Sitokinler. Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sitokinler. Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı www.farmakoloji.org"

Transkript

1 Sitokinler Dr. A. Gökhan AKKAN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Ab. Dalı

2 Sitokinler Doğal ve adaptif immünitede rol alan ve hücrelerin immün fonksiyonlarını sağlayan proteinlerdir Bu moleküller; Lenfositlerin büyüme ve farklılaşmasında Antijenlerin eliminasyonunda Hematopoetik hücrelerin gelişiminde rol oynarlar.

3 Kökenlerine Göre Sitokinler Mononükleer fagositler Lenfositler Lökositler monokin lenfokin interlökin Genel anlamda biyolojik yanıt değiştiricileridir

4 Genel Özellikler (1) Sitokinler; mikrop ve diğer antijenlere karşı yanıtta salgılanan ve immün ve inflamatuvar reaksiyonları düzenleyen polipeptid moleküllerdir Sitokin sekresyonu kendini sınırlayıcı özelliktedir. Sitokin etkileri sıklıkla birbirleriyle ile kesişen etkilerdir (pleiotropik ve redundant..vs ).

5 Sitokinlerin Özellikleri

6 Konak Defansında Sitokinlerin Fonksiyonları Doğal İmmünite Adaptif İmmünite Doğal İmmünite: Makrofajlarda ve NK hücrelerinde yapılan sitokinler mikroplara karşı erken inflamatuvar reaksiyonları düzenler ve mikropların eliminasyonunu kolaylaştırır. Adaptif İmmünite: Sitokinler antijen- ile uyarılmış lenfositlerin farklılaşmasını ve çoğalmasını uyarırlar ve makrofajlar gibi özel efektör hücreleri aktive ederler.

7 Genel Özellikler (2) Sitokinler genellikle diğer sitokinlerin sentez ve etkilerini değiştirebilirler. Sitokinlerin etkileri lokal veya sistemik olabilir (otokrin, parakrin ve endokrin). Sitokinler etkileri, hedef hücrelerdeki spesifik membran reseptörlerine bağlanmaları ile başlar.

8 Genel Özellikler (3) Eksternal sinyaller sitokin reseptörlerinin ekspresyonlarını düzenleyerek hücrelerin sitokin yanıtlarını değiştirebilir Çoğu sitokinlere hücresel yanıt, hedef hücrelerde gen ekspresyon değişimleri ile meydana gelir. Böylece hedef hücreler yeni fonksiyonlar geliştirebilir veya prolifere olabilir

9 Fonksiyonel Sınıflama Doğal (Innate( Innate) immünite İnfeksiyöz ajanlara karşı genelde mononükleer hücreler tarafından sentezlenir (bakteriyel LPS, viral -double- stranded- ds RNA). Adaptif immünite Yabancı antijenlerin spesifik tanımlanması sonrası cevapta genelde T lenfositleri tarafından sentezlenir. Hematopoez uyarıcı Kİ stroma hücreleri, lökositler ve diğer hücrelerden immatür lökositlerin uyarılması ve farklılaşmasında rol alırlar.

10 Özellikler Doğal İmmünite Adaptif İmmünite Örnekler TNF α, IL-1, IL-12, IFN γ IL-2, IL-4, IL-5, IFN γ Ana Hücre Kaynağı Makrofajlar, NK hücre. T lenfositler Önemli fizyolojik fonksiyonları Uyarılar Üretilen miktarlar Lokal veya sistemik etkiler Hastalıklarda rolleri Doğal immünite ve inflamasyonun mediatorleri (lokal ve sistemik) LPS (endotoksin), bakteriyal peptidoglikanlar, viral RNA, T- hücre türevi sitokinler (IFN γ ) Yüksek olabilir; serumda ölçülebilir Herikisi de Sistemik hastalıklar (örn. Septik şok) Adaptif immünite: lenfosit büyüme ve farklılaşmasının düzenlenmesi; efektör hücrelerin aktivasyonu (makrofajlar, eozinofiller, mast hücreleri) Protein antijenler Genellikle düşük; genellikle serumda ölçülemez Genellikle yalnız lokal Lokal doku hasarı (örn. Granulomatöz inflamasyon) Sentez İnhibitörleri Kortikosteroidler Siklosporin, FK- 506

11 Sitokin Reseptörleri ve Sinyal Oluşumu Tüm sitokin reseptörleri iki ana birimden oluşmaktadır: Ekstrasellüler bölge Bağlanma Sitoplazmik bölge Sinyal iletimi

12 Sitokin Reseptörleri ve Sinyal Oluşumu Tip I Sitokin Reseptörleri (Hematopoetin Reseptörleri) Tip II Sitokin Reseptörleri Ig Süperailesi TNF Reseptörleri 7 Transmembran α-helix Reseptörler

13 Tip I Sitokin Reseptörleri Hematopoetin reseptörleri olarak da adlandırılırlar. İki veya daha fazla sistein rezidü süne sahip bölge içerirler. Membran proksimalinde WSXWS motifi içerirler (Triptofan-serin-Xtriptofan-serin).

14 Tip II Sitokin Reseptörleri Tip I reseptörlere benzer şekilde 2 sisteinli bölge içerir. Fakat WSXWS motifi içermez.

15 Ig Süper Ailesi Ekstresellüler Ig bölgesi içerir. Sinyal iletiminde farklı mekanizmalar kullanır.

16 TNF Reseptörleri Sisteinden zengin ekstrasellüler bölgeler içerir. Gen ekspresyonu veya apoptozisi indükler.

17 Yedi Transmembran Reseptörler Serpentin reseptörleri olarak da adlandırılır. GTP bağlayan G proteinleri ile sinyal iletimi gösterir. Özellikle kemokin reseptörleri oldukları bilinmektedir.

18 Sitokin Reseptörlerinin Sinyal Yolakları Aktive ettikleri sinyal ileti yollarına göre farklı şekilde sınıflandırılabilmektedir.

