Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinalara motor denir.



Benzer belgeler
MOTORLU ARACI OLUŞTURAN KISIMLAR

23.Araçta motor yağı kontrolü hangi bakımda yapılır? a) Günlük b) Haftalık c) Aylık d) Yıllık

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI

MOTOR VE ARAÇ TEKNĐĞĐ

MOTOR DERSİ. 4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya genişleme; iş zamanı da denir), egzost.

MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ DERS NOTLARI

MOTOR BĐLGĐLERĐ. *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır)

4. Yakıt deposundan karbüratöre benzin, hangi parça ile taşınır? A) şamandıra ile B) Yakıt borusu ile. C) Distribütör ile D) Yağ pompası ile

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman

KONU 1 MOTORUN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ Motor : Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinalardır. YANMA ÇEŞİTLERİNE GÖRE MOTORLAR

MOTOR BİLGİSİ MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ

YAKIT VE ATEŞLEME SİSTEMİ 1. Aşağıdakilerden hangisi distribütörün görevidir? A) Aküyü şarj etmek B) Egzoz gazinin çıkışını sağlamak C) Motor suyunu

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI

5-Aşağıdakilerden hangisi motorun hareketli parçalarından değildir? a) Eksantrik(Kam) Mili b)biyel Kolu c) Supap d) Blok

MOTOR DERSI MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ. Motorun tanımı

İhsaniye Sürücü Kursu Motor ve Araç Teknikleri Murat FİLİZ motorelit.webnode.com.tr

Bodrum Atakan Sürücü Kursu

MOTORUN PARÇALARI. DİZEL MOTOR (Püskürtme Ateşlemeli) KRANK MİLİ BESLEME POMPASI TRİGER MİL (KAM-EKSANTRİK MİLİ)

Bodrum Atakan Sürücü Kursu

ARAÇ TEKNİĞİ. Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelere motor denir.

Darıca Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3

Bodrum Atakan Sürücü Kursu

ÜNİTE 1 ARACIN VE MOTORUN KISIMLARI

Motor ve Araç Tekniği Bilgisi - Ömer ASİL

MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ SORULARI 1. Aşağıdakilerden hangisi araçlarda kirli yakıt kullanılmasının bir sonucudur? A) Motor rölanti devrinin yüksek

SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYĠ

* araç yağ yakıyorsa ve su eksiltiyor ise motorda problem var demektir. Dolayısıyla sadece gazı

MOTORLAR VE TRAKTÖRLER Dersi 3

MOTOR DERSİ ÖZETİ. Motorlar soğutma sistemlerine göre:

Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makineye motor denir.

4- Aşağıdakilerden hangisi pnömatik sisteminin parçasıdır? a) Hidrolik pompa b) Kompresör c) Yön kontrol valfı d) Hidrolik motor

MOTOR. Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelere motor denir. - Motor araçlarda gücün kaynağıdır.

ARAÇ BILGISI VE EKONOMIK ARAÇ KULLANIMI

4204G / 4304G / 4404G Serisi Motorlar TURBO AFTERCOOLER DİZEL MOTOR BAKIM KILAVUZU

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

Periyodik Bakım ve Yağlama Tablosu

MOTOR BUJİLER V-KAYIŞI LASTİK NEDİR?

8. Silindirlerin Düzenleniş Şekline Göre

MOTOR BİLGİSİ. Araçlarda içten yanmalı ve dört zamanlı motorlar kullanılır. Dolayısıyla motor deyince aklımıza içten yanmalı motor gelmelidir.

ATV250 D-ÇEKTİRME Parça Kodu Parça Adı N P.A. Fiyat KDVli Fiyat YMR952Z ROTOR ÇEKTİRME ,08 35,49

FİYAT LİSTESİ

12. BAKIM İş makinalarına; 1. Uzun ömürlü olmaları 2. Verimli çalışmaları 3. Ekonomik çalışmaları için yapılması gereken işlemlere bakım adı verilir.

Temel Motor Teknolojisi

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

MOTOR-ELEKTRİK SORULARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR

Motorun herhangi bir yerinde yağ veya su kaçağı olup olmadığını kontrol ediniz. Motor yağ seviyesini yağ çubuğu ile kontrol ediniz, eksik ise yağ

COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti

ARAÇ TEKNĠĞĠ. Oktay TAŞCI Motor ve Araç Tekniği Öğretmeni. Hazırlayan, Oktay TAŞCI Trafik, Araç Tekniği ve Direksiyon Öğretmeni

güçte ve şiddette, şanzımana iletmeyi kontrol eden sistem aşağıdakilerden hangisidir?

FİYAT LİSTESİ

SER VİS SÖZLEŞMELERİ

M O T O R L A R. 1- İçten yanmalı motorlar 2- Dıştan " " (Buhar makinaları)

6- Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) hangi tarihte faaliyete geçmiştir?

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

Ekonomizer 500 ml YAĞ KATKILARI

T.C ÖZEL KADIKÖY ATALAY M.T.S. KURSU GÜNLÜK DERS PLANI 1 MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ

Yrd.Doç.Dr. Ali EKŞİ Ege Üniversitesi

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları

Emme Sistemi Direkt emiş sistemleri:

FİYAT LİSTESİ


SU SERVİSİ Su Sisteminin Parçaları Su sistemleri aşağıdaki parçalardan meydana gelmiştir.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

Yrd.Doç.Dr. Ali EKŞİ Ege Üniversitesi

ATV250S D-ÇEKTİRME Parça Kodu Parça Adı N P.A. Fiyat KDVli Fiyat YMR952Z ROTOR ÇEKTİRME ,08 35,49

MERCEDES GAMA FREN BALATALARI BREMBO DİSK FREN AYNALARI



GENEL BAKIM TALİMATI

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON

Silindir dizilis sekillerine göre motorlar sira tipi, v tipi, yildiz tipi, boksör tipi seklindeddir.

HERO DUET TAVSİYE EDİLEN YEDEK PARÇA FİYATLARI ( HAZİRAN 2016 )

ARAÇ BİLGİSİ İLE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI

FİYAT LİSTESİ

CARACAL D-ÇEKTİRME Parça Kodu Parça Adı N P.A. Fiyat KDVli Fiyat YMR952Z ROTOR ÇEKTİRME 1 1 3,89 4,59

FİYAT LİSTESİ

Şamandıra kabı: Karbüratörde, hava boğazından geçen havaya gereken benzini sağlayan benzin kabıdır. Karbüratörde yakıta depoluk eder.

PETEK TEMİZLİĞİ VE KOMBİ BAKIMI NEDİR?

Oto Bakım Ürünleri Aracına Değer Verenlerin Tercihi

Basınç Ayar Supabının Çalışması :

GÜÇ AKTARMA ORGANLARI

Dizel Motorlarında Yakıt Sistemi

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ

FİYAT LİSTESİ

4. ELEKTRONİK YAKIT SİSTEMLERİ

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

CİHAZ KALİFİYE ELEMANLARCA KULLANILMALIDIR. KULLANICI, ARAÇ MOTORU ISITMA-SOĞUTMA SİSTEMLERİ KONUSUNDA BİLGİ SAHİBİ OLMALIDIR.

B M W GAMA FREN BALATALARI BREMBO DİSK FREN AYNALARI


Yeni motor yağının eskimesini geciktirir ve uzun süre temiz kalmasını sağlar.

