CİNSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI Doç. Dr. Cem İncesu 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi, 5 9 Ekim 2010, İzmir

CİNSEL SORUNLAR VE PSİKİYATRİSTLER

CİNSEL KAYGI VE KORKULAR Penis/meme boyutlar Vulva/labialar Oral/anal sex Fanteziler/ sapk nl klar Beden imaj Masturbasyon Pornografi

CİNSEL KAYGI VE KORKULAR Çocukluk çağ travmalar Ergenlik dönemi Evlilik öncesi İlk gece / ilk deneyim Gebelik / lohusal k Menopoz Andropoz Yaşl l k dönemi

CİNSEL KAYGI VE KORKULAR Kad n orgazm Cinsel frekans Cinsel frekans uyumsuzluğu Cinsel yönelim Cinsel travmalar Cinsel taciz Cinsel şiddet

CİNSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI

CİB ve EPİDEMİYOLOJİ KADIN CİB % İstek azl ğ 27 33 Uyar lma boz. 10 18 18 Orgazm boz. 5 25 Cinsel ağr boz. 3 11 (vajinismus disparoni) ERKEK CİB % İstek azl ğ 16 ED 5 5050 Erken boşalma 21 35 Diğer boş. boz. 3 4

CİNSEL İSTEKSİZLİK Bireysel/Çift/ Gurup T Cinsel eğitim T bbi tedaviler (nedene yönelik ) Uygun psikiyatrik tedaviler HRT ( Testosteron, DHEA )

CİNSEL TİKSİNTİ BOZUKLUĞU Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim Uygun psikiyatrik tedaviler

HİPERSEKSÜALİTE Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim T bbi tedaviler (nedene yönelik ) Uygun psikiyatrik tedaviler Antiandrojenik tedaviler

SERTLEŞME BOZUKLUKLARI Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim T bbi tedaviler (nedene yönelik ) Uygun psikiyatrik tedaviler PDE 5 İNHİBİTÖRLERİ HRT ( Testosteron ) Diğer/cerrahi tedaviler

ERKEN BOŞALMA Bireysel/Çift/ Gurup T Cinsel eğitim Antidepresanlar(SSRI, klomipramin... ) Dapoxetine! Diğer geciktiriciler (benzokain, lidokain vb)

DİĞER BOŞALMA BOZUKLUKLARI Retarde ej İnhibe ej Anhedonik ej Ereksiyonsuz ej Ağr l ej Retrograd ej Hemorajik ej Bireysel/Çift/ Gurup T Cinsel eğitim Uygun psikiyatrik tedaviler T bbi / cerrahi tedaviler (nedene yönelik )

KADIN UYARILMA BOZUKLUKLARI Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim Uygun psikiyatrik tedaviler Lubrikanlar Erotik araç, film vb. HRT (menopoz)

KADIN ORGAZM BOZUKLUKLARI Seyrek / zor orgazm Orgazm olamama Koit ile orgazm olamama Yaln z masturbasyon ile orgazm Yaln z erotik araç ile orgazm Spontan orgazm Aş r orgazm Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim Uygun psikiyatrik tedaviler Farmakolojik tedaviler T bbi tedaviler (nedene yönelik ) Diğer/cerrahi tedaviler

VAJİNİSMUS Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim Uygun psikiyatrik tedaviler T bbi tedaviler ( eşlik eden ) İnfertilite sorunlar

İLAÇ KULLANIMINA BAĞLI İlac kesme Başka bir guruba geçme Dozun azalt lmas Çoklu ilaç kullan m ndan kaç nma Antidot kullan m Cinsel eğitim Bireysel/Çift T. CİNSEL SORUNLAR

PARAFİLİ Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim Uygun psikiyatrik tedaviler T bbi tedaviler (nedene yönelik ) PDE 5 inhibitörleri SSRI ve diğer psik. İlaçlar Antiandrojenik tedaviler

CİNSEL KİMLİK BOZUKLUKLARI Bireysel/Çift/Gurup T. Cinsel eğitim Uygun psikiyatrik tedaviler T bbi tedaviler Hormon+cerrahi tedavi süreci Cinsiyet değişimi

CİNSEL TEDAVİLER

PSİKİYATRİ VE CİNSELLİK: 20. YÜZYIL S. FREUD MASTERS & JOHNSON

MEDİKALİZASYON : 1980 90 LAR Androlojinin yükselişi T bbi modelin öne ç k ş Yeni t bbi tedavilerin gündeme gelmesi Medikalizasyona ilk tepkiler!

