HIZLI ALIŞTIRMALAR KILAVUZU



Benzer belgeler
Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla HIZLI ALIŞTIRMALAR KILAVUZU. Boyutlandõrma Örneği

Kirişin alt kõsmõnda esas donatõ merkezinden itibaren pas payõ=2.5 in

E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3, Tüm elemanlar 1.5 çapõnda çelik kablo.

ihmal edilmeyecektir.

Yapõlacaklar : DL + LL + PRESTRESS yükleme kombinasyonu için moment diagramõnõ belirleyiniz.

1.0 klf Ölü Yük (Çelik çerçeve elemanlarının zati ağırlığı dahil değil.) 0.5 klf Hareketli Yük

Ölü ve hareketli yük toplamına göre moment diyagramını çiziniz ve aşağıya doğru maksimum yer değiştirmeyi hesaplayınız.

Problem B. Beton duvar (perde) Beton. E = ksi, Poisson oranı = 0.2. Yapılacaklar

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla HIZLI ALIŞTIRMALAR KILAVUZU

Sadece kabloda sıcaklığın 100º Fahrenheit düşmesine bağlı olarak oluşan mesnet reaksiyonlarını ve yer değiştirmeleri belirleyiniz.

Bölüm X. Betonarme Boyutlama Örneği 1. Genel

Kirişte açıklık ortasındaki yer değiştirmeyi bulunuz. Kirişin kendi ağırlığını ihmal ediniz. Modeli aşağıdaki gibi hazırlayınız:

Problem C. E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3. Bütün çelik elemanlar L4x4 köşebenttir, Fy =36 ksi. Diyaframlar

Problem X. Kafes Kirişli Köprü. Çelik. E = ksi Poisson oranı = 0.3 Tüm elemanlar W6X12 Fy = 36 ksi. Betonarme Köprü Tabliyesi

A ve B düğüm noktalarında X yönündeki yer değiştirmeleri ve mesnet reaksiyonlarını bulunuz.

Giri Bilgileri. Sistem Geometrisi ve Eleman Bilgileri: h kat = 282. ekil 1 Kat çerçevesi (Ölçüler : cm) E = 2.85x10 7 kn/m 2 (C20) Poisson Oranı = 0.

SAP 2000 İLE BETONARME HESAPLAMA. Hazırlayan: Dr. Onur TUNABOYU Eskişehir Teknik Üniversitesi Müh. Fak. İnşaat Müh. Bölümü

Örnek 1 (Virtüel iş çözümü için; Bakınız : Ders Notu Sayfa 23 - Örnek 4)

ETABS - Serbestçe Yerleştirilebilen ve Değiştirilebilen Düğmeli Menu Gruplarõ

Örnek 1 (Kuvvet yöntemi çözümü için Bakınız: Ders Notu Sayfa 52 - Örnek 4)

Problem F. Hidrostatik Basınca Maruz Duvar. Beton. E = 3600 ksi, Poisson oranı = 0.2. Sınır Şartları

B düğüm noktasında aşağıya doğru 1'' lik yer değiştirme nedeniyle oluşacak mesnet reaksiyonlarını hesaplayınız.

Problem A. Beton duvar (perde) ve çelik çerçeve. Çelik. Fy = 36 ksi, E = ksi, Poisson oranı = 0.3. Kolonlar

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla ALIŞTIRMA KILAVUZU

Sekil 1 de plani verilen radye temelin statik analizini yaparak, isletme yükleri için S11 gerilme konturunu çizdiriniz.

Problemin çözümünde şu program olanakları kullanılmaktadır

Sekil 1 de plani verilen yapisal sistemin dinamik analizini yaparak, 1. ve 5. modlara ait periyotlari hesaplayiniz.

DL + LL + PRESTRES yükleme kombinezonu için moment diyagramını belirleyiniz. 4 parçaya ve 30 parçaya bölerek karşılaştırma yapınız.

Problem U. Tünel Kemer (Tonoz) Yapõ. Betonarme E =3600 ksi Poisson Oranõ = " kalõnlõğõnda betonarme duvarlar ve plaklar

FIRAT ÜNĐ. MÜHENDĐSLĐK FAK. ĐNŞAAT MÜH. BÖLÜMÜ Güz ĐMÜ-413 Bilgisayar Destekli Boyutlandırma Arasınav (13 Kasım 2009) No: Adı Soyadı: Đmza:

Mesnetler A, B ve C noktalarõ şekildeki gibi Z doğrultusunda mesnetlenmiş (sabitlenmiş) tir.

SAP2000. Üç boyutlu Yapõlarõn Lineer ve Nonlineer Statik ve Dinamik Çözümlenmesi ve BAŞLARKEN

Yapılacaklar Verilen kolon için kritik burulma yükünü P-Delta ve iterasyon kullanarak hesaplayõnõz.

ETABS ile Betonarme Yapõlarõn Optimize Edilerek Modellenmesi ve Boyutlandõrõlmasõ

Problem Q. Beton E=5000ksi, Poisson oranõ =0.2 Kirişler: genişlik 24 inc derinlik 36 inc Kolonlar:24 x 24 inc

Problem C. Çelik Çerçeve. Çelik çerçeve. E = ksi Poisson oranı = 0.3 Bütün çelik elemanlar L4x4 köşebent Fy = 36 ksi Temel mafsallı.

Diyaframlar kendi düzlemlerinde rijittir Kolon temelleri ankastredir 250 pound 'luk adamın kütlesini kip-sec^2/in olarak alınız.

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla BOYUTLAMA KILAVUZU. TS500 ve Deprem Yönetmeliği Uyarlamalõ

Sismik İzolatörlü Bina - Nonlineer Zaman Alanı Analizi (Nonlinear Time History Analysis)

UDK TÜRK STANDARDI TS 6164/Aralõk 1988 İÇİNDEKİLER

Her bir şeride eş zamanlı olarak uygulanan HS20-44 kamyon yükü ve HS20-44L şerit yükünden en elverişsiz olanı için kontrol yapınız.

ETABS ile Çelik Yapõlarõn Optimize Edilerek Modellenmesi ve Boyutlandõrõlmasõ

SAP2000. Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla. ÖRNEKLER ve SAĞLAMA KILAVUZU

GÜZ DÖNEMİ YAPI STATİĞİ 1 DERSİ PROJE RAPORU

MODEM OPTIONS. for Nokia 7650 HIZLI KULLANIM KILAVUZU. Copyright 2002 Nokia.Tüm haklarõ mahfuzdur Issue 1

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz.

B Düğüm noktasõnda(mesnedinde) aşağõya doğru 1 yer değiştirmeye(çökmeye) bağlõ olarak oluşan mesnet reaksiyonlarõnõ hesaplayõnõz.

Yapõlacaklar Kendi ağõrlõğõ(zati ağõrlõk) ve hareketli yükten dolayõ çelik elemanlarda oluşan gerilmeleri inceleyiniz. AISC-ASD89 u kullanõnõz.

Sönüm Üstel Sayısı = 0.5

Sonlu elemanlarla analiz yöntemi uygulamalarõnda en fazla zaman alan kõsõm sonlu eleman hasõrlarõnõn üretimi ve düzenlenmesidir.

Ders 3 - Eğitim 3. İlk önce çizimleri ve aşağõdaki konularõ gözden geçirin. Yeni bir model başlatmak

Deprem hesabı eşdeğer deprem yükü yöntemine (Deprem Yönetmeliği Madde 2.7.1, DBYBHY-2007) göre yapılacaktır.

BETONARME PROJE SAP MODELLEMESİ. 1-SAP2000 Dosyasını açalım. 2- İlk olarak birimi kn m olarak değiştirin. 3-New Model a tıklayın. H.