ARACIN YOLCULUK ÖNCESİ HAZIRLIĞI

HAVA DEVRELERİ VE DİZEL MOTORUNUN İLK HAREKETE HAZIRLANMASI VE ÇALI TIRILMASI

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

TİMFOG TERMOMEKANİK YÜKSEK BASINÇLI POMPA BAKIM TALİMATI

ARAÇ BİLGİSİ İLE EKONOMİK ARAÇ KULLANMA

FİYAT LİSTESİ

Transkript:

MOTOR NEDİR Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinalara motor denir. Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun yakıtı ise LPG gazıdır. Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör tipi şeklindedir. Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı ve hava soğutmalı diye ikiye ayrılır. Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır. Araçlardaki motorlar içten yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise, mazot, benzin ya da motorin yakarlar. Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı ve dört zamanlı motorlar diye ikiye ayrılır. Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi ile olur. 4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya genişleme; iş zamanı da denir), egzost. Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda yakıt olarak motorin kullanılır. Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt olarak, kurşunsuz benzin kullanılır. Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru, piston, segman, piston kolu, silindir kapağı, supap kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir gövdesi, silindir gömleği, karter, conta, külbütör, emme supapı, ekzost supapı, supap iteceği, krank mili, kam mili, volan dişlisi, eksantrik dişlisidir. Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası (enjeksiyon pompası) ve enjektör de bulunur. Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör, benzin pompası, buji, disribütör, bobin vardır. ATEŞLEME SİSTEMİ Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli parçaları şunlardır: Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör, buji ile distribütör içinde bulunan platin takımı, alçak yüksek gerilim kabloları kondansatör, tevzii makarasıdır. Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan distribütör' ün en önemli görevleri endüksiyon bobininden gelen yüksek voltajı bujilere dağıtmanın yanı sıra, platin ve meksefe yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını sağlamaktır. Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000-25.000 volta çıkarır. Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan distribütördür. Motor çalışmazken kontak anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa platin ya da bobin yanabilir. Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları değişmelidir. Bunlardan biri platin ve bujidir. Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise platin ayarı ile avans ayarıdır. Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör) yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla temizlenir. Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji kablolarından birinin çıkmış olması olabilir. Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının sebeplerinden biri bujilerin normal ateşleme yapmaması, bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır. Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten düşer. Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost dumanı siyahtır. Motorun egzostundan siyah duman çıkması durumunda karışım oranı da kontrol edilmelidir.

YAKIT SİSTEMİ Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır: yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi, karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu. Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası, enjektör, ısıtma kızdırma bujileri, yakıt göstergesi. Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren havayı süzmek ve ve sessiz emiş sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için basınçlı hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla çalışır. Filtre yine de temzilenmeden motor hala çalıştırılırsa motor boğulur. Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece benzinli motorlarda olur. Benzin- Hava karışımını ayarlar. Karbüratörün karıştırma oranı 1/15'tir. Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle devresi karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği, karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur. Yağ filtresi yağı süzer ve temizler. Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu ile dışarı atılır. Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan yanlış gazların sesini azaltır. Eğer aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak olabilir. Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye ayrılır. Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli noktalardan biri hava filtresini kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık pozisyonuna çevirmektir. Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir. Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun hala çalışmasını sağlayan devre rölanti devresidir. Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor tekleyerek çalışır. Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti ayarıdır. Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına sonuna kadar basılarak marş yapılır. Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır. Araç kulanırken yakıt tasarrufu için hava filtresi temizlenmeli, Karbüratör ayarları yapılmalı, Jikle devresi açık unutulmamalıdır, Rölanti yüksek olmamalıdır, Eskimiş bujiler temizlenmeli,

Lastik hava basınçları normal olmalıdır, Fren ayarlarının sıkı olmaması, Uygun viteste gidilmesi, Debriyaj kaçırması olmamalıdır, Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi gerekmektedir. Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir. YAĞLAMA SİSTEMİ A- GÖREVİ Birbiri üzerinde çalışan yüzeylerin arasında veya üzerinde dolaşarak direk temaslarını önlemek, hareketin akışını kolaylaştırmak, çalışan yüzeyleri temizlemek, soğulmak ve dolayısıyla çalışan parçaların ömürlerini uzatmaktır. B- PARÇALARI Karter: Motor bloğunu alttan kapatır. Motor yağına depoluk eder. Motor yağının soğumasına yardımcı olur. Altındaki tapadan yağ boşaltılır. Yağ Pompası: Karter depolanmış olan yağı yağlanması gereken tüm kim parçalara belli bir basınç altında pompalar Hareketini eksantrik milinden alır. Yağ Filtresi: Sistemde dolaşan yağın içerisindeki pislikleri temizler. Yağ Göstergesi: Yağlama sistemindeki dolaşan yağın basıncını gösterir. Bazı araçlarda ibreli, bazılarında lambalıdır. Yağ Müşürü: Yağ göstergesine komut veren duyargadır. Yağ Çubuğu: Karterdeki yağ seviyesini gösterir. C- SİSTEMİN ÇALIŞMASI Motor çalışırken yağ pompası karaterden aldığı yağı krank ana yataklarına, kol yataklarına, eksantrik mili yataklarına, Subap sistemine ve sürtünen tüm parçalara gönderir. Görevini tamamlayan yağ tekrar Kartere döner. Yağ filtreden geçerek sürekli temizlenir. D- BAKIM VE BASİT ARIZALARI Motor Yağının Kontrol Edilmesi: Araç düz bir zeminde iken ve çatışmaya başlamadan önce yağ çubuğu çekilir. Temiz tüysüz bir bezle silindik sonra tekrar yerine takılır. Tekrar çıkartıp seviyesine bakılır. Seviye işaretli iki çizginin arasında olmalıdır. Motor yağının Az veya Çok Olmasının Sebepleri: Motor yağ çubuğunda yağ eksik gözüküyorsa, yağlama tam olmayacağından, motor yağsız çalışır, son derece sakıncalıdır. Motor yanar. eğer yağ üst çizginin üstündeyse yağ fazladır. Motor yağ yakmaya başlar, krank filmin ön ve arka boğaz keçelerini bazar.

Motorun Yağ Yakmasının Sebepleri: Yağ sekmanlarının, silindir erin, Subap yuvalarının aşınmasından veya yağın fazla olmasından dolayı motor yağ yakabilir. Yağ yakan Motorda Egzoz Gazının Rengi: Yağ yakan motorlarda egzoz gazı mavi renklidir. Motor (Çalışırken Yağ Göstergesi Basınç Göstermeyince Yapılacak İşler ve Sebepleri: Motor çalışırken yağ lambası aniden yanar veya gösterge basınç göstermezse, kontak hemen kapatılıp önce yağ seviyesi kontrol edilmeli, daha sonra yağ Müşürü kontrol edilmelidir. Arıza tespit edilmezse motor çalıştırılmadan bir servise başvurulunmalıdır. Aracın Kullanma Kılavuzuna Göre Belirli Kilometreler Dolunca motor yağının ve Yağ Filitresinin Değiştirilmesi: Yapımcı firmanın tavsiyelerine ve kullanılan yağın kalitesine göre, motor yağının ve yağ filtrenin değiştirilmesi gerekir. Motorda Kullanılan Yağ Cinsinin Belirlenmesi: Yapımcı firmanın tavsiyesine göre yağ kullanılır. SOĞUTMA SİSTEMİ Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları: Radyatör, Vantilatör, Devir daim pompası, Termostat, Hararet (ısı) gösterici, Hararet (ısı) müşiri, İlave su kabı, Fan motorudur. Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün altında su boşaltma musluğu vardır. Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit tutar. Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına yollar. Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran bir diğer özellik hava soğutmalı motorda radyatör ve su pompasının olmamasıdır. Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği 1-1,5 cm civarında olmalıdır. Vantilatör kayışı hareketini krank mili kasnağından alır ve vantilatör kayışı devir daim pompası ve alternatörü (şarj dinamosunu) çalıştırır. vantilatör kayışı koparsa motor hararet yapar. Soğutma sisteminde su azalıyorsa silindir kapak contası arızalı veya radyatör delik, radyatör kapağı bozuk, radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya delik, kalorifer hortumları delik veya termostat arızalı olabilir. Motorun hararet yapmasının nedenleri:

->Radyatör peteklerinin tıkanması, ->radyatörde suyun azalması, ->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması, ->termostatın arızalı olması, ->motor yağının azalması, ->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması, ->uygun vites ve hızda gidilmemesi, ->otomatik fanın arızalı olmasıdır Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde olmalıdır. Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve kireçsiz su konur. Motor bloğundaki su kanalları pastan yada kireçten tıkanmış ise motor fazla ısınır. Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve temiz su olması gerekir. Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat arızalıdır. Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave edilir. Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk çalışır aşınmalar artar ve verim düşer. Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten düşürür. Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa silindir kapağı ve blok çatlayabilir. Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir ve buhar tamamen atılınca radyatör kapağı açılır. Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı olabilir. Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak olabilir. Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış kopması olabilir. MARŞ SİSTEMİ KONU 4: MARŞ SİSTEMİ A- GÖREVİ Dizel ve benzinli motorlarda, motorun çalışması için ilk hareketi sağlayan sistemdir. B. PARÇALARI Akümülatör {Batarya) Marş motoru, Kontak anahtarı, Volan dişlisi. Marş selonaidi C- SİSTEMİN ÇALIŞMASI Kontak anahtarı marş konumuna getirilir. Marş motoru Aküden gelen elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştürür. Bendix dişlisi ise marş motorundan aldığı mekanik enerjiyi volanı döndürmede kullanır ve motor çalışır. Kontak normal konuma getirilir. D- BAKIMI VE BASİT ARIZALARI

Motoru Çalıştırmak için Marş Yapma Süresinin Bilinmesi: Marş yapma süresi 10-15 saniyedir. Motor çalışmazsa en az 30 saniye kadar beklendikten sonra ikinci bir marş yapılmalıdır. Uzun süre ve sıkça marş yapmak hem aküyü bitirir, hem de marş motorunun ömrünü kısaltır. Çalışır Vaziyetteki Motorda Marş Yapmanın Sakıncaları: Çalışan motorda yanlışlıkla marş yapılırsa marş motoru (kolektör), marş dişlisi bendix) veya volan dişlileri zarar görür. Marş Basmıyorsa (Motor Dönmüyor) Sebepleri: - Akümülatör boşalmıştır. - Kutup başları gevşemiştir. - Kutup başları oksitlenmiştir. - Motor şase bağlantısı gevşemiştir. - Marş motoru arızalıdır. Mekanik İlk Hareketin Verilmesi (iterek Çalıştırma): Marş sisteminin devre dişi kaldığı durumlarda kontak açılıp, araç 2. vitese geçirilir debriyaj pedalına tam basılır, araç itilmek suretiyle belli bir hız kazandırılır, ayak aninde debriyajdan çekilmek suretiyle motor çalıştırır. Böylece araca ilk hareket verilmiş olur Takviye Akü ile Hareket vermek: akümüzün zayıf olduğu durumlarda bir başka aracın aküsünde aynı kutupları birbirine bağlamak suretiyle marş yapılır ve araç çalıştırılır Ancak yapımcı firma tarafından takviye tavsiye edilmiyorsa yapılmamalıdır Akümülatörün Basit Kontrolü( farlalar): Aracın farları yakılır. Kontak marş konumuna getirilir. bu esnada farların ışık şiddetlerinde meydana gelecek değişikliklere göre yorun yapılır. Farlar çok zayıf yanıyorsa akümülatör boşalmıştır. ŞARJ SİSTEMİ Şarj sistemi, motor çalışmaya başladığı andan itibaren aracın elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder. Şarj sisteminin parçaları: alternatör, konjektör (regülatör), şarj lambası, vantilatör kayışıdır. Alternatör, krank mili kasnağından vantilatör kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu bulunur. Konjektör (regülatör), alternatörün ürettiği elektriğin volt ve akımını ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden çıkan akım ve voltajı ayarlar, tesisata ve aküye gönderir. Şarj lambası, şarj sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör, konjektör vs. arızasını belirtir. Bir araç için gerekli elektrik enerjisini şarj sistemi sağlar. Akü, motor çalışmazken ışık ve özel elektrikli alıcılatrı besler. Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör yatakları bozulabilir. Vantilatör kayışının koptuğu 'ilk olarak' şarj ikaz lambasından anlaşılır.

Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir. Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek olabilir ya da alternatör kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü aşınmış olabilir. Aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması gereken hallerden bazıları: - Şarj ikaz lambasının yanması. - Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi. - Yağ lambalarının yanmasıdır. Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok olur. Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı fazlaysa veya konjektör arızalı olabilir. Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz lambası sönmelidir. AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ A- GÖREVİ Motorlu araçların gündüz olduğu kadar geceleri de kullanılma zorunluluğu vardır. Aydınlatma sistemi araca gece şartlarında da gündüz olduğu kadar rahat seyretme olanağı sağlar. B-PARÇALARI - Akü, - Kontak anahtarı, - Aydınlatma ve ikaz lamba düğmeleri, - Sigortalar - Lambalar, - Flaşör, - Fren ve geri vites muşiri C- SİSTEMİN ÇALIŞMASI Aküden gelen elektrik akımı sigorta üzerinden geçerek lamba anahtarına gelir. Anahtar çevrildiğinde, elektrik lambalara gider ve şasiye ulaşır. Böylece devre tamamlanmış olur. D- BAKIMI VE ARIZALARI Aynı Devreye Bağlı Lambalar Yanmıyorsa Bakılacak Kısımlar: - Sigortalara bakılır, - Lamba anahtarına bakılır. Sigortanın Değiştirilmesi: Sigorta yanmış ise, aynı amperde yeni bir sigortayla değiştirilmelidir. Yanan sigorta tel, kalaylı kağıt vs. sararak tekrar kullanılmamalıdır. Sigorta kısa devreden doğacak tehlikeleri önler. Aynı Devreye Bağlı Lambalardan Biri Yanmıyorsa Bakılacak Kısımlar: - Ampulün ömrü bitmiştir, - Kablo bağlantıları çıkmış veya gevşemiştir, - Kablo bağlantıları oksitlenmiştir. Aynı Devreye Bağlı Lambaların Işık Şiddetleri Farklı Yanıyorsa Bakılacak Kısımlar: Farların ışık şiddetleri aynı değilse, sönük veya soluk olanın şase bağlantısı iyi değildir, Oksitlenmiştir ve ampulü Farklı güçtedir veya dış cam temiz değildir.

Kullanılan Lambaların ve Sigortaların Uygun Olması: Aracımızın aydınlatmasında kullanılan her türlü lamba ve sigortalar yapımcı firmanın tavsiyesi ve isteği doğrultusunda olmalıdır. KONU 9: GÖSTERGELER SİSTEMİ A-GÖREVİ Göstergeler aracın ön paneli üzerinde sürücünün kolayca re- bileceği şekilde konulmuşlardır. Araçlarda çeşitli sistemlerin çalışma durumları hakkında bilgi verirler. Arıza meydana gelmeden veya geldiği anda, sürücüyü uyarmak amacıyla konulmuşlardır. Sürücülerin seyir esnasında göstergeleri sık sık kontrol etmeleri gerekir. B- ARAÇTA BULUNAN GÖSTERGELER Kilometre göstergesi Günlük kilometre sayacı, Motor devir göstergesi Sıcaklılık (hararet)göstergesi, Yakıt göstergesi, Şarj göstergesi Jikle göstergesi El feneri göstergesi Zaman saati, Dörtlü flaşör göstergesi, Sinyal göstergesi, GÜÇ AKTARMA ORGANLARI Yağ göstergesi, Kısa ve uzun far göstergeleri, Cam resistansı göstergesi Sis lambası göstergesi, Emniyet kemeri göstergesi, Fren hidroliği göstergesi, Günlük kilometre göstergesi, Kısa ve uzun far göstergeleri, Güç aktarma organları sırasıyla: Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel, akslar, tekerleklerdir. Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak, kendine gelen hareketi 90 derece kırıp akslar yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda içteki tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat viraj almayı temin etmektir. Kavrama (debriyaj) motorla vites kutusu arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme olanağı sağlayan aktarma organıdır. Akslar, diferansiyelin hareketini tekerleklere iletirler. Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü ayarlar. Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj pedalı üzerinde devamlı durursa debriyaj balatası aşınır. Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar gaz verildikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar basmanın faydası vardır.

Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç vitese geçmez. Vites değiştirirken debriyaj pedalına basılır. Araç geri vitese takılmak istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak çekilip yeniden basılır. Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı kullanılır. Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja tam basılmamıştır. Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj balatasını sıyırabilir. Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ kaçağına dikkat edilir. LASTİKLER Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da her 10.000 km'de yer değiştirilerek aşınmalar denklenmelidir. Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu demek olan balans oluşursa araçta titreşim oluşur. Bu titreşimler en çok direksiyon simidinde hissedilir. Lastik değiştirilirken kriko takılınca el freni çekili olmalıdır. Lastiklere normalden az hava basılırsa lastikler sürekli olarak ortadan aşınırlar ve araç titrer. Aracın lastikleri araca binileceği zaman kontrol edilir. Tubeless lastik iç lastiği olmayan lastiktir. Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin ikisine de takılır. Isınmadan dolayı lastik hava basıncı artmışsa hiçbirşey yapılamaz. Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik ebatlerını belirtir. Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli lastik takılırsa araç bir tarafa çeker. Bijonların temizliği kuru bezle yapılır. FRENLER Araçta el freni duran aracı sabitlemek için kullanılır. El freni kopmuş ise el freni tutmaz. El freni çekili durumda unutulup yola devam edilirse kampanalar ısınır ve fren tutmaz. Araç üzerinde 3 tip fren bulunur: -Motor freni (kompresyon freni) -Ayak freni -El freni

Ayak freni 3 tiptir: -Hidrolik fren -Havalı fren -Karma fren Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır: -Fren pedalı -Merkez pompası -Fren boruları -Tekerlek silindirleri -Fren diski -Fren balatası -Kampanalar -Fren ayar sistemleri Havalı frenli bir araçta üsttekilere ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur. ABS frenin avantajları, frenlerken direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren mesafesini kısaltmasıdır. Fren yapılmasına rağmen aracın hızı azalmıyorsa, fren hidroliği yok veya azalmış hatta fren ayarları gevşek olabilir. Fren sistemine yağ sızmış olabilir. Fren sisteminde kaçak olabilir. Soğuk havalarda el freni çekili durumda bırakılırsa fren balataları donarak yapışır. Fren sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile takviye edilir. Ayak frenine basıldığında ön ve arka tekerlekler birlikte durur. Araç çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa el freni çekik olabilir. Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren ayarları bozuk olabilir. Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse frenlerken araç bir tarafa çeker. Westinghauslu fren sistemi olan bir araçta hareket halinde iken motor stop ettirilirse fren tutmaz. Hava frenli araçta hava basınç göstergesi basınç göstermiyorsa araç olduğu yerden kaldırılamaz. ÖN DÜZEN SİSTEMİ Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz dişli, sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot, rotbaşı bu sistemin bazı parçalarıdır. Direksiyon kutusu yağı kontrol edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa servise gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon kutusu ayarları gibi ayarları vardır. Ayarsızlık ve dişlilerin aşınması, direksiyon boşluğu artırır.

Ayrıca rot başlarının aşınması ile direksiyon kutusu arızaları da direksiyon boşluğunu artırır. Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler içten ve dıştan aşınır. Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basıncı normalden azdır. SÜSPANSİYON SİSTEMİ Süspansiyon sistemi, araç tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle birleştirildiği sistemdir. Yaylar (helezon yay), yaprak yaylar (makaslar) ve amortisörlerden oluşur. Helezon yaylar otomobil türü araçlarda makaslar ise genellikle ağır hizmet araçlarında kullanılır. Yaylar, yoldan gelen darbe titreşimleri üzerine alır. Yayların salınımını amortisör kontrol eder. BAKIMLAR Günlük bakımda motorun yağına, suyuna, fren hidroliğine, yakıtına, lastik hava basınçlarına, ışık ve ikaz sistemlerine bakılır. Haftalık bakımda vantilatör kayışı gerginliği, akü bakımı yapılır. Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin ve kutup başlarındaki oksitlerin sodalı su ve sıcak su ile temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine kadar saf su ilave edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık tutulmasına, kışın akü donmasın diye akü tam şarj ettirilir, dijital göstergeli araçta asla akü takviyesi yapılmaz. Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst kısmında pislik birikmiştir. Kısa devreden dolayı yangın olursa akü kutup başları çıkarılır. Akü 2 kutp başı arasında her iki kutup başına değen bir madeni parça konsa akü kısa devre olup patlar. Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken sökülen parçalar gaz yağı ile temizlenir. Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk kullanım süresine rodaj denir. Rodaj süresi çalışan parçaların birbiriyle alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz, motor tam güç konumunda çalıştırılmaz, uzun süre sabit hızda gidilmez. DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER Dizel motorlarda silindire sadece hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle sağlanır. Dizel motorların yakıt sisteminde günlük yapılacak işlerden biri mazot-su ayırıcısı veya filtre ya da yakıt deposundan yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.

Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine enjeksiyon pompasından gelen mazotu silindirlerdeki sıkıştırılmış havanın içine püskürterek yanmayı sağlarlar. Enjeksiyon pompası, besleme pompası ile depodan gelen yakıtı basınçlı olarak enjektörlere yollar. Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni, hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın nedenleri: -yakıtın bitmesi, -boru ve rekorların gevşemesi, -yakıt borularının sökülmesi, -filitrenin temizlenmesi veya değişmesidir. Dizel motorlarda egzost dumanı siyah çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre ve hava filtresine bakılır. Ayrıca dizel motorlarda marş yapıldığında marş motoru dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt filtresi de takılı olabilir. Özellikle soğuk havalarda dizel motoru kolay çalıştırabilmek için kızdırma bujileri kulanılır. ARACIN VE MOTORUN KISIMLARI ÜNİTE 1 ARACIN VE MOTORUN KISIMLARI KONU 2:MOTORUN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ A- MOTORUN TANIMI Yanma sonucu oluşan, yakıtta elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelere motor denir. B- YAKITIN YANMA YERİNE GÖRE SINIFLANDIRIL MASI İçten Yanmalı Motorlar: Yakıt silindirler içersinde yakılırsa buna içten yanmalı motor denilir. Araçlarda kullanılan motorlar içten yanmalıdır. Dıştan Yanmalı Mortolar: Yakıtın motorun dışında yakılmasıyla enerji üreten makinelerdir. Buhar türbinleri vb. C- ZAMANLARINA GÖRE Dört zamanlı motorlar. İki zamanlı motorlar. D- YAKIT ÇEŞITLERİNE GÖRE Benzinli motorlar (Yakıtı benzindir.) Dizel motorlar (Yakıt motorindir.) LPG motorlalar (Yakıtı sıvılaştırılmış petrol gazıdır.) LPG yakıt sistemli araçlar,açık park alanlarına park edilmemelidir E- YAPIMI ÖZELLİKLERİNE GÖRE Sıra tipi motorlar v tipi motorlar yakıt(boksör tipi) motorlar ve yıldız tipi motorlar F- SOĞUTMA SİSTEMLERİNE GÖRE Su soğutmalı motorlar Hava soğutmalı motorları KONU 3:MOTORUN BELLİ BAŞLI PARÇALARI A.SABİT PARÇALAR

