ÜNİVERSİTELİ SPORCULARIN SPORA GÜDÜLENME NEDENLERİNİN İNCELENMESİ INVESTIGATION OF THE REASONS OF SPORT MOTIVATION IN COLLEGIATE ATHLETES

Benzer belgeler
"SPARDA GÜDÜLENME ÖLÇEGI -SGÖ-"NIN TÜRK SPORCULARı IÇiN GÜVENiRLIK VE GEÇERLIK ÇALIŞMASI

DETERMINING PARTICIPATION MOTIVATION OF YOUNG ATHLETES WITH REGARD TO GENDER AND SPORT TYPE

"SPORA KATILIM GÜOÜSÜ ÖLÇEGi"NiN GEÇERLiK VE GÜVENiRLiK ÇALIŞMASI*

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

KIMYA BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ENDÜSTRİYEL KİMYAYA YÖNELİK TUTUMLARI VE ÖZYETERLİLİK İNANÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ; CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Devirli ve Devirsiz Spor Yapan Sporcuların Çoklu Zekâ Alanlarının İncelenmesi: Pilot Çalışma

ULUSLARARASI 9. BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ KONGRESİ

Hentbol Ders Uygulamasında Kendini Değerlendirme Becerisinin Cinsiyet Değişkenine Göre Karşılaştırılması

JOURNAL of RESEARCH in EDUCATION and SOCIETY ANKARA İLİNDEKİ YAŞ ARASI BUZ HOKEYCİLERİN BRANŞA KATILIM NEDENLERİ

ULUSLAR ARASI 9. BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ KONGRESİ

Beden eğitimi öğretmen adaylarının okul deneyimi dersine yönelik tutumlarının incelenmesi

Sporculardaki başarı motivasyonu ile takım birlikteliği arasındaki ilişkinin incelenmesi

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

ULUSLARARASI 9. BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ KONGRESİ

BASKETBOL OYUNCULARININ DURUMLUK VE SÜREKLİ KAYGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

Gençlik Kamplarında Görev Yapan Liderlerin İletişim Becerilerinin Değerlendirilmesi *

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

ELIT VE ELIT OLMAYAN ERKEK BASKETBOLCULARDA HEDEF YÖNELIMI, GÜDÜSEL (MOTIVASYONEL) IKLIM VE

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

N.E.Ü. A.K.E.F. MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

ÖNSÖZ. beni motive eden tez danışmanım sayın Doç. Dr. Zehra Özçınar a sonsuz

Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Özel Yetenek Sınavına Katılan Adayların Stresle Başa Çıkma Stillerinin İncelenmesi *

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının istihdam durumlarına yönelik. öğrenci görüşleri

Faruk YAMANER Hitit Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Osman İMAMOĞLU 19 Mayıs Üniversitesi, Yaşar Doğu Spor Bilimleri Fakültesi

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR DERSİNE İLİŞKİN DEĞERLERİNİN İNCELENMESİ

Anahtar Kelimeler: motivasyon, öğretmenlik mesleği, öğretmen adayları

Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölüm Öğrencilerinin Sosyal Beceri Düzeylerinin İncelenmesi

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

Mustafa SÖZBİLİR Şeyda GÜL Fatih YAZICI Aydın KIZILASLAN Betül OKCU S. Levent ZORLUOĞLU. efe.atauni.edu.tr

TENİS SPORCULARININ SPORA KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ

Üniversite öğrencilerinin rekreasyonel etkinliklere katılımlarında engel oluşturabilecek faktörlerin belirlenmesi

Buse Erturan Gökhan Doğruyürür Ömer Faruk Gök Pınar Akyol Doç. Dr. Altan Doğan

KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion:

FARKLI BRANŞTAKİ ÖĞRETMENLERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Abdulkadir EKİN, Yunus Emre YARAYAN

TÜRKİYE DE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ TEZLERİ

Tanımı. Çalışma Alanları

Anadolu Lisesi Öğrencilerinin Cinsiyet Değişkenine Göre İkinci Yabancı Dil Olarak Almanca Dersinde Bağımsız Öğrenme Düzeyleri

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği

The International New Issues In SOcial Sciences

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK , S İSTANBUL ISSN: Copyright

MOTİVASYON. Yrd. Doç. Dr. Ayşegül Bayraktar

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Halil ÖNAL*, Mehmet İNAN*, Sinan BOZKURT** Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi*, Spor Bilimleri Fakültesi**

Beden Eğitimi Ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerini Rekreatif Faaliyetlere Katılmaya Motive Eden Faktörlerin Araştırılması

Ortaokul Öğrencilerinin Sanal Zorbalık Farkındalıkları ile Sanal Zorbalık Yapma ve Mağdur Olma Durumlarının İncelenmesi

ilkögretim ÖGRENCilERi için HAZıRLANMıŞ BiR BEDEN EGiTiMi DERSi TUTUM

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, Sayı: 25, Mart 2016, s

MÜZİK ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELİK TUTUMLARI

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

MESLEĞE VE ÖRGÜTE BAĞLILIĞIN ÇOK YÖNLÜ İNCELENMESİNDE MEYER-ALLEN MODELİ

8. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (TOKAT İLİ ÖRNEĞİ)

