BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BİLGİ NOTU KASIM 2014 Maliye Bakanlığı 15/12/2014 tarihinde 2014 yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. 2014 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre; Bütçe gelirleri % 6,2 artarak 39.219 milyon TL, Bütçe giderleri % 16,8 artarak 35.618 milyon TL olmuştur. 2013 yılının ayında 6.423 milyon TL fazla veren bütçe, 2014 yılının aynı ayında 3.601 milyon TL fazla vermiştir. 2013 yılının ayında 8.180 milyon TL fazla veren faiz dışı denge, 2014 yılının aynı ayında 6.788 milyon TL fazla vermiştir. Faiz hariç giderler % 12,8 artarak 32.431 milyon TL ye, faiz giderleri % 81,3 artarak 3.187 milyon TL ye yükselmiştir. Vergi gelirleri % 6,0 artarak 35.085 milyon TL ye yükselmiştir. Bütçe Dengesi 2014 yılının ayında geçen yılın aynı ayına göre bütçe giderleri % 16,8 artışla 35.618 milyon TL ye, bütçe gelirleri % 6,2 artışla 39.219 milyon TL ye yükselmiştir. Böylece 2013 yılının ayında 6.423 milyon TL fazla veren merkezi yönetim bütçesi, 2014 yılının aynı ayında 3.601 milyon TL fazla vermiştir. 2013 yılının ayında 8.180 milyon TL olan faiz dışı fazla, 2014 yılının aynı ayında % 17,0 azalarak 6.788 milyon TL olmuştur (Tablo 1, Grafik 1). İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 1
Tablo 1. Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri Bütçe Giderleri 30.496 35.618 16,8 358.224 398.237 11,2 Faiz Hariç Giderler 28.738 32.431 12,9 310.219 349.778 12,8 Faiz Giderleri 1.758 3.187 81,3 48.005 48.460 0,9 Bütçe Gelirleri 36.918 39.219 6,2 356.983 386.898 8,4 Vergi Gelirleri 33.094 35.085 6,0 299.378 321.661 7,4 Bütçe Dengesi 6.423 3.601-43,9-1.241-11.339-813,5 Faiz Dışı Denge 8.180 6.788-17,0 46.763 37.121-20,6 Grafik 1. Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri (Milyon TL) 430.000 380.000 330.000 358.224 310.219 356.983 299.378 398.237 349.778 386.898 321.661 280.000 230.000 180.000 130.000 80.000 30.000 48.005 46.763 48.460 37.121-20.000-1.241 2013 2014-11.339 Bütçe Giderleri Faiz Hariç Giderler Faiz Giderleri Bütçe Gelirleri Vergi Gelirleri Bütçe Dengesi Faiz Dışı Denge İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 2
2014 yılının döneminde geçen yılın aynı dönemine göre bütçe giderleri % 11,2 artışla 398.237 milyon TL ye, bütçe gelirleri % 8,4 artışla 386.898 milyon TL ye yükselmiştir. Böylece 2013 yılının döneminde 1.241 milyon TL açık veren merkezi yönetim bütçesi, 2014 yılının aynı döneminde 11.339 milyon TL açık vermiştir. Faiz dışı fazla 37.121 milyon TL düzeyinde gerçekleşmiştir. Bütçe Giderleri 2014 yılı ayında bütçe giderleri, bir önceki yılın aynı ayına göre % 16,8 artışla 35.618 milyon TL olmuştur. Faiz hariç giderler % 12,8 artışla 32.431 milyon TL ye, bunun alt kalemleri olan personel giderleri % 13,7 artışla 9.331 milyon TL ye, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri % 13,7 artışla 1.549 milyon TL ye, mal ve hizmet alım giderleri % 14,0 artışla 4.082 milyon TL ye, cari transferler % 2,7 artışla 11.471 milyon TL ye, sermaye giderleri % 62,9 artışla 5.053 milyon TL ye yükselirken, sermaye transferleri % 19,0 azalışla 589 milyon TL ye, borç verme giderleri % 40,1 azalışla 356 milyon TL ye gerilemiştir. Faiz giderleri % 81,3 artarak 3.187 milyon TL olmuştur (Tablo 2). Tablo 2. Bütçe Giderleri Bütçe Giderleri 30.496 35.618 16,8 358.224 398.237 11,2 Faiz Hariç Giderler 28.738 32.431 12,9 310.219 349.778 12,8 Personel Giderleri 8.206 9.331 13,7 89.963 103.240 14,8 SGK Devlet Primi Giderleri 1.362 1.549 13,7 14.769 17.216 16,6 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 3.581 4.082 14,0 27.894 31.997 14,7 Cari Transferler 11.165 11.471 2,7 134.134 147.129 9,7 Sermaye Giderleri 3.103 5.053 62,9 29.980 35.974 20,0 Sermaye Transferleri 727 589-19,0 5.614 5.300-5,6 Borç Verme 594 356-40,1 7.866 8.922 13,4 Yedek Ödenekler 0 0-0 0 - Faiz Giderleri 1.758 3.187 81,3 48.005 48.460 0,9 İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 3