19 Sitokin Reseptörlerinin Sinyal İleti Mekanizmaları Sinyal İleti Yolağı JAK/ STAT Yolağı TRAF lar tarafından TNF reseptör sinyallenmesi Ölü Bölgeler (TRADD) tarafından TNF reseptör sinyallenmesi Reseptör ile ilişkili tirozin kinazlar Bu yolağı kullanan Sitokin Reseptörleri Tip I ve Tip II sitokin resep. TNF res. Ailesi: TNR-RII, CD40 TNF res. Ailesi: TNR-RI, Fas M-CSF resep., kök hücre faktör resep. Sinyalleme Mekanizması JAK- aracılı fosforilasyon ve STAT transkripsiyon faktörlerinin aktivasyonu Adaptör proteinlerin bağlanması, transkripsiyon faktörlerinin aktivasyonu Adaptör proteinlerin bağlanması, kaspas aktivasyonu Reseptörlerde intrinsik tirozin kinaz aktivitesi G protein sinyallemesi Kemokin reseptörleri GTP değişimi ve Gβγ dan Gα.GTP nin dissosiyasyonu, G α çeşitli hücresel enzimleri aktive eder

20 Sitokin Reseptörlerinin Sinyal İleti Mekanizmaları (JAK/( STAT Yolağı) JAKs: Janus Kinases STATs: Signal Transducers and Activators of Transcription

21 Doğal İmmünitede Rol Alan Sitokinler TNF IL-1 IL-12 IL-10 IL-6 IL-15 IFN IL-18

22 TNF (Tümör Nekroz Faktör) Gram (-) bakterilere ve diğer infeksiyöz mikroplara karşı gelişen akut inflamatuvar yanıtın ana mediyatörüdür.

23 TNF Sentezleyen ana hücreler mononükleer fagositlerdir. Antijen-stimüle T, NK ve mast hücreleri tarafından da sentezlenir. Makrofajlardan sentezlenmesinde en kuvvetli uyaran LPS dir. T ve NK hücreleri de IFN-γ sentezleyerek TNF i arttırırlar.

24 TNF ve Biyolojik Etkileri (1) İnfeksiyon bölgesine nötrofil ve monositlerin çekilmesinin ana fonksiyonudur. Vasküler endotel hücrelerinde adezyon moleküllerinin ekspresyonunu arttırır (özell( özell. selektinler). Endotelyal hücrelerden ve makrofajlardan kemokin salınımını arttırır. Makrofajlardan IL-1 salınımını arttırır. Bazı hücre tiplerinin apoptozisini arttırır (?).

25 TNF ve Biyolojik Etkileri (2) Ciddi infeksiyonlarda TNF fazla miktarda yapılır ve sistemik klinik ve patolojik olaylara neden olur!

26 TNF nin Biyolojik Etkileri: Düşük kons.da TNF lökositler ve endotelde akut inflamasyonu indükler. Orta kons.da TNF inflamasyonun sistemik etkilerini düzenler. Yüksek kons.da TNF septik şokun patalojik anormalliklerine neden olur.

27 IL-1 Ana fonksiyonu TNF gibi infeksiyon ve diğer inflamatuvar uyaranlara karşı konak yanıtının medyatörüdür. TNF ile beraber etki gösterir.

28 IL-1 Ana kaynağı; TNF gibi aktive mononükleer fagositlerdir. TNF den farklı olarak nötrofiller, epitelyal hücreler ve endotel hücreleri tarafından da sentezlenir. α ve β olmak üzere iki % 30 birb. homolog moleküldür ve aynı reseptöre bağlanmaktadır. Dolaşımda en çok IL-1β bulunmaktadır.

29 IL-1 1 ve Biyolojik Fonksiyonları Düşük konsantrasyonlarda; lokal inflamasyon medyatörüdür. Endotelyal hücrelerde lökosit adezyonunu düzenleyen yüzey moleküllerin ekspresyonunu arttırır. Yüksek konsantrasyonlarda; dolaşıma geçerek endokrin etkiler gösterir (ateş, karaciğerden akut faz plazma proteinlerinin arttırılması ve kaşeksi). Etkileri konsantrasyona bağlıdır!

30 IL-1 1 ve Biyolojik Fonksiyonları TNF ile farklılıkları: Sitokinler ve reseptörleri tamamen farklı! IL-1 apoptozisi uyarmaz! Tek başına septik şoktaki patolojik değişikliklere sebep olmaz! Mononükleer fagositler doğal bir IL-1 antagonisti sentezler ve biyolojik anlamda inaktif olan IL-1a aynı reseptöre bağlanarak yarışmalı inhibisyon yaratır ve IL-1ra olarak adlandırılır.

31 Kemokinler Lökosit hareketini uyaran ve birbirleriyle yapısal homoloji gösteren, aynı zamanda dolaşımdan dokulara lökosit migrasyonunu düzenleyen geniş bir sitokin ailesidir. Kemotaktik sitokin= Kemokin

32 Kemokinler Kemokinler; eksternal uyaranlara verilen cevapta lökositler tarafından geliştirilen inflamatuvar reaksiyonsiyonlarda rol alırlar ve dokularda bulunan farklı hücreler tarafından yapılarak dokulararası hücre trafiğini düzenlerler.

33 Kemokinler (Biyolojik Biyolojik Etkileri) Kemokinler, konak savunmasında hücrelerin infeksiyon bölgesine göçünde önemlidir. Lenfosit ve diğer lökositlerin periferik lenfoid dokular arasındaki trafiğini düzenler. Non-lenfoid organların gelişiminde rol oynar (Örn.CXCR4 yokluğunda farede kalp ve cerebellum gelişimi olmaz!).

34 IL-12 İntrasellüler mikroplara karşı erken doğal yanıtta ana medyatördür ve bu mikroplara karşı adaptif immün cevabın anahtar indükleyicisidir. Özellikle NK sitolitik aktivitesini aktive eder, ayrıca en önemli etkilerinden biri de T ve NK hücrelerinden IFN-γ salınımını arttırmaktır.

