GAZİANTEP ŞEHİTKAMİL HACI LÜTFİYE ŞİRECİ ÖZEL EĞİTİM İŞ UYGULAMA MERKEZİ MEHMET ADİL KASAPSEÇKİN İLKOKULU ORTAK PROJESİ BENİMLE OYNAR MISIN? Benimle Oynar mısın? 1
Projenin adı:benimle Oynar Mısın? Proje konusu:mehmet Adil KASAPSEÇKĠN Ġlkokulunormal geliģim gösteren ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Hacı Lütfiye ġġrecġ özel eğitim uygulamamerkezinde eğitim alan otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerle sosyal etkileģiminin artırılması Proje temsilcileri: Hacı Lütfiye Şireci Özel Eğitim İş Uygulama Merkezi adına; Murat KAR (Okul Müdürü ve Proje yürütücüsü) Hakan TERZĠAKIN (Proje Koordinatörü) ġöhretnaz ARTUNÇ (Proje Koordinatörü) Mehmet Adil KASAPSEÇKİN İlkokulu adına; Remzi SAĞ (Okul Müdürü ve Proje yürütücüsü) Projenin hedef kitlesi: Normal geliģim gösteren ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri, KaynaĢtırma öğrencileri, Özel eğitim uygulama merkezindeki otizm spektrum bozukluğu olan oğrenciler, Normal geliģim gösteren ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sınıf öğretmenleri, Otizm spektrum bozukluğuolan öğrencilerin sınıf öğretmenleri Proje amaçları: Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin normal geliģim gösteren akranlarıyla sosyal etkileģim içine girmelerini sağlamak ve artırmak Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin akranları tarafından sosyal kabulünü sağlamak ve artırmak Otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler ile ilgili toplumsal farkındalığı sağlamak ve artırmak Normal geliģim gösteren öğrencilerin otizm spektrum bozukluğu olan akranlarına karģı empati kurmalarını sağlamak ve geliģtirmek Normal geliģim gösteren öğrencilerle otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin ortak etkinlik yürütebilmesini sağlamak Normal geliģim gösteren öğrencilerin sınıf öğretmenleri ile otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin öğretmenlerinin bilgi ve deneyim 2
alıģveriģinde bulunmasını sağlamak, ortak çalıģma kültürü kazanmalarını sağlamak Ġdeal kaynaģtırma ortamını sağlayıcı öğretmenler arası, öğrenciler arası bilgi ve deneyim paylaģımını sağlamak Proje içeriği : Otizmin en temel belirleyicisi ve otizmli bireylerin toplumun doğal bir parçası olmasının önünde büyük bir engel olan sosyal etkileģim ve sözel iletiģim becerilerinin öğreniminde normal geliģim gösteren akranlar ile iģbirliğine gidilmesi gerektiği ilkesini benimseyen kurumumuz öğretmenleri ve otizmli öğrencilerimiz için bu proje önemli bir adımdır. Proje kapsamında gerçekleģtirilecek çeģitli etkinliklerle normal geliģim gösteren öğrencilerle otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin sosyal etkileģimlerinin sağlanması ve artırılması amaçlanmaktadır. Projemizde normal geliģim gösteren çocuklarin özel gereksinime gerek duyan akranlarının farkına varmaları, yaģantı geliģtirmeleri, sosyalleģmeleri ve birlikte iģ üretebilmeleri amaçlanmaktadır. Otizmli bireylerin toplum içindeki rollerini gerçekleģtirebilmeleri, insanlarla iyi iliģkiler kurup çevresine uyum sağlayan bireyler olarak, mutlu bir vatandaģ olarak yaģamlarını sürdürebilmeleri, sosyal etkileģim ve sözel iletiģim becerilerinin