TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ANONİM ŞİRKETİ

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ANONİM ŞİRKETİ 2011 YILI FAALİYET RAPORU

İ Ç İ N D E K İ L E R 1- SERMAYE YAPISI, MİSYON-VİZYON, YÖNETİM KURULU BAŞKAN VE ÜYELERİ ÖZGEÇMİŞLERİ...1-10 2- DÜNYA ŞEKER DURUMU...11-16 3- TARIMSAL FAALİYETLER...17-42 4- FABRİKALARIMIZIN İŞLETME-TEKNOLOJİK FAALİYETLERİ A.ŞEKER ÜRETİMİ...43-52 B. DİĞER ÜRETİMLER...53-54 C. BAKIM-ONARIM VE ENERJİ FAALİYETLERİ...55-64 5- MAKİNE FABRİKALARI VE EMAF, BİLGİ İŞLEM, ŞEKER ENSTİTÜSÜ FAALİYETLERİ...65-82 6- EĞİTİM FAALİYETLERİ...83-93 7- ARAŞTIRMA, PLANLAMA VE KOORDİNASYON FAALİYETLERİ...94-102 8- PERSONEL VE SOSYAL İŞLER FAALİYETLERİ...103-129 9- PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ 9.1-2- PAZAR ARAŞTIRMALARI VE SATIŞ İŞLERİ...130-140 9.3- SATINALMA İŞLERİ...141-144 10- YATIRIMLARIMIZ...145-153 11- MALİ DURUM...154-160 12- BİLANÇO...161-185 13- GELİR TABLOSU-KAR ZARAR HESABI...186-201

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 1. Sermaye Yapısı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 6 Temmuz 1935 tarihinde T.C.Ziraat Bankası, Sümerbank ve T.İş Bankası nın eşit oranda iştirakiyle ve o tarihte mevcut 4 adet Şeker Şirketini devir almak suretiyle Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre 22 Milyon Lira sermayeli bir Anonim Şirket olarak kurulmuştur. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı nın 16.04.2010 tarih ve 327 sayılı Olurlarına istinaden Şirketimiz nominal sermayesi 2.117.996.728.00 TL ye yükseltilmiş olup, sermaye değişikliği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 27.04.2010 tarih ve 7551 sayılı nüshasında yayınlanmıştır. Şirketimizin Yönetim Kurulu; 17.12.2007 tarih ve 6959 sayılı Ticaret sicilinde yayımlanarak yürürlüğe giren Ana Sözleşmemizin 11. maddesine göre 7 (Yedi) üyeden oluşmuş ve 2011 yılında teşekkül eden Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerimizin isimleri aşağıda gösterilmiştir. Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu(2011) Atama Görevden Tarihi Ayrılma Tarihi Yönetim Kurulu Bşk.ve Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 27.12.2002 Yönetim Kurulu Başkan V. Celalettin OKÇU 14.12.2010 Yönetim Kurulu Üyesi Özer KONTOĞLU 23.06.2010 Yönetim Kurulu Üyesi Dr.Ali Kemal SAYIN 15.01.2010 Yönetim Kurulu Üyesi Hayriye MIHÇAK 30.12.2010 14.12.2011 Yönetim Kurulu Üyesi Hasan KARAÇAM 15.04.2011 Yönetim Kurulu Üyesi Veysel TEKELİOĞLU 15.02.2010 Yönetim Kurulu Üyesi Metin AKDAMAR 15.01.2010 14.04.2011 Denetim Kurulu Üyesi Sibel ERGÜN 14.12.2010 14.12.2011 Denetim Kurulu Üyesi Mustafa YURDABAK 15.12.2010-1

MİSYON-VİZYON Türkşeker in şeker üretim politikasının esası; öncelikle yurtiçi tüketimini karşılayacak seviyede, standartlara uygun kalitede, asgari maliyet ve azami katma değer yaratacak şekilde üretim yapmaktır. Misyonumuz: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü, Kalite Politikası (vizyon) doğrultusunda hizmet vermeyi taahhüt ederken, hizmet verdiği kişi ve kuruluşlar ile çalışanlarının mevcut ve geleceğe yönelik beklentilerini tespit eder ve bunları karşılamaya çalışır. Yürütülen hizmetlerde bir misyon oluşturarak, öncelikli sırada müşteri memnuniyetini sağlamak için; Uygunluk, Teslim zamanı, Ürün / hizmet güvenliği, Sorumluluk gibi beklentileri karşılamaya özen gösterir. Vizyonumuz: Müşterilere, taşra teşkilatına ve pancar üreticilerine verdiğimiz hizmetlerimizi; Mevzuat hükümlerine uygun olarak, Verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda, Hatasız ve mümkün olan en kısa sürede yapmak, Müşterilerin ve pancar üreticilerinin memnuniyetini, Çevreye saygılı, iş sağlığı ve güvenliğini ön plana alarak, çalışanların motivasyonunu sağlayıp, gıda güvenliği kuralları çerçevesinde şeker üretimini gerçekleştirmek. HUKUKİ STATÜ Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. faaliyetlerini; 4634 sayılı Şeker Kanunu, 233 Sayılı KHK ve Şirket Ana Statüsüne göre yürütmekte olan, sermayesinin tamamı devlete ait bir İKTİSADİ DEVLET TEŞEKKÜLÜ olup, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 08/10/2007 tarih, 2007/57 sayılı kararı ile kamu hisselerinin özelleştirme programına alınmasına karar verilmiştir. Böylece Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., 08/10/2007 tarihi itibariyle 4046 sayılı Özelleştirme Kanununa da tabi olmuştur. 2

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL MÜDÜR VE YÖNETİM KURULU BAŞKANI 27.12.2002 ADI VE SOYADI MEHMET AZMİ AKSU DOĞUM YERİ VE YILI DİYARBAKIR 1948 BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON MUZAFFER ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ ŞEKER FABRİKASI LOJMANLARI ETİMESGUT / ANKARA 0312 2449055 VEDİA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : DEVLET SU İŞLERİ ETÜT PLAN.- (SİGORTALI) 01.01.1968 ANKARA TAVUKCULUK ENSTİTÜSÜ-ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ 06.05.1974 TÜRKİYE SÜT ENDÜSTRİSİ KURUMU- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ 08.08.1975 YEM SANAYİİ T.A.Ş.- ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ 24.11.1976 TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜR YARDIMCISI 23.06.1977 TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- BÖLGE MÜDÜRÜ 08.07.1988 TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI 08.08.1996 T.İ.G.E.M.- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI 23.05.1997 TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI 27.06.1997 TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI- A.P.K. UZMANI 03.11.1997 TÜRKİYE ZİRAİ DONATIM KURUMU- GENEL MÜDÜR YARDIMCISI 02.04.1998 TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş.- GENEL MÜDÜR VE YÖN.KUR.BAŞKANI 27.12.2002 30.08.1968 08.08.1975 24.11.1976 23.06.1977 08.07.1988 08.08.1996 23.05.1997 27.06.1997 03.11.1997 02.04.1998 27.12.2002 DEVAM EDİYOR 3

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU BAŞKAN VEKİLİ 14.12.2010 14.12.2012 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI PROJE GRUP BAKANI CELALETTİN OKCU SİVRİHİSAR 25.03.1964 CELALETTİN NAZENİ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLAR FAKÜLTESİ TODAİE-YÜKSEK LİSANS ÖĞRETMENLER CAD.TÜĞSAŞ LOJ.A BLOK D.9 ÇUKURAMBAR/ ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS. ASKERLİK(ASTEĞMEN) SÜMERBANK HOLDİNG A.Ş. MERKEZ ŞUBESİ-SÖZLEŞMELİ PERS. SÜMER HOLDİNG A.Ş. ÖZELLEŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ-UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI GEÇİCİ GÖREVLİ UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKAN VEKİLİ ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI Ekim-1986 1987 1987 1988 1988 1991 1991 1995 Şubat-1995 Ekim-1995 Kasım-1995 Eylül-2003 Eylül-2003 Mart-2004 Nisan-2004 DEVAM EDİYOR 4

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ 30.12.2010 14.12.2011 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI EMEKLİ HAYRİYE MIHÇAK İZMİT 01.05.1950 BABA VE ANNE ADI HALİL MUZAFFER ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ ZİYABEY CAD.YÜKSEL SİTESİ D BLOK NO:28 BALGAT/ANKARA SAĞLIK BAKANLIĞI - MUT - SİLİFKE - KAYSERİ - ECZACI SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GEN.MÜDL.-ECZACI-ŞUBE SORUMLUSU-ŞUBE MÜDÜRÜ SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - DAİRE BAŞKANI SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-İLAÇ VE ECZACILIK GEN.MÜD.YARD. SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜR MART - 1976 HAZİRAN - 1988 HAZİRAN - 1988 KASIM - 1993 KASIM - 1993 ŞUBAT - 2000 08.02.2000 10.01.2003 10.01.2003 TEMMUZ - 2005 TEMMUZ - 2005 EMEKLİ 5

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ 15.01.2010 14.01.2012 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI ÇALIŞMA GENEL MÜDÜRÜ ADI VE SOYADI DR.ALİ KEMAL SAYIN DOĞUM YERİ VE YILI OF 10.02.1964 BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ ABDULLAH İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ ÜNİVERSİTE (DOKTORA) AYŞE EV ADRESİ VE TELEFON BAHÇELİEVLER 17.SOKAK NO:94/8 BAKANLIK LOJMANLARI BAHÇELİEVLER/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ - ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ - ÖĞRETİM GÖREVLİSİ 6

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ 23.06.2010 14.08.2012 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI BAŞBAKANLIK MÜSTEŞAR YARDIMCISI ÖZER KONTOĞLU KARABÜK 30.08.1968 BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON ŞERAFETTİN ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ SEDAT SİMAVİ SOKAK NO:4/6 ÇANKAYA/ ANKARA FATMA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : DİYARBAKIR KAYMAKAM ADAYI SİVAS GÖLOVA KAYMAKAMI ERZURUM ÇAT KAYMAKAMI KARAMAN VALİ YARDIMCISI TOKAT VALİ YARDIMCISI İÇİŞLERİ BAKANLIĞI HUKUK MÜŞAVİRİ İÇİŞLERİ BAKANLIĞI DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ KOOR. DAİRESİ BAŞKAN YRD. BAŞBAKANLIK İDAREYİ GELİŞTİRME BAŞKANI BAŞBAKANLIK MÜSTEŞAR YARDIMCISI 1990 1994 1996 1998 2000 2002 2003 2007 2009 DEVAM EDİYOR 7

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ 15.01.2010 14.04.2011 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI İÇİŞLERİ BAK.MAH.İD.GEN.MÜD.-DAİRE BAŞKANI METİN AKDAMAR KAHRAMANMARAŞ-GÖKSUN 09.06.1967 AHMET AYŞE ANKARA ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ TODAİ YÜKSEK LİSANS ÇUKURAMBAR MAH.ÖĞRETMENLER CAD.SÜMER HOLDİNG LOJ.A BLOK NO:15 ÇUKURAMBAR/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : ADIYAMAN/BESNİ - KAYMAKAM KAMU İHALE KURULU - UZMAN İÇİŞLERİ BAKANLIĞI - HUKUK MÜŞAVİRİ İÇİŞLERİ BAKANLIĞI - 1.HUKUK MÜŞAVİR YARDIMCISI İÇİŞLERİ BAKANLIĞI-MAHALLİ İDARELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ -DAİRE BAŞKANI MALİYE BAKANLIĞI - ÖZEL KALEM MÜDÜRÜ (V) 2002 2003 2005 2006 2007 2009 2003 2005 2006 2007 2009 DEVAM EDİYOR 8

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV ÜNVANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI BABA VE ANNE ADI ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ BİLDİĞİ YABANCI DİLLER BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ 15.04.2011 14.04.2012 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI MALİYE BAKANLIĞI GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI HASAN KARAÇAM ÇANKIRI 15.05.1972 HÜSEYİN SARE ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ ABD İLLİNOİS ÜNİVERSİTESİ EKONOMİ YÜKSEK LİSANS İNGİLİZCE EV ADRESİ VE TELEFON ÇAYYOLU MAH.E-3 BLOK NO:25 KONUTKENT/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : KAYMAKAM ADAYLIĞI HAZİNE KONTROLÖRLÜĞÜ 1993 1995 HESAP UZMAN YARDIMCILIĞI 1995 1999 HESAP UZMANI OCAK-1999 ARALIK-2005 BAŞ HESAP UZMANI ARALIK-2005 2007 GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANI GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI GRUP BAŞKANI 2007 NİSAN-2007 UYGULAMA VE VERİ YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI DENETİM VE UYUM YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI 09.12.2010 09.12.2010 DEVAM EDİYOR 9

BAKANLIĞI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞUN ADI KİT,BAĞLI ORTAKLIK,İŞTİRAK VEYA KURULUŞDAKİ GÖREV ÜNVANI BAŞBAKANLIK TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETİM KURULU ÜYESİ GÖREVE BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ 15.02.2010 14.02.2012 TEMSİL ETTİĞİ BAKANLIK VEYA KURULUŞ HALEN BULUNDUĞU ASLİ GÖREV BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI ÜNVANI ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI ADI VE SOYADI DOĞUM YERİ VE YILI VEYSEL TEKELİOĞLU YENİYAYLA-KONYA 02.04.1957 BABA VE ANNE ADI ÖMER NACİYE ÖĞRENİM DURUMU VE MESLEĞİ EV ADRESİ VE TELEFON HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ İŞLETME YÖNETİMİ KUZGUN SOKAK NO:87/19 AŞAĞIAYRANCI/ANKARA DAHA ÖNCE BULUNDUĞU GÖREVLER : ASKERLİK 13.12.1981 31.03.1983 ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK.İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-MÜFETTİŞ YARD. 14.05.1984 08.10.1987 ÇALIŞMA VE SOS.GÜV.BAK.İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI-İŞ MÜFETTİŞİ TOPLU KONUT VE KAMU ORT.İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN 08.10.1987 16.10.1987 16.10.1987 31.01.1991 KAMU ORTAKLIĞI İDARESİ BAŞKANLIĞI- UZMAN 31.01.1991 16.01.1995 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN 16.01.1995 21.03.1996 21.03.1996 01.08.1996 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-PROJE GRUP BAŞKANI BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-UZMAN 01.08.1996 10.09.1997 10.09.1997 09.06.2003 BAŞBAKANLIK ÖZELLEŞTİRME İDARESİ BAŞKANLIĞI-İSTİHDAM DAİRESİ BAŞKANI 09.06.2003 DEVAM EDİYOR 10

2. DÜNYA ŞEKER DURUMU 2011 yılı içinde global şeker fiyatlarında oldukça fazla dalgalanmalar yaşanmıştır. 2 Şubat 2011 tarihinde New York Borsasında ham şeker fiyatları son 30 yılın en yüksek değerine çıkarak 36,08 cents/lb (795,43 $/ton) olmuştur. Aynı tarihte Londra Beyaz Şeker Borsasında beyaz şeker fiyatı 857,00 $/ton a yükselmiştir. Ancak bunu takip eden üç aylık dönemde ham şeker fiyatları düşük seyretmiş olup, 6 Mayıs 2011 de 20,40 cents/lb ye (449,74 $/ton) kadar gerilemiştir. Fiyatların düşmesinin nedeni ise, o dönemde Tayland ın 2010/2011 şeker üretiminin tahminlerin üzerinde artacağı ve 2011 in ilk çeyreğinde Orta- Güney Brezilya da yağmurların düzenli yağmış olmasından dolayı mahsulün daha iyi olacağı beklentisidir. Ayrıca, şeker fiyatlarının yüksek seyretmesinden dolayı dünyada ekim alanlarının artacağının ve bunun sonucu olarak 2011/2012 döneminde dünya şeker fazlalığının oldukça önemli miktarlara ulaşacağının tahmin edilmiş olmasının da fiyatlardaki bu düşüşlerde etkisi olmuştur. Ancak, şeker piyasasındaki bu genel görünüş Mayıs 2011 in başından itibaren tekrar değişmiştir. Çünkü, Orta-Güney Brezilya dan gelen ilk hasat raporları mahsulün bir önceki döneme göre oldukça düşük seviyelerde kalacağını göstermiştir. Ayrıca yüksek seyreden şeker fiyatları nedeniyle ekim alanlarının arttırılmış olmasına rağmen, hava koşullarının kötü gitmesi sonucunda, başta Brezilya, Hindistan, Avustralya ve Rusya olmak üzere birçok ülkede şeker üretimi tahmin edilenden daha düşük olmuştur. Bu ise dünya şeker üretiminin beklentilerin altında olacağı korkusuna yol açmış olup, Euro bölgesine ve ABD nin borç krizine ilişkin endişeler de bu korkuyu tetiklemiştir. Sonuç olarak, 2011/2012 döneminde dünyada şeker fazlalığı olacağı konusunda genel bir kanaat oluşmasına rağmen, yukarıda belirtilen hususlardan dolayı şeker fiyatları tekrar yükselme eğilimine girmiştir. Haziran 2011 ortalarında ham şeker fiyatları 31 cents/libre ye (683,43 $/ton) kadar yükselmiştir. Aynı şekilde 13 Temmuz 2011 de Londra Borsasında beyaz şekerin Ekim 2011 vadeli fiyatı gün içinde 890,10 $/ton a kadar yükselmiştir. Beyaz şekerin Londra Beyaz Şeker Borsasında vadeli ilk ay fiyatlarının 2011 yılı ortalaması 704,57 $/ton olurken, New York Borsasında ham şeker fiyatlarının 2011 yılı ortalaması 574,04 $/ton olmuştur. DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ 2010/2011 dünya şeker üretiminin Ekim/Eylül şeker yılı bazında 165,5 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. 2010/2011 döneminde dünya şeker bilançosunda bir denge sağlanmıştır. Bilindiği üzere, bundan önceki iki dönemde dünyada büyük miktarlarda şeker açığı oluşmuştur. 2010/2011 döneminde dünyada 133,5 milyon ton kamış şekeri, 32,0 milyon ton pancar şekeri üretildiği tahmin edilmektedir. Toplam pancar şekerinin % 78 i Avrupa ülkelerinde üretilmiştir. Öte yandan, 2010/2011 döneminde oluşan 0,726 milyon tonluk şeker fazlalığı, daha önceki dönemlerde azalmış olan stokları karşılamaya yeterli olmayacaktır. 11

DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ 2010/2011 döneminde dünya şeker tüketiminin 160,1 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Dünyada üretilen toplam şekerin yaklaşık dörtte biri Hindistan ve Çin tarafından tüketilmektedir. Dünyada birçok ülkede ekonomik kriz yaşanmasına rağmen, bu iki ülke de hızlı büyümeyi gerçekleştirebilmişlerdir. Bu ülkelerde refah seviyeleri arttıkça, süt ve tahıl ürünlerinin yanında meşrubat tüketimi de artmakta olup, tüm bu ürünlerde şeker kullanılmaktadır. 2011 yılında şeker fiyatlarının yüksek seyretmesi nedeniyle dünyada şeker tüketimindeki yıllık artış oranı biraz düşük kalmıştır. Ancak, 2011/2012 dönemi için tahmin edilen şeker fazlalığı nedeniyle fiyatların düşeceği ve bunun sonucunda dünya şeker tüketimindeki yıllık artış oranının uzun yıllardır izlenen %2,5 seviyelerine tekrar geleceği beklenmektedir. TAHMİNİ DÜNYA ŞEKER BİLANÇOSU Ekim/Eylül (1000 Ton Ham Değer) Şeker 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 Açılış Stokları 61.405,0 60.678,8 63.518,9 74.843,0 73.232,7 Üretim 174.117,5 165.504,4 158.743,4 151.778,2 166.609,1 İthalatlar 56.060,3 57.336,2 60.900,6 53.073,1 50.705,1 Tüketim 163.948,0 160.139,9 159.314,0 159.599,4 159.158,5 İhracatlar 60.419,6 61.974,5 63.170,2 56.576,0 56.545,4 Kapanış Stokları 67.215,3 61.405,0 60.678,8 63.518,9 74.843,0 +/- Üretim 8.613,1 6.761,0 6.965,2-14.830,9 204,0 +/- % 5,20 4,26 4,59-8,90 0,12 +/- Tüketim 3.808,1 825,9-285,4 440,9 6.715,8 +/- % 2,38 0,52-0,18 0,28 4,14 Tüketim %'si 41,00 38,34 38,09 39,80 47,02 olarak stoklar Global şeker fazlalığı/açığı 5.810,3 726,2-2.840,1-11.324,1 1.610,3 Not: Kayıt dışı tüketim dahil edilmemiştir. Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances (01.11.2011) 12

2010/2011 DÖNEMİ DÜNYA ŞEKER ÜRETİMİ (Miktar 1000 Ton, Ham Değer) DÜNYA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar 1000 Ton, Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER BREZİLYA 39.009,6 HİNDİSTAN 22.640,0 HİNDİSTAN 26.446,0 AB 18.279,4 AB 15.119,5 ÇİN 14.945,0 ÇİN 11.363,0 BREZİLYA 12.895,4 TAYLAND 9.977,9 ABD 10.220,0 ABD 7.095,0 RUSYA 5.897,0 MEKSİKA 5.395,0 ENDONEZYA 5.580,4 PAKİSTAN 4.457,0 MEKSİKA 4.574,7 AVUSTRALYA 3.782,6 PAKİSTAN 4.565,0 RUSYA 3.285,2 MISIR 2.916,1 ENDONEZYA 2.536,1 TAYLAND 2.706,4 FİLİPİNLER 2.521,9 TÜRKİYE 2.332,9 TÜRKİYE 2.492,4 İRAN 2.325,0 GUATEMALA 2.300,0 FİLİPİNLER 2.126,2 KOLOMBİYA 2.285,1 JAPONYA 2.070,0 GÜNEY AFRİKA 2.025,0 MISIR 2.024,0 DİĞER ÜLKELER 23.389,1 DİĞER ÜLKELER 46.084,4 DÜNYA TOPLAMI 165.504,4 DÜNYA TOPLAMI 160.139,9 (Dünyada üretilen toplam şekerin 32,0 milyon tonu şeker pancarından elde edilmiştir.) (Üretimi ve tüketimi 2 milyon ton ve üzeri olan ülkeler baz alınmıştır.) Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances (01.11.2011) Dipnot: Ham şekerin % 92 si beyaz şekerdir. 13

2010/2011 DÖNEMİ KİŞİ BAŞINA ŞEKER TÜKETİMİ (Miktar Kg. Ham Değer) ÜLKELER ÜLKELER AB 36,49 SİNGAPUR 56,94 İSVİÇRE 43,85 İSRAİL 70,60 RUSYA 42,50 SURİYE 42,52 UKRAYNA 43,52 İRAN 29,85 TÜRKİYE 29,61 PAKİSTAN 24,37 AVRUPA JAPONYA 16,24 ORTALAMASI 37,33 HİNDİSTAN 19,04 TUNUS 34,49 ÇİN 11,18 MISIR 35,53 ASYA SUDAN 26,12 ORTALAMASI 17,53 G.AFRİKA 35,46 AVUSTRALYA 61,78 AFRİKA YENİ ZELANDA 54,31 ORTALAMASI 15,30 OKYANUSYA KÜBA 54,12 ORTALAMASI 48,21 MEKSİKA 40.23 KANADA 39,08 ABD 32,86 DÜNYA ORTALAMASI 23,5 KUZEY /ORTA AMERİKA ORTALAMASI 36,16 BREZİLYA 63,39 ARJANTİN 45,69 URUGUAY 40,80 GÜNEY AMERİKA ORTALAMASI 51,04 Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances (01.11.2011) 14

2010/2011 DÖNEMİ EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 ŞEKER ÜRETİCİSİ ÜLKE ŞEKER TÜKETİCİSİ ÜLKE (Bin ton, ham değer) (Bin ton, ham değer) 1) Brezilya 39.009,6 1) Hindistan 22.640,0 2) Hindistan 26.446,0 2) AB 18.279,4 3) AB 15.119,5 3) Çin 14.945,0 4) Çin 11.363,0 4) Brezilya 12.895,4 5) Tayland 9.977,9 5) A.B.D. 10.220,0 6) A.B.D 7.095,0 6) Rusya 5.897,0 7) Meksika 5.395,0 7) Endonezya 5.580,4 8) Pakistan 4.457,0 8) Meksika 4.574,7 9) Avustralya 3.782,6 9) Pakistan 4.565,0 10) Rusya 3.285,2 10) Mısır 2.916,1 EN BÜYÜK 10 PANCAR EN BÜYÜK 10 KAMIŞ ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE ŞEKERİ ÜRETİCİSİ ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) AB 15.119,5 1) Brezilya 39.009,6 2) ABD 4.355,0 2) Hindistan 26.446,0 3) Rusya 3.285,2 3) Çin 10.500,0 4) Türkiye 2 492,4 4) Tayland 9.977.9 5) Ukrayna 1.679,0 5) Meksika 5.395,0 6) Mısır 948,0 6) Pakistan 4.457,0 7) Çin 863,0 7) Avustralya 3.782,6 8) İran 550,0 8) ABD 2.740,0 9) Sırbistan 536,0 9) Endonezya 2.536,1 10) Japonya 527,0 10) Filipinler 2.521,9 EN BÜYÜK 10 EN BÜYÜK 10 İHRACATÇI ÜLKE İTHALATÇI ÜLKE ( Bin ton, ham değer ) ( Bin ton, ham değer ) 1) Brezilya 27.067,6 1) AB 9.822,2 2) AB 6.855,3 2) A.B.D. 3.350,0 3) Tayland 6.305,5 3) Endonezya 2.861,7 4) Avustralya 2.480,8 4) Rusya 2.371,8 5) Hindistan 2.300,0 5) Çin 2.097,1 6) B.A.E. 1.583,7 6) Malezya 1.782,0 7) Meksika 1.560,5 7) B.A.E 1.768,8 8) Guatemala 1.481,5 8) Güney Kore 1.676,8 9) Kolombiya 849,0 9) Suudi Arabistan 1.420,7 10) Svaziland 605,4 10) Nijerya 1.376,9 Dünya toplam ihracatı 61.974,5 Dünya toplam ithalatı 57.336,2 (%56 sı ham şeker ihracatıdır) (% 59 u ham şeker ithalatıdır) Kaynak : F.O.LICHT - World Sugar Balances (01.11.2011) 15

DÜNYA ŞEKER BORSASI FİYATLARI (YILLIK ORTALAMA) (Fob Avrupa Limanları US$/ M TON) YILLAR LONDRA 2005 290,69 2006 422,03 2007 309.48 2008 356,10 2009 485,46 2010 615,38 2011 704,57 Londra Beyaz Şeker Borsasında 30 Haziran 2006 itibariyle spot fiyat belirlenmesine son verilmiş olup; bu tarihten önceki yıllık ortalamalar spot fiyatlara göre, sonraki ortalamalar Londra Beyaz Şeker Borsası Vadeli ilk ay fiyatları dikkate alınarak hesaplanmıştır. 2010 VE 2011 YILLARI LONDRA BEYAZ ŞEKER BORSASI SPOT FİYATLARI (AYLIK) MUKAYESESİ (FOB Avrupa Limanları TON/ US$) 2010 2011 AYLAR EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. EN YÜKSEK EN DÜŞÜK ORT. OCAK 759,00 710,20 732,35 824,50 748,20 784,05 ŞUBAT 749,00 653,90 714,80 844,50 702,60 754,71 MART 636,30 473,70 540,81 763,10 667,10 717,07 NİSAN 547,70 455,10 489,26 722,30 615,10 665,50 MAYIS 503,70 437,80 470,87 672,00 582,00 617,68 HAZİRAN 544,10 456,80 509,54 766,70 664,60 719,80 TEMMUZ 610,80 520,00 567,68 876,30 750,30 792,63 AĞUSTOS 586,90 524,10 559,69 800,50 710,50 758,44 EYLÜL 645,00 580,90 614,49 773,70 631,50 706,87 EKİM 730,60 606,00 687,01 728,50 641,70 688,03 KASIM 805,00 666,70 727,48 685,80 598,20 642,30 ARALIK 826,40 722,50 770,62 625,40 596,30 607,81 826,40 437,80 615,38 876,30 582,00 704,57 29 Aralık 7 Mayıs 13 Temmuz 6 Mayıs Kaynak : Reuters 16

3- TARIMSAL FAALİYETLER 3.1-ÜRETİM FAALİYETLERİ 3.1.1-TAAHHÜT VE EKİM DURUMU 2011 yılında 10.200.000 ton pancar üretim iş programına karşılık 3.218 köyde 119.725 üretici ile 10.030.000 ton pancar üretim sözleşmesi yapılmıştır. Ekimlere zamanında başlanarak hızlı bir ekim gerçekleştirilmiş ve toplam 178.268,2 hektar sahada pancar ekimi yapılmıştır. Taahhüt ve ekim durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahsis Edilen Taahhüde Giren Alınan Ekim Pancar Eken Fabrika Adı Kota (Ton) Köy (Adet) Üretici (Adet) Taahhüt (Ton) (Ton) (Hektar) Köy (Adet) Üretici (Adet) Afyon 660.000 150 7.057 660.000 630.000 1.2045,0 150 7.015 Ağrı 155.000 68 1.993 138.200 90.000 2.782,5 68 1.901 Alpullu 140.000 122 1.823 90.000 65.000 1.193,0 119 1.668 Ankara 521.000 151 3.954 521.000 490.000 8.096,0 151 3.938 Bor 410.000 68 3.846 410.000 390.000 7.250,0 68 3.832 Burdur 589.000 238 12.089 589.000 520.000 10.490,0 238 12.051 Çarşamba 20.000 26 548 16.000 10.000 240,0 26 471 Çorum 492.000 189 4.471 492.000 450.000 7.960,0 189 4.419 Elazığ 150.000 65 1.753 150.000 100.000 2.075,0 65 1.717 Elbistan 420.000 73 4.214 420.000 390.000 6.650,0 73 4.150 Erciş 260.000 88 3.133 260.000 220.000 6.236,0 88 3.054 Ereğli 858.000 93 7.213 858.000 900.000 15.140,0 93 7.202 Erzincan 266.000 120 3.156 266.000 210.000 4.305,0 120 3.080 Erzurum 332.000 142 5.342 332.000 260.000 7.116,0 142 5.335 Eskişehir 802.000 187 6.762 802.000 760.000 13.520,0 187 6.762 Ilgın 792.000 140 9.672 792.000 800.000 15.300,0 140 9.651 Kars 88.000 19 666 53.800 45.000 1.171,0 19 633 Kastamonu 334.000 234 5.377 334.000 290.000 6.630,0 234 5.317 Kırşehir 510.000 126 3.446 510.000 500.000 7.800,0 126 3.431 Malatya 330.000 125 1.884 330.000 250.000 4.960,0 125 1.806 Muş 518.000 109 8.969 518.000 425.000 11.900,0 109 8.797 Susurluk 181.000 99 1.328 116.000 90.000 13.40,7 98 1.205 Turhal 753.000 290 13.221 753.000 640.000 13.660,0 290 13.119 Uşak 203.000 112 3.339 203.000 175.000 3.708,0 112 3.324 Yozgat 416.000 184 4.469 416.000 400.000 6.700,0 184 4.460 TOPLAM 10.200.000 3.218 119.725 10.030.000 9.100.000 178.268,2 3.214 118.338 17

3.1.2- MÜCADELE DURUMU Ekimde kullanılan tohumların tamamı toprak altı haşerelerine karşı ilaçlanmıştır. Şeker pancarında büyük ölçüde verim ve şeker kaybına neden olan Cercospora hastalığına karşı 27.750,0 hektar sahada mücadele yapılmış olup, bunun 27.645,0 hektarı Şirketimiz tarafından, 105,0 hektarı ise üreticiler tarafından yapılmıştır. Şirketimiz tarafından yapılan Cercospora mücadelesinde kullanılan ilaç bedelinin tamamı Şirketimiz tarafından karşılanmıştır. Ayrıca üreticiler tarafından 300,0 hektar sahada külleme hastalığına karşı mücadele yapılmıştır. Şeker pancarına arız olan haşerelere karşı üreticiler tarafından 3.875,0 hektar sahada mücadele yapılmış olup, 2011 yılında hastalık ve haşerelere karşı yapılan mücadele sahası toplam 31.925,0 hektar olmuştur. Mücadele durumu fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Hastalıklara Karşı Mücadele Haşerelere Karşı Mücadele Toplam Üreticiler Şirket Taraf. Yapılan Üreticiler Mücadele Fabrika Adı Taraf. Yapılan (Hektar) (Hektar) İlaçlama Masrafı (TL/hektar) Taraf. Yapılan (Hektar) Şirket Taraf. Yapılan (Hektar) Yapılan Saha (Hektar) Afyon - - - - - - Ağrı - - - - - - Alpullu - 3.994,8 35,25 63,0-4.057,8 Ankara - - - 62,0-62,0 Bor - - - 100,0-100,0 Burdur - - - - - - Çarşamba - 167,0 37,50 - - 167,0 Çorum - - - - - - Elazığ - - - - - - Elbistan - - - 750,0-750,0 Erciş - - - 2.000,0-2.000,0 Ereğli - - - - - - Erzincan - - - - - - Erzurum - - - - - - Eskişehir - - - - - - Ilgın - - - - - - Kars - - - - - - Kastamonu - 3.004,7 48,08 - - 3.004,7 Kırşehir - - - - - - Malatya 405,0 - - - - 405,0 Muş - - - 700,0-700,0 Susurluk - 6.860,0 33,75 - - 6.860,0 Turhal - 13.618,5 28,00 200,0-13.818,5 Uşak - - - - - - Yozgat - - - - - - TOPLAM 405,0 27.645,0 32,71 3.875,0-31.925,0 18

3.1.3- ÜRÜN TAŞIYAN SAHA 2011 yılında 178.268,2 hektar sahada pancar ekimi yapılmış ve çeşitli nedenlerden dolayı 1.932,0 hektarı tahrip olmuştur. Tahrip olan bu sahanın 1.745,1 hektarı mükerrer olarak ekilmiş, 186,9 hektarı ise ekilememiştir. Şeker pancarı hasat döneminde; Ağrı, Erciş, Erzurum ve Muş Şeker Fabrikaları pancar ekim sahalarında kış şartlarının erken gelmesi ve şiddetli yağmur ve kar yağışlarıyla hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin çok altında seyretmesi ve süreklilik arz etmesi sonucu, pancar hasadı güçleşmiş ve 3.167,4 hektar sahada pancar hasadı yapılamamıştır. Hasat edilen toplam saha 174.913,9 hektar olmuştur. Tahrip olan, mükerrer ekilen ve hasat edilen saha miktarları fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Tahrip Olan Saha (Hektar) Mükerrer Ekilen Saha (Hektar) Tahrip Olup Mükerrer Ekilemeyen Saha (Hektar) Hasat Edilemeyen Saha (Hektar) Hasat Edilen Saha (Hektar) Fabrika Adı Afyon - - - - 1.2045,0 Ağrı - - - 168,0 2.614,5 Alpullu 70,0 69,0 1,0-1.192,0 Ankara - - - - 8.096,0 Bor - - - - 7.250,0 Burdur 117,0 117,0 - - 10.490,0 Çarşamba - - - - 240,0 Çorum - - - - 7.960,0 Elazığ 125,0 55,0 70,0-2.005,0 Elbistan 300,0 300,0 - - 6.650,0 Erciş 151,3 35,4 115,9 1.674,1 4.446,0 Ereğli - - - - 15.140,0 Erzincan - - - - 4.305,0 Erzurum - - - 205,3 6.910,7 Eskişehir - - - - 13.520,0 Ilgın - - - - 15.300,0 Kars - - - - 1.171,0 Kastamonu - - - - 6.630,0 Kırşehir 850,0 850,0 - - 7.800,0 Malatya 72,5 72,5 - - 4.960,0 Muş - - - 1.120,0 10.780,0 Susurluk - - - - 1.340,7 Turhal - - - - 13.660,0 Uşak 135,0 135,0 - - 3.708,0 Yozgat 111,2 111,2 - - 6.700,0 TOPLAM 1.932,0 1.745,1 186,9 3.167,4 174.913,9 19

3.1.4- REKOLTE DURUMU Ülke genelinde pancar ekimi zamanında yapılmış, ekimden sonra alınan yeterli yağışlarla hızlı ve düzgün bir tarla çıkışı sağlanmış ve her türlü bakım ve sulama işleri zamanında yapılmıştır. Bununla birlikte iklim seyrinin özellikle pancarın gelişme döneminde pancar kök verimi açısından uygun geçmesi sonucu, 2011 yılında bedeli ödenene göre pancar kök verimi 51,17 ton/ha olmuş ve rekolte 8.950.721 ton olarak gerçekleşmiştir. Fabrikalar üzerinden pancar teslim eden üretici sayıları ile rekolte miktarları aşağıda gösterilmiştir. Pancar Tesl. Rekolte (Ton) Eden Üretici Fabrika Adı (Adet) A Kotası B Kotası C Pancarı Toplam Afyon 7.001 628.204-4.842 633.046 Ağrı 1.866 87.993-151 88.144 Alpullu 1.611 63.981-160 64.141 Ankara 3.929 476.823-4.199 481.022 Bor 3.827 387.517-2.732 390.249 Burdur 12.036 543.651-19.481 563.132 Çarşamba 465 8.344-12 8.356 Çorum 4.375 370.301-1.077 371.378 Elazığ 1.669 79.548-37 79.585 Elbistan 4.116 382.324-4.113 386.437 Erciş 2.817 160.327-4.726 165.053 Ereğli 7.194 846.178-76.622 922.800 Erzincan 3.076 212.191-400 212.591 Erzurum 5.257 283.354-847 284.201 Eskişehir 6.743 767.487-17.643 785.130 Ilgın 9.651 785.422-91.467 876.889 Kars 629 34.266-7 34.273 Kastamonu 5.297 235.374-601 235.975 Kırşehir 3.430 475.524-9.562 485.086 Malatya 1.780 227.080-517 227.597 Muş 7.907 355.265-671 355.936 Susurluk 1.193 98.966-2.432 101.398 Turhal 13.087 623.063-4.403 627.466 Uşak 3.320 189.597-2.576 192.173 Yozgat 4.446 377.592-1.071 378.663 TOPLAM 116.722 8.700.372-250.349 8.950.721 20

3.1.5- FABRİKALAR ARASI PANCAR NAKİLLERİ Fabrikaların rekolte durumları ile hedef pancar işleme kapasiteleri gözönüne alınarak en ekonomik işlemeyi sağlamak amacıyla fabrikalar arası pancar nakilleri yapılmaktadır. 2011 yılında toplam işlenen 8.557.000 ton pancarın 400.100 tonunun (% 4,68) fabrikalar arası nakli yapılmıştır. Fabrikalar arasında yapılan pancar nakilleri aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Pancara Göre Gönderen Alan Nakledilen Pancar Fabrika Adı Fabrika Adı (Ton) Ankara Çorum 36.000 Çarşamba Çorum 8.000 Erciş Ağrı 32.000 Erzurum Kars 15.400 Kırşehir Çorum 121.500 Malatya Muş Erzincan 500 Turhal 800 Ağrı 39.000 Elazığ 10.400 Susurluk Eskişehir 95.000 Yozgat Çorum 41.500 TOPLAM 400.100 21

3.2- KAMPANYA FAALİYETLERİ 3.2.1- İŞLENEN PANCAR 2011 yılında fabrikaların kendi sahasında üretilen ve fiilen işlenen pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. İşlenen Olarak Kendi Sahasında Fiilen İşlenen Fabrika Adı Üretilen Pancar Pancar (Ton) (Ton) Afyon 615.500 615.500 Ağrı 66.400 137.400 Alpullu 60.800 60.800 Ankara 470.500 434.500 Bor 365.000 365.000 Burdur 538.600 538.600 Çarşamba 8.000 - Çorum 360.000 567.000 Elazığ 77.800 88.200 Elbistan 381.000 381.000 Erciş 132.000 100.000 Ereğli 917.500 917.500 Erzincan 192.000 192.500 Erzurum 252.400 237.000 Eskişehir 747.500 842.500 Ilgın 862.100 862.100 Kars 32.000 47.400 Kastamonu 226.000 226.000 Kırşehir 486.900 365.400 Malatya 217.300 216.000 Muş 293.400 244.000 Susurluk 95.000 - Turhal 604.200 605.000 Uşak 189.000 189.000 Yozgat 366.100 324.600 TOPLAM 8.557.000 8.557.000 22

3.2.2- PANCAR TAŞIMALARI Taşra kantarlarında yükleme ve boşaltma esnasında meydana gelen zayiatlar ile silo firelerini azaltmak ve fabrikalarımızın tam kapasite ile çalışmalarını temin gayesiyle, 1988 yılında başlatılan üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezlerine teslim etme uygulamasına bu yıl da devam edilmiştir. Bu kapsamda pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim eden üreticilere; pancar nakliye ihalesinde bağlı bulundukları kantar için oluşan nakliye ücreti ve nakliye ücretinin % 15 fazlası ile nakliye tazminatı ve teşvik primi ödemesi uygulamaları yapılarak üreticilerin pancarlarını doğrudan fabrika merkezine teslim etmeleri teşvik edilmiştir. Üreticiler tarafından fabrika merkezine taşınan pancarın toplam taşınan pancara oranı 2010 yılı kampanya döneminde % 56,88 iken, 2011 yılı kampanya döneminde % 59,08 olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılında, müteahhit nakliyeci ve üreticiler tarafından fabrika merkezlerine taşınan pancar miktarları aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Merkezine Taşınan Pancar (Ton) (%) a) Üreticiler Tarafından Taşınan Merkez Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar 1.254.461 13,06 Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Pancar 4.422.923 46,02 Merkez ve Taşra Kantarına Bağlı Üreticiler Tarafından Taşınan Toplam Pancar 5.677.384 59,08 b) Müteahhit Nakliyeciler Tarafından Taşınan Pancar 3.932.954 40,92 TOPLAM 9.610.338 100,00 23

3.2.3- KAMPANYA SONUÇLARI 3.2.3.1- FİRELER 2011/2012 kampanya döneminde fabrikaların kendi sahasında üretilen pancara göre, tesellüm edilen-bedeli ödenen, tesellüm edilen-işlenen, bedeli ödenen-işlenen ve fabrika tartısı-işlenen pancar miktarları arasındaki fark yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Tesellüm Edilen İle Bedeli Ödenen Pancar Arasındaki Fark (%) Tesellüm Edilen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Bedeli Ödenen İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Fabrika Tartısı İle İşlenen Pancar Arasındaki Fark (%) Afyon 7,67 10,23 2,77 9,47 Ağrı 9,32 31,69 24,67 29,29 Alpullu 9,22 13,95 5,21 14,00 Ankara 7,64 9,66 2,19 9,04 Bor 8,29 14,22 6,47 12,79 Burdur 6,80 10,86 4,36 9,30 Çarşamba 7,80 11,72 4,26 9,40 Çorum 8,33 11,14 3,06 10,64 Elazığ 10,93 12,92 2,24 12,58 Elbistan 9,10 10,38 1,41 9,95 Erciş 8,67 26,96 20,03 26,07 Ereğli 7,31 7,84 0,57 5,81 Erzincan 8,15 17,05 9,69 15,01 Erzurum 8,39 18,64 11,19 16,44 Eskişehir 7,45 11,88 4,79 11,33 Ilgın 8,81 10,35 1,69 9,61 Kars 7,21 13,36 6,63 11,85 Kastamonu 7,85 11,75 4,23 11,30 Kırşehir 8,74 8,40-0,37 8,01 Malatya 9,72 13,80 4,52 13,48 Muş 8,91 24,91 17,57 24,00 Susurluk 7,81 13,63 6,31 10,33 Turhal 7,39 10,83 3,71 8,34 Uşak 9,69 11,18 1,65 9,65 Yozgat 7,13 10,21 3,32 9,21 ORTALAMA 8,07 12,11 4,40 10,96 24

3.2.3.2- BEDELE ESAS POLAR ŞEKER VARLIĞI, FABRİKA DİGESTİONU VE RANDIMAN DEĞERLERİ 2011/2012 kampanya döneminde fabrikaların, bedele esas polar şeker varlığı, fabrika digestionu ve randıman değerleri yüzde (%) olarak aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedele Esas Polar Şeker Varlığı (%) Fabrika Digestionu (%) Fabrika Randımanı (%) Afyon 17,78 17,54 15,10 Ağrı 16,73 16,50 13,50 Alpullu 14,09 13,84 11,04 Ankara 15,98 16,08 13,36 Bor 16,58 16,46 13,75 Burdur 17,35 17,05 14,41 Çarşamba 16,58 - - Çorum 16,59 16,59 14,15 Elazığ 15,87 15,81 13,30 Elbistan 16,00 15,91 13,62 Erciş 17,09 16,90 14,00 Ereğli 17,03 16,70 14,15 Erzincan 17,13 16,91 14,61 Erzurum 18,83 18,00 15,86 Eskişehir 16,66 16,18 13,49 Ilgın 17,29 17,00 14,64 Kars 18,50 18,43 15,89 Kastamonu 16,61 16,38 14,28 Kırşehir 17,18 17,02 14,61 Malatya 14,83 14,76 12,07 Muş 17,01 16,51 13,73 Susurluk 14,22 - - Turhal 17,32 16,73 14,39 Uşak 17,46 17,41 14,92 Yozgat 17,09 17,02 15,16 ORTALAMA 16,93 16,68 14,19 25

3.2.3.3- PANCAR VE ŞEKER VERİMLERİ 2011/2012 kampanya döneminde fabrikaların bedeli ödenen pancar miktarı üzerinden hektara pancar verimi ile bedele esas polar şeker varlığı ve randımana göre hektara şeker verimleri aşağıda gösterilmiştir. Fabrika Adı Bedeli Ödenene Göre Pancar Verimi (Ton/hektar) Polar Şeker Varlığına Göre Şeker Verimi (Ton/hektar) Randımana Göre Şeker Verimi (Ton/hektar) Afyon 52,557 9,345 7,936 Ağrı 33,713 5,640 4,551 Alpullu 53,809 7,582 5,941 Ankara 59,415 9,495 7,938 Bor 53,827 8,925 7,401 Burdur 53,683 9,314 7,736 Çarşamba 34,815 5,772 - Çorum 46,656 7,740 6,602 Elazığ 39,693 6,299 5,279 Elbistan 58,111 9,298 7,915 Erciş 37,124 6,344 5,197 Ereğli 60,951 10,380 8,625 Erzincan 49,382 8,459 7,215 Erzurum 41,125 7,744 6,522 Eskişehir 58,072 9,675 7,834 Ilgın 57,313 9,909 8,391 Kars 29,268 5,415 4,651 Kastamonu 35,592 5,912 5,083 Kırşehir 62,190 10,684 9,086 Malatya 45,886 6,805 5,538 Muş 33,018 5,616 4,533 Susurluk 75,631 10,755 - Turhal 45,935 7,956 6,610 Uşak 51,827 9,049 7,733 Yozgat 56,517 9,659 8,568 ORTALAMA 51,172 8,663 7,261 26

3.3- ÜRETİCİ DESTEKLERİ Pancar tarımında birim alandan elde edilecek kök ve şeker verimini arttırmak gayesiyle, üreticilere tarımsal işlerini zamanında ve tekniğine uygun olarak yapabilmeleri için ayni ve nakdi yardım yapılmasına bu yıl da devam edilmiştir. 3.3.1- KİMYASAL GÜBRE DAĞITIMI 2011 yılı üretim dönemi için pancar üreticisinin ihtiyacı olan kimyasal gübrelerin temin ve dağıtım hizmetleri Yönetim Kurulumuzun 14/10/2010 tarih ve 2672/16-3 sayılı kararı ile Pankobirlik e devredilmiştir. Yıl içinde pancar üretimi için dağıtımı yapılan kimyasal gübrelerin cins ve miktarları aşağıya çıkarılmıştır. ÜRE KOMPOZE (%46N) (12N-30P 2 O 5-12K 2 O) TOPLAM 1- Ticari İsimlerine Göre (Ton) 47.446 56.640 104.086 AZOT FOSFOR POTAS TOPLAM 2- Saf Bitki Besin Maddelerine 28.622 16.992 6.797 52.411 Göre (Ton) AZOT FOSFOR POTAS TOPLAM 3- Dekara Verilen Saf Bitki Besin 16,056 9,532 3,813 29,401 Maddesi (kg) 3.3.2- ŞEKER PANCARI TOHUMU 2011 yılı pancar ekimlerinde, sertifikalı genetik monogerm şeker pancarı tohumu kullanılmıştır. Kullanılan tohum ile hektara sarf edilen miktarlar aşağıya çıkarılmıştır. 1- Sarf edilen pancar tohumu (kg) : 415.809 2- Hektara atılan pancar tohumu (Mükerrer ekim dahil) (kg) : 3,50 27

