İÇİNDEKİLER Sayfa No. ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM NAKLİYAT SİGORTALARI 1. RİSK KAVRAMI 1.1. Gerçek Riskler 1.2. Spekülatif Riskler 2. SİGORTANIN GENEL PRENSİPLERİ 2.1. Sigortalanabilir Menfaat Prensibi 2.2. Azami İyi Niyet Prensibi 2.3. Tazminat Prensibi 2.4. Yakın Sebep Prensibi 2.5. Halefiyet Prensibi 3. NAKLİYAT SİGORTALARI 3.1. Nakliyat Sigortalarının Hukuksal Kaynakları 3.2. Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları 3.2.1. Genel Şartlarda Teminat Kapsamına Dahil Edilen Rizikolar 3.2.2. Genel Şartlarda Teminat Kapsamı Dışında Bırakılan Rizikolar 3.3. Kloz Ne Demektir? 3.4. Hangisinin Önceliği Bulunur; Kloz Mu, Genel Şartlar Mı? 3.5. Kloz Teminat Kapsamı
3.5.1. (A) Klozun Teminat Kapsamı 3.5.2. Tüm Klozlarda Teminat Dışı Bırakılan Durumlar 3.5.3. (B) Klozun Teminat Kapsamı 3.5.4. (C) Klozun Teminat Kapsamı 3.6. Kamyon Klozu 3.6.1. Araç Kasasından Düşen Malın Teminat Değerlendirmesi? 3.6.2. Trafik Kazası Tutanağı Olmayan Hasarların Teminat Durumu 3.6.3. Sadece Araç Üstündeki Yükün Çarpmasının Teminat Durumu 3.7. Demiryolu Klozu 3.8.Tam Ziya Klozu 3.9. Klozların Numaraları Neyi Gösterir? 3.10. Teminat Başlangıç Ve Bitiş Süreleri 3.10.1. Sigorta Teminatının Başlangıcı: 3.10.1.1. 1982 Klozlarında Başlangıç 3.10.1.2. 2009 Klozlarında Başlangıç 3.10.1.3. Kamyon ve Demiryolu Klozlarında Başlangıç 3.10.2. Teminatın Bitişi 3.11. Sefer Yerinin Değişmesi (Sapma) 3.12. Sigorta Bedeli Sayfa No. 4. NAKLİYAT TAŞIYICI SORUMLULUK SİGORTALARI 4.1. Yurt Dışı Taşıyıcı Sorumluluk Sigortası (CMR Sigortası) 4.1.1. CMR Konvansiyonu Nedir?
4.1.2. Hangi Taşımalar CMR Kapsamındadır? 4.1.3. Hangi Taşımalar CMR Sözleşmesinin Kapsamına Girmez? 4.1.4. CMR Sözleşmesine Göre Taşımacının Sorumluluğu 4.1.5. CMR Konvansiyonuna Göre Taşımacının Sorumlu Tutulamayacağı Durumlar 4.1.6. CMR Konvansiyonu Kapsamında Taşımacının Sorumluluk Sınırı 4.1.7. CMR Sözleşmesine Göre Malın Kaybolmuş Sayılabilmesi İçin Gerekli Süre 4.1.8. CMR Kapsamındaki Taşımalarda İhbar Süresi 4.1.9. CMR Konvansiyonunun Diğer Taşımalara Uygulanması 4.1.10. CMR Konvansiyonunun Konteynırlara Uygulanması 4.1.11. CMR Sigortası 4.1.11.1. CMR Sigortasının Özellikleri 4.1.12. Gönderici Tarafından Yapılan İstif ve Ambalajlamadan Nakliyeci Sorumlu mudur? 4.2. Yurtiçi Nakliyat Sorumluluk Sigortaları 4.2.1. Yurtiçi Nakliyat Sorumluluk Sigortalarının Genel Özellikleri 4.2.2. Yurtiçi Taşımalarda Taşıyıcının Sorumlu Olduğu Durumlar 4.2.3. Yurtiçi Taşımalarda Taşıyıcının Sorumlu Olmadığı Durumlar 4.2.4. Yurtiçi Taşımalarda Taşıyıcının Sorumluluk sınırı