Nokta Kenetleme Araçlarõ

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

ICS TÜRK STANDARDI TS 3816/Nisan 1983 İÇİNDEKİLER

SAP2000 v9 - A dan Z ye Adım Adım Eğitim Problemleri

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda,

Ders 1-Örnek 1. Yeni Model Başlatma. Kolon Hatlarõ (Aks Hasõrõ) Oluşturma. Görünüşleri Oluşturma (Plan ve Yandan Görünüş)

IDE CAD KULLANIM KILAVUZU. Proje Yeni. 1- Önce yeni projeyi şablonu kullanılarak başlat. "Arka Plan Beyaz"ı seç ve "aç" tıkla

Ders 9 Modelleme Ortamõ Araçlarõ

Çok Katlı Yapılarda Perdeler ve Perdeye Saplanan Kirişler

ICS TÜRK STANDARDI TS EN /Nisan 2002

İ Ç İ N D E K İ L E R

APC SUM48RMXLBP2U. APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ

İÇİNDEKİLER. 2. Cilt Ekler (İlave Yetenekler)... Sonlu Elemanlar Analizi

Dr. Bilge DORAN, Dr. Sema NOYAN ALACALI, Aras. Gör. Cem AYDEMIR

ortama kopyalanmasõ yasalara aykõrõdõr. Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999

ICS TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan İÇİNDEKİLER

UBET72 DM BETON KÖŞK YAPISI BETONARME STATİK HESAP RAPORU

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU

SEM2015 programı kullanımı

Bir Ağ Üzerindeki Müsait İşlevler Ağ Kablosunun Ağa Bağlanmasõ Makineyi Ağ üzerinde Kurmak Windows Yapõlandõrma

BÖLÜM KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın)

2000 de Programlarla Çalışmalar

IPACK LADDER. Arayüz Dökümantasyonu

Gerekli bağlantıları yapıp, ACS420 V3.03 programını çalıştırınız. Program açıldığında, LMS14 ün içindeki parametrelerin okunmasını bekleyiniz.

ÇELİK PROJE CAD UYGULAMA PROJESİ

Yapisal Analiz Programi SAP2000 Bilgi Aktarimi ve Kullanimi

Problem D. Eğik Mesnetler. E=29000 ksi, Poisson oranõ =0.3. Tüm elemanlar 10 feet uzunluğundadõr. Yapõlacaklar

SAP2000 v9 - A dan Z ye Adım Adım Eğitim Problemleri

Yağmur iniş borusu Farklı kesitlerde oluşturulabilen yağmur iniş boruları, çatı altı ve balkonlara dirsek bağlantı için ilave bağlantı boruları.

Kirişli Döşemeli Betonarme Yapılarda Döşeme Boşluklarının Kat Deplasmanlarına Etkisi. Giriş

BÖLÜM 04. Çalışma Unsurları

Burkulması Önlenmiş Çelik Çaprazlı Sistemler ile Süneklik Düzeyi Yüksek Merkezi Çelik Çaprazlı Sistemlerin Yapısal Maliyet Analizi Karşılaştırması

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN

ÇOK KATLI BİNALARIN DEPREM ANALİZİ

MEVCUT YAPININ DEPREM PERFORMANSININ BELĐRLENMESĐ

NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI

DİKKAT! BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90'DIR.

12. Kat Oluşturma. Bu konuda mevcut bir katın bilgilerini kullanarak nasıl yeni katlar oluşturulabileceği incelenecektir.

SECOM 838. Kullanlm Kllavuzu Baskl 1.16/01

33. Üçgen levha-düzlem gerilme örnek çözümleri

CAEeda TM GENEL TANITIM. EDA Tasarım Analiz Mühendislik

Teknik Doküman. Revit te 2B profil (family) nesne yaratmak

İskenderun Teknik Üniversitesi Betonarme Yapı Tasarımı

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda,

Transkript:

SAP2000 Yapõlarõ Sonlu Elemanlarla Çözümleme ve Boyutlama için Yazõlõmlar Serisi HIZLI ALIŞTIRMALAR KILAVUZU Bölüm III Betonarme Çerçeve Boyutlama Örneği COMPUTERS & ENGINEERING Sürüm 7.0, Ekim 1998 Türkçe Baskõ 1.7.2001

TELİF HAKKI Copyright Computer & Structures, Computers & Engineering. Her hakkõ saklõdõr. SAP2000 programõ ve ilgili tüm yazõlõ belgeler sahiplik ve çoğaltma haklarõ saklõ ürünlerdir. Evrensel sahiplik haklarõ Computers & Structures Inc.'a aittir. Türkçe yazõlõ belgelerin sahiplik haklarõ Computers & Engineering kuruluşuna aittir. Computers & Structures Inc. ve Computers & Engineering kuruluşlarõndan yazõlõ izin alõnmadan programõn lisanssõz kullanõmõ veya yazõlõ belgelerinin çoğaltõlmasõ tamamen yasaktõr. Daha ayrõntõlõ bilgi, yazõlõm lisansõ ve belgelerin kopyalarõ için başvuru adresi: Türkiye, Almanya ve Rus Fed. Devletleri Ana Dağõtõmõ: COMPUTERS & ENGINEERING Holzmühlerweg 87-89 D-35457 Lollar, ALMANYA Tel: 0049 6406 73667 Fax: 0049 6406 4745 E-Mail: baser@comp-engineering.com http://www.comp-engineering.com http://www.csiberkeley.com ftp://ftp.csiberkeley.com/webdld Copyright Computers and Structures Inc., 1978-2000 Copyright Computers & Engineering 1992-2000 CSI Logo'su Computers & Structures Inc. kuruluşunun tescilli ticari markasõdõr. SAP2000 Computers & Structures Inc. kuruluşunun ticari markasõdõr. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-ii

SORUMLULUK SAP2000 programõnõn ve yazõlõ belgelerinin hazõrlanmasõna büyük zaman, çaba harcanmõş ve maddi fedakarlõk yapõlmõştõr. Program tam olarak test edilmiş ve kullanõlmõştõr. Bununla birlikte programõ kullanõrken, kullanõcõ, programõn güvenilirliği veya kesinliği konusunda programõ hazõrlayan veya dağõtanlarõn herhangi bir sorumluluk almadõğõnõ veya bunu ima etmediğini kabul eder ve anlar. Program, betonarme çerçevelerin boyutlamasõ için çok pratik bir araçtõr. Programõn bundan önceki sürümleri çok başarõlõ olmuş ve çeşitli tür yapõlarda kullanõlmõştõr. Bununla beraber kullanõcõ, bu kõlavuzu tamamen ve dikkatlice okumalõ ve betonarme hesabõnda program algoritmalarõnõn kapsamadõğõ durumlarõ iyice anlamalõdõr. Kullanõcõ, programõn temel varsayõmlarõnõ açõkça anlamalõ ve programõn oluşturduğu sonuçlarõ kendisi bağõmsõz olarak kontrol etmelidir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-iii

TEŞEKKÜR Bu ürünün bugünkü durumuna gelmesinde yõllar boyu süren değerli çalõşmalarõyla katkõ sağlayan bütün mühendis meslekdaşlarõmõza teşekkür ederiz. Özellikle orjinal SAP serisi programlarõnõn kavramsallaştõrõlmasõ ve geliştirilmesinden sorumlu, California Berkeley Üniversitesi emekli profesörlerinden Dr. Edward L. Wilson õ özel olarak anõyoruz. Kendisinin devam eden orijinal çözümler üretmesi, programõn bu versiyonunda kullanõlan eşsiz kavramlar oluşturulmasõnda rol oynamõştõr. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-iv

