BİLEŞEN A DÜZENLEYİCİ ETKİ ANALİZİ (DEA) ÇALIŞMALAR ve EĞİTİMLER ÇEKAP Projesi ile A Bileşeni kapsamında, Avrupa Birliği (AB) Çevre Müktesebatının etkin bir şekilde uygulanması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın kurumsal ve teknik kapasitesinin teknik destek yoluyla güçlendirilmesi hedefleniyor. Bileşen kapsamında 3 DEA raporu, AB Çevre Müktesebatı İyi Uygulama Örneklerine ilişkin 3 eğitim ve Çevresel Düzenleme Taslağı Geliştirme konusunda çalıştaylar gerçekleştiriliyor. Bileşen, seçilen AB direktiflerine karşılık gelen ulusal yönetmeliklerde yapılabilecek muhtemel değişikliklere yönelik katkı sağlamayı hedefliyor. DEA NEDİR? Düzenleyici Etki Analizi (DEA), herhangi bir alanda yasal düzenlemenin hazırlanması aşamasında; düzenleme seçeneklerinin doğurabileceği sonuçları, maliyetleri, olumlu ve olumsuz etkileri öngören bir değerlendirme yöntemi olarak kabul edilir. DEA, karar vericileri bilgilendirerek yasal düzenlemenin en az olumsuz etkiyi yaratarak, amacına en uygun şekilde hazırlanmasını sağlayan ve somut verilerle desteklenen bir analiz sürecidir. DEA çalışmaları, uygulama öncesi yapılabileceği gibi mevcut bir düzenlemenin etkilerini ortaya koymak ve eksiklikleri gidermek için uygulama sonrasında da yapılabilir. DEA ÇALIŞMALARI ÇEKAP Projesi kapsamında, Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Direktifi (94/62/EC), Kentsel Atıksu Arıtımı Direktifi (91/271/EEC) ve Düzenli Depolama Direktiflerinin (99/31/EC) ülkemizdeki uygulama ve yaptırımlarının etkinliği, uygulama sonrası DEA çalışmaları ile analiz ediliyor. Bu direktifler ile onlara karşılık gelen ulusal yönetmelikler çalışma kapsamında karşılaştırılıyor. Yönetmeliklerin ulusal ve yerel düzeydeki uygulama yeterlilikleri değerlendiriliyor. Her direktif için mevcut sorunların belirlenmesinin ardından uygulama alternatifleri sunuluyor. DEA çalışmaları boyunca ilgili 400 uzmana erişim sağlanması hedefleniyor. Bilgi için: info@rec.org.tr Uygulama Sonrası DEA Çalışması Gerçekleştirilecek AB Direktifleri Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Direktifi Kentsel Atıksu Arıtımı Direktifi Düzenli Depolama Direktifi
DEA nın 4 Aşaması 1. Düzenleyici Etki Analizi çalışmalarında ilk olarak Hızlı Tarama ile, ilgili direktiflerin uygulanmasında karşılaşılabilecek sorunlar ve çözümleri ve bu kapsamda çalışılacak Politika Alanları tespit edilir. Belirlenen bu politika alanları altında zorlukların aşılması süresince kullanılabilecek Politika Seçenekleri ; yani uygulama alternatifleri oluşturulur. 2. İlgili paydaşların görüşlerinin alınması amacıyla yukarıda tespit edilen hususlara ilişkin Ön Düzenleyici Etki Analizi Raporu hazırlanır. 3. Ön raporu takiben uluslararası, ulusal ve yerel düzeyde Danışma Süreci gerçekleştirilir. 