5. AVARYA 5.1. MÜŞTEREK AVARYA(General Average): 5.2. HUSUSİ AVARYA 6. KULÜP SİGORTALARI (P&I) 6.1. KULÜP SİGORTALARINDA ÜYELİK 6.2. KULÜP SİGORTASININ TEMİNAT KAPSAMI 6.3. GEMİNİN KUSURLU OLMASI 6.4. TAŞIYANIN SORUMLU OLMADIĞI DURUMLAR 6.5. İHBAR SÜRESİ 6.6. YÜKTE HASAR TESPİT EDİLMESİ DURUMUNDA YAPILMASI GEREKENLER İKİNCİ BÖLÜM GÜMRÜKLÜ SAHALARA GİDEN VEYA GELEN MALIN İZLEDİĞİ YOL 1. İHRAÇ MALININ İZLEDİĞİ YOL 1.1. Malın Yüklenmesi 1.1.1. İhracatçının Deposunda Yapılan Yüklemede Düzenlenen Belgeler 1.2. Malın Yurtdışı Edilmesi 1.2.1. Malın Gümrüğe Ulaşmasından Sonra Düzenlenen Belgeler 1.2.2. Malın Fiziki Muayenesi Sonrası Düzenlenen Belgeler
2. İTHAL MALININ İZLEDİĞİ YOL 2.1. Yurda Giren Malın Fiili İthali 2.2. Malın Birden Fazla Gümrük Rejimine Tabi Olması 2.2.1. Örnek Olay 3. Gümrük Kontrolleri 3.1. Sarı Hat 3.2. Kırmızı Hat 3.3. Mavi Hat 3.4. Küşat 3.5. Elleçleme(Elleişleme) 3.6. Malın Numunesinin Gümrük Laboratuarına Gönderilmesi 3.7. İthalata Uygunluk Tespit Numunesi Alınması 4. DIŞ TİCARETTE TESLİM VE ÖDEME ŞEKİLLERİ 4.1. Dış Ticarette Teslim Şekilleri Ve Sorumluluk Sınırı 4.1.1. Örnek Olaylar 4.2. Teslim Şekilleri 4.2.1. Exw (Ex Works) 4.2.2. Fca (Free Carrier) 4.2.3. Cpt (Carriage Paid To) 4.2.4. Cıp (Carriage And Insured Paid To) 4.2.5. Dat (Delivered At Terminal) 4.2.6. Dap (Delivered At Place) 4.2.7. Ddp (Delivered Duty Paid) 4.2.8. Fas (Free Alongside Ship) 4.2.9. Fob (Free On Board) 4.2.10. Cfr (Cost And Freight)
4.2.11. Cıf (Cost Insurance And Freight) 4.3. Dış Ticarette Ödeme Şekilleri 4.3.1. Peşin Ödeme 4.3.2. Mahsuben Ödeme 4.3.3. Vesaik Mukabili Ödeme 4.3.4. Mal Mukabili Ödeme 4.3.5. Kabul Kredili Ödeme 4.3.6. Karşı Ticaret 4.3.7. Konsinye Satışlar 4.3.8. Akreditif ÜÇÜNCÜ BÖLÜM NAKLİYAT SİGORTALARINDA HASAR UYGULAMALARI VE SOVTAJ 1. ZİYA VE HASAR KAVRAMLARI 2. NAKLİYAT HASARLARINDA GEREKLİ OLAN BELGELER NELERDİR? 2.1. Belgelerin Tanımları 2.1.1. Sevk İrsaliyesi 2.1.2. Taşıma İrsaliyesi 2.1.2.1. Sevk İrsaliyesi İle Taşıma İrsaliyesi Arasındaki Farklar 2.1.3. Fatura (Invoice) 2.1.3.1. Ticari Fatura 2.1.3.2. Proforma Fatura 2.1.4. Gümrük Beyannamesi 2.1.5. Çeki Listesi (Packing List)
2.1.6. Konşimento 2.1.6.1. Deniz Konşimentosu (Bill Of Ladings, B/L) 2.1.6.2. Havayolu Konşimentosu (Airwaybill / Awb) 2.1.6.3. Demiryolu Hamule Senedi (Cım Rail) 2.1.6.4. Karayolu Taşıma Senedi (Cmr) 2.1.7. Ordino 2.1.8. Tır Karnesi 2.1.9. Atr Dolaşım Belgesi 2.1.10. Euro 1 Mense Belgesi 2.1.11. Menşe Belgesi 2.1.12. Serbest Bölge İşlem Formu 2.1.13. Statü Belgesi 2.1.14. Laboratuar(Kimyane) Formu 2.1.15. Ardiye Faturası 2.1.16. Hasar Tutanağı 2.1.16.1. Gümrük Rezerv Zaptı 2.1.16.2. Resmi Makamlarca Düzenlenen Tutanaklar 2.1.16.3. İrsaliye, Konşimento Gibi Belgeler Nasıl Tutanak Haline Getirilir? 2.1.16.4. Nakliyeciyle Alıcı Arasında Düzenlenen Tutanak 2.2. Belgelerin İncelenmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Başlıca Hususlar 3. NAKLİYAT SİGORTALARINDA HASAR UYGULAMALARI 3.1. Hasarda Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar 3.1.1. Hasarda Yakın Sebebin Tespit Edilmesi 3.1.2. Teminat Dışı Bırakılan Hasarların Somut Ge-