PROFESYONEL VE AMATÖR FUTBOLCULARIN STATÜ DEĞİŞKENİ AÇISINDAN BAŞARI MOTİVASYONU FARKLILIKLARI

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

Öğretmenlerin Eğitimde Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanma Konusundaki Yeterlilik Algılarına İlişkin Bir Değerlendirme

Konya Gençlik Hizmetleri İl Müdürlüğünün Toplam Kalite Yönetimine Geçiş Sürecinde Personel Yaklaşımının Belirlenmesi *

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü

TÜRKİYE DE FARKLI LİGLERDE TAKIM ÇALIŞTIRAN FUTBOL ANTRENÖRLERİNİN KAYGI VE MOTİVASYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarının Meslek Olarak Öğretmenliği

HEDEF BELiRLENEN ENGELLi OLAN VE OLMAYAN ÖGRENCILERDE ANTRENMANIN PERFORMANS VE DUYGUSAL DURUMLAR ÜZERiNE ETKisi

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

SPOR YAPAN LİSE ÖĞRENCİLERİNİN SPORA KATILIM MOTİVASYONLARINA ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

LİSE ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARININ CİNSİYET DEĞİŞKENİNE GÖRE İNCELENMESİ (BURDUR ÖRNEĞİ)

ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN LIFE SATISFACTION AND VALUE PREFERENCES OF THE INSTRUCTORS

Beden Eğitimi ve Spor Öğretmeni Adaylarının Zaman Yönetimi Becerilerinin İncelenmesi

Middle East Journal of Education(MEJE)

ÖN LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN FoMO DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ ve BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

FUTBOLCU KIZLARIN (12-15 YAŞ) SPORA KATILIM MOTİVASYONLARININ BELİRLENMESİ. Erkan Faruk ŞİRİN 1

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRKÇE VE MATEMATİK ÖĞRETMENLERİYLE GERÇEKLEŞEN İLETİŞİM DÜZEYLERİNİ BELİRLEME

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

Sporcu Öğrenciler ile Sedanter Öğrencilerin Sağlık-Egzersiz/Fiziksel Aktivite Bilinç Düzeylerinin Karşılaştırılması

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN DERS ÇALIŞTIKLARI MEKÂNLARIN ÖZELLİKLERİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ALGILANAN SOSYAL DESTEK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Comparing sport participation motivation of sport high school students and sport center members in terms of some variables 1

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

SPOR BİLİMLERİ VE TEKNOLOJİSİ YÜKSEKOKULUNDA ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLERİN ZAMAN YÖNETİMİ DAVRANIŞLARI

Öğretmen Adaylarının Eğitim Teknolojisi Standartları Açısından Öz-Yeterlik Durumlarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

4. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN BECERİLERİN KAZANDIRILMASINA YÖNELİK ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

JUDOCULARIN PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİNİN VE SPORTİF GÜVEN DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ (TRABZON OLİMPİYAT HAZIRLIK MERKEZİ ÖRNEĞİ)

Elit taekwondo sporcularında aile-antrenör-kulüp desteği ve başarı motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi

Anadolu Lisesi Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİNE GÖRE SPOR EĞİTİMİ VEREN ÖĞRENİM KURUMLARININ DEĞİŞİM İHTİYACININ BELİRLENMESİ

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ÖĞRETMEN VE MÜDÜR YARDIMCISI GÖRÜŞLERİNE GÖRE İLKOKUL MÜDÜRLERİNİN YÖNETİM BECERİLERİ (SULTANGAZİ ÖRNEĞİ)

Spor Yapan Lise Öğrencilerinin Öz Güven Düzeylerinin İncelenmesi

BEDEN EGiTiMi ve SPOR YÜKSEKOKULLARıNDAKi OKUL KÜLTÜRÜNÜN incelenmesi

HEMŞİRE TARAFINDAN VERİLEN EĞİTİMİN BESLENME YÖNETİMİNE ETKİSİ

*Ferit Gül *Gizem Aksu *Elçin Aytemur *Hülya Ünlü *İstanbul Gedik Üniversitesi

SPOR YAPAN VE YAPMAYAN BAYANLARıN

TAKIM SPORLARI AÇISINDAN EMPATİ VE TAKIM BİRLİKTELİĞİ İLİŞKİSİ THE RELATION OF EMPATHY AND TEAM COHESION IN TERMS OF TEAM SPORTS

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ.

AN EXAMPLE OF AKDENİZ UNIVERSITY

BEDEN EĞİTİMİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLARI

Transkript:

ÜNİVERSİTELİ SPORCULARIN SPORA GÜDÜLENME NEDENLERİNİN İNCELENMESİ INVESTIGATION OF THE REASONS OF SPORT MOTIVATION IN COLLEGIATE ATHLETES Oğuzhan DALKIRAN 1, Cem Sinan ASLAN 2 Öz Bu çalışmada amaç; üniversiteli kadın ve erkek sporcuların, spora güdülenme nedenleri ve bu nedenlerin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesidir. Çalışmaya, 23 farklı üniversiteden yaşları 17-28 arasında değişen, farklı branşlardan 168 kadın, 222 erkek olmak üzere toplam 390 sporcu öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak; Pelletier vd. tarafından 1995 yılında geliştirilen, Kazak (2004) tarafından Türkçe güvenilirlik ve geçerliliği yapılan, 28 maddeden oluşan Sporda Güdülenme Ölçeği (Sport Motivation Scale) kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, SPSS (Ver.22) paket programında yer alan t-testinden yararlanılmıştır. Yapılan analizlerde anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak; kadın ve erkek sporcuların spora güdülenme nedenlerinin daha çok dışsal motivasyonel faktörlere bağlı olduğu ancak bu faktörlere verilen önem sırasının cinsiyet değişkenine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sporda Güdülenme, Cinsiyet, Üniversiteli Sporcular, Sporda Güdülenme Ölçeği, Spor Yapma Nedenleri Abstract The aim of this study is to determine the reasons for sport motivation of male and female collegiate athletes and whether these reasons differ by gender. Groups were composed of totally 390 athlete students from 23 different universities and different branches as 168 female and 222 male, ranging in 17-28 aged. As a data collecting tool; Sport Motivation Scale developed by Riggio et al. (1995) consisted of 28 items and it was adapted to Turkish by Kazak (2004) was used. Data, getting from 1 Yrd. Doç. Dr., Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, odalkiran@mehmetakif.edu.tr 2 Yrd. Doç. Dr., Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, csaslan@ mehmetakif.edu.tr Başvuru Tarihi: 20.10.2016 Yayına Kabul Tarihi: 23.11.2016 DOI: 10.20875/sb.33305

Üniversiteli Sporcuların Spora Güdülenme Nedenlerinin İncelenmesi Oğuzhan DALKIRAN, Cem Sinan ASLAN the scale was analyzed statistically by using SPSS for Windows (Ver. 22) program. Data was evaluated with t-test and the alpha level was set as 0,05. As a result; reasons of sport motivation of female and male athletes are bound to extrinsic motivational factors, but it has been found that the order of importance of these factors show difference according to gender. Keywords: Sport Motivation, Gender, Collegiate Athletes, Sport Motivation Scale, Reason of Making Sport 1. GİRİŞ Motivasyon kavramı; hareket etmek, teşvik etmek, harekete geçmek anlamlarına gelen Latince movere kelimesinden türetilmiştir (Richard vd.,1975). Motive teriminin Türkçe karşılığı güdü veya harekete geçirici olarak tanımlanmaktadır (Soyer vd., 2010). Davranış bilimlerinde motivasyon, içten gelen itici kuvvetlerle belli bir hedefe doğru yönelen amaçlı davranışlar için kullanılır. Motivasyon, insanları belirli durumlarda belirli davranışa yönelten etkenlerin tümüdür (Güney, 2000). Motivasyon, kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmek maksadıyla kendi arzu ve istekleri ile davranmalarıdır. Bireyleri, beklenen ve istenen yönde hareket etmelerine ve davranmalarına teşvik eden, kendilerinden veya çevrelerinden kaynaklanan çeşitli güdü ve güdüler topluluğudur (Küçükahmet, 2000). Güdüler genel olarak içsel veya dışsal olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Dışsal motivasyon, bireyin dışından gelen etkileri içerir. Dışsal motivasyon, diğer insanlar aracılığıyla gelen olumsuz ve olumlu etkilerde bulunabilen, davranışın tekrarlama olasılığını artırıp azaltabilen maddi, manevi değerler taşıyabilen güçlendirme veya pekiştirmelerdir (Türkmen, 2005). İçsel motivasyon ise, bireyin içinde var olan ihtiyaçlarına yönelik tepkilerdir. Merak, bilme, ihtiyacı, yeterli olma isteği, gelişme arzusu içsel güdülere örnek gösterilebilir (Selçuk, 1996). Motivasyonun gücü ve başarı arasındaki ilişkinin, özellikle sporda çok önemli olduğu gayet açıktır. Motive edici gücü düşük olan bir durumun, düşük bir başarı ile sonuçlanması muhakkaktır. Her insan, kendini tatmin eden ve huzur verici durumları arama, rahatsız edici durumlardan ise kaçınma eğilimi gösterir. Arama ve kaçınma eğilimleri, güdülerin yapısında mevcuttur. Hangi eğilim daha ağır basarsa, ona yönelik güdüler ortaya çıkar (Soyer vd., 2010). Sporda içsel motivasyon, sporcunun kendisinden kaynaklanır. İçsel güdülenme düzeyi yüksek olan sporcular daha çok bilgi ve beceri öğrenmek, daha başarılı olmak, daha çok doyum sağlamak için büyük bir açlık duyarlar. Çalışmaları için özel olarak güdülenmeleri ya da zorlanmaları gerekmez (Doğan, 2005). Dışsal motivasyon ise, sporcunun kendisi ile doğrudan ilgili olan bir durum değildir. Dış ortamda oluşan çeşitli durumların sporcu üzerinde oluşturduğu olumlu veya olumsuz etkilerdir (Luc ve ark, 1995). Bu güdülenme türü sporcunun kendisinden kaynaklanır. İçsel güdülenme düzeyi yüksek olan sporcular daha çok bilgi ve beceri öğrenmek, daha başarılı olmak, daha çok doyum sağlamak amaçlarına ulaşmak için istekle, zevkle, hırsla çalışırlar, alanlarında uzmanlaşmak, yetkinleşmek isterler. Çalışmaları için özel olarak güdülenmeleri, ya da zorlanmaları 425