4. Politika seçeneklerinin sosyal, çevresel ve ekonomik faydaları ile birlikte maliyetleri de hesaplanarak Türkiye için en uygun olanları tespit edilir. Tüm analizler hazırlanan Nihai Düzenleyici Etki Analizi Raporu ile yetkili idareye sunulur. AB ÇEVRE MÜKTESEBATI ve DEA EĞİTİMLERİ İyi Uygulama Örnekleri Eğitimleri Farklı AB üye devletlerinin, AB Çevre Müktesebatı Direktiflerine yönelik metodolojik yaklaşımlarının incelenmesi ve uygulamalarının Türkiye deki ilgili paydaşlara tanıtılması amacıyla, AB iyi uygulama örnekleri üzerine, DEA çalışmalarıyla paralel üç konuda eğitim düzenlenecek. Avrupa Birliği ve üye ülkelerin kamu kurumu, özel sektör ve üniversiteleri ile uluslararası kuruluşlardan uzmanlar, deneyimlerini paylaşmak ve mevcut durumu değerlendirmek üzere eğitimlerde yer alacaklar. DEA Eğitimleri boyunca ilgili 200 uzmana erişim sağlanması hedefleniyor. AB Çevre Müktesebatı En İyi Uygulama Örneklerine ilişkin Eğitimler Ambalaj Atıkları Eğitimi Düzenli Depolama Eğitimi Kentsel Atıksu Arıtımı Eğitimi Çevresel Düzenleme Taslağı Geliştirme Çalıştayları DEA hazırlama, çevresel konulara ilişkin mevzuat taslağı geliştirme süreçleri ve DEA çalışmalarının sonuçlarının düzenlemelere yansıması konularında merkezi yönetimin kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla üç adet Çevresel Düzenleme Taslağı Geliştirme Çalıştayı düzenlenecektir. Çalıştaylarda, Avrupa Birliği nden çevresel konulara ilişkin mevzuat geliştirme konusunda uzman hukukçu ve politika analistleri eğitmen olarak yer alacak ve etkileşimli bir yaklaşım izlenecektir. Çalıştaylar süresince ilgili 25 uzmana erişim sağlanması hedefleniyor. Çevresel Düzenleme Taslağı Geliştirmeye İlişkin 3 Çalıştay DEA Çalıştayı Düzenleme Taslağı Geliştirme Çalıştayı DEA ve Düzenlemeler Çalıştayı Bize ulaşmak ve paylaşımlarınız için: REC Türkiye Ofisi Mustafa Kemal Mah. 2142 Sokak No.18/11 Söğütözü, Ankara TÜRKİYE Tel: +90 312 491 95 30 Faks: +90 312 491 95 40 info@rec.org.tr REC Türkiye 10 Yaşında! www.rec.org.tr facebook.com/recturkiye twitter.com/recturkiye linkedin.com/company/recturkey Bu doküman, Avrupa Birliği'nin mali desteği ile hazırlanmıştır. Dokümanın içeriği hiçbir şekilde Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmamaktadır.
BİLEŞEN B YEREL YÖNETİMLER İÇİN UYGULAMA REHBERLERİ ve EĞİTİM PROGRAMI ÇEKAP Projesi ile B Bileşeni kapsamında, yerel düzeyde çevresel politikalar ve sürdürülebilirlik konularıyla ilgili yönetmeliklerin uygulanmasına pozitif katkı sağlanması hedefleniyor. Eğitimler ve rehberler aracılığıyla yerel yönetimlerin kurumsal ve teknik kapasitelerinin güçlendirilmesi öncelikli hedefler arasındadır. Bileşen kapsamında sekiz adet eğitim ve yaklaşık 400 uzmana erişim, rehber çalışmaları kapsamında ise 3 adet uygulama rehberi hazırlanması öngörülüyor. YEREL YÖNETİMLER İÇİN ÇEVRE YÖNETİMİ EĞİTİMLERİ Eğitimler, Avrupa Birliği (AB) Direktifleri temelinde Türkiye deki mevcut çevre düzenlemelerine göre ortaya çıkmış olan yetki ve sorumluluklarıyla ilgili yerel yönetimlere bilgi sağlamak amacıyla düzenleniyor. Belediye çalışanlarının katılacağı eğitimler ile AB Çevre Müktesebatının yerel düzeyde uyumlaştırılması ve uygulanması konusunda belediyelerin teknik kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Ankara da gerçekleştirilen bir ön çalıştay sonucunda, eğitim içeriği ve yerleri belirlendi. Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, İzmir, Samsun ve Tekirdağ illeri eğitim merkezleri olmak üzere, düzenlenecek eğitimlerin 81 ili kapsaması planladı. İnteraktif yöntemlerle gerçekleştirilecek eğitimler; katı atık yönetimi ve kentsel atıksu arıtımı uygulama konuları ile Yerel Çevresel Eylem Planları (YEÇEP) ve çevresel yatırımların finansmanı konularını kapsıyor. ÇEKAP Projesi B Bileşeni Eğitim Merkezleri ve Katılımcı İller Bilgi için: info@rec.org.tr
EĞİTİM PROGRAMI (İki Tam Gün) I. Gün Paralel Oturumlar II. Gün Ortak Oturumlar Sabah Oturumu Eğitim I: Kentsel Atıksu Arıtımı Eğitim I: Katı Atık ve Atık Kolları Eğitim II: Sürdürülebilir Şehirler ve YEÇEP Öğleden Sonra Oturumu Eğitim III: Yerel Çevresel Yatırımların Finansmanı Öngörülen Sonuçlar: Çalışma grubu toplantısı Sekiz adet ikişer günlük Çevresel Düzenlemelerin Yerelde Uygulanması Eğitimi Eğitimler boyunca yaklaşık 400 uzmana erişim Yerel Yönetimler için Çevre Yönetimi Eğitimleri, 2 tam gün olarak planlandı. Birinci gün, yapılacak ortak oturumu takiben katılımcılar, Kentsel Atıksu Arıtımı ile Katı Atık ve Atık Kolları Yönetimi oturumlarına dâhil oluyor. Ortak oturum şeklinde gerçekleşen eğitimin ikinci gününde ise, planlama ve finansman konuları ele alınıyor. REHBER ÇALIŞMALARI Rehberler, AB nin ilgili direktiflerinin Türkiye de uygulanmasına yönelik, belediyeler için bilgilendirme ve yol gösterme amacını taşır. Rehberler ile belediyelerin çevre konusundaki faaliyetlerinin etkinliğinin artırılması hedefleniyor. Rehberler, ilgili direktiflerin uygulama stratejilerinin belirlenmesi ve işlevsel hale getirilmesinde belediyelerin sorumluluklarına ilişkin bilgileri içeriyor. Rehberlerin içerisinde; AB Direktiflerine, Türkiye deki yönetmeliklere ve mevcut duruma, finansman kaynaklarına, belediyelerin paydaşlar ile ilişkilerine, atıkların toplanması, geri dönüşümü ve geri kazanımının sağladığı faydalara, atıkların çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik bilgiler bulunmaktadır. Öngörülen Sonuçlar: Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Direktifi (94/62/EC) Uygulama Rehberi Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyalar Direktifi (2002/96/EC) Uygulama Rehberi Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Direktifi (2006/66/EC) Uygulama Rehberi Bize ulaşmak ve paylaşımlarınız için: REC Türkiye Ofisi Mustafa Kemal Mah. 2142 Sokak No.18/11 Söğütözü, Ankara TÜRKİYE Tel: +90 312 491 95 30 Faks: +90 312 491 95 40 info@rec.org.tr REC Türkiye 10 Yaşında! www.rec.org.tr facebook.com/recturkiye twitter.com/recturkiye linkedin.com/company/recturkey Bu doküman, Avrupa Birliği'nin mali desteği ile hazırlanmıştır. Dokümanın içeriği hiçbir şekilde Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmamaktadır.