Silindir (motor) Bloğu: Motorun ana gövdesini oluşturur. Pistonlara ve krank miline yataklık yapar. İçerisinde silindirler, krank, mili, kam (eksantrik) mili, yağ pompası, dışarısında yakıt pompası, distribütör, yağ filtresi, şarj dinamosu, marş motoru gibi elemanlar bulunur. Motor kulakları vasıtasıyla şasiye bağlanır. Silindir Kapağı: Silindir bloğunun üzerini kapatır, yanma odalarını oluşturur. Üzerinde bujileri, emme ve egzoz subaplarını, enjektörleri taşır. yanma dolarının çevresinde su ve yağ kanalları vardır. Karter: Silindir bloğunun al tarafını kapatır. Motor yağma depoluk eder. Altında yağ boşaltma tapası vardır. Subap (Külbütör) Kapağı: Subap mekanizmasını ve motoru töz, su ve pisliklerden korur Motor yağı, üzerindeki yağ kapağından konulur Radyatör: Su soğutma motorlarda soğutma suyuna depoluk eder, sistemde ısınan suyun soğumasına yardımcı olur. Karbüratör: Motora gerekli olan benzin, hava karışımını şartlara-göre 1/15 (benzin - hava) oranında karıştıran elemandır. Emme manifoldunun üzerinde bulunur. Hava Filitresi: Dışardan motor içerisine alınacak olan havayı temizleyip karbüratöre veya emme manifolduna gönderen parçadır. Manifoltlar (Emme Egzoz ) emme manifoldu, karbüratöre belli oranda karışmış olan benzin-hava karışımını veya havayı silindirlere dağıtır. Egzoz manifoldu, yanmış sonunda meydana gelen egzoz gazlarını toplayarak egzoz borusuna buradan da yanmış gazların dışarıya atılmasını sağlar Yağ Filitresi: Motor içerisinde dolaşarak kirlenen yağı temizleyen elemandır. Endüksiyon Bobini: Akümülatörden aldığı 12 voltluk doğru-akımı 15-25 bin yolla yükselten elemandır. Buji:Yanma odasına sıkıştırılmış bulunan yakıt - hava karışımını kılcımla ateşleyen elamındır. Regülatör (Konjektör): Şarj dinamosunun veya alternatörün Ürettiği akımı ayarlayan elamandır. HAREKETLİ PARÇALAR B HAREKETLİ PARÇALAR Krank Mili: Pistonlardan, piston kolları aracılığı ile gelen doğrusal hareketi dairesel dönü hareketine dönüştürür. Krank milinin en ucunda bir dişli ve kasnak bulunur. Dişli kam (eksantrik) miline hareket verir. Kasnak ise su pompası ile alternatöre hareket verir. Krank milinin arkasında volan vardır. Piston: Silindir içerisindeki hareketlerinden dolayı gelmesini sağlar. (Emme-sıkıştırma-ateşleme- Piston Kolu: Pistondan aldığı doğrusal hareketi zamanların meydana egzoz) krank miline iletir.

Yağ Pompası: Karterdeki yağı alarak yağlanacak motor parçalarına pompalayan elemandır. Yakıt Pompası (Yakıt Otomatiği): Depodan aldığı yakıtı karbüratöre pompalayan elemandır; Distribütör: Endüksiyon bobininden aldığı yüksek voltajı ateşlenme sırasına göre bujilere dağıtan elemandır. Marş Motoru: Motora ilk hareketi veren doğru akımlı elektrik motorudur. alternatör (Şarj Dinamosu): Araç motoru çalıştığı sürece mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürür. Aracın elektrik ihtiyacını karşılar. Akümülatörü dolduran (şarj) eden elemandır. Su Pompası (Devirdaim): Radyatördeki soğutma suyunu motordaki su kanallarına pompalayan elemandır. Enjeksiyon (Mazot) Pompası: Püskürtme sırasına göre enjektörlere mazot pompalıyan elemandır. Enjektör Mazot pompasından gelen mazotu ısınmış havanın üzerine.püskürten elemandır. Kam (Eksantrik) Mili: Hareketini krank milinden alır. Üzerindeki kamlar vasıtasıyla subapları, dişli vasıtayla distribütörü ve yağ pompasını çalıştırır. Üzerindeki özel kam sayesinde yakıt otomatiğine hareket verir. Subaplar Emme ve ekzoz subapları olmak üzere iki çeşittir. Emme subapları dizel motorlarda sadece havanın, benzinli motorlarda ise benzin hava karışımının silindire girmesini sağlar. Egzoz subapları ise; yanmış gazların silindir dışına çıkmasını sağlar. KONU 4. DÖRT ZAMANLI BENZİNLİ MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ A.Ö.N. (Alt Ölü Nokta): Pistonun silindir içerisinde inebileceği en alt noktadır. Ü.Ö.N. (Üst Ölü Nokta): Pistonun silindir içerisinde çıkabileceği en üst noktadır, Motorlar çalışma zamanlarına göre iki ve dört zamanlı olmak üzere ikiye ayrılırlar Günümüzde motorlu Araçlarda genelde 4 zamanlı motorlar kullanılmaktadır. Emme Zamanı: Piston Ü.Ö.N. dan A.Ö.N. ya hareket ederken emme subapı açılır ve silindir içerisine benzin hava karışımı dolar. Piston A. Ö. N. ya indiğinde emme zamanı biter Sıkıştırma Zamanı: Pistonun Ü.Ö.N'ya doğru hareket ederken her iki Subap kapalıdır ve benzin hava karışımı sıkıştırılmaya başlar. Piston Ü.Ö.N. ya geldiğinde Sıkıştırma işlemi biter. İş zamanı: Sıkıştırma sonunda sıcaklılığı ve basıncı artmış olan karışım,buji kıvılcımıyla ateşlenir ve yanma başlar. Yanma sonunda pis ton hızla aşağıya itilir ve krank mili dondurulur Piston A Ö N ya indiğinde iş zamanı biter Egzoz zamanı: Piston Ü.Ö N.'ya çıkarken egzoz subabı açılır ve yanmış gazla r egzozdan dışarı atılır. Bu işlem piston Ü.Ö.N. ya gelene kadar devam der.

Bu dört zaman, düzenli olarak aynı şekilde devam eder ve çalışmasını sürdürür, KONU 5:BENZİNLİ VE DİZEL MOTORLARIN ZAMANLARINA GÖRE KARŞILAŞTIRMASI ZAMAN BENZİNLİ DİZEL Emme Benzin - Hava karışımı silindire emilir Sadece hava silindir emilir Sıkıştırma Alınan karışım sıkıştırılır Ateşleme Buji vasıtasıyla olur Enjektörün püskürtülmesiyle serbest olur Egzoz Egzoz subabı yanmış gazları tahliye Egzoz subabı yanmış gazları tahliye eder eder B.İKİ ZAMANLI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ İki zamanlı motorlarda emme ve egzoz subapları yoktur. Subapların yerine, silindir duvarında açılmış emme ve egzoz portları vardır. Pistonun Ü.Ö.N. ile A.Ö.N. arasında iki kez hareketi ile Emme - Sıkıştırma- iş - Egzoz zamanları meydana gelir. Genellikle motosiklet motorları ve küçük su motorları bulunur Çevrim pistonun iki hareketiyle tamamlanır ve her devirde bir iş elde edilmiş olur. MOTORUN ÇALIŞMA SİSTEMLERİ VE PRENSİPLERİ Sadece hava sıkıştırılır KONU 1: ATEŞLEME SİSTEMİ A GÖREVİ Benzinli motorlarda, yanma odasına sıkıştırılmış bulunan yakıt hava karışımının kıvılcımla yanmasını sağlar. B. PARÇALARI Akümülatör kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör platin, kondansatör, tevzi makarası ile buji ve buji kablolarından oluşur. 1. Akümülatör (Batarya): Elektrik enerjisini kimyasal enerjiye çevirerek depo eden ve gerektiğinde kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek elektrik ihtiyacını karşılayan üreteçtir. Görevleri; a. Marş motorunun çalışması için gereken elektriği vermek b. Işık ve özel alıcıları çalıştırmak, Motor taşıtlarda marş motoru, ateşleme sistemi, aydınlatma sistemi, şarj sistemlerinin elektrik ihtiyacını karşıladığı gibi, korna, klima, silecekler, radyo vb. gibi çeşitli alıcılarında elektrik ihtiyacını karşılar. Akümülatörün kısımları Akümülatör kutusu, elemanlar, elektrolit, akü kutup başları, Akümülatör kutusu Asitten, etkilenmeyen sert plastikten yapılır. Elemanlar Pozitif (+) ve Negatif (-) Plakalarla yalıtkanlar (Seperatör) dan oluşur. Elektrolit: Saf su ve asit karışımından oluşan sıvıdır. Akü kutup başları: Akünün üzerinde kurşundan yapılmış pozitif (+) ve negatif (-) kutup başları vardır. Pozitif (t) kutup başı daha kalın ve hafif kahverengimsi renktedir. 2. Kontak Anahtarı : Döndürme hareketi ile devreyi açma - kapama (kesme )özelliği olan elektrikli anahtardır. 3.endüksiyon Bobini:Akünün l2 voltluk akımın, 15-25 bin volta yükselten devre elemanıdır. 4.distribütör içerisinde platin, kondansatör ve tevzi makarası bulunan devre elemanıdır. Görevi ;Endiksüyon bobininde oluşan yüksek gerilimi (15-25 bin volt) ateşleme sırasına göre bujilere gönderir. Platin Açılıp kapanmak suretiyle bobinde yüksek gerilimin oluşmasına yardımcı olur. Kondansatör: Platinler açılıp kapandığında geçici olarak elektrik akımını depo ederek platinlerin meme yapmasını önler. Tevzi makarası Yüksek voltajın ateşleme sırasına göre bujilere dağıtılmasını Sağlar.