3.3.3- EKİM MAKİNELERİ 2011 yılı pancar ekimlerinde Şirketimize ait 4.463 adet mekanik hassas ekim makinesi ile 113.106,2 hektar (% 63), üreticilere ait 1.401 adet pnömatik hassas ekim makineleri ile de 65.162,0 hektar (% 37) olmak üzere toplam 178.268,2 hektar pancar ekimi gerçekleştirilmiştir. Sıra üzeri mesafeye göre ekim durumu aşağıda gösterilmiştir. Sıra Üzeri İlk Ekim Ekim Mesafesi (Hektar) (%) 8 cm 154.720,7 86,79 17 cm 23.547,5 13,21 Toplam 178.268,2 100,00 3.3.4- SEYYAR PANCAR BOŞALTMA-TEMİZLEME VE YÜKLEME MAKİNELERİ 2011 yılında 25 i merkez kantarı, 138 i taşra kantarı olmak üzere toplam 163 kantarda 239 adet makine çalıştırılmış ve 7.246.157 ton üretici, 641.744 ton da yüklenici tarafından taşınan pancar olmak üzere toplam 7.887.901 ton pancar boşaltılmıştır. Boşaltılan pancarlardan ton başına 1,80 TL bedel alınmıştır. 2011 yılında mevcut 239 adet makinenin 123 adedi personel yetersizliği nedeniyle yüklenici eliyle çalıştırılmıştır. Makinelerin son 5 yıllık çalışma durumları aşağıya çıkarılmıştır. Makine Sabit Bulunan Makine İle İşçi Taşınması Pan.Boş. Kantarda Seyyar Pancar Boşaltma Boşaltması Önlenen Makine ile Mak.ile Tesellüm Makinesi ile Boşaltılan Arasındaki Toprağın İşçi ile Boşaltmada Boşaltılan Çalışan Edilen Pancar Miktarı Fire Nakliye Boşaltma Alınan Üretici Makine Pancar Üretici Yüklenici Farkı Tutarı Ücreti Ücret Maliyet Pancarı Yıl Adet Bin Ton Bin Ton % Bin Ton Ton % Bin TL TL/Ton TL/Ton TL/Ton Bin Ton 2007 232 6.752 5.302 78,52 392 76.733 2,77 1.039 3,00-3,50 1,50 1,47 1.328 2008 232 8.243 6.610 80,19 590 81.483 2,43 1.308 3,50-4,50 1,65 1,36 1.616 2009 234 9.613 7.571 78,76 564 100.071 2,64 1.570 3,50-4,50 1,65 1,47 2.017 2010 234 10.172 8.049 79,13 647 106.542 2,73 1.664 3,50-4,50 1,75 1,53 2.044 2011 239 9.162 7.246 79,09 642 96.767 2,87 1.684 4,50-5,00 1,80 1,62 1.799 28

2011 yılında tesellüm edilen toplam 9.735.980 ton pancarın 7.246.157 tonu (% 74,43) seyyar, 1.798.649 tonu (% 18,47) sabit olmak üzere toplam 9.044.806 tonu (% 92,90) boşaltma makineleri ile boşaltılmıştır. 3.3.5- SONDAJ FAALİYETLERİ Şirketimiz sondaj ekiplerince 2011 yılında Erciş, Erzurum ve Muş fabrikalarında işletme kuyularının bakım ve onarımları ile Kırşehir ve Susurluk Şeker Fabrikalarında birer adet, Ağrı Şeker Fabrikasında da 2 adet olmak üzere toplam 4 adet derinkuyu açılmıştır. Şirketimizin yaptığı çalışmalar aşağıda gösterilmiştir. Yıllar Şirket Sondaj Ekipleri Tarafından Açılan Üretici Kuyuları İşletme Kuyuları Şirketimiz Kontrolünde Özel Sondaj Ekiplerine Açtırılan Ekim Sahalarında Açılan Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Toplam Kuyu (Adet) Toplam Debi (l/sn) Sulanabilecek Toplam Saha (Hektar) 1964-2009 893 24.131 405 9.361 35.372 379.090 36.265 403.221 403.221 2010 - - 4 105 - - - - - 2011 - - 4 90 - - - - - TOPLAM 893 24.131 413 9.556 35.372 379.090 36.265 403.221 403.221 3.3.6-BEDELLİ ŞEKER Her yıl olduğu gibi 2011 yılında da bedelli şeker tevziatına devam edilmiş ve üreticilere pancar bedeline mahsuben 38.294 ton şeker verilmiştir. 3.3.7-AVANS ÖDEMELERİ 2011 yılında pancar üreticilerine toplam 548.723.000 TL avans ödemesi yapılmıştır. Ödenen bu avansın 114.301.000 TL si (% 20,83) ayni olarak, 434.422.000 TL si (% 79,17) ise nakdi olarak ödenmiştir. Bu şekilde üreticilere pancar bedel ödemeleri başlamadan önce toplam pancar bedelinin % 46,87 si ayni ve nakdi avans olarak ödenmiştir. 29

3.3.8-YAŞ PANCAR POSASI DAĞITIMI Kampanya döneminde fabrikalarımızda yan ürün olarak üretilmekte olan yaş pancar posası dağıtımı ve satışı her yıl Şirketimiz ile üreticiler arasında aktedilen Şeker Pancarı Üretim Sözleşmesi ile Yaş Pancar Posası Bedelsiz Dağıtımı ve Satışı Yönergesi esaslarına uygun olarak yapılmaktadır. Bu çerçevede, Şirketimiz fabrikalarında 2011/2012 kampanya döneminde sözleşme gereği talep eden pancar üreticilerine, teslim ettikleri firesiz pancarın %20 sine kadar bedelsiz olarak prese edilmiş yaş pancar posası verilmiştir. Fabrikalarımızda üretilen istihkak fazlası yaş pancar posası ise Şirketimiz tarafından piyasa şartlarına göre tespit edilen fiyat ile öncelikle ihtiyacı olan pancar üreticilerine, daha sonra da sütçülük ve besicilik yapanlara satılmıştır. 2011/2012 kampanya döneminde üretilen toplam 2.593.132 ton yaş pancar posasının 1.714.544 tonu bedelsiz olarak üreticilere dağıtılmış, 878.588 tonu ise bedelli olarak satılmıştır. 3.3.9-MELAS SATIŞI 2011 yılında hayvan yemi olarak 5.210 üreticiye 6.944 ton melas satışı yapılmıştır. 3.4-PANCAR FİYATLARI 3.4.1- PANCAR ALIM FİYATLARI 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği gereğince; şeker pancarı fiyatları her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Buna göre, Yönetim Kurulumuzun 26/10/2011 tarih ve 2692/17-1 sayılı kararı ile 2011 yılında üretici tarafından teslimi taahhüt edilen % 16 polar şeker ihtiva eden, net (firesi düşürülmüş) bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı 125,00 TL olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, Yönetim Kurulumuzun 26/10/2011 tarih ve 2692/17-3 sayılı kararı ile 2011 yılı net (firesi düşürülmüş) bir ton C pancarı alım fiyatı 70,00 TL olarak tespit edilmiştir. 30

3.4.2- SON 5 YILLIK PANCAR ALIM FİYATLARI VE TÜFE İLE İLİŞKİSİ Sabit fiyatlarla son 5 yıllık Pancar Fiyatı - TÜFE ilişkisi aşağıda gösterilmiştir (2007 yılı 100 olarak kabul edilmiştir). A Kotası Pancar Alım Fiyatı Pancar Fiyatındaki Yıllar (TL/ton) TÜFE Kümülatif Değişim 2007 95,00 100 100 2008 108,00 110 114 2009 115,00 117 121 2010 118,00 127 124 2011 125,00 136 132 31

3.5- PANCAR BEDELİ ÖDEMELERİ 2011 yılı toplam pancar bedeli, ödenen avanslar ve üreticiye ödenecek bakiye pancar bedeli miktarları fabrikalar itibariyle aşağıda gösterilmiştir. Prim ve Tazminatlar Dahil Toplam Pancar Ayni ve Nakdi Üreticiye Ödenecek Fabrikalar Bedeli Avans Toplamı Bakiye Pancar Bedeli (Bin TL) (Bin TL) (Bin TL) Afyon 88.099,81 39.632,00 48.467,81 Ağrı 11.531,22 6.959,00 4.572,22 Alpullu 7.073,56 4.415,00 2.658,56 Ankara 60.117,56 28.336,00 31.781,56 Bor 50.541,62 20.972,00 29.569,62 Burdur 75.034,46 33.941,00 41.093,46 Çarşamba 1.081,64 703,00 378,64 Çorum 48.186,93 26.313,00 21.873,93 Elazığ 9.933,25 6.252,00 3.681,25 Elbistan 48.383,48 22.571,00 25.812,48 Erciş 21.856,71 13.529,00 8.327,71 Ereğli 118.344,55 46.809,00 71.535,55 Erzincan 28.458,61 14.323,00 14.135,61 Erzurum 41.663,49 18.928,00 22.735,49 Eskişehir 100.455,57 44.569,00 55.886,57 Ilgın 113.051,48 44.991,00 68.060,48 Kars 4.957,42 3.290,00 1.667,42 Kastamonu 30.622,52 17.991,00 12.631,52 Kırşehir 64.842,04 25.867,00 38.975,04 Malatya 26.574,18 15.153,00 11.421,18 Muş 47.228,80 28.416,00 18.812,80 Susurluk 11.153,17 6.188,00 4.965,17 Turhal 84.535,43 43.462,00 41.073,43 Uşak 26.108,18 12.021,00 14.087,18 Yozgat 50.858,64 23.092,00 27.766,64 TOPLAM 1.170.694,32 548.723,00 621.971,32 32

Bakiye pancar bedelinin tamamı 30 Nisan 2012 tarihi itibariyle üreticilere ödenecektir. 2011 yılında, hektara ve pancar teslim eden üretici başına isabet eden ortalama brüt gelir durumu 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Yılı Hasat Sahasına Göre (TL/ hektar) Ortalama Brüt Gelir Pancar Teslim Eden Üretici Başına (TL) 2010 5.895,03 8.489,15 2011 6.692,98 10.029,77 Fark 797,95 1.540,62 Ortalama brüt gelir; 2011 yılında bir önceki yıla göre hektar başına % 13,54 oranında, pancar teslim eden üretici başına ise % 18,15 oranında artmıştır. 33

3.6. TARIMSAL ETÜT VE PROJEYE İLİŞKİN ÇALIŞMALAR 3.6.1. TARIMSAL ORGANİZASYONDAKİ GELİŞMELER Ülkemiz şeker sektöründeki gelişmelerin etkisi ile pancar üretim miktarı ve şartlarında ortaya çıkan değişiklikler, fabrikalarımızda yapılan yatırımlar ve üretici imkânlarının artması gibi hususlar gözönünde bulundurularak pancar tarımının organizasyonunda bazı değişiklikler yapılarak, üreticiye Şirketimizce sağlanan hizmetlerin daha etkili ve en ekonomik biçimde verilmesi sağlanmıştır. 3.6.2. PANCAR POTANSİYELİ ETÜT ÇALIŞMALARI Ülkemiz şeker ihtiyacının artması durumunda ihtiyacın karşılanabilmesi, mevcut kurulu pancar işleme kapasitemize yeterli ve emniyetli pancar üretiminin yapılabilmesi için potansiyel pancar ekim sahalarının belirlenmesi, gerek tarım sektöründe, gerekse diğer sektörlerde meydana gelen değişikliklerin pancar üretimi üzerindeki etkilerinin takibi açısından periyodik olarak sonu sıfır ve beş rakamıyla biten yıllarda köy bazından başlayarak kantar, bölge ve fabrika seviyesinde pancar potansiyeli etütleri yapılmaktadır. 2010 yılında bütün fabrikalarımızda 2011 2015 yılları arası pancar potansiyeli etütleri yapılmıştır. Yapılan bu pancar potansiyeli etütleri sonuçlarına göre; Şirketimize bağlı 25 şeker fabrikasında pancar ekimi yapılabilecek toplam arazi miktarı 3 milyon 150 bin hektar, 4 yıllık münavebe sistemine göre yıllar itibariyle ekim sahası 430 450 bin hektar, üretilebilecek pancar miktarı ise 19-21 milyon ton arasında değişmektedir. 3.6.3. BÖLGE ŞEFLİĞİ VE KANTARLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyon Projesi çerçevesinde fabrika merkezlerine yapılan yatırımlar neticesi merkeze tesellümün artması, kota uygulaması ve bazı üretim sahalarında rakip ürünlerin ekiminin artması dolayısıyla, ekonomik olma özellikleri ortadan kalkan Ziraat Bölge Şeflikleri ve kantarların Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu nun 28/04/2000 tarih ve A.01.1.KİT 689 sayılı yazısı, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu nun Şirketimizle ilgili olarak hazırladığı 1998 2009 yılları arasındaki denetim raporlarında yer alan temenniler ve 2004/8 Başbakanlık Genelgesi 34

kapsamında değerlendirilmesi sonucu 2002-2011 yılları arasında Yönetim Kurulu Kararları ile 60 Ziraat Bölge Şefliği ve 205 kantar kapatılmıştır. Şirketimiz 133 Ziraat Bölge Şefliği ve 252 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir. 3.6.4. PANCAR VE RAKİP ÜRÜNLER MALİYET ETÜTLERİ 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılmış olan Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği uyarınca şeker pancarı fiyatları, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenmektedir. Bu durum, üretici maliyetlerinin doğru biçimde belirlenmesinin önemini artırmaktadır. Şeker pancarı ve rakip ürünlerin üretici maliyetlerinin belirlenmesi için Ziraat Bölge Şefliklerimizce, bölgeyi temsil edecek özellikte, bir pancar ve yeterli sayıda rakip ürün tarlasında tarımsal üretim için yapılan harcamalar takip edilerek değerlendirilmektedir. Bu amaçla; 2011 yılında Ziraat Bölge Şefliklerimizce 133 şeker pancarı, 63 buğday, 20 arpa, 5 ayçiçeği, 9 patates ve 50 adet yöresel olarak yetiştirilen diğer ürünlere ait maliyet etütleri yapılmış ve değerlendirilmiştir. 2011 yılı maliyet etütleri değerlendirme sonuçları Şeker Pancarı, Buğday ve Ayçiçeğine Ait Üretici Masrafları (Tablo 1), Fabrikalar İtibariyle Şeker Pancarı ve Rakip Ürünlere Ait Bilgiler (Tablo 2) ve Şeker Pancarı Çiftçi Masrafları ve Net Gelirleri Tablosu (Tablo 3) başlıkları altında verilmiştir. 3.7. TARIMSAL YATIRIM VE TESİSLERLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR 3.7.1. TARIMSAL YATIRIMLAR 1999 C 01 00 40 Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi: Fabrika merkezine yakın kantarlar ile küçük ölçekli kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ile bedeli ödenen, işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2011 yılında 3.600.000 TL ödenek tefriki yapılmıştır. Bu ödenekten 3.580.000 TL harcanarak % 99 gerçekleşme sağlanmıştır. 35

Söz konusu proje kapsamında 2011 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere; Ankara ve Eskişehir Şeker Fabrikalarına yer silo sahası yapılması, Burdur Şeker Fabrikasına yüzdürmeli yer silosu (1) vagon elfası yanı yüzdürmeli yer silosu (2) boşaltma kanalları yerine yapılması ile yüzdürmeli yer silolarına elfa başlıklı borulama sistemleri ve aydınlatma sisteminin kurulması tamamlanmıştır. Muş Şeker Fabrikasına 1 adet çukursuz 60 tonluk elektronik kantar tesisi, Ankara Şeker Fabrikasına pancar kamyonu park sahası yapılmış ve Muş Şeker Fabrikasına kameralı kontrol sistemi kurulup hizmete sunulmuştur. Ayrıca Eskişehir Makine Fabrikasında Burdur ve Erciş Şeker Fabrikaları için birer adet 60 tonluk tek platformlu seyyar pancar boşaltma makinesi imal ettirilmiştir. 2011 A 02 01 80 numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi: 2011 yılı Türkşeker Tarım Sektörü Yatırımları 2010 A 02 01 80 numaralı İdame Yenileme ve Tamamlama Projesi için 1.000.000 TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödenekten 984.000 TL harcanarak % 98 gerçekleşme sağlanmıştır. Söz konusu projenin Makine-Teçhizat alt bölümünde fabrikalarımızın ve kantarlarımızın öncelikli ihtiyacı olan 1 adet seyyar pancar boşaltma makinesi tadilatı yapılmış, mekanik olan 37 kantar tesisi elektro mekaniğe dönüştürülmüştür. İki kantarımıza enerji nakil hattı ve trafo tesisi yaptırılmış ve bir kantarımıza trafo alınmıştır. Bir bölgemizde kalorifer kazanı yenilenmesi ve 1 bölgemizde de kalorifer kazanının doğalgaza dönüştürülmesi işlemi yapılmıştır. Bu bölümdeki 639.000 TL ödeneğin 634.000 TL si kullanılmış olup gerçekleşme oranı % 99 olmuştur. İnşaat alt bölümünde ise 1 kantarda silo kaldırımı tadilatı ve 3 kantarda kantar sahasının betonlanması işleri yaptırılmıştır. Bu bölümündeki 361.000 TL ödeneğin, 350.000 TL sı harcanmıştır. Gerçekleşme oranı % 97 olmuştur. 3.7.2. TARIMSAL TESİSLER Şirketimiz 31/12/2011 tarihi itibariyle 133 Ziraat Bölge Şefliği ve 252 kantar (2 adedi kiralık) ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Ziraat Bölge Şefliklerimizin bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması Tablo 4 te, kantarlarımızın bedeli ödenen pancar miktarlarına göre sınıflandırılması ise Tablo 5 te verilmiştir. 36

TABLO : 1 - ŞEKER PANCARI, BUĞDAY ve AYÇİÇEĞİ'NE AİT ÇİFTÇİ MASRAFLARI ( 2011 YILI ) ŞEKER PANCARI BUĞDAY AYÇİÇEĞİ Toplam Toplam Toplam Masraftaki Masraftaki Masraftaki MASRAF UNSURLARI TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı TL / da TL / Ton % Payı 1-TARLA KİRASI 94,46 18,49 16,52 46,44 120,62 22,88 87,50 292,64 31,39 2-GÜBRE BEDELİ 66,54 13,02 11,64 29,95 77,80 14,76 34,47 115,28 12,37 3-TOHUM BEDELİ 5,13 1,00 0,90 21,14 54,91 10,42 14,88 49,77 5,34 4-MÜCADELE İLACI 3,86 0,76 0,68 2,51 6,51 1,24 6,30 21,07 2,26 5-MİBZER KİRASI 1,98 0,39 0,35 6-İŞGÜCÜ TOPLAMI 176,71 34,58 30,91 9,05 23,50 4,46 17,49 58,49 6,27 a)çapa Tekleme 83,11 16,27 14,54 0,00 0,00 0,00 13,08 43,75 4,69 b)sulama 26,29 5,14 4,60 3,11 8,08 1,53 3,61 12,07 1,30 c)hasat 65,32 12,78 11,43 2,05 5,32 1,01 0,36 1,20 0,13 d)diğer (Ek.,M ü.,g üb.,yan Ürün.) 1,99 0,39 0,35 3,89 10,10 1,92 0,44 1,47 0,16 7-ÇEKİ GÜCÜ TOPLAMI 147,39 28,85 25,78 87,53 227,36 43,13 101,84 340,61 36,53 a)tarla Hazırlığı 46,33 9,07 8,10 36,76 95,48 18,11 52,36 175,12 18,78 b)ekim 7,66 1,50 1,34 8,64 22,44 4,26 7,89 26,39 2,83 c)çapa Tekleme 6,09 1,19 1,07 0,00 0,00 0,00 12,89 43,11 4,62 d)sulama 42,46 8,31 7,43 6,94 18,03 3,42 5,21 17,42 1,87 e)hasat 35,51 6,95 6,21 15,36 39,90 7,57 13,37 44,72 4,80 f)diğer (M üc.,g üb.,yan Ürün.) 9,34 1,83 1,63 19,83 51,51 9,77 10,12 33,85 3,63 8-NAKLİYE BEDELİ 51,53 10,09 9,01 5,46 14,18 2,69 4,02 13,44 1,44 9-DİĞER (Su bedeli vb.) 24,07 4,71 4,21 0,88 2,29 0,43 12,25 40,97 4,39 GENEL TOPLAM 571,67 111,89 100,00 202,96 527,17 100,00 278,75 932,27 100,00 Not: 1 Ton'a isabet eden masrafların hesaplanmasında; maliyet etütlerindeki verim değerleri (Şeker Pancarı : 5 109 kg/da, Buğday: 385 kg/da, Ayçiçeği: 299 kg/da) kullanılmıştır. 37

TABLO : 2 - FABRİKALAR İTİBARİYLE ŞEKER PANCARI ve RAKİP ÜRÜNLERE AİT BİLGİLER ( 2011 YILI ) TOPLAM ÜRETİM ÜRÜN ÜRÜN MASRAFLARI VERİM MALİYET FİYATI N E T G E L İ R ADI ETÜT ( TL / da ) ( ton / da ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / ton ) ( TL / da ) SAYISI [1] [2] [3] = [1] / [2] [4] [5] = [4] - [3] [6] =( [2]*[4] )-[1] Şeker Pancarı 133 571,67 5,109 111,89 132,27 20,38 104,10 Anason 1 377,86 0,070 5.398,00 4.500,00-898,00-62,86 Arpa (Genel) 20 157,78 0,319 494,61 489,00-5,61-1,79 Arpa (Sulu) 5 173,03 0,383 451,78 478,00 26,22 10,04 Arpa (Susuz) 15 151,50 0,309 490,29 488,00-2,29-0,71 Ayçiçeği 5 278,75 0,299 932,27 1.198,00 265,73 79,45 Buğday (Genel) 63 202,96 0,385 527,17 572,00 44,83 17,26 Buğday (Sulu) 23 235,97 0,455 518,62 571,00 52,38 23,84 Buğday (Susuz) 40 185,17 0,349 530,57 567,00 36,43 12,71 Ç eltik 9 697,20 0,739 943,44 1.090,00 146,56 108,31 Çer.Ayçiçeği 3 313,96 0,212 1.480,94 1.630,00 149,06 31,60 Domates 3 1.468,07 6,900 212,76 343,00 130,24 898,63 K.Fasulye 2 358,30 0,220 1.628,64 3.380,00 1.751,36 385,30 Haşhaş 4 431,18 0,095 4.538,74 2.930,00-1.608,74-152,83 Havuç 2 1.263,58 5,300 238,41 460,00 221,59 1.174,42 Karpuz 1 514,50 6,000 85,75 800,00 714,25 4.285,50 Kavun 2 475,63 2,975 159,88 150,00-9,88-29,38 M ısır 4 459,58 1,088 422,41 588,00 165,59 180,16 Silajlık M ısır 2 445,22 4,620 96,37 115,00 18,63 86,08 Ot 1 66,00 0,400 165,00 300,00 135,00 54,00 Pamuk 2 594,73 0,450 1.321,62 1.750,00 428,38 192,77 Patates 9 922,48 2,934 314,41 478,00 163,59 479,97 Sarımsak 1 1.954,50 0,800 2.443,13 4.000,00 1.556,88 1.245,50 Soğan 6 872,55 3,908 223,27 321,00 97,73 381,92 Taze Fasulye 1 1.208,66 1,800 671,48 1.550,00 878,52 1.581,34 Tur.Hıyar 1 1.587,50 2,300 690,22 900,00 209,78 482,50 Tütün 2 862,83 0,150 5.752,20 10.150,00 4.397,80 659,67 Nohut 1 205,10 0,080 2.563,75 4.000,00 1.436,25 114,90 Tohumluk Mısır 1 377,70 0,400 944,25 2.400,00 1.455,75 582,30 Yonca 1 209,30 0,500 418,60 600,00 181,40 90,70 38

TABLO : 3-2011 YILI ŞEKER PANCARI ÇİFTÇİ MASRAFLARI ve NET GELİRLERİ TABLOSU (Düzeltilmiş Maliyet Etütlerine Göre) ÇİFTÇİ FİRESİZ ŞEKER MASRAFLARI PANCAR PANCARI BRÜT KULLAN. TOPLAMI VERİMİ DİGESTİON FİYATI GELİR NET GELİR İŞÇİ FABRİKA ETÜT (TL/da) (ton/da) % (TL/ton) (TL/da) (TL/da) (TL/Ton) SAYISI ADI SAYISI [1] [2] [3] [4] [5] = [4] * [2] [6] = [5] - [1] [7] = [6] / [2] (Adet/da) AFYON 7 624,60 5,332 17,78 138,91 740,64 116,04 21,76 5 AĞRI 3 366,85 3,124 16,73 130,70 408,27 41,42 13,26 5 ALPULLU 6 619,78 5,716 14,09 110,08 629,16 9,39 1,64 5 ANKARA 7 604,75 6,006 15,98 124,84 749,76 145,00 24,14 5 BOR 4 638,76 5,144 16,58 129,53 666,31 27,55 5,36 1 BURDUR 8 596,73 5,463 17,35 135,55 740,49 143,76 26,32 2 ÇARŞAMBA 3 476,69 3,947 16,58 129,53 511,26 34,57 8,76 5 ÇORUM 7 608,33 4,995 16,59 129,61 647,44 39,11 7,83 3 ELAZIĞ 2 590,34 4,260 15,87 123,98 528,13-62,22-14,61 5 ELBİSTAN 4 560,34 5,418 16,00 125,00 677,27 116,93 21,58 5 ERCİŞ 4 407,13 3,301 17,09 133,52 440,74 33,61 10,18 4 EREĞLİ 3 560,26 5,861 17,03 133,05 779,74 219,49 37,45 3 ERZİNCAN 4 601,56 4,640 17,13 133,83 620,98 19,42 4,18 5 ERZURUM 6 494,54 3,727 18,83 147,11 548,33 53,78 14,43 4 ESKİŞEHİR 8 634,83 6,041 16,66 130,16 786,31 151,48 25,07 2 ILGIN 5 610,31 5,667 17,29 135,08 765,55 155,24 27,39 1 KARS 3 496,53 3,033 18,50 144,53 438,41-58,12-19,16 4 KASTAMONU 7 499,23 4,009 16,61 129,77 520,29 21,06 5,25 4 KIRŞEHİR 5 647,05 6,307 17,18 134,22 846,46 199,41 31,62 4 MALATYA 6 467,19 4,556 14,83 115,86 527,87 60,68 13,32 4 MUŞ 4 432,63 3,583 17,01 132,89 476,16 43,53 12,15 4 SUSURLUK 8 714,42 6,756 14,22 111,09 750,57 36,15 5,35 5 TURHAL 9 584,90 4,710 17,32 135,31 637,27 52,37 11,12 4 UŞAK 4 593,36 4,961 17,46 136,41 676,67 83,31 16,79 5 YOZGAT 6 571,68 5,369 17,09 133,52 716,89 145,21 27,04 5 ORTALAMA 133 571,67 5,109 16,93 132,27 675,68 104,01 20,36 4 39

TABLO : 4 - BÖLGELERİN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2011) 1-5000 Ton 5001-10000 Ton 10001-20000 Ton 20001-30000 Ton 30001-50000 Ton 50001-100000 Ton 100001 ve üzeri Ton Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon 1 20.519 4 268.591 2 343.936 7 633.046 Ağrı 1 16.575 1 22.625 1 48.944 3 88.144 Alpullu 4 32.224 1 10.822 1 21.095 6 64.141 Ankara 1 6.275 2 75.915 3 161.851 1 236.981 7 481.022 Bor 1 32.202 3 358.047 4 390.249 Burdur 4 169.809 2 149.127 2 244.196 8 563.132 Çarşamba 2 1.360 1 6.996 3 8.356 Çorum 2 28.694 2 56.389 2 139.906 1 146.389 7 371.378 Elazığ 1 22.552 1 57.033 2 79.585 Elbistan 1 18.736 1 23.655 2 344.046 4 386.437 Erciş 2 48.746 2 116.307 4 165.053 Ereğli 3 922.800 3 922.800 Erzincan 1 8.568 1 12.411 1 50.959 1 140.653 4 212.591 Erzurum 1 6.509 1 17.616 1 26.026 3 234.050 6 284.201 Eskişehir 1 26.047 2 77.830 1 53.234 4 628.019 8 785.130 Ilgın 5 876.889 5 876.889 Kars 2 3.920 1 30.353 3 34.273 Kastamonu 2 10.321 1 17.137 2 76.782 2 131.735 7 235.975 Kırşehir 1 43.950 2 141.272 2 299.864 5 485.086 Malatya 2 15.462 1 17.430 1 25.050 1 60.787 1 108.868 6 227.597 Muş 1 10.989 1 60.598 2 284.349 4 355.936 Susurluk 4 10.449 1 6.819 1 16.946 1 21.118 1 46.066 8 101.398 Turhal 1 14.935 1 20.442 2 85.046 3 237.261 2 269.782 9 627.466 Uşak 1 7.791 1 13.986 1 66.594 1 103.802 4 192.173 Yozgat 1 16.475 1 22.926 1 33.078 1 61.868 2 244.316 6 378.663 TOPLAM 8 15.729 14 100.965 14 212.752 15 357.190 18 719.975 30 1.991.173 34 5.552.937 133 8.950.721 % 6,02 0,18 10,53 1,13 10,53 2,38 11,28 3,99 13,53 8,04 22,56 22,25 25,56 62,04 100,00 100,00 Toplam 40

TABLO : 5 - KANTARLARIN BEDELİ ÖDENEN PANCAR MİKTARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI (2011) 1-1000 Ton 1001-5000 Ton 5001-10000 Ton 10001-20000 Ton 20001-30000 Ton 30001-50000 Ton 50001-100000 Ton 100001 ve üzeri Ton Toplam Fabrika Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Toplam Adı Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Adet Üretim Afyon 2 31.619 1 24.432 3 105.941 1 66.772 1 404.282 8 633.046 Ağrı 3 7.692 2 14.933 1 16.575 1 48.944 7 88.144 Alpullu 9 23.922 5 40.219 14 64.141 Ankara 3 19.689 2 24.672 2 44.544 2 87.476 1 50.597 1 254.044 11 481.022 Bor 4 139.892 2 135.626 1 114.731 7 390.249 Burdur 6 45.934 8 132.960 5 107.436 2 71.456 3 205.346 24 563.132 Çarşamba 4 1.576 2 6.780 6 8.356 Çorum 4 56.233 2 146.389 1 168.756 7 371.378 Elazığ 1 22.552 1 57.033 2 79.585 Elbistan 2 33.199 1 23.655 1 329.583 4 386.437 Erciş 1 4.105 1 5.630 2 28.626 1 21.411 1 44.945 1 60.336 7 165.053 Ereğli 3 193.867 5 728.933 8 922.800 Erzincan 1 8.568 1 12.411 2 50.959 1 36.252 1 104.401 6 212.591 Erzurum 2 6.509 3 24.058 6 98.257 2 53.502 3 101.875 16 284.201 Eskişehir 2 17.376 4 65.112 4 109.871 5 186.535 4 248.954 1 157.282 20 785.130 Ilgın 1 3.419 1 15.739 2 54.186 4 159.589 5 334.053 2 309.903 15 876.889 Kars 1 452 2 3.468 1 30.353 4 34.273 Kastamonu 2 5.120 2 10.564 2 23.194 2 54.776 2 142.321 10 235.975 Kırşehir 3 80.776 1 33.452 1 75.905 1 294.953 6 485.086 Malatya 3 21.144 1 33.099 1 173.354 5 227.597 Muş 1 4.250 2 24.800 3 213.639 1 113.247 7 355.936 Susurluk 7 18.724 3 22.179 4 60.495 14 101.398 Turhal 2 6.629 3 22.866 6 91.803 5 113.293 1 36.845 5 356.030 22 627.466 Uşak 2 5.088 3 19.220 1 18.110 2 43.603 1 43.224 1 62.928 10 192.173 Yozgat 3 23.526 3 48.953 3 120.339 3 185.845 12 378.663 TOPLAM 5 2.028 34 95.706 40 295.906 51 782.758 33 804.996 34 1.280.217 38 2.535.641 17 3.153.469 252 8.950.721 % 1,98 0,02 13,49 1,07 15,87 3,31 20,24 8,75 13,10 8,99 13,49 14,30 15,08 28,33 6,75 35,23 100,00 100,00 Not: Akyumak Kantarı adına 2011 yılında taahhüt alınmamıştır. 41

3.8- TOHUM İŞLEME FABRİKASI ÇALIŞMALARI Tohum İşleme Fabrikasınca; pancar üretim iş programına uygun olarak, ihale edilmek suretiyle temin edilen genetik monogerm ham tohumlar işlenmekte ve her türlü teknik kontrolü, ilaçlaması ve laboratuvar analizleri yapılarak ekime hazır halde fabrikalara sevk edilmektedir. İşlenmiş tohumların ilaçlanması; ileri teknolojik özelliklerdeki tohum ilaçlama ünitesinde insan sağlığı ve çevre kirliliğine meydan verilmeden hastalık, toprak altı zararlıları ve bitkinin genç döneminde etkili olan haşerelere karşı yapılmaktadır. 1- İşlemeye Alınan Ham Tohum Miktarı (Ton) : 550,810 2- İşlenen Tohum Miktarı (Ton) : 411,150 3- Randıman (%) : 74,64 4-2011 Yılı Ortalama İşlenmiş Tohum Maliyeti (TL/kg) : 24,43 42

4 - FABRİKALARIMIZIN İŞLETME VE TEKNOLOJİK FAALİYETLERİ A - ŞEKER ÜRETİMİ 4.1 - KAMPANYA FAALİYETLERİMİZ Sanayimizde bu yılki kampanya döneminde 23 fabrikada günde ortalama 97.696 ton pancar işlenmiştir. 4.1.1 - ÜRETİM DEĞERLERİ 2011/2012 Kampanya döneminde Şirketimize ait fabrikalarda üretilen şeker miktarı, geçen dönemlerle karşılaştırmalı olarak aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. ŞEKER ÜRETİMİ, Ton 43

2011 kampanyasında, fabrikalarımızda 8 557 000 ton pancar işlenerek 1 214 500 ton şeker ve 349 600 ton melas elde edilmiştir. 2011 kampanya döneminde küp şeker üretimi yapılmamış olup, pancar kampanyası dışında ise 410 ton küp şeker üretilmiştir. 2011 yılında Eskişehir Alkol Fabrikamızda, 16 086 ton melas işlenerek 5 190 000 litre alkol üretilmiştir. 4.1.2 2011 KAMPANYASI ŞEKER FABRİKASI FAALİYETLERİ ÖZETİ 2011 kampanya başlama tarihleri, her yıl olduğu gibi pancar rekoltesi, pancarın vegetasyon seyri, geçmiş yıllardaki randıman değerleri ve şeker stok durumuna bağlı kalınarak ilgili servislerle görüş birliği içerisinde tespit edilmiştir. Yönetim Kurulumuzun 23.06.2011 tarih ve 1 sayılı kararı ile Çarşamba ve Susurluk Şeker Fabrikaları ekim alanlarında üretilen pancarların 2011/12 kampanya döneminde Çorum ve Eskişehir Şeker Fabrikalarında işlenmesi kararlaştırılmıştır. 44

4.1.3 - TEKNOLOJİK DEĞERLER Fabrikalarımıza ait son beş yıllık teknolojik sonuçlar karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Yıllar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g. 2007 16,43 0,43 2,01 13,99 85,14 2008 16,57 0,43 1,96 14,18 85,57 2009 17,18 0,43 1,97 14,78 86,01 2010 15,61 0,46 2,05 13,10 83,96 2011 16,68 0,45 2,04 14,19 85,11 2011 yılında fabrikalarımızca elde edilen teknolojik değerler aşağıda gösterilmiştir. Toplam Melasta Pancardaki Kayıplar Kalan Şeker Randıman Randıman Fabrikalar Şeker Varlığı % % p.g. % p.g. % p.g. % p.ş.g. Afyon 17,54 0,48 1,96 15,10 86,10 Ağrı 16,50 0,57 2,43 13,50 81,77 Alpullu 13,84 0,32 2,48 11,04 79,76 Ankara 16,08 0,42 2,30 13,36 83,04 Bor 16,46 0,55 2,16 13,75 83,55 Burdur 17,05 0,52 2,12 14,41 84,56 Çarşamba - - - - - Çorum 16,59 0,39 2,05 14,15 85,29 Elazığ 15,81 0,45 2,06 13,30 84,14 Elbistan 15,91 0,32 1,97 13,62 85,61 Erciş 16,90 1,20 1,90 14,00 82,84 Ereğli 16,70 0,39 2,16 14,15 84,73 Erzincan 16,91 0,41 1,89 14,61 86,38 Erzurum 18,00 0,40 1,74 15,86 88,11 Eskişehir 16,18 0,50 2,19 13,49 83,40 Ilgın 17,00 0,37 1,99 14,64 86,12 Kars 18,43 0,45 2,09 15,89 86,23 Kastamonu 16,38 0,37 1,73 14,28 87,18 Kırşehir 17,02 0,38 2,03 14,61 85,88 Malatya 14,76 0,61 2,08 12,07 81,81 Muş 16,51 0,52 2,26 13,73 83,19 Susurluk - - - - - Turhal 16,73 0,42 1,92 14,39 86,01 Uşak 17,41 0,45 2,04 14,92 85,72 Yozgat 17,02 0,29 1,57 15,16 89,08 Ortalama 16,68 0,45 2,04 14,19 85,11 45

4.2- İŞLENEN PANCAR VE ŞEKER ÜRETİMİ 4.2.1- PANCAR İŞLEME KAPASİTESİ 23 Şeker fabrikamızın toplam pancar işleme kapasitesi 2011 kampanyasında 97.696 t/gün olarak gerçekleşmiştir. Tüm fabrikalarımız itibariyle son beş yıla ait değerler aşağıda verilmiştir. Pancar işleme kapasitesi Ortalama İşlenen Pancar Miktarı, Ton/Gün Kurulu Hedef Fabrikalar Ton/gün Ton/gün 2007 2008 2009 2010 2011 Afyon 6.000 7.000 6.468 6.557 6.402 7.126 6.548 Ağrı 3.000 3.400 3.009 3.448 3.281 3.175 1.949 Alpullu 4.000 3.700 3.763 3.941 3.702 3.692 2.764 Ankara 3.000 3.700 3.593 3.740 3.726 3.780 4.080 Bor 3.000 3.800 3.708 4.066 4.202 3.861 3.829 Burdur 4.800 5.200 5.261 5.196 4.960 5.086 5.204 Çarşamba 3.000-2.659 2.720 2.885 2.185 - Çorum 6.000 6.800 6.426 6.355 6.335 7.397 7.930 Elazığ 1.500 1.800 1.796 1.910 1.675 1.952 1.850 Elbistan 3.000 3.800 3.850 4.050 4.194 4.091 4.112 Erciş 1.500 2.000 2.324 2.480 2.312 2.262 1.802 Ereğli 6.000 8.000 8.475 8.465 8.765 7.718 8.535 Erzincan 1.500 1.850 1.931 2.004 1.891 1.841 1.842 Erzurum 3.000 3.300 2.768 3.242 3.303 3.261 3.058 Eskişehir 6.000 7.200 6.847 7.111 7.501 7.268 6.906 Ilgın 6.000 7.000 6.883 6.887 7.184 7.436 7.416 Kars 1.500 1.750 1.857 1.740 1.585 1.764 1.871 Kastamonu 3.000 3.700 3.703 3.667 3.785 3.944 3.798 Kırşehir 3.000 3.600 3.842 3.345 3.214 3.140 4.200 Malatya 3.000 3.600 3.864 3.772 3.732 3.623 3.456 Muş 3.000 3.600 3.582 3.674 3.462 3.750 3.342 Susurluk 7.000-6.419 6.683 6.922 5.249 - Turhal 7.000 7.200 6.584 7.200 7.114 7.311 7.311 Uşak 1.500 1.800 1.724 1.748 1.906 1.896 1.835 Yozgat 3.000 3.700 3.505 3.885 3.810 3.849 4.058 Toplam 93.300 97.500 104.841 107.886 107.848 106.657 97.696 46

4.2.2- KAMPANYA SÜRELERİ Kampanyalarımız 16.09.2011 tarihinde Elbistan şeker fabrikası ile başlamış ve 27.01.2012 tarihinde Ilgın şeker fabrikası ile bitmiştir. Kampanya faaliyetlerimiz 133 gün sürmüştür. Fabrikalarımızın 2011 pancar kampanyası başlangıç ve bitiş tarihleri ile rafineri kampanyası bitiş tarihleri ve kampanya süreleri aşağıda gösterilmiştir. Pancar Kampanyası Rafineri Kamp. Kampanya Süresi (gün) Başlangıç Bitiş Bitiş Pancar Toplam Fabrikalar Tarihi Tarihi Tarihi Kamp. Raf. Dahil Afyon 30.09.11 02.01.12 05.01.12 94,00 97,50 Ağrı 14.10.11 23.12.11 26.12.11 70,50 73,50 Alpullu 10.10.11 01.11.11 03.11.11 22,00 24,25 Ankara 22.09.11 06.01.12 08.01.12 106,50 108,00 Bor 30.09.11 03.01.12 06.01.12 95,33 98,00 Burdur 11.10.11 22.01.12 24.01.12 103,50 105,50 Çarşamba - - - - - Çorum 23.09.11 03.12.11 06.12.11 71,50 74,00 Elazığ 10.10.11 26.11.11 28.11.11 47,67 49,00 Elbistan 16.09.11 17.12.11 20.12.11 92,67 95,00 Erciş 14.10.11 21.12.11 23.12.11 55,50 57,00 Ereğli 30.09.11 15.01.12 17.01.12 107,50 109,00 Erzincan 30.09.11 12.01.12 15.01.12 104,50 107,00 Erzurum 07.10.11 23.12.11 26.12.11 77,50 80,00 Eskişehir 23.09.11 23.01.12 25.01.12 122,00 124,00 Ilgın 30.09.11 24.01.12 27.01.12 116,25 119,00 Kars 12.10.11 06.11.11 08.11.11 25,33 27,33 Kastamonu 30.09.11 28.11.11 01.12.11 59,50 62,00 Kırşehir 07.10.11 02.01.12 05.01.12 87,00 90,00 Malatya 29.09.11 30.11.11 03.12.11 62,50 65,00 Muş 07.10.11 19.12.11 21.12.11 73,00 75,50 Susurluk - - - - - Turhal 03.10.11 25.12.11 27.12.11 82,75 85,25 Uşak 23.09.11 04.01.12 05.01.12 103,00 104,50 Yozgat 30.09.11 19.12.11 21.12.11 80,00 82,00 47

4.2.3- İŞLENEN PANCAR VE ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda kampanyada üretilen kristal, küp, rafine ve ihraç şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Üretilen Şeker, Ton Yıllar Kristal Küp Rafine İhraç Toplam 2007 937.067,5 732,5 - - 937.800,0 2008 1.160.167,0 533,0 - - 1.160.700,0 2009 1.369.386,0 287,0 - - 1.369.673,0 2010 1.259.650,0 - - - 1.259.650,0 2011 1.214.500,0 - - - 1.214.500,0 2011 kampanyasında fabrikalar itibariyle dağılım aşağıdadır. İşlenen Pancar Üretilen Şeker, Ton Fabrikalar (Ton) Kristal Küp Rafine İhraç Toplam Afyon 615.500 92.936 - - - 92.936 Ağrı 137.400 18.543 - - - 18.543 Alpullu 60.800 6.711 - - - 6.711 Ankara 434.500 58.030 - - - 58.030 Bor 365.000 50.180 - - - 50.180 Burdur 538.600 77.630 - - - 77.630 Çarşamba - - - - - - Çorum 567.000 80.230 - - - 80.230 Elazığ 88.200 11.730 - - - 11.730 Elbistan 381.000 51.888 - - - 51.888 Erciş 100.000 14.000 - - - 14.000 Ereğli 917.500 129.800 - - - 129.800 Erzincan 192.500 28.115 - - - 28.115 Erzurum 237.000 37.595 - - - 37.595 Eskişehir 842.500 113.650 - - - 113.650 Ilgın 862.100 126.198 - - - 126.198 Kars 47.400 7.534 - - - 7.534 Kastamonu 226.000 32.274 - - - 32.274 Kırşehir 365.400 53.400 - - - 53.400 Malatya 216.000 26.080 - - - 26.080 Muş 244.000 33.510 - - - 33.510 Susurluk - - - - - - Turhal 605.000 87.050 - - - 87.050 Uşak 189.000 28.200 - - - 28.200 Yozgat 324.600 49.216 - - - 49.216 Toplam 8.557.000 1.214.500 - - - 1.214.500 48

4.2.3.1- İŞLENEN PANCAR gösterilmiştir. Son beş yılda fabrikalarımızda işlenen pancar miktarları mukayeseli olarak aşağıda İşlenen Pancar, Ton Fabrikalar 2007 2008 2009 2010 2011 Afyon 407.500 647.000 701.000 734.000 615.500 Ağrı 167.500 150.000 122.500 163.500 137.400 Alpullu 143.000 166.500 152.700 108.000 60.800 Ankara 274.000 336.600 421.000 404.500 434.500 Bor 267.000 310.000 385.500 374.500 365.000 Burdur 338.000 417.000 434.000 534.000 538.600 Çarşamba 121.000 137.800 95.200 82.300 - Çorum 332.000 384.500 448.200 646.000 567.000 Elazığ 132.000 112.200 71.200 89.800 88.200 Elbistan 205.000 202.500 216.000 360.000 381.000 Erciş 116.200 109.100 138.700 194.500 100.000 Ereğli 678.000 1.061.000 1.238.000 1.057.300 917.500 Erzincan 156.400 163.000 182.000 211.700 192.500 Erzurum 214.500 201.000 197.100 275.000 237.000 Eskişehir 582.000 707.500 992.000 765.000 842.500 Ilgın 547.200 867.800 1.012.900 818.000 862.100 Kars 75.200 54.800 21.000 36.600 47.400 Kastamonu 197.500 224.600 282.000 331.300 226.000 Kırşehir 219.000 332.000 421.000 414.500 365.400 Malatya 213.500 205.600 248.200 288.000 216.000 Muş 180.000 237.000 271.800 312.500 244.000 Susurluk 276.000 274.000 266.500 248.000 - Turhal 546.500 505.800 546.000 647.000 605.000 Uşak 122.000 140.700 121.000 172.500 189.000 Yozgat 191.000 237.000 284.500 344.500 324.600 Toplam 6.702.000 8.185.000 9.270.000 9.613.000 8.557.000 49

4.2.3.2- ÜRETİLEN TOPLAM ŞEKER Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen toplam şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar 2007 2008 2009 2010 2011 Afyon 63.230 98.000 110.000 105.125 92.936 Ağrı 21.968 19.329 16.233 20.175 18.543 Alpullu 17.600 21.900 16.465 10.550 6.711 Ankara 37.500 45.250 62.550 49.130 58.030 Bor 37.250 42.430 55.750 49.550 50.180 Burdur 49.748 63.254 64.835 73.100 77.630 Çarşamba 11.035 14.330 11.176 6.895 - Çorum 48.320 57.625 69.050 88.000 80.230 Elazığ 16.690 14.730 8.870 10.970 11.730 Elbistan 26.600 27.820 31.313 46.664 51.888 Erciş 18.080 16.340 21.485 28.570 14.000 Ereğli 97.500 151.360 183.570 138.681 129.800 Erzincan 22.890 23.946 28.275 28.310 28.115 Erzurum 34.656 32.600 32.434 41.905 37.595 Eskişehir 84.342 103.680 152.724 95.910 113.650 Ilgın 80.589 127.483 156.100 114.200 126.198 Kars 9.969 7.470 3.363 5.600 7.534 Kastamonu 28.033 31.348 42.900 39.160 32.274 Kırşehir 31.680 48.525 59.870 55.500 53.400 Malatya 26.850 25.060 32.600 31.950 26.080 Muş 26.760 35.400 39.900 43.000 33.510 Susurluk 27.820 27.510 27.070 18.710 - Turhal 73.125 67.660 80.500 86.230 87.050 Uşak 17.265 20.650 17.950 24.020 28.200 Yozgat 28.300 37.000 44.690 47.745 49.216 Toplam 937.800 1.160.700 1.369.673 1.259.650 1.214.500 50

4.2.4 - KÜP ŞEKER Piyasanın talebi doğrultusunda kristal şekerden küp şeker üretimi yapılmakta olup 2011 yılında pancar kampanyası dışında 410 ton küp şeker üretilmiştir. Son beş yılda üretilen, toplam küp şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. Küp Şeker Üretimi, Ton Yıllar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam 2007 732,5 1.675,5 2.408,0 2008 533,0 1.703,0 2.236,0 2009 287,0 761,8 1.048,8 2010-261,0 261,0 2011-410,0 410,0 2011 yılında şirketimize ait fabrikalarda üretilen küp şeker miktarları aşağıdadır. Küp Şeker Üretimi, Ton Fabrikalar Pancar Kampanyasında Pancar Kampanyası Dışında Toplam Erzurum - 410,0 410,0 Toplam - 410,0 410,0 51

4.3 - YAN ÜRÜNLER 4.3.1- MELAS Son beş yılda fabrikalarımızda üretilen melas miktarları mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Melas Üretimi, Ton Fabrikalar 2007 2008 2009 2010 2011 Afyon 15.040 25.684 29.980 28.335 24.110 Ağrı 6.492 6.012 4.822 7.394 6.679 Alpullu 7.016 6.526 6.619 4.532 3.020 Ankara 12.600 15.520 17.720 17.740 20.000 Bor 9.607 11.500 14.673 15.320 15.739 Burdur 13.700 17.854 17.248 22.225 22.830 Çarşamba 5.830 6.360 3.974 4.136 - Çorum 15.021 15.416 19.038 27.490 23.242 Elazığ 5.506 5.050 3.130 3.860 3.634 Elbistan 7.533 7.374 7.784 13.860 15.004 Erciş 3.678 3.630 4.510 6.370 3.400 Ereğli 25.980 39.798 50.352 47.568 39.550 Erzincan 5.926 5.579 6.090 7.384 7.290 Erzurum 7.928 7.740 6.550 9.078 8.270 Eskişehir 22.178 26.956 37.170 31.954 36.855 Ilgın 20.885 31.115 34.163 31.900 34.260 Kars 3.035 2.141 893 1.470 1.983 Kastamonu 8.500 9.228 10.302 13.140 7.817 Kırşehir 8.044 13.585 18.560 18.480 14.800 Malatya 8.176 8.244 9.658 12.166 8.985 Muş 7.440 9.400 12.368 13.032 11.010 Susurluk 13.530 13.020 13.280 12.340 - Turhal 23.345 19.672 22.495 24.700 23.200 Uşak 5.240 6.030 4.345 6.790 7.700 Yozgat 7.070 8.066 9.986 12.986 10.222 Toplam 269.300 321.500 365.710 394.250 349.600 52

B - DİĞER ÜRETİMLER 2011 yılında alkol fabrikalarımızda toplam 5.190.000 litre alkol üretilmiştir. 4.4 - ALKOL ÜRETİMİ gösterilmiştir. Son beş yılda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları aşağıda Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Yıllar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) 2007 21.880-6.650 6.650 3.600 8.085 304-2008 20.930-6.560 6.560 2.400 7.497-160 2009 13.266-4.200 4.200-5.900 - - 2010 20.924-6.560 6.560-8.900 - - 2011 16.086-5.190 5.190 1.420 6.710 - - aşağıdadır. 2011 yılında alkol fabrikalarımızda işlenen melas ve üretilen alkolün cins ve miktarları Üretilen Alkol (x 1000 Litre) (x 1000 kg) İşlenen Melas Kons. Potasyum Bioetanol Fabrikalar (%50P) Ton Ham Saf Toplam Füzel, lt Şlempe Sülfat (x 1000 Litre) Erzurum - - - - - - - - Eskişehir 16.086-5.190 5.190-6.710 - - Malatya - - - - - - - - Turhal - - - - - - - - Toplam 16.086-5.190 5.190-6.710 - - 4.5 - YAKIT DURUMU Fabrika yakıt ihtiyaçları, güncel işlenecek pancar miktarları ve asgari stok dikkate alınarak siparişe bağlanan tahsislerde mümkün olan revizeler yapılmak suretiyle karşılanmıştır. Fabrikalarımızın pancar kampanyasındaki yakıt tüketimleri aşağıda gösterilmiştir. 53

TOPLAM YAKIT ( 7000 kcal/kg, Fireli ) ( ŞEKER FABRİKASI İÇİN ) YAKIT TÜKETİMİ ( Ton ) Ort. YAKIT TÜKETİMİ (% pg) Ort. Fabrikalar 2007 2008 2009 2010 2011 3Yıl 2007 2008 2009 2010 2011 3Yıl Afyon 21.362 33.168 39.745 35.211 30.668 35.397 5,24 5,13 5,67 4,80 4,98 5,15 Ağrı 8.307 6.584 5.389 7.261 8.087 6.987 4,96 4,39 4,40 4,44 5,89 4,90 Alpullu 7.051 8.120 7.594 4.714 3.370 5.828 4,93 4,88 4,97 4,36 5,54 4,88 Ankara 10.941 13.040 16.388 15.753 16.869 16.350 3,99 3,87 3,89 3,89 3,88 3,89 Bor 11.697 12.998 16.147 17.068 19.674 17.598 4,38 4,19 4,19 4,56 5,39 4,70 Burdur 16.951 20.079 21.694 25.420 27.558 25.111 5,02 4,82 5,00 4,76 5,12 4,96 Çarşamba 6.484 7.379 5.306 4.932-5.133 5,36 5,35 5,57 5,99-5,77 Çorum 12.461 15.177 17.238 22.765 18.682 19.880 3,75 3,95 3,85 3,52 3,29 3,53 Elazığ 6.005 5.280 3.382 3.934 4.001 3.800 4,55 4,71 4,75 4,38 4,54 4,54 Elbistan 9.952 9.672 10.255 17.036 18.746 16.186 4,85 4,78 4,75 4,73 4,92 4,81 Erciş 4.295 3.741 5.161 7.552 4.003 5.967 3,70 3,43 3,72 3,88 4,00 3,86 Ereğli 32.177 57.107 59.286 65.219 31.409 53.278 4,75 5,38 4,79 6,17 3,42 4,85 Erzıncan 6.069 6.446 7.492 8.637 8.322 8.178 3,88 3,95 4,12 4,08 4,32 4,17 Erzurum 11.678 9.840 9.895 13.453 12.807 12.248 5,44 4,90 5,02 4,89 5,40 5,10 Eskişehir 23.906 28.644 38.696 30.280 35.255 35.104 4,11 4,05 3,90 3,96 4,18 4,01 Ilgın 30.627 44.411 50.436 40.687 36.435 42.993 5,60 5,12 4,98 4,97 4,23 4,74 Kars 3.269 2.496 947 1.635 2.346 1.818 4,35 4,55 4,51 4,47 4,95 4,69 Kastamonu 8.177 10.487 11.966 14.460 9.140 12.190 4,14 4,67 4,24 4,36 4,04 4,24 Kırşehir 10.481 17.579 19.816 20.732 13.515 18.215 4,79 5,29 4,71 5,00 3,70 4,50 Malatya 8.579 8.410 10.133 11.796 9.020 10.450 4,02 4,09 4,08 4,10 4,18 4,11 Muş 7.347 8.937 10.477 11.215 9.568 10.488 4,08 3,77 3,85 3,59 3,92 3,77 Susurluk 11.871 11.530 11.779 13.353-12.538 4,30 4,21 4,42 5,38-4,88 Turhal 28.524 24.416 23.958 28.225 26.566 26.371 5,22 4,83 4,39 4,36 4,39 4,38 Uşak 5.587 6.360 4.898 7.356 9.251 7.482 4,58 4,52 4,05 4,26 4,89 4,46 Yozgat 7.573 10.426 12.529 16.316 14.076 14.424 3,96 4,40 4,40 4,74 4,34 4,50 Toplam311.371382.327420.608445.010369.369 424.013 4,65 4,67 4,54 4,63 4,32 4,50 54

C- BAKIM ONARIM VE ENERJİ FAALİYETLERİ Şeker Fabrikalarımızın Bakım- Onarım faaliyetleri ile Enerji Üretim ve Tüketim Faaliyetleri uygun politika ve stratejiler belirlenerek yürütülmüştür. Pancar işleme kampanya döneminde fabrikalarımız günlük olarak takip edilerek meydana gelen arızaların giderilmesinde, gerekli önlem ve tedbirler alınmış, uygun çözümler üretilmiş ve meydana gelebilecek muhtemel arızalara ışık tutması açısından bu arızaların istatistikleri de tutularak gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Pancar İşleme Kampanyası ve revizyon döneminde, Şeker Fabrikalarımızdan, öncelikle arıza nedeniyle uzun duruşları olan fabrikalar ziyaret edilerek, problemler yerinde tespit edilip, gerekli çözümler üretilmiştir. Fabrikalarımızın 2011/2012 pancar işleme kampanyasındaki buhar, elektrik, yakıt sarfiyatlarının % pancara ve şekere göre değerlendirmeleri Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4 te sunulmuştur. A- BAKIM ONARIM FAALİYETLERİ 2011/2012 Pancar İşleme Kampanyasında fabrikalarımızın kritik ünitelerinden olan; Buhar kazanlarına ait işletme raporları, Buhar türbinlerine ait işletme değerlendirme formları, Aylık enerji tüketim listeleri, Arıza bildirim formları, kampanya süresince takip edilmiş ve istatistikleri tutulmuştur. Ayrıca, fabrikalarımızdan gelen kesikli santrifüj sepetleri kontrol föyleri (Föy1 Föy2) gerekli değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Fabrikalarımızın revizyon dönemlerine ait revizyon yüzdeleri aylara göre takip edilerek hedeflenen tarihteki pancar işleme kampanyasına sorunsuz girmeleri için gerekli olan destek ve yönlendirmeler yapılmaktadır. 55

Fabrikalarımızın ihtiyaç duydukları malzemelerin dahili ve harici siparişlerinin takibi kontrol ve değerlendirilmesi yapılarak sipariş edilmesine karar verilen malzemelerin teknik şartnameleri hazırlanmıştır. Teknik şartnameye uygunluğu belirlenerek satın alınan ve merkez ambarına teslim edilen malzemelerin gerekli muayene ve kontrolleri yapılarak kabul gören malzemeler fabrikalarımıza dağıtılmıştır. Ayrıca Şeker Fabrikalarımızın Makine Fabrikalarımıza yapmış olduğu siparişler incelenmiş, uygun görülenlerin Makine İmalat Dairesi Başkanlığı vasıtasıyla ilgili Makine Fabrikalarına siparişleri yapılmıştır. Bazı fabrikalarımızda kullanma yeri olup, ihtiyaç fazlası olarak bulunan malzemelerin, ihtiyaç duyulan diğer fabrikalarımızda değerlendirilmesi sağlanmıştır. (Dişli kutusu, pompa, elektrik motoru ve bunlara ait parçalar v.s.) Genel Müdürlük binamızda bulunan Dizel jeneratör grubunun, Telefon santralinin, Kalorifer kazanları yakma sistemlerinin, Asansörlerin, Kameraların, Kart basma ve personel geçiş turnikelerinin Faks cihazlarının, Fotokopi makinelerinin, Klimaların, Bariyer ve Kesintisiz güç kaynaklarının, periyodik bakımları ile arıza durumundaki bakım-onarımları, kalite sistem prosedürüne uygun olarak gerçekleştirilmiştir. 56

Titreşim analizi ölçüm cihazı ve grafik analizi programı bulunan bazı fabrikalarımızda ve Başkanlığımız bünyesinde, geleneksel periyodik bakımın yanı sıra planlı bakım çalışmalarının bir kolu olan kestirimci bakım tekniği uygulanmaktadır. Başkanlığımız teknik elemanları tarafından, 2011 2012 pancar işleme kampanyasında Afyon, Ankara, Bor, Burdur, Çorum, Elazığ, Elbistan, Ereğli, Ilgın, Kırşehir, Malatya, Uşak, Yozgat, Fabrikalarının kritik ünitelerinde (Turbo generatör grupları, buhar kazanı baca aspiratörleri, taze hava vantilatörleri, difüzyon dişli kutuları v.b.) titreşim ölçümleri yapılmıştır. Değerlendirme raporları ilgili fabrikalarına gönderilmiş olup, analiz raporları doğrultusunda fabrikalar gerekli bakım-onarım çalışmalarını yapmaktadırlar. Termal kamera ile elektrik dağıtım hatlarında, elektrik panolarında, elektrik bağlantı devreleri ve şalterlerde, buhar kazanlarında, izolasyonlu buhar dağıtım hatlarında vb. ısı yığılması olan noktaların tespiti ile nedenlerinin araştırılması çalışmaları 2004-2005 kampanyasında başlanmış olup, 2011 2012 kampanyasında da devam edilmiştir. B- ENERJİ FAALİYETLERİ 25.10.2008 tarih ve 27035 sayılı Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Arttırılmasına Dair Yönetmelik te, Yıllık toplam enerji tüketimi 1000 (bin) TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler, çalışanları arasından enerji yöneticisi görevlendirir. Ayrıca toplam inşaat alanı en az yirmi bin metrekare veya yıllık toplam enerji tüketimi beş yüz TEP ve üzeri olan ticarî binaların ve hizmet binalarının yönetimleri ile toplam inşaat alanı en az on bin metrekare veya yıllık toplam enerji tüketimi ikiyüz elli TEP ve üzeri olan kamu kesimi binalarının yönetimleri, yönetimlerin bulunmadığı hallerde bina sahipleri enerji yöneticisi görevlendirir veya şirketlerden veya enerji yöneticilerinden hizmet alır. denilmektedir. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğünce (EİE) düzenlenen Enerji Yöneticisi kursuna, 2011 yılı içerisinde fabrikalarımızdan 18 adet teknik personel katılmış ve Enerji Yöneticisi Sertifikasını alarak, fabrikalarında çalışmalarını devam ettirmektedirler. 57

Yönetim Kurulumuzun 02/03/2011 tarih ve 2679/4 sayılı toplantısında alınan 8 numaralı kararı ile, Burdur Şeker Fabrikasında mevcut 3 adet AEG marka turbo generatör gruplarının sökülerek bunların yerine, Ankara Şeker Fabrikası Merkez Ambarında bulunan, Siemens marka 6,3kV - 4800 kw gücündeki, turbo generatör grubunun (Yönetim Kurulumuzun 03/09/2009 tarih ve 2650/12 sayılı kararı ile Çarşamba Şeker Fabrikasından demonte edilen) nakledilerek monte edilmesinin uygun olacağı yönünde karar alınmıştı. 2011 yılı içerisinde, T-5982 numaralı turbo-generatör grubunun proje, sevk, montaj, test, deneme ve devreye alma işlemleri Başkanlığımız, Proje ve Yenitesisler Dairesi Başkanlığı ve Yüklenici firma Siemens yetkilileri ile birlikte çalışılarak, 2011-2012 pancar işleme kampanyasında, Burdur Şeker Fabrikasında, sözkonusu turbogeneratör grubundan fabrikanın ihtiyacı olan elektrik enerjisi üretimi gerçekleştirilmiştir. 14/04/2009 tarih ve 27200 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği nin getirdiği yasal zorunluluk gereği, her bir fabrikamız tarafından, minimum teminat tutarı olan 10.000 TL ve Takasbank tarafından sunulacak teminat yöntemi ve nakit takası hizmetleri karşılığında 1.000 TL olmak üzere toplam 11.000 TL Takasbank hesabına yatırılmıştır. Ancak EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) ve TEİAŞ Genel Müdürlüğü PMUM (Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi) yetkilileri ile yapılan şifai görüşmelerimiz ve resmi yazışmalarımız sonucu, 03/11/2011 tarih ve 28104 sayılı Resmi Gazetede EPDK dan Enerji Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayımlanmış, söz konusu yönetmeliğin Madde 28 (7). bendinde Enerji alış veya satışı için uzlaştırmaya esas ikili anlaşması ve uzlaştırmaya esas verişi çekişi olmayan otoprodüktör lisansına sahip tüzel kişiler ile YEKDEM e tabi lisanslı üretim tesisi olan tüzel kişilerin bu üretim tesisleri için, minimum teminat sağlama yükümlülüğü bulunmaz. denilmek suretiyle Fabrikalarımız teminatlı yapıdan çıkarılmış ve Takasbank a yatırmış oldukları teminatları iade edilmiştir. 2011 yılı içinde kazan yakıt sistemi Linyit-Fuel Oil den Doğalgaz-Fuel Oil e dönüştürülen, Ereğli ve Kırşehir Şeker Fabrikalarımızın Otoprodüktör Lisanslarının yenilenmesi için (Lisans tadili), gerekli evraklar hazırlanarak EPDK ya (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) müracaat edilmiştir. 58

Ankara Şeker Fabrikası Merkez Ambarında bulunan, Siemens marka T-5982 numaralı 6,3kV - 4800 kw gücündeki turbo generatör grubunun Burdur Şeker Fabrikasına montajının yapılmasıyla fabrikanın kurulu gücü değişmiş ve EPDK nezdinde lisans tadili işleminin yapılması gerekmiştir. Proje değişikliği olduğundan lisans tadil işlemi Proje ve Yeni Tesisler Dairesi Başkanlığı ile birlikte yürütülmektedir. 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan, Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinde, Serbest tüketici: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişi olarak belirtilmekte olup, 26/01/2011 tarih ve 3054 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu nun 3054 sayılı Kurul Kararı gereği Serbest Tüketici Limiti yıllık 30.000 kwh olarak belirlenmiştir. Genel Müdürlük Binamız ve Fabrikalarımız tanımlanan Serbest Tüketici kapsamına girmekte, dolayısıyla Tedarikçisini seçme hakkına sahip olmaktadır. Genel Müdürlük binamız ve Fabrikalarımızın serbest tüketici olarak, elektrik enerjisi tedarikçisini belirlemek üzere hazırlanacak teknik şartname için gerekli çalışmalar devam etmekte olup, 2012 yılı içerisinde serbest tüketici olarak elektrik enerjisi alımı için ihaleye çıkılması planlanmıştır. C- AR-GE FAALİYETLERİ Şerbet arıtımında, dolayısı ile koyu şerbette kalan şeker dışı madde oranında, ham fabrikada kullanılan filtrelerin önemli rolü vardır. AMF (Ankara Makine Fabrikası) filtreleri, Ankara Şeker Fabrikası nda koyu şerbet süzmede kullanılan BMA filtrelerinin yerine kullanılmak üzere devreye alınmıştır. Ankara Şeker Fabrikası işletme yetkilileri, fabrikada AMF filtrelerinin tek başına çalıştırılamaması üzerine, BMA filtrelerinden süzülen koyu şerbeti tekrar süzmede kullandıklarını belirtmişlerdir. 2011-2012 pancar işleme kampanyası döneminde Uşak Şeker Fabrikası nda 2 adet 12 şer elemanlı AMF filtre devreye alınmış ve başarılı bir şekilde çalıştırılmıştır. AMF filtreleri; kullanım kolaylığı, işgücünden tasarruf, filtre bezi ve süzme yardımcı maddesi açısından BMA filtrelerine göre maliyetin daha düşük olması, fazla yer kaplamaması, yıkama tahliyelerinin geri alınması gibi sorunların olmaması, BMA filtrelerinde gerekli olan depo, pompa gibi yan aparatlara ve ilave bakım onarıma gerek duyulmaması ve ihtiyaca göre değişik gözenek açıklığında filtre 59

bezleri kullanılabilmesi gibi özellikleri ile BMA filtrelerine göre üstünlük kazanmaktadır. AMF filtreleri Uşak Şeker Fabrikası nda ilk kampanya döneminde sorunsuz çalıştırılabilmiştir, Ancak, 2010-2011 yılı Pancar Kampanyasında, koyu şerbette 56.9 IU olan bulanıklık değerinin, 2011-2012 yılı Pancar Kampanyasında 121,8 IU ya yükseldiği gözlenmiş olup, ilgili birimlerce takip edilmektedir. 60

AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILG IN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT 5500 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 E L E K T R İK T Ü K E T İM İ (% P G.) 2009 2010 2011 k W h (% P G ) 61

AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILG IN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT 60 55 50 45 40 35 30 25 B U H A R T Ü K E T İM İ (% P G.) 2009 2010 2011 T O N (% P G ) 62

AFYON AĞRI ALPULLU ANKARA BOR BURDUR ÇARŞAMBA ÇORUM ELAZIĞ ELBİSTAN ERCİŞ EREĞLİ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR ILGIN KARS KASTAMONU KIRŞEHİR MALATYA MUŞ SUSURLUK TURHAL UŞAK YOZGAT 6,50 6,00 5,50 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 YA K IT T Ü K E T İM İ (7 0 0 0 k C a l /k g, % P G.) 2009 2010 2011 63

B A K IM O N A R IM V E E N E R J İ D A İR E S İ B A Ş K A N L IĞ I EK-4 2011/2012 Pancar Kampanyasında Ener ji Kullanım Or anlar ı (Değer ler teknik r apor lar dan alınmıştır.) Fabr ikalar Kampanya gün İşlenen Pancar (bin ton) Üretilen Kristal Şeker (Ton) Ür etilen Buhar (ton) Türbinlerin Toplam Üretimi (kwh) Şeker Fabrikasında Tüketilen Toplam Elektr ik (kwh) Toplam Yakıt (7000kcal/kg göre ton) % Pancara Yakıt 1 ton pancar için tüketilen elektrik(kwh) 1 ton şeker için tüketilen elektr ik(kwh) 1 ton pancar için tüketilen buhar (ton) 1 ton şeker için tüketilen buhar (ton) Afyon Şeker 99 615,5 92936 263.000 20.326.080 20.137.228 30.668 4,98 32,72 216,68 0,3563 2,3595 Ağrı Şeker 74 137,4 18543 84.250 7.531.056 7.154.503 8.087 5,89 52,07 385,83 0,5625 4,1677 Alpullu Şeker 25 60,8 6711 34.611 2.072.600 1.815.195 3.370 5,54 29,86 270,48 0,5030 4,5574 Ankara Şeker 108 434,5 58030 207.900 13.410.580 13.534.047 16.869 3,88 31,15 233,23 0,3320 2,4858 Bor Şeker 98 365,0 50180 181.360 12.611.736 12.274.386 19.674 5,39 33,63 244,61 0,4039 2,9382 Burdur Şeker 106 538,6 77630 242.797 17.517.661 17.497.985 27.558 5,12 32,49 225,40 0,4286 2,9738 Çarşamba Şeker Çorum Şeker 74 567,0 80230 197.150 14.205.528 13.848.912 18.682 3,29 24,42 172,62 0,3235 2,2863 Elazığ Şeker 49 88,2 11730 43.050 2.998.000 2.983.010 4.001 4,54 33,82 254,31 0,4010 3,0153 Elbistan Şeker 95 381,0 51888 136.590 12.544.272 12.167.943 18.746 4,92 31,94 234,50 0,3335 2,4491 Erciş Şeker 58 100 14000 49.000 4.397.688 3.973.436 4.003 4,00 39,73 283,82 0,3592 2,5657 Ereğli Şeker 109 917,5 129800 292.800 22.825.296 20.999.836 31.409 3,42 22,89 161,79 0,3111 2,1992 Erzincan Şeker 107 192,5 28115 108.400 6.707.900 6.322.629 8.322 4,32 32,84 224,88 0,3580 2,4514 Erzurum Şeker 80 237,0 37595 125.040 8.061.000 7.737.160 12.807 5,40 32,65 205,80 0,4027 2,5389 Eskişehir Şeker 124 842,5 113650 345.724 28.057.344 26.210.086 35.255 4,18 31,11 230,62 0,3605 2,6724 Ilgın Şeker 119 862,1 126198,45 309.300 26.652.096 26.018.828 36.435 4,23 30,18 206,17 0,2486 1,6983 Kars Şeker 28 47,4 7533,85 23.200 1.969.470 1.898.000 2.346 4,95 40,04 251,93 0,4681 2,9454 Kastamonu Şeker 62 226,0 32273,7 89.400 6.916.600 6.859.660 9.140 4,04 30,35 212,55 0,3332 2,3336 Kırşehir Şeker 90 365,4 53400 132.700 10.511.370 8.543.739 13.515 3,70 23,38 160,00 0,3115 2,1315 Malatya Şeker 65 216,0 26080 104.965 7.324.000 7.144.800 9.020 4,18 33,08 273,96 0,3894 3,2251 Muş Şeker 76 244 33510 109.000 8.832.456 8.572.752 9.568 3,92 35,13 255,83 0,3823 2,7836 Susurluk Şeker Turhal Şeker 86 605,0 87050 258.600 18.714.432 18.621.804 26.566 4,39 30,78 213,92 0,3760 2,6134 Uşak Şeker 105 189 28200 87.760 4.287.960 5.292.915 9.251 4,89 28,00 187,69 0,4228 2,8338 Yozgat Şeker 82 324,6 49216 138.000 10.165.680 10.105.560 14.076 4,34 31,13 205,33 0,4251 2,8040 Toplam 8.557,0 1.214.500 3.564.597 268.640.805 259.714.414 369.368 4,32 30,35 213,84 0,3545 2,4977 En Kötü Değer En İyi Değer 64

5. MAKİNA FABRİKALARI ve EMAF 2011 YILI FAALİYETLERİ 2011 yılında Makina Fabrikaları ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında; modernize edilen Şeker Fabrikalarının ihtiyacı makina ve tesisler ile tüm Şeker Fabrikalarının bakım ve onarımı için gerekli yedek parçaların imalat ve tamiratları gerçekleştirilmiş olup ayrıca bazı resmi ve özel kuruluşlara da makina tesis ve yedek parça imalatı yapılmıştır 2011 Yılında yapılan toplam imalat bedeli bir yıl öncesine göre % 8 artarak 87.523.435,09 TL olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılında Makina Fabrikaları ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasında yapılan işlerin dağılımı aşağıda gösterilmiştir. Tabloda gösterilen değerler 2010 yılından devreden miktarı çıkartmak ve 2012 yılına devreden miktarı ilave etmek suretiyle hesaplanmıştır. Yedek, Tamirat ve Yatırım harcamaları ile ilgili üretim değerlerine dönem giderleri, kıdem tazminatları ve sosyal yardımlar dahil edilmiştir. YAPILAN İMALAT ( TL ) Fabrika Yıl Şeker Fabrikaları Harice Toplam Faaliyet Net Adı Yedek Yatırım Yapılan İmalat Kar / Zarar Kar/Zarar 2010 4.943.223,06 250.000,00 61.685,00 5.254.908,06-49.214,95-49.214,95 AFYON 2011 5.598.018,48 700.000,00 56.437,83 6.354.456,31 10.104,96-631.022,52 ANKARA 2010 22.400.349,79 940.000,00 676.180,63 24.016.530,42-523.960,08-1.605.771,95 2011 24.442.275,69 556.000,00 1.228.367,21 26.226.642,90-417.099,28-2.471.512,14 2010 24.185.214,75 1.744.000,00 1.013.823,00 26.943.037,75 72.743,27-952.947,97 ESKİŞEHİR ERZİNCAN TURHAL 2011 24.462.846,87 2.012.000,00 1.167.024,00 27.641.870,87 87.450,69-1.323.760,55 2010 5.405.704,63-10.143,51 5.415.848,14 - -509.600,74 2011 6.484.362,93-4.355,70 6.488.718,63 - -617.975,72 2010 5.486.720,76-9.235,13 5.495.955,89-459.675,64-459.675,64 2011 5.895.554,73 52.898,99 46.359,99 5.994.813,71-300.178,12-300.178,12 2010 9.370.915,46 3.383.420,51 1.079.210,76 13.833.546,73 101.582,51-3.275.964,99 EMAF 2011 11.377.204,53 2.595.904,3 843.823,84 14.816.932,67 91.422,26-4.602.663,70 TOPLAM 2010 71.792.128,45 6.317.420,51 2.850.278,03 80.959.826,99-858.524,89-6.853.176,24 2011 78.260.263,23 5.916.803,29 3.346.368,57 87.523.435,09-528.299,49-9.947.112,75 65

KAR ve ZARAR DURUMU Makina Fabrikası ve Elektromekanik Aygıtlar Fabrikasının Son 5 Yıllık Satış değeri üzerinden Toplam üretim Kar - Zarar durumu aşağıda gösterilmiştir Yıllar Satışı Yapılan (Kapanan) İşlerin Kıymet Tutarı Ciro Zarar Kar TL TL TL TL 2007 73.906.814,60 69.764.479,02-1.455.371,46-2008 72.139.287,00 65.125.469,71-4.382.898,00-2009 77.695.790,00 75.217.559,00-5.998.633,59 2010 78.022.651,33 76.248.836,07-6.853.176,24 2011 85.171.255,71 81.550.153,00-9.947.112,75 - - - Not: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Şeker Fabrikaları'na yapılan imalatlardan kâr alınmamıştır. 2011 yılı Makina Fabrikaları üretim faaliyetleri ( Ton ) Makina Döküm* Çelik* Talaşlı* Kauçuk Net Fabrikası Pik Çelik Sfero D. Dışı Konstr. İmalat İmalat İmalat Afyon 298 232 530 Ankara 814 326 1140 Eskişehir 341 231 48 354 816 113 1544 Erzincan 104 25 17 62 184 238 Turhal 126 14 140 60 340 Toplam 571 256 79 1668 1618 113 3792 * Brüt değerler. Yıllar Son 5 yıllık Üretim değerleri 2007 2008 2009 2010 2011 Ton 5445 4329 3885 3449 3792 66

ARAŞTIRMA GELİŞTİRME FAALİYETLERİ MAKİNA FABRİKALARI ve EMAF 1 - ANKARA MAKİNA FABRİKASI Dişli freze tezgahlarında 42 modül takma karbür uçlu freze çakısı uygulama çalışması yapılmış olup 42 modül dişli imalatı ile ilk kez kullanılan takma uçlu son işlem çakısı ile devir ve ilerleme arttırılarak yaklaşık % 50 zaman tasarrufu sağlanmış ayrıca azdırma bileme işleminden kurtulunmuş, sadece kırılan ve aşınan uçların değişimi ile ekonomik kesim elde edilmiştir. Şeker Fabrikalarında kullanılan kule difüzyonu çevre ve pinyon dişli, özel sektörden fabrikamıza sıklıkla gelen dişlilerim modülleri için hem kaba hem de son işlemleri aynı takımla gerçekleştirilmek üzere takma uçlu çakı ve azdırma kullanımına geçiş çalışmaları sürdürülmektedir. Büyük çap ve uzunluktaki dolu millerin delinmesi işlerinde büyük zaman kayıplarının önüne geçmek için tek seferde 140 mm. çapında ve tezgahın elverdiği mesafede delik delme operasyonu gerçekleştirebilen Derin delik delme sistemi kullanımına geçilmiş, 160 mm çap ve 550 mm. boyundaki deliklerin delinmesinde % 90 zaman tasarrufu sağlanmıştır. 2 - ELEKTROMEKANİK AYGITLAR FABRİKASI a) Bor Şeker Fabrikası Rafineri ve Ham Fabrika otomasyonları için PCS7 projesi geliştirilmesi b) Proses Refrektometre ile kristalizasyon çalışmaları, c) Kızgın buhar debi ölçümü için VORTEX tipi debimetre montaj ve kalibrasyon çalışmaları, d) RACK tipi bilgisayar panolarının projelendirilmesi ve uygulaması için, gerekli araştırma ve denemeleri, e) Kütlesel debimetre ile ham şerbet brix ölçme denemeleri, f) Ultrasonik debimetreler ile Kazan Besleme Suyu Debisi ölçme ve denemeleri, g) Yıkamalı tip basınç transmitterleri ile çok yoğun akışkanların seviyelerini ölçme deneme çalışmaları yapılmıştır. 67

BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ - Genel Müdürlük ile Fabrikalar arasında bulunan NETWORK trafiği sürekli açık tutulmuş veri aktarımı ve Network üzerinden yapılan işler aksatılmadan yürütülmüştür. - Şeker Üretim Sistemi adıyla geliştirilen yeni proje ile günlük üretim bilgileri İntranet ortamında takip edilmeye başlanmış olup bilgi akışı hızlanmıştır. - Kurumun istekleri doğrultusunda Programlama faaliyetleri aksatılmadan yürütülmüş, daha önce farklı teknolojilerle yapılan işler tespit edilerek, tarafımızdan yazılan programlarla yapılmaya başlanmıştır. Bu sayede hem zamandan tasarruf edilmiş hem de mükerrer ve yanlış bilgi akışı önlenmiştir. - Atak önleme sistemi güncel tutularak, içeriden ve dışarıdan gelecek zararlı ataklar engellenmiştir. - 5651 sayılı yasa gereği Network ağ güvenliği en üst seviyeye çıkartılmış, URL filtreleme, virüs ve anti virüs programları sürekli güncel tutulmuştur. - Gelişen teknolojiler doğrultusunda, ödeneklerde dikkate alınarak yeni bilgisayar ve yazıcı talepleri karşılanmıştır. 68

ŞEKER ENSTİTÜSÜ AR-GE FAALİYETLERİ Şeker Enstitüsü bünyesinde bulunan Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürlüklerinin araştırma ve teknik yardım faaliyetleri; Araştırma ve Geliştirme Çalışmaları, Danışmanlık, Teknik Yardım ve Rutin Çalışmalar, Eğitim, Uluslararası Araştırma Kurumları ile İşbirliği, Yurt içi Üniversite ve Diğer Kurumlarla İşbirliği, Kongreye Katılma ve İnceleme Gezileri, Araştırmaya Yönelik Üretim Faaliyetleri başlıkları altında verilmiştir. ARAŞTIRMA ve GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI Yeni Başlanan ve Devam Eden Araştırma-Geliştirme Çalışmaları: Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı Şubelerce; Şeker pancarı ekim alanlarımızda ekilecek şeker pancarı çeşitlerini seçebilmek amacıyla 2011 yılında da Cercospora ve Rhizomania ya dayanıklı çeşitlerle; Çarşamba, Karacabey, Çorum, Kırşehir ve Ilgın da çiftçi tarlaları ile Konya, Eskişehir ve Hasankale Deneme İstasyonlarında, nematoda toleranslı çeşitlerle; Eskişehir, Etimesgut ve Konya Deneme İstasyonları ile Akşehir ve Altınekin çiftçi tarlalarında ve Tepe Kıvırcıklığı (Curly Top) hastalığına dayanıklı çeşitlerle; Şereflikoçhisar da çiftçi tarlasında ve Ilgın, Konya ve Etimesgut Deneme İstasyonlarında verim kontrol denemeleri yapılmıştır. Deneme sonuçlarına göre; Cercospora ile Rhizomania ya dayanıklı çeşitler, Nematoda toleranslı çeşitler ve Tepe Kıvırcıklığına dayanıklı iyi performans gösteren çeşitler belirlenmiştir. Bu denemeler aynı zamanda T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı na üretim izni ve tescil için başvurulan çeşitlerin, Resmi Tescil Denemesi olarak yürütülmüştür. Genetik monogerm hibrid şeker pancarı çeşit ıslahı çalışmaları çerçevesinde, elde edilen genetik monogerm hatlardan anaç pancar seleksiyonu, kenevir izolasyonunda tohum üretimleri ve melezlemeler, familyalarda O-tip bitki testi yapılmış, bunlardan fide üretilmiş ve 69

genetik monogerm familyalar ve melezleri verim kontrol denemelerine alınmıştır. Multigerm tetraploid ve diploid tozlayıcıları ıslah etmek amacıyla melezlemeler yapılmış, seçilen bitkiler kenevir izolasyonunda erkek kısırlarla melezlenerek tohum üretilmiştir. Rhizomania ve Cercospora hastalıklarına toleranslı monogerm şeker pancarı popülasyonu geliştirme çalışmaları yürütülmüştür. Pancar kist nematoduna dayanıklılık çalışmaları sürdürülmüştür. Çeşit geliştirme çalışmalarına devam edilmiştir. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü adına Farklılık, Yeknesaklık ve Durulmuşluk denemesi Etimesgut Deneme İstasyonunda yürütülmüştür. Şeker Pancarı Tarımında Ekilen Çeşitlerin Farklı Partilerine ait Tohumların Tarla İntaş Gücünün Tespiti, Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi, Rutin Toprak Analiz Metotlarının Kontrol, Adaptasyon ve Modifikasyonu ve Şeker Pancarı Yetiştirilmesinde Üretim Seyri, Maliyet ve İklim Değişkenleri Arasındaki İlişkilerin Araştırılması konulu araştırmalara 2011 yılında devam edilmiştir. Hububatta Yabancıot Kontrolünde Kullanılan Bazı Sulfonylurea Grubu Herbisitlerin Kalıntı Seviyeleri ile Müteakip Şeker Pancarına Etkileri, Şeker Pancarı Tepe Kıvırcıklığı Hastalığına Dayanıklı Şeker Pancarı Çeşitlerinin Verim ve Kalite Performanslarının Belirlenmesi ve Nematoda Dayanıklılık Geninin (hs1 pro1 ) Agrobacterium tumefaciens Aracılığıyla Şeker Pancarına (Beta vulgaris L.) Aktarılması konulu araştırmalar 2011 yılında da sürdürülmüştür. Şeker Pancarı Yetiştiriciliğinde Sulamanın Vejetasyon Seyrine Etkisi, Şeker Pancarı Çıplak Tohumuna Uygulanan Sistemik İlaçların Farklı Dozlarının, Zararlılar Üzerindeki Etkisi, Türkiye de Şeker Pancarı Üretim Alanlarında Enfeksiyon Oluşturan Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV) ün Moleküler ve Patojenik Varyantlarının ve Beet black scorh virus (BBSV) ün Araştırılması ile Şekerpancarı Tohumunda Farklı Kaplama Kalınlıklarının Tarla Çıkışına Etkisi konulu araştırma çalışmaları devam etmektedir. Doğu Anadolu Bölgesi Şartlarında Çıplak ve Kaplanmış Şeker Pancarı Tohumunun Değişik Ekim Mesafelerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi konulu araştırma çalışmasına 2011 yılında başlanmıştır. 70

Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce; Beyaz Şekerde Kötü Kokuya Neden Olan Uçucu Yağ Asitlerinin Tespit Edilmesi ve Kötü Kokuların Giderilmesi Amacıyla Çeşitli İyileştirme Yöntemlerinin Araştırılması, Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 304L, Nikel Kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi, Kömürde Uçucu Madde Miktarının Tayininde Isıtma Hızının Önemi ve Değişik Isıtma Hızlarında Kömür Sıcaklığı İle Kömürden Ayrılan Uçucu Madde Miktarı Arasındaki İlişki, Ankara Şeker Fabrikasına BMA Filtrelerinin Yerine Kullanmak Üzere Konulan Yeni Tip Koyu Şerbet Filtrelerinde Karşılaşılan Sorunların İncelenmesi, Ham Şerbet Arıtımında I. Karbonatlama Kademesinde Optimal Çökme Noktasının Otomatik Olarak Tayini ve Proses Kontrolünün Otomasyonunun Gerçekleştirilmesi, Ankara Şeker Fabrikası Bölgelerinin Pancarlarında Beyaz Şeker Veriminin Hesaplanması, Ankara Şeker Fabrikası Şerbetlerinde (Ham Şerbet, Sulu Şerbet, Koyu Şerbet ve Melas) Azotlu Bileşiklerin Seyri konularında araştırma çalışmalarına devam edilmektedir. Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile ortak yürütülen çalışmalar kapsamında Ham Şeker, Beyaz Şeker, Özel Şekerler, Melas, Pancar, Pancar Şekeri Fabrikasyonu, Oligosakaritler ve Polisakaritler, Şekerler ve Şekerdışı Maddeler için Kromatografik Teknikler, Mikrobiyoloji, İndirgen Şekerler konularında çalışmalara devam edilmektedir. Sonuçlanan Araştırma Geliştirme Çalışmaları: Damla ve Yağmurlama Sulama Yöntemlerinin Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi ve Azot Fikse Edici ve Fosfor Çözücü Bakteri İzolatlarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi konulu araştırma çalışmaları 2011 yılında tamamlanmış, sonuç raporları hazırlanmaktadır. Şeker Fabrikalarında Kullanılan Izgaralı Kömür Kazanlarında Buhar Üretimini Olumsuz Yönde Etkileyen Şlaka Oluşumunun Nedenlerinin Araştırılması, Fuel-Oil Yanma Katalizörünün Buhar Kazanlarında Denenmesi, Yatay Küspe Preselerinde Sıkılmış Küspe Kuru Maddesinin Artırılması, Şerbet ve Şuruplardaki Melas Yapıcı İyonların Küspe Üzerinde Adsorblanarak Ortamdan Uzaklaştırılması, Rafineride Pişirim Mayası Denemeleri, Pancar Yıkama ve Yüzdürme Sularında Şeker Kaybı konulu çalışmalar tamamlanarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Şeker Fabrikalarında Koyu Şerbet 71

Süzme İşleminde Kullanılan Filtrasyon Yardımcı Maddesi Perlitin Şerbet İçindeki Şeker Dışı Maddelere ve Sakaroza Karşı Olan Sorpsiyon Özelliklerinin Araştırılması konulu çalışmadan laboratuvar sonuçlarının uyumlu çıkmaması üzerine vazgeçilmiştir. DANIŞMANLIK, TEKNİK YARDIM ve RUTİN ÇALIŞMALAR Enstitümüze bağlı 5 deneme istasyonu ile Cercospora ve Rhizomania hastalık alanlarında, Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce şeker pancarının agronomi, bitki besleme, bitki ıslahı, sulama, hastalıklar ve zararlılar ile tarımsal mekanizasyon konularında projelendirilmiş 65 tarla denemesi, 4972 parsel olarak kurulmuş ve her parselin verim ve kalite analizleri yapıldıktan sonra elde edilen verilerin istatistikî analizleri tamamlanarak ilgili araştırıcılara verilmiştir. Şeker pancarının destekleme alım fiyatının tespitine esas olacak; 133 adet şeker pancarı ve 145 adet rakip ürünlere ait maliyet etüdünün değerlendirilmesi yapılarak sonuçlar Genel Müdürlüğe iletilmiştir. Gübreleme tavsiyelerine esas teşkil edecek şekilde, araştırma ve diğer amaçlar için alınan 182 toprak numunesinin organik madde, bitkilerce alınabilir fosfor ve potasyum analizleri yapılmıştır. Alınan su numunelerinde sulamaya uygunluk için gerekli analizler yapılmış, sonuçlar ilgililere gönderilmiştir. Şirketimizce çiftçilere dağıtılmak üzere mübayaa edilen gübrelerden alınan ve diğer kurumlardan gelen kimyasal gübre örneklerinin standartlara uygunluğu ve kalite kontrolleri yapılmıştır. Araştırma ve gübreleme tavsiyelerinin kontrolü amacıyla alınan 204 adet bitki örneğinde makro ve mikro bitki besin analizleri tamamlanmıştır. Şeker, melas ve şlempe numunelerinde ağır metal analizleri yapılmıştır. Ekim alanlarımızda görülen zararlılarla mücadelede kullanılacak tarımsal ilaçlar ve bunların kullanılması hakkındaki teknik yardıma devam edilmiştir. Rhizomania teşhisi için Cercospora-Rhizomania, Rhizomania, Nematod-Rhizomania ve Şeker pancarı tepe kıvırcıklığı-rhizomania hastalıklarına dayanıklı çeşit denemelerine ait toplam 565 adet pancar örneğinin ELISA testi yapılmıştır. Ekim alanlarımızda yürütülmekte olan Cercospora mücadelesi, fabrikalarımız Ziraat Teşkilatı elemanları ile birlikte takip edilmiş ve danışmanlık hizmeti sürdürülmüştür. Fabrikalarımızın 2012 yılı Cercospora 72

ilaçlama programları hazırlanarak, ilaç ihtiyaçları belirlenmiştir. Hastalık teşhisi konularında; Ankara, Çarşamba ve Yozgat, Cercospora ilaçlama zarar eşiğinin tespitinde; Çarşamba ve Susurluk Şeker Fabrikalarına teknik yardımda bulunulmuştur. Tohum İşleme Fabrikası nın üçlü karışım (imidacloprid veya thiamethoxam + thiram + hymexazol + yapıştırıcı madde) tohum ilaçlarını satın almasına esas teknik şartnameler güncellenmiştir. 2011 yılında Türkşeker e ait fabrikalara dağıtılacak tohumların ilaçlanmasında kullanılacak ilaçlar ve ilaçlama konusunda Tohum İşleme Fabrikası na teknik yardım ve danışmanlık hizmeti verilmiştir. 2011 yılı pancar üretiminde, üreticinin kullanacağı pancar tohumu çeşitlerinin; üretim alanlarının iklim, toprak ve geçmiş yıllardaki verim seviyeleri ve hastalık durumları göz önünde bulundurularak dağıtımı yapılmıştır. Ankara Şeker Fabrikası nın bölgelerinde hastalık incelemesi yapılmış ve raporları hazırlanarak ilgili birimlere gönderilmiştir. 2012 yılında Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. in fabrikalarına dağıtılacak ve ekilecek tohumlarının ilaçlanmasında kullanılacak üçlü ilaç karışım numunelerinin çimlenme test denemeleri yapılmış ve sonuç raporu Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. Hassas ekim makinesi ve Rus yapısı seyyar pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinelerinin yedek parça ihtiyacını karşılamak için farklı kalemlerdeki malzemelerin teknik şartnamesi hazırlanmış ve imalatı tamamlananların teknik kontrol ve tesellümleri yapılmıştır. Rus tipi seyyar pancar boşaltma-temizleme ve yükleme makinelerine ait 6 adet Rus dizel motor, 7 adet yakıt pompası revizyonu yapılmıştır. Ayrıca 10 adet Tümosan turbo dizel motorun revizyonu yapılmıştır. Fabrikalardan talep edilen 1000 adet ham ekici tekerlek istenilen delik ölçülerinde işlenmiştir. Rus yapısı seyyar pancar boşaltma - temizleme ve yükleme makinelerinin yedek parça ihtiyacını karşılamak için 16 kalem malzemenin teknik şartnamesi hazırlanmıştır. İmalatı tamamlanan malzemelerin teknik kontrolleri ve tesellümleri yapılmıştır. Fabrikalarımıza bağlı kantarlarda bulunan seyyar pancar boşaltma, temizleme ve yükleme makinelerinde meydana gelen arızalar kapsamında; Muş, Elbistan ve Erzincan Şeker 73