Yukarõdan Bakõş Penceresi Ana Başlõk Çubuğu Başlõk Üst Menü Ana Araç Çubuğu Simge Durumuna Küçültme Düğmesi Ekranõ Kaplatma Düğmesi Yan Araç Çubuğu Kapatma Düğmesi Durum Çubuğu Güncel Birimler İmleç Yeri Koordinatlarõ SAP2000 MENÜLERİNİN TANIMLARI SAP2000 komutlarõna Uygulama Simgeli (İkon lu) Ana Araç Çubuğu, Yan Araç Çubuğu, ve Üst Menü'den (Pull Down) erişilecektir. Bununla birlikte Uygulama Simgeli araç çubuklarõ Üst Menü de bulunan işlemlerin çoğuna, daha çabuk erişimi sağlar. Atama (Assign) işlemi sõrasõnda hatõrlamanõz gereken iki önemli nokta vardõr. Birincisi; bir değeri atayacağõnõz nesneyi belirtmeden önce o değeri tanõmlamõş (Define) olmalõsõnõz. İkincisi; önce elemanlarõ seçmeli (Select) sonra onlara yeni büyüklükler atamalõ (Assign) ya da eskilerini değiştirmelisiniz. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-v

SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-vi

İÇİNDEKİLER: BÖLÜM III Betonarme Boyutlama Örneği III-1 Genel III-1 Modelin Tanõmlanmasõ III-2 Geometri III-3 Malzeme Özellikleri III-5 Yükleme Durumlarõ III-6 Çözümleme III-10 Alõştõrmayõ Başlatma III-11 Model Veritabanõ Dosyasõnõ Açma III-11 Modelin Çözümlenmesi III-13 Boyutlama Şartnamesinin Seçimi III-16 Boyutlamayõ Başlatma III-18 Eleman Özelliklerini Değiştirme III-25 Sonuç Değerlendirmeler III-30 SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-vii

Bölüm III Betonarme Boyutlama Örneği 1 Genel Bu alõştõrma bölümünde SAP2000 betonarme boyutlama modüllerinin birçok temel özellikleri açõklanmõştõr. Bu girişin amacõ, ilk kez kullananlara SAP2000 ile betonarme çerçeveleri boyutlamak için el alõşkanlõğõ kazandõrmaktõr. Program size birçok ABD ve uluslararasõ şartnameden birini seçip yapõyõ boyutlandõrma ve irdeleme olanağõnõ verir. Hõzlõ biçimde yararlanabilmeniz için programa geniş kapsamlõ bir ekranda yardõm eklenmiştir. Betonarme boyutlama hesaplarõ ile ilgili yeterli bilginiz olduğu ve geçerli betonarme şartnamesi ile onun dayandõğõ boyutlama kavramlarõnõ yeterince tanõdõğõnõz varsayõlmaktadõr. SAP2000 komutlarõna Uygulama Simgeli (İkon lu) Ana Araç Çubuğu, Yan Araç Çubuğu ve Üst Menü'den (Pull Down) erişilecektir. Bununla birlikte Uygulama Simgeli araç çubuklarõ Üst Menü de bulunan işlemlerin çoğuna, daha çabuk erişimi sağlar. Atama (Assign) işlemi sõrasõnda hatõrlamanõz gereken iki önemli nokta vardõr. Birincisi; bir değeri atayacağõnõz nesneyi belirtmeden önce o değeri tanõmlamõş (Define) olmalõsõnõz. İkincisi; önce elemanlarõ seçmeli (Select) sonra onlara yeni büyüklükler atamalõ (Assign) ya da eskilerini değiştirmelisiniz (Assign).

Modelin Tanõmlanmasõ Yapõ 4.cü Deprem Bölgesi'nde (yüksek deprem riskli bölge) bulunan ikiye iki gözlü, iki katlõ bir büro binasõdõr. ACI 318-99 şartnamesi kullanõlarak, özel moment karşõlayõcõ çerçeve olarak boyutlandõrõlmõştõr. ACI 318 ile ilgili bölümde belirtileceği gibi Deprem Yönetmeliğimizde tanõmlanan Süneklik Düzeyi Yüksek Çerçeve burada sözü geçen Özel Moment Karşõlayõcõ Çerçeve ye karşõ gelmektedir. 9 m 4.5 m 4.5 m ÇATI KATI DÖŞEME 3.0 m 9 m 90 kn 90 kn 45 kn 45 kn TEMEL 3.6 m Genel Eksen Başlangõç Noktasõ Şekil III-1 Moment Karşõlayõcõ Sünek Betonarme Çerçeve (Alõştõrma Örneği) SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-2

Geometri İki katlõ yapõnõn birinci katõnda kõsmi bir diyafram, çatõ katõnda tam bir diyafram vardõr. Şekil III-1 e bakõnõz. Üst ve alt katõn yükseklikleri sõrasõyla 3.0 m ve 3.6 m alõnmõştõr. No Yapõ Elemanõ Tanõmlama 1 Üst katta tipik kolon 0.30 m 0.30 m, donatõ öngörülmemiş, donatõ merkezine kadar pas payõ 0.05 m 2 Alt katta tipik kolon 0.45 m 0.45 m, donatõ öngörülmemiş, donatõ merkezine kadar pas payõ 0.05 m 3 Bütün diğer kirişler 0.30 m 0.60 m, donatõ öngörülmemiş, donatõ merkezine kadar pas payõ 0.05 m 4 En büyük açõklõklõ kiriş (Kiriş 33) 0.30 m 0.90 m, donatõ öngörülmemiş, donatõ merkezine kadar pas payõ 0.05 m Tablo III-1 Yapõsal Özellik Bilgileri (Alõştõrma Örneği) Şekil III-1a Çubuk Kesitlerinin Hacõmsal Görüntülenmesi (View > Set Elements > Show Extrusions ile) SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-3

Şekil III-1b Çubuk Eleman Tanõmlarõnõn Görüntülenmesi (View > Set Elements > Frames (Labels) ile) SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-4

Malzeme Özellikleri Modelde kullanõlan malzemenin özellikleri Tablo III-2 de verilmiştir. Kullanõlan malzeme BS25 (f cd =16.7 MPa) ve BÇIII (f yd =365 MPa) olarak öngörülmüştür. (Etriye BÇI). Kat döşemeleri diyafram olarak kabul edilmiş ve bu amaçla gerekli giriş bilgileri CONSTRAINT bölümünde verilmiştir. Kolon ve kirişlerde kullanõlan malzemenin aynõ olduğu varsayõlmõştõr. Bununla beraber, kayma donatõsõ boyuna donatõdan farklõdõr. Malzeme Özelliği Değeri 16.7 MPa = 16700 kn/m 2 E c 30250 MPa = 30250000 kn/m 2 f y 365 MPa = 365000 kn/m 2 f ys 191 MPa = 191000 kn/m 2 f cs 16.7 MPa = 16700 kn/m 2 f c Burada f cs betonun kayma hesabõnda kullanõlacak hesap dayanõmõnõ göstermektedir. Tablo III-2 Malzeme Özellikleri (Alõştõrma Örneği) SAP2000 çözümlemesinde E c değeri, çatlamayõ göz önüne alabilmek üzere değiştirilir. Kolonlar için %2 kadar donatõ olduğu varsayõlarak 0.4 çarpanõ, kirişler için de 0.5 çarpanõ kullanõlõr. Bu çarpanlar ACI 318-99 da biraz farklõdõr. ACI 318-99 un R10.11.1 bölümüne bakõn. TS500 birinci mertebe statik çözümlemede böyle bir azaltma öngörmemektedir. İkinci mertebe hesabõnda, örneğin narin kolonlarõn boyutlamasõnda, burada kullanõlan katsayõlar TS500 de önerilenlerle uyumludur. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-5

Yükleme Durumlarõ Çözümlemede dört yükleme durumu göz önüne alõnmõştõr. Sabit yük ve hareketli yük sõrasõyla DL ve LL yük durumu olarak tanõmlanmõştõr. Yanal deprem yükleri de sõrasõyla QX ve QY olarak adlandõrõlmõştõr. Sabit ve hareketli yükler kirişler üzerinde çizgisel yük olarak basitleştirilmiştir. Eşdeğer statik deprem kuvvetleri, diyaframlarõn ağõrlõk merkezlerine, yanal yükler olarak uygulanmõşlardõr. Yükleme durumu 1: DL 15 kn/m, diyaframa X doğrultusunda birleşen bütün kirişlerde (Kendi ağõrlõklarõ dahil) Sabit Yükler = DL (Dead Load) Kendi Ağõrlõklarõ Dahil Görüntülenmesi (Display > Show Loads > Frame > Show Loading Values ile) SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-6

Yükleme durumu 2: LL 7.5 kn/m, diyaframa X doğrultusunda birleşen bütün kirişlerde Hareketli Yükler = LL (Live Load) Görüntülenmesi (Display > Show Loads > Frame > Show Loading Values ile) SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-7

Yükleme durumu 3: QX X doğrultusunda eşdeğer statik deprem yükü X Doğrultusunda Deprem Yükü = QX (Quake-X) Görüntülenmesi (Display > Show Loads > Frame > Show Loading Values ile) SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-8

Yükleme durumu 4: QY Y doğrultusunda eşdeğer statik deprem yükü Y Doğrultusunda Deprem Yükü = QY (Quake-Y) Görüntülenmesi (Display > Show Loads > Frame > Show Loading Values ile) SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-9

Çözümleme İki katta bulunan diyaframlara, iki ayrõ diyafram yerdeğiştirme kõsõtlamasõ (diaphram constraint) uygulanmõştõr. Bu kõsõtlamalar her bir katta düğüm noktalarõnõn düzlem içi rölatif yerdeğiştirmelerini önler. Yanal deprem yüklerinin her katta diyafram ağõrlõk merkezine etkidiği varsayõlmõştõr. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu nun ACI 318-99 e Göre Boyutlama bölümünde önerilen 0.75 (1.40 DL + 1.7 LL) / φ yerine TS500 e uygun olarak 1.4 DL + 1.6 LL yükü ile bir P - çözümlemesi yapõlmõştõr. TS500 Standardõ'na göre, yapõda sadece sabit yük (DL) ve hareketli yük (LL) varsa, boyutlama için sadece 1.4DL+1.6LL yük kombinezonuna ihtiyaç vardõr. Eğer bu yükler yanõnda deprem yükleri de varsa aşağõdaki yük kombinezonlarõnõn gözönüne alõnmasõ gerekir: BETONARME1.SDB dosyasõnda bu yük kombinezonlarõ önceden hazõrlanmõştõr. Değiştirmeye gerek yoktur. İncelemek için Define > Load Combinations ile erişilebilir. İSİM YÜK KOMBİNEZONU DLLL 1.4 DL +1.6 LL DLLLQX1 DL + LL + EX DLLLQY1 DL + LL + EY DLLLQX2 DL + LL - EX DLLLQY2 DL + LL - EY DLQX1 0.9 DL + EX DLQX2 0.9 DL - EX DLQY1 0.9 DL + EY DLQY2 0.9 DL - EY Boyutlama Betonarme hesabõ ACI 318-99 / TS500 e göre yapõlmõştõr. SI birimleri kullanõlmõştõr. Giriş bilgisi veri tabanõ dosyasõ adõ, bu modelde BETONARME1.SDB dir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-10

Alõştõrmayõ Başlatma Aşağõda, modelin boyutlama işlemi adõm adõm açõklanmõştõr. Bu bölümü okurken bu adõmlarõ bilgisayarda uygulamanõz tavsiye edilir. Programõ başlatmayõ başardõğõnõzõ kabul ediyoruz. Bunu, Başlat (Start) Menüsü nden SAP2000 i çalõştõrarak yapabilirsiniz. Bu alõştõrmada, değişik seçeneklere hõzla erişmek için, Simgeli (İkonlu) Menü Çubuklarõ kullanõlmõştõr. Simgeli Menü Çubuklarõ nda bulunan birçok işleme Ana Araç Çubuğu ndan da ulaşõlabilir. SAP2000 ekranõnõn ayrõntõlõ açõklamasõ için Ekranda Yardõm õ kullanõn veya SAP2000 Getting Started elkitabõna başvurun (Ayrõca bu kitabõn başõnda ve sonunda bazõ kõsa açõklamalar verilmiştir). Program paketiyle birlikte gönderilen orijinal (EXCONC.SDB) dosyasõ programõn yerleştirildiği (\SAP2000\) dizininin EXAMPLES adlõ alt klasöründedir. Modele ait giriş bilgisi veritabanõ dosyasõnõn TS500 e uyarlanmõşõ (BETONARME1.S2K ve BETONARME1.SDB) bu Türkçe kitapla birlikte gönderilmektedir. Öncelikle, bu kitabõn eki olan CD-ROM dan programõn kurulduğu \SAP2000\EXAMPLES\ dizinine BETONARME1.SDB ve BETONARME1.S2K dosyalarõnõ kopyalayõnõz. Türkçe kitapta kn, m birimleri, İngilizce orijinalinde ise Kip-İnch birimleriyle hesaba başlanmõştõr. Bu örneklerde çözümleme modeli önceden hazõrlanmõştõr. Bu alõştõrma, betonarme hesabõnõn ana çizgilerini verir. SAP2000 i kullanarak yapõsal model oluşturma ve biçimlendirmeye aşina olduğunuz varsayõlmaktadõr. Model Veritabanõ Dosyasõnõ Açma 1. File (Dosya) menüsünde Open (Aç) düğmesini tõklayõn. Bu Open Model File diyalog kutusunu görüntüleyecektir. 2. Bu diyalog kutusunda : BETONARME1.SDB dosyasõnõ seçin Open (Aç) düğmesini tõklayõn. Ekran bu durumda düşey iki pencere görüntüleyecektir. Sol pencere modelin 6.60 m kotundaki planõnõ gösterir. Bu görünümde kesit adlarõ görünmemektedir. Modelin üç boyutlu bir görünüşü sağ pencerededir. Birimler ve İmlecin pozisyon koordinatlarõ alltaki Durum Çubuğu nda görüntülenir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-11

Not: Çok pencere ile çalõşõrken belirli bir pencerenin herhangi bir noktasõnõ tõklayarak o pencereyi aktif duruma getirebilirsiniz. Daha fazla ilerlemeden önce, modeli yeni bir isimle, diyelim ki ALISTIR1.SDB adõ ile kaydederek veri dosyasõnõn bir kopyasõnõ elde edeceğiz. Alõştõrma işlemi boyunca bu kopyayõ kullanacak ve orijinal dosyaya dokunmamõş olacağõz. 3. File (Dosya) menüsünden Save As (Farklõ isimle kaydet) i seçin. Bu işlem Save Model File As diyalog kutusunu görüntüleyecektir. 4. Bu diyalog kutusunda: Yeni dosya adõ ALISTIR1.SDB yi girin Not: Siz.SDB uzantõsõnõ yazmasanõz da program bu uzantõyõ otomatik olarak dosya adõna ekler. Save (Kaydet) düğmesini tõklayõn. Yeni isim Başlõk Çubuğu'nda Başlõk olarak görüntülenir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-12

Modelin Çözümlenmesi Şimdi modeli çözümleyeceğiz. Modeli çözümlemeden önce P- yükünü (İkinci mertebe teorisine göre çözüm) ve P- çözümlemesi için gerekli diğer parametreleri girmemiz gerekir. Bunun için: 1. Analyze (Çözümle) menüsünde Set-Options (Seçenekleri Ayarla) düğmesini seçin. Bu hemen ekrana Analysis Options diyalog kutusunu getirecektir. Bu diyalog kutusunda: Include P-Delta (İkinci mertebe hesabõnõ içersin) kutusunu işaretleyin. Set P-Delta Parameters (P-Delta parametrelerini ayarla) düğmesini tõklayõn. Bu P-Delta Parameters diyalog kutusunu getirir. Bu diyalog kutusunda: - Maksimum iterasyonu 5 yapõn. - DL (Sabit Yük) ölçek çarpanõnõ 1.4 olarak değiştirin ve Modify (Değiştir) i tõklayõn. - Load Case aşağõ açõlan basamaklõ menüyü tõklayõn. - LL (Hareketli Yük) ü seçin. - LL ölçek çarpanõnõ 1.6 olarak değiştirin ve Add (Ekle) yi tõklayõn. - P-Delta Parameters diyalog kutusunu kapamak için OK i tõklayõn. Analysis Options diyalog kutusunu kapamak için OK i tõklayõn. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-13

2. Ana araç çubuğunda Run Analysis (Çözümle) düğmesini tõklayõn. İçinde değişik çözümleme aşamalarõnõn ardõşõk olarak verildiği bir üst pencere açõlõr. Çözümleme tamamlandõğõnda ekran aşağõdaki şekilde görüntü verir: 3. Üst pencerenin sağõndaki dikey kaydõrma çubuğunu kullanarak çözümleme mesajlarõnõ gözden geçirin ve bir hata veya uyarõ mesajõ olup olmadõğõnõ kontrol edin. Bizim durumumuzda bunlar olmamalõdõr. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-14

4. Penceredeki OK düğmesini tõklayarak bu pencereyi kapatõn. Bu işlem, birinci yük durumu (DL) için şekil değiştirmiş modeli aktif olan pencerede (bu örnekte sağ pencere) aşağõdaki gibi görüntüleyecektir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-15

Boyutlama Şartnamesinin Seçimi Boyutlama şartnamesinin seçimi, Options (Seçenekler) menüsündeki Preferences (Tercihler) den harekete geçirilir. Önceden hazõr olan (default) şartname, betonarme kesit hesabõ için, ACI 318-99 dur. TS 500 e uyumlu olduğundan bu alõştõrmada aynõ şartname kullanõlmaktadõr. Gerçekleme amacõ ile aşağõdaki sõrayõ izleyelim. 1. Options menüsünde Preferences düğmesini tõklayõn. Bu Preferences diyalog kutusunu getirecektir. 2. Concrete (Beton) düğmesini tõklayõn. 3. Halen seçilmiş olan betonarme boyutlama şartnamesini, dayanõm azaltma çarpanlarõnõ, karşõlõklõ etki diyagramõ parametrelerini ve diğer parametreleri aşağõda verilen şekildeki gibi görebilirsiniz. ACI şartnamesini kullanarak TS500 e uygun kesit hesabõ yapabilmek üzere bütün dayanõm azaltma çarpanlarõnõ 1.0 olarak değiştirilmesi, buna karşõlõk malzeme tanõmõnda beton ve çelik için hesap dayanõm değerlerini girilmesi gerekir. Moment Büyütme Yöntemi nin uygulamasõnda ϕ katsayõsõ kullanõldõğõ için, bu işlemin çözümlemeden önce yapõlmasõna özen gösterilmelidir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-16

4. Katsayõlarõ 1.0 e değiştirdikten sonra diyalog kutusunu kapamak için OK düğmesini tõklayõn. 5. SAP2000 in Betonarme Elemanlarõ işleyeceğine emin olmak için Design Menüsünden Concrete Design (Betonarme Hesabõ) nõ seçiniz. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-17

Boyutlamayõ Başlatma Çözümleme aşamasõnõ tamamlamõş ve boyutlama şartnamesini seçmiş olarak şimdi ACI 318-99 un gereklerini kullanarak yapõnõn betonarme hesabõnõ TS 500 e göre yapacağõz. 1. Design (Boyutla) menüsünden Start Design/Check of Structure õ seçin. Bu durumda program çerçeve elemanlarõndan her birinin boyutlama hesabõnõ yapar (Eğer bazõ çerçeve elemanlarõnõ seçmiş olsaydõk sadece seçilmiş olan elemanlar hesaplanacaktõ). Biraz sonra aktif olan pencerede gerekli boyuna donatõlar görüntülenir. Kirişlerde çekme ve basõnç donatõlarõ ayrõ ayrõ gösterilir. Kolonlarda toplam donatõ görüntülenir. Görüntüde, etkili olan yük kombinezonu için olan donatõ alanlarõ verilir. (Donatõ alanlarõ m 2 olarak hesaplanacağõndan Durum Çubuğu nda birimleri kn ve cm ye değiştiriniz) Not: Modelde herhangi bir yük kombinezonu tanõmlanmadõğõndan, SAP2000 seçilen boyutlama yönetmeliği için bir yük kombinezonu takõmõnõ otomatik olarak sağlar (Betonarme için ACI). Önceden hazõr (default) yük kombinezonlarõ, aşağõdaki üç yoldan biri ile eklenebilir: SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-18

Define (Tanõmla) menüsünden Load Combinations (Yük Kombinezonlarõ) ve sonra da Define Load Combinations seçeneğinden Add Default Design Combo (Önceden Tanõmlõ Boyutlama Kombinezonu Ekle) yi bir defa tõklayõnõz. Ya da, eğer modelde tanõmlanmõş bir boyutlama yük kombinezonu yoksa; Design menüsünden Select Design Combos (Boyutlama Kombinezonlarõnõ Seç) i tõklayõnõz. Ya da, eğer modelde tanõmlanmõş hiç boyutlama yük kombinezonu yoksa; Design menüsünden Start Design/Check of Structure (Yapõnõn Boyutlama/Kesit Kontrolü ne Başla) yõ tõklayõnõz. 2. Bir kolon elemana, örneğin 2 numaralõ elemana sağla tõklayõn (Bkn. Şekil III-1 ve III-1b). Bu, eleman boyunca değişik kesitlerde, değişik yük kombinezonlarõ için, gerekli boyuna ve kayma donatõsõnõ gösteren Concrete Design Information (Betonarme Hesap Bilgileri) diyalog kutusunu açar (Bkn. aşağõdaki ekran). Bu diyalog kutusu, kesit hesabõ ile ilgili Details (Ayrõntõlar), seçilen elemanõn ReDesign (Yeniden Kesit Hesabõ) yapõlmasõna ilişkin değişiklik atamalarõ ve kolon Interaction (Karşõlõklõ Etki) özellikleri ile ilgili bilgiler de verebilir. Ancak, eğer eleman kolon değil de kiriş ise Interaction (Karşõlõklõ Etki) özellikleri söz konusu değildir ve Concrete Design Information (Betonarme Hesap Bilgileri) diyalog kutusundan alõnamazlar. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-19

3. Bu diyalog kutusunda: Concrete Design Information (Betonarme Hesap Bilgileri) diyalog kutusundan bir boyutlama kontrol noktasõ seçin. Not: Boyutlamada kullanõlan durak sayõsõ (parça sayõsõ+1) çözümleme aşamasõndan önce, kullanõcõ tarafõndan, Frame ve Output Segment (Çerçeve Parça Sayõsõ Çõktõsõ) düğmeleri yolu ile Assign (Ata) menüsünden girilir. Önceden hazõr olan (default) parça sayõsõ kirişler için 4 kolonlar için 2 dir. Details (Ayrõntõlar) düğmesini tõklayõn. Bu işlem, söz konusu noktada seçilmiş yük kombinezonu için donatõ alanlarõ, çarpanlarla artõrõlmõş momentler de dahil olmak üzere boyutlama parametrelerini gösteren bir Concrete Design Information ACI 318-99 (ACI 318-99 Betonarme Hesabõ) bilgileri ekranõnõ açar. Bu aşağõdaki gibidir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-20

SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-21

Concrete Design Information ACI 318-99 (ACI 318-99 Betonarme Hesabõ) bilgileri penceresini kapatõn. Interaction düğmesini tõklayõn. Bu işlem, söz konusu noktada seçilmiş yük kombinezonu için kolon karşõlõklõ etki diyagramõnõ ve hesap kuvvetlerinin mevcut durumunu gösteren bir diyalog kutusu açar. Karşõlõklõ Etki diyagramõ, değişik doğrultulardan bakabilmek için herhangi bir eksene göre döndürülebilir. Aşağõdaki ekrana bakõn. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-22

Interaction (Karşõlõklõ Etki) bilgileri diyalog kutusunu kapamak için Done (Tamam) düğmesini tõklayõn. Redesign (Yeniden Boyutla) düğmesini tõklayõn. Bu işlem, K katsayõlarõ, C m vb. katsayõlarõ içeren boyutlama çarpanlarõ giriş bilgilerini gösteren Element Overwrite Assignments (Eleman Atamalarõnõ Yenile) diyalog kutusunu açar. Bu çarpanlar yeniden boyutlama için değiştirilebilir (Bir sonraki şekle bkn.). Bir takõm elemanlarõn özelliklerini düzenlemek için başka bir seçenek Changing Member Properties (Kesit Özelliklerinin Değiştirilmesi) adlõ bir sonraki bölümde gösterilecektir. Element Overwrite Assignment (Eleman Atamalarõnõ Yenile) diyalog kutusunu kapamak için Cancel düğmesini tõklayõn. Concrete Design Information (Betonarme Hesap Bilgileri) diyalog kutusunu kapamak için Cancel düğmesini tõklayõn. Şimdiye kadar betonarme bir çerçeveyi çözümleyip kesit hesaplarõnõ yaptõk ve bazõ boyutlama bilgilerini gözden geçirdik. SAP2000 etkileşimli olarak boyutlama şartnamesini, eleman özelliklerini değiştirme, yük kombinezonlarõ ekleyip çõkarma vb. değişikliklerle çözümleme ve boyutlama kademelerinin tekrarlanmasõ olanağõnõ verir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-23

Bu alõştõrmada bir gösterim olarak bir sonraki bölümde bir takõm elemanda eleman özelliğini düzenleme/değiştirme işlemi yapacağõz. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-24

Eleman Özelliklerini Değiştirme Çözümleme ve ön boyutlama başarõlõ olarak tamamlandõğõndan, yeniden çözümlemeden önce bütün alt kat kolonlarõnda kesit özelliklerini değiştireceğiz. Başlangõçta çözümlemede bütün alt kat kolonlarõnda kesit tipi numarasõ 2 alõnmõştõ. İzleyen resimdeki ekrandan görülecek olan bu alt katõn bütün kolonlarõnõn kesit tipini 1 olarak değiştireceğiz. Modelde önceden kesit tipleri tanõmlanmõş ve bunlar 1, 2, 3 ve 4 olarak sayõsal adlandõrõlmõş olduğuna dikkat edilmelidir. Bu değişiklikleri yapmak için sağ penceredeki görünümü değiştirerek bütün kolonlarõ seçilebilecek şekilde görünür hale getireceğiz. Bu pencerenin bundan önceki boyutlamaya ait boyuna donatõyõ göstermekte olduğuna dikkat edin. 1. Ana Araç Çubuğu nda Show Undeformed Shape (Şekil Değiştirmiş Modeli Göster) düğmesini tõklayõn. 2. Görünüş elde etmek için ana araç çubuğunda 2D View (xz) (İki Boyutlu Görüş xz) düğmesini tõklayõn. 3. Ana araç çubuğunda Perspective Toggle (Perspektif Görüntü) düğmesini tõklayõn. Bu işlem üç boyutlu bir görüntü getirir. Ortadaki ikisi dõşõnda bütün kolonlar görülebilmektedir. Bu iki kolon biribirini örter durumdadõr. Onlarõ daha iyi görebilmek için modeli düşey bir eksen etrafõnda döndürmeliyiz. 4. View (Bakõş) menüsünde Set 3D View...(Üç Boyutlu Görüş) düğmesini tõklayõn. Plan View Direction Angle (Planda Doğrultu Açõsõ) değerini, Set 3D View penceresini çağõrarak 270 ten 300 e değiştirin, sonra OK düğmesini tõklayõn. Şimdi, bütün kolonlar görülmekte iken, boyutlama kesit bilgilerini değiştirmek için seçme yapabiliriz. SAP2000 nin kesitler için iki bilgi grubunu saklayabileceğini hatõrlayõn. Bunlardan biri çözümleme, diğeri boyutlama içindir. Burada kesit tipinin değiştirilmesi sadece boyutlamayõ etkileyecektir. Çözümleme kesitlerinde değişiklik yapmak için Design (Boyutla) menüsünde Update Analysis Sections (Çözümle Bölümlerini Yenile) maddesini kullanarak geçerli olan boyutlama durumundan çözümleme bilgilerini yenileme isteğinde bulunmalõsõn. 5. Geçerli boyutlama kesitleri düzenini görmek için aşağõdakileri yapõn: Design menüsünden Display Design Info...menü maddesini tõklayõn. Design Input (Boyutlama Verileri) düğmesini seçin. Çekme listesinden Design Sections (Kesitleri Boyutla) yõ seçin. OK i tõklayõn. Bu işlem aşağõda verildiği gibi boyutlama kesitlerini görüntüleyecektir. Şimdi alt katõn kolonlarõnõ seçip kesitlerini değiştirebiliriz. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-25

6. Alt katõn tüm kolonlarõnõ seçmek için şunlarõ yapõn: Ana Araç Çubuğu ndan Set Intersecting Line Select Mode (Kesişen Doğru Seçme Modunu Kur) düğmesini tõklayõn. Fare imlecini alt katõn en soldaki köşe kolonunun ortasõna götürün. Farenin sol düğmesine basõp basõlõ tutun. Basõlõ tutarken fare imlecini, alt kat kolonlarõnõn tümünü keserek elemanlarõn sağõna yatay olarak hareket ettirin. Bir lastik şerit çizgisi kesişen çizgileri gösterecektir. Lastik şerit çizgisini kesen bütün elemanlarõ seçmek için sol düğmeyi serbest bõrakõn. Not: Alt kat kolonlarõnõn tümünü seçmek için bu işlemi sadece bir kez yapmamõz gerekir. Herhangi bir eleman sadece o elemanõ tõklayarak da seçilebilir. Şimdi alt kat kolonlarõnõn seçimi işlemi tamamlanmõştõr. Seçilmiş elemanlar kesikli çizgi olarak belirir. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-26

7. Design (Boyutla) menüsünden Redefine Element Design Data...(Eleman Boyutlama Verisini Tekrar Tanõmla) yõ seçin. Bu işlem, kesitleri ve boyutlama çarpanlarõnõ düzenlemek üzere Element Overwrite Assignments (Eleman Atamalarõnõ Yenile) diyalog kutusunu görüntüleyecektir. Boyutlama çarpanlarõ yönetmeliğe bağõmlõdõr. Bu diyalog kutusundan kesitleri değiştirmek için; Element Section (Eleman Kesiti) alanõnda Change (Değiştir) düğmesini tõklayõn. Bu işlem Select Sections (Kesitleri Seç) diyalog kutusunu görüntüleyecektir. Bu diyalog kutusunda: - Bir kez tõklayarak 1 i seçin - Değişikliği kabul etmek için OK düğmesini tõklayõn. Element Overwrite Assignment (Eleman Atamalarõnõ Yenile) diyalog kutusunda OK düğmesini tõklayõn. Bu, yeni kesit özellikleri ve önceki statik hesap sonuçlarõ ile boyuna donatõnõn tekrar hesaplanmasõnõ sağlayacaktõr. Ana Araç Çubuğu ndaki Refresh Window (Görüntüyü Güncelleştir) düğmesini tõklayõnõz. 8. Yeniden hesaplanan boyuna donatõyõ görmek için aşağõdakileri yapõn: Design (Boyutla) menüsünden Display Design Info...(Boyutlama Bilgilerini Göster) menü maddesini tõklayõn. Design Output (Boyutama Sonuçlarõ) seçeneği düğmesini seçin. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-27

Çekme menüsünden Longitudinal Reinforcing (Boyuna Donatõ) yõ seçin. OK i tõklayõn. Bu işlem yeni kesit özellikleri ve önceki statik hesap sonuçlarõ ile yeniden hesaplanmõş boyuna donatõnõn görüntülenmesini sağlar. Ana araç çubuğundan 3D View (3-d) (Üç Boyutlu Görüş) düğmesini tõklayarak sonuçlarõn daha önce kullanõlmõş olan doğrultularda görüntülenmesini sağlayõn. Kesitleri değiştirmekle sadece bu kolonlarda donatõ alanlarõnõn değiştiğine dikkat edin. Farkõ görmek için bu görüntüyü, (Boyutmaya Başlama) daki ile karşõlaştõrõn. Kesit özelliklerinde boyutlama kademesinde yapõlan bu değişikliğin statik hesap sonuçlarõnõ doğrudan doğruya değiştirmediğinin anlaşõlmasõ önemlidir. Kullanõcõ yeni elemanlarla çözümlemenin yeniden yapõlmasõnõ istemedikçe, bu değişiklikler yeniden boyutlama işlemine özgü yerel değişikliklerdir. Başka bir deyişle, kesit özelliklerinin değiştirilmesi sadece gerilme değerlerini etkiler ve bu değişiklikten önceki çözümleme sonucunda elde edilmiş çarpanlarla artõrõlmõş eleman iç kuvvetlerini etkilemez. Eleman iç kuvvetlerinin, rijitliklerin (kesit özelliklerinin) değişmesi sonucu, yeniden dağõlõmõ çözümlemenin tekrarlanmasõ ile gerçekleştirilir. Kesit özellikleri, sadece seçilmiş bir elemanlar takõmõnda güncelleştirilebilir. Çözümlemenin ve boyutlamanõn tekrarlanmasõ için şunlarõ yapõn: Restore Previous Selection (Bir Önceki Seçimlere Geri Dön) ü Yan Araç Çubuğu ndan tõklayarak önceden seçilmiş olan çubuk elemanlarõ tekrar seçiniz. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-28

Design (Boyutla) menüsünden Update Analysis Section (Çözümleme Bölümlerini Yenile) yi tõklayõn. Bu işlem "Updating Analysis Section will unlock model! OK to update? (Çözümlemeyi değiştirmek modelin kilidini açacaktõr! Değişsin mi?) sorusunu içeren bir diyalog kutusu getirir. OK i tõklayõn. Analyze (Çözümle) menüsünden Run (Çalõştõr) õ seçin. Bu, hemen çözümleme işlemini başlatacaktõr. Çözümlemenin değişik kademelerini sõrasõ ile görüntüleyen bir üst pencere açõlõr. Boyutlama kademesinde kesit özelliklerinde yaptõğõmõz değişiklikler nedeni ile bu sonuçlar ilk yapõlan çözümlemedekinden kuşkusuz farklõdõr. Pencereyi kapamak için OK i tõklayõn. Design (Boyutla) menüsünden Start Design/Check of Structure (Yapõnõn Boyutlama/Kontrolüne Başla) yõ tõklayõn. Bu işlem yeniden boyutlamayõ ve gerekli yeni boyuna donatõnõn görüntülenmesini sağlayacaktõr. Son çözümleme sonuçlarõna dayanan boyutlama işleminden sonra farkõ görebilirsiniz. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-29

Sonuç değerlendirmeler SAP2000 betonarme hesap seçeneği ile ilgili alõştõrmanõn sonuna geldik. Amaç, daha ileri düzeyde seçenekleri tanõyõp kullanabilmeniz için birkaç temel işlemi aydõnlatõp göstermekti. Değişik konular üzerinde daha çok bilgi için programla birlikte verilen Help (Ekranda Yardõm) a başvurunuz. SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-30

Örnek1 Veri Dosyasõ (BETONARME1.S2K) : SAP2000 ORNEK1-3 BOYUTLU CERCEVE STATIK - TS500 ; File E:\CONC-TR-DENE\betonarme1.s2k saved 6.6.99 18:37:11 in KN-m SYSTEM DOF=UX,UY,UZ,RX,RY,RZ LENGTH=m FORCE=KN LINES=59 JOINT 1 X=0 Y=0 Z=0 2 X=9 Y=0 Z=0 3 X=18 Y=0 Z=0 4 X=0 Y=0 Z=3.6 5 X=9 Y=0 Z=3.6 6 X=18 Y=0 Z=3.6 7 X=0 Y=0 Z=6.6 8 X=9 Y=0 Z=6.6 9 X=18 Y=0 Z=6.6 10 X=0 Y=4.5 Z=0 11 X=18 Y=4.5 Z=0 12 X=0 Y=4.5 Z=3.6 13 X=18 Y=4.5 Z=3.6 14 X=0 Y=4.5 Z=6.6 15 X=18 Y=4.5 Z=6.6 16 X=0 Y=9 Z=0 17 X=9 Y=9 Z=0 18 X=18 Y=9 Z=0 19 X=0 Y=9 Z=3.6 20 X=9 Y=9 Z=3.6 21 X=18 Y=9 Z=3.6 22 X=0 Y=9 Z=6.6 23 X=9 Y=9 Z=6.6 24 X=18 Y=9 Z=6.6 25 X=9 Y=4.5 Z=6.6 26 X=9 Y=6.75 Z=3.6 RESTRAINT ADD=1 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=2 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=3 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=10 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=11 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=16 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=17 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=18 DOF=U1,U2,U3,R1,R2,R3 ADD=25 DOF=U3 ADD=26 DOF=U3 CONSTRAINT NAME=DIAPH1 TYPE=DIAPH AXIS=Z CSYS=0 ADD=7 ADD=8 ADD=9 ADD=14 ADD=15 ADD=22 ADD=23 ADD=24 ADD=25 NAME=DIAPH2 TYPE=DIAPH AXIS=Z CSYS=0 ADD=4 ADD=5 ADD=6 ADD=12 ADD=13 ADD=19 ADD=20 ADD=21 ADD=26 PATTERN NAME=TEMP MATERIAL NAME=CONC IDES=C M=2.54848 W=25 T=0 E=3.025E+07 U=.2 A=.0000099 NAME=STEEL IDES=S M=7.8271 W=76.81955 T=0 E=1.99948E+08 U=.3 A=.0000117 FY=248211.3 FRAME SECTION NAME=1 MAT=CONC WPL=4.903552 SH=R T=.3,.3 A=.09 J=1.14075E-03 I=6.750001E-04,.000675 AS=.075,.075 NAME=2 MAT=CONC WPL=4.90355 SH=R T=.45,.45 A=.2025 J=5.775047E-03 I=3.417187E-03,3.417187E-03 AS=.16875,.16875 NAME=3 MAT=CONC WPL=4.378171 SH=R T=.6,.3 A=.18 J=3.70786E-03 I=5.400001E-03,.00135 AS=.15,.15 NAME=4 MAT=CONC WPL=6.65482 SH=R T=.9,.3 A=.27 J=6.40075E-03 I=.018225,.002025 AS=.225,.225 FRAME 1 J=1,4 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 2 J=2,5 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 3 J=3,6 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 4 J=4,7 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 5 J=5,8 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 6 J=6,9 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 7 J=10,12 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 8 J=11,13 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 9 J=12,14 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 10 J=13,15 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 11 J=16,19 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 12 J=17,20 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 13 J=18,21 SEC=2 NSEG=4 ANG=0 JOFF=.6 RIGID=1 14 J=19,22 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 15 J=20,23 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 16 J=21,24 SEC=1 NSEG=4 ANG=0 17 J=5,4 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-31