35 IL-12 IL-12 için ana kaynaklar, aktive mononükleer fagositler ve dendritik hücrelerdir. Doğal immünitede LPS, viral inf. ve intrasellüler bakterilere karşı savunmada etkilidir. Adaptif immünitede ise; APC ler tarafından T hücrelerine tanıtım yapılırken sentezlenir.

36 IL-12 (Biyolojik Biyolojik Etkileri) NK ve T lenfositlerden IFN-γ sentezini uyarır. Mikrop Makrofaj yanıtı IL-12 IFN- γ Mikrobun öldürülmesi CD4 + yardımcı T lenfositlerinin IFN-γ salgılayan Th1 hücrelerine farklılaşmasını stimüle eder. Aktive NK ve CD8 + T hücrelerinin sitolitik fonksiyonlarını arttırır.

37 IL-12 nin Biyolojik Etkileri: IL-12, mikroplara veya CD40 ligantı gibi T hücre sinyallerine yanıt veren dendritik hücrelerden ve makrofajlardan salınır. IL-12, herikisi de intraselüler mikropları eradike eden IFN-γ yapımını ve sitolitik antiviteyi stimüle etmek için NK hücreleri ve T lenfositlerinde etki yapar.

38 Tip I İnterferonlar Tip 1 interferonlar viral infeksiyonlara karşı erken doğal immüniteyi düzenlerler.

39 Tip I İnterferonlar IFN-α ve IFN-β şeklinde iki farklı proteinden oluşmaktadır. IFN-α mononükleer fagositlerden sentezlenir ve lökosit interferon olarak da adlandırılır. IFN-β fibroblast ve pekçok farklı hücre tarafından sentezlenir. Yapısal olarak farklı olmalarına karşın Tip I interferonlar aynı reseptör üzerinden benzer etki gösterirler.

40 Tip I İnterferonlar (Biyolojik Biyolojik Etkileri) Viral replikasyonu inhibe eder. Bu parakrin bir etkidir, viral infekte hücre daha infekte olmamış komşusunu korur veya otokrin olarak virüs replikasyonunu azalır! Sınıf I MHC moleküllerinin ekspresyonunu arttırır. Th1 hücrelerinin gelişimini uyarır. NK hücrelerinin sitolitik aktivitesini arttırır. In vitro olarak lenfositlerin ve bazı hücrelerin proliferasyonunu inhibe eder.

41 Tip I Interferonların Biyolojik Etkileri: Tip I Interferonlar (alfa ve Beta) virüs ile infekte olmuş hücrelerde ve makrofajlarda yapılırlar. Tip I IFN lar virüs infeksiyonunu inhibe ederler ve CTL (sitolitik T lenfositler) aktivitesini virüs ile infekte olmuş hücrelere karşı arttırırlar.

42 IL-10 Aktive makrofaj ve dendritik hücrelerin inhibitörüdür. Doğal immün reaksiyonların ve hücresel immünitenin kontrolünde rol oynar. Aktive makrofajlardan ve makrofajların fonksiyonlarını inhibe etmesinden dolayı negatif feedback için mükemmel bir örnektir.

43 IL-10 (Biyolojik Biyolojik Etkileri) Aktive makrofaj ve dendritik hücrelerden IL- 12 salınımını inhibe eder. Kostimülatör moleküllerin ve sınıf II MHC moleküllerinin makrofaj ve dendritik hücrelerde ekspresyonunu inhibe eder.

44 IL-6 Doğal İmmünitenin Diğer Sitokinleri Doğal ve adaptif immünitede yeralır. Mononükleer fagositler, vasküler endotelyal hücreler, fibroblastlar ve başka hücreler tarafından sentezlenir. Hepatositlerden akut faz reaktanlarının sentezlenmesi, kemik iliği progenitörlerinden nötrofil yapımı doğal immünitedeki görevleridir. Adaptif immünitede ise antikor yapımı için farklılaşmış B hücrelerinin büyümesini uyarır ve myelomlardan köken alan monoklonal antikor yapan hibridomaların gelişimini indükler.

45 Doğal İmmünitenin Diğer Sitokinleri IL-15 Viral yanıtta mononükleer fagositlerden sentezlenir. IL-2 ye homoloji gösterir ve aynı reseptöre bağlanır. NK hücrelerinin proliferasyonunu uyarır. Erken viral yanıtta görev alır ve daha sonraki evrelerde görevini IL-2 ye devrettiği düşünülmekte.. T hücrelerinin büyüme ve sağkalımlarında gerekli olan bir faktördür ( özell.. CD8+ bellek T hücreleri).

46 Doğal İmmünitenin Diğer Sitokinleri IL-18 Fonksiyonel olarak olmasa da yapısal olarak IL-1 e homoloji gösterir. Makrofajlar tarafından bakteriyel LPS gibi ürünlere yanıt olarak sentezlenir. NK ve T hücrelerinden IFN-γ yapımını uyarır ve IL-12 ile sinerji gösterir. Hücresel immünitenin indükleyicisidir.

47 Doğal İmmünitenin Diğer Sitokinleri IL-19, IL-20, IL-22 ve IL-24 IL-10 ile homoloji,, IL-19 biyolojik etkileri?, diğerlerinin özell.. deri inflamatuvar olaylarına katıldıkları düşünülmekte... IL-21 IL-15 ile homoloji (NK hücre proliferasyonu) IL-23 IL-12 ye benzer (hücresel yanıt)

48 Doğal İmmünitede Sitokinlerin Mikroplara karşı Rolleri: LPS, makrofajlarda TNF, IL-1 ve IL-12 gibi birçok sitokinin salınımını serumda da ölçülebilecek düzeyde indükler. TNF ve IL-1, endotel hücrelerinde ve lökositlerdeki etkileriyle akut inflamasyonu stimüle ederler. IL-12, IFNγ yapımını serumda ölçülebilecek düzeyde uyarır.

