YARGITAY 11. HUKUK DA RES

YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/4543 K: 2006/4244 T: 18.04.2006 ZAMANAfiIMI DEF SAVUNMANIN GEN filet LMES T RAZININ YAPILMA ZAMANI (TTK m. 1301) Özet: Daval taraf n zamanafl m def ine karfl, kendisine verilen süre içerisinde savunman n geniflletilmesi itiraz nda bulunmayan davac taraf n, davan n ileriki aflamalar nda savunman n geniflletilmesi itiraz n ileri sürebilme olana yoktur. YARGITAY 11. HUKUK DA RES KARARLARI Taraflar aras nda görülen davada Üsküdar Asliye 1. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 07.12.2004 tarih ve 2003/879 2004/509 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi daval vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hâkimi AS taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac sigortac n n, TTK n n 1301. maddesi hükmüne dayal olarak aç lan rücuan tazminat davas n n yap lan yarg lamas sonucunda, mahkemece, davan n k smen kabulüne dair verilen karar, daval vekili taraf ndan temyiz edilmifltir. Daval vekili, cevap süresi geçtikten sonra 06.02.2004 tarihli dilekçesi ile zamanafl m definde bulunmufltur. Bilindi i üzere, zamanafl m defi ilk itirazlardan olmay p, davan n her aflamas nda ileri sürülebilir ise de, cevap süresi geçtikten sonra ileri sürülmesi halinde dinlenebilmesi için savunman n geniflletilmesi itiraz yla karfl laflmamas gerekir. Somut olayda, daval vekilinin zamanafl m define iliflkin dilekçesi davac vekiline 26.02.2004 günlü oturumda verilmesine ve kendisine cevap vermesi için 10 gün mehil verilmesine ra men, savunman n geniflletilmesi itiraz nda bulunulmad gibi, tam tersine 22.04.2004 tarihli bir sonraki oturumda zamanafl m definin yerinde olmad ndan bahisle iddiaya cevap verilmifl oldu undan, davac vekilinin bundan sonra karar oturumunda zamanafl m definin süresinde yap lmad ndan bahisle kabul etmediklerine dair beyan hukuki bir de er tafl yamayaca ndan, daval ve-

2740 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 6 Y l 2006 kilinin zamanafl m definin de erlendirilmesi ve bu hususta olumluolumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yaz l gerekçe ile zamanafl m definin de erlendirilmemifl olmas hatal olmufl ve karar n aç klan nedenle daval yarar na bozulmas na karar vermek gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, daval vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n daval yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, 18.04.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi. YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/5859 K: 2006/6225 T: 25.05.2006 KARAYOLLARI VE TRAF K KANUNUNA AYKIRI ANLAfiMALAR K YIL Ç NDE PTAL ED LEB LME OLANA I (KTK. m. 111) Özet: Karayollar Trafik Kanununda öngörülen hukuki sorumlulu u kald ran veya daraltan anlaflmalar geçersizdir. Tazminat miktarlar na iliflkin olup da yetersiz veya fahifl oldu u aç kça belli olan anlaflmalar yap ld tarihten itibaren iki y l içinden iptal edilebilirler. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 14.12.2004 tarih ve 2002/518-2004/767 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi davac vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi D.C. taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, müvekkili kuruma ba l dava d fl Nevruz un trafik kazas sonucu yaraland n, yurtd fl nda ikamet etti ini bu nedenle yurt d - fl nda tedavi gördü ünü ileri sürerek 17.509 Euro'nun rücuan tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval sigorta vekili, kaza tarihini kapsayan sigorta poliçesinin tespit edilemedi ini, sorumluluklar inin kusur oranmda ve poliçe limiti ile s n rl oldu unu savunarak, davan n reddini istemifltir.

Yarg tay Kararlar 2741 Daval S, yetki itiraz nda bulunarak, halen k s tl olup cezaevinde bulundu unu, yeniden kusur oran n n belirlenmesini, yabanc para cinsinden talepte bulunulamayaca m savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kan tlar ve tüm dosya kapsam na göre, daval sigorta flirketinin ödedi i 893.000.000 TL. indirilerek kalan 16.764,79 Euro'nun S nin tahsiline. AO Sigorta hakk nda aç lan davan n ödeme ve ibraname nedeniyle reddine karar verilmifltir. Karar, davac vekili temyiz etmifltir. Dava, yolcu olan sigortal n n trafik kazas sonucu meydana gelen yaralanma nedeniyle tedavi giderlerinin arac n sürücü ve zorunlu mali sorumluluk sigortac s ndan rücuan tazmini istemine iliflkin olup, mahkemece, daval sigorta flirketi ibra edildi inden sigorta hakk nda aç lan davan n reddine karar verilmifltir. Davac vekili, ibranamenin sigortal s taraf ndan verilmedi ini gibi, miktar itibariyle de tedavi giderleri ile aras nda afl r orans zl k bulundu- unu ileri sürmüfltür. 06.03.2002 tarihli ibranamede sigortal vekilinin kaza sonucu arac n hasarlanmas nedeniyle u rad zarara karfl l k 893.000.000 TL. alarak daval sigortay ibra etti i anlafl lmaktad r. fiu halde uyuflmazl n çözümü öncelikle savunmada bahsedilin ibran n KTK 111. maddesi uyar nca geçerli olup olmad n n aç kl a kavuflturulmas ile mümkün olacakt r. An lan düzenlemeye göre, bu kanunda öngörülen hukuki sorumlulu u kald ran veya daraltan anlaflmalar geçersizdir. Tazminat miktarlar na iliflkin olup da yetersiz veya fahifl oldu u aç kça belli olan anlaflmalar veya uzlaflmalar yap ld klar tarihten itibaren 2 y l içinde iptal edilebilirler. Yasan n bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin aç kça ve ayr ca istenmesine gerek olmay p, dava s ras nda bu husus ileri sürülebilece i gibi, yap ld tarihten itibaren 2 y l içinde hükümlerinin kabul edilmedi ine iliflkin bir irade aç klamas da yeterlidir. Bu durumda, mahkemece, yukar da yap lan aç klamalar do rultusunda, 2918 say l KTK n n 111. maddesi aç s ndan ibranamenin de erlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yaz l flekilde karar verilmesi do ru görülmemifl, karar n bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, davac vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, 25.05.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi.

2742 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 6 Y l 2006 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/6740 K: 2006/6708 T: 12.06.2006 K. TRAF K KANUNUNA AYKIRI ANLAfiMANIN GEÇERS ZL KANUNA AYKIRILIK SAVININ DAVA SIRASINDA LER SÜRÜLEB LMES OLANA I (KTM. m. 111) Özet: Karayollar Trafik Kanununda belirlenen hukuki sorumlulu u kald ran anlaflmalar geçersiz olup, yap ld klar tarihten itibaren iki y l içinde iptal edilmeleri mümkündür. Öte yandan, an lan yasaya ayk r olan bir anlaflman n geçerli olmad dava s ras nda itiraz olarak da ileri sürülebilir. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 17.03.2005 tarih ve 2003/382-2005/134 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi taraf vekilleri taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi D. Ç. taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili. 17.06.2002 tarihinde daval flirkete trafik sigorta poliçesiyle sigortal arac n kar flt kazada müvekkilinin anne ve babas n n vefat etti ini, müvekkili küçü ün destekten yoksun kald n, daval n n müvekkilinin babas yönünden tazminat talebini müteveffa sürücünün kazada tamamen kusurlu oldu u gerekçesiyle reddetti ini, oysa müvekkilinin babas n n ölümüyle 18 milyar liral k tazminata hak kazand n, annesi yönünden müvekkiline daval taraf ndan 3.550.000.000-TL ödeme yap ld n ancak daval n n poliçe kapsam nda sorumlulu unun 18 milyar lira oldu unu, 14.450.000.000.-TL daha ödenmesi gerekti ini ileri sürerek toplam 32.450.000.000.-TL'nin daval ya müracaat tarihi olan 28.02.2003 tarihinden itibaren iflleyecek yasal faiziyle birlikte daval dan tahsiline karar verilmesini istemifltir. Daval vekili, poliçedeki flah s bafl na 18 milyar lira teminat n ölen flahs ifade etti ini, mirasç say s na göre ayr ayr talepte bulunulamayaca n, kaza s ras nda sigortal arac kullanan müteveffa sürücü baba slam D nin % 100 kusurlu oldu unu, kendi kusurundan kaynaklanan tazminat talebinin BK'n n 44. maddesi gere ince haks z ve hukuki dayanaktan yoksun oldu unu, aktüerya hesab na göre davac ya annesinden do-