öğrenimi ve geliģtirilmesinde yoğun ve sürekli eğitime ihtiyaçları olduğu ilkesinden yola çıkarak projemizi oluģturmaktayız. Özel eğitim alanında yapılan bilimsel çalıģmalar incelendiğinde, normal geliģim gösteren öğrencilerin sınıf öğretmenlerinin kaynaģtırma uygulaması karģısındaki tutumlarının, sınıfta yer alan öğrencilerin tutumlarını da etkilediğini göstermektedir. Proje sürecinde birçok faaliyetin gerçekleģtirilmesi ile normal geliģim gösteren öğrencilerin sınıf öğretmenleri ile otizm spektrum bozukluğu olan çocukların öğretmenleri bir araya gelerek bilgi ve deneyim alıģveriģinde bulunacaklardır. Bu sayede normal geliģim gösteren öğrencilerin öğretmenleri sınıflarında var olan veya gelecekte sınıfında var olması ihtimali olan öğrencilere karģı bilgi ve yaģantı düzeylerinde artıģın sağlanması, hazır bulunuģluklarının artması, tutumlarında iyi yönde iyileģmenin olması hedeflenmektedir. KaynaĢtırmanın en önemli hedeflerinden birisi özel gereksinimli bireylerin akranlarıyla etkileģim kurması ve onlar tarafından sosyal kabul görmesi olduğundan normal geliģim gösteren akranların, sınıflarına bir kaynaģtırma öğrencisi katılacağı fikrine hazırlanması önem taģımaktadır. Normal geliģim 3
gösteren akranlar özel gereksinimli bireylerle karģılaģtıklarında çoğunlukla onların farklılıkları konusunda net bilgilere sahip olmamaktadırlar. Engel ile ilgili olası bilgi eksikleri öğrencilerin ne yapacağını, özel gereksinimli akranlarına nasıl yaklaģacaklarını bilememelerine ve bunun sonucu olarak da uzak durmalarına sebep olabilmektedir. KaynaĢtırmaya hazırlık etkinlikleri gerçekleģtirilmeden yapılan kaynaģtırma uygulamalarında pek çok öğrenci bu durumlarla karģı karģıya kalmakta, reddedilmekte, sınıf öğretmeni sosyal kabul için yapılabileceklerin farkına varamamakta ve farkında olmadan kendisi de kaynaģtırma öğrencisini reddedebilmektedir. Ġdeal kaynaģtırma ortamını sağlamak amaçlı projemiz ile normal geliģim gösteren öğrenciler ve sınıf öğretmenlerinin otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerle etkileģiminin artırılması ön görülmektedir. Proje kapsamındaki etkinlikler hazırlanırken normal geliģim gösteren öğrencilerle otizmli öğrencilerin birlikte yaģamayı ve arkadaģlık kurmayı öğrenmeleri temel alınmıģtır. Otizmli öğrencilerin akranlarını gözleyerek yeni beceriler öğrenebilmeleri, toplum içinde yaģamaya hazırlık olacak nitelikte gerçek yaģam deneyimleri kazanmaları göz önünde bulundurularak etkinlikler oluģturulmuģtur. Proje sürecinde bir araya getirilen normal geliģim gösteren öğrencilerotizmli öğrenciler hakkında daha gerçekçi bir bakıģ açısı elde edebilecek fırsat bulacaklardır. Kendilerinden farklı olan bireyleri kabul etmeyi öğrenmesi, kendilerini baģkalarının yerine koymayı ve onları anlamayı öğrenmesi beklenmektedir. Projede kaynaģtırma sınıfında yer alan normal akranlarla otizmli çocukların farklı engel gruplarını canlandırmaya dayalı, yerine koyma çalıģmaları yapılarak özel gereksinimli bireylerin neler yaģadıkları, ne tür zorluklarla karģılaģtıkları, ne gibi desteklere ihtiyaç duyduklarının anlaģılmasının sağlanması amaçlanmaktadır. Ġlkokul dönemindeki çocuklar