BİLEŞEN C YEREL ÇEVRESEL PLANLAMA ÇEKAP Projesi ile C Bileşeni kapsamında, farklı çevre politikalarının uygulanmalarının güçlendirilmesi, yerel yönetimlerin yönetim sistemlerindeki zorlukların ve yerel çevre eylem planındaki yol gösterici ilkeler ile politikaların gerçekleştirilmesindeki zorlukların üstesinden gelinmesi hedefleniyor. Entegre bir çevresel planlama için kapasite geliştirme faaliyetleri ve strateji dokümanları yoluyla yerel yönetimlerin çevresel sorumlulukları sahiplenmesinin artırılması hedefler arasında yer alıyor. Bileşen kapsamında Yerel Çevresel Planlama üzerine bir Ulusal Strateji Belgesi, YEÇEP üzerine ulusal bir mevzuat taslağı ve bütün yerel yönetimlerin dâhil edileceği üç kapsamlı çalıştay gerçekleştirilmesi öngörülüyor. YEÇEP NEDİR? Yerel Çevre Eylem Planları (YEÇEP), bir yöre veya kent halkının katılımıyla çevre sorunlarının tespiti ve çözümlerinde önceliklerin belirlenmesi, mali analizlerin yapılması ve yatırımların gerçekleştirilmesine kadar olan tüm süreci kapsar. Bu süreç, çevresel öncelikleri hedef alan en uygun eylem planının geliştirilmesini içerir. YEÇEP, toplumun farklı kesimlerinden, farklı görüşleri ve ihtiyaçları olan kişileri bir araya getirerek çevre yönetim politikaları ve uygulamalarında ortak bir aklın oluşturulmasını sağlar. Kısacası YEÇEP; Ulusal ve uluslararası çevre politikalarının yerel düzeyde uygulama karşılıklarını tarif eder, AB uyum süreci ile karşılaşılacak yasal çevresel zorunlulukların yerine getirilmesine destek olur, Yerel düzeyde belirlenen çevre sorunlarının çözümlenmesinde yerel paydaşları harekete geçirir, Geniş halk desteğiyle çevresel eylemlerin etkili ve kapsamlı sonuçlar elde etmesini sağlar, Kaynakların kısıtlı olduğu gerçeğinden yola çıkılarak öncelikli çevre sorunlarının belirlenmesini ve çözümünü hedefler Bilgi için: info@rec.org.tr ÇEKAP KAPSAMINDA YEÇEP STRATEJİSİ ÇEKAP Projesi C Bileşeni kapsamında, yerel düzeyde çevre politikalarının uygulanmasının güçlendirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, yerel yönetimlerin yönetim sisteminde karşılaştıkları zorluklara ve yerel çevre eylem planındaki yol gösterici ilkeler aracılığıyla politikaların gerçekleştirilmesine destek olunması amaçlanıyor. Strateji ve mevzuat taslağı geliştirilme sürecinde, uluslararası örnekler ve REC Türkiye nin YEÇEP metodolojisi öncül bir temel oluşturacaktır. Ayrıca, ilgili paydaşların bilgilerinden faydalanılacak şekilde katılımcı bir yaklaşım takip edilecek ve projenin sonucunda tüm katılımcıların sonuç ve çıktıları sahiplenmeleri beklenecektir. Bölgesel çalıştaylar sayesinde yerel yönetimler ve ilgili diğer paydaşlar ile rehber strateji belgesi üzerine çalışmaların yürütülmesi hedefleniyor.