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt.8 Sayı.17. 2016- Aralık (s. 424-432) gerekmez. Başkalarının kendileri hakkında ne düşündükleri önemli değildir. Performansın kontrolü kendilerindedir (Doğan, 2005). Dışsal güdülenmede ise akla; antrenör, seyirci, vb. unsurlar gelmektedir. Dışsal faktörler; kupa, para, madalya, vb. maddi materyaller olabileceği gibi, takdir edilme, övülme, vb. maddi olmayan kaynaklar da olabilir (Konter, 1995). Her bireyin belirli nedenlerden dolayı fiziksel aktivitelere katıldığı ve bu nedenlerin içsel ya da dışsal olabildiği düşünülmektedir (Kazak, 2004). Bu çalışmada amaç; üniversiteli kadın ve erkek sporcuların, spora güdülenme nedenleri ve bu nedenlerin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesidir. 2. YÖNTEM 2.1. Araştırmanın modeli Üniversiteli sporcu öğrencilerin spor yapma nedenlerini ve motivasyonlarını belirlemeyi amaçlayan bu araştırmada, geniş gruplar üzerinde yürütülen, gruptaki bireylerin bir olgu veya olayla ilgili olarak görüşlerinin, tutumlarının alındığı, olgu ve olayların betimlenmeye çalışıldığı bir araştırma yaklaşımı olan tarama modeli kullanılmıştır (Tanrıöğen, 2011). 2.2. Çalışma grubu Çalışmaya, basit rastgele örnekleme yöntemiyle belirlenen 23 farklı üniversiteden yaşları 17-28 arasında değişen, farklı branşlardan 168 kadın ve 222 erkek olmak üzere toplam 390 sporcu öğrenci katılmıştır. 2.3. Veri toplama araçları Veri toplama aracı olarak; Pelletier ve ark. (1995) tarafından geliştirilen ve Kazak (2004) tarafından Türkçe güvenilirlik ve geçerliliği yapılan, 28 maddeden oluşan Sporda Güdülenme Ölçeği (Sport Motivation Scale) kullanılmıştır. Ölçek; içsel motivasyon, dışşal motivasyon ve motivasyonsuzluk olmak üzere 3 alt boyutta, bireyi spor yapmaya yönelten nedenleri ölçmektedir. 28 maddenin 12 tanesi (1,2,4,8,12,13,15,18,20,23,25,27) içsel motivasyon (Instrinsic Motivation), 12 tanesi (6,7,9,10,11,14,16,17,21,22,24,26) dışsal motivasyon (Extrinsic Motivation), 4 tanesi (3,5,19,28) ise motivasyonsuzluk (Amotivation) ile ilgilidir. Maddeler 7 li likert tipi ölçekte 1=hiçbir şekilde uymuyor 7=kesinlikle uyuyor şeklinde olmak üzere 1 ile 7 arasında değerlendirilmektedir. Ölçeğin değerlendirilmesinde madde ortalama puanları kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, sporcuları motive eden nedenlerin belirlenmesi olduğundan, ölçekte yer alan Amotivasyon alt boyutu değerlendirmeye alınmamıştır. 2.4. Verilerin analizi Sporcuların spor yapma nedenlerinin ve motivasyonlarının tercih önceliklerini belirlemede tanımlayıcı istatistiksel analizler, maddeler arası farklılıkların karşılaştırılmasında ise verilerin normal dağılım gösterdiği Shapiro-Wilk testi ile belirlendiğinden, t testi kullanılmıştır. Ölçeğin bu çalışmadaki iç tutarlılık katsayısı.878 olarak tespit edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde SPSS (Ver.22) paket programından yararlanılmıştır. Yapılan analizlerde anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. 426