için yaģıtlarından kabul görme çok önemlidir. YaĢıtlarından kabul görmeyen çocukların çeģitli sorunlar yaģadıkları gözlemlenmektedir. Bu durum, özel gereksinimli çocuklar üzerinde de büyük etki göstermektedir. Tutumlar çocuğun sağlıklı bir psikolojik yapıya sahip olmasında önemli rol oynamaktadır. Örneğin olumlu tutumlar okul baģarısının artmasına neden olurken, olumsuz tutumlar da çocuğun okul performansını düģürebilmektedir. Bu durum özellikle özellikle yaģıtlarından farklı olan çocuklar için daha da önemlidir. Proje kapsamındaki etkinliklerle normal geliģim gösteren öğrencilerle otizmli öğrenciler yoğun, iģlevsel ve planlanmıģ Ģekilde bir araya gelecekler, birlikte öğrenme ve deneyimleme ortamı bulan 4
çocuklar birbirlerini model alarak sosyal öğrenme ortamına ulaģacaklardır. Sosyal etkileģim alanında baģarılı olması hedeflenen ve baģarıyı sosyal etkileģime girdiği tüm insanlarla kalıcı hale getirmesi arzulanan otizmli öğrencilerin yaģam boyu öğrenmesine katkıda bulunulması amacımızdır. Kurumumuzun ve proje ortağı Mehmet Adil KASAPSEÇKĠN ilkokulunun hizmet ve kalite standartlarını geliģtirmek adına çeģitli etkinlik ve toplantılarla yürütülecek bu proje sayesinde eğitim sisteminin kalite yönetim sistemine iģlerlik kazandırılmasını amaçlamaktayız. Proje ortağı her iki okul çalıģma ortamını okul öğretmenlerinin iģ motivasyonunu sağlayacak Ģekilde tasarlamaya özen göstermektedir. Ulusal ve uluslararası projelere katılım, özel eğitim alanına iliģkin seminer ve kongrelere katılım, ekip çalıģmasını destekleyici etkinlik ve projelerle proje ortağı iki okul öğretmenlerininde iģ motivasyonunu artırmayı hedeflemekteyiz.yerel ve ulusal basın ile proje süreci ve çıktıları paylaģılarak farkındalık oluģturma adına öncü okullar olma gayesini taģımaktayız. Proje etkinliklerine öğrenci velilerinin de öncesinde haber verilip, davet edilerek projeye aktif katılımlarının sağlanması hedeflenmektedir. Proje katılımcısı öğrencilerin ailelerinin de proje süreci ve sonrası çocuklarındaki sosyal etkileģime girme alanında geliģmeleri fark etmeleri ve geliģmenin devamlılığını sağlamaya katkıda bulunmaları uzun vadeli amacımızdır. Proje etkinlikleri Proje yürütücülerinin Mehmet Adil KASAPSEÇKİN ilkokulu dördüncü sınıfında eğitim gören normal gelişim gösteren çocukların sınıf öğretmenleri ile görüşmeleri, öğrencilere sosyal gelişim ölçeğin ilk uygulanımı Kısa film izletimi ve sohbet Normal geliģim gösteren öğrenciler ile otizmli bir çocuğun özelliklerinin anlatıldığı kısa film izlenecektir. Film sonrası öğrencilerle soru cevap Ģeklinde otizmli akranlarına olan yaklaģımları, bilgileri ve olası deneyimlerini ortaya çıkarıcı sohbet gerçekleģtirilecektir. Ayrıca proje süresince etkileģimde bulunacakları otizmli akranları ile tanıģtırılarak ilk iletiģim kurulacaktır. 5