YEÇEP ÇALIŞTAYLARI Yerel yönetimlere yönelik düzenlenecek, 3 adet çalıştayda YEÇEP ler ve yerel çevre sorunları gündeme alınacak, böylece yerel yönetimlerin kendi planlama gündemlerine sürdürülebilirlik ilke ve önceliklerini dahil etmeleri amaçlanıyor. Bunun yanı sıra; ÇEKAP ın B Bileşeni kapsamında gerçekleştirilecek 8 ayrı bölgedeki eğitimlerde yerel yönetimlerde çalışan profesyoneller ile beraber YEÇEP Metodolojisi hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılması ve yerel çevre yönetim kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor. YEÇEP ve KENTSEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK GÖSTERGELERİ Kentsel Sürdürülebilirlik Göstergeleri, YEÇEP ler kapsamında eylem planının yaşama geçirilmesinde, mevcut yerel yaşam tarzlarının çevreci yaşam anlayışları ile bütünleştirilmesinde kullanılabilecek referans noktaları olarak kullanılır. Bu göstergeler, çalışmalar süresince izlenecek ilkesel yaklaşımın açıklık kazanması ve çalışma bütününde iç tutarlılığın oluşturulmasına yönelik uzun dönemde eylem planının sorgulanmasına katkı sağlamak üzere tanımlanmıştır. Kentsel Sürdürülebilirlik Göstergeleri: 1) Kentin iklim değişikliğine yaptığı etkiyi gösteren Küresel İklim Göstergesi 2) Tüm vatandaşlar için hava kirliliği sınır değerlerinin aşıldığı gün sayısını ifade eden Hava Kirliliği Göstergesi 3) Asidik maddelerin kentte birikme miktarını gösteren Asit Birikimi Göstergesi 4) Kentte salınan toksik ve radyoaktif maddelerin her birinin göz ardı edilemeyecek kadar artmasını ifade eden Toksik Emisyon Göstergesi 5) Kent içinde gerçekleştirilen yolculuklarda, özellikle de zorunlu yolculukların çevreyle uyumlu yapılmasını ifade eden Kentsel Temiz Ulaşım Göstergesi 6) Kentte yılda kişi başına üretilen (depolama alanına gönderilen) katı atık miktarını ifade eden Atık Yönetimi Göstergesi 7) Kentte kullanılan tüm enerji miktarını Petrol Eşdeğeri Ton (PET) cinsinden ifade eden Enerji Tüketimi Göstergesi 8) Kentin çektiği su miktarını, kişi başına yılda harcanan m 3 su cinsinden ifade eden Su Tüketimi Göstergesi 9) Gürültü, görüntü ve koku kirliliğinden etkilenen nüfus oranını ifade eden Rahatsızlık Göstergesi 10) İşsiz, yoksul, eğitimsiz ve kentsel hizmetlere erişemeyen nüfus oranını ifade eden Sosyal Adalet Göstergesi 11) Kötü/kalitesiz konutlarda yaşayan nüfus oranını gösteren Barınma (Konut) Kalitesi Göstergesi 12) Suçlardan ve trafik kazalarından etkilenen nüfusun toplam nüfusa oranını ifade eden Güvenlik Göstergesi 13) Kent ekonomisinin canlılığı ve büyümesini ifade eden Ekonomik Sürdürülebilirlik Göstergesi 14) Kentte yeşil alan, açık kamusal alan ve tarihi kültürel, doğal miras alanlarının varlığını ifade eden Yeşil, Kamusal ve Miras Alanlar Göstergesi 15) Yerel halkın karar alma süreçlerine ve kentte yaşam kalitesinin artırılmasına yaptıkları katkıyı ifade eden Yurttaş Katılımı Göstergesi 16) Her kentin özgün yerel özelliklerini ifade eden Özgün Sürdürülebilirlik Göstergesi Bize ulaşmak ve paylaşımlarınız için: REC Türkiye Ofisi Mustafa Kemal Mah. 2142 Sokak No.18/11 Söğütözü, Ankara TÜRKİYE Tel: +90 312 491 95 30 Faks: +90 312 491 95 40 info@rec.org.tr REC Türkiye 10 Yaşında! www.rec.org.tr facebook.com/recturkiye twitter.com/recturkiye linkedin.com/company/recturkey Bu doküman, Avrupa Birliği'nin mali desteği ile hazırlanmıştır. Dokümanın içeriği hiçbir şekilde Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmamaktadır.
BİLEŞEN C SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER KONFERANSI SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER Sürdürülebilir Şehirler, içinde yaşayan insan topluluklarının ekonomik, sosyal ve çevresel olarak sağlıklı ve kaliteli olarak yaşayabildiği ve bunu gelecek nesillere aktarabildiği yerleşim merkezleridir. Ekonomik ve insani kalkınmayı, kültürel gelişimi gerçekleştirirken, çevrelerindeki kaynakları olabildiğince az tüketerek yenileme becerisi gösterirler. Sürdürülebilir Şehirler, en az kirlilik yaratan yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelerek, ekolojik ayak izini olabildiğince küçültmeyi hedefler. Arazi kullanımını en etkin şekilde planlar, kent sakinlerinin ihtiyaçları ve çevresel öncelikleri birlikte gözeten ulaşım seçeneklerini ön plana alır. Atıklarını; kompostlama, geri dönüşüm ve/veya diğer geri kazanım yöntemlerini kullanarak maddesel veya enerji olarak yeniden kullanarak atıkların iklim değişikliğine olumsuz etkisini en aza indirirler. SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER KONFERANSI ÇEKAP Projesi kapsamında düzenlenen Sürdürülebilir Şehirler Konferansı, farklı düzeylerdeki kuruluşlar arasındaki ortaklığı güçlendirmek ve işbirliğini artırmak için paydaşları bir araya getirmeyi hedefliyor. Konferansta; Sürdürülebilir Şehirleri Nasıl Kuracağız? sorusuna yanıt aranacaktır. Konferans Başlıkları: İklim Değişikliği ve Kentler Döngüsel Ekonomi ve Kentler Katı Atık Yönetimi ve Kentsel Atıksu Arıtımı ve Kentler Ulaşım ve Kentler Yönetişim, Yerel Çevresel Planlama ve Kentler Çevresel Yatırımların Finansmanı ve Kentler konuları tartışılacak ve konferans çıktıları bir yayın haline getirilerek katılımcılarla paylaşılacaktır. Bilgi için: info@rec.org.tr
Konferansın Hedefleri: Konferans ile şehirlerimizin daha sürdürülebilir olmasına katkı sağlanması hedefleniyor. Konferansta ele alınacak konular üzerinden, Şehirlerin çevre üzerindeki etkilerinin İklim Değişikliği, Döngüsel Ekonomi, Atık Yönetimi, Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetimi, Sürdürülebilir Ulaşım, Yönetişim ve Yerel Çevresel Planlama başlıklarının tartışılması; Sürdürülebilir şehirlerin finansmanında farklı paydaşların rolleri ve finansman modellerinin paylaşılması; Sürdürülebilir şehir göstergeleri dikkate alınarak, Türkiye de şehirciliğin ele alınması Paydaşların bir araya getirilerek, paydaşlar arası işbirliğinin güçlendirilmesi ve katılımcılığın artırılması; Kent yönetiminde; kamu yönetimi, yerel yönetimler, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve üniversiteler arasındaki işbirliğinin öneminin vurgulanması; Avrupa ülkeleri iyi uygulama örnekleri üzerinden Türkiye deki gelişme alanlarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Hedef Kitle: Konferans kapsamında çeşitli kurumlardan yaklaşık 240 uzmana erişim sağlanması hedefleniyor. Katılımcılar: Belediyeler Belediye Birlikleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İçişleri Bakanlığı İlgili diğer Bakanlıklar Finansal Kuruluşlar Kentsel İklim Ekonomi Değişikliği Özel sektör temsilcileri YEÇEP Çevre STK ları ve sektör dernekleri Duyarlılık Medya uzmanları Finansman Akademisyenler Ulaşım Farkındalık İşbirlikleri Sürdürülebilir Şehirler ve Sorumluluk Planlama Katılım Ekoloji ve Çevre Toplum Yönetişim Bize ulaşmak ve paylaşımlarınız için: REC Türkiye Ofisi Mustafa Kemal Mah. 2142 Sokak No.18/11 Söğütözü, Ankara TÜRKİYE Tel: +90 312 491 95 30 Faks: +90 312 491 95 40 info@rec.org.tr REC Türkiye 10 Yaşında! www.rec.org.tr facebook.com/recturkiye twitter.com/recturkiye linkedin.com/company/recturkey Bu doküman, Avrupa Birliği'nin mali desteği ile hazırlanmıştır. Dokümanın içeriği hiçbir şekilde Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmamaktadır.