ÖĞRENME ORTAMI SINIF Eğitim felsefelerinin birleştiği nokta ; sınıf. Daimicilikten ilerlemeciliğe eğitimin vazgeçilmez en önemli unsuru olarak kabul edilir. Eğitim felsefelerinde yöntem,teknik, strateji farklı farklı yorumlanır. Fakat yapılan etkinliklerin neredeyse bütünü sınıfta gerçekleşir. Sınıf ; Felsefelerin ortak noktasıdır. Sınıf iyi bir öğrenme ortamıdır. Eğitim felsefelerinin belkide en ezberci olanı Daimicilik dir. Sınıf, Daimicilik için en aktif öğrenme ortamıdır. Her öğrenme sınıfta gerçekleşir. Öğretmen aktif, öğrenci pasiftir. İlerlemecilik felsefesi içinde öğrenme ortamı sınıftır. Fakat sınıf öğrencilerin aktif olarak kullandığı ortamdır.öğretmen rehberdir. Öğrenci öğrenmelere aktif katılır. Türk eğitim sisteminin felsefesi Pragmatizm, Eğitim felsefesi ilerlemeciliktir. Günümüzde bütün öğretmenlerimizin kullandıkları yöntem, teknikler, stratejiler ilerlemecilik felsefesi doğrultusunda hazırlanır, öğretmenlerimiz tarafından da bu yöntemler kullanılır. Öğrenme yaklaşım ve kuramları, ilerlemecilik felsefesinde öğrenci daima merkezdedir. Okulda öğrenme modeli (Carrol), tam öğrenme modeli ( Bloom ),temel öğretme modeli ( Glasser ), etkili öğrenme modeli (Slavin), Çoklu zeka kuramı ( Howard Gardner ) gibi öğrenme modellerinin hepsi öğrenci temellidir. Öğretmenlerimiz sınıf mevcudunun kalabalık veya az olmasına göre yöntem teknik ve stratejileri uygularlar. Biz öğretmenler öğretim yöntem tekniklerinin tamamını etkin kullanamıyoruz. Bir öğretmen olarak benim etkin kullandığım yer sınıf ortamıdır. Sınıf, öğrenmenin gerçekleştiği yerdir. Sınıf öğrenme ortamı ise öğrenci öncelikle bu ortamı sevmeli. Sınıfını sevmeli. Öğrenci sınıfa girdiğinde duvarın birinde tahta ve tahta üstünde Atatürk posteri,istiklal marşı, Gençliğe hitabe diğer duvarında ayda veya yılda en fazla iki defa değişime uğrayan bordo kaplamalı panolar olmamalıdır. Sınıfta pano veya istiklal marşı, gençliğe hitabe, Atatürk posteri olmalı fakat bunlarla beraber öğrenci hangi derste neler yapıyor, bu etkinliklerde kullanılan materyaller,öğrenmeyi kılavuzlayan öğrenme araçları,posterleri hepside sınıfta yerini almalı. Her ders öğretmeni öğretimini yaptığı araç gereçleri, posterlerini derse göre değiştirmeli, sınıf ortamında dönüşümlü olarak bu gibi malzemeleri kullanmalıdır, sergilemelidir. Bu gibi iş ve işlemler doğrudan öğrenciler görevlendirilerek yapılmalıdır. Bizzat öğrenci tarafından yapılan iş ve işlemler öğrenmeyi artıracaktır. Pekiştireç, dönüt sınıf ortamından bulunduğundan, öğrenci butür materyalleri sürekli olarak gördüğünden öğrenmenin artacağı düşüncesindeyim. Öğrencinin güvenliğini tehlikeye atacak aletler göz önüde bulundurularak bu gibi aletlere sınırlama getirilebilir. Öğrenme ortamı olan sınıf, öğretmen tarafından etkin olarak kullanılmalıdır.