rekçelere Dayandırılma Gerekliliği 3.1.2.1. Hasarın Teminat Dışında Bırakılması Gerektirecek Hususların Bazıları 3.2. Tazminat Ödeme Süresi 3.3. Başlıca Hasar Türleri Ve Örnek Olaylar 3.3.1. İstif Ve Ambalaj Hatası Nedeniyle Meydana Gelen Hasarlar 3.3.1.1. İstif ve Ambalaj Hatasını Öne Sürebilme Şartları Nelerdir? 3.3.1.2. Ambalajlamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 3.3.1.3. İstiflemede Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 3.3.1.4. İstif Hatası Örnekleri 3.3.1.5. Örnek olay: İstif Hatası Hasarı 3.3.2. Sefere ve Yola Uygun Olmayan Araçlarla Yapılan Taşıma Hasarları 3.3.2.1. Aracın Sefere ve Yüke Uygunluğuyla İlgili Örnekler 3.3.3. Sarsıntı Sebebiyle Meydana Gelen Hasarlar 3.3.3.1. Örnek Olay: Araç Üstündeki Paletlerin Dağılması Hasarı 3.3.4. Ambar Buğusu 3.3.4.1. Ambar Buğusu Poliçe Teminatı Kapsamında mıdır? 3.3.4.2. Örnek olay: Ambar Buğusu Hasarı 3.3.5. Islanma Hasarları 3.3.5.1. Deniz Taşımalarında Meydana Gelen Islanma Hasarları
3.3.5.2. Karayolu Taşımalarında Meydana Gelen Islanma Hasarları 3.3.5.3. Örnek Olay: Gemi Ambarındaki Malın Islanması Hasarı 3.3.5.4. Örnek Olay: Konteynırdaki Malın Islanma Hasarı 3.3.5.5. Örnek Olay: Rulo Sacın Islanma Hasarı 3.3.6. Eksiklik Hasarları 3.3.6.1. Eksiklik Nelerden Kaynaklanır? 3.3.6.1.1. Seferde Meydana Gelen Eksiklik 3.3.6.1.2. Olağan Fireden Kaynaklanan Eksiklik 3.3.6.1.3. Orijinden Kaynaklı Eksiklik 3.3.6.1.4. Yetkili Mercilerce Numune Alınmasından Kaynaklı Eksiklik 3.3.6.1.5. Ölçüm Tartım Farklılıklarından Kaynaklanan Eksiklik 3.3.6.2. Draft Survey Nedir? 3.3.6.3. Örnek Olay: Gemide Taşınan Dökme Yükteki Eksiklik Hasarı 3.3.6.4. Örnek Olay: Numune Alımından Kaynaklanan Eksiklik Hasarı 3.3.7. Çarpma, Çarpışma, Devrilme, Yangın Hasarları 3.3.7.1. Köprü Ve Üst Geçide Çarpma Hasarları 3.3.7.2. Konteynır Devrilmesi Hasarları 3.3.7.3. Örnek Olay: Yaş Sebze Taşıyan Kamyonun Devrilmesi Hasarı 3.3.8. Hırsızlık, Gasp Hasarları 3.3.8.1. Örnek Olay: Gasp Hasarı 3.3.9. Yükleme Ve Tahliyede Meydana Gelen
Hasarlar 3.3.9.1. Örnek Olay: Forklift Darbesiyle Meydana Gelen Hasar 3.3.10.Muhtelif Hasar Örnekleri 3.3.10.1. Örnek Olay: Emtianın Yanlış Antrepoya Teslimi 3.3.10.2. Örnek Olay: Malın Kendi Kusurundan Kaynaklanan Hasar Talebi 3.3.10.3. Örnek Olay: Malın Bozulması/Kuruması Hasarı 3.3.10.4. Örnek Olay: Taşınan Yumurtaların Donması Hasarı 3.3.10.5. Örnek Olay: Açık Alanda Depolanan Malın Çuvallarının Patlaması 3.3.10.6. Örnek Olay: Sigorta Süresinin Sona Ermesi 3.3.10.7. Örnek Olay: Canlı Hayvan Hasarı 3.3.10.8. Örnek Olay: Akaryakıt Karışım Hasarı 3.3.10.9. Örnek Olay: Sıvı Yük Taşıma Hasarı 3.3.10.10. Örnek Olay: Frigorifik Araçta Taşınan Malın Hasarı 4. DAVA SAY(KURTARMA) MASRAFLARI 4.1. SOVTAJ 4.1.1. Sovtajın Değerinin Düşmesine Neden Olan Etkenler Nelerdir? 4.1.2. Hangi Malların Sovtajı Yapılmaz? 4.1.3. Sovtaja Konu Edilmeyen Mallar Ne Yapılmalıdır? 4.1.4. Sovtaj Teklifi Veren Firmaların Tekliften Yaz
Geçmesi 4.1.5. Yurtdışındaki Malların Sovtajı Nasıl Yapılır? 4.1.6. Gümrüklü Bölgelerdeki Malların Sovtajı Nasıl Yapılır? 4.1.7. Sıfır Araçların Ve İş Makinelerinin Sovtajı Nasıl Yapılır? 4.1.8. Sovtaja Konu Edilen Malın Vergisi (Hurda Malın Vergisi) 4.1.9. Sovtaj Hesaplanmasında Eksik Sigorta Uygulaması DÖRDÜNCÜ BÖLÜM RÜCU 1. RÜCU NEDİR? 1.1. RÜCU HAKKININ ÖZELLİKLERİ 1.2. RÜCU HAKKININ KAYBEDİLMEMESİ İÇİN NE YAPILMALIDIR? 1.2.1. İhbar ve Zamanaşımı Süreleri 1.2.2. İhtarnamenin Gönderim Şekli 1.2.3. İhtarnamenin Şekil Şartı 2. TAŞIYICILARIN SORUMLULUK LİMİTLERİ (Taşıyıcıdan Tazmin Edilebilecek Maksimum Rücu Tutarı) 2.1. YURTDIŞI KARAYOLU TAŞIMALARINDA TAŞIYICI- NIN SORUMLULUK LİMİTİ
2.2. HAVAYOLU TAŞIMALARINDA TAŞIYICININ SORUM- LULUK LİMİTİ 2.3. DEMİRYOLU TAŞIMALARINDA TAŞIYICININ SO- RUMLULUK LİMİTİ 2.4. DENİZ TAŞIMALARINDA TAŞIYICININ SORUMLU- LUK LİMİTİ 2.5. YURTİÇİ TAŞIMALARDA TAŞIYICININ SORUMLU- LUK LİMİTİ 2.6. SDR NEDİR? 2.7. TAŞIYICININ SORUMLULUK SINIRININ HESAPLANMASIYLA İLGİLİ ÖRNEKLER 3. NAKLİYE SÜRECİNDE YER ALAN KİŞİ VEYA KURUMLARIN SORUMLULUKLARI 3.1. NAKLİYECİ 3.2. FREIGHT-FORWARDER 3.3. DONATAN, GEMİ ACENTESİ 3.4. STEVEDORE 3.5. GEMİYİ TUTUKLATMA 3.5.1. Gemiden Teminat Alırken Kulüp Teminat Mektubu mu, Banka Teminat Mektubu mu Kabul Edilmelidir? 4. RÜCUYLA İLGİLİ GENEL BİLGİLER 4.1. Hangi Hasarlarda Rücu İmkanı Bulunmaz? 4.2. Haricen Yapılan Masraflar Rücu Talebine Konu Edilebilir Mi? 4.3. Nakliyat Poliçesinde Sigorta Ettiren Olarak Yazılmış Olan Forwarder a rücu yapılabilir mi?
4.4. Sigortalı Firma İle Aynı Gruba Ait Olan Nakliyeciye Rücu Yapılabilir Mi? 4.5. İç Nakliye, Dış Nakliye, Aktarmaların Farklı Nakliyeci Firmalar Tarafından Yapılması Durumunda Rücu Hangi Firmaya Yapılabilir? 4.6. Konteynır İçindeki Malın Hasarı Taşıyıcıya Rücu Edilebir mi? 4.7. Göndericinin Yapmış Olduğu İstif Hatasından Nakliyeci Sorumlu Tutulabilir mi? 4.8. Sigortalıların Rücu İhtarı Göndermemesinin Başlıca Nedenleri TANIMLAR Geçici Depolama Yeri Antrepo Fiktif Antrepo Depo Transit Rejimi Supalan İthalat Astarya Süresi Demuraj(Sürastarya Süresi) Dökme Yük Gabari İstiap Haddi Karayolundaki Araçların Ölçüleri Low-Bed Konteynır
EKLER EK-1 İhtarname Örneği EK-2 Sevk İrsaliyesi EK-3 Taşıma İrsaliyesi EK-4 Fatura EK-5 Gümrük Beyannamesi EK-6 Çeki Listesi (Packing List) EK-7 Konşimento (B/L) EK-8 Hava Konşimentosu (Airwaybill/AWB) EK-9 Demiryolu Hamule Senedi (CIM Rail Consigment Note) EK-10 Karayolu Taşıma Senedi - CMR EK-11 Ordino EK-12 Tır Karnesi EK-13 ATR EK-14 Menşe Şehadetnamesi (Euro 1) EK-15 Serbest Bölge İşlem Formu EK-16 Labaratuar Tahlil Raporu Ek-17 Incoterms 2010 e göre alıcı/satıcı Görevleri YARARLANILAN KAYNAKLAR