hormonal replacement therapy on bone metabolism in young adults with beta thalassemia major. Osteoporosis Int 2001;12(7):570-5. 15.Yazigi A, Malouf G, Inati-Khoriati A, Tamin H, Saab C. Bone mineral density in beta thalassemic Lebanese children. J Musculoskelet Neuronal Interact 2002;2(5):463-8. 16. Kidson-Gerber GL, Francis S, Lindeman R. Management and clinical outcomes of transfusion dependent thalassemia major in an Australian tertiary referral clinic. Med J Aust 2008;188(2):72-5. 17. Pratelli L, Verri E, Fortini M, Marconi S, Zolezzi C, Fornasari PM, et al. Chelation therapy and bone metabolism markers in thalassemia major. J Pediatr Endocrinol Metab 2006;19(11):1335-42. 18. mineral density in patients with beta thalassemia major. Int J Clin Pract 2005;59(1):46-51. 19. Shamshirsaz AA, Bekheirnia MR, Kamgar M, Pakbaz Z, Tabatabaie SM, Bouzari N, et al. Bone mineral density in Iranian adolescents and young adults with beta thalassemia major. Pediatr Hematol Oncol 2007;24(7): 469-79. 20. Benigno V, Bartelloni S, Baroncelli GI, Bertacca L, Di Peri S. Effects of thalassemia major on bone mineral density in late adolescence. J Pediatr Endocrinol Metab 2003;16 Suppl 2:337-42. 114