KARTAL VİZYON PLANLARI

KARTAL VİZYON PLANLARI

www.kentselvizyon.org Kurucu Ortaklar:Erden TİMUR, A. Faruk GÖKSU Program Koordinatörleri: Sıla AKALP, Gökçe AKSOYLAR Bu çalışma 39 Kent 1 İstanbul programı kapsamında Edin Zaim ve Çağıl Kayan Widegren tarafından hazırlanmıştır. 1

KİMLİK KARTI MAKROFORM 2.998 ha % 2,8 NÜFUS 450 bin % 3,1 - KİMLİK KARTI - STRATEJİK HARİTALAR - STRATEJİK ANALİZLER - FIRSARLAR VE POTANSİYELLER 45 ha 79 ha 1.859 ha 476 ha Sanayi Alanları 539 ha % 62 32 16 17 3

STRATEJİK HARİTALAR STRATEJİK ANALİZLER DOKULAR KAPASİTE BÖLGELER ULAŞIM 1. ORGANİK DOKU 3 KM KUZEY KONUT ALANLARI 2. GRİD DOKU 3 KM KARTAL METRO İSTASYONU 5 KM GÜNEY KONUT ALANLARI ANA BAĞLANTILAR ARA BAĞLANTILAR RAYLI SİSTEMLER ULAŞIM ODAKLARI İSKELE MARİNA YHT GARI SABİHA GÖKÇEN HAVALİMANI (15KM) 3. TOPLU KONUT 8 KM 3 KM 360 HA YEŞİL SİSTEM AYDOS ORMANI 850 ha DONATILAR TOPOĞRAFYA KESİTLER D - D1 KESİTİ: KUZEY - GÜNEY 4 SAHİL ŞERİDİ 8 km GELENEKSEL KENT MERKEZİ TAŞ OCAĞI ORMAN - KENT ARAYÜZÜ LİSE İMAM HATİP ORTAOKULU İLKOKUL ÜNİVERSİTE SAĞLIK OCAĞI HASTANE C - C1 KESİTİ: DOĞU-BATI B - B1 KESİTİ: E-5 KARAYOLU A -A1 KESİTİ: SAHİL 5

FIRSATLAR VE POTANSİYELLER KAYIŞDAĞ D SANCAKTEPE AYDOS ORMANI MET RO A MALTEPE B C C1 N TRE PENDİK TAŞ OCAĞI KARTAL KENT MERKEZİ B1 PENDİK İSKELE A1 ÖZEL YATIRIMLAR (KONUT) KAMU YATIRIMLARI ( SAĞLIK - EĞİTİM) ULAŞIM ODAKLARI D1 DÖNÜŞÜM POTANSYELİ TAŞIYAN SANAYİ YAPILARI YENİ MERKEZ 6 7

NE yapmalı? NASIL yapmalı? Bölgeleme Bütünleşme Koridorlar Kullanımlar DEĞER YENİ MERKEZ İN DEĞERİ KARTAL A AKTARILMALI Kartal ın en önemli ekonomik potansiyeli üst ölçekli stratejik planlarda Anadolu yakasının alt merkezi olarak belirlenen Yeni Merkez projesidir. Bu doğrultuda, Kartal ın katma değeri, karayolu bağlantıları üzerinde bulunan sanayi dönüşüm alanlarında yaratılacaktır. Bu alanlar yeniden geliştirilirken çok işlevli olarak tasarlanmalı ve mevcut ulaşım bağlantıları denizyolu ve raylı sistemlerle desteklenmelidir. Yeni merkezde üretilecek katma değerin kent bütününe dağıtılması için bütüncül bir bakışla bütünleşme taktikleri geliştirilmelidir. OMURGA YENİ MERKEZ İ KENTLE BÜTÜNLEŞTİREN OMURGA TASARLAYARAK Kartal ın Yeni Merkez i kuzey güney doğrultusundaki sanayi dönüşüm alanında gelişecektir. Kent omurgasının Kartal la bütünleşmesi için bu alanı yatay kesen iki yeni aks tasarlanacaktır. Bu iki yeni aks üzerinde yoğunluk alanları ve ticari işlevler planlanarak kentin iç bölgelerinin katma değeri paylaşması sağlanacaktır. Ulaşım Ulaşılabilirlik Dolaşım Donatılar DÜZEN KUZEY GÜNEY BAĞLANTILARI GÜÇLENDİRİLMELİ RİNG MAHALLE VE YOĞUNLUK ODAKLARINI YARATARAK Kartal ın mevcut ulaşım sistemi E-5, sahil yolu, minibüs caddesi, banliyö hattı ve metro ile doğu-batı ekseninde gelişmiştir. Kentin konut bölgelerinin doğu-batı eksenindeki ulaşım koridorlarına kolay ulaşımının sağlanması gerekmektedir. Bu doğrultuda, bu koridorlar üzerindeki odaklar dikey akslarla birbirlerine bağlanacaktır. Dikey akslarında konut alanlarıyla vvbütünleştiren kamusal ringler tasarlanmalıdır. Kartal ın yeni merkez tarafından bölünen güneyindeki konut alanları, doğu batı ekseninde geliştirilecek kamusal ring ile birbirine bağlanacaktır. Bu ring üzerinde konut alanlarına hizmet edecek mahalle merkezleri yaratılacavktır. Kamusal ring üzerinde bulunan kamusal alanlar ve donatılar ile kentin ulaşılabilir donatı standartlarını yakalaması sağlanacaktır. Aynı zamanda, ring kentin konut alanlarının yeni merkez ile bütünleşmesi sağlancaktır. STRATEJİK VE TAKTİK ÇERÇEVE Ekonomi Ekoloji Olanaklar Ortaklıklar DENGE DAĞLAR İLE DENIZ ARASINDAKİ DOĞAL KORİDORLAR AÇILMALI Kartal, kuzeyde Kayış Dağı ve Aydos Tepesi ile güneyde Marmara Denizi arasındaki yamaçta uzanmaktadır. Bu doğal yapıya paralel kuzey-güney ekolojik koridorlar bulunmaktadır. Ancak, bu koridorlar doğu-batı eksenindeki yapılaşma sonucunda sürekliliğini ve ekolojik bütünlüklerini kaybetmişlerdir. Doğal koridorların açılması için ekonomik gelişmenin kuzey-güney eksenlerine yönlendirilmesi gereklidir. AĞ ALTIN ÜÇGEN İŞBİRLİĞİ ÇERÇEVESİ ÖRGÜTLENEREK Mevcut kent gelişimi E-5 ve sahil yolu üzerinde yağ lekesi şeklinde saçaklanmıştır. Bu doğrultuda, Kartal ın kuzeyinde gelişen raylı sistem bağlantısı güçlü MIA alanı ile doğu da raylı ve deniz bağlantıları güçlü olan Pendik odağını içine alan işbirliği ağı tasarlanarak, yatay karayolu koridorları üzerindeki yapılaşma baskısının önüne geçilecektir. 9

DEĞER DÜZEN DENGE OMURGA RİNG AĞ YAKACIK E-5 MİA MİA KARTAL PENDİK BÖLGELER SAHİL YOLU ULAŞIM EKONOMİK ODAKLAR KENTLE BÜTÜNLEŞME MARİNA 1 2 3 BATI MERKEZ ANA OMURGA DOLAŞIM ODAKLAR MARİNA CEVİZLİ KARTALLI KAZIM TOPSELVİ OMURGA RİNG AĞ KENTSEL VE METROPOL ODAKLAR DONATILAR OLANAKLAR KAYIŞ DAĞI AYDOS TEPESİ MARMARA DENİZİ PAYLAŞILAN DEĞER BAĞLANTILAR EKOLOJİ DESTEKLEİCİ KORİDORLAR BAĞLANTILAR İŞBİRLİĞİ AĞLARI 10 11

DEĞER DÜZEN DENGE OMURGA RİNG AĞ S 1; Bölgeleme ve Bütünleşme Yeni Merkez in değeri Kartal a aktarılmalı S 2; Ulaşım ve Ulaşılabilirlik Kuzey güney bağlantıları güçlendirilmeli S 3; Ekonomi ve Ekoloji Dağlar ile Deniz arasındaki doğal koridorlar açılmalı T 1; Koridorlar ve Kullanımlar Yeni Merkez i kentle bütünleştiren omurga tasarlayarak T 2; Dolaşım ve Donatılar Mahalle ve yoğunluk odaklarını yaratarak T 3; Olanaklar ve Ortaklıklar; Altın üçgen işbirliği çerçevesi örgütlenerek MİNİMUM MÜDAHALE: E-5 İN KUZEYİ VE GÜNEYİ MİNİMUM MÜDAHALE: KUZEY GÜNEY BULVARLARI MINIMUM MÜDAHALE: DIKEY IŞBIRLIKLERI ORTAKLAŞAN BÖLGELER: DIKEY IŞBIRLIKLERI ORTAKLAŞAN BÖLGELER: DIKEY IŞBIRLIKLERI ORTAKLAŞAN BÖLGELER: ALTIN ÜÇGEN Kent karayolu bağlantıları üzerinde saçaklanmıştır E-5 üzerinde Adliye, Hastane, sanayi sitesi, özel konut yatırımları yoğunlaşmaktadır E-5 bağlantısı kenti konut alanları yoğunluklu kuzey ve güney olmak üzere iki bölgeye ayırmaktadır E-5 in güneyinde kent, sanayi dönüşüm alanının batısı ve kısmen Pendik i de içeren doğusu olarak ikiye bölünmektedir Kartal ın baskın ulaşım bağlantıları doğu batı ekseninde uzanmaktadır Metro ve banliyö istasyonları arasında dikey uzanan yeni ulaşım koridorları açılmalıdır Dikey bağlantılar, doğu-batı ekseninden kent içlerine ulaşım sağlayacaktır. Dikey bağlantılar ile Adliye Dragos, Kartal MİA Kartal Geleneksel Merkez, Yakacık Pendik odaklarını birbirine bağlanmalıdır Ekonomik odakların farklı ulaşım olanaklarına sahip olması gereklidir Odaklar arası raylı sistem bağlantıları geliştirilmelidir Odaklar arası kuzey güney ilişkileri teşvik edilmelidir Odaklar arası mekânsal bütünleşme alanları ekolojik koridorlara engel olmamalıdır Omurga üzerinde 3 farklı işlevsel bölge kendi içinde ortaklaşacaktır Kartal metro istasyonu etrafında merkezi iş alanı işlevleri yoğunlaşacaktır Banliyö istasyonu ve marina etrafında kıyı işlevleri yoğunlaşacaktır Omurganın orta kesiminde kamusal donatı alanları yer alarak kentle bütünleşmesi sağlanacaktır Omurga üzerinde 3 farklı işlevsel bölge kendi içinde ortaklaşacaktır Kartal metro istasyonu etrafında merkezi iş alanı işlevleri yoğunlaşacaktır Banliyö istasyonu ve marina etrafında kıyı işlevleri yoğunlaşacaktır Omurganın orta kesiminde kamusal donatı alanları yer alarak kentle bütünleşmesi sağlanacaktır Kartalın alt ekonomik odakları arasındaki ilişkileri kuzey güney yönünde geliştirerek ekolojik koridorların yapılaşma baskısı azaltılacaktır Yeni merkezin sahil hattındaki odaklarla işbirliği örgütlenerek kuzey güney ekonomik işbirlikleri geliştirilecektir Altın üçgen, raylı ulaşım ağı üzerindeki odaklar etrafında gelişecektir Odaklar arasında kalan bölgelerin yapılaşma dokusu ekoloji odaklı planlanacaktır STRATEJİK ÇERÇEVE TAKTIK: YENI MERKEZ BÖLGELER Kentin katma değeri Kartal metrosundan Marmara Denizi ne uzanan kuzey güney doğrultusundaki sanayi dönüşüm alanında üretilecektir Yeni merkez, Anadolu yakasının merkezi iş fonksiyonları ve hizmet sektörü odaklı gelişmelidir Yeni merkez, E-5 aksı üzerindeki dönüşüm dinamiklerine eklemlenerek Kartal ın katma değer üreten mekânsal coğrafyası şekillenecektir Mevcut E-5 aksı ile yeni merkezi bütünleştirecek raylı sistemler/havaray gibi projeler hayata geçirilmelidir OMURGA TAKTIK: DOĞU-BATI RINGI ULAŞIM Ring, mahalleleri yeni merkezle bağlamalıdır Ring üzerinde, kamusal donatı odakları yer almalıdır Yaratılan yeni kamusal alanlar kentin ulaşılabilir donatı standartlarını yakalamasını sağlayacaktır Ring üzerinde Atalar, Petrol-iş ve Topselvi mahalle merkezleri yaratılmalıdır RİNG TAKTIK: DIKEY IŞBIRLIKLERI EKONOMİK ODAKLAR Doğu - batı