GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI (Fertilizasyon, Segmentasyon, İmplantasyon ve Bilaminar disk) PROF. DR. İSMAİL SEÇKİN
FERTİLİZASYON A ) Germ hücrelerinin fertilizasyon bölgesine taşınması Oositin ampullaya ulaşması ( 25 dak. ) Spermiumların ampullaya ulaşması ( 10 sa. ). Semendeki prostaglandinlerin etkisi.kapasitasyon İnvitro döllenme süresi 12-24 saat
B ) AKROZOMAL REAKSİYON ve spermiumların korona radiata yı geçmeleri Akrosomal reaksiyon.hyaluronidase etkisi C ) Spermiumların Zona pellusida yı geçmesi ve ZONA REAKSİYONU Akrozin Norominidase etkileri Zona reaksiyonu
D ) Spermiumun sekonder ooosit yüzeyine teması ve sitoplasması içine girmesi sonrasında sekonder oosit te meydana gelen olaylar Spermiumun sekonder oosit içine girmesi Sekonder oosit teki olaylar. Ovum oluşumu. Dişi pronukleus oluşması Oosit sitoplasması içindeki spermiumdaki değişiklikler. Kuyruk kaybı. Erkek pronukleus oluşması Erkek ve dişi pronukleuslarda DNA duplikasyonu Erkek ve dişi pronukleusların membranlarının kaynaşması ZİGOT oluşumu
FERTİLİZASYONUN NETİCELERİ Diploid kromosom sayısına sahip zigot oluşumu Gelecekteki canlının cinsiyetinin belirlenmesi Cins variasyonlarının meydana gelmesi Yarıklanmanın ( Segmentasyon ) başlaması
YARIKLANMA ( SEGMENTASYON ) 2 Blastomerli dönem ( 30. Saat ) 4 Blastomerli dönem ( 40 50. Saat ) 8 Blastomerli dönem ( 60. Saat ) 12-16 Blastomerli dönem ( Morula ) 3-4 gün
BLASTOSİST OLUŞUMU Morula içinde uterin kaviteden sıvı geçişi nedeniyle küçük boşluklar oluşması Bu boşlukların birleşmesi sonucu içi sıvı dolu büyük boşluk içeren BLASTOSİST oluşumu Trofoblast Embrioblast Embriyonal ve Abembriyonal kutup 4 5. günde blastosist etrafındaki zona pellusida kaybolur 5,5 6 günde implantasyon ( Fundus uteri arka veya ön duvarına ). Sitotrofoblast.Sinsityotrofolast 7.Gün. Hpoblast ( Embriyonik endoderm )
Bilaminar Germ Diski ( 2. Hafta )
GELİŞİMİN 8. GÜNÜ Embriyoblastlardan hipoblastların üzerinde tek katlı prizmatik epitelden oluşan epiblastlar gelişir ( bilaminar disk ). Sitotrofoblastlardan amnioblastlar gelişir. Epiblastlar ve amniobastlarla sarılı amnion boşluğu oluşur. Sitotrofoblastlardan Hauser zarı ( ekzosölom ) gelişir. Hipoblast ve hauser zarı ile sarılan boşluğa primer vitellüs kesesi ( ekzosölom boşluğu ) denir.
GELİŞİMİN 9. 10. GÜNÜ Sinsisyotrofoblastlar endometrium içine tamamen gömülen blastosisti sarar. Sinsisyotroflastlar arasında küçük vakooller ve onların birleşmesiyle laküner boşluklar oluşur ( laküner dönem ). Lakünler, sinsisyotrofoblastlar abembriyonal kutupta henüz yayılmadığı için orada yoktur. Sitotrofoblastlardan ekstraembriyonik mezoderm tabakası oluşur ve amnion ve hauser zarı arasında yayılır. 10. Günde blastosistin endometrium içine gömüldüğü bölgedeki endometrial epitelde fibrin tıkaç oluşur.
GELİŞİMİN 11. 12. GÜNÜ Endometrial epiteldeki fibrin tıkaç epitel hücre rejenerasyonu ile kalkar ve yerini epitel alır. Laküner boşlukların birleşmesiyle laküner ağ şebekesi oluşur ve buraya dökülen maternal kan nedeniyle primitif uteroplasental dolaşım başlar. Sinsisyotrofostlar abembriyonal kutupta da yayılarak blastosisti tamamiyle sarar ve içinde laküner salar oluşur. Endometriumda desidual reaksiyon görülür. Ekstra emriyonik mezoderm içinde boşluklar görülür. 12. Günde hipoblastlardan gelişen yeni hücre tabakası Hauser membranının iç yüzeyinde yayılmaya başlamasıyla Hauser membranı abembriyonal kutba doğru boğumlanır.
GELİŞİMİN 13. 14. GÜNÜ Ekstra embriyonik mesoderm içindeki küçük boşlukların bileşmesiyle amnion ve primer vitellüs kesesini saran ekstra embiyonik sölom boşluğu oluşur. Bu boşluk amnion ve primer vitellüs keselerinin sitotrofoblasta bağlandığı bağlantı sapı dışında bu yapıları tamamen sarar. Sititrofoblast ve amnion boşluğunu döşiyen ekstra embriyonik mezoderme, ekstra embriyonik somatik mezoderm, vitellüs kesesini sarana ise ekstra embriyonik splaknik mezoderm denilir. Ekstra embriyonik somatik mezoderm, sitotrofoblast ve sinsisyotrofoblast tabakalarının üçü korion u oluşturur. Ekstra embriyonik sölom boşluğuna korion boşluğu ( kesesi ) da denir.
Hipoblastlardan dışarıya doğru gelişen yeni hücre tabakası giderek Hauser zarının iç yüzeyinde daha fazla yayılarak sekonder vitellüs kesesini oluşturur. Primer vitellüs kesesi abembriyonal kutupta kisk apı olarak bi üre kalır sonra kaybolur. Embriyonal kutupta sitotrofoblastların sinsisyotrofoblastlar içine çıkıntı yapmasıyla primer villüsler oluşur. Bunlar abemriyonal kutba doğru yaylılır. Bir grup hipoblastlar belli bir bölgede prizmatik, kalın, sirküler şekil alarak embriyonun kranial bölgesini belirleyen prokordal plağı oluşturur. Bağlayıcı sap da embriyonun kavdal ini belirler.
ANORMAL İMPLANTASYON ( DIŞ GEBELİK )YERLERİ A ) Intra uterin Plasenta previa (internal ostiuma yakın ) Servikal implantasyonlar B )Ekstra uterin Tuba uterina.en sık Ampulla ve infundubulum Ovaryum Abdominal boşluk. En sık Rekto uterin boşluk ( Douglas boşluğu). Bağırsak mezenteri.teşhis edilemezse ölür ve kireçleşir. Taş fetüs ( lithopedion ) oluşur