Fabrikalarına teknik yardım yapılmıştır. Erzurum Şeker Fabrikasına ait 2 adet çim biçme traktörü ile 2 adet çim biçme makinesinin bakım ve onarımları yaptırılmıştır. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi tarafından yılda iki defa düzenlenen Üretim İzni ve bir defa düzenlenen Tescil toplantılarına Enstitümüzden ilgili elemanların katılımıyla, denemelerde gerekli şartları sağlayan şeker pancarı çeşitlerinin üretim izni alması veya tescil edilmesine karar verilmiştir. Muhtelif tarihlerde T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü nün İlaç Ruhsat Komisyonu toplantılarına katılarak ruhsat alacak tarım ilaçları konusunda görüş bildirilmiştir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 2011 yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesi ne dair Tebliğin 20. maddesi uyarınca Şirketimiz AR-GE ve İnovasyon Faaliyetleri ile ilgili Şeker Enstitüsünün çalışma konularını kapsayan ilgili raporumuz Genel Müdürlüğe sunulmuştur. Genel Müdürlüğe; T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü nün Tarım Çevre Projesi Su Kaynaklarının Korunması Alt Tedbir Fişleri ile ilgili görüşlerimiz hakkında bir rapor hazırlanmıştır. T.Ş.F.A.Ş. Genel Müdürlüğünce satın alınan çeşitli işletme malzemelerinin ihalelerine esas numunelerin analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca gelen her parti malzemenin analizi yapılarak tesellümleri sağlanmış, fabrikalarımızdan, çeşitli kişi ve kuruluşlardan değişik tarihlerde gelen çeşitli numunelerin analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. Fabrikalarımızın 2010/2011 kampanyası ortalama melas ve beyaz şeker numunelerinin kalite analizleri yapılarak raporları hazırlanmış Genel Müdürlüğe ve fabrikalara gönderilmiştir. Ayrıca fabrikalarımızın 2010/2011 kampanyası sırasında ürettikleri beyaz şeker numunelerinin mikrobiyolojik analizleri yapılarak raporları ilgili birimlere gönderilmiştir. 74

Genel Müdürlüğümüz tarafından fabrikalarımızın 2011/2012 kampanyası için açılan satın alma ihalesine esas olmak üzere gelen taş önleyici, difüzyon ve arıtım sistemi için köpük kesici, pancar yıkama ve yüzdürme suyu için köpük kesici, perlit, GP ve BMA filtre torbası, pres filtre bezi, çamur koyulaştırma bezi gibi çeşitli işletme malzemelerinin analizleri yapılarak, gerektiğinde dış kuruluşlarda yaptırılarak değerlendirilmiştir. Hazırlanan değerlendirme raporları çeşitli tarihlerde ilgili birimlere gönderilmiştir. Ayrıca Merkez Ambarına gelen yukarıda adı geçen her parti malzemenin analizleri yapılarak tesellümleri sağlanmıştır. Çeşitli kuruluşlar, Genel Müdürlük ve fabrikalarımızdan gelen beyaz, küp şeker, kömür, melas, taş önleyici, köpük kesici, perlit gibi birçok malzemenin analizleri ile Ankara Şeker Fabrikası nın sosyal tesisleri ve işyerlerinde kullanılan içme suyu numunelerinde, çeşitli fabrikalarımızın su/atıksu numunelerinde mikrobiyolojik analizler yapılarak raporları ilgili birimlere iletilmiştir. Enstitümüz Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarı ile yıllık sözleşmesi bulunan Afyon, Çorum, Erzurum, Kırşehir, Turhal, Yozgat Şeker Fabrikalarının ve özel kuruluşların arıtım tesisi çıkışı (endüstriyel/evsel nitelikli) atıksu numunelerinde iç izlemeye esas akredite parametre analizleri (KOİ ve TAKM) yapılmıştır. İhraç ettiğimiz şekerlerde yaptığımız mikrobiyolojik analizlerin dışında istenen 3 farklı mikrobiyolojik analiz için Genel Müdürlüğümüz tarafından araştırma ve inceleme yapılmasının istenmesi üzerine; konu ile ilgili literatür araştırması yapılmış, yurt içindeki ilgili kuruluşlarla irtibata geçilerek görüşülmüş ve bu analizlerin yerine yapabilecek analiz metodu hakkında karara varılmıştır. Yurtdışından konunun uzmanı da aynı analiz metodunu önermiştir. Konu ile ilgili hazırlanan yazı ilgili birimlere sunulmuştur. Şekerde Termofilik Spor Oluşturan Bakterilerle ilgili olan ICUMSA Metodu tercüme edilerek uygulamaya konulmuştur. Erzurum ve Erzincan Şeker Fabrikalarının bu kampanya döneminde temin ettikleri kömür ile ilgili fiziksel ve kimyasal özellikler ile yanma ve müteahhit ile ilgili termin programı sorunları nedeniyle Genel Müdürlük Elemanları ile birlikte ilgili fabrikalara gidilmiş, yaşanan sorunları yerinde incelenmiş ve çözüm önerileri getirilerek kömürlerin kazanlarda yanması sağlanmıştır. 75

Bu kampanya döneminde Bor Şeker Fabrikasının BMA filtre istasyonunda karşılaştığı süzme problemleri ile ilgili olarak Bor Şeker Fabrikasına gidilmiştir. Fabrikanın süzme sorunları yerinde incelenmiş, filtrasyona etki eden parametreler üzerinde durulmuş, fabrikanın sorunu giderebilmesi için imkanlar araştırılmış ve fabrika koyu şerbet süzme işlemini gerçekleştirebilmiştir. Konu hakkında hazırlanan rapor Genel Müdürlüğe ve ilgili fabrikaya gönderilmiştir. Genel Müdürlüğümüzün talebi üzerine bir elemanımız Muş Şeker Fabrikasına kurulan Atıksu Arıtım Tesisini yerinde inceleme ve teknik yardım için ilgili fabrikaya gitmiştir. Yapılan inceleme hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilmiştir. Elbistan ve Bor Şeker Fabrikalarına kurulacak olan Atıksu Arıtma Tesislerinin şartnamelerine esas teşkil edecek Atıksu Karakterizasyonu çalışmaları çerçevesinde, deşarj noktalarıyla ilgili incelemelerde bulunmak, ölçüm ve analizler yapmak üzere her iki fabrikaya da ilgili elemanlar Kasım ve Aralık aylarında görevlendirilmiştir. Elbistan Şeker Fabrikası için hazırlanan rapor Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. Bor Şeker Fabrikası ile ilgili rapor hazırlanmaktadır. Bu kampanya dönemi Yozgat Şeker Fabrikasının değerlerinin çok iyi olması üzerine bu fabrikaya gidilerek teknik incelemede bulunulmuştur. İncelemenin sonuçları hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilmiştir. EMAF tarafından yürütülen Rafineride şeker pişiriminin vakum kazanlarında aşırı doygunluğun takip edilmesi yoluyla kontrolu ve otomasyonu konulu çalışma için gerekli olan kimyasal ve proses verileri hazırlanarak çalışmaya destek verilmektedir. Ereğli Şeker Fabrikasına gidilerek son şeker lapa değerleri ve melas safiyeti konusunda incelemede bulunulmuştur. Uşak ve Afyon Şeker Fabrikalarına gidilmiş, Uşak Şeker Fabrikasında bu kampanya dönemi BMA filtreleri yerine kurulan yeni filtrelerin (AMF) çalışması yerinde incelenmiş, Afyon Şeker Fabrikasında ise son şeker lapa değerleri ve melas safiyeti konusunda incelemelerde bulunulmuştur. 76

Samsun Valiliği Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü Gıda Kontrol Laboratuvarı görevlilerince Çarşamba Şeker Fabrikasından alınan şeker numunelerinin analiz raporları hakkındaki konuya ait görüş yazısı ilgili birimlere gönderilmiştir. 2011/2012 yılı kampanya dönemi için satın alınan ve kömür yakan fabrikalarımızdan Enstitümüze gönderilen çok sayıda ihale kömürü numunesinde, 2011/2012 Kömür Şartnamesi gereği 1. parti kömür numunelerinde kül ergime noktası ve uçucu madde analizi yapılmış ve raporları ilgili fabrikalara gönderilmiştir. Fabrikalarımızda kullanılan linyit kömürü analiz standartları ile birlikte, linyit kömürü şartnamesinde geçen hakem laboratuvarların kömür analizlerinde kullandıkları analiz metotları incelenmiş ve bazı konularda da hakem laboratuvarlarla gerekli görüşmeler yapılarak fabrikalarımızda uygulanan metotlar arasındaki benzerlik ve farklılıklar tespit edilmiştir. Kalite ve İşletme Kontrol Şef ve Mühendislerine verilen eğitimde bu konuya yer verilmiştir. Kireçtaşı analizlerinde CaO ve MgO tayini için ASTM C 25 standardında geçen alternatif metotlar incelenmiş ve bu analizler için gerekli reaktifler temin edilerek ilgili metotlara göre sertifikalı standart (CaCO 3 ) bir numunede çalışılmış, sertifikalı standart maddenin CaO ve MgO değerlerine yakın sonuçlar elde edilmiştir. Bor ve Ereğli Şeker Fabrikalarımızdan melas satın alan Pak Gıda Firmasının proseslerinde melastan kaynaklandığını düşündükleri ve tortu olarak ifade ettikleri madde ile ilgili çalışma yapılmıştır. Konu ile ilgili olarak tortu numunesi ve melas numunelerinde gerekli inceleme yapılarak hazırlanan rapor Genel Müdürlüğe gönderilmiştir. Biyoteknoloji ve Çevre Sorunları Şubesi Laboratuvarının Yeterlik Belgesinin devamı çerçevesinde yıl içinde yapmış olduğu faaliyetleri gösteren Faaliyet Raporları 4 ayda bir hazırlanarak TC. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Dairesi Başkanlığı na iletilmiştir. Akreditasyon çalışmaları çerçevesinde; Yeterlik Deneyleri için Aquacheck/İngiltere Firması ile temasa geçilerek akredite parametrelerle ilgili olarak ring testine katılım sağlanarak başarılı sonuçlar elde edilmiş, sertifikalı referans malzeme analizleri ve fabrikalarla Müşteri Memnuniyeti Anketi yapılmış, kapsam içi atıksu parametrelerine yönelik her yıl rutin olarak yapılması gereken sözleşmeler fabrikalarımızla mutabakat sağlanarak karşılıklı imzalanmış, 77

Üst Yönetim, Kalite Yöneticisi ve Numune Kabul Sorumlusu ile Laboratuvarın İç Tetkiki 04.04.2011 tarihinde Ankara Şeker Fabrikasından gelen iki İç Tetkikçi tarafından gerçekleştirilmiş, Yönetimin Gözden Geçirmesi Toplantısı 05.05.2011 tarihinde yapılmış raporu hazırlanmıştır. 23 Haziran 2011 tarihinde Şeker Enstitüsü Müdürü, Teknolojik Araştırmalar Müdürü ve Kalite Yöneticisi nin katılımı ile Şube Laboratuvarında TÜRKAK elemanlarınca 3. Gözetim Denetimi yapılmış ve TÜRKAK Baş Denetçisi ve Teknik Uzman ın talepleri üzerine Kalite Yöneticisi tarafından Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet Bildirim Formlarına yazılan taahhütlerin süresi içinde yerine getirilmesini teminen çeşitli dokümanlarla ilgili revizyon çalışmalarına başlanılmış, hazırlanan Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet Formları ile ekleri 26 Temmuz 2011 tarihinde TÜRKAK a gönderilmiştir. Yine Akreditasyon çalışmaları ile ilgili olarak; laboratuvarda kullanılan çeşitli cihaz ve malzemenin kalibrasyonu yaptırılarak sertifikaları alınmış, Mesleki Sorumluluk Sigortası yaptırılmış, kapsam içi parametrelerle ilgili doğrulama deneyleri her ay düzenli olarak yapılmış, cihazlar izlenmiş ve ilgili formları doldurulmuştur. Bu çalışmaların sonucunda Akreditasyon Belgesinin sürdürülebilirliği onaylanmıştır. 28 Şubat-4 Mart 2011 tarihleri arasında Afyon Şeker Fabrikasında Fabrikalarımızın İşletme Müdürlerinin katılımları ile gerçekleştirilen kampanya sonu değerlendirme toplantısına katılarak kömürle ilgili sunum yapılmıştır. 08-09 Mart 2011 tarihleri arasında, fabrikalardan İşletme Müdürlerinin katılımlarıyla Genel Müdürlükte yapılan kömür alım şartnamesi hazırlanması ile ilgili toplantıya katılarak katkı sağlanmıştır. 18-22 Nisan 2011 tarihleri arasında Ankara da buhar kazanları ile ilgili sorunların görüşüldüğü ve Makine-Elektrik Şefleri ve Kazan Ustabaşlarının katıldığı tartışmalı toplantıya katılarak bilgi aktarılmıştır. Fabrikalarımızın 2011 yılı demirbaş ihtiyaçları için Genel Müdürlüğümüz tarafından hazırlanan şartnamelere katkıda bulunulmuştur. Fabrika Müdür Yardımcıları (Teknik) Toplantısına hazırlık yapılmış, kazan, kömür ve diğer yakıtlar ile yakıt katkı maddeleri, Hayward tipi (AMF Filtre) filtreler, küspe preseleri, sıkılmış küspenin kuru maddesi ve cips kullanımı, korozyon, çeşitli işletme malzemeleri gibi konularda bilgiler aktarılmıştır. 2010/2011 Kampanya dönemine ilişkin fabrikalarımızda 78

üretilen beyaz şeker ve melasa ait kampanya ortalaması numunelerinin analiz raporları ile fabrikalarımızın spesifik elektrik ve spesifik ısı enerjisi değerlerini gösteren tablolar hazırlanarak dağıtılmıştır. Üç elemanımız 11 Mart 2011 tarihinde TÜBİTAK 7. Çerçeve Programı Ulusal Koordinasyon Ofisi tarafından düzenlenen Bilgilendirme Toplantısına katılmıştır. İki elemanımız 30-31 Temmuz 2011 tarihleri arasında Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. Genel Müdürlüğünde yapılan stajyer işci kadro sınavında görev almıştır. Ankara Şeker Fabrikası Tesislerinde dağıtılan içme suyunun sağlığa uygun olması için Ankara Makine Fabrikasına gidilerek yerinde inceleme yapılmış, UV lamba ile sterilizasyon sağlanan tanker sonrası depo suyunun daha iyi hangi koşullarda depolanabileceği ve Ankara Şeker Fabrikası Sosyal Tesisleri ile işyerlerine dağıtımının daha iyi nasıl olabileceği konuları hakkında önerilerinde bulunulmuştur. Bir elemanımız Osman Gazi Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 304L, Nikel Kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi konulu araştırma projesinin 6 ayda bir yapılan değerlendirme toplantısı için 26 Aralık 2011 tarihinde Eskişehir Osmangazi Üniversitesine gitmiştir. EĞİTİM 2010/2011 Kampanyası değerlendirme ve 2011/2012 kampanyası hazırlık toplantılarına Tarımsal ve Teknolojik Araştırmalar Müdürleri ile Kısım Müdürleri katılmıştır. Uzaktan ve örgün eğitim olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı ÇASGEM de verilen C sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı eğitimine ilgili elemanlarımız katılmış, bir elemanımız C sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almıştır. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü nün TURKLAB ve ÇEVLAB Dernekleri ile koordineli olarak Su Sektöründe Faaliyet Gösteren Çevre Laboratuarlarının Mevcut Durumu ve Türkiye de Su Kalitesi İzleme Çalışmaları konulu çalıştaya üç elemanımız katılmıştır. 79

TSE Kalibrasyon Merkezi Başkanlığı tarafından düzenlenen TS EN ISO/IEC 17025 Temel Eğitimi, TS EN ISO/IEC 17025 İç Kalite Tetkiki ve Ölçüm Belirsizliği konulu eğitimlere iki elemanımız katılmıştır. Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğü teknik elemanları Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen ve özel bir firmanın verdiği Kriz Yönetimi konulu seminere ve Beta Ziraat ve Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenen Şeker Pancarı Tohumu Bilgilendirme Toplantısı na katılmıştır. Tarımsal Araştırmalar Müdürlüğü teknik elemanları tarafından; Görevde Yükselme Eğitimi, Hassas Ekim ve Seyyar Pancar Boşaltma Makineleri Kullanımı, Bakım ve Ayarları, İş Güvenliği, ve Şeker Pancarı Tarımında Mekanizasyon konularında eğitimler verilmiştir. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü nün düzenlediği Bilimsel Komite Toplantısı na katılarak şeker pancarı tarımı, ekonomik değeri ve geleceği ile ilgili konularda bir sunum yapılmıştır. Eğitim Dairesi Başkanlığınca düzenlenen İlkyardım ve Görevde Yükselme Eğitimi, Terra Analiz ve Ölçüm Cihazları Tic. A.Ş. Firması tarafından düzenlenen Spektrofotometreler, Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi ve Mikrodalga Yakma Sistemleri, LGC Standards GmbH/Almanya Firması ve Türkiye Ofisi tarafından düzenlenen LGC Standards ve Yeterlik Testleri, Sem Ltd. Şirketi tarafından düzenlenen Numune Hazırlama ve Gaz Kromotografisi Kolon Seçimi konulu eğitimlere ilgili elemanlarımız katılmıştır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğü ilgili teknik elemanları; Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen ve özel bir firmanın verdiği Sratejik Düşünce, Liderlik, İletişim, İnterlab Firması tarafından düzenlenen Katı Faz Mikroekstraksiyon Tekniği, TÜBİTAK MAM Gıda Enstitüsü tarafından düzenlenen Duyusal Test Teknikleri konulu eğitimlere katılmıştır. Teknolojik Araştırmalar Müdürlüğüne bağlı şubelerce, İşletme Şefleri ve Mühendisleri için Pancardan Şeker Üretim Teknolojisi ve Kalite ve İşletme Kontrol Şef ve Mühendisleri için Kalite ve İşletme Kontrolü ile İlgili Analizler konulu eğitimler verilmiştir. Ayrıca Eğitim Dairesi başkanlığı tarafından düzenlenen Görevde Yükselme Eğitimi çerçevesinde eğitim verilmiştir. 80

2011 Yılında kurumumuzca, çeşitli kurum ve kuruluşlarca düzenlenen çeşitli cihazlar hakkında eğitim, sunum, konferans ve seminerlere ilgili personelimiz katılmıştır. ULUSLARARASI ARAŞTIRMA KURUMLARI İLE İŞBİRLİĞİ Uluslararası Şeker Pancarı Araştırma Enstitüsü (IIRB) ile işbirliği devam etmektedir. Tekdüzen Şeker Analiz Metotları Uluslararası Komisyonu (ICUMSA) ile 11 konuda araştırmacı olarak laboratuarlar arası ortak çalışmalar yürütülmektedir. Avrupa Şeker Teknolojisi Birliği-ESST ile ilişkiler sürdürülmektedir. YURT İÇİ ÜNİVERSİTE ve DİĞER KURUMLARLA İŞBİRLİĞİ Organik Şeker Pancarı ve Şeker Üretimi konulu araştırmada T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Alternatif Tarımsal Üretim Teknikleri Daire Başkanlığı, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile, Azot Fikse Edici ve Fosfor Çözücü Bakteri İzolatlarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi araştırmasında Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Atatürk Üniversitesi Biyoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi ile, Nematoda Dayanıklılık Geninin (hs pro1 ) Agrobacterium tümefaciens Aracılığıyla Şeker Pancarına (Beta vulgaris L.) Aktarılması konularında Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi ile, Türkiye de Şeker Pancarı Üretim Alanlarında Enfeksiyon Oluşturan Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV) ün Moleküler ve Patojenik Varyantlarının ve Beet black scorh virus (BBSV) ün Araştırılması konularında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Nematoda Toleranslı Şeker Pancarı Çeşitleri Verim Kontrol Denemesi, Curly Top Hastalığına Dayanıklı Şeker Pancarı Çeşitleri Verim Kontrol Denemesi ve Cercospora ve Rhizomaniaya Dayanıklı Çeşitler Verim Kontrol Denemeleri konularında T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü ile ortaklaşa çalışılmaktadır. Ankara Şeker Fabrikası Difüzyon ve Arıtım Üniteleri ile Buharlaştırıcı İstasyonunda 304L, Nikel kaplı St37.2 ve St37.2 Çeliklerinin Korozyon Davranışlarının İncelenmesi konulu araştırmada Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi ile, Beyaz Şekerde Kötü Kokuya Neden Olan Uçucu Yağ Asitlerinin Tespit Edilmesi ve Kötü Kokuların Giderilmesi Amacıyla Çeşitli İyileştirme Yöntemlerinin Araştırılması konulu araştırmada Ankara Üniversitesi ile ortaklaşa 81

çalışılmaktadır. Şerbet ve Şuruplardaki Melas Yapıcı İyonların Küspe Üzerinde Adsorblanarak Ortamdan Uzaklaştırılması konulu araştırmada Hacettepe Üniversitesi ile ortak çalışma yapılmıştır. Ayrıca çeşitli konularda Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ve Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlükleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü, TÜRKAK, TSE ve Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği ile işbirliği yapılmaktadır. KONGRELERE KATILMA ve İNCELEME GEZİLERİ 13-16 Haziran 2011 tarihinde İtalya ve İngiltere ye Düzenlenen Teknik Geziye ilgili elemanımız katılmıştır. 28-30 Haziran 2011 tarihlerinde Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi ne ilgili elamanlarımız katılarak Farklı Formülasyondaki Tohum İlaçlarının Şeker Pancarının Çimlenmesi, Tarla Çıkışı, Verim ve Kalitesi Üzerine Etkisi adlı tebliğ sunulmuştur. 30-31 Ağustos 2011 tarihinde Fransa nın Strazburg Kentinde düzenlenen Rhizocthonia Toplantısına ilgili elemanımız katılmıştır. 12-15 Ekim 2011 tarihlerinde İzmir de düzenlenen 6. Ulusal Hidrolik Pnömatik Kongre ve Sergisi ne ilgili elemanlarımız katılarak kongre ile ilgili görüşlerini içeren eğitim raporunu Eğitim Daire Başkanlığına iletmişlerdir. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası ve 19 Mayıs Üniversitesi tarafından 05-08 Ekim 2011 tarihlerinde Samsun da düzenlenen 9. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresine bir elemanımız katılmıştır. ARAŞTIRMAYA YÖNELİK ÜRETİM FAALİYETLERİ Deneme istasyonlarımızda 2597 ton pancar, 338 ton buğday, 72 ton arpa ve 956 ton yaş küspe üretilmiş ve bunların satışından yan ürünleri ile birlikte toplam 593.597,01 TL elde edilmiştir. Ayrıca ilaç, gübre, çeşit denemelerinden 513.455,33 TL ve kurum dışına yapılan analizlerden 50.501,40 TL. gelir sağlanmıştır. 82

6. EĞİTİM FAALİYETLERİ Teşekkülümüzde çalışan personelin Hizmet İçi Eğitim yoluyla mesleki bilgi ve becerilerini arttırmak, işe uyumlarını sağlamak, sanayi ile ilgili gelişmeleri, yenilikleri aktarmak ve personelin davranışlarını olumlu yönde geliştirmek amacıyla eğitim programları hazırlanmış ve uygulanmıştır. Bu amaçla hazırlanan 2011 yılı Hizmet İçi Eğitim Planı doğrultusunda Teşkilatımız ve Daire Başkanlıklarımızdan gelen teklifler göz önünde tutularak 58 konu ele alınmıştır. Gerçekleşen 58 konuda yer alan eğitimlere 914 memur, 676 işçi olmak üzere toplam 1590 elemanımız katılmıştır. Ayrıca planlı iş başı eğitimlerine 4254 işçi katılmıştır. Fabrikalarımızda Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalıştırılan işçilerin mesleki eğitimlerine ağırlık verilerek 2642 işçinin sertifika almaları sağlanmıştır. Hizmet İçi Eğitim Planımız dışında; a) Teşekkülümüzce düzenlenen: - Çevre İzni ve Lisansı eğitimine Mühendis görevindeki 54 personel - Temel Yönetim Becerileri eğitimine Fabrika Müdürü görevindeki 40 Personel, - Çevre Görevlisi eğitimine Mühendis görevindeki 35 personel - Teknik Şartname Hazırlama eğitimine Mühendis görevindeki 25 personel - Doğalgaz İşletme Bilgisi Teknik Emniyet, Yangınla Mücadele eğitimine Mühendis, İşçi görevindeki 82 personel - Hijyen eğitimine işçi görevindeki 120 personel katılmıştır. b) Dış Kuruluşların düzenlediği: - 9.Ulusal Çevre Mühendisleri Kongresine Müdür görevindeki 1 personel - İtfaiyecilik ve Yangına Karşı Mücadele eğitimine İşçi görevindeki 3 personel - ATEX Sempozyumuna Müdür, Teknik Şef, Mühendis görevindeki 5 personel - 2011 Atık Yönetimi Sempozyumuna Müdür, Müdür Yardımcısı ve Mühendis Görevinde ki 3 personel - IV. Bitki Koruma Kongresine Müdür görevindeki 2 personel katılmıştır. 83

Teşekkülümüz için yarar görülen bu gibi kurs ve seminerlere 249 memur,313 işçi olmak üzere 562 personelimiz iştirak etmiştir. 3308 sayılı Kanuna göre teşekkülümüzde 2011-2012 döneminde 845 meslek lisesi Öğrencisine Mesleki Eğitim İmkanı sağlanmıştır. Yüksekokul ve Üniversite Öğrencilerinden 848 kişiye Staj imkanı sağlanmıştır. Sonuç olarak 30 Aralık 2011 tarihi itibariyle gerek plan içi ve gerekse plan dışı kurs ve seminerlere 1163 memur, 5243 işçi olmak üzere toplam 6406 kişi katılmıştır. Eğitimlere katılan tüm personelin eğitimle ilgili kayıtlarının tutulmasına devam edilmiştir. 2011 yılında Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan sorular kullanılarak yapılan İşçi Grup Terfi sınavlarına 1439 işçi girmiştir. 2011 Yılında yapılan memurlar görevde yükselme eğitimine 169 personelimiz girmiştir. Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlı Kayseri ve Boğazlıyan Şeker Fabrikalarında çalışan işçiler için, Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan sorular kullanılarak yapılan Grup Terfi Sınavına 47 kişi, Stajyer İşçi Kadro Sınavlarına da 660 kişi olmak üzere toplam 707 kişi katılmıştır. 1-2011 YILI EĞİTİM BÜTÇESİ 530.000,00 TL 31.12.2011 Tarihi itibariyle eğitim masrafları tutarı 510.796.00 TL dir. 84

PLAN İÇİ PLAN DIŞI MESLEKİ EĞİTİM VE STAJ SON BEŞ YILLIK EĞİTİM ÇALIŞMALARI YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ 2007 2008 2009 2010 2011 2931 2589 6952 4842 5844 1724 700 1438 439 562 755 1428 1791 1704 1693 TOPLAM : 5410 4717 10181 6985 8099 EĞİTİME KATILANLAR 2007 2008 2009 2010 2011 MEMURLAR İŞÇİLER STAJYERLERLER 2186 2469 755 1526 1763 1428 2222 5168 1791 1018 4263 1704 1163 5243 1693 TOPLAM : 5410 4717 10181 6985 8099 EĞİTİM KONULARINA GÖRE DAĞILIMI 2007 2008 2009 2010 2011 YÖNETİCİLİK İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ EĞİTİM VERME TEKNİKLERİ BİLGİ BECERİ GELİŞTİRME SOSYAL DAVRANIŞLAR YABANCI DİL İŞBAŞI EĞİTİMİ MEVZ. VE STAND.UYUM ÜST GÖREVE HAZIRLAMA MESLEK EĞİT.(3308 Sy.Kn) T.AFET.YANG.DUR.ALIN.GE R.ÖNLEMLER İLKYARDIM YÜKSEKOKUL STAJLARI BİLGİ İŞLEM EĞİTİM 87 108 288 2796 134 -- 782 242 77 158 --- 105 597 36 64 90 167 783 123 -- 906 508 242 686 --- 393 742 13 --- 1854 64 1661 127 -- 3449 651 102 905 28 423 886 31 38 59 --- 613 29 --- 3492 863 110 916 --- 7 5 788 2 111 245 --- 1197 --- --- 4254 89 169 845 19 292 848 30 TOPLAM : 5410 4717 10181 6985 8099 ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI 2007 2008 2009 2010 2011 MEMURLAR 3429 2999 2810 2068 1993 İŞÇİLER (DAİMİ) 8313 9993 9482 10878 10684 TOPLAM : 11742 12992 12292 12946 12677 YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) 2007 2008 2009 2010 2011 MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) 64 30 51 18 79 65 49 39 58 49 TOPLAM : 40 25 68 41 51 85

EĞİTİLEN SAYISI VE EĞİTİM (KİŞİ-SAAT) YILLAR PLAN İÇİ PLAN DIŞI İŞBAŞI EĞİTİMİ GENEL TOPLAM Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Katılımcı Toplam Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat Sayısı Kişi Saat 2007 2149 34775 1724 37475 782 7820 4655 80070 2008 1683 32330 700 27780 906 9060 3289 69170 2009 3503 36736 1438 39560 3449 34490 8390 110786 2010 1350 19720 429 6435 3492 50495 5271 76650 2011 1590 30690 562 11700 4254 51050 6406 93440 86

YILLARA GÖRE EĞİTİM FAALİYETLERİ YILLAR 2007 2008 2009 2010 2011 PLAN İÇİ 2931 2589 6952 4842 5844 PLAN DIŞI 1724 700 1438 439 562 M.EĞİT., STAJ. 755 1428 1791 1704 1693 TOPLAM 5410 4717 10181 6985 8099 Y ılla r a G ö r e E ğ itim F a a liy e t le r i 12000 10000 E ğ it im e K a t ılan lar 8000 6000 4000 2000 0 2007 2008 2009 2010 2011 Y ıllar PLAN İÇİ PLAN DIŞI M.EĞ İT., STAJ. TOPLAM 87

EĞİTİME KATILANLAR 2007 2008 2009 2010 2011 MEMURLAR 2186 1526 2222 1018 1163 İŞCİLER 2469 1763 6168 4263 5243 STAJYERLER 755 1428 1791 1704 1693 TOPLAM 5410 4717 10181 6985 8099 E ğ i t i m e K a t ıl a n l a r ın D a ğ ıl ım ı 12000 10000 K a t ıl a n P e r s o n e l 8000 6000 4000 2000 0 2007 2008 2009 2010 2011 Y ıl l a r M E M U R L A R İŞ C İL E R S T A J Y E R L E R T O P L A M 88

ÇALIŞAN PERSONEL SAYISI 2007 2008 2009 2010 2011 MEMURLAR 3429 2999 2810 2068 1993 İŞÇİLER (DAİMİ) 8313 9993 9482 10878 10684 TOPLAM 11742 12992 12292 12946 12677 Ç a l ış a n P e r s o n e l S a y ıs ı 14000 12000 Ç a l ış a n P e r s o n e l 10000 8000 6000 4000 2000 0 2007 2008 2009 2010 2011 Y ıl l a r MEMURLAR İŞÇİLER (DAİM İ) TOPLAM 89

YILLARA GÖRE EĞİTİM ORANLARI (%) MEMURLAR İŞÇİLER (DAİMİ) TOPLAM 2007 2008 2009 2010 2011 64 51 79 49 58 30 18 65 39 49 40 25 68 41 51 K a t ıl a n P e r s o n e l (% ) 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Y ıl l a r a G ö r e E ğ i t i m O r a n l a r ı (E ğ i t i m e K a t ıl a n P e r s o n e l i n - T o p l a m P e r s o n e l e O r a n ı) 2007 2008 2009 2010 2011 Y ıl l a r MEMURLAR İŞÇİLER (DAİM İ) TOPLAM 90

KONULARINA GÖRE EĞİTİMLERİN SAYISI YILLAR 2007 2008 2009 2010 2011 PLAN İÇİ 75 58 60 40 58 PLAN DIŞI 36 24 32 19 29 TOPLAM 111 82 92 59 87 K o n u l a r ın a G ö r e E ğ i t i m l e r i n S a y ıs ı 120 100 E ğ itim K o n u S a y ıs ı 80 60 40 20 0 2007 2008 2009 2010 2011 Y ılla r PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM 91

EĞİTİM GRUP SAYISI YILLAR 2007 2008 2009 2010 2011 PLAN İÇİ 151 162 370 277 405 PLAN DIŞI 72 26 68 24 30 TOPLAM 223 188 438 301 435 E ğ i t i m G r u p S a y ıs ı 450 400 350 E ğ i t i m G r u p l a r ı 300 250 200 150 100 50 0 2007 2008 2009 2010 2011 Y ıl l a r PLAN İÇİ PLAN DIŞI TOPLAM 92

YILLARA GÖRE EĞİTİM SÜRELERİ (Kişi-Saat) 2007 2008 2009 2010 2011 TOPLAM 80070 69170 110786 76650 93440 120000 Y ıl l a r a G ö r e E ğ i t i m 100000 80000 K i ş i -S a a t 60000 40000 20000 0 2007 2008 2009 2010 2011 Y ıl l a r TOPLAM 93

7-ARAŞTIRMA, PLANLAMA VE KOORDİNASYON FAALİYETLERİ Mevzuata ve Teşekkül amaçlarına uygun olarak görüş, politika ve stratejiler belirlenerek, yatırım politikaları en uygun şekilde tespit edilmiş, Teşekkülün karlılık ve verimlilik anlayışı içinde çalışmasına yönelik tarımsal, teknik, ekonomik ve idari konular üzerinde alternatifler oluşturulmuş ve alınması gerekli önlemlerin belirlenmesi sağlanmıştır. 7.1- TBMM TBMM KİT Alt ve Üst Komisyon toplantıları ile mali yıl bütçe görüşmelerine katılım sağlanmış, sunuşlar ve bilgiler hazırlanmıştır. Toplantılarda, Teşekkülümüze yöneltilen sorulara ilişkin görüş oluşturulmasında katkı ve koordinasyon sağlanmıştır. Milletvekillerinin Şeker Sanayiine ilişkin, Başbakan ve Bakanlar tarafından cevaplandırılması istenen soru önergelerine, Teşekkülümüz görüşleri oluşturulmuştur. 7.2- DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ Dünya şeker sektöründe; üretim, tüketim, stok durumu ile dünya şeker bilançosu, dünya fiyatları, şeker ticareti ve AB şeker rejimi ile ilgili düzenlemeler izlenmekte, AB ye uyum sürecinde bu düzenlemelerin ülkemiz şeker sektörüne ve Teşekkülümüze muhtemel etkileri değerlendirilmektedir. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) yükümlülüklerimiz ve bu kapsamda devam etmekte olan İleri Tarım Müzakerelerinde meydana gelen gelişmeler takip edilmektedir. 7.3- ÖZELLEŞTİRME Yönetim Kurulumuzun 10.02.2005 tarihli toplantısında alınan 2543/3 sayılı kararla Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı na bağlı olarak Özelleştirme Müdürlüğü kurulmuştur. 94

Şirket Bilgileri 3 er aylık dönemler halinde düzenli olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. Teşekkülümüze ait Bilanço, Gelir Tablosu ve Ek Performans Kriterleri 3 er aylık dönemler halinde bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırmalı olarak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na bildirilmiştir. Fabrikalarımızla ilgili ayrıntılı bilgiler fabrika bazında periyodik olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na gönderilmiştir. Türkşeker in özelleştirilmesine dair Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Danışman Firmalar arasında imzalanan Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi gereğince talep edilen bilgi, doküman ve raporlar hazırlanarak ilgili kuruluşa süresi içerisinde gönderilmiştir. Teşekkülümüzün Bağlı Menkul Kıymet ve Kooperatiflerinin Taahhüt ve Ödenen Sermaye durumları ile sahip olduğumuz Hisse Senetleri ve Muvakkat Hisse İlmühaberleri durumunu gösteren tablolar 3 er aylık dönemler halinde hazırlanarak ilgili başkanlığa gönderilmiştir. Özelleştirme ile ilgili komisyonlarda, devir protokollerinin hazırlanmasında ve koordinasyonun sağlanmasında her aşamada aktif bir şekilde görev üstlenilmiştir. ÖYK nun 01.12.2005 tarih ve 2005/130 Sayılı Kararı ile özelleştirme programına alınan ve ÖİB kararı ile Sümer Holding A.Ş. ye devredilen Bor, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikaları Danıştay İdari Kurulunun 05.04.2007 tarih ve YD. İtiraz No: 2007/87 Sayılı Yürütmenin durdurulması kararının yerine getirilmesini teminen ÖYK.nun 18.09.2007 tarih ve 2007/54 sayılı Kararı ile Bor Şeker Fabrikası, Ereğli Şeker Fabrikası ve Ilgın Şeker Fabrikasının (tüm çalışanları ile birlikte) eski statüsüne iade edilerek TÜRKŞEKER e devredilmesine karar verilmiştir Teşekkülümüz 20.12.2000 tarih ve 2000/92 sayılı ÖYK kararı ile özelleştirme kapsamına alınmıştır. ÖYK nun 08.10.2007 tarih ve 2007/57 sayılı kararı ile de özelleştirme programına alınarak T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bağlanmıştır. Danıştay İ.D.D. kurulunun 12.06.2008 tarih ve 2008/497 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmış ve bu karar sonrasında ÖYK.nun 12.08.2008 tarih ve 2008/50 sayılı kararı ile Teşekkülümüz tekrar özelleştirme programına alınmıştır.10.08.2010 tarih ve 2010/64 sayılı 95

ÖYK kararı ile T.Ş.F.A.Ş.nin Özelleştirme süresinin 31.12.2011 tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiş olup, halen özelleştirme çalışmalarına devam edilmektedir. 18.08.2011 Tarih ve 2011/67 sayılı ÖYK kararı ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin özelleştirme süresinin 31.12.2014 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilen ve satılan varlıklarla ilgili tablo ektedir. 29.11.2011 Tarihinde ihaleye çıkarılan ; Portföy (B) ( Malatya, Erzincan, Elazığ, Elbistan) Portföy (C) (Kastamonu, Kırşehir, Turhal, Yozgat, Çorum, Çarşamba) Şeker Fabrikaları satış için Onay aşamasında beklemektedir. 96

T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7.3 - T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş.'N İN Ö Z E L L E Ş T İR M E İD A R E S İ B A Ş K A N L IĞ I'N A D E V R E D İL E N v e Ö Z E L L E Ş T İR M E Y Ü K S E K K U R U L U K A R A R I'N A İS T İN A D E N S A T IL A N V A R L IK L A R I Devredilen Programa Alındığı Ö İB'ye S a t ı ş v e D e v i r B i l g i l e r i Hisse Oranı ÖYK Kararı Devredildiği ÖYK Kararı Satış Teşekkülümüz veya ÖİB Tarafından % Tarih Sayı Tarih Tarih Sayı Tutarı Gerçekleştirilen İşlem 1 -T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş. 100 08.10.2007 2007/57 08.10.2007 T Ü R K İY E Ş E K E R F A B R İK A L A R I A.Ş. 100 12.08.2008 2008/50 2 - B A Ğ L I O R T A K L IK L A R Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş. 56 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 30.09.2004 2004/93 23.820.000$ Torunlar Gıda Sanayi Tic. A.Ş. Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. 95,37 31.01.2005 2005/17 11.02.2005 11.10.2005 2005/119 45.750.000 $ S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi 3 - İŞ T İR A K L E R Türkiye-Libya Ort. Tarım ve Hay. A.Ş. 49,7 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 01.11.2004 2004/16 Tarım İşl. Genel Müdürlüğü'ne devir. ( 25.03.2005 ) Yeni Çeltek Kömür ve Maden A.Ş. 16 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 26.12.2005 2005/148 Türkiye Köm. İşl. Kurumu'na devir.( 29.12.2005 ) Amasya Şeker Fabrikası A.Ş. 15 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 03.08.2004 2004/63 1.250.000 $ S.S. Amasya Pancar Ekicileri Kooperatifi Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. 10 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 Kömür İşletmeleri A.Ş. 10 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 26.12.2005 2005/148 Türkiye Köm. İşl. Kurumu'na devir (29.12.2005) Türkiye Elektromekanik San. A.Ş. 0,0002883 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 13.06.2005 2005/62 Elektrik Üretim A.Ş.'ye devir.(29.06.2005) Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. 0,0000907 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 Türk Arap Pazarlama 12,5 27.06.2003 2003/40 13.08.2003 Şirket ile ilgili bilgi bulunamamıştır. Tasfiye Halinde Sanayi Nakliyat A.Ş. (1 ) 3,84 4 -ARSA VE ARAZİL ER Sarm ısaklı Tarım İşletm esi Arazisi ( 1 7.6 1 9,3 4 7 D e k a r ) 17619,347 01.12.2005 2005/133 06.12.2005 Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Afyon Tarım İşletm esi Arazisi ( 2.2 0 0,0 0 0 D e k a r ) 2200 13.06.2005 2005/66 21.02.2006 2006/12 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( 1 3,0 0 0 D e k a r ) 13000 08.05.2008 2008/32 Bilabedel Başbakanlık MİT Müsteşarlıığına Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi (1.4 6 5,3 6 6 D e k a r ) 1465,366 14.01.2009 2009/04 Bilabedel İbrahim Çeçen Üniversitesi Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi ( 9 4,7 4 6 D e k a r ) 94,746 03.03.2010 2010/09 Bilabedel Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Burdur Şeker Fabrikası Arazisi ( 1,7 1 0 D e k a r ) 19.07.2010 2010/44 Bilabedel Denizli Valiliği İl M illi Eğitim M üd. Çorum Şeker Fabrikasi Arazisi ( 8,0 7 1 D e k a r ) 14.07.2008 2008/41 Bilabedel Kara Yolları Genel Müd. Elazığ Şeker Fabrikası Arazisi ( 4,0 8 9 D e k a r ) 18.01.2008 2008/07 Bilabedel Elazığ İl M illi Eğitim M üd.tahsis Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 2,3 7 1 D e k a r ) 22.11.2010 2010/96 Bilabedel Elbistan Cumhuriyet Başsavcılığı Erzincan Şeker Fabrikası Arazisi ( 5,8 1 9 D e k a r ) 30.04.2009 2009/23 Bilabedel Erzincan İl Özel İdaresi Erzurum Şeker Fabrikası Arazisi ( 8,2 4 3 D e k a r ) 14.10.2009 2009/58 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığı Eskişehir Şeker Fabrikası Arazisi ( 7,1 4 4 D e k a r ) 01.10.2009 2009/52 Bilabedel Eskişehir Sanayi ve Tic.İl Müd. Eskişehir Şeker Fabrikası Arazisi ( 1,2 3 0 D e k a r ) 22.11.2010 2010/96 Bilabedel Alpu Belediye Başkanlığı Eskişehir Şeker Fabrisası Arazisi ( 5,0 0 0 D e k a r ) 22.06.2009 2009/41 Bilabedel Beylikova Belediye Başkanlığı Kars Şeker Fabrikasi Arazisi ( 2 1,4 9 6 D e k a r ) 30.04.2009 2009/17 Bilabedel D.S.İ.Genel Müd. Sivas Şeker Fabrikası Arsası ( 5 8 9,3 2 1 D e k a r ) 14.11.2003 2003/78 Bilabedel Sümer Holding A.Ş'ne. Devir Ankara Şeker Fabrikası Çiftlik Arazisi ( 1.5 3 5,8 1 6 D e k a r ) (2 ) 30.11.2004 2004/129 10.05.2010 2010/30 Bilabedel T.C.D.D.Y. İşlt. Gn. M d.lüğüne Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 3 0 6,5 1 7 D e k a r ) (3 ) 13.06.2005 2005/73 04.02.2008 2008/11 Bilabedel Malatya Belediyesine Devir Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 3,1 8 3 D e k a r ) 13.06.2005 2005/73 04.02.2008 2008/11 Bilabedel Diyanet İşleri Başkanlığı Malatya Şeker Fabrikası Arazisi (1 9 8,5 1 5 D e k a r ) 04.02.2008 2008/11 Bilabedel Sağlık Bakanlığı Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 6 4,8 9 2 D e k a r ) 04.02.2008 2008/11 Bilabedel Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Malatya Şeker Fabrikası Arazisi ( 7,0 0 0 D e k a r ) 13.06.2005 2005/73 10.11.2006 2006/90 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Ankara / Ayaş Ziraat Böl. Şefliği Taşınm azı( 8,2 3 0 D e k a r ) 26.08.2005 2005/102 26.05.2006 2006/39 Bilabedel Maliye Hazinesine Devir Uşak Şeker Fabrikası Arazisi ( 3,2 6 8 D e k a r ) 22.06.2009 2009/41 Bilabedel Uşak İl Tarım M üd. Kastamonu Şeker Fabrikası Arazisi (4,9 1 9 D e k a r ) 07.01.2011 2011/04 Bilabedel Ilgaz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne devir Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 3,2 5 0 D e k a r ) 07.03.2011 2011/19 Bilabedel Sağlık Bakanlığına Devir Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 0,0 0 0 D e k a r ) 07.03.2011 2011/19 Bilabedel Sağlık Bakanlığına Devir Elbistan Şeker Fabrikası Arazisı ( 2 9,5 0 0 D e k a r ) 07.03.2011 2011/19 Bilabedel Sağlık Bakanlığına Devir Burdur/Acıpayam Ziraat Böl.Şefliği Arazisi ( 3,0 6 6 D e k a r ) 07.03.2011 2011/21 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığına Devir Ağrı Şeker Fabrikası Arazisi (1.0 4 1,3 5 D e k a r ) 20.04.2011 2011/43 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığına Devir Muş Şeker Fabrikası Arazisi ( 3 2,0 0 0 D e k a r ) 20.05.2011 2011/50 Bilabedel M illi Eğitim Bakanlığına Devir 5 -T Ü R K Ş E K E R T A R A F IN D A N S A T IL A N Çeşitli Kamu Kurumları, Belediyeler ve şahıslara satılmıştır. GAYRİM ENK UL L ER ( 10.389,921 Dek ar ) 02.06.2003 2003/35 27.06.2003 2003/40 65,665 Milyon TL 6 -DEVREDİL EN DAM IZL IK HAYVANL AR Afyon ve Sarm ısaklı Tarım 02.06.2003 2003/35 31 Ekim-31 Kasım İşletm elerine Ait Sığırlar ( 8 4 7 B a ş ) 27.06.2003 2003/40 2003 2,750 Milyon TL Tigem'e Devir (1 )Tasfiye halinde Sanayi Nakliyat A.Ş.'nin Ankara Asliye Dokuzuncu Ticaret Mahkemesi Başkanlığı nezdinde Tasfiye Kurulu tarafından 23.12.2004 tarihinde açılan iflas davası neticelenmiş olup, aynı mahkemenin 29.05.2006 tarih 2006/271 esas 2006/233 karar no.'su ile iflasına karar verilm iştir. (2 ) Danıştay İdari Dava Dairesi Kurulu'nun 04.05.2006 tarih YD itiraz No:02006/190 sayılı kararı ile yürütmeyi durdurma kararı alınmıştır. Bu kez ÖYK nun10.05.2010 tarih ve 2010/30 sayılı kararı ile T.C.Devlet Demir Yolları İşletmesine devir. (3 ) Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 27.11.2006 tarih 2006/4210 E. Sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı alınmıştır.bu kez ÖYK nun 04.02.2008 tarih ve 11 sayılı kararı ile yukarıda belirtilen miktarlar dorultusunda Sağlık Bakanlığı,Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü,Malatya Belediyesi ve Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmiştir. 97

