MİMARİ VE KENTSEL ENFORMATİK Y.LİSANS PROGRAMI MSGSÜ ENFORMATİK BÖLÜMÜ Program Sorumlusu: Doç. Dr. Ümit Işıkdağ Tel: 0212 246 00 11 / 6100 E-posta: mke@msgsu.edu.tr Mimari ve Kentsel Enformatik yüksek lisans programı Mimarlık ile Kent Planlaması ve Yönetimi bağlamında gerek duyulan bilgi toplama, işleme, saklama, bunlardan anlamlı analizler üretme gibi tüm bilgi yönetimi faaliyetlerini gerçekleştirecek ve bunlarla ilgili gerekli araçları geliştirecek mezunlar yetiştirmek amacını taşımaktadır. Program iki temel odaklanma etrafında şekillendirilmiş olup, bunlar Bina Bilgi Yönetimi (Mikro Ölçek) ve Kent Bilgi Yönetimi (Makro Ölçek) dir. Program, adayın bu odaklanmalardan birinde yetkinlik kazanması, diğerinde ise donanımlı hale gelmesini hedeflemektedir. Bina Bilgi Yönetimi bir binaya ait ihtiyacın belirlenmesi ve ön tasarım sürecinden başlayarak binanın yıkımına kadar olan tüm yaşam döngüsü boyunca gerçekleşecek süreçlerce gereken bilgiyi toplama, saklama ve bilgi yönetimi faaliyetleri bütünü ifadesi ile tanımlanabilir. Programımızın ilk odaklanması Bina Bilgi Yönetimi alanında olacaktır. Bu ilk odaklanma mikro (bina) ölçekte; veri ve bilgi yönetimi ile bina bilgi modelleme, akıllı bina teknolojileri, binalarda enerji verimliliği, sürdürülebilir binalar ve tesis yönetimi konularında araştırma, uygulama ve geliştirme çalışmalarını hedeflenmektedir. Kent Bilgi Yönetimi ise Kentsel Planlama ve Kent Yönetimi ile ilgili tüm süreçlerde gerekli olan bilgi toplama, saklama ve yönetimi faaliyetleri bütünü biçiminde tanımlanabilir. Programımızın ikinci odaklanması da Kent Bilgi Yönetimi alanında olacaktır. Bu ikinci odaklanma makro (kent) ölçekte; veri ve bilgi yönetimi ile akıllı kentler, enerji verimliliği, acil durum, altyapı yönetimi ve afet yönetimi konularında araştırma, uygulama ve geliştirme çalışmaları hedeflenmektedir. Programı başarı ile tamamlayan mezunlar inşaat sektörü, yerel yönetimler, enerji sektörü, gayrimenkul değerleme ve sigortacılık sektörü, emlak/tesis yönetimi sektörü, atık yönetimi sektörü ile acil durum ve afet yönetimi alanında istihdam edilebileceklerdir. Mezunların seçecekleri alan odaklanmaları ile kazanacakları yetkinlikleri: Bina Bilgi Modeli tabanlı olarak gerçekleştirilen bir projedeki tüm bilgi yönetimi faaliyetlerini yönetebilecek, ayrıca Bina Bilgi Modeli kullanarak farklı disiplinlerce yapılan tüm tasarım ve analizlere destek olabilecek, Bina Bilgi Modelinden farklı bilgi model ve sistemlerine veri aktarımı yapabilecek olmaları, Kent Bilgi Sistemlerinin tüm öğelerinin (veri tabanı, analiz ve sunum bileşenleri olarak) tasarlanması, kurulumu, güncel tutulması ve yönetimi faaliyetlerinde görev alabilecek olmaları şeklinde tanımlanabilir.