eksenindeki saçaklanma kuzey güney doğrultusuna yönlendirilmelidir Rüzgar koridorlarını engellemeyecek mimari tipolojiler tasarlanmalıdır Yeni merkez, Kartal geleneksel merkezi ve Pendik arasında ekonomik işbirliği ağı oluşturulmalıdır FARKLILAŞAN ODAKLAR: ÇEVRESEL ODAKLARLA IŞBÖLÜMÜ Omurganın değer üretme kapasitesini çevresel odaklarla geliştireceği işbirliği besleyecektir Kuzey Güney yönündeki gelişim koridoru Kartal ın geleneksel merkezi ile eklemlenerek kentin yerel ekonomisine katkı sağlayacaktır Güneydeki odaklar raylı ve deniz ulaşım bağlantılarını sağlamak konusunda özelleşerek omurganın bölgesel erişim kabiliyetini yükseltecektir Odaklar arasında raylı sistemler geliştirilerek yerel bağlantılar geliştirilecektir ANA OMURGA DOLAŞIM ODAKLAR FARKLILAŞAN ODAKLAR: MAHALLE MERKEZLERI Kartalın konut alt bölgelerinde yani mahalle merkezleri yaratılacaktır Ring üzerinde farklı ölçeklerde kamusal donatılar ve açık yeşil alanlar konumlandırılarak kamusal devamlılık sağlanacaktır Bu akslar üzerinde mahalle merkezleri ve yoğunluk aktarım odakları planlanacaktır FARKLILAŞAN ODAKLAR: REKREATIF VE EKONOMIK MIKNATISLAR Kartal ın rekreatif ve kültürel odakları sahil hattında ve kuzeydeki ormanlık alanlarda bulunmaktadır Ekonomik yoğunluk odakları doğu batı hattında uzanan ulaşım koridorları üzerinde sıralanmıştır Ekonomik işbirliğinde öne çıkacak odaklar deniz ve raylı ulaşım olanakları güçlü merkezler olarak belirlenmiştir AĞ KENTSEL VE METROPOL ODAKLAR DONATILAR OLANAKLAR TAKTİK ÇERÇEVE BÜTÜNLEŞME: DOĞU-BATI EKSENINDE MAHALLELERLE BÜTÜNLEŞME Yeni merkez içerisinde Kartal geneline hitap edecek kamusal alanlar bulunmalıdır Bütünleşme doğrultuları, batıda Dragos, doğuda Pendik e kadar uzanacaktır Yeni Merkez in doğu ve batı olmak üzere iki bütünleşme doğrultusu tasarlanmalıdır Bütünleşme doğrultuları üzerinde yoğunlaşma odakları yer almalıdır BÜTÜNLEŞME: KENT IÇI KAMUSAL SIRKÜLASYON Ring sistemi ile dikey bağlantıların kent içine ulaşımı sağlanacaktır Mahallelerin birbirine erişimi artırılmalıdır Yeni Merkez in mahallelerle bütünleşmesi sağlanacaktır Ulaşım bağlantıları ulaşılabilir mesafelerde tasarlanmalıdır BÜTÜNLEŞME: RÜZGAR KORIDORLARI Kartal ın ekolojik koridorları, dağlar ile deniz arasında uzanmaktadır Dere yatakları aydınlığa kavuşturulmalıdır Dere yatakları kamusal yeşil alanlarla desteklenerek ekolojik bağlantılar tasarlanmalıdır Yapılaşma baskısı yönlendirilerek ekolojik bütünlük sağlanmalıdır İŞBIRLIĞI KORIDORLARI: BÜTÜNLEŞME AKSLARI Yatay akslar tasarlanarak kentle bütünleşme sağlanacaktır Konut bölgelerindeki yoğunluk aktarım alanları planlanarak mahallelerde değer odakları geliştirilecektir İŞBIRLIĞI KORIDORLARI: KUZEY GÜNEY BAĞLANTILAR Ring üzerindeki odaklar dikey yol bağlantıları ile ringin kesiştiği noktalarda yer alacaktır Kavşaklar üzerindeki odaklar kamusal ringi kuzey ve güney doğrultularında da erişebilir kılacaktır Dikey ve yatay bağlantıların kesiştiği noktalara yoğunluk odakları yerleştirilerek, bu odakları ulaşılabilirliği artırılacaktır İŞBIRLIĞI KORIDORLARI: ENGELLEYICI KESIŞIMLERI ORTADAN KALDIRMAK Kentin ekolojik ve ekonomik işbirliği koridorları birbirinden ayrıştırılarak engelleyici kesişimlerin önüne geçilecektir Kartal ın ekonomik ve ekolojik gelişim doğrultuları birbirine paralel ve kuzey güney yönünde planlanmıştır PAYLAŞILAN DEĞER BAĞLANTILAR EKOLOJİ DESTEKLEİCİ KORİDORLAR BAĞLANTILAR İŞBİRLİĞİ AĞLARI 12 Ne Yapmalı? Nasıl Yapmalı? 13

MEKANSAL GELİŞİM STRATEJİ ÇERÇEVESİ YAPI TİPOLOJİLERİ 15

MEKANSAL GELİŞİM STRATEJİ ÇERÇEVESİ 16 17

MEKANSAL GELİŞİM STRATEJİ ÇERÇEVESİ AKSLAR VE ODAKLAR 18 19

YAPI TİPOLOJİLERİ 20