7.3- Sermaye Kompozisyonu PANCAR EKİCİLERİ KO O PERATİFLERİ ( 31 Adet ) Teşekkülün Taahhüt Edilen Tahsil Edilen Taahüt Kooperatif Adı O rtak Sermaye Sermaye Bakiye Ettiği Sayısı TL TL TL TL Pankobirlik. - 160.000,00 160.000,00 0,00 5000,00 Adapazarı 59.708 1.167.430,13 965.938,76 201.491,37 200,00 Afyon 34.296 1.887.968,36 1.865.783,53 22.184,83 400,00 Ağrı 57.938 619.114,18 598.979,05 20.135,13 200,00 Akşehir-Ilgın 56.767 959.251,25 794.689,30 164.561,95 200,00 Alpullu 94.652 1.359.674,64 1.173.312,60 186.362,04 300,00 Am asya 97.476 8.113.011,07 7.918.559,50 194.451,57 200,00 Ankara 55.307 930.858,07 751.695,91 179.162,16 200,00 Balıkesir-Bursa 50.138 6.853.548,12 6.808.200,54 45.347,58 200,00 B o r 45.501 1.743.895,60 1.599.605,89 144.289,71 200,00 Burdur-Isparta 77.472 929.027,10 883.496,20 45.530,90 200,00 Çorum 52.803 738.344,31 737.348,87 995,44 200,00 Dinar 59.366 1.128.338,12 1.039.435,50 88.902,62 200,00 Elazığ 37.812 260.783,77 189.875,40 70.908,37 200,00 Elbistan 50.969 735.451,75 645.642,39 89.809,36 200,00 Erciş 30.214 438.100,51 305.531,06 132.569,45 200,00 Ereğli 35.700 3.814.692,00 3.801.781,94 12.910,06 200,00 Erzincan 52.260 727.329,63 558.038,95 169.290,68 200,00 Erzurum 54.514 522.070,88 515.154,92 6.915,96 200,00 Eskişehir 82.891 1.887.888,49 1.790.995,26 96.893,23 200,00 Kastamonu 49.780 927.876,71 845.431,48 82.445,23 200,00 Kayseri 85.721 16.103.283,69 16.040.724,83 62.558,86 400,00 Kırşehir 25.362 779.019,40 725.480,75 53.538,65 Konya 56.221 10.187.996,89 10.182.771,87 5.225,02 200,00 Kütahya 45.564 539.709,00 527.036,03 12.672,97 200,00 Malatya 33.551 314.292,96 308.379,09 5.913,87 200,00 M u ş 55.934 990.943,13 950.740,48 40.202,65 200,00 Samsun 36.442 653.479,73 622.643,93 30.835,80 200,00 Sivas 17.250 201.655,26 200.878,48 776,78 Turhal 78.617 1.051.356,67 809.365,60 241.991,07 200,00 Uşak 27.933 348.878,62 309.033,27 39.845,35 200,00 Yozgat 43.313 874.269,08 679.700,40 194.568,68 Toplam 1.641.472 67.789.539,12 65.146.251,78 2.643.287,34 11.100,00 98

7.4- YATIRIMLAR 13 Ocak 2011 tarih ve 27814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2011 Yılı Yatırım Programında Teşekkülümüze toplam 37 000 000 TL ödenek tahsis edilmiş. Buna karşın 30.116.000 TL harcama yapılarak %81 nakdi gerçekleşme sağlanmıştır. Teşekkülümüzün 2011 yılı Yatırım Programında; İdame, Yenileme ve Tamamlama, Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu, Atık Su Arıtımı, Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Muhtelif İşler Projeleri bulunmaktadır. 2011 Yılı Yatırım Programı kapsamında yer alan projelere ilişkin olarak, Başkanlığımıza intikal eden ödenek aktarım talepleri, 2011 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair 2010/966 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda değerlendirilerek sonuçlandırılmıştır. Kalkınma Bakanlığının 20 Temmuz 2011 tarih ve B.02.1.DPT.0.16.00.00-603.01/2821 sayılı yazısı gereğince 2012-2014 Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi Taslağında belirtilen hükümler esas alınarak hazırlanan ve Yönetim Kurulumuzun 11/08/2011 tarih ve 2688/13 sayılı toplantısında uygun görülen Teşekkülümüzün Beş Yıllık Faaliyet Programı (2012-2016) ile 2012-2014 Dönemi Yatırım Programı Yatırım Teklifleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Kalkınma Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilmiştir. Beş Yıllık Faaliyet Programı nın ve Yatırım Tekliflerinin hazırlanmasında, işletmelerimizin teknolojik düzeyi ve verimliliklerin artırılması, kalite ve çevre sorunlarına duyarlı olunması göz önünde bulundurulmuştur. Dünyada ve Türkiye de şeker sektörünün durumu; arz-talep dengeleri, piyasa yapıları ile politika ve strateji açısından değerlendirilmiş. 99

7.5- KOORDİNASYON ÇALIŞMALARI Dünya ve Türkiye de sektörün üretim, fiyat ve pazar mekanizmalarında izlenen politikalar, işleyiş ve olası gelişmeler dikkate alınarak; Teşekkülümüzün ilgi alanına giren her konudaki faaliyetinin sürdürülmesini sağlayan yapılanmada, tüm birimleriyle koordineli bir şekilde etkin kararlar alınması ile bu kararların zamanında uygulamaya konulmasına yardımcı olmak amacıyla, 1996 yılında Teşekkülümüz bünyesinde kurulan Koordinasyon Kurulu çalışmalarına devam etmektedir. 7.6- ARAŞTIRMA VE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI A ve C pancarı alım fiyatının belirlenmesine yönelik olarak; 4634 sayılı Şeker Kanunu gereğince fiyat belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler ile dünyada ve ülkemiz şeker sektöründe yaşanan gelişmeler değerlendirilerek çalışmalar yapılmıştır. Teşekkülümüz faaliyetlerinin mali ve ekonomik değerlendirmesi ve performansının ölçülmesi amacıyla, yıllık faaliyet sonuçları, mali ve ekonomik göstergeler, finans yapısı gibi konular incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Sanayiimizin ulusal ekonomiye yaptığı katma değer, fabrikalarımızdan alınan bilgiler doğrultusunda hesaplanmıştır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2011 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programının ait ilke ve hedefleri 12/10/2010 tarih, 2010/967 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilmiş olup, 2011 Yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmesine Dair Tebliğ 07/01/2011 tarih 27808 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. İlgili Tebliğin Kurumsal verilerin yayımlanması başlıklı 18 inci maddesi gereğince Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin 2010 yılı Sektör Raporu hazırlanmıştır. Dünya ve Türkiye Şeker Sektörü takip edilerek Türkşeker in sektör içindeki yerinin analiz edilebilmesi ve sektörel politikaların geliştirilmesine yardımcı olabilmesi amacıyla hazırlanan 100

raporda; Dünya da ve Türkiye de sektörün durumu, Türkiye Şeker Sektörünün tarihsel gelişimi, sektörün bütününde gösterilen faaliyetler ile Türkşekerin gösterdiği faaliyetler, özelleştirme, pazardaki etkinlik ve rekabet Teşekkülün içinde bulunduğu darboğazlar ele alınmış, faaliyetler genellikle rakam ve grafiklerle yıllar itibariyle mukayeseli olarak verilmiştir. 7.7- KALİTE Genel Müdürlüğümüzde alt yapı çalışmaları bir yıllık sürede tamamlanarak 13.10.1999 tarihindeki adıyla K-Q TSE-ISO-EN- 9000 Kalite Sistem Belgesi nin alınmasından sonra, 2003 yılında uluslar arası kalite standardında uygulamaya alınan yeni versiyon : TS:EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemine geçilmiştir. TS. EN ISO 9001-2000 Kalite yönetim sistemi 31.12.2010 yıl sonu itibariyle sona ermiştir.2010 yılı içinde TS.EN ISO 9001-2008 Versiyonuna göre belge yenileme çalışmaları tamamlanmış ve tüm kalite belgelerimiz yenilenmiştir.periyodik olarak yapılan iç tetkikler tamamlanmış, hazırlanan rapor ve girdiler, Müşteri Memnuniyeti Sonuçları, Üç Aylık Veri Analizleri ve 2011 Yılı Kalite Hedefleri Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısında değerlendirilerek faaliyet planının uygulanması karar altına alınmıştır. Kuruluşumuzda 23.12.2011tarihinde TS EN ISO 9001-2008 standardı çerçevesinde gerçekleştirilen Gözetim Tetkikine ilişkin 21.11.2011 tarihli rapor TSE-KYS yürütme komitesinin 28.11.2011 tarihve 02 nolu toplantısında değerlendirilmiş olup,ts.en ISO 9001-2008 Standardına ait belge,nissert Uluslar arası Sertifikasyon ve Denetim Hizmetleri Ltd.Şti. tarafından 2012 yıl sonuna kadar 1 (bir) yıl uzatılmıştır. 7.8- RAPORLAR VE BİLGİLENDİRME ÇALIŞMALARI Teşekkülümüz ile ilgili çeşitli bilgiler haftalık, aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık raporlar halinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Şeker Kurumu na gönderilmiştir. Yurtiçi kuruluşların talepleri ile Sanayimizin tanıtımına yönelik olarak çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Şeker Sanayiinin, Teşekkülümüzün ve fabrikalarımızın tanıtıldığı; brifing dosyaları, bilgi notları ile çeşitli açılış ve toplantılar için konuşmalar hazırlanmıştır. 101

Ekonomi Bakanlığınca uygulanmakta olan KİT İzleme Projesi kapsamında Başkanlığımızı ilgilendiren hususlar günlük olarak elektronik ortamda izlenerek gerekli bilgi akışı sağlanmıştır. 7.9- YAZIŞMALAR 2011 yılında, çoğunluğu dış kuruluşlardan olmak üzere Daire Başkanlığımıza intikal eden 1176 adet yazı; gerekli işlemleri süresi içinde tamamlanarak sonuçlandırılmıştır. 102

8-PERSONEL VE SOSYAL İŞLER DAİRESİ BAŞKANLIĞININ ccfaaliyetleri Yurdumuzun her köşesinde faaliyet gösteren Şeker Fabrikalarımız, diğer Teşkilat ve Ünitelerimizde hizmet gören mensuplarımızın çağdaş personel yönetiminin gereklerine uygun olarak istihdam olunması Şirketimizin personel politikasını teşkil etmektedir. Sanayiimizin Şeker Fabrikalarının faaliyetlerinden dolayı, ihtiyacımız olan Makina ve Tesislerin, Makina Fabrikalarımız ile Elektromekanik Aygıtlar Fabrikamızda imalat çalışmaları sürdürülmektedir. Özelleştirme Yüksek Kurulunun 8/10/2007-2007/57 ve 12/8/2008-50 sayılı Kararları ile Özelleştirme Programına alınan ve 18.08.2011 tarih ve 2011/67 sayılı Kararı ile 31.12.2014 tarihine kadar özelleştirilmesinin tamamlanması kararlaştırılan Şirketimize, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2011 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı çerçevesinde 2011 yılında da personel istihdamı yapılamamıştır. Teşekkülümüzün 2007 yılına ilişkin bilanço ve netice hesaplarının görüşüldüğü TBMM KİT Komisyonunda; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin özelleştirme kapsam ve programında olması dolasıyla ihtiyacı olan personeli temin edemediği, dünyadaki finansal krizin önümüzdeki süreçte fabrikaların hızlı bir şekilde özelleştirmesini de zorlayacağı göz önünde bulundurularak zorunlu olan teknik ve idari personel ihtiyacının karşılanması hususunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından özel düzenleme ile yetki verilmesi hususunda tavsiye kararı alınması nedeniyle, Teşekkülümüzün özelleştirilmesinin öngörülen sürede gerçekleşmemesi ve özelleştirme süreci tamamlanıncaya kadar Şeker Fabrikaları, Makine Fabrikaları, Elektromekanik Aygıtlar Fabrikası, Tohum İşleme Fabrikası ve Şeker Enstitüsü nün faaliyetlerinin sürdürebilmesi için acil olarak ihtiyaç duyduğu kadrolu sözleşmeli personel statüsündeki nitelikli Teknik Personel ve işçilerle ilgili olarak Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına taleplerimiz iletilmiştir; 103

Acil personel ihtiyacı ile ilgili ilk talebimiz; 30.09.2009 tarih ve 12785 sayılı yazı muhteviyatında personel ihtiyacının bütün gerekçeleri gösterilerek ziraat, kimya, elektrik, maden, çevre ve inşaat mühendisleri ile muhasebe ve personel birimlerinin yüksek tahsilli personel, pancar tesellüm, atık su tesisleri, kampanya ve mevsimlik işçi ihtiyacı için işçi ihtiyaçlarının açıktan veya satılacak fabrikalarımızdan temin edilmesi önerilerimizle birlikte 151 teknik personel, 153 yüksek tahsilli idari personel, 818 kampanya ve mevsimlik işçi ve halen çalışmakta olan mevsimlik işçilerden 500 işçinin kadroya alınması konularını içeren yazımız Özelleştirme İdaresi Başkanlığına gönderilmiştir. Personel talebiyle ilgili ikinci talebimiz; 21.04.2010 tarih ve 4543 sayılı yazı muhteviyatında ilk talebimizdeki 151 teknik personel, 153 idari personelin açıktan veya naklen, 818 işçinin açıktan, 500 mevsimlik işçinin ise kadroya alınmasına ilişkin yazımızla talebimiz yinelenmiş, bunlara ilave olarak Hazine Müsteşarlığının 2010 yılı Yatırım ve Finansman Programının Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Genelgesine göre; 2009 yılında Şirketimizden ayrılan memur, sözleşmeli ve işçi olmak üzere toplam 600 personel için %10 nispetindeki 60 adet personelin, ziraat, kimya, makine, elektrik, elektrik-elektronik mühendisleri ile fakültelerin muhasebe ve işletme bölümlerinden mezunlar için açıktan veya naklen atama yetkisinin 2009 yılındaki personel talebimizden ayrı olarak değerlendirmeye alınması hususunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığına gönderilmiştir. Acil personel talebiyle ilgili üçüncü talebimiz ise; 239 teknik personel, 194 yüksek tahsilli idari personel ile 2.318 mevsimlik işçilerin açıktan veya naklen atanmaları konusunda Yönetim Kurulumuzdan 30.09.2010 tarih ve 2671/15 sayılı Karar istihsal edilmiş, onay alınmak üzere Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığına 01.10.2010 tarih ve 11221 sayılı yazı ekinde gönderilmiş olup, bu konuda bir işlem yapılamamıştır. Ayrıca Personel ihtiyacı hakkında; T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Şirketimize gönderilen 08.02.2011 tarih ve 1100 sayılı yazı ekinde yer alan; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı nca Sayıştay Başkanlığına iletilen 08.02.2011 tarih ve 1099 sayılı yazı ile verilen cevap; Türkşeker A.Ş.nin özelleştirme kapsam ve programında olması nedeniyle, özelleştirme stratejileri belirlenen fabrikaların özelleştirilmesi halinde özelleştirilen fabrikalarda çalışan personelin öncelikle ihtiyacı olan fabrikalara nakillerinin yapılması suretiyle (kurum içi atamalarla) eleman açığının 104

kapatılacağı düşünülmektedir. Ayrıca Şirketin özelleştirme programında olması nedeniyle, eleman ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının uygun olacağı düşünülmektedir şeklindedir. Personel ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığının 2011 yılı içindeki faaliyetlerinin bir bölümü aşağıda gösterilmiştir. 8.1-PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ 8.1.1- AÇIKTAN ATAMA İŞLEMLERİ 2011 yılında4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkındaki Kanun hükümlerine göre istihdam fazlası personel olarak başka kurum ve kuruluşlara tayin olan personelden, Mahkeme Kararı uyarınca, Malatya Şeker Fabrikasına Fabrika Müdür Yardımcısı(Ziraat), Afyon Şeker Fabrikasına Koruma Güvenlik Görevlisi, göreve iade edilmiştir. 8.1.2- AYRILAN PERSONEL İŞLEMLERİ Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatımızdan 2011 yılında emekli, istifa, vefat, kurum dışına nakil olmak üzere toplam 112 personel ayrılmıştır. Ayrılma Sebebi I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam Adet Emekli 8 31 39 İstifa 11 11 Başka kuruluşa nakil 53 53 Iş akti fesih 1 3 4 Vefat 1 4 5 Toplam 10 102 112 Başka Kuruluşlara nakil olarak gösterilen 53 personel, 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi hükümlerine göre istihdam fazlası olarak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının onayı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atamaları yapılmıştır. 8.1.3 FİİLİ PERSONEL HAREKETLERİ Şirketimizin 1/1/2011-31.12.2011 tarihleri arasında fiili personel adetleri aşağıda gösterilmiştir. 105

01.01.2011 Tarihi İtibariyle Statü Değişikliği Giren Statü Değişikliği Çıkan 31.12.2011 Tarihi İtibariyle Atama Ayrılan I Sayılı Cetvel 254 1 8 10 253 II Sayılı Cetvel 1991 3 8 102 1884 III Sayılı Cetvel 1 1 Toplam 2246 4 8 8 112 2138 8.1.4 NORM KADRO HAREKETLERİ Yönetim Kurulumuzun 13.01.2011 gün ve 2676/1-6 sayılı kararı ile uygun görülen ve 1.1.2011 31.12.2011 tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli, Yardımcı Hizmetler Sınıfı Personelin norm kadro adetleri aşağıda gösterilmiştir. Kadro I Sayılı Cetvel II Sayılı Cetvel III Sayılı Cetvel Toplam 1.1.2011 itibariyle 317 3197 1 3515 İhdas edilen kadro 1 1 2 4046.SK.iptal edilen 50 50 31.12.2011 itibariyle 318 3148 1 3467 III sayılı cetvele tabi 1 adet personel, 657 sayılı Kanuna göre aylık almakta olup, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 3 üncü maddesine göre, bu kadrolar, ilgililerin I sayılı cetveldeki kadroya atanmaları, kendi istekleri ile sözleşmeli statüye geçmeleri veya emeklilik, istifa, ölüm ve benzeri sebeplerle boşalması halinde hiç bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilecektir. 8.1.5 PERSONEL, SİCİL ve BAŞARI DEĞERLENDİRME,EMEKLİLİK nnnnişlemleri Genel Müdürlük ile Taşra Teşkilatımız kadrolarında görev yapan sözleşmeli personel ve yardımcı hizmetler sınıfında çalışan personelin 2011 yılı sicil ve başarı değerlendirme işlemleri Ocak ayının ilk haftasında tamamlanarak sonuçları fabrika ve teşkilatımıza bildirilmiştir. Yardımcı Hizmetli personelin emeklilik onayları Fabrika ve Teşkilat Müdürleri tarafından yapılmakta, memurların emeklilik onayları ise Genel Müdürlük Makamından alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına resmi yazı ekinde gönderilmektedir. Emeklilik işlemleri sonuçlandırılan personelin hizmet süreleri, bağlanan emekli aylığı ve ikramiye tutarları kontrol edildikten sonra hizmet sürelerinde yanlışlık bulunanlar hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu ile yazışma yapılmak suretiyle aylıklarının düzeltilmesi 106

sağlanmaktadır. Durumunda yanlışlık bulunmayanların durumları ise emekliye ayrıldığı işyerlerimize bildirilmektedir. 8.1.6 ORGANİZASYON DEĞİŞİKLİĞİ Resmi Gazetenin 12.11.2010 tarih ve 27757 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği Genel Müdürlüğümüz Proje ve Yeni Tesisler Dairesi Başkanlığı bünyesinde Çevre Yönetim Biriminin Kurulması, fabrikalarımızda Fabrika Müdürlerinin Tesis Yetkilisi olması, Çevre İzni veya Çevre İzni ve Lisansı kapsamında e-başvuruların Çevre Yönetim Birimi personel tarafından yapılması, Yönetim Kurulumuzun 14.04.2011 tarih ve 2682/7 sayılı kararı ile uygun görülmüş, Fabrika ve Teşkilata 19.04.2011 tarih ve 4876 sayılı Tamimle duyurulmuştur. 8.1.7 KADRO VE POZİSYON İPTALİ 4046 sayılı Kanunun 22. maddesi ve söz konusu Kanun çerçevesinde Nakledilecek Personel Hakkındaki Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının Tebliği 10. maddesinde; Bu Tebliğ çerçevesinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak nakil sebebiyle boşalan kadro ve pozisyonlar, 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesi gereğince boşaldıkları tarihten itibaren her hangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkı kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında değiştirmeye yetkilidir. Bu fıkra çerçevesinde gerçekleşen kadro/pozisyon hareketleri gerçekleşmeyi müteakip en geç 15 gün içerisinde Başkanlığa bildirilir. hükmü gereği, 4046 sayılı Kanunun 22. Maddesine göre Şirketimizin Özelleştirme Programına alınmış olduğu tarihten 1.12.2011 tarihine kadar 12 adet I sayılı Cetvele tabi personel kadrosu ile 558 adet sözleşmeli personel kadrosu iptal edilmiştir. 8.1.8-GÖREVDE YÜKSELME İŞLEMLERİ Şirketimiz Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri dahilinde 2011 yılındaki boş kadrolar için açılmış bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 16 Temmuz 2011 tarihinde 168 kişi için sınav açılmış, bunlardan 143 kişi sınava girmiş ve 76 kişi başarılı, 67 kişi ise başarısız olmuştur. Başarılı olan personelin boş kadrolara atamaları 107

yapılmış, kadrolarımızın terfi, istifa, başka kuruluşlara nakil gibi sebeplerle boşalması durumunda yedek olarak sınav kazanan personel atamaları yapılacaktır. 8.1.9-ÖZLÜK HAKLARI İLE İLGİLİ İNTİBAK VE SİCİL İŞLEMLERİ Çalışmakta iken bir üst öğrenimi bitiren personel ile geçmiş hizmetlerini belgeleyen personelimizin intibak işlemleri 2011 yılı içerisinde de sürdürülmüştür. Yıl içerisinde talepte bulunan personelimizin 87 nci maddeye tabi kurumlarda sigortasız olarak, yedek subay okulunda öğrenci ve er olarak muvazzaf askerlikte geçen hizmetleri, stajda geçen hizmetleri ile doğum sebebiyle ücretsiz izinli olarak geçen hizmetleri için, Sosyal Güvenlik Kurumuna borçlandırılma ve hizmet değerlendirme işlemlerine devam edilmiştir. 8.1.10-YAN ÖDEMELER 2010/7 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3 üncü maddesinde, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin 2011 yılında uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, 2011 yılında Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların belirlenmesine ilişkin olarak cetvellerin kontrol, onay, dağılım listelerinin düzenlenmesi ve gönderilmesi işlemleri 2006/10344 sayılı Kararın 5 inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının 17.03.2011 tarih ve 5387 sayılı yazıları ile vize ettirilmiştir. 8.1.11-SÖZLEŞMELİ PERSONEL TEMEL ÜCRET SKALASI Teşekkülümüz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışan II sayılı cetvele tabi sözleşmeli personele, Yönetim Kurulumuz Kararları ile Kabul edilmiş bulunan Temel Ücret Skalasınındaki ücretlere, 21/10/2011 tarih ve 2011/T-20 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı na göre öngörülen zamlar ilave edilmek suretiyle uygulanmasına devam edilmiştir. Sözleşme Personelin Temel ücretleri; Yüksek Planlama Kurulu Kararı doğrultusunda Yönetim Kurulumuzun 12/01/2012 tarih ve 2696/1-7 Kararı ile 1/7/2011 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden düzenlenmiş ve uygulamaya konulmuştur. 108

8. 2 - İŞÇİ İŞVEREN İLİŞKİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 8. 2. 1 - TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikası ile Türkiye Şeker Sanayii İşçileri Sendikası (Şeker-İş) arasında akdedilen ve süresi 31.01.2011 tarihinde sona eren 23. Toplu İş Sözleşmesinin yerini alacak olan 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerine başlamak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan yetkiye istinaden, Şeker-İş Sendikası, 04.03.2011 tarih ve 262 sayılı yazı ile çağrıda bulunmuş ve işbu çağrı aynı tarihte Türkiye Şeker Sanayii İşverenleri Sendikasına tebliğ edilmiş olmakla, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 19. maddesi hükmü gereğince taraflar süresi içinde bir araya gelerek, 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerine 25.03.2011 Cuma günü saat 10.00 da Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Toplantı Salonunda başlanılması hususunda mutabakata varmışlardır. 25.03.2011 tarihinde görüşmelere başlanmış ve yasal süre olan 60 gün içinde toplam 93 esas, 3 geçici ve 5 ek cetvelden ibaret olan Toplu İş Sözleşmesinin 6 esas ve 3 ek cetveli üzerinde anlaşma sağlanamamış ve bu durum karşısında 24.05.2011 tarihinde taraflarca uyuşmazlık tutanağı tutulmuştur. Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde, 60 günlük süre içerisinde sözleşmenin 6 esas ve 3 ek cetvele ait maddelerinde anlaşma sağlanamadığı için, 2822 sayılı Yasanın 22. maddesi gereğince Resmi Arabulucu tayin edilmiş, anlaşmanın çözümünü sağlamaya yönelik olarak Resmi Arabulucu ve tarafların katılımıyla 04.07.2011 tarihinde yapılan görüşme sonucunda anlaşma sağlanamamıştır. Taraflar, uyuşmazlık tutanağındaki maddeleri görüşmeye devam etmişler ve bu arada Hükümet ile Türk-İş arasında 19.07.2011 tarihinde 2011 Yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü imzalanmıştır. Taraflar, Hükümet ile Türk-İş arasında 19.07.2011 tarihinde imzalanan 2011 Yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolü dışında anlaşma sağlayamadıkları maddeleri görüşmeye devam etmişler ve bu maddelerde anlaşma sağlandığından 25.07.2011 tarihinde anlaşma tutanağı tutularak, 24. Dönem Toplu İş Sözleşmesini aynı tarih itibariyle imzalamışlardır. Sözleşme maddelerinin büyük kısmı eski şekliyle aynen, bazı maddelerde ise miktarlarda artış sağlanarak yeniden redaksiyona tabi tutulmuş, bazı maddeler ise kabul edilen yeni şekliyle düzenlenmiştir. Buna göre; Toplu İş Sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi kadrolu daimi işçilere birinci yıl birinci altı ay ücret zammı olarak, 31.01.2011 109

tarihindeki aylık brüt çıplak ücretlerine, 01.02.2011 tarihinden geçerli olmak üzere % 4 oranında zam yapılmıştır. Birinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin birinci altı ayının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine 01.08.2011 tarihinden geçerli olmak üzere % 4 oranında zam yapılmıştır. İkinci yıl birinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin birinci yılının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine, 01.02.2012 tarihinden geçerli olmak üzere % 3 oranında zam yapılacaktır. Ancak, T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Temmuz 2012 indeks sayısının, Ocak 2012 indeks sayısına göre değişim oranının % 3 ü aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ay ücret zammı oranına ilâve edilecektir. İkinci yıl ikinci altı ay ücret zammı olarak, aynı personelin Toplu İş Sözleşmesinin ikinci yılının birinci altı ayının son günündeki günlük brüt çıplak ücretlerine, 01.08.2012 tarihinden geçerli olmak üzere % 3 oranında zam yapılacaktır. Ancak, Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumunun 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Türkiye Geneli Ocak 2013 indeks sayısının, Temmuz 2012 indeks sayısına göre değişim oranının % 3 ü aşması halinde, aşan kısmın tamamı ikinci yıl ikinci altı ayın son günündeki ücreti takip eden ayın birinci gününden geçerli olmak üzere ilave edilecektir. Toplu İş Sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddenin 2. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Kadrolu Daimi İşçilerin Haklarından Yararlanan Kadrosuz Sürekli İşçilerin 31.01.2011 tarihindeki brüt çıplak ücretlerine birinci yıl ücret zammı olarak 24. Toplu İş Sözleşmesinin yürürlük başlangıç tarihi olan 01.02.2011 tarihinden geçerli olmak üzere, birinci yıl birinci altı ay için % 4, birinci yıl ikinci altı ay için ise % 4 oranında zam yapılmıştır. Şeker-İş üyesi Kadrolu Daimi İşçilerin Haklarından Yararlanan Kadrosuz Sürekli İşçilerin çıplak ücretlerine sözleşme döneminin ikinci yıl birinci ve ikinci altı ayı için yukarıda belirtilen oranlarda zam uygulanacaktır. Toplu İş Sözleşmesinin kapsamla ilgili 5. maddenin 3. fıkrasında yer alan Şeker-İş üyesi Sürekli İşçi kadrolarına alınanlarla, 4. fıkrasında yer alan Kampanya ve Mevsimlik İşçilere 24. Toplu İş Sözleşmesinin yürürlük başlangıç tarihi olan 01.02.2011 tarihinden geçerli olmak üzere; günlük çıplak ücretleri 33,33 TL/Gün ün altında olanların günlük brüt çıplak ücretlerine, 37,33 TL/Gün ü geçmemek üzere 5,00 TL/Gün, 33,37-40,00 TL/Gün arasında olanların günlük brüt çıplak ücretlerine, 43,00 TL/Gün ü geçmemek üzere 4,33 TL/Gün, 40,03-47,50 TL/Gün arasında olanların günlük brüt çıplak ücretlerine, 47,50 TL/Gün ü 110

geçmemek üzere 3,33 TL/Gün iyileştirme yapıldıktan sonra bu işçilere birinci yıl birinci altı ay için % 4, birinci yıl ikinci altı ay için ise % 4 oranında zam yapılmıştır. Bu işçilerin çıplak ücretlerine sözleşme döneminin ikinci yıl birinci ve ikinci altı ayı için yukarıda belirtilen oranlarda zam uygulanacaktır. 8. 2. 2 - MEVZUATLA İLGİLİ ÇALIŞMALAR Şeker Fabrikalarımızda 2010-2011 kampanyası da geçmiş yıllarda olduğu gibi 3 vardiya esasına göre düzenlenmiş, tüm işçiler 3 vardiya esasına göre çalıştırılmışlardır. İşçilerin iş ve çalışma durumları ile hak, menfaat ve görevlerini tespit eden iş mevzuatı, özellikle İş Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Sendikalar Kanunu, Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ve bu kanunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik hükümleri ile Yargıtay içtihat kararları izlenerek, uygulama yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi ile mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmüştür. 8. 2. 3 - ÖZLÜK İŞLERİ 2011 yılında Şirketimiz daimi işçi kadrolarında çalıştırılmak üzere, 2828 ve 3413 sayılı Kanun ve Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine ilişkin Tüzük ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre T.C. Başbakanlık, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı yetiştirme yurtlarından 15 kişi işe alınmıştır. Şirketimizde geçici işçi olarak çalışmakta iken 5620 sayılı Kanuna istinaden sürekli işçi kadrosuna geçirilmek için dava açan işçilerimizden 16 kişi mahkemeyi kazandıklarından, 2011 yılı içerisinde sürekli işçi kadrolarına geçirilmişlerdir. Mahkeme kararları ile sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerden, 5 kişi mahkeme kararlarının Danıştay ca bozulması sonucu tekrar geçici işçi statüsüne döndürülmüşlerdir. Ayrıca geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir. Diğer taraftan, işçilerin kadro, tayin, nakil, terfi, ceza, izin ve hastalıklarıyla ilgili özlük işlemleri mevzuat hükümleri dairesinde yürütülmüştür. 111

8. 2. 4 GEÇİCİ İŞ POZİSYONLARINA İLİŞKİN (ADAM/AY) İLE ccccccccfazla MESAİ HUSUSLARI Şirketimize 2011 yılı için 29054 (Adam/Ay) tahsis edilmesi Başbakanlık, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 28.12.2010 tarih ve 9372 sayılı yazıları ile uygun görülmüş, Başbakanlık, Devlet Personel Başkanlığının 07.02.2011 tarih ve 26371 sayılı yazılarıyla 29054 (Adam/Ay) vizesi verilmiş olup, Şirketimiz tüm kampanya ve mevsimlik işçileri vize edilen bu (Adam/Ay) sayısı çerçevesinde çalıştırılmışlardır. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının, 2011 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının Fazla Çalışma başlıklı 9. maddesinin (1) no lu fıkrasında Teşebbüsler, 2011 yılında, 2010 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programına ilişkin 12.10.2009 tarihli ve 2009/15514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki karar ın 9 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında 2010 yılı için belirlenen fazla çalışma tavanını (saat/yıl) aşmayacak şekilde fazla çalışma yaptırabilirler. hükmüne istinaden, 2011 yılı için fazla mesai yetkimiz işçilerimiz için 2010 yılında fiilen kullanılan 1864 (Saat/Yıl) olmuş olup, bu fazla mesai saatinin tamamı işçi statüsünde olup şoför olarak çalıştırılan personelin yolda geçen sürelerinde kullandırılmıştır. 112

8.3 ORGANİZASYON VE METOD MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI 8.3.1 - PERSONEL DURUMLARI Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunca 2011 yılı raporuna esas olacak şekilde istenilen personel durumlarını belirten bilgiler toplanarak ilgililere sunulmak üzere rapor haline getirilmiştir. Personel durumuna dayalı olarak yıl sonları için çıkarttığımız tablolar ektedir. - Şirketimizde son beş yılın ( 2007-2011 ) norm kadro durumu (Tablo 1 ) - Şirketimizde çalışan personelin yıllar itibariyle fiili ortalamaları (Tablo2) - Şirketimizde çalışan personelin adet ve yüzdeler olarak 2011 yıl sonu itibarıyla öğrenim durumları (Tablo 3) - Şirketimiz çalışan Personelinin adet ve yüzdeler olarak 2011 yıl sonu itibarıyla statüleri (Tablo 4) - Şirketimiz Personelinin 2011 yıl sonu itibarıyla yaş durumları (Tablo 5 ) - Şirketimiz Personelinin 2011 yıl sonu itibarıyla kıdem durumu (Tablo 6 ) - Şirketimiz Personelinin yüzde olarak yaş ve kıdem durumları (Tablo 7, 8 ) - Şirketimizde çalışan Personelin statüleri ve fabrikalar itibariyle 2011 yılı fiili personel ortalamaları ( Tablo 9 ) - Şirketimizde son beş yılda ayrılan personel durumu (Tablo 10) - Şirketimizde Çalışan Personelin kadın erkek durumları (Tablo 11) 8.3.2 - PERSONEL GİDERLERİ Şeker Sanayisine ait 2011 yılı personel giderleri her ay, bir önceki ay ve bir önceki yıl ile kıyaslanma yapabilecek şekilde aylık personel masraflarından oluşan aylık tablolar ve özelleştirilecek fabrikalara ait detaylı inceleme soruları listeleri memur ve işçi adetlerine göre haftalık ve üç aylık dönemlerde portföyler halinde düzenlenerek ilgili mercilere iletilmek üzere Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığına gönderilmektedir. 8.3.3 - PERSONEL HAREKATI Memur, Yardımcı Hizmetli, Daimi İşçiler ve Geçici İşçilerimize ait Personel adetleri, aylık tablolar halinde hazırlanarak gerekli birimlere ulaştırılmıştır. 113

8.3.4 - ORGANİZASYON ŞEMALARI Organizasyon şemaları kadro unvanlarında yapılan değişikliklere göre güncelleştirilerek takip edilmektedir. 8.3.5 - YÖNETMELİK VE TALİMAT ÇALIŞMALARI Yönetmelik ve Talimatlarda ihtiyaç duyuldukça güncelleştirme çalışmaları yapılmaktadır. 8.3.6 - İDARİ YARGI DAVALARI Memur ve sözleşmeli personelimizin; Nakil, İntibak, Sicil ve Başarı Değerlendirilmesi, Mali, Sosyal Haklar ve Yardımlar konusunda Şirketimiz aleyhine 2011 yılında 19 adet yeni idari dava açılmış olup, bu davalarla birlikte geçmiş yıllardan süregelen davalar hakkında Başkanlığımızca savunmaya esas görüş, bilgi ve belgeler hazırlanarak gerek Hukuk Müşavirliğine ve gerekse Mahkemelere gönderilme işlemlerine devam edilmiştir. 8.3.7 - DİSİPLİN İŞLERİ Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatında çalışmakta olan 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu na tabi personel ile 399 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejimi hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnameler esaslarına göre istihdam olunan Sözleşmeli Personelden; Şirket Hizmetlerinin gerektiği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla, kanun, tüzük, yönetmelik, genelge talimat ve emirlerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurtdışında yerine getirmeyen; uyulması zorunlu kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı işleri yapan veya genel ahlak kurallarına aykırı fiil ve hareketlerde bulunan veya üst ve amirlerine karşı her türlü saygısız davranışlarda bulunanların fiillerine bakmak üzere Personel Yönetmeliğimizin 104 ncü maddesi hükümlerine göre kurulan I.ve II nci Disiplin Kurullarının tüm raportörlük hizmetlerinin yürütülmesi ile alınan kararların ilgililere tebligatlarının yapılması işleri sürdürülmüştür. 8.3.8 - TEFTİŞ RAPORLARI Teftiş Kurulu Yönetmeliği 42 nci maddesi esaslarına göre Şirketimiz Merkez ve Taşra Teşkilatındaki Personel Birimlerinin cevaplı teftiş raporları yukarıdaki maddede tadat edilen süreler içerisinde incelenmiş, raporlarda belirtilen hususlar talimat haline getirilerek, teftiş edilen birimlere süresi içerisinde gönderilmiştir. 114

Tablo : 1 NORM KADRO DURUMU (Yıl Sonları İtibariyle) 2007 2008 2009 2010 2011 I Sayılı Cetvel (Memur) 417 372 257 254 253 II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) 4637 4297 2292 1991 1884 III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) 4 4 2 1 1 Daimi İşçi (Kadrolu +Kad.Sür.İşçi) 12177 12177 11797 12377 11999 T O P L A M 17235 16850 14348 14623 14137 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0 2007 2008 2009 2010 2011 I Sayılı Cetvel (M em ur) II Sayılı Cetvel (M em ur-yrd.hiz.) III Sayılı Cetvel (M emur-yrd.hiz.) Daim i İşçi (Kadrolu +Kad.Sür.İşçi) 115

Tablo : 2 ÇALIŞAN PERSONELİN DURUMU (Şeker Sanayii Fiili Ortalama) 2007-2011 Sözleşmeli Memur Yrd.Hizmetli Daimi İşçi Kad.Sür.İşçi Geçici İşçi TOPLAM 2007 3307 332 2 8129 207 4399 16376 2008 2746 253 2 9789 206 2352 15348 2009 2552 258 2 9279 205 2243 14539 2010 2036 260 1 8865 174 2207 13543 2011 1932 255 1 8442 113 2107 12850 12000 10000 8000 2007 6000 2008 4000 2000 2009 2010 2011 0 eşm eli Memur izm etli m i İşçi ür.işçi ici İşçi 116

Tablo : 3 ÇALIŞAN PERSONELİN ÖĞRENİM DURUMLARI ( 2011 Yılı Sonu İtibariyle ) Y ü k s e k Lise ve Dengi Ortaokul İlkokul Okur- Yazar T O P L A M Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % Adeti % SÖZLEŞMELİ 1171 68,68 459 26,92 74 4,34 1 0,06 1705 100,00 MEMUR 253 100,00 253 100,00 YARDIMCI HİZMETLİ 4 2,22 35 19,44 102 56,67 39 21,67 180 100,00 DAİMİ İŞÇİ 393 4,80 4542 55,47 1637 20,00 1597 19,50 19 0,23 8188 100,00 KADROSUZ SÜREKLİ İŞÇİ 10 10,00 62 62,00 17 17,00 11 11,00 100 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 28 0,75 996 26,85 1025 27,62 1659 44,70 3 0,08 3711 100,00 TOPLAM: 1859 6094 2855 3307 22 14137 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 SÖ ZLEŞM ELİ MEMUR YARDIMCI HİZMETLİ DAİM İ İŞÇİ KADROSUZ SÜ REKLİ İŞÇİ G EÇİCİ İŞÇİ Y ü k s e k Lise ve Dengi Ortaokul İlkokul Okur- Yazar 117

Tablo : 4 ÇALIŞAN PERSONELİN STATÜLERİ İTİBARİYLE DURUMU (2011 Yıl Sonu İtibariyle) Sözleşmeli Memur Yrd.Hiz. Daimi İşçi K.S.İşçi Geçici İşçi T O P L A M Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adet % Adeti % 1884 13,32 253 1,79 1 0,01 8188 57,92 100 0,71 3711 26,25 14137 100 9000 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0 Sözleşm eli Memur Yrd.Hiz. D aim i İşçi K.S.İşçi Geçici İşçi 118

ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2011 Yıl Sonu Adet ) Tablo : 5 Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş 65-61 60-56 55-51 50-46 45-41 40-36 35-31 30-26 25-21 20-18 TOPLAM SÖZLEŞMELİ 25 129 323 404 257 220 223 115 9 1705 MEMUR 45 99 58 27 17 5 2 253 YARD.HİZMETLİ 4 25 63 63 22 3 180 DAİMİ İŞÇİ 63 517 1480 2632 1929 1140 340 37 43 7 8188 KAD. SÜREKLİ İŞÇİ 7 14 38 35 6 100 GEÇİCİ İŞÇİ 27 160 646 1424 790 497 154 12 1 3711 TOPLAM 164 937 2584 4588 3050 1871 719 164 53 7 14137 3 0 0 0 2 5 0 0 2 0 0 0 1 5 0 0 1 0 0 0 5 0 0 0 6 5-6 1 6 0-5 6 5 5-5 1 5 0-4 6 4 5-4 1 4 0-3 6 3 5-3 1 3 0-2 6 2 5-2 1 2 0-1 8 SÖZLEŞM ELİ MEMUR YARD.HİZM ETLİ DAİM İ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ G EÇ İCİ İŞÇİ 119

Tablo : 6 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2011 Yıl Sonu Adet ) 5 Yıla 6-10 11-15 16-20 21-25 26 Y ı l Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l ve Fazla T O P L A M SÖZLEŞMELİ 141 206 214 231 310 603 1705 MEMUR 7 24 13 209 253 YARD.HİZMETLİ 2 99 79 180 DAİMİ İŞÇİ 204 1152 2952 1714 1302 864 8188 KAD. SÜREKLİ İŞÇİ 13 83 4 100 GEÇİCİ İŞÇİ 1018 2574 119 3711 TOPLAM 1363 3945 3375 1975 1724 1755 14137 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 1 SÖZLEŞMELİ MEMUR YARD.HİZMETLİ DAİMİ İŞÇİ KAD. SÜREKLİ İŞÇİ GEÇİCİ İŞÇİ 120

ÇALIŞAN PERSONELİN YAŞ DURUMU ( 2010 Yıl Sonu itibariyle % olarak ) Tablo : 7 65-61 60-56 55-51 50-46 45-41 40-36 35-31 30-26 25-21 20-18 % Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş Yaş TOPLAM SÖZLEŞMELİ 1,47 7,57 18,94 23,70 15,07 12,90 13,08 6,74 0,53 100,00 MEMUR 17,79 39,13 22,92 10,67 6,72 1,98 0,79 100,00 YARD.HİZMETLİ 2,22 13,89 35,00 35,00 12,22 1,67 100,00 DAİMİ İŞÇİ 0,77 6,31 18,08 32,14 23,56 13,92 4,15 0,45 0,53 0,09 100,00 KAD SÜREKLİ İŞÇİ 7,00 14,00 38,00 35,00 6,00 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 0,73 4,31 17,41 38,37 21,29 13,39 4,15 0,32 0,03 100,00 ÇALIŞAN PERSONELİN KIDEM DURUMU ( 2011 Yıl Sonu İtibarıyle % Olarak ) Tablo : 8 5 Yıla 6-10 11-15 16-20 21-25 26 Y ı l % Kadar Y ı l Y ı l Y ı l Y ı l ve Fazla TOPLAM SÖZLEŞMELİ 8,27 12,08 12,55 13,55 18,18 35,37 100,00 MEMUR 2,77 9,49 5,14 82,60 100,00 YARD.HİZMETLİ 1,11 55,00 43,89 100,00 DAİMİ İŞÇİ 2,49 14,08 36,05 20,93 15,90 10,55 100,00 KAD.SÜREKLİ İŞÇİ 13,00 83,00 4,00 100,00 GEÇİCİ İŞÇİ 27,43 69,36 3,21 100,00 121

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. ŞEKER SANAYİİ 2011 YILI FİİLİ ORTALAMALARI Tablo : 9 M E M U R YARDIMCI HİZMETL İŞÇİLER FABRİKASI II SAY.CET I SAY.CET III SAY.CET II SAY.CET III SAY.CET DAİMİ K.S.İŞÇİ GEÇİCİ TOPLAM Afyon 71 6 1 285 83 446 Ağrı 37 5 357 114 513 Alpullu 48 7 15 295 47 412 Ankara 110 8 11 666 14 28 837 Bor 51 5 7 330 1 79 473 Burdur 56 5 16 253 1 107 438 Çarşamba 55 5 4 207 68 339 Çorum 44 5 1 283 53 386 Elazığ 64 6 17 1 218 79 385 Elbistan 38 5 276 141 460 Erciş 43 5 10 354 106 518 Ereğli 45 6 17 299 204 571 Erzincan 70 5 5 209 64 353 Erzurum 46 5 2 360 72 485 Eskişehir 90 8 21 418 4 82 623 Ilgın 49 6 10 456 114 635 Kars 30 6 209 27 272 Kastamonu 47 5 13 213 79 357 Kırşehir 41 5 241 91 24 402 Malatya 79 8 2 263 68 420 Muş 48 5 2 333 145 533 Susurluk 43 6 4 296 129 478 Turhal 91 6 12 386 1 77 573 Uşak 47 6 9 231 69 362 Yozgat 36 5 1 265 48 355 TOPLAM 1379 144 180 1 7703 112 2107 11626 Afyon Mak. 46 46 Ankara Mak. 37 5 130 172 Erzincan Mak. 57 57 Eskişehir Mak. 37 5 1 219 262 Turhal Mak. 51 51 EMAF 35 4 3 103 1 146 TOPLAM 109 14 4 606 1 734 Genel Müdürlük 199 82 5 18 304 İstanbul İrtibat Bürosu 11 1 12 Tohum İşl.Fab. 13 2 3 45 63 Şeker Enstitüsü 29 13 69 111 TOPLAM 252 97 8 133 490 GENEL TOPLAM 1740 255 192 1 8442 113 2107 12850 Not: Memur, Sözleşmeli Personel ve Daimi İşçilerin ortalamaları yıllık kişi sayısı üzerinden geçici işçi fiili ortalamaları ise 365 gün üzerinden hesaplanmış olup küsürlu çıkan sayılarda 0,5 ve üzeri tama iblağ edilmiştir. 122

ŞEKER SANAYİNDEN AYRILAN PERSONEL (Son Beş Yıl İçinde Yıl Sonları İtibariyle) Tablo: 10 Memur 2 0 0 7 2 0 0 8 2 0 0 9 2 0 10 2 0 11 Sözleşmeli Personel A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N A Y R I L A N Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Mevcut Ask. Emekli Sair Kimya Y.Müh. 176 8 38 5 172 2 3 168 2 2 161 3 4 157 2 2 Mak.Elekt.Y.Müh. 174 1 22 6 170 2 5 160 2 8 158 1 1 155 1 2 İnşaat Y.Müh. 30 18 1 30 5 29 1 27 1 1 25 1 1 Ziraat Y.Müh. 297 1 58 291 4 2 285 2 4 275 8 2 269 4 4 Orta Ziraat 2 5 1 2 2 Y.Tah.İdari Prs. 974 7 200 14 926 12 28 48 883 18 76 831 14 57 822 7 2 Diğerleri 1474 347 4 1307 109 35 1026 60 170 794 27 191 710 24 62 T O P L A M (A) 3127 17 688 31 2898 21 141 93 2551 0 86 261 2246 0 54 256 2138 0 39 73 Top.Daimi İşçi (B) 10385 2 287 13 9747 3 625 30 9294 2 447 37 8864 9 465 22 8288 10 578 31 Genel Toplam (A+B) 13512 19 975 44 12645 24 766 123 11845 2 533 298 11110 9 519 278 10426 10 617 104 123

Tablo : 11 KADIN ERKEK DURUMU (2011 Yıl Sonu İtibariyle) KADIN ERKEK TOPLAM I Sayılı Cetvel (Memur) 10 243 253 II Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) 355 1529 1884 III Sayılı Cetvel (Memur-Yrd.Hiz.) 1 1 Daimi ve Geçici İşçiler 234 11765 11999 T O P L A M 599 13538 14137 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0 KADIN ERKEK I Sayılı Cetvel (M em ur) II Sayılı Cetvel (M em ur-yrd.hiz.) III Sayılı Cetvel (M emur-yrd.hiz.) Daim i ve G eçici İşçiler 124