ÖĞRETİM ELEMANLARI (TAM ZAMANLI) Prof. Dr. Salih OFLUOĞLU Lisans: İTÜ, 1991 Y. Lisans: Pennsylvania State Ü., 1996; Doktora: Edinburgh Ü., 2002 Doç.. Dr. Ümit IŞIKDAĞ Lisans: Balıkesir Ü., 1998; Y. Lisans: Greenwich Ü., 1999; Doktora: Salford Ü., 2007 Doç. Dr. Mehmet Rifat AKBULUT Lisans: ODTÜ., 1986; Y. Lisans: MSGSÜ, 1992; Doktora: MSGSÜ, 2004 Yrd. Doç. Dr. Seher Başlık Lisans: MSGSÜ, 1993; Y. Lisans: MSGSÜ, 2003; Doktora: MSGSÜ, 2008 Yrd. Doç. Dr. Bülent Onur TURAN Lisans: YTÜ, 1999; Y. Lisans: YTÜ, 2002; Doktora: YTÜ, 2009 Yrd. Doç. Dr. Nazım Ziya PERDAHÇI Lisans: Boğaziçi Ü., 1993; Y. Lisans: Boğaziçi Ü., 1996; Doktora: Boğaziçi Ü., 2002 Öğr. Gör. Sertaç Karsan ERBAŞ Lisans: KTÜ, 1991; Y. Lisans: MSGSÜ, 2008 Okutman Salih AKKEMİK Lisans: YTÜ, 2006; Y. Lisans: MSGSÜ, 2009 Okutman Kemal ŞAHİN Lisans: Bahçeşehir Ü., 2006; Y. Lisans: MSGSÜ, 2009
PROGRAMI MÜFREDATI 1. YARIYIL MSGSU AKTS 2. YARIYIL MSGSU AKTS MKE503 Mikro ve Makro 3 8 MKE500 Seminer 0 4 Mekânlarda Veri Yönetimi (3+0) (2+0) MKE510 Bilimsel 3 8 MKE511 Yüksek Lisans 3 8 Nedensellik ve Yazım (3+0) Araştırma Konuları (3+0) MKE561 Nesne Tabanlı 2 6 MKE504 Mimari ve Kentsel 3 10 Programlama Enformatik Uygulamaları (2+2) MKE501 Coğrafi Bilgi 3 8 MKE521 Mekansal 2 4 Sistemleri* (3+0) Analiz* MKE502 Bina Bilgi 3 MKE523 3B ve Web Tabanlı 2 4 Modelleme* (3+0) 8 Sayısal Kent Modelleme* MKE541 Sürdürülebilir Bina 2 4 Bilgi Modelleme* MKE542 Bina Bilgi Modelleri ile Tümleşik Proje Yönetimi * 2 4 Toplam 11 30 Toplam 10 30 * Seçmeli Ders (En az ikisi programdaki MKE kodlu derslerden seçilmelidir.) 3. YARIYIL MSGSU AKTS 4. YARIYIL MSGSU AKTS Yüksek Lisans Tezi 0 30 Yüksek Lisans Tezi 0 30 Toplam 0 30 Toplam 0 30 Mezuniyet Şartı: 5 Zorunlu Ders + 3 Seçmeli Ders + Seminer + Y.L. Tezi = 21 Kredi / 120 AKTS
DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER MKE500 SEMİNER 2 saat/hafta, 2T+0U, 0 kredi, 4 AKTS kredisi Amaç / İçerik: Bu derste, öğrencilerin, varolan yazılı bir akademik çalışmayı, bu çalışmada ileri sürülen görüşlerin ilgili literatürdeki yeri ve alandaki genel yaklaşımları dikkate alarak tanıtmaları ve bundan bir sunum hazırlamaları beklenmektedir. Öğrencinin incelenen çalışmadaki konuya hakim olmasına yardımcı olacak ilave kaynaklardan faydalanması teşvik edilmektedir. Ders ayrıca öğrencilerin yabancı dilde yazılmış literatürden seçilen bir materyali algılama ve anlamlı çıkarımlar yapabilme konularındaki yeteneklerine de katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Değerlendirme Yöntemleri: Sunum Dersi Veren: : Prof. Dr. Salih OFLUOĞLU, Yrd. Doç. Dr. Bülent Onur TURAN MKE503 MİKRO VE MAKRO MEKANLARDA VERİ YÖNETİMİ Amaç / İçerik: Ders, Veri Değişimi ve Paylaşımı Kavramlarına Giriş,Ürün Veri Yönetimi, ISO 10303 STEP Standardı, EXPRESS ve EXPRESS-G Modelleme Dilleri, Nesne Veritabanlarına Giriş, Nesne Veritabanında Basit Bina Bilgi Modeli Oluşturma, IFC Standardına Giriş, EXPRESS-X ile Modelden Veri Sorgulama, Coğrafi Veri Tipleri ve OGC Standartları, 2 Boyutlu Coğrafi Veri Tipleri, 3 Boyutlu Coğrafi Veri Tipleri, Mekansal Veritabanı Sorguları, Mekansal Veri İndeksleme ve Erişim, GML ve CityGML Modelleme Dilleri, NOSQL/Graf Veritabanları ve Mekansal Veri Saklama konularını kapsamaktadır. Dersi Veren: : Doç. Dr. Ümit IŞIKDAĞ MKE504 MİMARİ VE KENTSEL ENFORMATİK UYGULAMALARI 4 saat/hafta, 2T+2U, 3 kredi, 10 AKTS kredisi Amaç / İçerik: Her öğrenci bireysel olarak ayda 2-3 lü grup çalışması içerisinde Mikro (arsa/ada) ölçeğinde verilecek sınırlı mekanda ilgili kanun, yönetmelik ve standartlar ile uyum içerisinde olarak bir binanın projesini, zaman ve kaynak planlamasını ve yapım simülasyonunu Bina Bilgi Modelleme prensipleri ile oluşturacaktır. Makro (mahalle/kent) ölçeğinde ise 3B mekânsal ve kent bilgi modeli oluşturularak, makro ölçekte kentsel planlama ile ilgili analiz ve tasarımlar gerçekleştirilecektir. Bu derste temel amaç öğrencinin gerçek hayatta karşılaşacağı Bina ve Kent Bilgi Modelleme problemlerine çözüm bulma yeterliliğini kazanmasıdır. Ön koşul: MKE501 veya MKE502 Dersi Veren: : Prof. Dr. Salih OFLUOĞLU, Doç. Dr. Ümit IŞIKDAĞ, Doç. Dr. M. Rifat AKBULUT, Yrd. Doç. Dr. Seher BAŞLIK
MKE510 BİLİMSEL NEDENSELLİK VE YAZIM Amaç / İçerik: Bu ders tez çalışmaları sırasında öğrencileri akademik araştırmalar yürütebilmeleri için gerekli kuramsal altyapı ve temel adımlar konusunda donanımlı hale gelmelerini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Derste temel araştırma terminolojisi, araştırma konusu seçimi, kaynak tarama, veri toplama ve analizi, nitel ve nicel araştırma yöntemleri ve bilimsel yazım konularına değinilecektir. Değerlendirme Yöntemleri: Sunum Dersi Veren: : Prof. Dr. Salih OFLUOĞLU MKE511 YÜKSEK LİSANS ARAŞTIRMA KONULARI Amaç / İçerik: Bu ders, öğrencilerin üzerinde çalıştığı tez araştırmasında danışman öğretim üyesiyle karşılıklı çalışma olanağı sunar. Tezin içerik kurgusu, araştırma yöntemi ve süreciyle ilgili bir yol haritası oluşturulur ve öğrencinin bağımsız çalışması için gereken altyapı meydana getirilir. Dersi Veren: Prof. Dr. Salih Ofluoğlu, Doç. Dr. Ümit IŞIKDAĞ, Doç. Dr. M. Rifat AKBULUT, Yrd. Doç. Dr. Seher BAŞLIK, Yrd. Doç. MKE561 NESNE TABANLI PROGRAMLAMA 3 saat/hafta, 1T+2U, 3 kredi, 6 AKTS kredisi Amaç / İçerik: Ders şu konuları kapsamaktadır. Nesne Tabanlı Yazılım Geliştirme Metodolojisi, UML Dili ne giriş ve Aktivite Diyagramları, Kullanım Senaryosu Diyagramları, Sınıf Diyagramları, Ardışık Sıralama Diyagramları,Yazılım Dilleri Tanıtımı, Yazılım Dili İle Sınıf Oluşturmak, Yazılım Dili ile Öznitelikleri Oluşturmak, Yazılım Dili ile Metotlar ve Parametre Aktarımı, Yazılım Dili ile Soyutlama, Yazılım Dili ile Kapsülleme, Yazılım Dili ile Kalıtım, Yazılım Dili ile Çok Biçimlilik, Yazılım Dili ile Arayüzler,Uygulama Örnekleri, Ders Sonu Projesi Dersi Veren: Doç. Dr. Ümit IŞIKDAĞ, Okutman Kemal ŞAHİN MKE599 YÜKSEK LİSANS TEZİ / KREDİSİZ-ZORUNLU SEÇMELİ DERSLER MKE501 COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Amaç / İçerik: Ders şu konuları kapsamaktadır. Koordinat Sistemleri ve Harita Projeksiyonları, Coğrafi Bilgi Sistemlerine Veri Hazırlama (Sayısallaştırma, Veri Dönüşümleri) Raster ve Vektör Temel Veri Tipleri, Sayısal Arazi Modelleme, Raster ve Vektör Veri Üzerinde Mekansal Analizler, Mekansal Verinin Bileşenleri (Entegre Geometrik ve Sözel Veri Üzerinde Sorgular) Mekansal Veri Sunum Yöntemleri.
Dersi Veren: Yrd. Doç. Dr. Seher BAŞLIK MKE502 BİNA BİLGİ MODELLEME Amaç / İçerik: Bina Bilgi Modelleme (BBM) grafik veya grafik olmayan bina ile ilgili veriden bir model meydana getirerek, bu modelin farklı disiplinlerden katılımcılar tarafından ortak kullanımını sağlayan bir çalışma biçimidir. Çok yönlü kullanılabilen veri yapısı sayesinde Bina Bilgi Modeli projenin planlaması ve uygulaması için bir öngörü sunabilmekte ve proje ile ilgili risklerin azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Bu ders, bina tasarımı, uygulaması ve hatta işletiminde yeni olanaklar sağlayan BBM yi temel bileşenleri, çalışma prensipleri ve desteklediği teknolojileri içine alacak şekilde inceleyecektir. Bunu yaparken BBM nin özellikle proje planlaması ile yönetimini kolaylaştıran ve proje katılımcıları arasında etkili iletişim imkanı veren özellikleri üzerinde yoğunlaşacaktır. ve Sunum Dersi Veren: Prof. Dr. Salih Ofluoğlu MKE521 MEKANSAL ANALİZ 3 saat/hafta, 1T+2U, 2 kredi, 4 AKTS kredisi Amaç / İçerik: Mekansal analiz bina ölçeğinden kent, bölge, ülke ve yerküreye kadar uzanan geniş bir mekansal boyutu içerir. Dersin kapsamında bir mekan bilimi olarak coğrafya içinde gelişen mekansal analiz; toplumsal-ekonomik mekanın kantitatif özelliklerini ortaya çıkarmak için istatistiksel ve matematiksel yöntemler mekan kavramı ve mekansal analiz gelişim süreci, günümüz bakış açıları ve yeni paradigmalar, mekansal özellikler gibi bir çok temel konu yer almaktadır. Dersin uygulama kısmında coğrafi bilgi sistemlerinde, günümüz bakış açıları ve yeni paradigmalara bağlı kalarak mekanın sosyal, ekonomik, fiziksel yapısıyla ilgili analizler yapılacaktır. Ön koşul: MKE501 Dersi Veren: : Doç. Dr. M. Rifat AKBULUT, Yrd. Doç. Dr. Seher BAŞLIK MKE523 3B VE WEB TABANLI SAYISAL KENT MODELLEME 3 saat/hafta, 1T+2U, 2 kredi, 4 AKTS kredisi Amaç / İçerik: Ders şu konuları kapsamaktadır. 