Fen Bilimleri dersi hem görsel, hem işitsel yöntem, teknik, stratejilerin bütününü kapsayan bir derstir. Bundan dolayı Fen Bilimleri dersi sadece laboratuar değil sınıf ortamınıda etkin kullanmayı gerekli kılmaktadır. Yani sınıf ortamında da etkinlikler yapılmalı ve bu etkinlikler yapıldıktan sonra yapılan iş ve işlemlerden elde edilen ürünler bir müddet sınıfta kalmalıdır. Bilgilerin kalıcı olması için anlatılan bir konu en az sekiz saat sonra tekrar edilmeli. Bilgiler üç gün üst üste tekrar edildiğinde bu bilginin öğrenci tarafından unutulması biraz daha zorlaşmış oluyor. Öğrenci bir önceki gün öğrenmiş olduğu bir konuyu sınıfına girdiğinde bu dersi konusuna yönelik bir materyal veya posteri sınıfında gördüğünde konuyu anımsayacak gizil olarak bu konu kendiliğinden öğrenci tarafından tekrar edilmiş olacak. Ve bu konu dersin öğretmeni tarafından bitirilinceye kadar bu tür materyaller veya posterler sınıfta öğrenme köşesi oluşturularak muhafaza edilebilir. bu öğrenme köşesi birkaç raftan oluşabilir. Her öğretmen bir rafı kullanabilecek şeklinde ayarlanabilir. Eğer bu imkansız ise var olan dolaplar veya pencere ön kısımları kullanılabilir. Örnek : Ders : FEN BİLİMLERİ SINIF : 6 ÜNİTE : 3 KONU : MADDENİN TANECİKLİ YAPISI
Çevremizdeki maddelere baktığımızda yapılarının, şekillerinin farklı olduğunu görmekteyiz. Kalem serttir. Tuttuğumuzda şekli bozulmaz. Pamuk yumuşaktır istediğimiz şekli pamuğa verebiliriz. Pamuğu elimize aldığımızda pamuğu oluşturan tanecikleri istediğimiz şekilde hareket ettirebiliriz. Taneciklere bazı maddelerde hareket kazandıra bilirken bazılarında bunu yapamamaktayız. Öğrencilerin konuyu daha iyi algılaya bilmesi için bu konu için etkinlik yaptırmak doğru bir karar olacaktır. Konuya başlamadan bir ders önceden öğrencilerden bu konu için uygulayacagınız etkinlik malzemelerini istersiniz. Malzemeler : 1 ADET KÜÇÜK KUTU 15 ADET SU BALONU MAKAS, İP Ders içi bir etkinliktir. sınıf ortamında da bu etkinlik çok rahat uygulanır. Konu önce öğrencilere anlatım yöntemiyle sunulur. Öğretmen taneciklerin madde içerisinde diziliminden ve madde içerisindeki hareketlerinden bahseder. Tahtaya şekil çizerek açıklar. Katı maddelerin tanecikleri düzenlidir. Tanecikleri arasındaki boşluklar çok azdır. Tanecikler bulundukları yerden titreşirler. Sıvı maddelerin tanecikleri hareketlidir. Tanecikler öteleme hareketi yaparlar. Tanecikler arası boşluklar katı maddelerden biraz fazladır. Bu tanecikler bulundukları kabın şeklini alırlar. Gaz şeklindeki maddelerin tanecikleri hareketlidir. Tanecikler arası boşluk çok fazladır. Tanecikler öteleme titreşim gibi hareketlere sahiptirler. Sınıf ortamında bulunan maddelerle ders devam ettirilir. Dokunarak öğrenme. Öğrencilerden, herkesin kalemlerini ellerine almalarını ve avuç içerisinde kalemlerini sıkmalarını isteriz. Sonra ellerine şişe suyunu dökmelerini isteriz. Maddeler nasıl yerdeğiştiriyor ve nasıl etkileniyorlar.
Katı Sıvı Gaz taneciklerin model şekilleri tahtaya çizilir. İçine konulan kabın şeklini alan madde belirlenir. Bu fark anlatılır.