18 J=6,5 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 19 J=8,7 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 20 J=9,8 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 21 J=4,12 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 22 J=6,13 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 23 J=12,19 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 24 J=13,21 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 25 J=20,19 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 26 J=21,20 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 27 J=23,22 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 28 J=24,23 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 29 J=7,14 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 30 J=9,15 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 31 J=14,22 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 32 J=15,24 SEC=3 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 33 J=13,12 SEC=4 NSEG=4 ANG=0 IOFF=.225 JOFF=.225 RIGID=1 LOAD NAME=DL TYPE=GRAVITY ELEM=FRAME ADD=1 UZ=-1 ADD=2 UZ=-1 ADD=3 UZ=-1 ADD=4 UZ=-1 ADD=5 UZ=-1 ADD=6 UZ=-1 ADD=7 UZ=-1 ADD=8 UZ=-1 ADD=9 UZ=-1 ADD=10 UZ=-1 ADD=11 UZ=-1 ADD=12 UZ=-1 ADD=13 UZ=-1 ADD=14 UZ=-1 ADD=15 UZ=-1 ADD=16 UZ=-1 ADD=17 UZ=-1 ADD=18 UZ=-1 ADD=19 UZ=-1 ADD=20 UZ=-1 ADD=21 UZ=-1 ADD=22 UZ=-1 ADD=23 UZ=-1 ADD=24 UZ=-1 ADD=25 UZ=-1 ADD=26 UZ=-1 ADD=27 UZ=-1 ADD=28 UZ=-1 ADD=29 UZ=-1 ADD=30 UZ=-1 ADD=31 UZ=-1 ADD=32 UZ=-1 ADD=33 UZ=-1 TYPE=DISTRIBUTED SPAN ADD=19 RD=0,1 UZ=-15,-15 ADD=20 RD=0,1 UZ=-15,-15 ADD=25 RD=0,1 UZ=-15,-15 ADD=26 RD=0,1 UZ=-15,-15 ADD=27 RD=0,1 UZ=-15,-15 ADD=28 RD=0,1 UZ=-15,-15 ADD=33 RD=0,1 UZ=-15,-15 NAME=LL TYPE=DISTRIBUTED SPAN ADD=19 RD=0,1 UZ=-7.5,-7.5 ADD=20 RD=0,1 UZ=-7.5,-7.5 ADD=25 RD=0,1 UZ=-7.5,-7.5 ADD=26 RD=0,1 UZ=-7.5,-7.5 ADD=27 RD=0,1 UZ=-7.5,-7.5 ADD=28 RD=0,1 UZ=-7.5,-7.5 ADD=33 RD=0,1 UZ=-7.5,-7.5 NAME=QX TYPE=FORCE ADD=25 UX=90 ADD=26 UX=45 NAME=QY TYPE=FORCE ADD=25 UY=90 ADD=26 UY=45 PDELTA ITMAX=5 TOLD=.001 TOLP=.001 LOAD=DL SF=1.4 LOAD=LL SF=1.6 COMBO NAME=DLLL LOAD=DL SF=1.4 LOAD=LL SF=1.6 NAME=DLLLQY1 LOAD=DL SF=1 LOAD=LL SF=1 LOAD=QY SF=1 NAME=DLLLQX1 LOAD=DL SF=1 LOAD=LL SF=1 LOAD=QX SF=1 NAME=DLLLQX2 LOAD=DL SF=1 LOAD=LL SF=1 LOAD=QX SF=-1 NAME=DLLLQY2 LOAD=DL SF=1 LOAD=LL SF=1 LOAD=QY SF=-1 NAME=DLQX1 SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-32

LOAD=DL SF=.9 LOAD=QX SF=1 NAME=DLQX2 LOAD=DL SF=.9 LOAD=QX SF=-1 NAME=DLQY1 LOAD=DL SF=.9 LOAD=QY SF=1 NAME=DLQY2 LOAD=DL SF=.9 LOAD=QY SF=-1 OUTPUT ; No Output Requested END ; The following data is used for graphics, design and pushover analysis. ; If changes are made to the analysis data above, then the following data ; should be checked for consistency. SAP2000 V7.10 SUPPLEMENTAL DATA GRID GLOBAL X "1" 0 GRID GLOBAL Y "2" 0 GRID GLOBAL Z "3" 0 GRID GLOBAL X "4" 18 GRID GLOBAL Y "5" 9 GRID GLOBAL Z "6" 6.6 MATERIAL STEEL FY 248211.3 MATERIAL CONC FYREBAR 365000 FYSHEAR 191000 FC 16700 FCSHEAR 16700 CONCRETESECTION 1 COLUMN COVER.05 REBAR RR-3-3 CONCRETESECTION 2 COLUMN COVER.05 REBAR RR-3-3 CONCRETESECTION 3 BEAM COVERTOP.05 COVERBOTTOM.05 CONCRETESECTION 4 BEAM COVERTOP.05 COVERBOTTOM.05 STATICLOAD DL TYPE DEAD STATICLOAD LL TYPE LIVE STATICLOAD QX TYPE QUAKE STATICLOAD QY TYPE QUAKE COMBO DLLL DESIGN CONCRETE COMBO DLLLQY1 DESIGN CONCRETE COMBO DLLLQX1 DESIGN CONCRETE COMBO DLLLQX2 DESIGN CONCRETE COMBO DLLLQY2 DESIGN CONCRETE COMBO DLQX1 DESIGN CONCRETE COMBO DLQX2 DESIGN CONCRETE COMBO DLQY1 DESIGN CONCRETE COMBO DLQY2 DESIGN CONCRETE CONCRETEDESIGN "ACI 318-99" PHIBENDING 1 PHICOMP(T) 1 PHICOMP(S) 1 PHISHEAR 1 CONCRETEFRAME 12 SECTION 1 LLRF 1 LMAJOR 1 LMINOR 1 KMAJOR 1 KMINOR 1 END SUPPLEMENTAL DATA SAP2000 Betonarme Çerçeve Boyutlama Kõlavuzu III-33