2014 yılı döneminde bütçe giderleri, bir önceki yılın aynı dönemine göre % 11,2 artışla 398.237 milyon TL olmuştur. Faiz hariç giderler % 12,8 artışla 349.778 milyon TL ye, bunun alt kalemleri olan personel giderleri % 14,8 artışla 103.240 milyon TL ye, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri % 16,6 artışla 17.216 milyon TL ye, mal ve hizmet alım giderleri % 14,7 artışla 31.997 milyon TL ye, cari transferler % 9,7 artışla 147.129 milyon TL ye, sermaye giderleri % 20,0 artışla 35.974 milyon TL ye, borç verme giderleri % 13,4 artışla 8.922 milyon TL ye yükselirken, sermaye transferleri % 5,6 azalışla 5.300 milyon TL ye gerilemiştir. Faiz giderleri % 0,9 artarak 48.460 milyon TL olmuştur. Bütçe Gelirleri 2014 yılının ayında bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı ayına göre % 6,2 artışla 39.219 milyon TL olmuştur. Vergi gelirleri % 6,0 artışla 35.085 milyon TL ye, vergi dışı diğer gelirler % 11,5 artışla 3.108 milyon TL ye yükselmiştir. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri % 2,8 azalışla 866 milyon TL ye gerilerken, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri % 10,4 artışla 160 milyon TL ye yükselmiştir (Tablo 3). Tablo 3. Bütçe Gelirleri Bütçe Gelirleri 36.918 39.219 6,2 356.983 386.898 8,4 Genel Bütçe Gelirleri 35.882 38.193 6,4 345.589 372.412 7,8 Vergi Gelirleri 33.094 35.085 6,0 299.378 321.661 7,4 Vergi Dışı Diğer Gelirler 2.788 3.108 11,5 46.211 50.751 9,8 Özel Bütçeli İdarelerin Öz Gelirleri 891 866-2,8 8.925 11.545 29,4 Düzen. ve Denet. Kurum. Gelirleri 145 160 10,4 2.468 2.941 19,2 2014 yılının döneminde bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre % 8,4 artışla 386.898 milyon TL olmuştur. Aynı dönemde vergi gelirleri % 7,4 artışla 321.661 milyon TL, vergi dışı diğer gelirler % 9,8 artışla 50.751 milyon TL ye yükselmiştir. Özel bütçeli İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 4
idarelerin öz gelirleri % 29,4 artışla 11.545 milyon TL, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri % 19,2 artışla 2.941 milyon TL olmuştur. 2014 yılı ayında bir önceki yılın aynı ayına göre gelir vergisi % 15,5, kurumlar vergisi % 1,8, dahilde alınan katma değer vergisi % 3,7, özel tüketim vergisi % 11,1, banka ve sigorta muameleleri vergisi % 18,7, damga vergisi % 5,8, harçlar % 13,9 artarken, ithalde alınan katma değer vergisi % 6,3 azalmıştır (Tablo 4, Grafik 2). 2014 yılı döneminde geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi % 15,8, kurumlar vergisi % 11,1, özel tüketim vergisi % 5,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi % 21,4, ithalde alınan katma değer vergisi % 2,4, damga vergisi % 9,2, harçlar % 10,2 artarken, dahilde alınan katma değer vergisi % 0,6 azalış göstermiştir. Tablo 4. Vergi Gelirleri Gelir Vergisi 5.835 6.739 15,5 57.814 66.936 15,8 Kurumlar Vergisi 7.101 7.232 1,8 28.365 31.527 11,1 Dahilde Alınan Katma Değer Vergisi 2.978 3.089 3,7 35.644 35.434-0,6 Özel Tüketim Vergisi 7.668 8.518 11,1 77.867 82.202 5,6 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi 473 561 18,7 5.676 6.890 21,4 İthalde Alınan Katma Değer Vergisi 5.916 5.542-6,3 56.520 57.898 2,4 Damga Vergisi 825 874 5,8 8.460 9.238 9,2 Harçlar 1.011 1.151 13,9 11.558 12.735 10,2 Diğer 1.286 1.379 7,2 17.474 18.802 7,6 Genel Bütçe Vergi Gelirleri Toplamı 33.094 35.085 6,0 299.378 321.661 7,4 İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 5
Grafik 2. Vergi Gelirleri (Milyon TL) 90.000 85.000 80.000 75.000 70.000 65.000 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0 57.814 77.867 56.520 66.936 35.644 35.434 31.527 28.365 17.474 82.202 57.898 11.558 12.735 5.676 8.460 6.890 9.238 2013 2014 Gelir Vergisi Kurumlar Vergisi Dahilde Alınan Katma Değer Vergisi Özel Tüketim Vergisi Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi İthalde Alınan Katma Değer Vergisi Damga Vergisi Harçlar Diğer 18.802 Bu konuyla ilgili ayrıntılı verilere www.maliye.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 6