5. Bujiler: Distribütörden gelen yüksek voltaj ile sıkıştırılmış bulunan benzin - hava karışımını ateşler C.ATEŞLEME SİSTEMİNİN ÇALIŞMASI Kontak açılıp marşa basıldığın da aküden gelen 12 voltluk akımı platinlerde devresini tamamlar. Platinlerin açılmasıyla endüksiyon bobininde yüksek gerilim 15-25 bin volt oluşur. oluşan yüksek gerilim bobin kulesindeki kablodan distribütöre gelir. Buradan tevzi makarasının yardımıyla ateşleme sırasına göre bujilere gönderilir ve benzin hava karışımı ateşlenmiş olur. D- ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMİNİN TANITIMI Elektronik ateşleme sisteminde distribütör ve endüksiyon bobininde bazı yapısal değişikler vardır bu sistem platin kullanılmamaktadır Faydaları: Yanma daha iyi olduğundan, hava kirlenmesi de az olur. Motor daha randımanlı çalışır. Düzenli ateşlemeden dolayı tekleme çok aza iner. Platin ayarı sorunu ortadan kalkmış olur. E- AKÜMÜLATÖRÜN BAKIM VE BASİT ARIZALARI Elektrolit Seviyesinin Kontrolü: Elektrolit seviyesi plakaların 1 cm üzerinde olacak şekilde saf su ile tamamlanır. Kutup başları oksitlenmiş ise, zımpara yapılarak temizlenmelidir. Sonra kablolar akünün kutup başlarına sıkıca takılmalıdır. Akümülatörün üzerinde toz ve pisliklerin birikmesine izin verilmeden sık sık temizlenmelidir. Bu pislikler akünün deşarj (boşalması) olmasına neden olacaktır. Bu temizlik ılık su ve temiz bir bezle yapılmalıdır. Alternatörlü araçlarda; a. Elektrik kaynağı ile yapılacak onarımlarda kablo kutup başları sökülmelidir. b. Akünün kutup başları ters bağlanmaması gerekir. Aksi halde diyotlar ve Konjektör (regülatör).arızalanır. Akümülatörde takviye işlemi Aküsü deşarj olmuş bir araçta, başka bir aracın aküsünden yararlanılarak marş yapılmasına takviye işlemi denir. Bunun için iki akü bir birine takviye kablolar ile bağlanmalıdır. Bu işlem (+) kutup (+) ya (-) kutup (-) ye gelecek şekilde paralel bağlantılı olmalıdır. Aracın 12 voltluk aküsüne; 12 voltluk takviye akü paralel bağlanarak takviye işlemi yapılmalıdır. ÖNEMLİ: Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılamaz. bu araçlar ile otomatik vitesli araçlar çekilerek - itilerek çalıştırılamaz. Kışın akümülatörün donmaması için akü tam şarj edilmelidir. F-MOTOR ÇALIŞMAZKEN KONTAK ANAHTARININ ATEŞLEME DURUMUNDA AÇIK BIRAKILMASININ SAKINCASI Kontak anahtarı, çalışmayan motorlarda ateşleme durumunda açık bırakılırsa endüksiyon bobini ve platin yanar. G- DİSTRİBÜTÖR Platin memesinin temizlenmesi :platin meme yapmışsa zımpara kağıdı ile temizlenmeli ve tekrar ayar edilmelidir. Ateşleme sisteminde; platin, avans ve buji ayarları aracın el kitabında önerildiği süre ve kilometrelerde kontrol edilmelidir. Yukarıda belirtilen ayarlar yanlış ise motor tekler, yakıt sarfiyatı artar ve egzozdan siyah renkte duman çıkar, motor çekişten düşer. Aracın el kitabına göre önerilen süre ve kilometrelerde buji ve platinde değiştirilmelidir Motor, marş yapıldığı halde çalışmıyorsa, ateşlemenin olup olmadığının kontrolü buji kıvılcımı ile anlaşılır. bunun için buji kabloların dan biri çıkartılır, motor gövdesine tornavida yardımıyla yaklaştırılır kıvılcım atlaması bakılır.

BENZİNLİ MOTORLARIN YAKIT SİSTEMİ BENZİNLİ MOTORLARIN YAKIT SİSTEMİ A- GÖREVİ Motor İçin gerekli benzin hava karışımını oluşturarak silindirlere dönderir. (Motorun değişik yol ve yük gibi çalışma şartlarına göre) B- PARÇALARI Yakıt Deposu: Motor için gereken yakıta depoluk eder. İçerisinde şamandıra sistemi bulunur. Yakıt Boru ve Hortumları: Yakıtın depodan karbüratöre iletilmesini sağlarlar. Yakıt Pampası (Yakıt Otomatiği): Yakıtı depoda emerek belli bir basınç altında karbüratöre pompalayarak gönderen elemandır. Yakıt Göstergesi: Depodaki yakıt miktarını belirten göstergedir. Karbüratör: Motora değişik çalışma şartlarına (yol ve yük gibi) göre gereken benzin - hava karışımını hazırlar. Karbüratörde normal karışım oranı 1/15 tir, değişken olabilir. Emme rnanifoldunun üzerinde bulunur. Karbüratörde aşağıdaki devreler bulunur. - Rölanti devresi: Ayağın gaz pedalından.çekildiği andaki motorun çalıştığı devredir. - Güç devresi: Güç istenile kullanılan devredir - Jikle devresi: Soğuk havalarda motorun kolay çalışması için zengin karışımı ayarlayan devredir. - Kapış devresi: Gaz pedalına aniden basıldığında motorun hızlanarak çalıştığı devredir - Yüksek hız devresi: Yüksek hızlarda kullanılan ekonomik devredir. Karbüratör içinde bulunan şamandıra karbüratör içindeki yakıt seviyesini ayarlar ve taşmasını önler. Jikle ise soğuk havalarda ve ilk çalışma esnasında motorun daha kolay çalışması için zengin karışım hazırlayan devredir. Mekanik ve otomatik olmak üzere ikiye ayrılır. Burda dikkat edilecek husus mekanik jiklenin çekili unutulmamasıdır. Jikle karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur. Not:Motor çalışırken gaz pedalına basılıp çekilir ve bu işlem çok yapılırsa silindirlere bolca benzin gider ve boğulma denilen olay meydana gelir. Motor çalışmaz. Bu gibi durumlarda 15-20 dakika beklenmeli veya gaz pedalına tam basıldıktan sonra marş yapılarak motor çalıştırılmalıdır. Hava Filitresi: Karbüratöre girecek havanın içerisindeki toz ve pislikleri temizler. Emme manifoldu: Karbüratörde hazırlanan hava - yakıt karışımını emme subaplarına iletir. Egzoz Moniflodu: Egzoz subaplarından çıkan yanmış gazları egzoz borusuna iletir. C- SİSTEMİN ÇALIŞMASI Benzin otomatiği motor çalıştığı sürece, depodan emdiği yakıtı karbüratöre pompalar. Karbüratör bu yakıtı hava ile birleştirerek oluşturduğu hava yakıt karışımını emme manifoldu yoluyla emme subaplarından silindirler içerisine gönderir. Böylece sistem işlemini yerine getirmiş olur D- ENJEKSİYON SİSTEMİNİN AÇIKLANMASI Bu sistemde karbüratör bulunmaz. Dizel motorlarda olduğu gibi enjeksiyon pompası ve enjektörler bulunur. Enjeksiyon pompası enjektörler benzini basınçlı olarak pompalar. Enjektörler ise bu basınçlı benzini bazı motorlarda emme manifolduna, bazılarında ise her silindirin emme subaplarının ağızlarına püskürtür.böylece benzin hava karışımı silindirlere emilir enjeksiyon sistemli araçlarda enjeksiyon uyarı lambası söndükten sonra marş yapılmalıdır

E- BAKIMI VE BASİT ARIZALARI Hava Filtresinin Temizlenmesi ve Değiştirilmesi Zorunluluğu: Hava Filitresi toz ve pisliklerden tıkanmışsa, karbüratöre yeterli miktarda da hava giremez. Motor fazla yakıt sarf eder. Motor boğulur. Bu nedenle filtre belirli zamanlarda ve kilometrelerde temizlenmeli ve kilometrelerde yenisiyle değiştirilmelidir Rölanti Devresinin Ayarlanma Zorunluluğu: Rölanti devri düşükse ayak gaz pedalından çekilince motor stop eder. Rölanti devri yüksek ise motor fazla yakıt sarf eder egzozdan siyah duman çıkar. Jikle Devesinin Çekili Bırakalmasinda Meydana Gelebilecek Etkenler: Araç çok fazla miktarda yakıt tüketir boğulur ve stop eder. Özellikle mekanik jikle tertibatına sahip araçlarda jikle çekili olarak unutulmamalıdır. Otomatik jikle tertibatları ise zaman zaman kontrol edilmelidir. Motorun Fazla Yakıt Yakmasının Sebepleri: Aracı tasarruflu bir şekilde kullanabilmek için aşağıdaki etkenlere dikkat etmek gerekir; - Araç 90 km/s den daha fazla hızlı kullanmamalıdır. - Hava Filitresi kirli veya tıkalı olmamalıdır. - Jikle çekili olarak unutulmamalı veya kapalı kalmamalıdır. - Karbüratör ayarları bozuk olmamalıdır. Yakıt siteminde yapılan ayar rolanti ayarıdır. Fazla Yakıt Yakan Egzoz Gazının Rengi: Fazla yakıt yakan (zengin karışımla çalışan) aracın egzozundan siyah duman çıkar. Motorun boğulmasının sebepleri ve Arızanın Giderilmesi: Motor stop durumundayken gereksiz yere gaz pedalına basılıp çekilirse ve bu hareket tekrarlanırsa (gaz pedalı pompalama), jikle çekik unutulursa, hava Filitresi tıkalı olursa, motorda boğulma görülür. Boğulan motorun çalıştırılması için 15-20 dakika beklenir. Marş yapılmadan gaz pedalına sonuna kadar basılır ve marş yapılarak motor çalıştırılır. Motorun Egzozundan Fazla Bozuk Ses Çıkmasının Sebepleri: Susturucu veya egzoz boruları delinmiş, çürümüş ise araç fazla gürültü yapar. Yakıt sisteminde Motorun Yaza - Kışa Hazırlanması: Hava filtrelerinde varsa, yazın yazlık konuma, kışın kışlık konuma getirilir. Yoksa herhangidir işlem yapılmaz. Karbüratöre benzinin Gelip Gelmediğinin Kontrolünün Yapılması: Benzinin gelip gelmediğini kontrol için hava Filitresi sökülür. Gaza basılır ve bu esnada karbüratörün boğazına benzin geliyorsa tamamdır. Benzin gelmiyor ise muhtemel arızalar şunlardır: - Depoda benzin bitmiştir. - Yakıt otomatiği arızalanmıştır. - Filtre veya borular tıkanmış olabilir DİZEL MOTORLARIN YAKIT SİSTEMİ A GÖREVİ Motor için gerekli hava ve mazotu Çalışma şartlarına göre silindirlere göndermektir. B- PARÇALARI

Yakıt Deposu: Yakıta depoluk eder. Deponun, altında su:boşaltma musluğu vardır. içerisinde şamandıra sistemi bulunur. Besleme Pompası (Mazot Otomatiği): Depodan emmiş olduğu motorini, düşük bir basınçla filtrelerden geçirerek enjeksiyon pompasın beslenmesini temin eder. Yakıt Filtreleri: enjeksiyon pompasına giden mazotu temizler. Yakıt Enjeksiyon (Mazot) Pompası: Gelen yakıtı yüksek basınçla enjektörlere gönderir. Alçak ve Yüksek Basınç Boruları: Depodan enjeksiyon pompasına ve enjektörlerden geri dönüşü sağlayan borular alçak basınç borularıdır. Enjeksiyon pompası ile enjektörler arasında iletişimi sağlayanlar da yüksek basınç borularıdır Enjektörler: Mazot pompasından gelen yüksek basınçlı motorini; sıkıştırma zamanının sonunda, yanma odasındaki sıkıştırılmış ve sıcak havanın üzerine püskürtürler. Hava Filitresi: Dışarıdan motor içerisine giren havayı temizler. Isıtma Bujileri: Dizel motorlarının soğuk havalarda daha kolay çalışmasını sağlarlar. Yakıt Göstergesi: Mazot deposundaki yakıt miktarını gösterir. C- SİSTEMİN ÇALIŞMASI Çalışma prensipleri aynı benzinli motorlardaki gibidir. Emme - sıkıştırma ateşleme (iş) ve egzoz zamanıdır. Ancak dizel motorlarında bujilerin yerine enjektörler vardır. Enjektörler sıkışma zamanının sonunda atomize şekilde yanma odalarına motorini püskürtüp ve yanmasını sağlarlar D- BAKIMI VE BASIT ARIZALARI Yakıt Sisteminin Havasının Alınması: Dizel motorlarında yakıt sis temi içerisine hava girerse yakıta yapılan basınç devamlılık arzetmeyeceği için motor çalışmaz. Bunun için havanın sistemden çıkartılması gerekmektedir. Hava almada sıra depodan başlanarak, musluk, filtre, pompa ve enjektörlerdir. Yakıt Sisteminin Hava Yapmasının Sebepleri: - Depoda yakıtın bitmesi, - Alçak basınç borulardaki çatlak veya kaçaklar, - Filtre değişimleri ve temizlenmesinde gerekli özenin gösterilmemesi. Motora ilk Hareketin verilmesi (Isıtma bujileri ): Dizel motorların da silindir içindeki hava ısıtılmak suretiyle, soğuk havalarda ve ilk çalışmalarda motorun daha rahat çalışması sağlanır. Uzun Zaman Kullanılmayan dizel Motorunda Yapılacak İşlemler: Depo tamamen mazotla doldurulur. Depo kapasitesinin 1/10 u kadar yağ ile karıştırılır. Motor bu karışımlı yakıtla 10-15 dakika çalıştırılır ve o haliyle bırakılır. yakıt Deposundan Suyun Alınması: Mazot deposunun altında veya yakıt filtresinin altındaki su alma muslukları, zaman zaman açılarak biriken su tahliye edilir. Yakıt Filtresinin Temizlenesi ve Değiştirilmesi: Yakıt filtreleri periyodik zamanlarda değiştirilir. Hava Filtresinin (Yağlı ve Kuru Tip) Temizlenmesi ve Değiştirilmesi Kuru tip elemanlı hava filtreleri basınçlı hava ile temizlenir. Yağlı tiplerde ise aracın kullanıldığı ortama göre periyodik aralıklarda filtre yağı değiştirilmelidir. Yakıt Tasarrufu Araç Kullanmak İçin, Enjeksiyon (mazot) Pompası ve Enjektör Ayarlarının Yapılması: Mazot pompası ve enjektörlerin yapımcı firmanın isteği doğrultusunda belli zamanlarda ve servislerin de ayarlanması veya kontrol edilmesi gerekir.