49 Doğal İmmünite Sitokinleri

50 Adaptif İmmünitede Rol Alan Sitokinler IL-2 IL-4 IL-5 IFN-γ γ TGF-β Lenfotoksin (LT) IL-13 Adaptif immünitede antijenin tanınmasından sonra lenfositlerin farklılaşması ve proliferasyonunda rol alırlar ve efektör fazda özel efektör hücreleri aktive ederler.

51 IL-2 Antijen-stimüle T lenfositleri için büyüme faktörüdür. Antijen tanıtımından sonra T hücre klonal ekspansiyonundan sorumludur. T hücre büyüme faktörü olarak da adlandırılır (sentezlendiği hücreler üzerine etki gösterir = otokrin büyüme faktörü).

52 IL-2 CD4 + T hücreleri başta olmak üzere CD8 + T hücrelerinden salgılanır. Antijen stimülasyonu ile fonksiyonel IL-2 reseptörlerinin ekspresyonu artar.

53 IL-2 (Biyolojik Biyolojik Etkileri) Antijen tanıtımında T hücreleri tarafından salgılanan IL-2, antijen-spesifik hücrelerin proliferasyonundan sorumludur. Başka immün hücrelerin farklılaşma ve proliferasyonunu da arttırır (NK, LAK; ve B hücreleri büyüme ve antikor sentez uyaranı). Antijen ile aktive T hücrelerinin apoptotik ölümünü arttırır.

54 IL-2 nin Biyolojik Etkileri: IL-12, T ve B lenfositlerin ve NK hücrelerin farklılaşmasını ve çoğalmalarını uyarır. IL-12 ayrıca, Fas- aracılı T hücrelerin apoptozisini kolaylaştırarak ve regulatör T hücrelerinin aktivitesini uyararak immun yanıtlarını inhibe etmek için fonksiyon gösterir.

55 IL-4 IgE yapımı ve naif CD4 + yardımcı T hücrelerinden Th2 hücrelerinin gelişimi için en önemli uyarıcıdır. Th2 alt grubunda CD4 + T hücreleri ve aktive mast hücreleri tarafından sentezlenir.

56 IL-4 (Biyolojik Biyolojik Etkileri) En önemli görevi B hücrelerinde IgE switchini sağlamaktır. Naif CD4 + T hücrelerinden Th2 hücre gelişimini uyarır. Farklılaşmış Th2 hücreleri için otokrin büyüme faktörüdür. IFN-γ nın hücresel immünitedeki etkilerini inhibe eder.

57 IL-4 ün Biyolojik Etkileri: IL-4, B hücre isotipinin -özellikle IgE- gibi bazı immunoglobulin sınıflarına dönüşümünü ve saf (naive) T hücrelerin T H 2 alt gruba farklılaşmasını uyarır. IL-4, ayrıca IFNγ- ile oluşmuş makrofaj aktivasyonun da bir inhibitörü ve mast hücreleri için- özellikle IL-3 ile kombinasyonda- bir büyüme faktörüdür.

58 IL-5 Eozinofil aktivatörü T hücre aktivasyonu ve eozinofilik inflamasyon arasında bağlantı CD4 + Th2 tip hücrelerden ve aktive mast hücrelerinden salgılanır. Matür eozinofillerin aktivasyonunda rol alır. Eozinofillerin farklılaşma ve büyümelerinde uyarıcı etkilere sahiptir.

59 IFN-γ En önemli makrofaj-uyarıcı sitokindir. Doğal ve adaptif immünitede kritik öneme sahiptir. NK hücreleri (doğal immünite) CD4 + Th1 ve CD8 + T hücreleri tarafından sentezlenir.

60 IFN-γ (Biyolojik Biyolojik Etkileri 1) 1 Makrofaj-uyarıcı bir sitokindir. Aktive makrofajların fagosite ettikleri mikropları öldürmesini uyarır. APC ler üzerindeki sınıf I ve II MHC moleküllerinin ve kostimülatörlerin ekspresyonlarını arttırır. Naif CD4 + T hücrelerinin Th1 alt grubuna farklılaşmasını sağlar ve Th2 hücrelerinin proliferasyonunu inhibe eder.

61 IFN-γ (Biyolojik Biyolojik Etkileri 2) 2 B hücrelerinin özellikle bazı IgG alt tiplerine switchini sağlar (farede IgG2a). Aynı zamanda IL-4 bağımlı izotiplere (IgE ve IgG1 farede) switchi inhibe eder. Nötrofilleri uyarır. NK hücrelerinin sitolitik etkilerini uyarır.

62 IFN-γ nin Biyolojik Etkileri: IFN-γ fagositleri ve APC leri aktive eder ve B hücrelerinin bazı immünoglobulin izotiplerine dönüşümünü indükler. IFN-γ in T H 1- indükleyici etkisi indirekttir ve IL-12 nin yapımı ve reseptör ekspresyonunun artmasıyla düzenlenebilir.

63 TGF-β En önemli etkisi; lökosit ve lenfositlerin aktivasyon ve proliferasyonunu inhibe etmektir. Antijen-stimüle T hücrelerinden, LPS-aktive mononükleer fagositlerden ve başka hücrelerden salgılanır. Bazı Treg hücreler de salgılamaktadır (Bu hücreler aynı zamanda IL-10 sentez etmektedir) (İmmünsupresyon).

64 TGF-β (Biyolojik Biyolojik Etkileri) T hücrelerinin ve aktive makrofajların proliferasyon ve farklılaşmasını inhibe eder. B hücrelerini IgA yapımına sevk eder.

65 Adaptif İmmünitede Diğer Sitokinler Lenfotoksin (LT) T lenfositleri tarafından salgılanır ve endotel hücreleri ile nötrofilleri aktive eder (T hücre ve inflamasyon arasında bağlantı) IL-13 IL-4 benzeri (CD4 + Th2 T hücreleri ve epitel hücrelerinden sentezlenir). Makrofaj inhibisyonu ve IFN-γ antagonistidir. Akc. epitelyal hücrelerinden mukus sekresyonunu arttırır (astım?).