Bulmacada gizli Etkinliğin amacı, öğrencileri engel tanımı ve türleri konusunda bilgilendirmektir ve otizmli çocukların özellikleri hakkında farkındalıklarının sağlanmasıdır. Etkinlikte öğrenciler için bulmaca hazırlanmıģ ve öğrencilerden bulmaca üzerinden gizli olarak yukarıdan aģağı, soldan sağa yazılmıģ engel türlerinin ve otizmli çocukların spesifik özelliklerinin isimlerini bulmaları istenir ve bu kavramlar üzerine sohbet edilir. Yaşadım gördüm anlıyorum. Etkinliğin amacı, normal geliģim gösteren çocukların otizmli akranlarının sınıf ve toplum içinde ve kendi içlerinde karģılaģtıkları güçlükler ve bu güçlükler karģısında neler yapabilecekleri iliģkin farkındalık kazandırmaktır. Otizmli akranları ile bir dersi beraber dinlemeleri sağlanır. Daha sonra normal geliģim gösteren çocuklar sürekli ve yoğun gürültülü ortamda ders dinleme, kalabalık bir arkadaģ grubuna dahil olma, sürekli ve yoğun fiziksel temasta bulunma, verilen metni okumada zorluk gibi durumlar canlandırılır ve öğrencilerin bu durumları yaģama ve tepkide bulunma durumları izlenir ve üzerine sohbet edilir. Haydi Evimize Etkinliğin amacı, normal geliģim gösteren öğrencilerle otizmli öğrencilerin haydi evimize oyununu oynamalarını sağlayarak birbirlerini anlamak, ortak dil oluģturmak, özelliklerini fark etmek, bir arada vakit geçirebilmelerini sağlamaktır. Oyunun Uygulaması: Öğretmen otizmli ve normal geliģim gösteren çocukları karıģık olarak iki gruba dağıtır. Bir gruba hayvan resimleri verilir, diğer gruba hayvanların evlerinin resimleri verilir. Öğretmen Tavuk kim? diye sorduğundanormal geliģim gösteren akranı ile eģlemiģmiģ otizmli çocuk birlikte ellerinde tavuk olan resmi gösterir. Öğretmen Tavuk nerede yaģar? diye sorduğunda elinde kümes resmi olan iki çocuk bir adım öne çıkar. ÇalıĢma diğer hayvanlar ve evleri ile devam eder. 6
Bizim köyümüz Etkinlikte daha önce gerçekleģtirilen bulmacada gizli, yaģadım gördüm anlıyorum, haydi evimize sınıf etkinliklerinin sonucunda öğrencilerin çalıģma kapsamında yer alan otizmli arkadaģlarında gözlemledikleri özellikleri, onlarla bir arada olabilmek için neler yapabileceklerini, onlara karģı duygu ve düģüncelerini kendisine verilen resim kağıdınaresim yapmak yoluyla ifade etmeleri istenecektir. Ritm atölyesi Normal geliģim gösteren öğrencilerle otizmli öğrenciler bir araya getirilerek kendi ritm materyallerinin yapımı sağlanacak ve bu materyalle ortak bir ritm çalıģması yapılacaktır. Resim, el sanatları atölyesi,bisiklet şenliği ve bahar şenliği Projenin son etkinliği olan bu çalıģmada tüm öğrencilerin bir arada büyük beyaz bir bez zemine beraber resim yapmaları, onlar için özel tasarımla hazırlanan tiģörtlere boyama ve baskı yapmaları istenecektir. Hazırlanan tiģörtler öğrencilerde hatıra olarak saklanacaktır. Ayrıca bisiklete binme becerisi edinmiģ otizmli öğrenciler ile normal geliģim gösteren öğrenciler arasında bisiklete binme etkinliği de yapılacak, öğrenciler arasında belirlenen okul bahçesi mesafesi içinde yarıģ düzenlenecek ve tüm çocuklar pekiģtirme amaçlı ödüllendirilecektir. Aynı gün çocuk oyunlarının oynandığı, öğrenci ve katılımcı öğretmenlere anı kalacak teģekkür belgelerinin verileceği müzikli ve danslı bir Ģenlik ile proje sonlandırılacaktır. Sosyal gelişim ölçeğinin son uygulanımı Proje etkinliklerinin son buluģuyla Mehmet Adil KASAPSEÇKĠN ilkokulu dördüncü sınıfında eğitim alan ve projeye katılan normal geliģim gösteren öğrencilere sosyal geliģim ölçeği tekrar uygulanacaktır. Proje değerlendirme ve raporlaştırma toplantısı Proje yürütücüsü ve katılımcısı tüm öğretmenlerin bir araya gelmesi ile proje süreci ve çıktıları değerlendirilecek ve raporlaģtırılarak paydaģlara sunulacaktır. 7
Proje uygulama takvimi: Etkinlikler belirlenen tarih aralıklarında bir gün belirlenerek gerçekleģtirilecektir. Etkinlik Adı Etkinlik tarihi Öğretmen görüģmelerinin yapılması, sosyal 1 3 Mart 2017 kabul ölçeğinin ilk uygulaması Kısa film izletimi ve sohbet Bulmacada gizli 13 17 Mart 2017 -YaĢadım gördüm anlıyorum. 20-24 Mart 2017 -Bizim Köyümüz Haydi evimize 3 7 Nisan 2017 -Resim, El sanatları atölyesi, -Ritm Atölyesi, Bisiklet Ģenliği 2 12 Mayıs 2017 -Bahar Ģenliği Sosyal kabul ölçeğinin son uygulaması 15-19 Mayıs 2017 Proje değerlendirme toplantısı 29 Mayıs 2 Haziran 2017 Bütçenin belirlenmesi Bütçe Kalemi Gider Malzeme Kırtasiye 500 3 top a4 kağıdı, fotokopi gideri, 100 adet 2b kurģunkalemi Etkinlik araç gereci 750 3 kutu 4lü değiģik renklerden oluģan parmak boyası, 7 kutu 12li pastel boya, 10 kutu 12li sulu boya,50 sulu boya fırçası, 100 beyaz s,m,l beden çocuk tiģörtü, büyük boy resim yapılacak bez UlaĢım 250 Servis kullanımı Basın yayın 200 50 proje broģürü, 5 büyük afiģ, 2 kırlangıç, teģekkür belgeleri Yemek Ön görülemeyen giderler 200 Öğrencilere verilecek kumanyalar, etkinliklerde verilecek pekiģtireç amaçlı yiyecekler 8
Proje uygulama süreci Proje için gerekli yasal izinlerin alınması proje yürütücüleri tarafından takip edilecektir. Proje kapsamında çalıģılacak öğrencilerin ailelerinden de dilekçe karģılığı çocuklarının projeye dahil olması için izin alınacaktır. Projemizin amaçlarını kapsayıcı, proje yürütücüsü öğretmenlerin literatür araģtırması sonucu belirlediği yukarıda geçen eğitici ve öğretici etkinlikler belirli bir etkinlik takvimi izlenerek gerçekleģtirilecektir. Proje sürecinin anlatıldığı broģürler hazırlanacak ve diğer okulların haberdar olması için dağıtılacaktır. Her iki proje ortağı okula afiģ bastırılarak asılacaktır. Proje ortağımehmet Adil KASAPSEÇKĠN ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sınıf öğretmenleri ile sınıf öğrencilerinin engel, engelli birey, engelli bireylere karģı tutumları, otizmli birey, otizmli bireylere karģı tutumları hakkında bilgi düzeylerini ve ihtiyaçları belirleyici görüģmeler proje koordinatörleri tarafından yapılacaktır. Aynı zamanda sınıf öğretmenlerinin de bu konudaki bilgi ve deneyim düzeyini açıklayıcı soruların sorulacağı bir görüģme olacaktır. Ardından proje takvimi takip edilerek etkinlikler gerçekleģtirilecektir. Proje sonrası çıktılar Proje amaçlarının gerçekleģme düzeyini ve etkililiğini belirleyebilmek adına ön test ve son test Ģeklinde proje etkinlikleri öncesinde ve proje bitiģinde sosyal kabul ölçeği projeye katılan normal geliģim gösteren dördüncü sınıf öğrencilerine uygulanacak, proje yürütücüsü öğretmenlerce değerlendirilecektir ve sonuç rapor haline getirilerek paydaģlarla paylaģılacaktır. Projeye katılan öğretmen ve öğrencilere projeden hatıra kalması için teģekkür belgesi verilecektir. Proje süreç ve sonuçlarının yerel ve ulusal basında, ulusal bilimsel toplantılarda yer edinmesi için de gerekli çalıģmalar yapılacaktır. 9
10