SOGUTMA SİSTEMİ A-GÖREVİ Motorun çalışabileceği en ideal ısı ortamını sağlar. Silindir içerisine alınan yakıt+ hava karışımının ateşlenmesi sonucu ısı enerjisi açığa çıkar. Meydana gelen ısı, 1800-2500 C ye kadar yükselir. Yüksek ısı, silindir kapağı, silindir ve piston gibi elemanlara geçerek ısınmalarına sebep olur. Motor parçalarının belirli miktarlardan daha fazla ısınmaları arzu edilmeyen muhtelif arızaları da beraberinde getirir. Ayrıca yüksek ısı, motor yağının evsafını da bozar. Bundan dolayıdır ki içten yanmalı motorlarda soğutma sistemi büyük önem kazanır. Motorlarda iki tür soğutma sistemi vardır: - Su soğulmalı motorlar, - Hava soğutmalı motorlar. B- PARÇALARI Radyatör: Motor soğutma suyuna depoluk eder. Soğutma suyundaki ısının, suyun radyatör üzerindeki hareketi esnasında havaya geçmesini sağlar. Vantilatör: Radyatör petekleri arasında, kuvvetli bir hava akımına getirerek, ısınmış olan suyun soğumasını hızlandırır. Bazı araçlarda vantilatör bir V kayışı ile krank kasnağına bağlıdır Bazılarında ise elektrik motoruna bağlıdır. Devirdaim (Su) Pompası: Hareketini V kayışı ile krank kasnağından alır. Soğutma sistemindeki suyun hareketinin devamlılığını sağlar. Vantilatör Kayışı: Krank kasnağından aldığı hareketi şarj dinamo su, devridaim (su pompası) ve vantilatöre ileten kayıştır Termostat: Motorun soğutma sistemine yerleştirilir otomatik bir supaptır. Motor soğukken veya çalışma sıcaklığını altındayken su geçicini önleyerek radyatörün devreden çıkarır ve motorun çabuk bir şekilde uygun çalışma sıcaklığına ulaşmasını sağlar motordaki ısı çalışma sıcaklığının üzerine çıkınca su geçişine müsaade ederek radyatörün devreye girmesini ve soğutma suyu sıcaklığının aynı derecede kalmasını sağlar. Termostatın görevi motor soğutma suyu sıcaklığını, çalışma sıcaklılığında sabit tutmaktır. Termostat, silindir kapağı çıkışında bulunur. Isı (hararet) Göstergesi: Sistemdeki soğutma suyunun ısısını gösterir. Radyatör Hortumları: Radyatörle motor arasında su irtibatını sağ arlar. Takviye (ilave) Su Kabı: Diğer bir adı su taşırma kabıdır. Motor fazla suyunu bu kaba verir, azaldığında da otomatik olarak bu kapdan suyunu alır. Fan Motoru Bazı motorlarda daha sağlıklı soğuma meydana getirilmesi amacıyla kullanılır. Vantilatör, su pompasından ayrı olarak bir elektrik motoruyla çalışır. Otomatik fanda fan müşiri denilen iki parça vardır. Fan müşiri radyatör suyunun sıcaklığı arttığı zaman elektrik motorunu çalıştırarak radyatörü soğutmaya başlar Motor suyu soğuduğunda ise müşir tekrar fanı devre dışı bırakır. Kalorifer Hortumları: Motor soğutma suyunu, kalorifer radyatörüne iletirler. C- SİSTEMİN ÇALIŞMASI Devirdaim (su pompası) radyatördeki soğutma suyunu bejli bir basınç altında silindir çeperlerine (su kanallarına) basar. Isınan su motor su çıkışından radyatöre üstten Soğuyan su, tekrar motor basılır. dökülür, radyatörden aşağıya doğru akar, su soğur. Bu. sirkülasyon motor çalıştığı sürece devam eder.

D- HAVA İLE SOGUTMALI SİSTEMİN AÇIKLANMASI Hava ile soğutma sistemine sahip motorlarda çıkan ısı doğrudan doğruya havaya iletildiğinden soğutulacak parçaların hava ile temas eden yüzeyleri genişletilmiştir. Krank kasnağına bağlı hava dürbününün göndermiş olduğu hava, silindir kapağı ve gövdesinde bulunan soğutma kanatlan arasından geçerek motorda istenilen soğulmayı temin eder. E -BAKIMI VE BASIT ARIZALARI Vantilatör Kayışının Kontrolu ve Değiştirilmesi: Kayış sık sık kontrol edilmeli, çatlama, lifleme, kırılma ve fazla aşınma varsa değiştirilmeli. Araçta yedek ve aynı ölçülerde kayış bulundurulmalıdır. İki kasnak arasında kayışa bastırıldığında 1-1,5 cm. kadar esnemelidir. Kayış gerginlik ayan, şarj dinamosu ileri-geri alınarak ayarlanır. Radyatör ve Radyatör Hortumlarının Kontrolü: Radyatör şaşe tespit somunları sıkı olmalıdır ve yerinden oynamamalıdır. Radyatörün dış temizliğine dikkat edilmeli, düşük basınçlı su ile dıştan temizlenmeli, hortum kelepçeleri sıkı olmalı, su kaçağına müsaade edilmemeli, çatlamış, liflenmiş eski hortumlar yenileriyle değiştirilmelidir. Radyatör Kapağının kontrolü : Radyatör kapağı içinde bulunan Subaplar çalışır durumda olmalıdır. Radyatör basıncını kaçıran, su bapları çalışmayan kapak orijinaliyle değiştirilmelidir. Radyatör kapağı bozuksa motor hararet yapar. Radyatöre Su Konulması (Sıcak ve Soğuk Motorda): Motor çalışmazken yapılan kontrollerden su eksikse tamamlanır. Eğer su tamamen boşalmış ise doldurulur, termostat açılıncaya kadar motor çalıştırılır. Eksilen su tekrar tamamlanır ve radyatör kapağı kapatılır. Eğer motor sıcaksa motorun az soğuması için rölantinin üstünde bir devirle biraz çalıştırılır. Kapak üzerine hafifçe bastırılarak gevşetilir ve buhar çıkışının tamamlandığından emin olduktan sonra kapak açılır. Motor rölanti durumunda çalışırken ılık suda yavaş yavaş radyatöre doldurulur. Seviyesi tamamlandıktan sonra radyatör kapağı kapatılır. Hararet yapmış motor hiçbir halde stop edilmez. Aksi halde motordaki ısı daha fazlalaşacağından silindir kapağı çatlayabilir. Bunun için motor ısı normal oluncaya kadar rölantinin az Üstünde bir devirle çalıştırılmalıdır. Unutulmamalıdır ki duran soğuk bir motora sıcak su, sıcak bir motor da soğuk su konulmaz. motorun Hararet Yapmasının Sebepleri: - Vantilatör kayışının gevşemiş veya kopmuş olması, veya kalmaması, - Soğutma suyunun azalması - Termostatın bozuk olması, - Devirdaim su pompasının arızalanması, - Radyatörün peteklerinin tıkalı {pis) olması, - Kapalı soğutma sisteminde havanın oluşması, - Fan motorunun arızalı olması, - Sürücü kullanım hataları. Kapalı Devre Soğutma Sisteminde Soğutma Sistemine Su Koyarken Dikkat Edilecek Hususlar:Kapalı sistem soğutma donanımında radyatör-kapağı açılmaz. Eğer sistemde su eksikse taşırma kabına ilave edilir. Sisteme havanın girmesi engellenmelidir. Radyatörde Suyun Kalmamasının Sebepleri: - Radyatörde kaçak vardır, - Radyatör hortum veya bağlantı yerlerinde kaçak vardır, - Radyatör kapağı görev yapmamaktadır. - Kalorifer tertibatında kaçak vardır. - Üst kapak contası yanmıştır. Motordan Termostatın Çıkartılmasının Sakıncaları: Termostat motora uygun çalışma ortamı temin eder. Termostat çıkartılırsa motor soğutma suyu devamlı soğumaya tabi tutulacağından motor devamlı soğuk bir ortamda çalışmaya mecbur kalır. Buda fazla aşınmalara sebep olur. Soğuk çalışan motor çabuk aşınır. Soğutma Sisteminin Yaza ve Kışa Hazırlanması: Günümüz motorlu taşıtlarında böyle bir bakıma ihtiyaç duyulmamaktadır. Ancak kışa girerken soğutma suyunda antifriz yoksa konulmalı, varsa donma derecesine kadar antifriz ilave edilmelidir. Sebepleri: Fan Motorunun Çalışmamasının - Fon motorunun sigortası yanmıştır,