3D Mekansal Analize Giriş, Temel 3D Mekansal Analizler (Örnek Uygulamalar), İleri 3D Mekansal Analizler (Örnek Uygulamalar), 3D Kent Modellerine Giriş, CityGML Veri Modeli`ne Genel Kavramlar, CityGML Veri Modelinde Bina Modelleri (LOD1-LOD4), CityGML Veri Modeli nde Şehir, Nesne Modelleri, Bina Bilgi Modeli (BBM) den 3D Kent Modeline Dönüşümler, WebCBS Kavramına Giriş, Türkiye'den Örnek WebCBS Uygulamaları (Kent Rehberleri), Google Maps API Temel Kavramlar, Google Maps API GeoRSS ve KML Görselleştirme Uygulamaları, Web tabanlı GoogleMaps ve Veritaban ı bağlantısı oluşturma, Open Layers Kütüphanesi Temel Kavramlar, Open Layers ile GeoJSON verileri Okunması, Open Layers ile WMS ve WFS Verileri Okunması Ön koşul: MKE501
Dersi Veren: Doç. Dr. Ümit IŞIKDAĞ MKE541 SÜRDÜRÜLEBİLİR BİNA BİLGİ MODELLEME 3 saat/hafta, 1T+2U, 2 kredi, 4 AKTS kredisi Amaç / İçerik: Tasarım aşamasında sürdürülebilirliğe dayalı bina performansı ile ilgili verinin üretilebilmesi, tasarımın, bina performansının iyileştirebilmesi için yeniden etkileşimli olarak beslenerek geliştirilebilmesine imkan vermektedir. Bina performansına dayalı tasarım ismi verilebilecek bu yöntemin, mimari tasarım, proje işbirliği ve yapım süreçlerinde önemli değişimlere yol açabileceği düşünülmektedir. Bu ders, bina performansına dayalı tasarımın temel prensiplerini analiz alanları ve temel değerlendirme kriterleri bağlamında anlatacaktır. BIM yazılımları ve performans analizi yapan simülasyon yazılımlarının ilişkisi uygulamalı olarak gösterilecek. Küçük ölçekli bir bina veya mekansal ölçekte, seçilen bir ya da birkaç performans kriterine göre bina performansı ve tasarım arasındaki ilişkinin simülasyon ortamında test edilmesi ve tasarımın geliştirilmesi öğrenci örnekleriyle incelenecektir. Ön koşul: MKE502 Dersi Veren: Doç. Dr. Ümit IŞIKDAĞ, Okutman Kemal ŞAHİN MKE542 BİNA BİLGİ MODELLERİ İLE TÜMLEŞİK PROJE YÖNETİMİ 4 saat/hafta, 2T+2U, 3 kredi, 10 AKTS kredisi Amaç / İçerik: Bir bina projesi, tasarımdan, yapıma ve işletimine kadar farklı paydaşların katılımını gerektiren tümleşik bir süreçtir. Bu paydaşların bir kısmı sürecin farklı aşamalarından, bir kısmına başından sonuna kadar sürece dahil olurlar; farklı ihtiyaçları, öncelikleri, uzmanlıkları ve beklentileri bulunabilir. Bu süreçte paydaşlar arasında iletişim ve bilgi değişimi çok önemlidir. Bina Bilgi Modelleme sunmuş olduğu ortak veri ortamı ve zengin veri görünümü seçenekleriyle bu iletişimi kolaylaştırmaktadır. Bu derste mevcut işbirliği, veri detay seviyesi (LOD), BBM uygulama planı standartları gösterilecek; farklı meslek gruplarından katılımcıların dahil olabileceği tümleşik proje teslimi (IPD) stüdyoları ve Bina Bilgi Modelleme işbirliği ortamları kuramsal ve uygulamalı örneklerle anlatılacaktır. Ön koşul: MKE502 Dersi Veren: Doç. Dr. Ümit IŞIKDAĞ