BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÖĞRETİMDE ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ ROLLERİ 1
BDÖ NEDİR??? Bilgisayar destekli öğretimde bilgisayar öğrenmenin meydana getirdiği bir ortam olarak kullanıldığı öğretim sürecini ve öğrenme motivasyonunu güçlendiren, öğrencinin kendi öğrenme hızına göre yararlanabileceği, kendi kendine öğrenme ilkelerinin bilgisayar teknolojisiyle birleşmesinden oluşmuş bir öğretim yöntemidir. 2
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ Bilgisayarın kullanıldığı sınıfta eğitim veriliyorsa,klasik sınıf ortamından farklı bir ortamda olunduğu bir gerçektir. Bu yüzden sınıf içi denetiminde farklı yöntemler uygulanmalıdır. Bu durumda öğretmen doğrudan bilgiyi aktaran kişi olmaktan çok,bilgiye yönlendiren kişi olmalıdır. 3
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ Oluşturmacı öğrenme yaklaşımında öğretmen öğrenmeyi kolaylaştıran bir yardımcı,herhangi bir gereksinme anında kendisine başvurulabilecek bir danışman rolündedir. Oluşturmacı öğretmenlerin temel özellikleri: Öğrencilerin kendi öğrenmelerini yöntemlerini ve kendi başlarına karar verme yeteneklerini cesaretlendirir ve kabul eder. Öğrencilerin ilk tepkilerinin ayrıntısını araştırır. 4
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ Öğrencilerin yapmamaları gereken davranışları açık ve net bir biçimde ortaya koymalı;böylece öğrencilerin bilgisayarın oyuncak değil,bir eğitim aracı olduğunu kavramalarını sağlamaktır. Sınıfı etkin bir biçimde yönetebilmek için sabırlı ve esnek olmalıdır. 5
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ Görevleri tasarlarken sınıflandırma, çözümleme, tahmin, ve yaratma gibi bilişsel terminolojiyi kullanır. Dersi yürütmek,öğretimsel stratejileri ve içeriği değiştirmek için öğrencilerin tepkilerini hesaba katar. Kavramlar ile ilgili kendi anlamlarını paylaşmadan önce öğrencilerin bu kavramlar hakkındaki düşüncelerini sorgular. Öğrencilere açık-uçlu sorular yönelterek onları araştırmaları ve sorgulamaları için cesaretlendirir. 6
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ öğrencilerin hem kendileri ile hem de diğer öğrencilerle karşılıklı konuşma ve tartışmalara girmeleri konusunda cesaretlendirir. Soruları yönelttikten sonra bekleme süresi verir. 7
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ Öğrenciler için önce mevcut varsayımları ile çelişebilecek deneyimler yaratır ve daha sonra varsayımlar ve bakış açılarını tartışmaları konusunda onları cesaretlendirir. 8
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ Bu temelde öğretim ortamlarında gerek öğrencilerin,gerekse öğretmenlerin en önemli yardımcısı ve destekleyicisi teknolojidir. Teknoloji bu tip öğretim ortamlarında öğrencilere bilgiyi kendi zihinsel süreçlerine uygun bir biçimde etken olarak oluşturabilecekleri,bu bilgiyi paylaşabilecekleri,akranları ve öğretmenleri ile sürekli bir işbirliği ve etkileşim içerisine girebilecekleri araçlar sunmaktadır. 9
BDÖ DE ÖĞRETMENİN ROLÜ Oluşturmacı öğrenme yaklaşımı öğretmenlere her bir öğrenci için öğrenmeyi bireyselleştirebilecek teknolojik araçları kullanarak bilişsel süreçleri değerlendirebileceği bir esneklik getirmektedir. 10
McKenzie nin öğretmen modelleri Öğretmenlerin teknoloji yeterliliklerini 4 aşamada tamamlayan McKenzie (2000) bu kapsamda önerdiği modelde teknolojiyi sadece öğretimi tamamlamak olarak değil aynı zamanda onu yeniden tanımlamak için eğitim programı ile bütünleştiren tiren dört aşamalı amalı bir öğretmen modelinden bahsetmektedir: Okuryazarlık öncesi son kullanıcı Yazılım teknikleri Elektronik gelenekselciler Tekno-oluşturmacılar 11
BDÖ DE ÖĞRENCİNİN ROLÜ Araştıran,sorgulayan, değişik bakış açıları ve yaklaşımlar ortaya koyabilen,kendi öğrenmesinden sorumlu,özetle öğrenme sürecinin her aşamasına etkin bir biçimde katılan bireyler bilgisayar destekli öğretim ortamlarındaki öğrenci kimliğini ifade etmektedir. 12
BDÖ DE ÖĞRENCİNİN ROLÜ Bilgisayar destekli öğretim ortamlarının gerektirdiği teknolojik yeterlilikleri yerine getirebilmeleri İşbirliğine dayalı ortamlarda görev alabilmeleri Öğrenme süreçlerinde öğrencilerin etkin olmaları ÖĞRENCİ ROLLERİ Öğrenci öğrenme süreçlerinde sorumluluk almaları Öğretmenlerine katkı sağlayabilecek her türlü olanaktan yararlanmaları Öğrendiklerini kullanmak ve uygulamak için fırsatları değerlendirmeleri Öğrenci-öğrenci ve öğrenci-öğretmen etkileşiminin sağlanmasına yönelik çaba göstermeleri 13
BDÖ DE ÖĞRENCİNİN ROLÜ Bilgisayar destekli öğretim ortamlarının gerektirdiği teknolojik yeterlilikleri yerine getirebilmelidir: öğretim etkinlikleri farklı beceriler gerektiriyorsa öğrenciler ders işlemeye başlamadan önce gerekli becerilerin öğretilmesi için eğitime alınmalı ve öğrencilere gerekli konularda eğitim verilmelidir.aksi taktirde öğrencilerin başarısız olma ihtimalleri ortaya çıkar. 14
BDÖ DE ÖĞRENCİNİN ROLÜ İşbirliğine dayalı ortamlarda görev alabilmelidir: öğrencilerin yaşam boyu öğrenme becerileri elde edebilmeleri ve meslek yaşamlarına hazırlanabilmeleri için işbirlikli çalışmalar yapmaları gerekmektedir. 15
BDÖ DE ÖĞRENCİNİN ROLÜ Öğrenme süreçlerinde öğrenciler etkindir: Bilgisayar destekli öğretim süreçlerinde öğrenciler yeni bilgileri araştırarak, çeşitli deney süreçlerinden geçirerek bireysel olarak anlamlandırırlar. Öğrenci öğrenme sürecinde sorumluluk alır: Grup çalışmalarında öğrenciler öğretmenlerinin veya diğer öğrencilerin kontrolleri altında öğrenmelerini devam ettirebilirler. 16
BDÖ DE ÖĞRENCİNİN ROLÜ Öğrenmelerine katkı sağlayabilecek her türlü olanaktan yararlanır: Bilgisayar destekli öğrenme ortamları öğrencilere farklı kaynaklardan yararlanma fırsatı sunmaktadır.öğrenciler ulaştıkları farklı kaynakları öğrenmeleri açısından düşünmeli ve öğrenmeleri mümkün olan en fazla sayıda kaynaktan gerçekleştirmelidirler. 17
BDÖ DE ÖĞRENCİNİN ROLÜ ÖĞRENDİKLERİNİ KULLANMAK VE UYGULAMAK İÇİN FIRSAT DEĞERLENDİRİRLER: Bilgisayar destekli öğretim uygulamaları öğrencilere öğrendikleri bilgileri animasyonlar ve çeşitli öğretim programları yardımıyla pratik yapma olanağı vermektedir.öğrenciler bu programlar yardımıyla bilgilerini pratik uygulamalara dökmeli ve olanak bulduklarında da gerçek yaşamlarında uygulamalıdırlar. öğrenci-öğrenci ve öğrenci-öğretmen etkileşiminin sağlanmasına yönelik çaba gösterir: Etkili öğrenmeler öğrenci-öğrenci ve öğrenci-öğretmen etkileşiminin üst düzeyde olduğu ortamlarda gerçekleşmektedir.öğrenciler de bilgisayar destekli öğretim uygulamalarının sağladığı katkılardan yararlanarak etkileşimlerini arttırmalı ve öğrenmelerini en üst düzeye çıkarmalıdır. 18
BDE NİN TARİHÇESİ 19