2000 LER VE ORAL İLAÇ TEDAVİLERİ FERID MURAD SİLDENAFİL

1998 NOBEL ÖDÜLÜ

Nitrik Oksit, PDE 5 ve Erektil Fonksiyon seksüel stimülasyon Nitrik oksit nitrik oksit GTP GMP guanilat siklaz cgmp ereksiyon Penisteki kan damarları genişler X PDE 5 PDE5 inhibitörü

Yohimbin Desipramin Apomorfin Alprostadil Fentolamin Papaverin SB FARMAKOLOJİK TEDAVİLERİ: 20. YÜZYIL Penil enjeksiyon ted. İntrauretral (MUSE) ted. Penil protez ted. ve cerrahisi

SB FARMAKOLOJİK TEDAVİLERİ: 21. YÜZYIL PDE 5 İnhibitörleri : SİLDENAFİL TADALAFİL VARDENAFİL HRT : Testosteron

PDE 5 İNHİBİTÖRLERİ Oral al m avantaj Etkin Güvenli Etkisi geri dönüşümlü Tolerabl İnvaziv olmayan Ölçülebilir Partneri d şlamayan Psikojenik / mikst tüm olgular

PDE 5 Farmakokinetik

Her Üç İlac n Plasebo Kontrollü Karş laşt rma Çal şmas

PDE 5 İNH: SIK YAN ETKİLER Başağr s Dispepsi Nazal konjesyon Ateş basmas hissi Görme bozukluklar Kas ağr lar (tadalafil tadalafil)

Princeton Konsensus Paneli Düşük Riskli Hastalar 2 ya daha az kalp damar hastal ğ risk faktörü olan asemptomatik hastalar Bir ya da birden fazla antihipertansif ilaç kullanan kontrol alt ndaki hipertansiyon hastalar Hafif, stabil anjinal hastalar (baz olgularda egzersiz testi istenebilir) Başar l koroner revaskülarizasyonlu hastalar (iskemi bulgusu kalmayan) Komplikasyon gelişmemiş miyokard enfarktüslü hastalar (6 8 hafta sonra) Hafif düzeyde kapak hastal ğ olanlar Sol ventrikül yetmezliği: New York Heart Association I

Princeton Konsensus Paneli Orta Düzeyde Riskli Hastalar (Risk durumu tam olarak belirlenemeyen grup) 3 ya da daha fazla kalp damar hastal ğ risk faktörü olan asemptomatik hastalar Orta şiddette, stabil anjinal hastalar Miyokard enfarktüsü (2 6 hafta sonras ) Konjessif kalp yetmezliği :New York Heart Association II Kalp d ş hasar oluşturan aterosklerotik hastal k (inme, geçici iskemik atak, periferik damar hastal ğ )

Princeton Konsensus Paneli Yüksek Riskli Hastalar Stabil olmayan, dirençli anjina Tedavi edilemeyen, kontrol alt na al namayan ya da malign hipertansiyon hastalar Konjessif kalp yetmezliği: New York Heart Association III IV IV Miyokard enfarktüsü (İlk 2 hafta) Yeni geçirilmiş inme Orta ve şiddetli kapak hastal ğ, özellikle aort darl ğ ya da hipertrofik obstruktif kardiyomiyopati Yüksek risk içeren aritmi

PDE 5 İNH:KONTRENDİKASYONLAR Nitrat ve türevlerini içeren ilaç kullananlar Hipotansiyon ( 90/50mmHg ) Retinitis pigmentosa Priapizme dikkat! ( Orak h. Anemi vb ) Anatomik deform. dikkat! ( Peyronie vb )

PDE 5 İNH. MİTLERİ Cinsel isteği artt rmaz Dolayl etki? Kad nlarda etkisiz Dolayl etki? Erken boşalmada etkisiz Dolayl etki?

SB TEDAVİSİ: TESTOSTERON Primer hipogonadizm İleri yaş hipogonadizmi PDE5 İnh. yan t vermeyen ileri yaş olgular

İLERİ YAŞ HİPOGONADİZMİ Psikiyatrik belirtiler ( depresyon, anhedoni, motivasyon kayb, uyku sorunlar ) Bilişsel işlev belirtileri ( konsantrasyon, unutkanl k ) Cinsel belirtiler ( SB, cinsel isteksizlik ) Hormonal belirtiler ( kas,k l ve tüy kayb, testislerde küçülme, jinekomasti, osteoporoz)

İLERİ YAŞ HİPOGONADİZMİ Andropozun yeni ad? Metabolik sendrom DM; İnsülin rez. Hiperlipidemi Hipertansiyon Kalp damar hast. Sertleşme boz. Testosteron replasman tedavisi?

TESTOSTERON: SORUN ALANLARI Kan düzeyi ölçümü Normal s n rlar Uygun doz Kullan m süresi Kullan m şekli Yan etkiler Prostat ca Cinsel isteksizlikte kullan m! Gençlerde kullan m! Kad nlarda kullan m!

40 YAŞ ÜSTÜ SB YE DİKKAT! SB: Yak n gelecekteki kalp damar hastal ğ n n habercisi (ort. 2 y l!) (Foroutan SK ve ark, Urol J 2007) SB: Kalp damar hast. riskini 1.6 ile 2.6 kat artt rmakta ( DM ve sigara ile eşit risk! ) (BWV Schouten ve ark, Int J of Impotence Res,2008 )

ERKEN BOŞALMA 1887 1917 1917 (Gross; Krafft Ebing) Patolojinin tan mlanmas 1917 1950 1950 (Abraham; Schapiro ) Nevroz ve Psikosomatik yaklaş m 1950 1990 1990 (Masters & Johnson; Semans; Helen S. Kaplan ) Davran şç yaklaş m 1990 ( Waldinger ) Nörobiyolojik Genetik yaklaş m

ERKEN BOŞALMA: SORUN ALANLARI Cinsel terapinin uygulanamad ğ koşullar Partneri/düzenli partneri olmayanlar Cinsel terapiyi kabul etmeyenler Cinsel terapinin etkisiz kald ğ durumlar İzlem çal şmalar n n olmamas Farmakolojik yaklaş m!

ERKEN BOŞALMA: FARMAKOLOJİK TEDAVİLER SSRI Klomipramin Tiyoridazin Topikal ajanlar PDE 5 inhibitörleri Dapoksetin

DAPOKSETİN K sa etkili SSRI İlişkiden 1 3 saat önce Sürekli kullan m gerekmiyor 0.9 dak : 30mg 60mg 3.1 dak 3.5 dak

DAPOKSETİN/ YAN ETKİ Bulant 30mg %16 16.5 60mg %30 Baş ağr s Baş dönmesi Ort. Hipotansiyon Senkop

DAPOKSETİN / KONTRENDİKASYONLAR Ort. Hipotansiyon Ağ r kalp damar hastal klar SSRI Tiyoridazin, MAOİ PDE 5 İnh. Nitratlar Alfa adrenerjik adrenerjik res. antag.

ERKEN BOŞALMADA PARTNER Bilgi çağ! Haberdarl kta art ş Duyarl l kta art ş Erkekte yetersizlik duygusu İlişkide güçlükler Uyum/anksiyete ve depresif bozukluklar Terapi/İlaç tedavileri

ERKEN BOŞALMADA PARTNER Tedaviye yönlendirme Başvuruyu sağlama Tedaviye eşlik etme Ödevlerde yard m Düzenli not tutma Objektif geribildirim PROGNOZDA ÇOK GÜÇLÜ ETKEN!

CİNSEL İSTEK AZLIĞI Testosteron Östrojen DHEA Bupropion Flibanserin Diğer ajanlar (Ginseng vb) Yak n gelecek! Testosteron Östrojen DHEA

CİNSEL TERAPİLER

TEMEL FORMASYONLAR Cinsel öykü alma Cinsel dinamikler ve ay r c tan Cinsel ölçekler ve laboratuar Cinsel istatistikler Temel psikoterapi ilkeleri ve deneyimi İlişki dinamikleri Cinsel terapi ilke ve teknikleri Düzenli süpervizyon

ÇAĞDAŞ CİNSEL TERAPİSTLER Cinsel anatomi Cinsel fizyoloji Cinsel patolojiler Cinsel mitler Cinsel değerler Cinsel davran şlar Cinsel haklar Cinsel suçlar

ÇAĞDAŞ CİNSEL TERAPİSTLER Cinsel bozukluklar Psikiyatrik bozukluklar Farmakoloji T bbi/sistemik hastal klar Hastal k ve ilaçlar n cinsel etkileri/yan etkileri Kombine tedaviler

CİNSEL TERAPİST OLMAK CETAD (Cinsel Eğitim, Tedavi ve Araşt rma Derneği) 3 Modül ( 6x3 gün) + Süpervizyon (96 saat) www.cetad cetad.org.tr