Yarg tay Kararlar 2743 lay 3.550.000.000.-TL ödeme yap larak ibraname al nd n, müvekkili flirketin baflkaca sorumlulu u kalmad n savunarak davan n reddini istemifltir. Mahkemece, toplanan delillere göre, davac ya annesi yönünden tazminat ödenip ibraname al nd bu nedenle tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti i, davac n n müteveffa sürücü babas ndan dolay destekten yoksun kalma tazminat talebine hakk bulundu u, babas ndan dolay gerçek maddi zarar n n 32.023.016.840.-TL oldu u gerekçesiyle davan n k smen kabulüne, 18.000.000.000.-TL'nin 09.05.2003 tarihinden itibaren iflleyecek yasal faiziyle birlikte daval dan tahsiline karar verilmifltir. Karar, taraf vekilleri temyiz etmifltir. 1-Dava dosyas içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar n n gerekçesinde dayan lan delillerin tart fl l p, de erlendirilmesinde usul ve yasaya ayk r bir yön bulunmamas na ve daval sigorta vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlar n n reddi gerekmifltir. 1-Dava, ölümlü trafik kazas sonucunda yoksun kal nan destekten yoksun kalma tazminat istemine iliflkindir. 09.05.2003 tarihli ibraname ile davac vasisinin vekili, kaza sonucu vefat eden Züleyha D nin varisi olarak 3.550.000.000.-TL'yi daval sigorta flirketinden tahsil etti ini ve daval y ibra etti ini bildirmifltir. Ancak, daha sonra huzurdaki dava aç - larak bakiye destekten yoksunluk tazminat isteminde bulunulmufltur. Daval sigorta flirketi taraf ndan düzenlenen ve kaza tarihini de kapsayan ZMMS poliçesinde flah s bafl na vefat halinde ödenecek tazminat 18 milyar lira olarak gösterilmifltir. Karayollar Trafik Kanunu'nun 111. maddesine göre, bu kanunda öngörülen hukuki sorumlulu u kald ran veya daraltan anlaflmalar geçersizdir. Tazminat miktarlar na iliflkin olup da, yetersiz veya fahifl oldu u aç kça belli olan anlaflmalar veya uzlaflmalar yap ld klar tarihten itibaren 2 y l içinde iptal edilebilirler. Yasan n bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin aç kça ve ayr ca istenmesine gerek olmay p, dava s ras nda bu husus ileri sürülebilece i gibi, yap ld tarihten itibaren 2 y l içinde hükümlerinin kabul edilmedi ine iliflkin bir irade aç klamas da yeterlidir. O halde bu durum karfl s nda mahkemece yap lacak ifl; bilirkifli raporuyla davac n n annesi yönünden hak etti i bakiye tazminat miktar yap lan ödeme düflüldükten sonra 5.455.779.478.-TL olarak belirlendi- inden, KTK n n 111. maddesi hükmü de gözönüne al narak, ibranamede belirtilen miktar n yetersiz olup olmad n n saptan p sonucuna göre karar vermekten ibaret olup, yaz l flekilde davac ya annesi yönünden tazminat ödenip ibraname al nd gerekçesiyle davan n bu yönden reddedilmesi bozmay gerektirmifltir.

2744 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 6 Y l 2006 SONUÇ: Yukar da 1 nolu bentte belirtilen nedenlerle daval vekilinin temyiz itirazlar n n reddine, 2 nolu bentte aç klanan nedenlerle davac vekilinin temyiz itirazlar n n kabulüyle hükmün davac yarar na BOZUL- MASINA, afla da yaz l bakiye 729.00 YTL temyiz ilam harc n n temyiz eden daval dan al nmas na, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz eden davac ya iadesine, 12.06.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi. YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/4360 K: 2006/6850 T: 13.6.2006 KARfiILIKSIZ ÇEK ÇEKTE DÜZELTME HAKKI BANKANIN KUSURLU EYLEM KEfi DEC N N MADD VE MANEV ZARARI Özet: Karfl l olmayan çekin keflidecisinin, kendisine gönderilen düzeltme hakk na iliflkin ihtarnamenin tebli inden itibaren yedi ifl günü içinde haricen ödeme yapt n veya hamilin kendisini ibra etti ini gösteren belgeleri muhatap bankaya ibraz etmesi veya hamilin ayn süre içerisinde yaz l beyanda bulunmas halinde, düzeltme hakk kullan lm fl olaca ndan ceza kovuflturmas na gerek kalmayacakt r. Söz konusu yedi günlük süreyi geçirmeden çek asl n muhatap bankaya ibraz eden çek keflidecisi hakk nda C.Savc l 'na flikâyette bulunan muhatap bankan n kusurlu oldu u kabul edilerek, keflidecinin maddi ve manevi zarar iddialar n n de erlendirilmesi gerekir. Taraflar aras nda görülen davada stanbul Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 08.12.2004 tarih ve 2002/564 2004/599 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi duruflmal olarak davac vekili taraf ndan istenmifl olmakla, duruflma için belirlenen 13.06.2006 günde davac avukat F. A. gelip, daval avukat tebligata ra men gelmedi inden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildi i anlafl ld ktan ve duruflmada haz r bulunan taraf avukat dinlenildikten sonra, duruflmal ifllerin yo unlu u ve süre darl ndan ötürü iflin incelenerek karara ba lanmas ileriye b rak lm flt. Dava dosyas için Tetkik Hâkimi A. A. taraf ndan düzenlenen rapor din-

Yarg tay Kararlar 2745 lenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, müvekkili flirketin keflide etti i, Koçbank A.fi. Mithatpafla fiubesi'nin 31.08.2001 tarihli 1.775.000.000 TL. tutar ndaki çekin 31.08.2001 tarihinde karfl l olmad gerekçesiyle karfl l ks z flerhi vurdu unu, söz konusu çek miktar L. Ka tç l k San. D fl Tic. A.fi.nin çeki Garanti Bankas 'na takasa verdi ini, çek bedelinin 30.08.2001 tarihinde müvekkilince lehdara ödenip, teslim al n n çekin 05.09.2001 tarihinde daval bankan n Mithatpafla fiubesi'ne iade edilmesine ra men, sanki çek hiç iade edilmemifl gibi ayn tarihte çek karnelerinin iadesi ve % 10 faiziyle birlikte karfl l ks z kalan çekin bedelini yat rmas için daval bankan n müvekkiline ihtar mektubu gönderip Cumhuriyet Savc l 'na flikâyette bulundu unu, haks z olarak müvekkilinden para cezas al nd m, daval n n bu haks z eylemi nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi olarak zarar gördü ünü ileri sürerek, 144.115.000 TL. maddi, 35.000.000.000 TL. manevi tazminat n olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte daval dan tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, davac n n keflide edip hamile verdi i 31.08.2001 tarihli çeki haricen ödedi ini beyan edip, müvekkili bankay, çeki takastan almay ihmal etmekle suçlad m, çekin haricen ödenmesinin müvekkili banka yönünden bir anlam ifade etmeyece ini, ödeme yap ld n müvekkilinin bilmesinin mümkün olmad n, karfl l ks z kalan çekin takastan al nmamas ve 3167 say l yasa ile yüklenen mükellefiyetlerin yerine getirilmesinden dolay müvekkilinin sorumlu tutulamayaca n savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece, bilirkifli raporlar ve dosya kapsam na göre, dava konusu çekin keflide tarihinin 31.08.2001 olup, ayn tarihte arkas na karfl l ks z flerhi yaz ld, karfl l ks z çeklerin takip eden 1-2 gün içinde takasa ibraz eden bankaya geri gönderildi i, 31.08.2001 tarihinin Cuma günü olup, 03.09.2001 tarihinin Pazartesi olmas nedeniyle, çekin daval ya iadesinin 05.09.2001 tarihinde gerçekleflti i, çek karfl l n n gününde banka hesab nda bulundurularak ödenmesi ve çekin arkas na karfl l ks z flerhi yaz lmamas n n yap lmas gereken ve çekin özelli inden kaynaklanan bir durum olmas na ra men çekin 1 gün önce haricen ödendi i, olaylar n geliflimine davac flirketin neden oldu u, daval banka uygulamas - n n yasaya uygun oldu u gerekçesiyle davan n, reddine karar verilmifltir. Karar, davac vekilince temyiz edilmifltir. Dava, karfl l ks z ç kan çek sonras süresinde düzeltme hakk n kullanan keflideci hakk nda C.Savc l na flikâyette bulunan bankan n kusurlu davrand iddias na dayal maddi ve manevi tazminat n tahsili istemine iliflkindir.