8.4 - MERKEZ PERSONEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI Genel Müdürlüğümüz bünyesinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 399 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre görev ifa eden Memur, Sözleşmeli Personel, Yardımcı Hizmetli Sınıfı Personeli, Şirketimiz Yönetim Kurulu Üyeleri ile 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan personelin başta ücret tahakkukları, özlük ve sicil işlemleri olmak üzere 2011 yılında takip ve sonuçlandırılan hizmetleri aşağıda başlıklar halinde sıralanmıştır. 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle Genel Müdürlüğümüz bünyesindeki personelimizin çalışma statülerine göre dağılımı; Şirket Dışından Yönetim Kurulu Üyesi 4 657 S.K. Tabi I Sayılı Cetvel 84 399 S.K. Tabi II Sayılı Cetvel 200 399 S.K. Tabi II Sayılı Yardımcı Hizmetli 5 399 S.K. II Sayılı Cetvele Tabi Ücretsiz İzinli 1 T O P L A M : 294 Kadrolu Daimi İşçi 16 Sürekli İşçi 1 İ Ş Ç İ T O P L A M I : 17 G E N E L TO P L A M : 311 === 125

8.4.1 - KADRO ÇALIŞMALARI Genel Müdürlüğümüz personeline ait, 2011 Yılı Memur ve İşçi kadroları isimlendirilerek takibi sağlanmıştır. 8.4.2 - PERSONEL HAREKET ONAYLARI 01.01.2011 31.12.2011 tarihleri arasında Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli Personelimizden terfi tarihlerine göre Derece yükselmesi veya Kademe ilerlemesine hak kazananlar ile 2011 yılı içerisinde 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37. ve 64. Maddelerine göre derece ve kademe yükselmesine hak kazananların Personel Hareket onayları hazırlanmış, ilgili makamlara onaylattırılarak, ilgililerin aylık ödemelerine zamanında yansıtılmıştır. 8.4.3 - AYLIK MAAŞ - ÜCRET ÖDEMELERİ Şirketimiz Yönetim Kurulu ücretleri, Memur, Sözleşmeli ve Yardımcı Hizmetli personelimizin aylık maaş, işçilerimizin aylık ücret ödemelerine esas tüm değişiklikleri ve kesintileri süresi içerisinde bilgisayar ortamında maaş programlarına işlenerek tahakkukları yapılmış olup, söz konusu ödemeler, ATM Programlarına aktarılarak e-mail le Türkiye İş Bankası Sistem Servisine gönderilmiştir. 2011 yılı içerisindeki bütün tahakkuklar (Maaş, İkramiye, Asgari Geçim İndirimi, Aile-Çocuk Yardımı, Fark, Kıdem Tazminatı, Avans, promosyon, vb.) gecikmesiz ve eksiksiz olarak yapılarak, zamanında ödemeleri sağlanmıştır. 126

8.4.4 - DEVAM KONTROL SİSTEMİ 19.02.2007 tarihinden itibaren, uygulanmasına başlanılan Genel Müdürlüğümüz kadrolu personeli ile geçici görevlilerin devam durumları, ana giriş kapımıza konulan (TURNİKE) 3 terminal ve personelimize dağıtılan optik okuyucu kartların bu terminallere kendileri tarafından okutturulması sonucu bilgisayar ortamında ve günlük listeler alınmak suretiyle takip edilmektedir. Müdürlüğümüzden alınan bir önceki günün devam durum listeleri ilgili Genel Müdür Yardımcıları ve Bağımsız Daire Başkanlıklarına düzenli olarak gönderilmektedir. Personelin devam durumlarının kontrolleri ilgili birim amirlerince yapılarak, devamsız, geç gelen veya erken çıkan personelin isimleri hizalarına gerekli açıklamalar birim amirlerince yapılarak paraflanmaktadır. Söz konusu listeler kontrollerine müteakip Daire Başkanlarınca onaylandıktan sonra Müdürlüğümüze gönderilmektedir. Devam kontrol kartını kaybeden veya yeni gelenlere optik okuyucu kart temin edilmekte, ayrılanların kartları ise ilgililerden geri alınmaktadır 8.4.5- T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İŞLEMLERİ 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin emekli şahıs kesenek ve şirket karşılıkları, aylık icmal ve ihbar fişleri, Merkez Muhasebe Müdürlüğüne aylık olarak gönderilerek yasal süreleri içinde ödemeleri sağlanmıştır. Ayrıca; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ) bendi kapsamına tabi personelimizin maaş ve sicil bilgileri, toplam hizmet süreleri, T.C Kimlik Bilgileri, Sigortalı toplam hizmet süreleri, şahıs kesenek ve kurum karşılıkları, 2011 yılında da internet ortamında Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilerek, güncel olarak takip edilmektedir. 4857 Sayılı İş Kanununa tabi çalışan işçilerimizin aylıklarından kesilen, İşçi sigorta kolları ve İşsizlik Sigortası ile İşveren Hisseleri, süresi içerisinde, Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK) Ankara İl Müdürlüğüne yatırılmıştır. Söz konusu aylık bildirgeler, Sosyal Sigortalar Kurumuna internet ortamında gönderilmektedir. Ayrıca; tüm işçilerimizin sicil bilgileri ile aile fertlerinin bilgileri de internet ortamında, güncel olarak takip edilmektedir. 5434 ve 5510 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanların SGK İşe Giriş-İşten Ayrılış Bildirgesi Tescil İşlemlerinin (nakil, emekli, ücretsiz izin, re-sen emeklilik, ölüm, istifa vb.) takibi yasal süreleri içinde yapılmıştır. 127

Genel Müdürlüğümüz Sağlık Servisinde çalışan; Doktor ve Diş Hekiminin, Sosyal Güvenlik Kurumana ait Hekim Takip Sistemi aracılığı ile kurumda çalışan doktorlara ait bilgi giriş (Sağlık Kuruluşları Tekil Tanımlayıcı ve Hekim Takip Sistemi Formu) işlemleri yapılmıştır. Hekimlerin, Tıbbı Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mesleki Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Prim Tahsilat Makbuzu) poliçe tutarının yarısının, Kanunun ilgili hükümlerine göre kişilere ödenmesi sağlanmıştır. 8.4.6 - YURTDIŞI - YURTİÇİ GEÇİCİ GÖREVLENDİRME VE nnnnnharcirah İŞLEMLERİ Başbakanlığın 2007/3 Sayılı Genelgesi doğrultusunda zorunlu hallerde ve tasarruf tedbirlerine azami riayet edilerek 2011 yılı içerisinde yurtdışına yapılan görevlendirmelerde; *Türkiye Bilişim Derneği, Türkiye Bilişim Vakfı TUBISAD, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve Ulaştırma Bakanlığının ortaklaşa düzenlediği Bilişim Teknolojileri ve Sektörel Etkilişim konulu Seminer, (Nisan 2011 Acapulco Resort& Convention KKTC ne) *Uluslararası Şeker Örgütü (ISO) 2011 Konsey Toplantısı, (Mayıs 2011 yıllık olağan toplantısı, Tanzanya ) *Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin daveti üzerine, Şeker Pancarı ve Tohum Islahı ile ilgili Teknik Gezi, (Haziran 2011 İtalya ve İngiltere ) *Merkezi Belçika da bulunan Sesvanderhave (Sugar Beet Seed) firması daveti, Şeker Pancarında Rhizoctonia Kök Çürüklüğü toplantısı, (Ağustos 2011 Fransa nın Strasbourg Şehrinde) gibi yapılan seyahatlere Teşekkülümüzü temsilen toplam dört personelimiz iştirak etmiştir. İlgililerin Yurtdışı seyahat öncesi görevlendirme, izin onayları, pasaport, vize ve döviz temini işlemleri zamanında ve eksiksiz tamamlanmıştır. Söz konusu personelin seyahat dönüşlerinde ise; 03.05.2011 tarih ve 27923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak, 01/01/2011 tarihinden itibaren geçerli olan Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar doğrultusunda 328,47 TL yurtdışı harcırah tahakkukları ( yolluk ve seyahat yevmiyesi) yapılmıştır. Yurtiçi görevlendirmelerde, geçici görevli gönderilen personelin, geçici görev tahakkukları 6245 sayılı Harcırah Kanunu Hükümlerine göre yapılarak, hak sahiplerine zamanında ödemeleri sağlanmıştır. 128

8.4.7 - TEDAVİ YARDIMI - İZİN: Personel Sağlık Hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği esaslarına göre, (SUT- 15 Ocak 2010 tarihinden itibaren (SGK) Genel Sağlık Sigortasına devredilmiştir.) 2011 yılında, Genel Müdürlüğümüzde 5510 Sayılı Kanunun 4/C kapsamında çalışan personelin kendisi ve bakmakla yükümlü oldukları Aile Fertlerine ait hak sahipliklerine ilişkin bilgileri, Sosyal Güvenlik Kurumunun Tescil ve Sağlık Aktivasyonları sistemine giriş işlemleri istenilen süre içerisinde yapılmıştır. Ayrıca çalışan personel ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin sağlık aktivasyon sistemindeki işlemleri güncelleme yapılarak takip edilmekte, hak sahipliğini kaybedenlerin ayrılış ile kazananların tescil işlemleri zamanında sonuçlandırılmaktadır. Genel Müdürlük personelimizin 2011 yılı yıllık ve mazeret izinleri ile rapor günleri ilgililerin izin takip föylerine işlenerek özenle takipleri sağlanmıştır. Şirketimizde hizmet yılını dolduran (Memurlar-20,25,30 yıl / İşçiler-20,30 yıl) personellerimizin 2011 yılında da hizmet yılı armağanlarının listeleri hazırlanarak, dağıtımı yapılmıştır. Yukarıda ana başlıklarla sıralamaya çalıştığımız genel işlevlerimiz dışında; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Bakanlık ve ilgili kurumlara düzenli olarak gönderilen aylık ve yıllık istatistiki bilgileri havi dökümanlar ile personelimizin müracaatları halinde isteğe bağlı belgeler ve hususi pasaport formları Müdürlüğümüz tarafından hazırlanmıştır. 129

9. PAZARLAMA-SATIŞ VE SATINALMA FAALİYETLERİ 9.1. PAZAR ARAŞTIRMALARI Dünya şeker borsa fiyatları, şeker piyasalarındaki gelişmeler, üretim, tüketim ve stok hareketleri ile ihaleler ve AB şeker politikası günlük olarak Reuters monitöründen izlenmiş, elde edilen bilgiler ilgili merci ve birimlere iletilmiştir. Şekere ilaveten yan ürünlerimiz (melas ve alkol) ile alternatif tatlandırıcılar hakkında dış piyasa hareketleri; yine Reuters monitöründen günlük olarak izlenirken, ayrıca abonesi olduğumuz uluslararası araştırma kuruluşu F.O.Licht in periyodik yayınları ile ISO nun (International Sugar Organization) yayınları, büyük şeker kuruluşu ve tacirlerinin raporları izlenip tercüme edilerek dikkate değer bilgiler ilgili merci ve birimlere sunulmuştur. Bu konudaki ayrıntılı bilgiler DÜNYA ŞEKER DURUMU bölümünde gösterilmiştir. Ayrıca, AB üyeleri ile komşu ve diğer muhtelif ülkelerin pancar alım fiyatları, küp ve kristal şeker perakende satış fiyatları ile etil alkolün ithal-ihraç fiyatları Büyükelçiliklerimizden temin edilerek düzenlenen tablolar her ay değişen kurlara göre revize edilerek ilgili mercilere iletilmiştir. Şeker ithalatının denetlenmesi amacıyla Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü ne, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü ne her ay periyodik olarak dünya beyaz şeker borsa fiyatları bildirilmeye devam edilmekte, bir taraftan da müşteri memnuniyeti anketleri yapılmaktadır. 130

9.2- SATIŞ İŞLERİ 9.2.1- ŞEKER SATIŞLARI 9.2.1.1.YURTİÇİ SATIŞLAR 2011 yılında fabrikalar itibariyle yurtiçine satılan şeker miktarları aşağıda gösterilmiştir. SATIŞLAR ( TON ). İMALATÇI- İHRACATÇILARA SATILAN. PİYASAYA KRİSTAL SATILAN KÜP FABRİKA ADI TOPLAM AFYON 73.380,650 73.380,650 AĞRI 16.888,900 16.888,900 ALPULLU 12.543,800 12.543,800 ANKARA 48.877,700 48.877,700 BOR 42.101,800 42.101,800 BURDUR 7.761,550 61.156,650 68.918,200 ÇARŞAMBA 10.046,300 10.046,300 ÇORUM 44.694,800 57.686,850 102.381,650 ELAZIĞ 9.370,450 9.370,450 ELBİSTAN 26.441,700 17.565,250 44.006,950 ERCİŞ 30.551,600 30.551,600 EREĞLİ 51.528,550 63.926,100 115.454,650 ERZİNCAN 26.979,500 26.979,500 ERZURUM 36.386,250 349,050 36.735,300 ESKİŞEHİR 97.197,200 97.197,200 ILGIN 64.774,800 52.208,050 116.982,850 KARS 3.948,250 3.948,250 KASTAMONU 32.645,650 32.645,650 KIRŞEHİR 8.976,050 34.710,650 43.686,700 MALATYA 15.497,950 15.497,950 MUŞ 46.767,850 46.767,850 SUSURLUK 18.409,000 18.409,000 TURHAL 85.161,850 85.161,850 UŞAK 22.907,800 22.907,800 YOZGAT 23.075,500 23.075,500 TOPLAM 204.177,450 939.991,550 349,050 1.144.518,050 NOT: Piyasaya yapılan şeker satışlarına 22.08.2011 tarih ve 2011/71 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararına göre Türkiye Kızılay Derneği ne (Türk Kızılayı na) bedelsiz devredilen 50.000 ton şeker dahil değildir. 131

2011 YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN YURTİÇİ ŞEKER SATIŞ MİKTARLARI : GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%) ŞEKER 1.165.000,000 Ton 1.144.518,050 Ton 98,24 2011 YILI ŞEKER SATIŞ FİYATLARI (Fabrika teslim, KDV Hariç TL/Kg.) ŞEKER CİNSİ 01/01/2011-31/12/2011 TARİHLERİ ARASI KRİSTAL 50 Kg.Polipropilen Torba 1,82 (01.01.2011-14.07.2011 tarihleri arası) 50 Kg.Polipropilen Torba 1,97 (15.07.2011-31.12.2011 tarihleri arası) KÜP 50 Kg.Polipropilen Torba 2,26 (01.01.2011-14.07.2011 tarihleri arası) 50 Kg.Polipropilen Torba 2,44 (15.07.2011-31.12.2011 tarihleri arası) Aylar itibariyle son 5 yılda yurtiçine yapılan şeker satışları aşağıda gösterilmiştir. YILLAR. AYLAR 2007 TON 2008 TON 2009 TON 2010 TON 2011 TON OCAK 39.626 24.381 19.302 19.190 93.370 ŞUBAT 93.233 59.622 126.611 19.603 14.159 MART 73.064 62.859 51.533 121.506 20.963 NİSAN 155.529 112.736 64.443 9.233 34.356 MAYIS 147.372 118.468 67.116 65.432 102.960 HAZİRAN 17.531 138.889 101.789 111.979 169.355 TEMMUZ 59.704 158.599 146.397 155.233 147.121 AĞUSTOS 153.229 209.042 181.662 388.422 280.157 EYLÜL 21.907 99.515 106.908 12.774 32.995 EKİM 116.026 89.959 168.131 56.488 154.361 KASIM 30.595 64.802 51.339 30.153 49.224 ARALIK 29.453 28.550 35.698 111.165 45.497 TOPLAM 937.269 1.167.422 1.120.929 1.101.178 1.144.518 - Satış rakamlarına İmalatçı - İhracatçı Firmalara yapılan satışlar dahildir. - Yurtiçi A Kotası satışlarımız 2011 yılında 2010 yılına göre % 2,48 oranında azalmış, ancak İmalatçı- İhracatçı Firmalara yapılan C Şekeri satışlarındaki % 49,09 oranındaki artış nedeniyle yurtiçi şeker satışlarımız Toplamda % 3,94 oranında artmıştır. 132

Şirketimizin takvim yılı itibariyle son beş yıllık şeker bilançosu (Bin ton) AÇIKLAMALAR 2007 2008 2009 2010 2011 Yılbaşı stoku 1 028 1 000 990 1 235 1 390 Üretim 938 1 161 1 370 1 260 1 214 Tüketim 937 1 167 1 121 1 101 1 195 (x) İhracat 29 4 4 4 19 Sair Surette Tenziller Yıl sonu stoku 1 000 990 1 235 1 390 1 390 Yılbaşı ile Yıl Sonu Farkı Yılbaşından Müteakip Pazarlama Yılı Başına Kadar Yurtiçi Satış * İhraç Müteakip Yılın Pazarlama Yılı başı stoku (+) veya ithal ihtiyacı (-) - 28-10 245 155-1 083 757 891 912(x) 890 8 4 3 4 50 113 229 341 474 450 (x) : Kızılay Derneğine bedelsiz devredilen 50.000 ton şeker satışlara dahil edilmiştir. (*) : (01.01.2012-31.08.2012 Tarihleri arasındaki dönem için tahmini değerler alınmıştır. ) 9.2.2- ETİL ALKOL SATIŞLARI 2011 yılında satılan etil alkol miktarı ile satış fiyatları aşağıda gösterilmiştir. - MEY Alkollü İçkiler San. ve Tic. A.Ş. - Sözleşmenin (+) Toleransı TOPLAM 6.000.000 Litre 203.116 Litre 6.203.116 Litre (KDV Hariç) TL/LT. 2,20 (KDV Hariç) TL/LT. 2,35 - M.K.E.K.Barut Fabrikası Müdürlüğü 59.889 Litre (KDV Hariç) TL/LT. 2,20 T O P L A M. 6.263.005 Litre 2011 YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN ALKOL SATIŞLARI : CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN GERÇEKLEŞME ORANI (%) ETİL ALKOL 6.000.000 LİTRE 6.263.005 LİTRE 104,38 133

9.2.3-MELAS SATIŞLARI 9.2.3.1-İç Satışlar 2011 yılında etil alkol imali için 16.086 ton melas kullanılmıştır. Ayrıca, 20 tonu ihraç amaçlı olmak üzere; maya ve yem sanayi dahil her türlü sanayiye 412.242 ton, çiftçi ve besicilere 9.973 ton olmak üzere toplam 422.215 ton melas satışı yapılmıştır. 2011 YILI İŞ PROĞRAMI İLE ÖNGÖRÜLEN VE FİİLEN GERÇEKLEŞEN MELAS SATIŞ MİKTARI : GERÇEKLEŞME CİNSİ İŞ PROĞRAMI GERÇEKLEŞEN ORANI (%). MELAS 351.200 Ton 438.301 Ton 124,80 (Etil Alkol İmalatı İçin Kullanılan Dahil) SON 5 YILLIK MELAS SATIŞLARI (TON) CİNSİ 2007 YILI 2008 YILI 2009 YILI 2010 YILI 2011 YILI MELAS 248.973 269.772 312.688 342.063 422.215 Etil alkol imalinde kullanılan melas miktarı hariçtir. 134

2011 YILINDA UYGULANAN MELAS SATIŞ FİYATLARI ( KDV HARİÇ - TL / TON ) 01.01.2011-04.12.2011 05.12.2011-31.12.2011 AFYON 240,- 264,- AĞRI 190,- 209,- ALPULLU 240,- 264,- ANKARA 230,- 253,- BOR 190,- 209,- BURDUR 230,- 253,- ÇARŞAMBA 210,- 231,- ÇORUM 230,- 253,- ELAZIĞ 210,- 231,- ELBİSTAN 210,- 231,- ERCİŞ 190,- 209,- EREĞLİ 190,- 209,- ERZİNCAN 210,- 231,- ERZURUM 210,- 231,- ESKİŞEHİR 240,- 264,- ILGIN 230,- 253,- KASTAMONU 230,- 253,- KIRŞEHİR 190,- 209,- KARS 190,- 209,- MALATYA 210,- 231,- MUŞ 190,- 209,- SUSURLUK 240,- 264,- TURHAL 210,- 231,- UŞAK 240,- 264,- YOZGAT 190,- 209,- NOT: Bölgesel satış fiyatları Fabrikaların üretim-satış ve stok durumları göz önünde bulundurularak zaman zaman değiştirilmektedir. 135

9.2.4-ŞLEMPE SATIŞLARI 9.2.4.1-İç Satışlar 2011 yılında ; 8.729,790 ton potasyum sülfatı alınmış şlempe satılmıştır. 9.2.5- POTASYUM SÜLFAT SATIŞLARI 9.2.5.1-İç Satışlar 2011 yılında potasyum sülfat satışı yapılmamıştır. Ürünlerimize ait satış miktarları bir önceki yıl ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. ÜRÜN ADI 2010 YILI 2011 YILI 2010/2011 Yılları Artış/Azalış % Kristal Şeker (Ton) 1.100.921 1.144.169 3,93 Küp Şeker (Ton) 257 349 35,80 Melas (Etil Alkol imaline verilen 362.795 438.301 20,81 dahil) (Ton) Etil Alkol (Bin Litre) 5.646 6.263 10,93 Şlempe (Ton) 10.355 8.730-15,69 Potasyum Sülfat (Ton) - - Füzel Yağı ( Bin Litre) - 7-2010 yılında 20.732 ton, 2011 yılında ise 16.086 ton melas etil alkol imalinde kullanılmıştır. STOKLAR 31.12.2011 tarihi itibariyle ürünlerimize ait satılabilir stok miktarları aşağıda gösterilmiştir. CİNSİ MİKTARI Kristal Şeker ( Ton ) 1.390.183 (x) Küp Şeker ( Ton ) 70 Melas ( Ton ) 163.905 Etil Alkol (Bin Litre) 1.083 Şlempe ( Ton ) 26 Potasyum Sülfat ( Ton ) - Bioetanol (Bin Litre) 160 Füzel Yağı (Bin Litre) - (x) : A ve B Kotası Şeker ile C Şekeri dahil olup, B Kotası şekerin satışı Şeker Kurulu iznine tabidir. 136

2011 yılında 2.266.812.490,53 TL.ye ulaşan satış hacmimizin gruplar itibariyle değer dağılımı aşağıda gösterilmiştir. GENEL SATIŞ HACMİ (TL.) SATIŞ GRUPLARI TÜRKŞEKER 1- Şeker -Yurtiçi Satışlar 2.025.042.285,78 -Yurtdışı Satışlar 25.825.408,76 2- Etil Alkol -Yurtiçi Satışlar 13.809.050,45 -Yurtdışı Satışlar - 3- Melas -Yurtiçi Satışlar 95.638.148,47 -Yurtdışı Satışlar 5.800,00 4- Yaş Pancar Posası 16.518.158,43 5- Şlempe -Yurtiçi Satışlar 872.979,00 -Yurtdışı Satışlar - 6- Potasyum Sülfat Satışları - 7- Hassas Pancar Tohumu(Şeker Ens.) -Yurtiçi Satışlar 50,85 -Yurtdışı Satışlar - 8- Atölyelerimizin ve Makine Fab. yaptığı işler (Yurtiçi) 62.094.553,42 9- Yardımcı İstihsal Maddeleri Satışı 20.079.724,88 10-Diğer Satışlar (Malz., Hurda, Diğer) 6.926.330,49 TOPLAM 2.266.812.490,53 137

9.2.3.2. YURTDIŞI SATIŞLAR 15.09.2011 tarih ve 28055 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2011/2200 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında; Şirketimiz stoklarında bulunan yurtiçi tüketim fazlası 250.000 ton şekerin, doğabilecek zarar Şirketimiz bünyesinde kalmak üzere, dünya piyasa fiyatları esas alınarak ihraç ve/veya ihraç kaydıyla satışının 08/01/2002 tarih ve 4736 sayılı kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf olduğu belirtilmiştir. Bu karar ile stok fazlası şekerin ihraç ve/veya ihraç kaydıyla satışı için yapılan yasal düzenleme kapsamında ihraç kayıtlı olarak teslim edilen ve ihracı gerçekleşen şeker miktarı 15.250 ton olup; 4.000 ton şeker de bedeli mukabilinde doğrudan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ne ihraç edilmiştir. 2011 yılında ihraç edilen 19.250,000 ton şeker karşılığında 14.693.343,17 ABD $ ı gelir elde edilmiş olup; ortalama teslim fiyatı ABD $/ton 763,29 olarak gerçekleşmiştir. Son 5 yılda gerçekleştirilen şeker ihracıyla ilgili bilgiler aşağıda gösterilmiştir. İHRAÇ KAYDIYLA DOĞRUDAN İHRAÇ TOPLAM YILLAR TESLİMAT/ TON EDİLEN / TON TON (X) 2007 24.574,000 3.200,000 29.525,850 1.751,850 (X) 2008 ------- 4.000,000 4.000,000 2009 ------- 3.820,050 3.820,050 2010 ------- 4.000,000 4.000,000 2011 15.250,000 4.000,000 19.250,000 Nahçıvan'a şeker pancarı karşılığı yapılan ihracattır. 138

İMALATÇI İHRACATÇI FİRMALARA ŞEKER SATIŞI: T.C. Şeker Kurumu ile T.C. Dış Ticaret Müsteşarlığının yapmış oldukları düzenleme ile 21/12/2006 tarihinden itibaren şeker ithali için Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmemekte, mamul ihracatı sonrası hak edilen şeker için Şeker Kurumunca Tahsisat Belgesi düzenlenmektedir. Uygulama esasları 21/12/2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 135/1 sayılı karar ile belirlenmiş olup, bu karar esasları dahilinde İmalatçı-İhracatçı firmalara Tahsisat Belgesine istinaden şeker satışına 2011 yılında da devam edilmiştir. Aynı zamanda 2008/13661 sayılı Bakanlar Kurulu kararına da dayandırılan bu tür satışlarda fiyat, İhracatçı Birliklerince bildirilen ihracat dönemine göre T.C. Şeker Kurumunca 10 ar günlük veya aylık borsa fiyatları ortalamasına ton başına 61,- ABD $ ı ilavesiyle belirlenmektedir. 2011 yılında bu şekilde 204.177,450 ton şeker satılmış olup, 153,9 milyon ABD. Doları karşılığı satış geliri elde edilmiştir. Satılan 204.177,450 ton şekerin ; 85.354,450 tonu C pancarından üretilen C şekeri, 10.000,000 tonu B şekerinden aktarılan C şekeri, 108.823,000 tonu A şekerinden aktarılan C şekeridir. Önceki yıllarda Tahsisat Belgesine kayden yapılan satışa ait bilgiler aşağıda belirtilmiştir. YILLAR MİKTAR/TON 2007 54.887,300 2008 162.791,900 2009 176.164,050 2010 136.948,100 139

1997-2008 yılları arasında Dahilde İşleme İzin Belgesi ne istinaden satılan Şeker Miktarı ile Taahhüt Hesabı Kapanan Belgelere ait bilgiler aşağıda gösterilmiştir. DİİB NE İSTİNADEN TAAHHÜT HESABI KAPANAN TESLİMAT MİKTAR/TON YILLAR TON 1997 66.652,400 1.195,600 1998 95.757,500 29.555,850 1999 110.524,250 84.090,179 2000 90.996,900 59.607,450 2001 78.479,100 99.529,000 2002 97.586,450 89.327,150 2003 137.558,000 89.382,271 2004 113.569,614 129.083,600 2005 144.467,300 127.869,800 2006 131.424,950 127.528,350 2007 77.366,100 113.505,300 2008 537,250 69.816,350 2009 -------- 61.367,614 2010 -------- 25.633,000 2011 -------- 17.936,750 TOPLAM 1.144.919,814 1.125.428,264 - BELGE KAPSAMINDA HİÇ İHRACAT YAPILMAYIP İPTAL EDİLEN BELGELERE İSTİNADEN YAPILAN TESLİMAT MİKTARI 17.991,550 TOPLAM 1.143.419,814 İŞLEMLERİ DEVAM ETTİĞİ İÇİN TAAHHÜT HESABI 1.500,000 KAPANMAMIŞ BELGELER MİKTARI 140

9.3. SATINALMA İŞLERİ 9.3.1. YURTİÇİ SATINALMALAR İş Programımızda yurtiçinden temini öngörülen malzemenin durumu aşağıda belirtilmiştir. Fabrikalarımızın 2010/2011 kampanya dönemi ihtiyacı çeşitli işletme malzemeleri, yatırım malzemeleri ile idame, tamamlama ve bakım onarım malzemelerinin cins ve miktarları ile bunların 31.12.2011 tarihi itibariyle durumları aşağıda gösterilmiştir. Siparişe Bağlanan Miktarlardan 31.12.2011 tarihine kadar tesellüm edilen malzeme ALINAN MALZEMENİN CİNSİ BİRİMİ MİKTARI MAL BEDELİ (KDV Hariç Bin TL) YAKITLAR a-kok Kömürü b-linyit Kömürü c-fuel-oil No:3 (%1.0 Kükürtlü) d-doğalgaz e-mazot, benzin, petrol f-diğer yakıt Ton Ton Ton m 3 33.371 451.049 48.835 133.243 31.885 65.686 81.956 74.835 4.042 896 AMBALAJ MALZEMESİ: Polipropilen Torba Astarsız Adet 22.726.816 10.894 DİĞER AMBALAJ MALZEMESİ 212 DİĞER İŞLETME MALZEMELERİ Formalin, Soda, Perlit, Tuzruhu, Sülfürikasit, GP Filtre Torbası, BMA Filtre Torbası, Filtre Bezleri, Hidroklorikasit, Taş Önleyici, Köpük Önleyeci, Manoflament GP ve Çamur Koyulaştırma Filtre Torbası, Şlam Pres 3.761 ve Mekanik Filtre Bezleri, Pres Filtre Torba Bezi, Pancar Bıçağı ve Bileme Frezesi, Kimyasal Madde, Lab. Cam Malz., Kimyasal Madde v.b. ZİRAİ MÜCADELE İLACI: 195 TOHUM İLACI: 183 YATIRIM MALZEMESİ 8.942 DİĞER MUHTELİF MALZEME: 80.974 GENEL TOPLAM: 364.461 141

GENEL SATINALMA HACMİ 2011 yılı Yurtiçi ve Yurtdışı piyasalardan yapılan mübayalar grupları itibari ile aşağıda gösterilmiştir. Yurt içi ve dışı firmalardan yapılan mübayaalar: Şeker sanayi olarak 31.12.2011 tarihi itibari ile genel mübayaa hacmi 1.847.959 Bin TL ye ulaşmış olup, ana gruplara göre detayı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. DIŞ (Bin TL) İÇ (Bin TL) TOPLAM (Bin TL) a-pancar Tohumu 963 963 b-ambalaj Malzemesi 11.106 11.106 c-yakıtlar 259.300 259.300 d-sun i Gübre 11 11 e-yatırım Malzemesi 8.942 8.942 f-diğer Muhtelif Malzemeler 85.102 85.102 g-ithal Şeker h-ham Şeker ı-pancar (Bed. Ve Tazminatı) 1.482.535 1.482.535 2008 Yılı Genel Toplamı 4.752 1.529.395 1.534.147 2009 Yılı Genel Toplamı 10.690 1.759.212 1.769.902 2010 Yılı Genel Toplamı 1.782.316 1.782.316 2011 Yılı Genel Toplamı 1.847.959 1.847.959 142

9.3.2. - YURTDIŞI SATINALMA 2011 yılında döviz satışı/transferi yapılarak, fiili ithali gerçekleştirilen malzeme ve hizmet alımları 1 no lu tabloda gösterilmiştir: Tablo No: 1 2011 YILI FİİLİ İTHALAT TABLOSU Bedeli Malzeme Türü (Bin $) Miktar Sevk Şekli Malzeme / Hizmet Adı I.HAMMADDE VE ÜRETİM MLZ. 1-Hammadde - - - - 2-Kimyevi Madde - - - - 3-Laboratuar Mlz. - - - - 4-Yakıtlar - - - - 5-Diğer Muh.İşl.Mlz. 117,60 Muhtelif Denizyolu, Santrifüj Süzgeçleri, Havayolu Dikiş Makinası Yedekleri 6- Kristal Şeker - - - - 7- Ham Şeker - - - - HAMMADDE VE ÜRETİM TOPLAMI 117,60 II-ZİRAAT ALET VE YEDEKLERİ - - - - III-DEMİRBAŞ MLZ. - - - - IV-YATIRIM MLZ. 1-Makina ve Tesis. - - - - 2-Diğer Muh. Yat. Mlz. - - - - YATIRIM MLZ. TOPLAMI - VI-HİZMET 1,20 - - Rafine Şeker Birliği Üyelik Aidatı GENEL TOPLAM : 118,80 143

SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ULAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ 01.01.2011-31.12.2011 Tarihleri arasında Şirketimize ait nakliye ve muhtelif hizmet alımlarını gösterir tablo TEŞEKKÜLÜMÜZE AİT FABRİKALAR TOPLAMI SEVK EDİLEN MALZEME SEVK ŞEKLİ MİKTAR TON NAKLİYE TUTARI(TL.) ORTALAMA FİYAT (TON/TL) A) KİREÇTAŞI Karayolu 423.350 6.385.369 15,08 B) PANCAR (Müt.) Karayolu 3.941.186 65.371.579 16,59 PANCAR (Çiftçi) Karayolu 4.499.793 81.939.281 18,21 PANCAR TOPLAMI 8.440.979 147.310.860 C) ŞEKER (Yurtiçi) Karayolu 133.068 2.561.719 19,25 D) PERSONEL TAŞIMA - 9.333.687 - E) KİRALIK VASITA - - 6.472.537 - TOPLAM 172.064.172 -GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE TEŞEKKÜLÜMÜZ VARLIKLARININ RİSK SİGORTASININ YAPTIRILMASI 1.248.364 -TEŞEKKÜLÜMÜZÜN EĞİTİM HİZMETLERİ 128.845 -GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZCE YAPILAN DİĞER MUHTELİF HİZMET ALIMLARI 1.270.342 GENEL TOPLAM 174.711.723 144

10-YATIRIMLARIMIZ 10.1-YATIRIM FAALİYETLERİ 2011 Yılı Genel Yatırım Programı içerisinde yer alan Şirketimize devrebaşı yatırım programından 37.000.000,- TL ödenek verilmiştir. Programda yer alan projelerimizin genel durumu ve fiziki gerçekleşmeleri incelenerek verilen ödeneğin proje bazında yeterli olamayacağı sonucuna varılmış olup, 2011 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair 12.10.2010 tarih ve 2010/966 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine istinaden, T.C.Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı ndan programın revizesiyle ilgili olarak muhtelif tarihlerde yaptığımız talepler sonucunda toplam 2.654.000,- TL ödenek aynı proje veya projeler arasında aktarılarak yatırımlarımız gerçekleştirilebilmiştir. Şirketimizin proje bazındaki 2011 yılı yatırım programı ve gerçekleşme durumu ekli tabloda detaylı olarak gösterilmiştir. Tablonun incelenmesinden de anlaşılacağı üzere yatırım faaliyetlerimiz arasında Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu, Atık Su Arıtımı, Fabrikaların Meydan Tesisleri Takviyesi ve Modernizasyonu, Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme projeleri ile Muhtelif İşler projesinin Makina-Teçhizat bölümü ağırlık taşımaktadır. 10.2-YATIRIM HARCAMA SEYRİ Yatırım Harcamalarımızın 2007-2011 dönemine ait son 5 yıllık Revize Program ve Gerçekleşme tutarları aşağıda gösterilmiştir. 145

TÜRKŞEKER A.Ş. YATIRIMLARI (TL) Oran % Yıllar Program Revize Program Gerçekleşme 2007 33.000.000 38.000.000 26.919.000 71 2008 45.300.000 58.800.000 30.288.000 52 2009 11.760.000 43.760.000 25.649.000 59 2010 14.800.000 35.710.000 24.131.000 68 2011 37.000.000 37.000.000 30.116.000 81 146

10.2.1-YATIRIM GERÇEKLEŞME DURUMU 2011 yılı revize programında Şirketimiz yatırımlarına 37.000.000,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Bu ödenekten 30.116.000,- TL harcanarak %81 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Şirketimizin belli başlı yatırımları ile bunların 2011 yılı sonundaki durumları aşağıda sektörler ve projeler itibariyle açıklanmıştır. 10.3-YATIRIM PROJELERİ 10.3.1-TARIM SEKTÖRÜ YATIRIMLARI Yeni Projeler 2011 de Bitenler 2011 A 02 01 80 Numaralı İdame, Yenileme ve Tamamlama Projesi : Projenin 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı İnşaat bölümünde %97 dir. Projenin 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı Makina-Teçhizat bölümünde %99 dur. 10.3.2-İMALAT SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI A-GIDA SANAYİİ Devam Eden Projeler 2011 den Sonraya Kalanlar 1994 C 01 00 40 Numaralı Fabrikaların Modernizasyonu ve Otomasyonu Projesi: Bu projenin amacı fabrikalarımızı yeni teknolojiye uygun makina tesisler ile teçhiz ederek, enerji ve personel tasarrufu sağlamak, daha kaliteli ürün elde etmek, kayıpları azaltmak ve maliyetleri düşürmektir. 2011 yılı için bu projeye 750.000,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 147

1994 yılında uygulamaya konulan bu proje için verilen ödenekler o yıl için talep edilenin çok altında kaldığından, fabrikaların modernizasyon ve otomasyon işleri planlanan zaman içerisinde tamamlanamayarak ileri yıllara sarkmaktadır. Bu proje için 2011 yılında verilen ödenekler ile Bor Şeker Fabrikası Ham Fabrika-Rafineri Otomasyonu için PLC- SCADA sisteminin güncelleşmesi ve yine Ereğli Şeker Fabrikasının Kireç Ocağı Otomasyonu işi tamamlanmıştır. Bu projede 2011 yılı ödeneğine göre %100 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. 1994 C 01 00 50 Numaralı Atık Su Arıtımı Projesi : 11.08.1983 tarih 18032 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2872 sayılı Çevre Kanunu ve buna dayalı olarak çıkarılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Şirketimize bağlı fabrikalarda Atık Su Arıtım Tesisleri kurma ve işletme yükümlülüğü getirmektedir. 1994 yılında yatırım programına, 1995 yılında ise uygulamaya alınan Atık Su arıtımı projesi ile öncelik sırasına göre tüm fabrikalarımıza Atık Su Arıtımı Tesisi yapılarak Çevre Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uyularak doğal çevrenin korunması amaçlanmıştır. 13.05.2006 tarih 26167 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 5491 sayılı Kanunun Geçici 4.maddesi gereği Atık Su Arıtım Tesisi olmayan sanayi kuruluşlarına; bu tesislerin kurulmasına ilişkin 2006/15 sayılı İş Termin Planı Genelgesi çerçevesinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığına İş Termin Planı sunma ve Atık Su Arıtım Tesislerini aynı Genelgede belirtilen süre içinde tamamlayarak işletmeye alma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu yükümlülük kapsamında tüm fabrikalarımız Mayıs 2007 tarihi itibariyle İş Termin Programını T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunmuştur. Bu meyanda fabrikalarımıza öncelik sırasına ve ödenek durumuna göre Atık Su Arıtım Tesisi kurulmasına başlanmış olup çalışmalar devam etmektedir. 2000 yılında Ereğli, 2005 yılında Yozgat, 2006 yılında Kırşehir ve Turhal, 2008 yılında Afyon ve Çorum Şeker Fabrikalarımızın Atık su Arıtım Tesisleri kurularak devreye alınmıştır. 2011 yılı programımızda bu proje için 10.723.000,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 148

Bu proje kapsamında; Yapımı gerçekleştirilen Eskişehir, Ankara, Kastamonu, Ilgın ve Burdur Şeker Fabrikalarımızın Atık su Arıtım Tesislerinin geçici kabulleri yapılmıştır. Atık su Arıtım Tesislerinin yapımları tamamlanan, ancak tam kapasitede öngörülen proses garantileri için gerekli deneme süresi tamamlanmayan Erzurum Şeker Fabrikamızın ihale bedelinin %15 lik kısmı ile Erzincan, Malatya ve Muş Şeker Fabrikalarımızın ise ihale bedelinin %20 lik kısımları ödenememiştir. Ayrıca aynı proje kapsamında Malatya ve Muş Şeker Fabrikalarımızın Çamur Susuzlaştırma Ünitesine 2 şer adet Belt Pres İlavesi Yapım işleri tamamlanmış, ancak tam kapasitede öngörülen proses garantileri sağlanamadığından ihale bedelinin Malatya Şeker Fabrikamızda %20 lik, Muş Şeker Fabrikamızda ise %25 lik kısımları ödenememiştir. Bu projede 2011 yılı ödeneğine göre %69 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. 1999 C 01 00 40 Numaralı Fabrika Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Projesi : Küçük ölçekli ve fabrika merkezine yakın kantarların kapatılarak kantar sayısının azaltılması, merkezde tesellümün arttırılması, sağlıklı fire tespiti ve bedeli ödenen ile işlenen pancar arasındaki farkın düşürülmesi amacıyla, fabrika meydanlarındaki tartma, boşaltma, silolama ve yan ürünlerin verilmesinde kolaylık sağlanması için takviye ve modernizasyon yatırımlarının yapıldığı projeye 2011 yılında revize 3.600.000,- TL ödenek tefrik edilmiştir. Söz konusu proje kapsamında; 2011 yılı içinde fabrika merkezlerindeki boşaltma ve silolama sistemlerini hızlandırmak, topraksız pancar alımı sağlamak üzere, Ankara ve Eskişehir Şeker Fabrikalarına Yer Silosu Sahası Yapılması, Burdur Şeker Fabrikasına 2 adet Yüzdürmeli Yer Silosu Yapılması ile Yüzdürmeli Yer Silolarına Elfa Başlıklı Borulama Sistemleri ve Aydınlatma Sisteminin Kurulması tamamlanmıştır. Muş Şeker Fabrikasının 1 adet Çukursuz 60 tonluk Elektronik Kantar Tesisi, Ankara Şeker Fabrikasına Pancar Kamyonu Park Sahası yapılmış ve Muş Şeker Fabrikasına Kameralı Kontrol Sistemi Kurulması (Mobese) hizmete sunulmuştur. Ayrıca, Burdur ve Erciş Şeker Fabrikaları için birer adet 60 tonluk Tek Platformlu Pancar Boşaltma Makinası İmalatı projesi tamamlanmıştır. 2011 yılı ödeneğine göre bu projede gerçekleşme oranı %99 dur. 149

2008 C 01 00 40 Numaralı Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi 22.07.2006 tarih 26236 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda fabrikalarımızdaki emisyon değerlerinin ve hava kalitesinin ölçülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde yapılması istenen çalışmalar kapsamında Emisyon ve Hava Kalitesi İyileştirme Projesi talebimiz T.C.Kalkınma Bakanlığınca kabul edilerek, 2008 yılı yatırım programımıza dahil edilmiştir. Yine Fabrikalarımız 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nin Ek 5 listesinin 1.Grup Tesisler: Yakma Tesisleri maddesine tabidir. Bu yönetmeliğin 5.maddesine göre hava emisyonu olan ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan şeker fabrikalarımızın çevre izninin alınması zorunlu kılınmıştır. Bu doğrultuda fabrikalarımızdaki emisyon değerlerinin ve hava kalitesinin ölçülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde yapılması istenen çalışmalar kapsamında fabrikalarımızda Baca Gazı ve Debi Ölçüm Cihazları ile Hava Kalitesi Ölçüm Cihazı, Buhar Kazanlarının Doğalgaza Dönüşümü, Desülfürizasyon Tesisi Kurulması, Akışkan Yataklı Kazan Kurulması ile Atık su Arıtım Tesislerinden çıkan Biyogazın değerlendirilmesi işlerinin yıllara sari olarak yapılması planlanmaktadır. 2011 yılı için bu projeye revize 8.300.000,- TL ödenek tefrik edilmiştir. 2011 yılı içinde Ereğli ve Kırşehir Şeker Fabrikalarımızın buhar kazanlarının doğalgaz kullanabilir hale dönüştürülmesi için dış tesisat, RMS-B ve iç tesisat yapım işleri gerçekleştirilmiştir. Burdur Şeker Fabrikamızda ise dış tesisat ve RMS-B yapım işi gerçekleştirilmiş ancak iç tesisat yapım işi ihalesi yapılan itiraz nedeniyle Kamu İhale Kurumu tarafından iptal edilmiştir. Bu projede 2011 yılı ödeneğine göre %70 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Yeni Projeler 2011 de Bitenler a) 2011 C 01 00 10 Numaralı Muhtelif İşler Projesi a.1) İnşaat Bu projeden 2011 yılı içinde ödenek tefrik edilen İnşaat işlerinden vazgeçilenlerin dışındakilerin ihaleleri yapılarak inşaatlar tamamlanmıştır. Bu projenin 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %75 tir. 150

a.2) Makina ve Teçhizat Proje kapsamında ana hatlar itibariyle; Muhtelif Şeker Fabrikalarımıza Derin Kuyu Açılması, İşçi Mutfağı Ocaklarının Doğalgaza Dönüşümü, Basınç Düşürme Ventili, Pancar Yoluna Manyetik Seperatör Montajı, Turbo Jeneratör Grubu Enerji İyileştirilmesi, Sıkılmış Küspe Taraklı Transportun Lastik Banta Dönüştürülmesi, 10 Tonluk Monoray Vinç, Kireç Ocağına Sabit Gaz Ölçüm Cihazı, Hava Kurutucu, Güneş Enerjisi Sistemi Kurulması, Kazan Dom Seviyelerinin ve Besleme Suyunun Otomatik Hale Getirilmesi, Difüzyon Tahrik Hız Kontrol Sistemi, Lojmanlar Tarafındaki Elektrik Hatlarının Yer Altına Alınması ve Aydınlatma Direklerinin Değişimi, 10 ton/h Buhar Kazanı, 2 Adet 1750 kg/şarj Kapasiteli Kristal Şeker Santrifüjü, 1 adet 60 tonluk Pancar Boşaltma Makinası, Rafineri Bilgisayarlarının Yenilenerek İklimlendirilmiş Ortama Taşınması, 2 Adet Dalgıç Pompa, Rafineri Kısmı Yük Asansörünün Yenilenmesi, 1 Adet Dizel Jeneratör Alımı, Küspe Kapısı Kamera Güvenlik Sistemi, Kazan Dairesi Havalandırma Sistemi işleri yaptırılmıştır. Afyon, Erzurum, Ilgın ve Malatya Şeker Fabrikalarımıza Kondense Suyu Soğutma Kuleleri, Bor ve Burdur Şeker Fabrikalarımıza Yüzdürme Suyu Titreşimli Pülp Tutucuları tesis edilmiştir. Afyon, Ankara, Bor, Burdur, Çorum, Elbistan, Ilgın, Kastamonu ve Turhal Şeker Fabrikalarımıza Mikrodalga Yoğunluk Ölçerler, Alpullu ve Kars Şeker Fabrikalarına Personel Devam Kontrol Sistemleri alınmıştır. Ankara, Bor ve Burdur Şeker Fabrikalarımıza ait Elektrik Motorlarının Frekans Sürücülü Sisteme Dönüştürülmesi sağlanmıştır. Erzurum, Ilgın ve Susurluk Şeker Fabrikalarımıza Çuval Ağzı Kıvırma ve Dikiş Makinaları, Erzincan ve Turhal Şeker Fabrikalarımıza Telefon Santralleri alınmıştır. Bor, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikalarımıza Çukursuz Kantar Tesisleri, Bor, Elbistan, Ereğli ve Ilgın Şeker Fabrikalarımıza Boru Hatları Yapımları ile Çorum, Eskişehir ve Ilgın Şeker Fabrikalarımızda Muhtelif Boru ve Yüzeylerin Paslanmaz Malzemeye Dönüştürülmesi İşleri bu proje kapsamında yaptırılmıştır. Genel Müdürlüğümüze Bilgi İşlem Ağı Eksiklerinin Tamamlanması (Bilgisayar, Sunucu ve Yan Donanımları ile İletişim Sistemi, Veri Tabanı ve Yazılımlarının Güncellenmesi, Yeni Lisans Alımı vs.) işleri yapılmıştır. 151

Projede yer alan makina ve tesislerin büyük bir bölümü tamamlanmış olup, 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %94 tür. a.3) Taşıt Alımı Projenin bu bölümü kapsamında 1 adet İtfaiye satın alınmış olup, 2011 yılı ödeneğine göre gerçekleşme oranı %98 dir. C-ELEKTRİKSİZ MAKİNA İMALAT SANAYİİ 2011 C 01 00 10 Numaralı Muhtelif İşler Projesi : Yeni Projeler 2011 de Bitenler a) 2011 C 01 00 10 Numaralı Muhtelif İşler Projesi : a.1) İnşaat Muhtelif işler projesi kapsamında Eskişehir Makina Fabrikası için 60.000,- TL lik revize ödenek tefrik edilmiş, inşaat yıl içinde tamamlanmış olup, ödeneğe göre %100 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. Makina Teçhizat : Muhtelif İşler projesi kapsamında yer alan makina ve teçhizatların tümü mübayaa edilmiş olup, mevcut 368.000,- TL lik ödeneğe göre %97 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. 10.4-TRANSFER HARCAMALARI (ARAZİ VE ARSALAR) 2011 yılında Ankara Şeker Fabrikası için tefrik edilen 133.000,- TL arazi ve arsa ödeneklerinden 116.000,- TL harcama yapılarak mevcut ödeneğe göre %87 oranında gerçekleşme sağlanmıştır. 152

2011 YILI YATIRIM VE TRANSFER HARCAMALARI TABLOSU (31.12.2011) 1.000 TL İşin 2011 Yılı 2011 Yılı Başlangıçtan 31.12.2011 Sonuna Kadar 2011 Yılı Fiili Başlama Revize Devrebaşı Proğramı Revize Proğramı Nakdi Harcama Fiziki Nakdi Harcama Tutarı 2011 Yılı Bitiş İlk Proje Tutarı Proje Tutarı Dış Dış Dış Gerçekleşme Harcama Dış Gerçekleşme Fiziki Proje no Proje Adı Yeri Tari h i Dış Toplam Dış Toplam Kre di Özkaynak Toplam Kre di Özkaynak Toplam Kre di Özkaynak Toplam % Toplamı Kre di Özkaynak Toplam % Harcama I-TARIM S EKTÖ RÜ Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 A 02 01 80 İdame Yenileme ve Tamamlama İnşaat Muhtelif 2011-2011 680 361 680 361 350 97 350 350 97 350 Makine - Teçhizat Muhtelif 2011-2011 320 639 320 639 634 99 634 634 99 634 Tarım Sektörü Toplamı: 0 1.000 0 1.000 0 0 1.000 0 0 1.000 0 0 984 98 984 0 0 984 98 984 II- İMALAT SANAYİİ A- Gıda Sanayii Devam Eden Projeler b) 2011'den Sonraya Kalanlar 1994 C 01 00 40 Fabrika Modernizasyonu ve Otomasyonu Muhtelif 1994-2014 10.580 139.614 10.580 139.614 500 750 208 34.615 25 34.615 748 100 748 1994 C 01 00 50 Atık Su Arıtımı Muhtelif 1994-2014 49.094 226.611 49.094 226.611 11.200 10.723 7.971 98.758 44 96.940 7.423 69 9.652 1999 C 01 00 40 Fab.Meydan Tesisleri Takviye ve Modernizasyonu Muhtelif 1999-2014 60.422 60.422 3.600 3.600 33.321 55 33.321 3.580 99 4.173 2008 C 01 00 40 Emisyon ve Hava Kalitesi iyileştirme Muhtelif 2008-2014 76.877 76.877 8.300 8.300 8.972 12 8.972 5.786 70 5.786 Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 C 01 00 10 Muhtelif İşler İnşaat Muhtelif 2011-2011 1.500 1.500 1.500 1.500 1.120 75 1.120 1.120 75 1.120 Makine - Teçhizat Muhtelif 2011-2011 10.192 10.479 10.192 10.479 1.560 9.844 94 7.416 1.560 9.844 94 7.416 Taşıt (1 adet ) Elazığ 220 220 220 220 215 98 215 215 98 215 Gıda Sanayi Toplamı: 59.674 515.436 59.674 515.723 0 0 35.512 0 0 35.572 0 9.739 186.845 36 182.599 0 1.560 28.716 81 29.110 C- Elektriksiz Makina İmalat Sanayii Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 C 01 00 10 Muhtelif İşler İnşaat 2011-2011 60 60 60 60 60 100 60 60 100 60 Makine - Teçhizat Muhtelif 2011-2011 368 368 368 368 356 97 319 356 97 319 Elektriksiz Makina İmalat Sanayi Toplamı: 0 428 0 428 0 0 428 0 0 428 0 0 416 97 379 0 0 416 97 379 D- Meslek Bilim Ölçü Kont.Optik Don.İmal.Sanayii Yeni Projeler a) 2011'de Bitenler 2011 C 01 00 10 Muhtelif İşler İnşaat E.M.A.F. 2011-2011 10 0 10 0 0 0 Makine - Teçhizat E.M.A.F. 2011-2011 50 0 50 0 0 0 Mes.Bil.Ölçü Kont.Optik Don.İmal.San.Toplamı: 0 60 0 0 0 0 60 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 İmalat Sanayi Toplamı: 59.674 515.924 59.674 516.151 0 0 36.000 0 0 36.000 0 9.739 187.261 36 182.978 0 1.560 29.132 81 29.489 Genel Toplam : 59.674 516.924 59.674 517.151 0 0 37.000 0 0 37.000 0 9.739 188.245 36 183.962 0 1.560 30.116 81 30.473 Transfer Harcamaları Arazi ve Arsalar Muhtelif 2011-2011 0 133 0 133 116 87 116 116 87 116 153

11-MALİ DURUM MALİ DURUM (Bin TL) Yıllar Yedekler Ödenmiş Sermaye Öz Kaynaklar 2007 643.499 1.981.406 2.572.990 2008 591.052 2.039.741 2.576.183 2009 583.076 2.048.041 2.563.022 2010 583.076 2.117.997 2.573.091 2011 583.076 2.117.997 2.438.208 154

SABİT KIYMETLER (Bin TL) Yıllar Kayıtlı Kıymetleri Birikmiş Amortismanları 2007 1.944.568 1.239.800 2008 1.958.960 1.270.173 2009 1.972.747 1.306.444 2010 1.981.551 1.337.532 2011 2.004.420 1.370.479 155

11.1-MALİ BÜNYE ANALİZİ Şirketimizin 2011 yılı itibariyle mali durumunu belirten bilanço özeti 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıya çıkarılmıştır. 2010 Yılı 2011 Yılı A K T İ F TL % TL % I-DÖNEN VARLIKLAR 1- Hazır Değerler 52.109.663,38 1,4 8.815.355,90 0,2 2- Menkul kıymetler 3- Ticari alacaklar 257.527.658,29 6,7 301.236.858,50 7,3 4- Diğer alacaklar a) Hazine b) Diğer 1.479.486,34 2.807.577,61 0,1 5- Stoklar a) Stoklar 2.407.561.866,69 62,6 2.663.276.804,53 64,7 b) Verilen sipariş avansları 49.118,31 17.901,14 6- Yıllara yaygın inşaat ve onar.maliyeti 7- Gelecek aylara ait gider ve gel.tahak. 12.437.269,44 0,3 13.809.896,16 0,3 8- Diğer dönen varlıklar 28.769.251,50 0,8 21.764.619,89 0,5 Toplam : 2.759.934.313,95 71,8 3.011.729.013,73 73,1 II-DURAN VARLIKLAR 1- Ticari alacaklar 436.600.831,51 11,3 467.590.265,85 11,4 2- Diğer alacaklar a) Hazine 3.469.916,36 0,1 3.222.016,35 0,1 b) Diğer 3- Mali duran varlıklar a) Bağlı menkul kıymetler 278.821,18 288.871,77 b) İştirakler c) Bağlı Ortaklıklar 4- Maddi duran varlıklar a) Maddi duran varlıklar 1.981.551.390,37 51,5 2.004.419.537,42 48,7 b) Maddi duran var.amortismanı -1.337.532.486,30-34,8-1.370.478.690,03-33,3 5-Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahak. 36.945,52 32.562,30 6- Diğer duran varlıklar a) Diğer duran varlıklar 6.650.486,25 0,2 6.699.064,41 0,1 b) Diğer duran varlık.amortismanı -5.505.046,48-0,1-5.697.235,68-0,1 Toplam : 1.085.550.858,41 28,2 1.106.076.392,39 26,9 Genel Toplam : 3.845.485.172,36 100,0 4.117.805.406,12 100,0 156

2010 Yılı 2011 Yılı P A S İ F TL % TL % I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar 500.000.000,00 13,0 805.025.000,00 19,6 2- Ticari borçlar 647.688.650,73 16,9 704.900.858,83 17,1 3- Diğer borçlar 1.902.481,35 0,1 2.950.908,46 0,1 4- Alınan avanslar 4.833.771,86 0,1 7.763.575,15 0,2 5- Yıllara yaygın inşaat ve onarım.maliyeti 6- Ödenecek vergi ve diğer yük. 31.371.425,41 0,8 58.323.253,95 1,4 7- Borç ve gider karşılıkları 66.270.462,22 1,7 76.343.027,44 1,9 8- Gelecek aylara ait gider ve gelir tahakkuk. 684.785,15 1.942.757,52 9- Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar 1.497,60 1.620.732,53 Toplam : 1.252.753.074,32 32,6 1.658.870.113,88 40,3 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1- Mali Borçlar 2- Ticari borçlar 1.599.032,44 778.370,92 3- Diğer borçlar 9.265,80 7.131,80 4- Alınan avanslar 5- Borç ve gider karşılıkları 17.995.773,51 0,5 19.905.318,33 0,5 6- Gelecek yıllara ait gider ve gelir tahakkuk. 36.556,01 36.258,60 7- Diğer yabancı kaynaklar Toplam : 19.640.627,76 0,5 20.727.079,65 0,5 Yabancı Kaynaklar Toplamı : 1.272.393.702,08 33,1 1.679.597.193,53 40,8 III-ÖZ KAYNAKLAR 1- Ödenmiş Sermaye 2.117.996.728,00 55,1 2.117.996.728,00 51,4 2- Sermaye yedekleri - Yeniden değerleme artışı - Diğer sermaye yedekleri 3- Kâr yedekleri 583.075.512,12 15,2 583.075.512,12 14,2 4- Geçmiş Yıl Zararı -68.230.874,77-1,8-127.980.769,84-3,1 5- Kâr ve Zarar -59.749.895,07-1,6-134.883.257,69-3,3 Toplam : 2.573.091.470,28 66,9 2.438.208.212,59 59,2 Genel Toplam : 3.845.485.172,36 100,0 4.117.805.406,12 100,0 Yukarıdaki bilanço tablosunun tetkikinden de anlaşılacağı gibi 2011 yılında toplam kaynaklarımız 4.117.805.406,12 TL dir. Bunun 2.438.208.212,59 TL si öz, 1.679.597.193,53 TL si yabancı kaynaklara aittir. Yıl sonu itibariyle kaynaklarımızın, 3.011.729.013,73 TL si dönen varlıklara, 1.106.076.392,39 TL si ise duran varlıklara aittir. 157

11.2-MALİ ORANLAR Mali durumumuzla ilgili bazı oranlar özet olarak aşağıda gösterilmiştir. Söz konusu oranlar Şirketimizin kaynakları, varlıkları, likiditesi ve kârlılığı ile alâkalıdır. MALİ ORANLAR (2011 Yılı) A-Kaynaklarla İlgili Oranlar 1-Mali Yeterlilik (Finansman) Öz Kaynaklar 2.438.208.212,59 = % 59,21 Toplam Kaynaklar 4.117.805.406,12 Öz Kaynaklar 2.438.208.212,59 = % 145,17 Yabancı Kaynaklar 1.679.597.193,53 2-İç Kaynaklar (Otofinansman) Yedekler ve Özel Karşılıklar 583.075.512,12 = % 27,53 Ödenmiş Sermaye 2.117.996.728,00 B- Varlıklarla İlgili Oranlar Maddi Duran Varlıklar (Net) 633.940.847,39 = % 15,40 Aktif Toplam 4.117.805.406,12 C- Likidite Hazır Değerler(Para ve Kıymetli Evrak) 8.815.355,90 = % 0,53 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 1.658.870.113,88 Dönen Varlıklar 3.011.729.013,73 = % 181,55 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 1.658.870.113,88 D-Stok Dönüş Hızı Satışların Maliyeti 2.123.311.693,16 = 0,84 Ortalama Stoklar 2.535.419.335,61 158

11.3-HAZİNEDEN OLAN BORÇ VE ALACAKLARIMIZ TL 10.3.1-HAZİNEYE OLAN BORÇLARIMIZ Uzun ve Kısa Vadeli a-diğer Borçlarımız Toplamı : - 10.3.2-HAZİNEDEN OLAN ALACAKLARIMIZ Görev Zararları 1- Yurtiçi satışları (Dahilde İşleme Rejimi kapsamında) 823.053,94 2- İhraç şekerleri 2.398.962,41 Alacaklarımız Toplamı : 3.222.016,35 11.4- SERMAYE DURUMU Şirketimiz sermayesi 2.117.996.728,- TL olup, tamamı ödenmiştir. 11.5-GÖREV ZARARLARI TETKİKLERİ 11.5.1-İHRAÇ ŞEKERİ GÖREV ZARARI 10.06.1992 tarih 21254 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 8.6.1992 tarih ve 92/3114 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile, mamullerinde şeker kullanan Dahilde İşleme Rejimi kapsamında belge almış imalatçı-ihracatçı firmalara, Dünya borsa fiyatları baz alınarak satılan şekerler için Şirketimiz görevlendirilmiş olup, bu görevden doğacak zararın da 233 sayılı K.H.K. nin 35 inci maddesine göre Hazine tarafından karşılanması kararlaştırılmıştır. Söz konusu Bakanlar Kurulu kararına istinaden İmalatçı ihracatçı firmalara 2003 ve daha önceki yıllarda satılan şekerlerden 03.07.2009 tarih ve 2 sayılı inceleme raporuna bağlanan 7.180,45 TL ile kapatma belgesi gelen ve 29.09.2011 tarihinde incelemesi tamamlanan 25.331,92 TL olmak üzere toplam 32.512,37 TL Hazineden tahsil edilmiş olup, 31.12.2011 tarihi itibariyle soruşturma ve dava sonucuna göre işlem yapılacak 3.222.016,35 TL görev zararı alacağımız bulunmaktadır. 11.6- GENEL MALİ DURUM 2010 yılına göre; 2011 yılında maddi duran varlıklarımızda amortismanlar tenzil edildikten sonra 10.078.056,68 TL lik bir azalış olmuştur. Stoklarımız 255.714.937,84 TL artarak 2.663.276.804,53 TL, Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklarımız toplamı ise 407.203.491,45 TL artarak 1.679.597.193,53 TL olmuştur. 159

11.7-FİNANSMAN DURUMU 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Bağlı Ortaklıkları ve özelleştirme kapsam ve programındaki kuruluşların düzenledikleri Yıllık Yatırım ve Finansman Programları, ilgili mercilerin tasvibinden geçtikten sonra Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmektedir. Bu doğrultuda 2012 Yılı Yatırım ve Finansman Programımız 11.10.2011 tarih 2011/2305 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilmiştir. 2011 yılında üreticiden satınalınan 8.950.720,870 ton pancar için 1.170.694.321,73 TL bedel tahakkuk ettirilmiş, tahakkuk ettirilen pancar bedelinin 522.648.515,33 TL si ayni ve nakdi avans olarak Aralık 2011 ayı sonuna kadar üreticilere ödenmiş olup, bakiye 648.045.806,40 TL si ise 2012 yılında ödenecektir. 160

12-BİLANÇO Şirketimizin 2011 Yılı Bilançosu 134.883.257,69 TL zararla kapanmıştır. 12.1-BİLANÇO TANZİM ESASLARI Şirketimiz, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 08.10.2007 tarih 2007/57 sayılı ve 12.08.2008 tarih 2008/50 sayılı kararları ile özelleştirme programına alınarak 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamına dahil edilmiş ve ana sözleşmemiz, 4046 sayılı Kanunun 20/A maddesi gereğince bu Kanun hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla yeniden düzenlenmiştir. Ana Sözleşmemiz, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca 13.12.2007 tarihinde tescil edilmiş ve 17.12.2007 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 6959 sayılı nüshasının 297, 298 ve 299.sayfalarında yayımlanmıştır. 2011 yılı hesap dönemine ait bilanço ve gelir tablosu; Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tanzim edilmiştir. 2011 yılı faaliyet dönemi 134.883.257,69 TL zararla kapanmış olup, 2011 yılı Bilançosu ve Gelir Tablosunun hazırlanmasında aşağıda arz ve izah edilen esaslar dikkate alınmıştır. 1-2011 yılı faaliyet döneminde ticari bankalardan kullanılan kredilere ilişkin ödenen kredi faizlerinden pancar tedarik maliyeti ile yatırımların maliyetine verilenler haricindeki doğrudan gider yazılan faizler gelir tablosu hesaplarına finansman gideri olarak intikal ettirilmiştir. 2-Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri gereğince yan ürün olarak elde edilen melas ve yaş pancar posası üretim değerleri ile gider karşılığı tahsil edilen paralar şeker üretim maliyetinden düşülmüş, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun önceki yıllardaki önerileri de dikkate alınarak faaliyet giderlerinden melasa isabet eden giderler şeker maliyetine ilave edilmiştir. Ayrıca, 2011 yılında fabrikalarımızın tüm bölgelerinde pancar üreticilerinin teslim ettikleri net pancarın %20 si nispetinde yaş pancar posası dağıtılarak tutarı pancar maliyetine intikal ettirilmiştir. 3-2011 yılı faaliyet döneminde Alkol Fabrikaları ve Satış Mağazalarının 2011 yılı kâr ve zarar bakiyeleri dönem kâr ve zararına intikal ettirilmiştir. 161

12.2-AKTİF HESAPLAR (VARLIKLAR) Şirketimizin Varlıkları 4.117.805.406,12 TL olup, bunun 3.011.729.013,73 TL si Dönen, 1.106.076.392,39 TL si ise Duran Varlıklarımıza aittir. 2011 yılı bilançomuzun Aktifinde yer alan değerler ile 2010 yılı değerleri ana gruplar itibariyle karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı VARLIKLAR (NET) TL TL I- DÖNEN VARLIKLAR A- Hazır Değerler 52.109.663,38 8.815.355,90 B- Menkul Kıymetler - - C- Ticari Alacaklar 257.527.658,29 301.236.858,50 D- Diğer Alacaklar 1.479.486,34 2.807.577,61 E- Stoklar 2.407.610.985,00 2.663.294.705,67 F- Yıllara Yaygın İnş.ve - - Onr.Maliyeti G- Gelecek Aylara Ait Gid.ve 12.437.269,44 13.809.896,16 Gel.Tah. H- Diğer Dönen Varlıklar 28.769.251,50 21.764.619,89 Dönen Varlıklar Toplamı 2.759.934.313,95 3.011.729.013,73 II- DURAN VARLIKLAR A- Ticari Alacaklar 436.600.831,51 467.590.265,85 B- Diğer Alacaklar 3.469.916,36 3.222.016,35 C- Mali Duran Varlıklar 278.821,18 288.871,77 D- Maddi Duran Varlıklar 644.018.904,07 633.940.847,39 E- Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0,08 0,08 F-Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 438.110,86 326.914,36 G- Gelecek Yıllara Ait Gid.ve 36.945,52 32.562,30 Gel.Tah. H- Diğer Duran Varlıklar 707.328,83 674.914,29 Duran Varlıklar Toplamı 1.085.550.858,41 1.106.076.392,39 Varlıklar Toplamı 3.845.485.172,36 4.117.805.406,12 Bilançomuzun varlıklar bölümünde yer alan hesaplarla ilgili açıklamalar aşağıda sırasıyla belirtilmiştir. 162

12.2.1-DÖNEN VARLIKLAR Bu grupta aşağıdaki hesaplarımız yer almaktadır. A- Hazır değerler B- Menkul kıymetler C- Ticari alacaklar D- Diğer alacaklar E- Stoklar F- Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri G- Gelecek aylara ait gider ve gelir tahakkukları H- Diğer dönen varlıklar 12.2.1.1-HAZIR DEĞERLER 2011 yılı sonu itibariyle hazır değerlerin tamamı kasa ve bankalardaki paralar ile yoldaki paralardan oluşmaktadır. Ayrıntılı olarak 2010 ve 2011 yılı hazır değerler mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Hesaplar TL TL Hazır Değerler a- Kasalarda 108.845,11 158.960,37 b- Bankalarda 52.000.329,00 8.655.636,10 Diğer Hazır - - Değerler Pul kasası - - Yoldaki paralar 489,27 759,43 Toplam 52.109.663,38 8.815.355,90 12.2.1.2-TİCARİ VE DİĞER ALACAKLAR 2011 yılı bilançosunda kayıtlı olup, vadesi bir yıla kadar olan ticari alacaklarımız tutarı 301.236.858,50 TL ile diğer alacaklarımız tutarı 2.807.577,61 TL olmak üzere toplam alacaklarımız tutarı 304.044.436,11 TL nin detayı 2010 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. 163

2010 Yılı 2011 Yılı Hesabın Adı TL TL Ticari Alacaklar - Yurtiçi alıcıları 250.141.587,99 293.140.048,00 - Yurtdışı alıcıları - - - Müteahhitler - - - Verilen depozito ve teminatlar 5.847.264,71 6.354.338,04 - Diğer Ticari Alacaklar 1.538.805,59 1.742.472,46 - Şüpheli Ticari Alacaklar 16.415.707,05 17.784.687,66 Toplam 273.943.365,34 319.021.546,16 Şüpheli Ticari Alacak.Karşılığı (-) 16.415.707,05 17.784.687,66 Ticari Alacaklar Toplamı 257.527.658,29 301.236.858,50 Diğer Alacaklar - Personelden alacaklar 1.304.230,74 1.560.257,37 - Diğer çeşitli alacaklar 175.255,60 1.247.320,24 - Şüpheli Diğer Alacaklar 88.391,97 107.606,04 Toplam 1.567.878,31 2.915.183,65 Şüpheli Diğer Alacak. Karşılığı (-) 88.391,97 107.606,04 Diğer Alacaklar Toplamı 1.479.486,34 2.807.577,61 Alacaklar Toplamı 259.007.144,63 304.044.436,11 12.2.1.2.1-YURTİÇİ ALICILARDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtiçi alıcılardan olan 293.140.048,00 TL alacağının, 292.994.739,00 TL si şeker alıcılarından olan alacakları (vadeli şeker bedeli), 145.309,00 TL si ise makina fabrikası imalatından olan alacakları ifade etmektedir. 12.2.1.2.2-YURTDIŞI ALICILARINDAN ALACAKLAR Şirketimizin yurtdışından alacağı bulunmamaktadır. 12.2.1.2.3-VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR Bu hesapta kayıtlı 6.354.338,04 TL nin 24.661,59 TL fabrika ve teşkilatımızca bir akdin karşılığı olarak üçüncü şahıslara verilmiş bulunan depozito ve teminat tutarlarını, 6.329.676,45 TL ise ihtirazı kayıtla yatırılan para ve teminatları ifade etmektedir. 12.2.1.2.4-DİĞER TİCARİ ALACAKLAR Bu hesapta 2011 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacaklarımız 1.742.472,46 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. 164

Açıklama TL Sosyal Güvenlik Kurumu 2.271,53 Kamu İşletmeleri ve Mahalli İdareler 13.778,87 Pancar Avansı 514.762,37 Müteahhitler 769.217,98 İhracı Gerçekleşmeyen Şeker Bedeli 103.882,33 Toplam : 1.403.913,08 Diğer Alacaklar Konya Deneme İstasyonu Pancar Bedeli 24.401,52 Etimesgut Şekerspor (Kira, Su, Elektrik vb.) 139.904,61 Ali Yıldırım Varisleri (Rücuen tazminat alacağı) 17.543,25 İş Bankası Erciş Şubesi (Fatura bedeli) 14.217,84 Şeker Öğrenci Yurdu (Elektrik ve Buhar) 7.668,95 Yurtiçi Gerçek Kişiler (Telefon,elektrik,yemek,su, vb.) 47.348,37 Yurtiçi Tüzel Kişiler ( Bankamatik, ATM kira ücreti. elektrik vb.) 87.474,84 Toplam : 338.559,38 Genel Toplam : 1.742.472,46 12.2.1.2.5-PERSONELİMİZDEN ALACAKLAR Bu hesaptaki 1.560.257,37 TL nin tümü, Merkez ve taşra teşkilatımızda çalışan personelimizin maaş ve ücretlerinden kesilmek üzere çeşitli nedenlerle Şirketimize borçlanan ve müteakip ayda tahsili gereken alacaklarımızı ifade etmektedir. 12.2.1.2.6-DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR Bu hesapta 2011 yılı sonu itibariyle kayıtlı alacağımız 1.247.320,24 TL olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. Açıklama TL Ray Sigorta Hasar Bedeli 833.001,69 Erciş Şeker Fabrikası- Kasa Açığı 134.909,32 Promosyon Bedeli 46.250,00 Sözleşme ve Karar Damga Vergisi 15.029,88 Ankara Afet ve Acil Durum İl Müdürlüğü 34.295,52 Ankara Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı 4.339,86 Kaçak Şeker Analiz Ücreti 6.273,87 Gerçek ve Tüzel Kişiler (Şeker, yemek, misafirhane, yatak, analiz ücreti, vb.) 173.220,10 Toplam : 1.247.320,24 165

12.2.1.3-STOKLAR 2011 yılı sonu itibariyle 2.663.294.705,67 TL tutarındaki stoklarımız 2010 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda tabloda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Miktarı Tutarı Miktarı Tutarı Stokların Detayı Ton TL Ton TL 1- İlk Madde ve Malzeme A- Tohum Ambarı - Pancar tohumu 10.244.203,75 4.771.911,12 - Diğer tohumlar 0,00 0,00 Toplam : 10.244.203,75 4.771.911,12 B- Malzeme Ambarı - İşletme malzemesi 42.665.976,48 49.823.835,54 - Yardımcı malzeme - Ambalaj malzemesi 1.994.831,22 1.884.506,99 - Yedekler 77.413.927,64 88.269.239,25 - Ziraat alet ve yedekleri 3.622.768,99 3.886.093,00 - Diğer malzeme 11.724.332,21 13.032.834,30 Toplam : 137.421.836,54 156.896.509,08 İlk Madde ve Malzeme Toplamı : 147.666.040,29 161.668.420,20 2- Yarı Mamüller - Ham şeker - Mak.Fab.ile atöl.yar.mamül. 3.707.003,18 4.641.879,44 Yarı Mamuller Toplamı : 3.707.003,18 4.641.879,44 3- Mamüller - Normal kristal şeker 1.389.662,050 2.163.456.655,41 1.390.182,450 2.328.021.229,41 - Küp şeker 9,100 20.438,60 70,050 145.500,86 - Yan ürünler - Melas 252.512,764 54.443.890,22 163.904,533 42.844.077,24 - Yaş küspe 205.088,380 3.397.199,09 144.192,409 3.936.759,42 - Konsantre şlempe 1.762,280 17.622,80 26,000 260,00 - Potasyum sülfat - Alkol (Lt.) 2.156,564 3.759.106,71 1.083,559 1.879.974,86 - Füzel Yağı 9,924 10.688,15 4,050 4.579,33 - Bioetanol 160,000 279.216,36 160,000 279.216,36 - Diğer mamüller - Makina Fab.ve atölye mamül. 12.845.067,93 12.342.773,40 - İşlenmiş ve ilaçlanmış tohum 17.264.379,85 20.244.384,09 - Diğer tohumlar 0,00 0,00 Mamuller Toplamı : 2.255.494.265,12 2.409.698.754,97 4- Ticari Mallar - İthal şekeri - Sun'i gübre 12.190,52 10.733,34 - Kantin emtiası 241.927,66 247.678,49 - Melas Ticari Mallar Toplamı : 254.118,18 258.411,83 5-Diğer Stoklar - Yoldaki mallar 435.138,80 1.359.700,57 - Satın alınan mallar ve tedarik gid 85.645.000,00 - Satılan mallar ve tedarik gid - Elden çıkarılacak stok ve hurda. 5.301,12 4.637,52 Diğer Stoklar Toplamı : 440.439,92 87.009.338,09 6-Verilen Sipariş Avansları - Yurtiçi Sipariş Avansları 49.118,31 17.901,14 - Yurtdışı Sipariş Avansları Verilen Sipariş Avansları Toplamı: 49.118,31 17.901,14 Stoklar Genel Toplamı: 2.407.610.985,00 2.663.294.705,67 166

2010 yılına göre 2011 yılı stok değerleri %10,62 oranında artmış olup, artış tutarı 255.683.720,67 TL dir. Şirketimizin 31.12.2011 tarihi itibariyle şeker stokları 1.390.252,500 ton olup, şeker cinslerine göre miktar ve dönem ağırlıklı ortalama maliyetleri üzerinden değerleri ve stok harekatı aşağıda gösterilmiştir. a) Şeker Stok Harekatı Miktar Yerli Şekerler Ton A- Devir Stok ve Girişler 1-2010 yılından devreden Yerli şekerler 1.389.671,150 Devir Toplamı 1.389.671,150 2-2011 yılında pancardan üretilen 1.214.500,000 3-2011 yılında Ham şekerden üretilen 4-2011 yılında Geçmiş Yıl Küp tozundan Üretilen Küp Şeker 410,000 5- Envanter fazlası 22,150 6-Sair Girişler (x1) 390,000 Girenler Toplamı 1.215.322,150 Devir ve Girenler Toplamı 2.604.993,300 B- 2011 Yılı Yerli Şeker Satışı 1- Dahili satışlar - Yerli şeker 1.144.518,050 - Ham şeker 2- Harici satışlar Yerli şeker 19.250,000 Toplam 1.163.768,050 3- Sair Çıkışlar (x2) 50.972,750 Çıkışlar Toplamı 1.214.740,800 2012 Yılına Devreden Stok 1.390.252,500 (x1)- Sair girişlerin; 390 tonu tasfiyeye tabi tutulan avaryalı şekerden elde edilen temiz şekeri ifade etmektedir. (x2)- Sair çıkışların; 410 tonu küp şeker imaline verilen kristal şekeri, 0,450 tonu imha edilen kristal şekeri, 103 tonu normal avaryayı, 459,300 tonu tasfiyeye tabi tutulan avaryalı şekeri, 50.000,000 tonu ise Afrika kıtasının doğusunda yaşanan kuraklık afeti nedeniyle hibe edilen şeker bedelini ifade etmektedir. 167

b) Şeker Stok Miktar ve Değerleri Miktar Tutarı Cinsi Ton TL Yerli Şekerler A Kotası kristal şeker 1.041.973,100 1.784.795.722,99 B Kotası kristal şeker 49.950,000 62.857.080,00 C Şekeri (üretimden) 35.040,200 29.500.344,38 C Şekeri (A'dan aktarılan) 263.219,150 450.868.082,04 Küp Şeker 70,050 145.500,86 Toplam 1.390.252,500 2.328.166.730,27 2011 yılı stoklarımızın değerleri ile artış ve azalışları ana gruplar itibariyle 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Fark Stok Grupları TL TL TL İlk madde ve malzeme 147.666.040,29 161.668.420,20 14.002.379,91 Yarı mamuller 3.707.003,18 4.641.879,44 934.876,26 Mamuller 2.255.494.265,12 2.409.698.754,97 154.204.489,85 Ticari mallar 254.118,18 258.411,83 4.293,65 Diğer stoklar 440.439,92 87.009.338,09 86.568.898,17 Verilen sipariş avansları 49.118,31 17.901,14-31.217,17 Toplam : 2.407.610.985,00 2.663.294.705,67 255.683.720,67 Ambarlardaki stoklarımızın sayımı yapılarak kayıtlarla fiili mevcutlar arasındaki eksik ve fazlalıklar tespit edilmiş olup, bu farklılıklar her yıl olduğu gibi ilgili hesaplara intikal ettirilmek suretiyle kayıtlarımız düzenlenmiştir. 12.2.1.3.1-VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI 31.12.2011 tarihi itibariyle 17.901,14 TL ye ulaşan bu hesap kısa vadeli yurtiçi sipariş avanslarını ifade etmektedir. Söz konusu hesabın detayı 2010 yılı bilanço rakamları ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. Verilen avanslar daha ziyade mal ve hizmet alımları dolayısıyla satıcılara malın teslimi veya hizmetlerin ifasından önce ödenen kısa vadeli alacaklarımızı göstermekte olup, bilahare normal olarak mal veya hizmet maliyetlerine dönüşecek olan para ve benzeri değerleri kapsamaktadır. 168

2010 Yılı 2011 Yılı Verilen Sipariş Avanslarının Detayı TL TL A- Yurtiçi Sipariş Avansları - Diğer avanstan borçlular 49.118,31 17.901,14 Toplam 49.118,31 17.901,14 B- Yurtdışı Sipariş Avansları - - Genel Toplam 49.118,31 17.901,14 12.2.1.4-GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI Bu bölümde yer alan 13.809.896,16 TL 2010 yılı bilanço değerleri üzerinden karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL Açıklama A-Gelecek Aylara Ait Giderler Kira Giderleri 65.009,91 2.307,90 Vergi Resim ve Harç Giderleri 197.178,91 201.327,03 Memur ve Sözleşmeli Personel 14 Günlük İstihkakları 3.213.680,84 2.355.234,08 Değerleme Farkları 253.374,04 658.898,20 Önceki Kampanya İle İlgili Buhar Bedeli 1.654.646,38 715.152,23 Önceki Kampanya İle İlgili Elektrik Bedeli 417.188,83 76.207,08 Önceki Kampanya İle İlgili Su Bedeli 65.577,47 2.998,10 Fabrika Dışı Depolara Ait Stok Giderleri 32.905,65 Üreticilere Verilen Bedelli Şeker Giderleri 138.573,77 205.536,32 Maliyet Kesirleri (Alkol) 243,87 Zirai Faaliyetlere Ait Giderler 2.964,03 Bankamatikle Öd.Üzere Bankalara Yat.Personel Ücr.ve Avans. 5.978.387,74 5.678.150,00 Ödendiğinde Zarar Kaydedilecek Sosyal Güvenlik Kesin. 9.008,72 Diğer Gelecek Aylara Ait Giderler Kantar Arsası Kira Gideri 52.658,46 Burdur Fabrika Dışı Depolara Ait Stok Giderleri 136.365,25 Memur ve Sözleşmeli Personel 14 Günlük İstihkakları 1.085.642,62 Kampanyanın Ertesi Yıla Sirayeti Dolayısıyla Yapılan Giderler 1.303.557,11 Diğer 7.865,27 2.922,82 Diğer Gelecek Aylara Ait Giderler Toplamı 7.865,27 2.581.146,26 Toplam 12.036.361,56 12.477.201,07 B-Gelir Tahakkukları Elfa İle Pancar Boşaltma Ücreti 44.047,50 183.203,20 Pancar Boşaltma Makinası İle Boşaltma Ücreti 273.592,94 414.620,72 Pancar Kuyruğu Bedeli 62.957,76 113.880,64 Banka Faiz Gelirleri 9.370,42 326,43 Yaş Küspe Bedeli 0,00 619.340,05 Diğer Gelir Tahakkukları 10.939,26 1.324,05 Toplam 400.907,88 1.332.695,09 Genel Toplam 12.437.269,44 13.809.896,16 169

Gelecek aylara ait giderler, müteakip hesap döneminde ilgili gider hesaplarına borç kaydedilecek cari dönemde yapılan peşin ödemeleri kapsamaktadır. Gelir tahakkukları hesabında görülen 1.332.695,09 TL ise üçüncü şahıslardan tahsili veya bunlar hesabına kesin borç kaydı hesap döneminden sonraki dönemde yapılacak cari döneme ait gelirleri ifade etmektedir. 12.2.1.5-DİĞER DÖNEN VARLIKLAR Bu gruba giren diğer dönen varlıkların tutarı 2010 yılı ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Diğer Dönen Varlıklar TL TL A- Devreden K.D.V. 26.741.458,74 16.475.581,48 B- Tecil Edilebilir K.D.V. 1.497,60 1.620.722,25 C-Geçici Kurumlar Vergisi D- Tevkif Edilen Gelir Vergisi 1.666.587,60 108.528,09 E- İş Avansları 1.700,00 1.844.209,36 F- Personel Avansları 347.039,94 1.704.611,09 G- Sayım ve Tesellüm Noksanlıkları 10.967,62 10.967,62 H- Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Toplam : 28.769.251,50 21.764.619,89 I- Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) - - Genel Toplam : 28.769.251,50 21.764.619,89 12.3-DURAN VARLIKLAR 12.3.1-TİCARİ ALACAKLAR Vadesi 12 ayı aşan alacaklarımız 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Alacaklar TL TL Ticari Alacaklar Yurtiçi alıcılar 436.351.370,00 467.247.569,50 Yurtdışı alıcılar Verilen depozito ve teminatlar 249.461,51 342.696,35 Diğer ticari alacaklar Sipariş avansları Toplam : 436.600.831,51 467.590.265,85 Diğer Alacaklar Hazineden Alacaklar - Yurtiçi satışları görev zararı 1.070.953,95 823.053,94 - İhraç şekerleri görev zararı 2.398.962,41 2.398.962,41 Toplam : 3.469.916,36 3.222.016,35 Genel Toplam : 440.070.747,87 470.812.282,20 170

470.812.282,20 TL olan uzun vadeli alacaklarımızın 467.247.569,50 TL si vadesi 1 yılı aşan vadeli şeker bedelinden alacakları, 342.696,35 TL olan Verilen Depozito ve Teminatların 281.843,31 TL muhtelif şahıs ve firmalara verilen depozitoları, 60.844,00 TL si İhtirazı Kayıtla Yatırılan Para ve Teminatları, 9,04 TL ise bloke edilen arazi ve arsa istimlak bedellerini 3.222.016,35 TL ise yurtiçi satışları görev zararı ile ihraç şekerleri görev zararı olarak Hazine Müsteşarlığından olan alacağımızı ifade etmektedir. 12.3.2-MALİ DURAN VARLIKLAR 12.3.2.1-BAĞLI MENKUL KIYMETLER Bu hesapta görülen 288.871,77 TL nin 19.731,38 TL si Pankobirlik, 269.140,39 TL si ise Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatiflerindeki sermaye paylarımızı göstermektedir. 12.3.3-MADDİ DURAN VARLIKLAR 2011 yılı sonu itibariyle maddi duran varlıklar hesabında yer alan sabit kıymetlerimizin kayıtlı kıymeti 2.004.419.537,42 TL olup, bu tutardan birikmiş amortismanlar tutarı 1.370.478.690,03 TL nin düşülmesi sonucu net değerleri 633.940.847,39 TL dir. Birikmiş amortismanlar toplamı maddi duran varlıklarımızın %68,37 sine ulaşmış bulunmaktadır. Cari hesap döneminde maddi duran varlıklar hesabına ilave edilen 21.859.718,84 TL ile yapılmakta olan yatırımlara ait harcamalar ve yatırım stoklarının yıl sonu bakiyesi 179.258.102,32 TL nin sabit kıymet grupları itibariyle bir önceki yıl ile birlikte dağılımı aşağıda gösterilmiştir. 171

2010 Yılı 2011 Yılı Maddi Duran Varlık Grupları TL TL A-Duran Varlıklara Yapılan İlaveler 1- Arazi ve arsalar 253.020,48 417.636,58 2- Yerüstü düzenleri 945.387,51 1.163.992,36 3- Yeraltı düzenleri - - 4- Binalar 1.397.793,29 768.473,04 5- Tesisler, makinalar ve cihazlar 10.166.145,30 17.462.094,66 6- Taşıt araç ve gereçleri 103.107,27 424.478,29 7- Döşeme ve Demirbaşlar 1.503.033,44 1.623.043,91 8- Haklar, kur gid.özel maliyet, diğer - Toplam 14.368.487,29 21.859.718,84 B- Nakdi ve Fiziki Yatırım Harcamaları 1- Etüd proje masrafları 1.081.744,85 63.153,15 2- Patent, know-how teknik yardım 229.049,87 220.120,60 3- Yeraltı düzenleri 969.187,59 15.833,69 4- Yerüstü düzenleri 20.276.409,60 23.281.854,00 5- Binalar 4.441.384,26 1.741.884,26 6- Makina ve tesisler 130.554.406,57 150.221.942,54 7- Taşıt araç ve gereçleri - 694.364,62 8- Döşeme ve demirbaşlar 48.832,47 58.139,57 9- Diğer maddi duran varlıklar 9.307,10 10-Taşıma ithalat ve gümrükleme giderleri 11-Montaj giderleri 328.814,47 328.814,47 12-Yatırım safhası faizleri 1.348.195,39 1.539.234,39 13-Yatırım safhası kur farkları 0,00 14-Tevzi edilecek müşterek giderler 1.776,14 1.776,14 15-Genel giderler 777.838,93 911.059,10 16-Beklenmeyen giderler 17-Yatırım programı dışı maddi ve maddi olmayan duran varlık.aktarılacak harcamalar Toplam 160.066.947,24 179.078.176,53 - Yatırım Stokları 197.152,54 179.925,79 Toplam 160.264.099,78 179.258.102,32 Genel Toplam 174.632.587,07 201.117.821,16 Projeler itibariyle 2011 yılı yatırım programı, nakdi harcama ve gerçekleşme durumu hakkında faaliyet raporumuzun Yatırımlar bölümünde detaylı izahat verilmiştir. Yapılmakta olan yatırımlarımız ile inşaat, tesis, tedarik ve montaj işleri tamamlanan yatırım projelerimiz dahil olmak üzere (sair surette giriş ve çıkışlar dahil) maddi duran varlıklarımızdaki bir önceki yıla göre gruplar itibariyle aşağıda gösterilen tutarlarda artışlar olduğu görülmektedir. 172

2011 yılına ait maddi duran varlık grupları üzerinden 2010 yılına göre kayıtlı kıymetlerde 22.868.147,05 TL, birikmiş amortismanlarda ise 32.946.203,73 TL artış meydana gelmiştir. 2011 Yılı Birikmiş Kayıtlı Kıymeti Amortismanlar Bakiye Kıymetler Sabit Kıymet Grupları TL TL TL 1- Arazi ve arsalar 71.170.046,82 71.170.046,82 2- Yerüstü düzenleri 154.247.421,69 136.477.319,36 17.770.102,33 3- Yeraltı düzenleri 10.005.812,21 9.840.609,55 165.202,66 4- Binalar 481.580.716,62 196.475.599,93 285.105.116,69 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar 1.018.649.808,30 891.573.978,09 127.075.830,21 6- Taşıt araç ve gereçleri 25.332.236,31 24.281.877,25 1.050.359,06 7- Döşeme ve Demirbaşlar 64.355.318,94 59.811.423,70 4.543.895,24 8- Yapılmakta olan yatırımlar 179.078.176,53 52.017.882,15 127.060.294,38 Toplam 2.004.419.537,42 1.370.478.690,03 633.940.847,39 Sabit Kıymet ve Amortis.Toplamı 1.981.551.390,37 1.337.532.486,30 644.018.904,07 Bir Önceki Yıla Göre Artış Farkı 22.868.147,05 32.946.203,73-10.078.056,68 Ayrıca, 2010 ve 2011 yılı Maddi Duran Varlıklar ve Birikmiş Amortismanlarının mukayeseli olarak değerleri aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Kayıtlı Kıymetler Kayıtlı Kıymetler Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar 71.650.461,04 71.170.046,82 2- Yerüstü düzenleri 153.805.345,14 154.247.421,69 3- Yeraltı düzenleri 10.005.812,21 10.005.812,21 4- Binalar 482.262.139,76 481.580.716,62 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar 1.014.453.244,72 1.018.649.808,30 6- Taşıt araç ve gereçleri 25.281.918,33 25.332.236,31 7- Döşeme ve Demirbaşlar 64.025.521,93 64.355.318,94 8- Yapılmakta olan yatırımlar 160.066.947,24 179.078.176,53 Toplam 1.981.551.390,37 2.004.419.537,42 173

2010 Yılı 2011 Yılı Birikmiş Birikmiş Amortismanlar Amortismanları Amortismanları Sabit Kıymet Grupları TL TL 1- Arazi ve arsalar 2- Yerüstü düzenleri 131.873.871,13 136.477.319,36 3- Yeraltı düzenleri 9.631.465,17 9.840.609,55 4- Binalar 189.847.531,34 196.475.599,93 5- Tesisler,makinalar ve cihazlar 879.498.661,45 891.573.978,09 6- Taşıt araç ve gereçleri 23.860.278,46 24.281.877,25 7- Döşeme ve Demirbaşlar 59.402.236,12 59.811.423,70 8- Yapılmakta olan yatırımlar 43.418.442,63 52.017.882,15 Toplam 1.337.532.486,30 1.370.478.690,03 12.3.4-MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun Maddi Olmayan Duran Varlıklar bölümünde görülen 2.103.814,10 TL nin 370.172,91 TL si Merkez ve işletmelerimiz lehine alınmış olan otoprodüktör lisans hakları, ihtira beratları, ruhsatnameler ve intifa gibi hakların iktisap bedellerini, 1.733.641,19 TL si ise diğer maddi olmayan duran varlıkları ihtiva etmekte olup, Birikmiş amortismanlar tutarı 2.103.814,02 TL nin tenzilinden sonra net değer 0,08 TL olmaktadır. 2010 Yılı 2011 Yılı Maddi Olmayan Duran Varlıklar TL TL I- Haklar 370.172,91 370.172,91 II- Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri III- Özel Maliyetler IV- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 1.733.641,19 1.733.641,19 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Toplamı : 2.103.814,10 2.103.814,10 V-Maddi Olmayan Duran Varlıklar Birikmiş Amortismanı a) Haklar amortismanı 370.172,83 370.172,83 b) Kuruluş giderleri amortismanı - - c) Özel maliyet amortismanı d) Diğer maddi olmayan duran varlıklar amortismanı 1.733.641,19 1.733.641,19 Toplam : 2.103.814,02 2.103.814,02 VI-Maddi Olmayan Duran Varlıklar Net Tutarı a) Haklar 0,08 0,08 b) Kuruluş giderleri - - c) Özel maliyetler - - d) Diğer maddi olmayan duran varlıklar - - Bakiye Net Değer 0,08 0,08 174

12.3.5-ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR Bu bölümde yer alan değerler, Şeker Fabrikalarımızın kireçtaşı ocaklarına ait hazırlık masrafları ile V.U.K. nun 272 ve 327 nci maddeleri gereğince, Şirketimiz mülkiyetinde bulunmayan 3 üncü şahıslara ait arsalar üzerinde kurulan özel maliyetle kayıtlı bazı tesislerimizin bedelleri ve birikmiş amortismanlarını göstermektedir. Özel tükenmeye tabi varlıklar 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar TL TL 1- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar a) Kireçtaşı Ocağı İhzar Masrafları 9.477,56 9.477,56 b) Diğer 556.129,07 556.129,07 Toplam : 565.606,63 565.606,63 2- Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Amortismanı a) Kireçtaşı Ocağı İhzar Masrafları Amortismanı 9.477,56 9.477,56 b) Diğer 118.018,21 229.214,71 Toplam : 127.495,77 238.692,27 Bakiye Toplam : 438.110,86 326.914,36 12.3.6-GELECEK YILLARA AİT GİDERLER Gelecek yıllara ait giderler 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda belirtilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Gelecek Yıllara Ait Giderler TL TL 1- Gelecek yıllara ait giderler a) Kiralar 6.218,64 6.098,90 b) Zirai hazırlık giderleri c) Diğerleri 30.726,88 26.463,40 Toplam : 36.945,52 32.562,30 2- Gelir tahakkukları Genel Toplam : 36.945,52 32.562,30 175

12.3.7-DİĞER DURAN VARLIKLAR Bilançomuzun bu bölümünde kayıtlı diğer duran varlıkların tutarı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Diğer Duran Varlıklar TL TL 1- Elden çıkarılacak stok ve maddi duran varlıklar 3.783.912,98 3.849.717,89 2- Diğer çeşitli duran varlıklar (Yatırım stokları) 197.152,54 179.925,79 Toplam : 3.981.065,52 4.029.643,68 Birikmiş Amortismanlar (-) 3.273.736,69 3.354.729,39 Bakiye Toplam 707.328,83 674.914,29 176

12.4-PASİF HESAPLAR (KAYNAKLAR) Bilançonun pasifinde yer alan kaynaklarımız 2010 yılına ait değerleri ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. Şirketimizin tüm kaynakları 4.117.805.406,12 TL olup, bunun 2.438.208.212,59 TL si özkaynaklar 1.679.597.193,53 TL si ise yabancı kaynaklara aittir. 2010 Yılı 2011 Yılı KAYNAKLAR TL TL I-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar 500.000.000,00 805.025.000,00 b-ticari Borçlar 647.688.650,73 704.900.858,83 c-diğer Borçlar 1.902.481,35 2.950.908,46 d-alınan Avanslar 4.833.771,86 7.763.575,15 e-yıllara yaygın inş.ve onar.hakediş - - f-ödenecek vergi ve yükümlülükler 31.371.425,41 58.323.253,95 g-diğer borç ve gider karşılıkları 66.270.462,22 76.343.027,44 h-gelecek aylara ait gelir ve gider tahakkukları 684.785,15 1.942.757,52 ı-diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar 1.497,60 1.620.732,53 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı 1.252.753.074,32 1.658.870.113,88 II-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR a-mali Borçlar b-ticari Borçlar 1.599.032,44 778.370,92 c-diğer Borçlar 9.265,80 7.131,80 d-alınan Avanslar - - e- Borç ve gider karşılıkları 17.995.773,51 19.905.318,33 f-gelecek yıllara ait gelir ve gid.tahakkukları 36.556,01 36.258,60 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplamı 19.640.627,76 20.727.079,65 Yabancı Kaynaklar Toplamı 1.272.393.702,08 1.679.597.193,53 III-ÖZ KAYNAKLAR a-ödenmiş sermaye 2.117.996.728,00 2.117.996.728,00 b-sermaye yedekleri - - c-kâr yedekleri 583.075.512,12 583.075.512,12 d-geçmiş yıllar zararları 68.230.874,77 127.980.769,84 e-dönem kârı veya zararı -59.749.895,07-134.883.257,69 Öz Kaynaklar Toplamı 2.573.091.470,28 2.438.208.212,59 Kaynaklar Genel Toplamı 3.845.485.172,36 4.117.805.406,12 12.4.1-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar vadeleri bir yılın altında olan borçlarımızı göstermekte olup, ayrıntıları aşağıda belirtilmiştir. 177

12.4.1.1-MALİ BORÇLAR Mali borçlarda görülen 805.025.000,00 TL nin tamamı özel bankalardan kullanılan kısa vadeli ticari kredilerden oluşmaktadır. 12.4.1.2-TİCARİ BORÇLAR Şirketimizin ticari ilişkileri nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz borçların kaydedildiği hesaptır. Şirketimizin ticari borçları 704.900.858,83 TL ye ulaşmış olup, borçların gruplar itibariyle dağılımı 2010 yılı bilanço değerleri ile birlikte aşağıda gösterilmiştir. Tablonun tetkikinden anlaşılacağı üzere söz konusu borçlarımızın %92 ini teşkil eden 646.136.303,03 TL pancar bedeline aittir. Ticari Borçlarımızın Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL - Pancar bedel ve tazminatından borçlar 588.337.145,23 646.136.303,03 - Müteahhitlere borçlar 23.672.038,28 27.153.772,63 - Satınalmadan alacaklı firmalar 24.030.214,31 20.206.199,07 - Kamu İktisadi Teşebbüsüne borçlar 4.226.027,43 5.975.782,66 - Kamu kurum ve kuruluşlarına borçlar 507.243,20 390.945,15 - Yurtiçi diğer tüzel kişilere borçlar 440.364,46 674.923,65 Toplam 641.213.032,91 700.537.926,19 - Makina Fab. İş Emirleri Depozitosu 143.936,54 240.838,20 - İhale depozito ve teminatları 886.566,18 849.298,55 - Vadeli şeker depozito ve teminatları 30.508,18 20.149,00 - Melas depozito ve teminatları 71.292,32 203.960,74 - D.İ.İ.B depozito ve teminatları 7.680,25 136.455,15 - Diğer depozito ve teminatlar 125.987,56 202.643,72 Toplam 1.265.971,03 1.653.345,36 - İstenmemiş pancar bedelinden borçlar 303.316,97 182.449,84 - Çiftçi pancar nakliye prim ve tazminat. 4.751.075,60 2.424.331,54 - Bloke paralardan borçlar 80.326,23 84.379,56 - Yurtiçi diğer gerçek kişilere borçlar 4.390,41 4.835,93 - Yurtiçi diğer tüzel kişilere borçlar 70.537,58 13.590,41 - Diğer borçlar Toplam 5.209.646,79 2.709.587,28 Ticari Borçlar Toplamı 647.688.650,73 704.900.858,83 Yukarıdaki tabloda görüleceği üzere 2011 yılı sonu itibariyle ticari borçlarımızda 2010 yılına göre 57.212.208,10 TL artış meydana gelmiştir. 178

Kamu İktisadi Teşebbüslerine olan 5.975.782,66 TL borcumuzun detayı aşağıdadır. Tutarı Açıklama TL BOTAŞ - Doğalgaz Bedeli 5.798.749,37 TEDAŞ - Elektrik Bedeli 129.117,78 TÜRK TELEKOM - Telefon Kon.Ücreti 8.435,21 Et ve Balık Kurumu - Et Bedeli 39.480,30 Diğer - Toplam 5.975.782,66 12.4.1.3-DİĞER BORÇLAR Bu hesapta görülen 2.950.908,46 TL nin detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Diğer Borçlarımızın Alacaklı Gruplara Göre Dağılımı 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL -Özelleştirme İdaresine borçlar 101.431,20 - - Personele borçlar 100.034,68 107.805,04 - Diğer Çeşitli Borçlar - Şeker Kurumuna Borçlar 189.923,16 208.050,07 - Mahalli İdarelere Borçlar 69.513,99 167.631,36 - Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Borçlar 2.166,88 255.505,60 - Avukatlık ücretinden borçlar 587.471,25 1.278.574,09 - Emekli personelden bloke edilen paralar 6.886,78 44.651,29 - Pancar ekicileri istihsal kooperatifleri 258,34 77,43 - Şeker-İş Sendikası 200,00 1.327,91 - Şekerspor Kulübü 202.753,47 113.752,74 - Sigorta Şirketleri 456.634,77 591.291,98 - Kefalet Sandığı 27.853,50 27.853,50 - Yurtiçi diğer gerçek kişilere borçlar 157.353,33 154.387,45 Diğer Çeşitli Borçlar Toplamı 1.701.015,47 2.843.103,42 Diğer Borçlar Toplamı 1.902.481,35 2.950.908,46 12.4.1.4-ALINAN AVANSLAR 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL Alınan Sipariş Avansları Yurtiçi Alıcılardan Alınan Avanslar a) Şeker müşterileri 3.347.320,32 6.273.700,13 b) Melas müşterileri 995.527,10 1.416.078,17 c) Alkol müşterileri 4.102,60 528,15 d) Diğer müşteriler 484.661,37 72.695,12 Toplam 4.831.611,39 7.763.001,57 Yurtdışı alıcılardan alınan avanslar 1.592,32 5,43 Diğer avanslar 568,15 568,15 Toplam 4.833.771,86 7.763.575,15 179

12.4.1.5-ÖDENECEK VERGİ VE YÜKÜMLÜLÜKLER Şirketimizin gerek kendi tüzel kişiliği, gerekse personeli ve ilişkide bulunduğu üçüncü şahıslar dolayısıyla ödemekle yükümlü bulunduğu Vergi, Resim, Harç ve Sosyal Sigorta Primleri ile Emekli Sandığı kesenekleri, İcra kesintileri ve işçilerden kesilen cezalar muhtelif teşekkül ve kurumlara ait aidat ve iştirak paylarına ait 58.323.253,95 TL tutarındaki Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabının detayı 2010 yılı ile karşılaştırmalı olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler TL TL 1- Ödenecek vergi ve fonlar a) Gelir vergisi 11.193.186,30 8.616.795,76 b) Katma değer vergisi 880.613,10 1.000.304,13 c) Damga vergisi 2.022.216,17 622.086,62 d) Kurumlar Vergisi - - e) Diğer vergiler 16.909,51 30.623,15 Toplam 14.112.925,08 10.269.809,66 2- Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri a) Emekli San.(Emekli İkram.ve Fiili Hiz.Zam.) 355.788,10 1.685.707,47 b) S.S.Kurumu (İşçi ve işveren payı) 15.153.147,65 13.205.853,25 c) İşsizlik Sigortası (İşçi ve işveren payı) 1.709.797,76 1.166.686,31 Toplam 17.218.733,51 16.058.247,03 3- Vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yasal yükümlülükler 9.008,72 31.529.341,55 4- Ödenecek diğer yükümlülükler a) İcra kesintileri 23.874,69 58.569,65 b) İhtiyati Tedbir Konulan Kesintiler 325.022,30 c) Bloke Edilen Kesintiler 82.263,76 d) Diğer kesintiler 6.883,41 0,00 Toplam 30.758,10 465.855,71 Ödenecek Vergi ve Yüküm.Toplamı 31.371.425,41 58.323.253,95 12.4.1.6-BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesap bilanço tarihinde belirgin olarak ortaya çıkan ancak tutarının ne olacağı kesin olarak bilinmeyen veya tutarı bilinmekle birlikte ne zaman tahakkuk edeceği belli olmayan giderlerin yıllık dönem içinde maliyet ve bilanço hesaplarına aktarılmasını sağlamak üzere tesis edilen ve tediye ile sarfiyatın ertesi yıl yapılacak gider tahakkuklarını göstermektedir. Söz konusu giderler 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 180

2010 Yılı 2011 Yılı Borç ve Gider Karşılıkları TL TL 1- Kurumlar Vergisi 2- Gelir Vergisi 3- Sivil Savunma Fonu 4- Tabi Afetler Fonu Toplam - - 5- Diğer Borç ve Gider Karşılıkları a) Hammadde ve malzeme gid. 20.324.180,55 18.572.790,15 b) Personel giderleri 30.643.372,15 29.468.407,05 c) Hariçten temin edilen hizmetler 1.863.336,18 1.391.496,35 d) Nakliye ve sigorta gid. 7.037.755,71 8.119.123,01 e) Vergi, resim ve harç gid. 182.557,37 88.717,00 f) Yatırım giderleri 4.231.299,67 4.578.000,00 g) Yatırım karşılıkları 46.500,00 64.000,00 h) Faiz Tahakkukları 1.708.845,83 13.940.081,99 i) Diğer muhtelif masraflar 206.502,95 119.889,32 j) Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 26.111,81 522,57 Toplam 66.270.462,22 76.343.027,44 Toplam 66.270.462,22 76.343.027,44 Dönem Kârından Peşin Ödenen Vergi(-) - - Genel Toplam 66.270.462,22 76.343.027,44 12.4.1.7-GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI Gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları hesabının tutarı 1.942.757,52 TL olup, detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL 1-Gelecek Aylara Ait Gelirler - Kira gelirleri 17.265,00 810,00 - Maliyet kesirleri 54.533,53 119.004,99 - Diğer gelirler 604,56 604,56 Toplam 72.403,09 120.419,55 2-Gider Tahakkukları - Ödenecek personel istihkakları 109.370,94 368.795,63 - Belgesi gelmeyen mal ve hizm.borç. 503.011,12 1.453.542,34 Toplam 612.382,06 1.822.337,97 Genel Toplam 684.785,15 1.942.757,52 12.4.2-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Bu bölümde yer alan hesaplar bir yıldan sonra ödenecek borçlarımızı göstermekte olup, ayrıntıları aşağıda gösterilmiştir. 181

12.4.2.1-TİCARİ BORÇLAR 2011 yılı Ticari borçlarımız 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Ticari Borçlar TL TL Satıcılar 10.343,02 495,61 Alınan depozito ve teminatlar 1.588.689,42 777.875,31 Toplam 1.599.032,44 778.370,92 12.4.2.2-DİĞER BORÇLAR Diğer borçlarımızda görülen 7.131,80 TL nin detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL Diğer Borçlar - Kamu Kurumlarına Borçlar - Sosyal güvenlik kurumlarına borçlar - Mahalli idarelere borçlar 9.256,76 7.122,76 - Kamu işletmelerine borçlar - Yurtiçi diğer gerçek ve tüzel kişilere borçlar 9,04 9,04 Toplam 9.265,80 7.131,80 12.4.2.3-BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Bu hesapta görülen 19.905.318,33 TL nin detayı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Borç ve Gider Karşılıkları 2010 Yılı TL 2011 Yılı TL 1- Kıdem Tazminatı Karşılığı 31.105,36 31.105,36 2- Dahili Sigorta Fonu Karşılığı 17.964.668,15 19.874.212,97 Toplam 17.995.773,51 19.905.318,33 12.4.2.4-GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkuklarında görülen 36.258,60 TL nin tamamı gelecek yıllara ait gelirlerden oluşmakta olup, bunun 35.706,60 TL si kira bedelini, 552,00 TL si ise tapu devir işlemleri yapılamayan gayrimenkullerin satış bedelini ifade etmektedir. 182

12.4.3-ÖZ KAYNAKLAR Şirketimizin Esas Sermayesi 2.117.996.728,00 TL dir. Öz kaynak kalemlerinden Şirketimiz ödenmiş sermayesine kâr yedeklerinin ilavesi ile oluşan meblağdan geçmiş yıl zararının ve 2011 yılı dönem zararının tenzili ile öz kaynaklarımızın 31.12.2011 tarihi itibariyle toplamı 2.438.208.212,59 TL ye baliğ olmuş ve 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Fark Kaynaklar Detayı TL TL TL A-Ödenmiş Sermaye 1- Esas Sermaye 2.117.996.728,00 2.117.996.728,00 0,00 2- Ödenmemiş sermaye (-) 0,00 0,00 0,00 3- Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 0,00 0,00 0,00 Toplam 2.117.996.728,00 2.117.996.728,00 0,00 B-Sermaye Yedekleri 1- M.D.V.Yeniden Değerleme Artışı 2- İştirakler Yeniden Değer.Artışı 3- Diğer sermaye yedekleri Toplam 0,00 0,00 0,00 C-Kâr Yedekleri 1- Yasal yedekler 543.447.593,60 543.447.593,60-2- Olağanüstü yedekler 39.627.918,52 39.627.918,52 0,00 3- Özel Fonlar Toplam 583.075.512,12 583.075.512,12 0,00 D-Geçmiş Yıllar Kârları E-Geçmiş Yıl Zararları (-) 68.230.874,77 127.980.769,84-59.749.895,07 F-Dönem Net Kârı veya Zararı -59.749.895,07-134.883.257,69-75.133.362,62 Öz Kaynaklar Toplamı 2.573.091.470,28 2.438.208.212,59-134.883.257,69 Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi geçen yıla göre öz kaynaklarımızda 134.883.257,69 TL azalış meydana gelmiştir. Bu azalış 2011 yılı dönem zararından kaynaklanmaktadır. Faaliyet Raporumuzun sonuna eklenmiş bulunan bilançoya göre 31.12.2011 tarihi itibariyle kaynaklarımızın 4.117.805.406,12 TL ye ulaştığı bu meblağın 1.679.597.193,53 TL si yabancı kaynaklar, bakiye 2.438.208.212,59 TL si ise öz kaynakları teşkil etmektedir. Varlıklarımızın 3.011.729.013,73 TL si dönen, 1.106.076.392,39 TL si ise duran varlıkları ifade etmektedir. Öz kaynaklarımızda yer alan detaylı açıklamalar aşağıda belirtilmiştir. 183

12.4.3.1-ÖDENMİŞ SERMAYE 28.10.1984 tarih 18559 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Şirket Ana Statüsünün 3/5 maddesi ile Şirketimizin esas sermayesinin tamamı Devlet e ait olmak üzere 170 milyar lira olarak tespit edilmiştir. Daha sonra Yüksek Plânlama Kurulunun; 09.02.1989 tarih 89/1-9 sayılı kararı ile 500 milyar liraya 25.09.1990 tarih 90/T-80 sayılı kararı ile 1 trilyon liraya 15.06.1992 tarih 92/T-58 sayılı kararı ile 5 trilyon liraya 18.05.1994 tarih 94/T-33 sayılı kararı ile 10 trilyon liraya 09.08.1995 tarih 95/T-58 sayılı kararı ile 20 trilyon liraya 12.12.1997 tarih 97/T-92 sayılı kararı ile 60 trilyon liraya 18.08.1998 tarih 98/T-40 sayılı kararı ile 150 trilyon liraya 26.05.2002 tarih 00/T-20 sayılı kararı ile 300 trilyon liraya 27.10.2002 tarih 00/T-34 sayılı kararı ile 500 trilyon liraya 06.08.2003 tarih 01/T-23 sayılı kararı ile 850 trilyon liraya 09.09.2003 tarih 02/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon liraya 24.12.2003 tarih 03/T-32 sayılı kararı ile 1 katrilyon 300 trilyon liraya 02.12.2005 tarih 05/T-22 sayılı kararı ile 1 milyar 600 milyon TL ye, 02.05.2008 tarih ÖİB-413 sayılı Olur ile 2 milyar 100 milyon TL ye, 04.12.2009 tarih ÖİB-1069 sayılı Olur ile 2 milyar 104 milyon TL ye 16.04.2010 tarih ÖİB-327 sayılı Olur ile 2 milyar 118 milyon TL ye yükseltilmiştir. En son yapılan sermaye artışı, Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca 24.04.2010 tarihinde tescil edilmiş ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 27.04.2010 tarihli 7551 sayılı nüshasının 638.sayfasında yayımlanmıştır. ŞİRKETİMİZİN SERMAYE KOMPOZİSYONU (31.12.2011) Esas Sermaye Tutarı TL Ödenmiş Sermaye Tutarı TL Ödenmemiş Sermaye Tutarı TL Açıklama Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı 2.117.996.728,00 2.117.996.728,00 - Toplam 2.117.996.728,00 2.117.996.728,00-184

12.4.3.2-KÂR YEDEKLERİ 2011 yılı sonu itibariyle 583.075.512,12 TL olan kâr yedeklerimizin, 543.447.593,60 TL si yasal yedekler, 39.627.918,52 TL si olağanüstü yedeklerden ibarettir. Yedekler, Şirketimizin ileride doğabilecek muhtemel zararlarını karşılamak amacıyla Türk Ticaret Kanunu ve Ana Sözleşmemiz gereğince dönem kârlarından ayrılan esas sermayeye katılmaksızın Şirket öz kaynakları meyanında bırakılmış bulunan kârları kapsamaktadır. 185

13-GELİR TABLOSU - KÂR ZARAR HESABI 13.1-KÂR VE ZARAR Şirketimizin 2011 yılı satış hacmi 2.265.818.772,32 TL, (Net Satışları) dönem zararımız ise 134.883.257,69 TL olarak gerçekleşmiştir. Raporumuzun sonunda yer alan 2011 yılına ait Gelir Tablosunun (Kâr ve Zarar Hesabı) tetkikinden de anlaşılacağı üzere; Şeker Fabrikaları, Makina Fabrikaları, E.M.A.F, Şeker Enstitüsü ve Alkol Fabrikalarımızın yıllık net satışları 2.265.818.772,32 TL olup, bu meblağdan mal ve hizmet satışları maliyet tutarını teşkil eden 2.123.311.693,16 TL nin tenzilinden sonra 2011 yılı brüt satış kârımız 142.507.079,16 TL olarak gerçekleşmiştir. Brüt satış kârından faaliyet giderleri 157.263.041,01 TL nin tenzilinden sonra faaliyet zararımız 14.755.961,85 TL olmaktadır. Söz konusu zarara diğer olağan gelir ve kârlar tutarı 15.303.556,69 TL nin ilavesi diğer olağan gider ve zararlar tutarı 4.465.903,97 TL ile finansman giderleri tutarı 51.736.541,27 TL nin tenzilinden sonra olağan zararımız 55.654.850,40 TL olmaktadır. Söz konusu zarara olağandışı gelir ve kârlar tutarı 14.293.771,92 TL nin ilavesi, olağan dışı gider ve zararlar tutarı 93.522.179,21 TL nin tenzilinden sonra Şirketimizin dönem zararı 134.883.257,69 TL olarak gerçekleşmiştir. 13.2-DÖNEM KÂR VE ZARARLARI Şirketimizin son beş yıla ait kâr ve zararının ödenmiş sermayeye oranları aşağıda gösterilmiştir. Ödenmiş Yıllar Ödenmiş Sermaye TL Dönem Kârı veya Zararı TL Sermayeye Göre % 2006 1.981.405.568,54 (-) 60.876.722,70 3,07 2007 1.987.293.541,43 3.074.047,10 0,15 2008 2.039.740.591,66 3.192.609,67 0,16 2009 2.048.041.290,44 (-) 8.843.729,44 0,43 2010 2.117.996.728,00 (-) 59.749.895,07 2,82 2011 2.117.996.728,00 (-) 134.883.257,69 6,37 186

13.3-GELİR TABLOSU Raporumuzun sonunda yer alan Gelir Tablosuna (Kâr ve Zarar Cetveli) ait rakamlar gelir ve gider kalemleri itibariyle 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. Gelir Tablosu 2010 Yılı 2011 Yılı Gelir ve Gider Hesapları TL TL Brüt satışlar 2.081.483.379,39 2.265.940.316,24 Satıştan İadeler 73.542,90 121.543,92 Satış indirimleri Net satışlar 2.081.409.836,49 2.265.818.772,32 Satışların maliyeti 1.949.610.249,10 2.123.311.693,16 Brüt satış kârı veya zararı 131.799.587,39 142.507.079,16 Faaliyet giderleri 148.468.223,35 157.263.041,01 Faaliyet kârı veya zararı -16.668.635,96-14.755.961,85 Diğer olağan gelir ve kârlar 21.303.677,32 15.303.556,69 Diğer olağan gider ve zararlar 3.853.217,08 4.465.903,97 Finansman giderleri 12.592.217,06 51.736.541,27 Olağan kâr veya zarar -11.810.392,78-55.654.850,40 Olağandışı gelir ve kârlar 6.943.241,16 14.293.771,92 Olağandışı gider ve zararlar 54.882.743,45 93.522.179,21 Dönem Kârı veya Zararı -59.749.895,07-134.883.257,69 2011 yılı dönem zararımızı teşkil eden 134.883.257,69 TL nin faaliyet nevileri itibariyle detayı raporumuzun mali durum bölümünde yer alan gelir tablosunda ayrıca gösterilmiştir. 13.4-DÖNEM KÂRI VE ZARARLARININ İŞLETMELERE GÖRE DAĞILIMI 2011 yılı dönem zararımızı teşkil eden 134.883.257,69 TL nin faaliyet konuları itibariyle dağılımı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı 2011 Yılı Kâr veya Zarar Kâr veya Zarar Açıklama TL TL Şeker Fabrikaları Kârı veya Zararı -53.803.160,10-126.379.217,10 Alkol " " 2.196.055,26 2.934.489,44 Makina Fabrikaları Kârı veya Zararı -5.834.684,91-8.397.936,39 Diğer Kârlar Bakiyesi (*) -2.308.105,32-3.040.593,64 Toplam -59.749.895,07-134.883.257,69 (*) 2011 yılı diğer kâr ve zararların detayı aşağıda gösterilmiştir. 187

Kâr veya Zarar Açıklama TL Şeker Enstitüsü (-) 1.721.664,93 İstanbul İrtibat Bürosu (-) 1.161,15 Merkez : Kıdem Tazm.ve Emek.İkram. 310.862,33 Kambiyo Zararları 28.240,89 Kambiyo Kârları 336.333,94 Emekli Sand.Öd.Makam.Tazm. 1.543.003,99 Diğer Kârlar 271.122,32 Diğer Zararlar 43.116,61 Merkez Toplamı : (-) 1.317.767,56 Toplam : (-) 3.040.593,64 13.5-ŞEKER SATIŞ KÂRI Bilanço ve Gelir Tablosu, Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre düzenlenmiş, ayrıca 2011 yılı bilançosu ile gelir tablosunun tanziminde aşağıda yazılı hususlar dikkate alınmıştır. Şeker maliyeti 2010 yılında olduğu gibi dönem ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre hesaplanmış olup, Türkşeker Fabrikalarınca istihsal edilen şeker miktarı ve maliyet masrafları ile devre başı stok miktarı ve tutarları birleştirilmek suretiyle A kotası, B kotası ve C şekeri stok maliyetleri tespit edilmiştir. Şeker maliyetleriyle ilgilendirilmekte olan kâr ve zarar hesaplarına intikal eden bazı masraf ve gelirlerinden melas, yaş pancar posası ve gider karşılığı tahsil edilen paraların dışında kalanlar 09.10.1986 tarih, 1822/38-1 sayılı Yönetim Kurulu kararına istinaden şeker maliyetiyle ilgilendirilmeksizin dönem kâr veya zararı hesabına intikal ettirilmiştir. 13.6-İŞLETMELER İTİBARİYLE FAALİYET KÂR VEYA ZARARI 1-Şirketimiz dönem kârına esas olmak üzere 2011 yılında şeker fabrikalarımız ile Şeker Enstitüsündeki işletme faaliyetlerinden 142.742.236,87 TL brüt satış kârı meydana gelmiştir. Bu meblağdan faaliyet giderleri 151.608.201,59 TL nin tenzili ile faaliyet zararı 8.865.964,72 TL ye baliğ olmaktadır. 188

Söz konusu meblağa işletmelerimiz diğer olağan gelir ve kârlar yekünü 9.430.200,52 TL nin ilavesi ve diğer olağan gider ve zararlar yekünü 2.866.811,94 TL ile finansman giderleri 50.138.282,82 TL nin tenzili ile 52.440.858,96 TL olağan zarara, 13.982.046,20 TL olağandışı gelir ve kârların ilavesi, 86.707.579,83 TL olağandışı gider ve zararların tenzilinden sonra Şeker Fabrikaları ile Şeker Enstitüsü nün bakiye zararı 125.166.392,59 TL olarak gerçekleşmiş olup, detayı aşağıda gösterilmiştir. İŞLETMELERİMİZ DÖNEM KÂRLARI VE ZARARLARI 2010 Kâr veya Zararı 2011 Kâr veya Zararı Şeker Fabrikaları TL TL Afyon 10.754.815,37 896.917,15 Ağrı -4.281.304,09-5.065.701,94 Alpullu -2.450.073,77-5.105.577,65 Ankara -3.176.561,34-3.367.795,92 B o r -2.015.837,12-2.926.949,04 Burdur 3.037.550,90-2.799.204,86 Çarşamba -3.525.479,22-17.739.532,11 Çorum 32.416,99 440.733,88 Elazığ -5.128.468,47-6.578.346,77 Elbistan -2.673.269,68-4.507.739,18 Erciş -2.458.111,17-5.378.886,20 Ereğli 2.076.521,99-10.141.317,19 Erzincan -541.648,65-2.478.121,44 Erzurum 1.793.896,80-2.983.883,70 Eskişehir 10.084.194,65-1.902.010,89 Ilgın -38.175.479,57-11.396.141,24 Kars -3.344.518,00-4.691.652,48 Kastamonu -2.212.818,66 451.323,26 Kırşehir -12.745.310,25-5.052.590,30 Malatya 3.771.265,33-5.096.734,66 Muş 1.860.647,70-2.826.455,11 Susurluk -943.719,46-23.854.873,62 Turhal -1.687.498,16 4.340.184,15 Uşak -1.958.249,29-2.633.981,20 Yozgat 2.299.932,33-3.046.390,60 Toplam -51.607.104,84-123.444.727,66 Şeker Enstitüsü -980.092,56-1.721.664,93 Genel Toplam -52.587.197,40-125.166.392,59 2- Makina Fabrikalarımız ile E.M.A.F. nın 2011 yılı faaliyetleri sonucu meydana gelen 8.397.936,39 TL dönem zararı 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 189

2010 Yılı 2011 Yılı Dönem Zararı Dönem Zararı Makina Fabrikaları TL TL Ankara Makina Fabrikası -1.605.771,95-2.471.512,14 Eskişehir -952.947,97-1.323.760,55 E.M.A.F -3.275.964,99-4.602.663,70 Toplam -5.834.684,91-8.397.936,39 3-Alkol Fabrikalarımızın işletme faaliyet kârları 2.934.489,44 TL olarak gerçekleşmiş olup, 2010 yılı ile mukayeseli olarak aşağıda gösterilmiştir. 2010 Yılı Kârı/Zararı TL 2011 Yılı Kârı/Zararı TL Alkol Fabrikası Eskişehir 2.196.055,26 2.934.489,44 Toplam 2.196.055,26 2.934.489,44 4-2011 yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan 15.303.556,69 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Diğer Olağan Gelir ve Kârlar TL İştiraklerden Temettü Gelirleri 483,89 Faiz Gelirleri 715.094,33 Konusu Kalmayan Karşılıklar 609.025,51 Kambiyo Kârları 336.960,23 Toplam 1.661.563,96 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar - Gayrimenkul Kira Gelirleri 633.441,56 - Malzeme, Atık ve Hurda Satış Kârları 807.034,15 - Alakart Yemek Kârı 480.073,56 - Kantin Kârı 102.696,42 - Ambara İthal Edilen Hurda Eşya ve Malz.Bedeli 156.640,05 - Makina Fabrikaları Dönem Gider Hissesi 6.242.354,61 - Değerleme Farkları (Cari Dönem) 684,72 - Şeker Depolama Primi (Cari Yıl) 1.443.453,13 - Sun i Gübre Katkı Payı 2.047.923,29 - Temerrüt ve Diğer Faiz Gelirleri 1.554.575,68 - Zirai Faaliyet Gelirleri Olumlu Farkları 29.902,09 - Bedelli Şeker Masrafları Olumlu Farkı 118.289,68 - Diğer Müteferrik Gelirler 24.923,79 Toplam 13.641.992,73 Genel Toplam 15.303.556,69 190

5-2011 yılı Gelir Tablosunun Diğer Olağan Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan 4.465.903,97 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Diğer Olağan Gider ve Zararlar TL Karşılık Giderleri 2.079.415,91 Kambiyo Zararları 61.531,88 Toplam 2.140.947,79 Diğer Olağan Gider ve Zararlar - Malzeme Atık Hurda Satış Zararları 13.841,08 - Tazminat Giderleri (Emeklilik Tazminatı) 722.585,25 - Emekli Sandığına Ödenen Makam Tazminatı 1.543.003,99 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (I No.lu Tarife) 4.230,00 - Değerleme Farkları (Önceki Dönem Kâr Kaydedilen) 204,35 -İstimalden Kaldırılan Maddi duran Varlıkların Cari yıl Amortismanı 40.391,27 - Diğer Müteferrik Zararlar 700,24 Toplam 2.324.956,18 Genel Toplam 4.465.903,97 6-2011 yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gelir ve Kârlar bölümünde kayıtlı bulunan 14.293.771,92 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Olağandışı Gelir ve Kârlar TL Önceki Dönem Gelir ve Kârları 6.976.577,39 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar - Taşıt Araç Gereçleri Satış Karı 17.775,25 - Tazminat ve Ceza Gelirleri 3.369.677,20 - Stok Sayım Fazlalıkları 2.851.570,51 - Bedelsiz Olarak Alınan Maddi Duran Varlıklar 13.575,00 - Bedelsiz Olarak Alınan Malzemeler 37.682,90 - Beş Yıl İçinde Talep Edilmeyen Personel İstihkakları 2.140,80 - On Yıl İçinde Talep Edilmeyen Mal ve Hizmet Bedelleri 15.770,96 - Vergi ve Muhtelif Küsurat Farkları 2.552,69 - Teminat Vasfını Kaybeden Teminat Tutarları 4.663,11 - İrad Kaydedilen Teminat Tutarları 244.626,72 - Teftiş Kurulu Mucipnamesiyle Yapılan Tahsilatlar 20.125,54 - İlama Müstenit Yapılan Muhtelif Tahsilatlar 987,49 Toplam 6.581.148,17 - Geçmiş Yıllarda Banka Promosyonlarından kalan Bakiye 18.424,30 - Çarşamba ve Susurluk Fabrikaları Gider Karşılığı Tahsil Edilen Paralar 623.087,23 - Sınav Gözlemci Ücreti 78.065,00 - Satışa Çıkarılan Gayrimenkul İlan Bedeli Olarak Ö.İ.B'den tahsil edilen 11.534,00 - Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar 4.935,83 Toplam 736.046,36 Genel Toplam 14.293.771,92 191

7-2011 yılı Gelir Tablosunun Olağan Dışı Gider ve Zararlar bölümünde kayıtlı bulunan 93.522.179,21 TL nin detayı aşağıda gösterilmiştir. Olağandışı Gider ve Zararlar TL Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları 38.320.483,61 Önceki Dönem Gider ve Zararları 49.652.713,62 Toplam 87.973.197,23 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Tazminat ve Ceza Giderleri 234.122,62 İlama Müstenit Ödenen Tazminatlar 805.937,60 İş Kazası Tazminatları 237.055,94 Mahkeme Kararına İstinaden Yapılan Muhtelif Ödemeler 2.378.632,01 Vergi ve Muhtelif Küsurat Farkları 403,56 Sigortadan tahsil edilemeyen melas bedeli (2.579,900 ton) 452.905,44 Ö.Y.K Kararıyla Bedelsiz Devredilen Varlıklar 1.306.276,99 Özel İletişim Vergisi 67.615,65 2011 Yılı İmhaları 45.593,79 D i ğ e r Mahkeme Kararına İstinaden Yapılan Muhtelif Ödemelere ait damga vergisi 15.015,70 Sigortadan Tahsil Edilemeyen Hasar Bedeli 225,00 Yıkılan çiftlik Giriş Kapısı kayıtlı kıy.ve birikmiş amortismanı arasındaki fark 5.197,68 Toplam 5.548.981,98 Genel Toplam 93.522.179,21 Önceki bölümlerde arz ve izah edilen faaliyetlerimizin her safhasında görev alan ve üstün bir gayret gösteren Sanayimizin tüm personeline teşekkürlerimi sunmayı mutlu bir görev saymaktayım. Her yıl olduğu gibi 2011 yılı faaliyet dönemimizde de karşılaştığımız çeşitli problemlerimizin hallinde yakın alâka, yardım ve desteklerini esirgemeyen başta Özelleştirme İdaresi Başkanlığı olmak üzere D.P.T.Müsteşarlığı ve T.C.Sayıştay Başkanlığı na teşekkürlerimi saygıyla arzederim. TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 192

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 2011 YILI KÂR-ZARAR TABLOSU 31.12.2011 BAKİYE B O R Ç TL A L A C A K TL KÂR TL ZARAR TL I-ŞEKER SATIŞ ZARARLARI 47.764.597,69 I-ŞEKER SATIŞ KÂRLARI 187.438.648,90 139.674.051,21 II-ALKOL SATIŞ ZARARLARI II-ALKOL SATIŞ KÂRLARI 2.934.489,44 2.934.489,44 III-MAKİNA FABRİKALARI ZARARLARI 417.359,38 III-MAKİNA FABRİKALARI KÂRLARI 178.872,95 238.486,43 IV-DİĞER ZARARLAR 307.173.737,63 IV-DİĞER KÂRLAR 29.920.425,72 277.253.311,91 TOPLAM 355.355.694,70 TOPLAM 220.472.437,01 142.608.540,65 277.491.798,34 DÖNEM KÂRI DÖNEM ZARARI 134.883.257,69 GENEL TOPLAM 355.355.694,70 GENEL TOPLAM 355.355.694,70 142.608.540,65 277.491.798,34 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 193

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 31.12.2011 TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO AKTİF (VARLIKLAR) TL 1 DÖNEN VARLIKLAR 3.011.729.013,73 A HAZIR DEĞERLER 8.815.355,90 Kasa 158.960,37 Alınan Çekler 0,00 Bankalar 8.655.636,10 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 0,00 Diğer Hazır Değerler 759,43 B MENKUL KIYMETLER 0,00 Hisse Senetleri 0,00 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları 0,00 Diğer Menkul Kıymetler 0,00 Menkul Kıymet Değer Düşüş Karşılığı (-) 0,00 C TİCARİ ALACAKLAR 301.236.858,50 Alıcılar 293.140.048,00 Alacak Senetleri 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar 6.354.338,04 Diğer Ticari Alacaklar 1.742.472,46 Şüpheli Ticari Alacaklar 17.784.687,66 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) 17.784.687,66 D DİĞER ALACAKLAR 2.807.577,61 Ortaklardan Alacaklar 0,00 İştiraklerden Alacaklar 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 Personelden Alacaklar 1.560.257,37 Diğer Çeşitli Alacaklar 1.247.320,24 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar 107.606,04 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 107.606,04 E S TOKLAR 2.663.294.705,67 İlk Madde ve Malzeme 161.668.420,20 Yarı Mamüller 4.641.879,44 M amüller 2.409.698.754,97 Ticari Mallar 258.411,83 Diğer Stoklar 87.009.338,09 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 Verilen Sipariş Avansları 17.901,14 F YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 Taşeronlara Verilen Avanslar 0,00 G GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 13.809.896,16 Gelecek Aylara Ait Giderler 12.477.201,07 Gelir Tahakkukları 1.332.695,09 H DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 21.764.619,89 Devreden Katma Değer Vergisi 16.475.581,48 İndirilecek Katma Değer Vergisi 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi 1.620.722,25 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar 108.528,09 İş Avansları 1.844.209,36 Personel Avansları 1.704.611,09 Sayım ve Tesellüm Noksanları 10.967,62 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar 0,00 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 194

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 31.12.2011 TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO AKTİF (VARLIKLAR) TL 2 DURAN VARLIKLAR 1.106.076.392,39 A TİCARİ ALACAKLAR 467.590.265,85 Alıcılar 467.247.569,50 Alacak Senetleri 0,00 Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri (-) 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar 342.696,35 Şüpheli Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 B DİĞER ALACAKLAR 3.222.016,35 Ortaklardan Alacaklar 3.222.016,35 İştiraklerden Alacaklar 0,00 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar 0,00 Personelden Alacaklar 0,00 Diğer Çeşitli Alacaklar 0,00 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) 0,00 C MALİ DURAN VARLIKLAR 288.871,77 Bağlı Menkul Kıymetler 288.871,77 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 İştirakler 0,00 İştirakler Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 İştiraklerden Sermaye Payları Değer Düşük.Karşılığı (-) 0,00 Bağlı Ortaklıklar 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Taahhütleri (-) 0,00 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşük. Karşılığı (-) 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar 0,00 Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı (-) 0,00 D MADDİ DURAN VARLIKLAR 633.940.847,39 Arazi ve Arsalar 71.170.046,82 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri 164.253.233,90 Binalar 481.580.716,62 Tesis, Makina ve Cihazlar 1.018.649.808,30 Taşıtlar 25.332.236,31 Demirbaşlar 64.355.318,94 Diğer Maddi Duran Varlıklar 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) 1.370.478.690,03 Yapılmakta Olan Yatırımlar 179.078.176,53 Verilen Avanslar 0,00 E MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,08 Haklar 370.172,91 Şerefiye 0,00 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 0,00 Araştırma Geliştirme Giderleri 0,00 Özel Maliyetler 0,00 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 1.733.641,19 Birikmiş Amortismanlar (-) 2.103.814,02 Verilen Avanslar 0,00 F ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR 326.914,36 Arama Giderleri 0,00 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri 0,00 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 565.606,63 Birikmiş Tükenme Payları (-) 238.692,27 Verilen Avanslar 0,00 G GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAK. 32.562,30 Gelecek Yıllara Ait Giderler 32.562,30 Gelir Tahakkukları 0,00 H DİĞER DURAN VARLIKLAR 674.914,29 Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi 0,00 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar 0,00 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar 3.849.717,89 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 0,00 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar 179.925,79 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 0,00 Birikmiş Amortismanlar (-) 3.354.729,39 AKTİF (VARLIKLAR)TOPLAMI (1+2) 4.117.805.406,12 195

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 31.12.2011 TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO PASİF (KAYNAKLAR) TL 1 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1.658.870.113,88 A MALİ BORÇLAR 805.025.000,00 Banka Kredileri 805.025.000,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyeti (-) 0,00 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 0,00 Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri 0,00 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 B TİCARİ BORÇLAR 704.900.858,83 Satıcılar 700.537.926,19 Borç Senetleri 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar 1.653.345,36 Diğer Ticari Borçlar 2.709.587,28 C DİĞER BORÇLAR 2.950.908,46 Ortaklara Borçlar 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 Personele Borçlar 107.805,04 Diğer Çeşitli Borçlar 2.843.103,42 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 D ALINAN AVANSLAR 7.763.575,15 Alınan Sipariş Avansları 7.763.007,00 Alınan Diğer Avanslar 568,15 E YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakedişleri 0,00 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı 0,00 F ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 58.323.253,95 Ödenecek Vergi ve Fonlar 10.269.809,66 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 16.058.247,03 Vadesi Gelmiş Ertelenmiş veya Taksitlen.Vergi ve Diğ. Yük. 31.529.341,55 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 465.855,71 G BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 76.343.027,44 Dönem Kârı Vergi ve Diğ.Yasal Yükümlülük Karşılıkları 0,00 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) 0,00 Kıdem Tazminatı Karşılığı 0,00 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 76.343.027,44 H GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 1.942.757,52 Gelecek Aylara Ait Gelirler 120.419,55 Gider Tahakkuklları 1.822.337,97 I DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1.620.732,53 Hesaplanan Katma Değer Vergisi 0,00 Diğer Katma Değer Vergisi 1.620.722,25 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 10,28 Diğer Çeşitli Yabancı Kaynaklar 0,00 196

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 31.12.2011 TARİHLİ AYRINTILI BİLANÇO PASİF (KAYNAKLAR) TL 2 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 20.727.079,65 A MALİ BORÇLAR 0,00 Banka Kredileri 0,00 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar 0,00 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) 0,00 Hazine Kredileri 0,00 Çıkarılmış Tahviller 0,00 Çıkarılmış Diğer Menkul Kıymetler 0,00 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-) 0,00 Diğer Mali Borçlar 0,00 B TİCARİ BORÇLAR 778.370,92 Satıcılar 495,61 Borç Senetleri 0,00 Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar 777.875,31 Diğer Ticari Borçlar 0,00 C DİĞER BORÇLAR 7.131,80 Ortaklara Borçlar 0,00 İştiraklere Borçlar 0,00 Bağlı Ortaklıklara Borçlar 0,00 Diğer Çeşitli Borçlar 7.131,80 Diğer Borç Senetleri Reeskontu (-) 0,00 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar 0,00 D ALINAN AVANSLAR 0,00 Alınan Sipariş Avansları 0,00 Alınan Diğer Avanslar 0,00 E BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 19.905.318,33 Kıdem Tazminatı Karşılığı 31.105,36 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 19.874.212,97 F GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 36.258,60 Gelecek Yıllara Ait Gelirler 36.258,60 Gider Tahakkukları 0,00 G DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 Gelecek Yıllara Ertelenen veya Terkin Edilecek KDV 0,00 Tesise Katılma Payları 0,00 Diğer Çeşitli Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00 3 ÖZ KAYNAKLAR 2.438.208.212,59 A ÖDENMİŞ SERMAYE 2.117.996.728,00 Sermaye 2.117.996.728,00 Ödenmemiş Sermaye (-) 0,00 Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 0,00 Sermaye Düzeltmesi Olumsuz Farkları (-) 0,00 B SERMAYE YEDEKLERİ 0,00 Hisse Senedi İhraç Primleri 0,00 Hisse Senedi İptal Kârları 0,00 M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları 0,00 İştirakler Yeniden Değerleme Artışları 0,00 Diğer Sermaye Yedekleri 0,00 C KÂR YEDEKLERİ 583.075.512,12 Yasal Yedekler 543.447.593,60 Statü Yedekleri 0,00 Olağanüstü Yedekler 39.627.918,52 Diğer Kâr Yedekleri 0,00 Özel Fonlar 0,00 D GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI 0,00 Geçmiş Yıllar Karları 0,00 E GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) 127.980.769,84 Geçmiş Yıllar Zararları (-) 127.980.769,84 F DÖNEM NET KÂRI / ZARARI -134.883.257,69 Dönem Net Kârı(Zararı) -134.883.257,69 PASİF (KAYNAKLAR)TOPLAMI (3+4+5) 4.117.805.406,12 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 197

TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. 31.12.2011 TARİHLİ AYRINTILI GELİR TABLOSU TL BRÜT SATIŞLAR 2.265.940.316,24 Yurt İçi Satışlar 2.240.108.302,77 Yurt Dışı Satışlar 25.832.013,47 Diğer Gelirler 0,00 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 121.543,92 Satıştan İadeler (-) 121.543,92 Satış İskontoları (-) 0,00 Diğer İndirimler (-) 0,00 NET SATIŞLAR 2.265.818.772,32 SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 2.123.311.693,16 Satılan Mamuller Maliyeti (-) 2.116.565.911,10 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 3.880.674,27 Satılan Hizmet Maliyeti (-) 0,00 Diğer Satışların Maliyeti (-) 2.865.107,79 BRÜT SATIŞ KÂRI VEYA ZARARI 142.507.079,16 FAALİYET GİDERLERİ(-) 157.263.041,01 Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 9.536.622,21 Pazarlama,Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 36.768.465,04 Genel Yönetim Giderleri (-) 110.957.953,76 FAAALİYET KÂRI VEYA ZARARI -14.755.961,85 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR 15.303.556,69 İştiraklerden Temettü Gelirleri 483,89 Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri 0,00 Faiz Gelirleri 715.094,33 Komisyon Gelirleri 0,00 Konusu Kalmayan Karşılıklar 609.025,51 Menkul Kıymet Satış Kârları 0,00 Kambiyo Kârları 336.960,23 Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 Enflasyon Düzeltmesi Karları 0,00 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar 13.641.992,73 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 4.465.903,97 Komisyon Giderleri (-) 0,00 Karşılık Giderleri (-) 2.079.415,91 Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 Kambiyo Zararları (-) 61.531,88 Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 Enflasyon Düzeltmesi Zararları (-) 0,00 Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 2.324.956,18 FİNANSMAN GİDERLERİ (-) 51.736.541,27 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 51.736.541,27 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-) 0,00 OLAĞAN KÂR VEYA ZARAR -55.654.850,40 OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR 14.293.771,92 Önceki Dönem Gelir ve Kârları 6.976.577,39 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar 7.317.194,53 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 93.522.179,21 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 38.320.483,61 Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 49.652.713,62 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 5.548.981,98 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI -134.883.257,69 D.KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜM.KARŞILIK.(-) DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI 0,00-134.883.257,69 Mali İşler ve Muhasebe Dairesi Başkanı Hikmet UZUNOĞLU Genel Müdür Yardımcısı Hasan ALKAN Yönetim Kurulu Başkanı Genel Müdür Mehmet Azmi AKSU 198

199

200

201