66 Adaptif İmmünitede Diğer Sitokinler IL-16 T hücre kaynaklı ve eozinofiller için spesifik kemoatraktan IL-17 Aktive ve bellek T hücrelerinden kaynaklanır ve proinflamatuvar sitokinlerin sentezini indükler (TNF, IL-1 ve kemokinler) IL-25 Yapısal anlamda IL-17 benzeri, fakat Th2 hücreleri tarafından sentezlenir ve Th2 sitokinlerinin (IL-4, IL-5 ve IL-13) sentezini arttırır.

67

68 Hematopoetik Sitokinler Stem cell (kök hücre) faktör (c-kit kit) IL-7 IL-3 GM-CSF M-CSF G-CSF

69

70 Hematopoetik Sitokinler Stem cell faktör Kemik iliği stromal hücreleri tarafından sentezlenir. Kendisi koloni stimülasyonu yapamaz, fakat kemik iliği kök hücrelerinin diğer koloni stimülan faktörlere cevap vermesini sağlar.

71 Hematopoetik Sitokinler IL-7 T ve B lenfositlerine faklılaşacak olan immatür prekürsörlerin ekspansiyonunu ve sağkalımını sağlar. In vitro olarak IL-2 gibi matür T hücrelerinin büyüme faktörüdür.

72 Hematopoetik Sitokinler IL-3 3 (Multi( Multi-CSF) CD4 + T hücrelerinde salgılanır. İmmatür kemik iliği progenitör hücrelerine etki ederek bilinen tüm matür hücrelere gelişimi sağlar. GM-CSF, M-CSF M ve G-CSFG Aktive T hücreleri, makrofajlar, endotel hücreleri ve kemik iliği stromal hücrelerinden salgılanır. Kemik iliği progenitörlerinden inflamatuvar lökositlerin gelişiminden sorumludur.

73 Hematopoetik Sitokinler IL-9 Bazı T hücre serilerinin ve kemik iliği kökenli mast hücre progenitörlerinin büyümesinde rol alır. IL-11 Kemik iliği stromal hücreleri tarafından sentezlenir. Megakaryositopoezi stimüle eder. Klinik açıdan kanser kemoterapisi nedeniyle gelişen trombosit eksikliklerinin giderilmesinde kullanılır.

74 Hematopoieziste Sitokinlerin Rolleri: Farklı sitokinler kan hücrelerinin farklı tiplerinin olgunlaşmalarını ve büyümelerinin uyarırlar.

75 Teşekkürler Bu ders sunumu: Abul K. Abbas,, Andrew H. Lichtman. Cellular and Molecular Immunology,, 5th. Ed. Saunders, , 275, 2003 kitabından Uzm.. Dr. Gaye Erten in (İ.Ü. DETAE, İmmünoloji Ab. Dalı) yaptığı tercümeden hazırlanmıştır

HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI. Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi

HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI. Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi HÜCRESEL İMMÜNİTENİN EFEKTÖR MEKANİZMALARI Hücre İçi Mikropların Yok Edilmesi Hücre içi mikropları yok etmekle görevli özelleşmiş immün mekanizmalar hücre aracılı immüniteyi oluştururlar. Hücresel immünitenin

Detaylı

Dr. Gaye Erten. 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris

Dr. Gaye Erten. 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris Dr. Gaye Erten 21. Ulusal İmmünoloji Kongresi, 9 Nisan 2011, Marmaris Fig 2 Source: Journal of Allergy and Clinical Immunology 2011; 127:701-721.e70 (DOI:10.1016/j.jaci.2010.11.050 ) Copyright 2011 American

Detaylı

İÇİNDEKİLER... Sayfa i ii iii vi vii viii 1 2 4 4 4 5 6 8 9 9 10 11 11 13 15 16 16 18 18 18 19 20 KABUL VE ONAY SAYFASI... ÖNSÖZ...

İÇİNDEKİLER... Sayfa i ii iii vi vii viii 1 2 4 4 4 5 6 8 9 9 10 11 11 13 15 16 16 18 18 18 19 20 KABUL VE ONAY SAYFASI... ÖNSÖZ... ÖNSÖZ Fibrosarkom, mezenkimal dokudan köken alan, hızlı ve infiltratif büyüyen bağ dokunun kötü huylu tümörü olup tüm hayvan türlerinde ortaya çıkabilir. Kanserlerde erken teşhis yanında prognozun tayini,

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık

I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast hücreleri) Kompleman sistemi(direkt bakteri hücre membranı parçalayarak diğer immün sistem hücrelerin bunlara atak yapmasına

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

HUMORAL İMMUN YANIT 1

HUMORAL İMMUN YANIT 1 HUMORAL İMMUN YANIT 1 Antijen B lenfosit... HUMORAL İMMUN YANIT Antikor üretimi 2 Antijenini işlenmesi ve sunulması Yardımcı T-lenfosit aktivasyonu Yardımcı T hücre- B hücre ilişkisi B hücre aktivasyonu

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ İMMÜN SİSTEM TİPLERİ I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Enfeksiyonlara Karşı Erken Savunma Sistemi

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Enfeksiyonlara Karşı Erken Savunma Sistemi DOĞAL BAĞIŞIKLIK Enfeksiyonlara Karşı Erken Savunma Sistemi DOĞAL BAĞIŞIKLIK Tüm çok hücreli canlılar mikroorganizmaların yol açacağı enfeksiyonlara karşı kendilerini korumak için intrensek savunma

Detaylı

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONLARI TİP I TİP II TİPII TİPIII TİPIV TİPIV TİPIV İmmün yanıt IgE IgG IgG IgG Th1 Th2 CTL Antijen Solübl antijen Hücre/

Detaylı

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak DOĞAL BAĞIŞIKLIK Prof. Dr. Dilek Çolak 1 DOĞAL BAĞIŞIKLIK İkinci savunma hattı birinci hat: fiziksel bariyerler Kazanılmış bağışık yanıtın aktivatörü ve kontrolörü 2 DOĞAL BAĞIŞIKLIK Kompleman proteinleri

Detaylı

Doç.Dr. Gülbu IŞITMANGİL Hücresel İmmün Cevap İntrasellüler antijenlere antikorlar etkisiz olduğu için hücresel immünite ile cevap verilir. Hücresel immünitede başlıca iki T hücre popülasyonu vardır: CD4+

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ ve İNFLAMASYON 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin Amacı: * Yabancı maddeye karşı savunma? * Lökosit çeşitleri ve miktarları * Lökopoez * Fonksiyonel özellikleri * Monosit-

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261 İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri Blood Reviews (2008) 22, 261 Onkojenik viruslar Annu. Rev. Pathol. Mech. Dis. 2014.9:49 EBV Doğada çok yaygın İnsan

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

Kök Hücrelere Güncel Yaklaşım.