2746 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 6 Y l 2006 Dava konusu olayda uyuflmazl k, karfl l ks z kalan çekin düzeltme hakk süresinde bankaya iadesinin yeterli say l p say lmayaca noktas nda toplanmaktad r. Yarg tay Ceza Genel Kurulu'nun 07.11.1994 gün ve 10 218/265 say l karar ile Yarg tay 10. Ceza Dairesi'nin 15.04.1996 gün ve 4157/3998 say l karan ve ayn Daire'nin 04.03.1997 tarih ve 2488/2765 say l karar nda da belirtildi i üzere, düzeltme hakk n n kullan lmas bak m ndan, keflidecinin haricen ödeme yapt na veya hamilin kendisini ibra etti ine dair belgeleri 7 ifl günü içinde muhatap bankaya ibraz etmesi veya hamilin ayn süre içinde bu tür yaz l beyanlarda bulunmas yeterlidir. Davac n n keflide etti i 31.08.2001 tarihli çek bedeli 30.08.2001 tarihinde davac taraf ndan çek hamiline haricen ödendi i halde, çek asl n n davac keflideci taraf ndan teslim al nmamas nedeniyle, çek hamilinin çeki 31.08.2001 tarihinde Takas Odas vas tas yla bankaya ibraz etti i ve çekin karfl l n n bulunmamas nedeniyle karfl l ks z ifllemi yap ld taraflar aras nda tart flmas zd r. Düzeltme hakk n kullanmas için daval bankan n 05.09.2001 tarihinde keflide etti i ihtarname, 10.09.2001 tarihinde davac ya tebli edilmifltir. Bilahare daval banka taraf ndan, 3167 say l Yasa'n n 13/1.maddesi gere ince C. Savc l 'na flikâyet dilekçesi verilmifltir. Ancak daval bankan n C. Savc l na verdi i 26.10.2001 tarihli dilekçeden, karfl l ks z ifllemi yap lan çekin, davac taraf ndan 05.09.2001 tarihinde daval bankaya iade edildi i anlafl lmaktad r. Mahkemece, düzeltme hakk na dair ihtarnamenin 10.09.2001 tarihinde davac ya tebli edildi i, ancak davac n n 05.09.2001 tarihinde (henüz 7 günlük süre ifllemeye bafllamadan önce) çeki daval bankaya iade etti i, 3167 say l Yasa n n 13/l. maddesi gere ince daval n n 20.09.2001 tarihinde davac hakk nda C.Savc l 'na flikayette bulunmas n n kusurlu bir davran fl oluflturaca gözetilerek, davac iddialar n n buna göre de- erlendirilmesi gerekirken, yaz l gerekçeyle davan n reddedilmesi do ru görülmemifl, hükmün bu nedenle davac yarar na bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, davac vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n davac yarar na BOZULMASINA, takdir edilen 450.00 YTL. duruflma vekillik ücretinin daval dan al narak davac ya verilmesine, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, 13.06.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi.

Yarg tay Kararlar 2747 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/7979 K: 2006/8383 T: 13.07.2006 ZARAR GÖRENLER N B RDEN FAZLA OLMASI S GORTA TAZM NATININ ÖDENMES NDE ZLENECEK YÖNTEM (KTK. m. 96) Özet: Zarar görenlerin tazminat alacaklar toplam, sigorta sözleflmesinde belirlenen sigorta tutar ndan fazla ise sigorta tutar n n tazminat alacaklar toplam na olan oran na göre indirim yap larak tazminat alacaklar saptanmal d r. Bu kurala uymaks z n zarar görenlerden birine ödeme yapm fl olan sigortac n n iyiniyetli olup olmad araflt r larak sonucuna göre hüküm kurulmal d r. Taraflar aras nda görülen davada Üsküdar Asliye 3.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 03.07.2001 tarih ve 1999/415 2001/609 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi daval lardan sigorta vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi R. Ö. taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac sigorta vekilinin. TTK n n 1301. maddesi hükmüne dayal olarak, daval lar aleyhine açt rücu davas sonunda, mahkemece davan n k smen kabulüne iliflkin verilen karar, davalardan sigorta vekili temyiz etmifltir. Dava. kasko sigortas sözleflmesine dayal rücuen tazminat istemine iliflkindir. Mahkemece, belirlenen hasar ve kusur durumuna göre davan n k smen kabulüne karar verilmifl ise de: daval sigorta vekilince verilen cevap dilekçesinde, ayn kazada hasar gören dava d fl 33 PP plakal araç sürücüsüne limitin tamam üzerinden ödeme yap ld savunulmufl oldu u halde, bu husus kararda hiç tart fl lmam flt r. 2918 say l Karayollar Trafik Kanunu"nun 96. maddesi uyar nca, zarar görenlerin birden fazla olmas ve tazminat alacaklar toplam, sigorta sözleflmesinde öngörülen sigorta tutar ndan fazla ise sigorta tutar n n, tazminat alacaklar toplam na olan oran na göre indirime tabi tutularak tazminat alacaklar n n bulunmas gereklidir. Nitekim, dosyadaki trafik kazas tespit tutana nda, ayn kazaya baflka araçlar n kar flt anlafl lmaktad r. Bu durumda, mahkemece, arac n zorunlu mali sorumluluk sigortac s olan daval sigortan n, dava d fl 33 PP plakal araç için yapm fl oldu-

2748 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 6 Y l 2006 u ödemenin. 2918 Say l Yasa'n n 96/2. maddesi uyar nca iyi niyetli bir ödeme olup olmad, davac n n yapt ödeme nispetinde davac ya karfl sorumluluktan kurtulup kurtulamayaca hususlar tart fl lmaks z n eksik inceleme ile yaz l flekilde karar verilmesi do ru görülmemifl ve bu nedenle hükmün daval sigorta yarar na bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, daval lardan sigorta vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile hükmün daval sigorta yarar na BO- ZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine. 13.07.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi. YARGITAY 11. HUKUK DA RES * E: 2005/5221, K: 2006/5515, G:11.05.2006 ZORUNLU MAL SORUMLULUK S GORTASI TEM NAT L M T KAPSAMI POL ÇE KASKO F LO POL ÇES Özet: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortas Genel fiartlar n n 12. maddesi uyar nca sigortac n n dava masraflar ve avukatl k ücretinden de sorumlu bulunmas na göre, hükmedilen tazminat miktar n n zorunlu mali sorumluluk sigortas taraf ndan verilen teminat limiti içinde kalmas nedeniyle bu miktara isabet eden faiz ve yarg lama giderlerinden de zorunlu sigortac n n sorumlu bulunup, zorunlu mali sorumluluk sigortas na ait poliçe limiti içinde kald ndan, mümeyyiz daval flirketin "Kasko Filo Poliçesi kapsam nda verdi i ihtiyari mali sorumluluk sigortas ndan kaynaklanan bir sorumlulu u bulunma-maktad r. Taraflar aras nda görülen davada zmir Asliye 7. Hukuk Mahkemesince verilen 25.11.20004 tarih ve 2004/90-2004/640 Say l karar n Yarg tay ca incelenmesi daval Aviva Sigorta A.fi. vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla dava dosyas için Tetkik Hakimi Mutlup nar fiengel taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tuta- * Bu Karar Dergimize Av.Ramazan Edemen taraf ndan gönderilmifltir.

Yarg tay Kararlar 2749 naklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, müvekkili flirkete ait arac n kar flt trafik kazas nedeniyle TEB Sigorta A.fi. taraf ndan müvekkili aleyhine aç lan dava sonucu 26.01.2004 tarihinde 1.423.000.000.-TL ödendi ini, kaza tarihinde arac n daval flirketlere zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk poliçeleri ile sigortal olmas nedeniyle ödenen tazminattan daval lar n sorumlu bulundu unu ileri sürerek ödenen 1.423.000.000.-TL tazminat n faiziyle birlikte daval lardan tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval Aksigorta A.fi. vekili, davan n zamanafl m na u rad n, davac n n iddias n n ispat gerekti ini savunarak davan n reddini istemifltir. Daval Aviva Sigorta A.fi. vekili, kazaya kar flan arac n müvekkili flirkete Kasko Filo Poliçesi ile sigortal oldu unu, müvekkili taraf ndan düzenlenen poliçede verilen ihtiyari mali sorumluluk teminat n n trafik sigortas limitlerinin üzerinde kalan hasarlar teminat alt na ald n, talep edilen miktar n ise trafik poliçesi limitleri içinde kald n savunarak davan n müvekkili flirket yönünden reddini istemifltir. Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsam na göre, davan n kabulü ile 1.423.000.000.-TL 'n n faiziyle birlikte daval lardan tahsiline karar verilmifltir. Karar, daval Aviva Sigorta A.fi.vekili temyiz etmifltir. Dava, davac flirkete ait arac n kar flt trafik kazas nedeniyle karfl arac n Kasko sigortac s na yap lan ödemenin daval sigorta flirketlerinden rücuen tahsili istemine iliflkindir. Davac flirkete ait araç, kaza tarihinde daval Ak Sigorta Afi nezdinde "Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi" ile sigortal olup, araç bafl na maddi teminat limiti 1.200.OOO.000.- TL dir. Di er daval sigorta flirketi ise kazaya kar flan arac n kasko sigortas n temin etmifl olup ayn poliçede ihtiyari mali sorumluluk teminatlar da verilmifl bulunmaktad r. Motorlu Kara Tafl t Araçlar htiyari Mali Sorumluluk Sigortas Genel fiartlan'r n "Sigorta Teminat n n Kapsam bafll n tafl yan 1. maddesinde, sigortac n n sorumlulu u belirlenerek, arac n iflletenine terettüp eden hukuki sorumlulu un poliçe teminat kapsam nda olmak flart yla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortas hadlerinin üzerinde kalan k sm n, poliçede yaz l hadlere kadar temin edece i belirtilmifltir. Buna göre, bu tür sigortada sigortac n n sorumlulu u zorunlu mali sorumluluk sigortas poliçesinde yaz l limitin üzerinde kalan miktardan itibaren bafllayacakt r. Somut olaya dönüldü ünde, davac flirket aleyhine aç lan kasko rücu davas sonucu mahkemece 559.250.000.-TL'n n yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmifl olup, yap lan icra takibinde davac taraf ndan icra dosyas na 1.423.000.000.-TL ödeme yap lm flt r. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortas Genel fiartlar n n 12. maddesi uyar nca sigortac n n dava masraflar ve avukatl k ücretinden de sorumlu bulunmas na göre, hükmedilen tazminat miktan olan 559.250.000.-

2750 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 6 Y l 2006 TL n n zorunlu mali sorumluluk sigortas taraf ndan verilen teminat limiti içinde kalmas nedeniyle bu miktara isabet eden faiz ve yarg lama giderlerinden de zorunlu sigortac n n sorumlu bulunup, zorunlu mali sorumluluk sigortas na ait poliçe limiti içinde kald ndan, mümeyyiz daval flirketin "Kasko Filo Poliçesi kapsam nda verdi i ihtiyari mali sorumluluk sigortas ndan kaynaklanan bir sorumlulu u bulunmamaktad r. Bu itibarla, mahkemece mümeyyiz daval flirket aleyhine aç lan davan n reddine karar verilmesi gerekirken, yaz l flekilde kabulüne karar verilmesi do ru görülmemifl olup, karar n mümeyyiz daval Aviva Sigorta (eski unvan Commercial Union) Afi yarar na bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle mümeyyiz daval Aviva Sigorta (eski unvan Commercial Union) A.fi.vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n an lan daval yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n n iste i halinde temyiz edene iadesine, 11.05.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi YARGITAY 11. HUKUK DA RES KARARI* E: 2005/2769, K:2006/5040, G:02.05.2006 DA N VE MÜRTEH N OLMAK B R BAfiKASININ DA REH N KONUSU MALI REH N ALAN HESABINA S GORTA ETT REB LMES (TTK m. 1269, 1270) Özet: TTK 1270. maddesi hükmü gere ince bir baflkas n n da rehin konusu mal rehin alan hesab na ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Böyle bir durumda, sigortal durumda olan rehin hakk sahibi oldu una göre, sigortadan tazminat talep etme hakk da öncelikle ona ait olmas gerekir ve sigorta ettiren ancak mal dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin aç k muvafakatini almak ve o suretle sigortadan, flayet kendi menfaati de zedelendi i takdirde, tazminat isteme hakk - na sahip olur. Bu husus dikkate al nmadan aç lan * Bu davan n kabulü do ru de ildir. Taraflar aras nda görülen davada stanbul Asliye 8. Ticaret Mahkemesince verilen 09.12.2004 tarih ve 2001/1794-2004/1544 say l kara- * Bu Karar Dergimize Av.Ramazan Edemen taraf ndan gönderilmifltir.

Yarg tay Kararlar 2751 r n Yarg tay'ca duruflmal olarak incelenmesi davac vekili taraf ndan istenmifl olmakla, duruflma için belirlenen 02.05.2006 gününde davac avukat EM gelip, daval avukat tebli e ra men gelmedi inden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildi i anlafl ld ktan ve duruflmada haz r bulunan taraf avukat dinlenildikten sonra, duruflmal ifllerin yo unlu u ve süre darl ndan ötürü iflin incelenerek karara ba lanmas ileriye b rak lm flt. Dava dosyas için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy taraf ndan düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac vekili, müvekkiline ait otobüsün daval flirket nezdinde kasko sigortal oldu u dönemde kaza yap p, hasarland n, tamirat bedeli ve ödeme konusunda daval ile servisin mutabakata vard klar m, yap lan tamirat sonucunda arac n müvekkiline teslim edildi ini, ancak, tamirat n gerçeklefltiren Bursa Motorlu Araçlar Tic. ve San. A.fi. taraf ndan müvekkili aleyhine icra takibine giriflildi ini, borcun tamam n n sigorta flirketi taraf ndan ödendi ini düflünen müvekkilinin takibe itiraz etti ini, takibe vaki itiraz n iptali davas n n görülmesi esnas nda, daval sigortac hakk nda girifltikleri icra takibine daval taraf ndan itiraz edildi ini ileri sürerek, daval n n irca takibine vaki itiraz n n iptali ile takibin devam na, % 40 icra inkar tazminat n n daval dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, eksperin yapt inceleme sonucunda belirlenen KDV hariç (67.524.519.096) TL hasar bedelinin ibraname karfl l nda ödendi- ini, davac n n böyle bir dava açabilmesi için en az ndan 3. kifliye bir ödeme yapmas gerekirken, ödeme yapmadan açt davada hukuken konuflacak bir menfaatinin bulunmad n, alaca n likit olmamas nedeniyle icra inkar tazminat talep edilemeyece ini belirterek, davan n reddini istemifltir. Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kan tlar ve bilirkifli raporlar na nazaran, daval sigortac n n hasar n KDV dahil bedelini ödemekle yükümlü olmas na karfl n bu yükümlülü ünü yerine getirmedi i, davac sigortal n n bu alaca n n tahsilini teminen giriflti i icra takibine vaki itiraz n n iptalinin gerekti i gerekçesiyle, davan n k smen kabulü ile icra takip dosyas na vaki itiraz n (11.735.893.522) TL üzerinden iptaline, takibin (9.730.358.522) TL as l alaca a takip tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülmek suretiyle devam na, karar verilen miktar n % 40'oran nda icra inkar tazminat na hükmolunmas na karar verilmifltir. Karar, daval vekili taraf ndan temyiz edilmifltir. 1-Dava, kasko sigorta poliçesi ile sigortal araçta oluflan hasar bedelinin daval sigorta flirketi taraf ndan arac tamir eden servise noksan ödenmesi nedeniyle aradaki fark n tahsili istemiyle giriflilen takibe vaki itiraz n iptali istemine iliflkindir. 7142-K-000247 numaral sigorta poliçesi incelendi inde, dava d fl M A.fi Trakya fiubesi, dain ve mürtehini ola-

2752 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 80 Say : 6 Y l 2006 rak gösterilmifltir. Dava d fl M A.fi Trakya fiubesi TTK n n 1269. maddesi hükmü uyar nca, mal rehin alan kimse s fat yla o mal üzerindeki menfaatini kendi ad na sigorta ettirebilece i gibi, ayn Yasa'n n 1270 nci maddesi hükmü gere ince bir baflkas n n da rehin konusu mal rehin alan hesab na ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Böyle bir durumda, sigortal durumda olan rehin hakk sahibi oldu una göre, sigortadan tazminat talep etme hakk da öncelikle ona ait olmas gerekir ve sigorta ettiren ancak mal dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin aç k muvafakatini almak ve o suretle sigortadan, flayet kendi menfaati de zedelendi i takdirde, tazminat isteme hakk na sahip olur. Bu husus dikkate al nmadan aç lan davan n kabulü do ru de ildir. Mahkemece, böyle bir durumda davac l k s fat n n araflt r lmas bak - m ndan yap lacak ifl; davac ya as l dava ve talep hakk na sahip sigortal M A.fi'den davaya muvafakat veya icazetleri oldu unu belgelendirmesi için süre verilmeli, bu usuli ifllem tamamland takdirde arac n maliki s - fat ile sigorta akdini yapan davac n n da dava hakk n n bulundu unun kabulü ile iflin esas na girmekten ibarettir. Aç klanan nedenlerle daval vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n daval yarar na bozulmas gerekmifltir. 2-Kabule göre de, hüküm alt na al nan icra inkar tazminat n n takibe konu alaca n tamam üzerinden mi, yoksa as l alacak miktar üzerinden mi tayin edildi i belirtilmedi inden, infazda tereddüt yaratacak biçimde hüküm tesisi do ru olmam fl ve karar n aç klanan nedenle dahi daval sigortac yarar na bozulmas na karar vermek gerekmifltir. SONUÇ : Yukar da (1) ve (2) numaral bentte aç klanan nedenlerle daval vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n daval yarar na BO- ZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harc n n iste i halinde temyiz edene iadesine, 02.05.2006 tarihinde oybirli iyle karar verildi.