Üniversiteli Sporcuların Spora Güdülenme Nedenlerinin İncelenmesi Oğuzhan DALKIRAN, Cem Sinan ASLAN 3. BULGULAR Tablo 1. Katılımcıların Demografik Özellikleri Cinsiyet Değişkenler Frekans (f) Yüzde (%) Kadın 168 43,1 Erkek 222 56,9 Toplam 390 100 Tablo incelendiğinde, sporcuların cinsiyet dağılımlarının % 43,1 inin kadın ve % 56,9 unun erkek olarak oluştuğu görülmektedir. Tablo 2. Üniversiteli Kadın Sporcuların Spor Yapma Neden ve Motivasyonları Sıra Motivasyon Faktörü N Mean SS Boyut 1 Sevdiğim sporu yaparken yoğun duygular hissettiğim için 168 5,94 1,36 İçsel 2 Diğer yönlerimi geliştirmede seçtiğim en iyi yolarından biri olduğu için 168 5,91 1,24 Dışsal 3 Kendimi iyi hissedebilmem için spor yapmam gerekli 168 5,82 1,47 Dışsal 4 Düzenli olarak spor yapmam gerektiği için 168 5,80 1,53 Dışsal Yaşamımın diğer alanlarında bana faydalı olabilecek pek çok şeyi öğrenmenin iyi 5 bir yolu olduğu için 168 5,74 1,30 Dışsal 6 Fiziksel aktiviteye tamamıyla dalıp gitme hissinden hoşlandığım için 168 5,64 1,63 İçsel 7 Spor için zaman ayırmasam kendimi kötü hissedeceğim için 168 5,47 1,61 Dışsal 8 Sportif yeteneklerimi mükemmelleştirirken haz aldığım için 168 5,44 1,50 İçsel 9 Eğer formda olmak isteniyorsa spor yapmak kesinlikle gerekli olduğu için 168 5,40 1,67 Dışsal 10 Bir fiziksel aktiviteye katıldığımda heyecan hissettiğim için 168 5,12 1,62 İçsel 11 Performansı geliştirecek yeni yöntemler keşfetmek haz verdiği için 168 4,99 1,50 İçsel 12 Uğraştığım spor dalı ile ilgili daha fazla şey bilmek haz verdiği için 168 4,95 1,58 İçsel 13 Bazı zor antrenman tekniklerinde ustalaşırken haz aldığım için 168 4,93 1,45 İçsel 14 Bazı zor becerileri gerçekleştirirken haz aldığım için 168 4,85 1,69 İçsel 15 Bana göre, insanlarla tanışmanın en iyi yollarından biri olduğu için 168 4,81 1,77 Dışsal 16 Sportif becerilerde zayıf bulduğum bazı yönlerimi geliştirirken haz aldığım için 168 4,69 1,78 İçsel 17 Yeni antrenman tekniklerini keşfetmek haz verdiği için 168 4,67 1,57 İçsel 18 Spor ortamında heyecan verici deneyimleri yaşamak haz verdiği için 168 4,64 1,75 İçsel 19 Daha önce denemediğim antrenman tekniklerini öğrenirken haz aldığım için 168 4,50 1,75 İçsel 20 Çevremdeki insanların formda olmanın önemli olduğunu düşündükleri için 168 4,14 1,88 Dışsal 21 Tanıdığım insanlar tarafından saygı görmeme neden olduğu için 168 4,11 1,87 Dışsal 22 Arkadaşlarımla iyi ilişkilerimi sürdürebilmemin en iyi yollarından biri olduğu için 168 4,01 1,98 Dışsal 23 Sporcu olmanın verdiği prestij için 168 4,01 1,89 Dışsal 24 Uğraştığım spor dalında ne kadar iyi olduğumu diğerlerine göstermek için 168 3,49 1,86 Dışsal Üniversiteli kadın sporcuların spor yapma motivasyon boyutlarının ağırlıklı olarak dışsal motivasyona bağlı olduğu belirlenmiştir. Spor yapma nedeni olarak ise öncelikle; sevilen bir sporu yapmanın verdiği yoğun duygular, farklı yönden gelişim sağlama, iyi hissetmek, spora düzenli olarak devam etmek ve yararlı olabilecek bilgiler öğrenmek amaçlarının önem taşıdığı belirlenmiştir. 427