Maddenin kimyası değişmeden üç hali. anlatılır. Bu tanıtımdan sonra öğretmen; Etkinlik için sınıfı üç gruba ayrılır. Bir grup katı,bir grup sıvı diğer grup gaz maketini yapmak üzere görevlendirilirler. Buradan grupla işbirliği yöntemide devreye girmekte. Öğrenci beraber çalışmanın gücünü ve sosyalleşmeyi bu sayede yaşamış olacak. Konu ve işlemler iş birliği yapılarak ancak öğretmeni n istediği model yapılabilir. Bütün grup üyeleri eşit olarak bu modeli yapmak için gayret sarf etmelidir. Öğretmen bütün öğrencilerin etkin çalıştığını gözlemleye bilmeli. Öğretmen kutuların bir kenarını kesmelerini ister. Öğrenciler makas yardımı ile bu işlemi yapabilirler. Balonlar şişirilir. Ve balonların uç kısımlarına ip bağlanır. Kutunun açık kenarı alta veya üste gelmeyce k şekilde masa üstüne konur. Kutunun tavan kısmında küçük delikler kalem ucuyla açılır. Kutu içinden balona bağladığımız ip geçirilip kutu
tavanının üstünden düğümlenir. Balonlar çok dağınık kutu içerisine bağlanırsa gaz taneciklerini temsil eder. Balonlar biraz daha düzenli fakat balonlar hareket edebiliyor ve boşluklar daha az ise sıvı maddelerin tanecik modelini temsil eder. Balonlar daha düzenli ve boşluklar çok az ise buda katı maddelerin tanecik modelini temsil etmiş olur. Öğrencilerinizden yaptıkları bu modelleri sınıf ortamında görebilecekeleri bir yere yerleştirmelerini istersiniz. Sınıf ortamında iki hafta boyunca bu model kaldığında öğrenci için pekiştireç görevi görecektir.öğrenciler hafta boyunca sınıfa her girişlerinde bu modelleri gördüklerinde konuyu anımsayacaklardır. Bir konunun en az üç gün üst üste tekrarı bu konuyu tamamen anlaşılır kılar. Bu yöntem gizil öğrenmeye girmektedir. Kişi farkında olmadan konuyu sürekli tekrar etmekte dir. Öğrenciye konu hakkında soru sorulduğunda cevaplayacaktır. Fakat konuyu iyi anlamasının sebebi konuyla ilgili modeli sürekli görmesidir. Sürekli görüp anımsaması konunun pekişmesine ve bir sonraki madde ve tanecikleri ünitesindeki konunun daha iyi anlaşılabilir olmasını sağlar. Fen bilimleri sarmal bir içerikle devam eder. Bir önceki konu gelecek konu için bağımsız değildir. Var olan konuyu iyi pekiştirmeksek devamındaki konuda eksiklikler ortaya çıkar ve konuyu anlaşılmaz hale getirir.
Veya; Bir yolu ilk defa kullancaksınız ve artık o yoldan başka bir yol kullanmanızı istemiyorlar. İlk defa geçtiğinizde göremediğiniz eşyaları zamanla kendiliğinden istemeden de olsun görmüş ve aklınızda onun yerini mekanını hangi renkte olduğunu öğrenmiş olacaksınız. İstemediniz fakat öğrendiniz. Dersi dinlemeyen öğrencileriniz dahi bu yöntemle bu konuyu istemeden de olsa anlayacaklar. Dinlemiyorlar fakat görsellikler, ortaklaşa yapılan iş ve işlemler öğrenciyi derse katıyor. Öğrenci dersin sonunda konuyu anlamış olarak bitiriyor. Ve konuya karşı ilgisiz kalmıyor. Konuyu nisbetende olsa anlamış oluyor. Ve siz.mutlusunuz. Anlattığınız konu Unutulmazlar arasında yerini almış olacaktır. HÜSNE GÜR FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENİ