ilk izlenim her şey.
ilk IV izlenim
her şey. V Chıp Kıdd
ISBN 978-605-322-289-7 2015, Chip Kidd Orijinal adı ve yayıncısı: Judge This, TED Books Türkçe yayın hakları Akcalı Telif Hakları tarafından sağlanmıştır. Optimist Yayım Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti. Sertifika no. : 11970 Telefon : 0216 481 29 17-18 e-posta: optimist@optimistkitap.com www.optimistkitap.com facebook.com/optimistkitap twitter.com/optimistkitap www.youtube.com/optimistkitap www.optimistkitapblog.com Optimist yayın no. : 418 Konu : Yaşam Kültürü Çeviren : Taner Gezer Düzelti : Utku Umut Bulsun Yayına hazırlayan : Cemal Engin Basım : Mart 2016, İstanbul Düzenleme : Nermin Uçar Vatan Baskı ve cilt : Acar Basım ve Cilt San. Tic. A.Ş. Sertifika no. : 11957 Beysan Sanayi Sitesi Birlik Cad., No: 26 Acar Binası Haramidere - Avcılar/İstanbul Tel: 0212 912 05 54
J.D. McClatchy ye
Aksi belirtilmeyen tüm fotoğraflar Chip Kidd tarafından iphone 5S le çekilmiştir.
İlk izlenimi akıldan çıkarmak kolay değildir. Bir yün mor renge boyandığı andan itibaren kim ona beyazlığını yeniden kazandırabilir ki? Saint Jerome, M.S. 331 420
Bir şeyi tam olarak açıklamama izin verin. Richard M. Nixon
Tanrı, her zaman gizemi açıklamak için icat edilmiştir. Richard P. Feynman
O halde,
Bu kitapla ilgili ilk izleniminiz nedir?
Kitabı hâlâ okuduğunuza göre; o kadar da fena değil. 2 Ya da yeterince ilgi çekici. Dünya algımızı ilk izlenimlerimiz ve hakkımızdaki ilk izlenimler belirler. Her şeyin başlangıcı budur: arkadaşlar, işyeri, ürünler, deneyimler, mağazalar, internet, eğlence sektörü, ilişkiler, tasarım Ve ilk izlenimlerimiz doğrultusunda yargılara varırız. Buna engel olmak mümkün değildir. Kulağa kötü geliyor, değil mi? Çocukluktan beri duymuşuzdur: Hiçbir şeyi görüntüsüne göre yargılama. Ama yaparız. Çünkü görsel bir kültürde yaşıyoruz ve zihnimiz gördüklerimize anında tepki verir. Önemli olan yargıda bulunmamız değil, bunu nasıl yaptığımızdır. Zekâyla mı? Empatiyle mi? Şefkatle mi? Örneğin tasarımı ele alırsak, yargıda bulunmama kuralı hiçbir anlam ifade etmez. Tasarım, doğası gereği, ilk karşılaşmada yargılanmayı ister. Çünkü tasarımın bir problemi çözdüğü farz edilir. Eğer yargı vermiyorsanız Bir problem var demektir.
Kim bilir kaç tane gereksiz derecede karmaşık form doldurmak zorunda kalmışsınızdır. Kim bilir kaç tane nasıl kullanacağınızı kestiremediğiniz web sitesine yönlendirilmişsinizdir. İnternette en önemli şey, ilk izlenim ve bir bakışta içeriği kestirebilme gereksinimidir. Kitap kapakları tasarımı konusunda uzmanlaşmış bir grafik tasarımcı olarak, olumlu bir ilk izlenim bırakmak sadece çıkarıma gelmekle kalmaz, aynı zamanda işimin gereğidir. İster kâğıt üzerine mürekkeple çizilmiş olsun, ister bir ekranda pikseller halinde kitap kapağı sadece metnin kapağı değil, aynı zamanda kitapla kurduğunuz ilk temastır. Ancak problem çözmenin önemini anlamanız için grafik tasarımcı olmanız gerekmez: İster resmi evraklarla uğraşan bir memur, ister tıbbi verileri analiz eden bir doktor, bir programcı, ya da espresso makinesinin nasıl çalıştığını çözmeye çalışan bir barista olun, tasarımın işinizi kolaylaştırıp kolaylaştırmadığını anlayabilirsiniz. Bence ister kendi tasarladığım, isterse karşılaştığım ürünlere dair ilk izlenimin, birbirinin zıddı olan, iki çok önemli ve şaşırtıcı özelliği vardır: Açıklık ve Gizem. Otuz yıldır tasarımcılık yapan biri olarak, bu iki unsurun birlikte nasıl çalıştığına hep şaşırmışımdır, birbirine karıştırıldığında ya da yanlış kullanıldığında olanlara da Hem de nasıl karıştırılıyor! Politikacılar, özellikle açık davranmalarına ihtiyacımız olan zamanlarda dünyanın en gizemli varlıklarına dönüşebiliyor. Ve Aşırı Enformasyon çağında, biraz daha gizemli olsa hiç de fena olmayacak şeylerle karşılaşıyoruz (Aklıma hemen soyadı K harfiyle başlayan aile geliyor). O halde, iki soruyla başlayalım. İlki şu: 3
Ne zaman açık olmalısınız? 4 Bu, iletmek istediğiniz mesaja ve mesajın niteliğine bağlıdır. İnsanların sizi hemen anlamasını istiyorsanız, açık olmalısınız. Hayati ve önemli bilgilere ihtiyaç duyduğunuzda karşınızdakinin açık olmasını istersiniz örneğin telefonunuz ya da bilgisayarınız için teknik desteğe ihtiyaç duyduğunuzda ya da kaybolduğunuzda ve birisine yolu sorduğunuzda. Her iki durumda da açıklığa ihtiyacınız vardır ve olmaması can sıkıcı sonuçlar doğurabilir. Özellikle de GPS iniz çalışmıyorsa. Çok daha uç ancak yaygın bir örnek de 155 Polis İmdat kayıtlarına dair haberler. Her zaman için, Telefonlara bakan ben olsaydım olayın ne olduğunu anlayabilir miydim? diye düşünürüm. Cevabım duruma göre değişir. Elbette bu aramalar yoğun panik halindeyken yapılıyor, ancak bunlar insanın karşıdaki tarafından mutlaka anlaşılması gereken durumlar. Bu fikri gündelik hayatımızda karşımıza çıkan tasarımlara uyarlarsak, örnekler, evet, açıkça anlaşılır olmaya başlar:
Otoyol tabelaları. Kullanım kılavuzları. Çalar saatler. Acil çıkış yolları. Evlilik yeminleri. Dekorasyonun güzel bir yüzeyin, süslemelerin, detayların hiçbir öneminin olmadığı yerlerde, en çok ihtiyaç duyulan şey açıklıktır. Açıklık samimi, doğrudan, mantıklı, öz, dürüst, rahatça okunabilir olmalıdır. Saçmalığa yer yoktur. 5 Ancak bu ilke her şeye otomatik olarak uygulanırsa iş sıkıcı bir hal alabilir. Şimdi bu yang ın yin ine bakalım ve şu soruyu soralım: