İHALE İŞLEMLERİ 4734 sayılı kamu ihale kanunu kapsamına giren yapım işleri, kanun hükümlerine uygun olarak yürütülmesi için hazırlıkların ve uygulamaların adı geçen kanuna aykırı olmaması gerekir. İhale öncesi yapılacak işlemler; Arsa seçimi Yapının yıllık yatırım programına alınması Yapı yaklaşık maliyetinin hesaplanması İhale dosyasının hazırlanması ve işin ihale edilesi Bu kısımdaki işlemler idare tarafından yapılmaktadır. Henüz iş ihale edilmediğinden müteahhit adı geçmez. Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet,,imar işleri ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkarılamaz.
Devlet kuruluşları için arsa temin yolları; Arsa ofisinden. (bayındırlık ve iskan bakanlığına bağlı arsa ofisi genel müdürlüğü kamu kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu arsayı arsa isteyen kuruma 4 ay içinde cevaplamak zorundadır.) Satın alma. (4374 sayılı kamu ihale yasası kamu kuruluşlarının satın alma yolu ile arsa temini konusunda ilgili maddesinden faydalanarak arsa temin edilebilmektedir.) Hazine ve diğer kaynaklardan arsanın temini. (ihtiyaç olan arsaları belediyeden, hazineden, vasiyet, bağışlama, tahsis, zaman aşımı vb. yollarla temin edilebilir.) Kamulaştırma kanununa göre arsa temini. (kamulaştırmanın yapılabilmesi için, kamu yararı esastır. 2949 sayılı kamulaştırma kanununa göre yapılır. İki şekilde yapılır, arsa sahibi ile anlaşarak veya kamu yararı kararı alınarak.)
Arsayı daha iyi tanıyabilmek için gerekenler; Arsa bilgileri tam olmalıdır. Arsa hukuki bilgileri olmalıdır. (tapu senedi, tahsis belgesi, çap, imar planı) Arsa fiziki bilgileri belli olmalı. (röleveli tesviye eğrili plankotesi ve arsa bilgi formu gibi.) Zemin etüdü olmalı. (zemin parametrelerini kapsayacak jeoteknik raporlar mutlaka düzenlenmelidir.) Vaziyet planı hazır olmalı. (alt yapı için gerekli bağlantıları kotları ile birlikte gösterilmelidir.) Mahal listesi daha detaylı hazırlanmalı. (yapılacak imalatın teknik tarifi ve kullanılacak malzemelerin özellik ve standartları mutlaka belirtilmeli.)
Yapının Yıllık Yatırım Programına Alınması İnşası istenen herhangi bir yapı veya tesis için bütçeden ödenek ayrılabilmesi için öncelikle Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yatırım programına alınması gerekir. Bunun için öncelikle ihtiyaca göre düzenlenen Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca incelenen ve onaylanan Ön Proje Formu yatırım teklifi ile birlikte devlet planlama teşkilatına gönderilir. Yapının yıllık yatırım programına alınması için yapılacaklar; İlgili yatırımcı kuruluş tarafından Ön Proje Formu düzenlenir. Ön proje formu bayındırlık ve iskan bakanlığınca incelenip onaylandıktan sonra devlet planlama teşkilatına gönderilir. Devlet planlama yetkilileri tarafından uygun görüldüğü takdirde teklif Yüksek Planlama Kuruluna iletilir. Yüksek planlama kurulunda uygun görülmesi halinde teklif TBMM plan bütçe komisyonunda daha sonra da genel kurulda görüşülerek kabul edildikten sonra resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe konur.
Yapının Yaklaşık Maliyet Hesabının Tespiti; a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması gerekir. b) Proje zorunluluğu. Bina işlerinde uygulama projesi, yapılmayan kısımlar için kesin projeye dayanılarak yaklaşık maliyet hesabı yapılmalı. c) Mahal listesi hazırlanmalı. Ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak yapım işinin bünyesindeki imalat kalemlerinin yapılacağı yerleri gösteren yaklaşık maliyet belirlenmeli. d) Metraj listelerinin hazırlanmalı. Mahal listesindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla birim fiyat teklifi alınarak maliyet hesaplanmalı. e) Uygulama projesinde yapılmayan onarım işleri. Onarım işlerinde hazırlanan rölevelere dayalı olarak düzenlenen mahal listeleri ve metrajlara göre yaklaşık maliyet hesaplanır. f) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması. İhale edilecek yapım işlerinde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsuları itilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlanır.
İhale şartnamesinde bulunması gerekli belgeler; İlan örneği İdari şartname Tip sözleşme Projeler (tüm uygulama projeleri, detaylar, mahal listesi, tarifler, kazı planı, vaziyet planı, onarım ve ikmal işleri projeleri, röleveler) İş kalemlerine, iş gruplarına ve bunları oluşturan malzemeye ait teknik özellikleri ile uyulacak standartlar, şartnameler ve tarifler Puantaj oranları ve iş kalemlerinin miktarları Varsa ek özel şartnameler Zemin etüdüne ilişkin bilgiler ve geoteknik rapor İkmal işi ise tasfiye kabul tutanağı, seviye tespitine ilişkin tespit dökümü ve fotoğraflar Onarım işlerinde röleve ve yatırımcı kuruluşun onarımına ilişkin talep yazısı
İhale Şekilleri Kamu ihale yasasında ihaleye çıkarılan işe talip olan yüklenicilerin tekliflerini sunuş şekillerine göre ihaleler dörde ayrılır. a) Açık ihale usulü: İhale ilanında belirtilen koşulları sağlayan bütün isteklilerin teklif verebildiği usulü. b) Belli istekliler arasında ihale usulü: iki aşamada gerçekleştirilen ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idare tarafından davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usulü. c) Pazarlık usulü: idarenin ihale konusu işin teknik detayları ile gerçekleştirme yöntemlerini ve belli hallerde fiyatı isteklilerle görüştüğü usulü. d) Doğrudan temin usulü: idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usulü.