INSA467 Bölüm İki Kentsel Yolcu Taşıma Modları

INSA467 Bölüm İki Kentsel Yolcu Taşıma Modları Dr. Mehmet M. Kunt İnşaat Müh., DAÜ INSA467 Toplu Taşımacılık

Transit Sınıflandırmaları ve Tanımlar Kullanıma Göre Sınıflandırma Özel Taşımacılık Private Transport Ücretli yolcu ulaşımı (paratransit) Talebe dayalı Demand responsive Sabit güzergah, sabit zaman çizelgesi Transit, toplu taşımacılık

Dr. Mehmet M. Kunt İnşaat Müh., DAÜ INSA467 Toplu Taşımacılık

Transit Sınıflandırmaları ve Tanımlar Transit Modları Üç özelliğe göre tanımlanabilir: Geçiş hakkı (Right-of-way) kategorisi-modların performans ve maliyeti Teknoloji (Technology) Servis Türü (Type of Service)

Transit Modları Geçiş Hakkı (Rights-of-way) Kategori C Önceliği transit araçlarında olan cadde üzerinde karışık trafik Kategori B Güzergah boyunca fiziksel olarak(kurb,bariyer, köprülü kavşak) Kategori A Tam kontrollü geçiş hakkı hemzemin geçiti olmayan ve herhangi bir araç (araba) veya insanların erişimine kapalı.

Transit Modları Teknolojiler (Technologies) Transit modların araç ve güzergahın mekanik özellikleri ile ilgili 1. Destek/dayanak (Support) araç ile seyahat edilen yüzeyin temasında aracın yükünü transfer eder Alt destek (daha yaygın) Üst destek 2. Yönlendirme (Guidance) aracın seyahat ederken yanal yönlendirilmesinden bahsediyor

Transit Modları Teknolojiler 3. Propulsion-yürütücü güç aracın gücünü ivme kuvettine dönüştürmeyi ve yürütücü güç türünü tanımlar Yürütücü güç türü Dizel motorlu-otobüs, Bölgesel raylı sistem Elektrik motorları -troleybüs ve raylı modların çoğu Benzinli küçük karayolu araçları, LPG, CNG de kullanılmaktadır Çekme kuvveti transfer metodları Sürtünme/yapışma (en çok uygulanan), manyetik, kablo (cable)

Transit Modları Teknolojiler 4. Kontrol sistemdeki tüm araçların kontrol edilmesini belirtiyor.

Transit Modları Servis Türleri Güzergah Türleri Kısa mesafe transit Kent içi transit Bölgesel transit Durak programı veya operasyon türü Lokal Servis Hızlandırılmış Servis Ekspress Servis

Transit Modları Servis Türleri Operasyon Zamanı Düzenli veya tüm-gün servis Banilyö transit veya zirve-saat (peak-hour) servis Özel veya düzenli olmayan servis

Transit Modları Geçiş hakkına göre Transit Modları 1. Caddeleri kullanan transit R/W kategori C 2. Yarı hızlandırılmış transit Çoğunlukla R/W kategori B 3. Hızlı transit Kategori A R/W

Transit Sistem Bileşenleri Araçlar, herhangi bir mod için filo ve trenler için katar (rolling stock) Transit birimi (TU) birlikte seyahat eden araç gurubu tek bir araç veya birden fazla vagonu olan tren Güzergah, geçiş hakkı, yollar ve caddeler Durak, istasyon, transfer istasyonları, çok modlu transfer istasyonları Otobüs garajları veya depoları Araç bakım ve onarım binaları

Transit Sistem Operasyonları, Servis ve Karakteristikleri Transit operasyonları: iş programı, personel görevlendirme, filo yönetimi, bilet sistemi, sistem bakımı Transit Servis Transit sistem karakteristikleri dört kategoride sınıflandırılmıştır Sistem performansı Servis seviyesi (L/S) Etki Maliyet

Transit Sistem Operasyonları, Servis ve Karakteristikleri Transit sistem karakteristikleri dört kategoride sınıflandırılmıştır Sistem performansı Servis frekansı (f) servis/sa sayısı Operasyon hızı (V o ) Güvenilirlik (Reliability) % olarak gelen araçların zaman çizelgesinden sabit bir süre sapmaları Güvenlik (Safety) her 100 milyon yolcu-km seyahatine karşılık gelen kaza sonucu ölü, yaralı ve maddi hasar sayısı Hat kapasitesi (C) Üretkenlik kapasitesi (P c ) =operasyon hızı*hat kapasitesi Verimlilik(Productivity) birim kaynak başına düşen üretim miktarı Kullanım(Utilization) girdi çıktı oranı

Transit Sistem Operasyonları, Servis ve Karakteristikleri Transit sistem karakteristikleri dört kategoride sınıflandırılmıştır Sistem performansı Servis Seviyesi (Level of Service) (L/S) Sistem kullanıcılarını etkileyen performans elemanları Servis Kalitesi (SQ) Fiyat Etkiler Kısa-vadede etkiler örnek: cadde trafik yoğunluğunun azalması Uzun-vadede etkiler örnek: arazi değerlerindeki değişiklik Maliyet Yatırım maliyeti Operasyon/İşletme maliyeti