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt.8 Sayı.17. 2016- Aralık (s. 424-432) Üniversiteli kadın sporcuların spor yapma nedeni olarak en az motive oldukları tercihlerin; formda bir vücudun önemi, daha fazla saygı görme, iyi ilişkiler sürdürebilme, prestij sahibi olma ve kendini ispat etme olduğu belirlenmiştir. Tablo 3. Üniversiteli Erkek Sporcuların Spor Yapma Neden ve Motivasyonları Sıra Motivasyon Faktörü N Mean SS Boyut 1 Düzenli olarak spor yapmam gerektiği için 222 5,69 1,31 Dışsal 2 Eğer formda olmak isteniyorsa spor yapmak kesinlikle gerekli olduğu için 222 5,68 1,52 Dışsal 3 Sevdiğim sporu yaparken yoğun duygular hissettiğim için 222 5,63 1,37 İçsel 4 Diğer yönlerimi geliştirmede seçtiğim en iyi yolarından biri olduğu için 222 5,61 1,28 Dışsal 5 Kendimi iyi hissedebilmem için spor yapmam gerekli 222 5,50 1,31 Dışsal 6 Fiziksel aktiviteye tamamıyla dalıp gitme hissinden hoşlandığım için 222 5,48 1,34 Dışsal Yaşamımın diğer alanlarında bana faydalı olabilecek pek çok şeyi öğrenmenin iyi 7 bir yolu olduğu için 222 5,46 1,23 Dışsal 8 Sportif yeteneklerimi mükemmelleştirirken haz aldığım için 222 5,26 1,41 İçsel 9 Bana göre, insanlarla tanışmanın en iyi yollarından biri olduğu için 222 5,06 1,69 Dışsal 10 Bir fiziksel aktiviteye katıldığımda heyecan hissettiğim için 222 4,98 1,46 İçsel 11 Spor için zaman ayırmasam kendimi kötü hissedeceğim için 222 4,97 1,81 Dışsal 12 Spor ortamında heyecan verici deneyimleri yaşamak haz verdiği için 222 4,91 1,65 İçsel 13 Bazı zor antrenman tekniklerinde ustalaşırken haz aldığım için 222 4,90 1,77 İçsel 14 Uğraştığım spor dalı ile ilgili daha fazla şey bilmek haz verdiği için 222 4,82 1,74 İçsel 15 Performansı geliştirecek yeni yöntemler keşfetmek haz verdiği için 222 4,78 1,59 İçsel 16 Bazı zor becerileri gerçekleştirirken haz aldığım için 222 4,56 1,59 İçsel 17 Tanıdığım insanlar tarafından saygı görmeme neden olduğu için 222 4,55 1,93 Dışsal 18 Sportif becerilerde zayıf bulduğum bazı yönlerimi geliştirirken haz aldığım için 222 4,45 1,71 İçsel 19 Arkadaşlarımla iyi ilişkilerimi sürdürebilmemin en iyi yollarından biri olduğu için 222 4,44 1,78 Dışsal 20 Yeni antrenman tekniklerini keşfetmek haz verdiği için 222 4,42 1,84 İçsel 21 Daha önce denemediğim antrenman tekniklerini öğrenirken haz aldığım için 222 4,39 1,88 İçsel 22 Sporcu olmanın verdiği prestij için 222 4,39 1,65 Dışsal 23 Çevremdeki insanların formda olmanın önemli olduğunu düşündükleri için 222 4,12 1,79 Dışsal 24 Uğraştığım spor dalında ne kadar iyi olduğumu diğerlerine göstermek için 222 3,53 1,97 Dışsal Üniversiteli erkek sporcuların spor yapma motivasyon boyutlarının ağırlıklı olarak dışsal motivasyona bağlı olduğu belirlenmiştir. Spor yapma nedeni olarak ise öncelikle; spora düzenli olarak devam etmek, formda kalmak, sevilen bir sporu yapmanın verdiği yoğun duygular, farklı yönden gelişim sağlama ve iyi hissetmek amaçlarının önem taşıdığı belirlenmiştir. Üniversiteli erkek sporcuların spor yapma nedeni olarak en az motive oldukları tercihlerin; yeni antrenman teknikleri keşfetmenin hazzı, yeni antrenman teknikleri öğrenme, prestij sahibi olma, formda bir vücudun önemi ve kendini ispat etme olduğu belirlenmiştir. 428

Üniversiteli Sporcuların Spora Güdülenme Nedenlerinin İncelenmesi Oğuzhan DALKIRAN, Cem Sinan ASLAN Tablo 4. Üniversiteli Sporcuların Spor Yapma Nedenlerinin Cinsiyet Değişkenine Göre Daha fazla saygı görmemi sağlıyor Sporcu olmanın sağladığı prestij Karşılaştırması (t-testi) Boyut Değişken n x S sd t p Diğer yönlerimi geliştirmede seçtiğim en iyi yolarından biri olduğu için Kendimi iyi hissetmek için Yaşamımın diğer alanlarında bana faydalı olabilecek pek çok şeyi öğrenmenin iyi bir yolu olduğu için Sevdiğim sporu yaparken yoğun duygular hissettiğim için Spor için zaman ayırmasam kendimi kötü hissedeceğim için Arkadaşlarımla iyi ilişkilerimi sürdürebilmemin en iyi yollarından biri olduğu için *p<0,05 Kadın 168 4,11 1,87 388-2,22.027* Erkek 222 4,55 1,93 Kadın 168 4,01 1,89 388-2,12.035* Erkek 222 4,39 1,65 Kadın 168 5,91 1,24 388 2,31.022* Erkek 222 5,61 1,28 Kadın 168 5,82 1,47 346 2,20.028* Erkek 222 5,50 1,31 Kadın 168 5,74 1,30 388 2,20.028* Erkek 222 5,46 1,23 Kadın 168 5,94 1,36 388 2,26.025* Erkek 222 5,63 1,37 Kadın 168 5,47 1,61 388 2,85.005* Erkek 222 4,97 1,81 Kadın 168 4,01 1,98 388-2,22.027* Erkek 222 4,44 1,78 Spor yapma nedeni olarak daha fazla saygı görme boyutu cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = -2,22, p<.05). Elde edilen verilere göre; daha fazla saygı görmeyi erkek sporcuların (x=4,55) kadın sporculardan (x=4,11) daha çok önemsedikleri söylenebilir. Spor yapma nedeni olarak sporcu olmanın sağladığı prestij boyutu, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = -2,12, p<.05). Elde edilen verilere göre; sporcu olmanın sağladığı prestiji, erkek sporcuların (x=4,39) kadın sporculardan (x=4,01) daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Spor yapma nedeni olarak diğer yönlerde gelişmenin en iyi yolarından biri olma boyutu cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = 2,31, p<.05). Elde edilen verilere göre; diğer yönlerde gelişmeyi, kadın sporcuların (x=5,91) erkek sporculardan (x=5,61) daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Spor yapma nedeni olarak kendimi iyi hissetmek boyutu cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = 2,20, p<.05). Elde edilen verilere göre; kendini iyi hissetmeyi, kadın sporcuların (x=5,82) erkek sporculardan (x=5,52) daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Spor yapma nedeni olarak faydalı olabilecek bilgiler öğrenmek boyutu cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = 2,20, p<.05). Elde edilen verilere göre; faydalı olabilecek bilgiler öğrenmeyi, kadın sporcuların (x=5,74) erkek sporculara göre (x=5,46) daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Spor yapma nedeni olarak sevdiğim bir sporu yaparken yoğun duygular hissetmek boyutu cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = 2,26, p<.05). Elde edilen verilere 429