Kök Hücrelere Güncel Yaklaşım. Kök Hücrelere Güncel Yaklaşım. Doç. Dr. Tunç Akkoç Günümüzde kök hücreler hem reperatif hem de rejeneratif tıp alanında uygulama alanları bulmakta ve umut verici sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Temel laboratuar

Detaylı

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Prof. Dr. Selma YILMAZER Tibbi Biyoloji Anabilim Dalı Hücrelerarası iletişim(sinyalleşme) Sinyal molekülleri: Protein,küçük peptid,amino asid, nukleotid,steroid,vit

Detaylı

Reed Sternberg Hücreleri

Reed Sternberg Hücreleri CD40 RSH Reed Sternberg Hücreleri Antijen sunumuyla ilgili yüzey molekülleri HLA Klas II, CD40, CD86 Sitotoksik moleküller Granzim B, Perforin Dendritik Hücre marker ları Fascin, Kemokin CCL17 (TARC) Myeloid

Detaylı

YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T

YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T YENİ T HÜCRE ALT GRUPLARI T H. Barbaros Oral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı İmmünoloji Bilim Dalı Sunum Planı İmmün Sisteme Genel Bakış ve T lenfositler Th1 ve Th2

Detaylı

Doğal Bağışıklık. İnsan doğar doğmaz hazırdır

Doğal Bağışıklık. İnsan doğar doğmaz hazırdır Doğal Bağışıklık 1 Doğal Bağışıklık İnsan doğar doğmaz hazırdır 2 Mikrop vücuda girdiği zaman doğal bağışıklık onunla saatler içinde savaşır. 3 Doğal bağışıklık ikinci görev olarak adaptif immün cevabı

Detaylı

Edinsel Bağışıklık: İmmun Yanıtın Özellikleri. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD

Edinsel Bağışıklık: İmmun Yanıtın Özellikleri. Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD Edinsel Bağışıklık: İmmun Yanıtın Özellikleri Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD DOĞAL İMMUN SİSTEM ÖZGÜL İMMUN SİSTEM İNFEKSİYÖZ AJAN FAGOSİTOZ ENDOSİZTOZ B HÜCRE UYARISI EFEKTÖR T HÜCRE UYARI

Detaylı

SİNYAL İLETİMİ ve KANSER. Dr. Lale Doğan Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji ABD

SİNYAL İLETİMİ ve KANSER. Dr. Lale Doğan Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji ABD SİNYAL İLETİMİ ve KANSER Dr. Lale Doğan Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji ABD Reseptör Tirozin Kinaz (RTK)= Protein Tirozin Kinaz RTK lar hücre membranında yerleşim gösterir. İnsan

Detaylı

DOĞAL İMMÜNİTE. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

DOĞAL İMMÜNİTE. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı DOĞAL İMMÜNİTE Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Bağışıklık? Konağın kendisinden yapısal olarak fark gösteren bir maddeyi yabancı olarak algılaması

Detaylı

İmmün Sistemin Tanıtımı

İmmün Sistemin Tanıtımı İmmün Sistemin Tanıtımı Nurşen DÜZGÜN 97 İmmünite, yabancı ve zararlı olan her türlü maddeye (mikroorganizma, protein ve polisakkarid gibi) karşı organizmanın verdiği reaksiyonu tanımlayan bir kavramdır.

Detaylı

HEMATOPOEZ (HEMAPOEZ)

HEMATOPOEZ (HEMAPOEZ) HEMATOPOEZ (HEMAPOEZ) Güher Saruhan- Direskeneli İTF Fizyoloji AD KAN HÜCRELERİ ERİTROSİT LÖKOSİT TROMBOSİT Oksijen taşıma Patojenlerden korunma Pıhtılaşmayı uyarma Morfolojik sınıflama GRANÜLOSİT Nötrofil

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Olumsuz yanıtları: Alerjiler - normalde zararsız maddelere tepki Otoimmün hastalıklar (Diyabet)(Kendi dokularını yok eder)

ayxmaz/biyoloji Olumsuz yanıtları: Alerjiler - normalde zararsız maddelere tepki Otoimmün hastalıklar (Diyabet)(Kendi dokularını yok eder) Vücut Savunmasını Bağışıklık : potansiyel zararlı yabancı maddelere ve anormal hücrelere karşı vücudun ortaya koyduğu savunma yeteneğidir. Aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştirir: virüsler ve bakterilere

Detaylı

Hematopoe(k Kök Hücre

Hematopoe(k Kök Hücre Hematopoe(k Kök Hücre Hematopoez Hemato...= Kan...poisesis/poie(c= üre+m Sitemi oluşturan çok sayıda (10 dan fazla) olgun kan hücresinin özgün fonksiyonu; 1- Dokulara oksijen taşınması 2- İmmün sistemin

Detaylı

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler:

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler: LÖKOSİT WBC; White Blood Cell,; Akyuvar Lökositler kanın beyaz hücreleridir ve vücudun savunmasında görev alırlar. Lökositler kemik iliğinde yapılır ve kan yoluyla bütün dokulara ulaşır vücudumuzu mikrop

Detaylı

AKUT VE KRONİK İNFLAMASYON DR. ESİN KAYMAZ BEÜTF PATOLOJİ AD

AKUT VE KRONİK İNFLAMASYON DR. ESİN KAYMAZ BEÜTF PATOLOJİ AD AKUT VE KRONİK İNFLAMASYON DR. ESİN KAYMAZ BEÜTF PATOLOJİ AD İNFLAMASYON( İLTİHAP) GENEL ÖZELLİKLERİ Canlı dokunun zedelenmeye karşı verdiği yanıt Fiziksel ajanlar Kimyasal maddeler Bağışıklık reaksiyonları

Detaylı

SAĞLIKLI GEBELERDE ADENOZİN DEAMİNAZ VE İZOENZİMLERİ NİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI GEBELERDE ADENOZİN DEAMİNAZ VE İZOENZİMLERİ NİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA VE KLİNİK BİYOKİMYA LABORATUVARI ŞEF : Uzm. Dr. NEZAKET EREN SAĞLIKLI GEBELERDE ADENOZİN DEAMİNAZ VE İZOENZİMLERİ NİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

E. Ediz Tütüncü KLĠMĠK Hepatit Akademisi 2014 24 Ocak 2014, Mersin

E. Ediz Tütüncü KLĠMĠK Hepatit Akademisi 2014 24 Ocak 2014, Mersin E. Ediz Tütüncü KLĠMĠK Hepatit Akademisi 2014 24 Ocak 2014, Mersin Konak HCV ilişkisi Doğal bağışık yanıt, Adaptif bağışık yanıt, hücresel humoral HCV konak ilişkisi Klinik Tip I interferonlar, NK hücreleri,

Detaylı

YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ

YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ ROMATOLOJİDE KULLANILAN YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR ESEN KASAPOĞLU GÜNAL İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ROMATOLOJİDE YENİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ SENTETİK İLAÇLAR LEFLUNOMİD

Detaylı

B HÜCRELERİNİN TOLL-LİKE RESEPTÖRLER ARACILIKLI AKTİVASYONU

B HÜCRELERİNİN TOLL-LİKE RESEPTÖRLER ARACILIKLI AKTİVASYONU B HÜCRELERİNİN TOLL-LİKE RESEPTÖRLER ARACILIKLI AKTİVASYONU Şule Yavuz MÜTF Romatoloji BD B HÜCRESİNİN GÖREVLERİ Aydınlık yüz Karanlık yüz v Antikor üreten hücreler Enfeksiyonlara karşı 1.basamak Aşılama

Detaylı

Savunma Sistemi: İmmün Yanıt

Savunma Sistemi: İmmün Yanıt Savunma Sistemi: İmmün Yanıt Etkeni ilk karşılayan: Doğal Bağışıklık İkinci aşamada : Özgül bağışıklık Nature Rev Immunol 2004;4:841 ANTİMİKROBİK PEPTİDLER - Defensinler - Katelisidinler - Eozinofil kökenli

Detaylı

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür Hücre Farklılaşması Prof.Dr. Gönül Kanıgür Diploid canlılar yaşam süreçlerinde eşeyli çoğalma gereği tek hücreli bir evreden(döllenmiş yumurta hüc) geçerler Döllenmiş yumurta hücresinin on üzeri on-on

Detaylı

Fertilizasyondan hemen sonraki embriyolojik (Mezoblastik) dönem Mitoz geçiren Totipotent (İlkel) kan hücreleri Kan adacıkları Mezenkim hücreleri Kan adacıkları Embriyonal ve Fötal Dönemde Hematopoez (Kan

Detaylı

KANSER NEDİR? ONKOGEN VE KANSER. Hücre döngüsü. Siklin-Siklin Kinaz 1/30/2012 HÜCRE DÖNGÜSÜ. Siklin Kinaz inhibitörleri BÜYÜME FAKTÖRLERİ

KANSER NEDİR? ONKOGEN VE KANSER. Hücre döngüsü. Siklin-Siklin Kinaz 1/30/2012 HÜCRE DÖNGÜSÜ. Siklin Kinaz inhibitörleri BÜYÜME FAKTÖRLERİ KANSER NEDİR? ONKOGEN VE KANSER Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Bir hücre veya hücre grubunun kontrol dışı büyümesi ve çoğalması ve Bu hücrelerin bulundukları yerden ayrılarak farklı lokalizasyonlarda bu faaliyetlerini

Detaylı

09.03.2012. Ders Planı. Öğrenim Hedefleri. Doğal İmmünite. Mikroorganizmaların Tanınması

09.03.2012. Ders Planı. Öğrenim Hedefleri. Doğal İmmünite. Mikroorganizmaların Tanınması Ders Planı DOĞAL İMMÜNİTE-1 Mikroorganizmaların tanınması Doğal İmmün Sistemin Bileşenleri Doğal bariyerler Dolaşan efektör hücreler Prof. Dr. H. Barbaros ORAL 09.03.2012 1 2 Öğrenim Hedefleri Patern tanıyan

Detaylı

ANTİJENLER VE YAPILARI

ANTİJENLER VE YAPILARI ANTİJENLER VE YAPILARI IMMUNOJEN VE ANTIJEN nedir? Immun cevap oluşturan yabancı maddeler antijen veya immunojen olabilir. Immunojen; İmmun yanıt meydana getirme kabiliyetindeki herhangi bir madde Antijen

Detaylı

Mikrop vücudumuza girdiği zaman

Mikrop vücudumuza girdiği zaman Doğal Bağışıklık 1 Doğal Bağışıklık 2 Mikrop vücudumuza girdiği zaman 3 İkinci görevi adaptif immün yanıtı uyarmaktır 4 Hafızası yoktur 5 Doğal Bağılık Yanıtın Kompenentleri 1. Anatomik yapı 2. Mekanik