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt.8 Sayı.17. 2016- Aralık (s. 424-432) göre; sevilen bir sporu yaparken yoğun duygular hissetmeyi, kadın sporcuların (x=5,94) erkek sporculara göre (x=5,63) daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Spor yapma nedeni olarak spora zaman ayırmadığında kötü hissetme boyutu cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = 2,85, p<.05). Elde edilen verilere göre; spora zaman ayırmadığında kendini kötü hissetme duygusunu kadın sporcuların (x=5,47) erkek sporculara göre (x=4,97) daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Spor yapma nedeni olarak arkadaş ilişkilerini sürdürebilmenin iyi bir yolu boyutu, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (t388 = -2,22, p<.05). Elde edilen verilere göre; spor yapmanın arkadaş ilişkilerini sürdürebilmenin iyi bir yolu olduğunu, erkek sporcuların (x=4,44) kadın sporculara göre (x=4,01) daha çok benimsedikleri söylenebilir. 4. TARTIŞMA VE SONUÇ Sporda motivasyon konusunda daha önce yapılan çalışmaların az sayıda olması nedeni ile tartışma kısmında, daha önce yapılan çalışma sonuçlarından destek alınarak konunun tartışılması sınırlı düzeyde gerçekleştirilebilmiştir. Spora katılım motivasyonu ile ilgili yapılan ilk çalışmalarda, beceri gelişimi ve öğrenimi, eğlence, fiziksel zindelik, arkadaş edinme ve başarma faktörlerinin spora katılımı etkileyen en önemli sebepler olduğu tespit edilmiştir (Gill vd., 1983; White ve Duda, 1994; Kolt vd., 1999). Yapılan bu çalışmada da spor yapma nedenleri olarak benzer sonuçlar elde edilirken cinsiyet değişkenine göre farklılıklara aşağıda değinilmiştir. Bu çalışmada, üniversiteli kadın ve erkek sporcuların spor yapmaya motive olma tercihlerinin benzerlik gösterdiği belirlenmiş, farklılık olarak; kadınların yararlı olabilecek bilgiler öğrenme amacını daha fazla önemsediği, erkeklerin ise; formda bir vücuda sahip olma amacını daha fazla önemsediği belirlenmiştir. Kılınç ve ark. (2011) sporcuların motivasyon düzeylerini inceledikleri çalışmalarında, cinsiyet açısından bir farklılık olmadığını belirlerken, Oyar ve ark. (2001) ise; yapmış olduğu çalışmada, becerilerimi geliştirmek, fiziksel olarak sağlıklı olmak, yeni beceriler öğrenmek, kız ve erkek öğrencilerin spora katılımlarını yönlendiren en önemli nedenler olarak tespit etmişlerdir. Üniversiteli kadın ve erkek sporcuların spor yapma nedeni olarak en az motive oldukları tercihlerin benzerlik gösterdiği ancak; kadınların erkeklere göre daha fazla saygı görme ve iyi ilişkiler sürdürebilme boyutunda motivasyonlarının düşük olduğu, erkeklerin ise kadınlara göre; yeni antrenman teknikleri keşfetmenin hazzı ile yeni antrenman teknikleri öğrenme boyutunda motivasyonlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Spor yapma nedeni olarak; saygı görme, prestij sağlama, arkadaş ilişkilerini sürdürebilmenin iyi bir yolu boyutlarında erkek sporcuların kadın sporculara göre daha fazla önem verme açısından farklılık gösterdiği saptanırken, diğer yönlerini geliştirme, kendini iyi hissetme, faydalı olabilecek bilgiler öğrenme, yoğun duygular hissetme, zaman ayırmadığında kötü hissetme boyutlarında kadın sporcuların erkek sporculara göre daha fazla önem verme açısından farklılık gösterdiği saptanmıştır. Oyar ve ark. (2001) yapmış olduğu benzer bir araştırmada, beceri gelişimi, başarı, eğlence ve aktif olma boyutlarında kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık tespit edilmişken, Çekin ve ark. (2001) sporcuları 430

Üniversiteli Sporcuların Spora Güdülenme Nedenlerinin İncelenmesi Oğuzhan DALKIRAN, Cem Sinan ASLAN motive eden faktörlerin arasında, toplumda saygın bir yer edinme ve sağlıklı kalmanın ön plana çıktığını bildirmişlerdir. Sonuç olarak; kadın ve erkek sporcuların spora güdülenme nedenlerinin daha çok dışsal motivasyonel faktörlere bağlı olduğu ancak bu faktörlere verilen önem sırasının cinsiyet değişkenine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. 5. KAYNAKÇA Çekin, Murat D. Tatar, Yetkin Afyon, Yakup Akif (2001), 14-16 Yaş Grubunu Spora Teşvik Eden Unsurlar, Selçuk Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı.7, Konya. Doğan, Orhan ( 2005), Spor Psikolojisi, Nobel Kitabevi, Adana. Gill, Donald L.- Gross, Joseph B.- Huddleston, Sara (1983), Participation Motivation In Young Sports, International Journal of Sport Psychology, cilt.14, 1-14. Güney, Salih (2000), Davranış bilimleri, Nobel Yayıncılık, Ankara. Kazak, Zişan (2004), Sporda güdülenme ölçeği SGÖ- nin Türk sporcular için güvenirlik ve geçerlik çalışması, Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, cilt.15, sayı.4:191-206. Kılınç, Mustafa Ulucan, Hakkı Kaya, Kazım - Türkçapar, Ünal (2012), Takım Sporu Yapanların Motivasyon Düzeylerinin Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, cilt.11, sayı.2:191-206. Kolt, Gregory Kirby, Ray - Bar-Eli, Michael Blumenstein, Boris Chadha, Narender K. Liu, Jie Kerr, Greg (1999), A Crosscultural Investigation of Reasons for Participation in Gymnastics, International Journal of Sport Psychology, 30, 381-398. Konter, Erkut (1995), Sporda Motivasyon, Saray Tıp Kitapevi, 27, İzmir. (Alıntı: Soyer Fikret, Can Yusuf, Güven Hacer, Hergüner Gülten, Bayansalduz Mehmet, Tetik Burcu. (2010), Sporculardaki Başarı Motivasyonu İle Takım Birlikteliği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, cilt.7, sayı.1: 225-239.) Küçükahmet, Leyla (2000), Sınıf Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar. Nobel Yayıncılık, Ankara. Pelletier, Luc G. Fortier, Michelle S. Vallerant, Robert J. Tuson, Kim M. Briere, Nathalie M. and Blais, Marc R. (1995), Toward A New Measure Of Intrinsic Motivation, Extrinsic Motivation And Amotivation In Sport: The Sport Motivation Scale (SMS), Journal of Sport and Exercise Psychology, 17(2), 35-53. (Alıntı: Soyer, Fikret Can, Yusuf Güven, Hacer Hergüner, Gülten Bayansalduz, Mehmet Tetik, Burcu (2010), Sporculardaki Başarı Motivasyonu İle Takım Birlikteliği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, cilt.7, sayı.1: 225-239.). Oyar, Zeynep Bediz Aşçı, F. Hülya Çelebi, Müberra Mülazımoğlu, Özgür (2001), Spora Katılım Güdüsü Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, cilt.12, sayı.2: 21-32. Richard, M. Steers - Lyman W. Porter. (1975), Motivation and Work Behaviour, McGraw-Hill Series in Management. (Alıntı: Soyer, Fikret Can, Yusuf Güven, Hacer Hergüner, Gülten Bayansalduz, Mehmet Tetik, Burcu (2010), Sporculardaki Başarı Motivasyonu İle Takım Birlikteliği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, cilt.7, sayı.1: 225-239). 431

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt.8 Sayı.17. 2016- Aralık (s. 424-432) Selçuk, Ziya (1996), Eğitim psikolojisi, Pegem, Ankara. Soyer, Fikret Can, Yusuf Güven, Hacer Hergüner, Gülten Bayansalduz, Mehmet Tetik, Burcu (2010), Sporculardaki Başarı Motivasyonu İle Takım Birlikteliği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, cilt.7, sayı.1: 225-239. Tanrıöğen, Abdurrahman (2011), Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Anı Yayıncılık, Ankara. Türkmen, Mustafa (2005), Profesyonel Erkek Futbolcular İle Amatör Erkek Futbolcuların Başarı Motivasyon Düzeylerinin İncelenmesi, (İzmir-Manisa Örneği), Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi, Manisa. White, A. Sally Duda, L. Joan (1994), The Relationship of Gender, Level of Sport Involvement, and Participation Motivation to Task and Ego Orientation, International Journal of Sport Psychology, 25, 40-48. 432