Detaylı

Solunum sistemi farmakolojisi. Prof. Dr. Öner Süzer

Solunum sistemi farmakolojisi. Prof. Dr. Öner Süzer Solunum sistemi farmakolojisi Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 2 1 3 Havayolu, damar ve salgı bezlerinin regülasyonu Hava yollarının aferent lifleri İrritan reseptörler ve C lifleri, eksojen kimyasallara,

Detaylı

SİSTEMİK İNFLAMASYON VE NÖRONAL AKTİVİTE

SİSTEMİK İNFLAMASYON VE NÖRONAL AKTİVİTE SİSTEMİK İNFLAMASYON VE NÖRONAL AKTİVİTE Eyüp S. Akarsu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji ABD 22. Ulusal Farmakoloji Kongresi 5 Kasım 2013, Antalya 1 Organizmanın çok çeşitli tehdit algısına

Detaylı

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Çiler Çelik-Özenci*, Nilay Kuşcu*, Nayçe Bektaş*, Ece

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ MONOKLONAL ANTİKORLARLA KANSER TEDAVİSİ Hazırlayan Özge ATEŞLİ Danışman Yrd. Doç. Dr. Dilşad ONBAŞILI Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalı Bitirme Tezi

Detaylı

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Konunun Başlıkları 1. Hematopoetik sistem 2. Hematopoez 3. Hematopoetik kök hücre Karekteristiği Klinik kullanımı Hematopoetik Sistem Hemato

Detaylı

EMBRİYONAL DÖNEMDE İSTEMLİ GEBELİK. TERMİNASYONU ve SPONTAN ABORTUS YAPMIŞ. HASTALARDA EMBRİYONAL ve MATERNAL DOKULARDA İMMUNOGLOBULİN DAĞILIMININ

EMBRİYONAL DÖNEMDE İSTEMLİ GEBELİK. TERMİNASYONU ve SPONTAN ABORTUS YAPMIŞ. HASTALARDA EMBRİYONAL ve MATERNAL DOKULARDA İMMUNOGLOBULİN DAĞILIMININ T.C. Sağlık Bakanlığı Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Klinik Şefi: Doç. Dr. Cem FIÇICIOĞLU EMBRİYONAL DÖNEMDE İSTEMLİ GEBELİK

Detaylı

Doç. Dr. Erdinç DEVRİM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı

Doç. Dr. Erdinç DEVRİM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Doç. Dr. Erdinç DEVRİM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Tanımlar Sepsis Neonatal sepsis Biyobelirteç Neonatal sepsiste Sunum Planı Mekanizmalar ve rutin tanı yöntemleri Potansiyel

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT PROJE NO: 2008- DİŞ- 003 (Doktora) TEDAVİSİ PLANLANMIŞ VİTAL SÜT DİŞİ PULPALARINDAKİ ENFLAMASYONUN

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

Prof Dr Özlem Durmaz İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı

Prof Dr Özlem Durmaz İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Prof Dr Özlem Durmaz İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Karaciğer naklinde sağkalım Cerrahi başarı: 1963 Thomas Starzl (Colorado) İmmunolojik başarı:

Detaylı

VİRUSLARIN HÜCRE KÜLTÜRÜNDE ÜRETİLMESİ

VİRUSLARIN HÜCRE KÜLTÜRÜNDE ÜRETİLMESİ VİRUSLARIN HÜCRE KÜLTÜRÜNDE ÜRETİLMESİ Prof.Dr. Yılmaz Akça Prof.Dr. Feray Alkan Prof.Dr. Aykut Özkul Prof.Dr. Seval Bilge-Dağalp Prof.Dr. M. Taner Karaoğlu Prof.Dr. Tuba Çiğdem Oğuzoğlu VİRUSLARIN HÜCRE

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD KOMPLEMAN SİSTEMİ Kompleman sistem, (Compleman system) veya tamamlayıcı sistem, bir canlıdan patojenlerin temizlenmesine yardım eden biyokimyasal

Detaylı

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler)

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU ve REGÜLASYONU (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) Nihal EYVAZ (050559015) Şerife OKAY (050559025) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi Gen

Detaylı

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ Seçici gen ifadesi embriyonun gelişmesini sağlayan 4 temel işlevi denetler: 1. Hücre çoğalması 2. Hücre farklılaşması 3. Hücre etkileşimleri 4. Hücre hareketi HÜCRE

Detaylı

GRANÜLOSİT-MAKROFAJ KOLONİ STİMULE EDİCİ FAKTÖR GEN POLİMORFİZM VE MUTASYONLARININ ERKEN GEBELİK KAYIPLARI ÜZERİNE ETKİSİ. Biyolog Reyhan YAŞAR

GRANÜLOSİT-MAKROFAJ KOLONİ STİMULE EDİCİ FAKTÖR GEN POLİMORFİZM VE MUTASYONLARININ ERKEN GEBELİK KAYIPLARI ÜZERİNE ETKİSİ. Biyolog Reyhan YAŞAR T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI GRANÜLOSİT-MAKROFAJ KOLONİ STİMULE EDİCİ FAKTÖR GEN POLİMORFİZM VE MUTASYONLARININ ERKEN GEBELİK KAYIPLARI

Detaylı

İMMÜN SİSTEMİN YANITLARI. Prof Dr TAŞKIN ŞENTÜRK Adnan Menderes ÜTF, İç Hastalıkları AD- İmmünoloji BD

İMMÜN SİSTEMİN YANITLARI. Prof Dr TAŞKIN ŞENTÜRK Adnan Menderes ÜTF, İç Hastalıkları AD- İmmünoloji BD İMMÜN SİSTEMİN YANITLARI Prof Dr TAŞKIN ŞENTÜRK Adnan Menderes ÜTF, İç Hastalıkları AD- İmmünoloji BD Organizmanın yabancı madde (mikroorganizmalar, protein ve polisakkarit gibi makro moleküller vs) ile

Detaylı

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count TAM KAN SAYIMI Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count Tam kan sayımı kanı oluşturan hücrelerin sayılmasıdır, bir çok hastalık için çok değerli bilgiler sunar. Test venöz kandan yapılır. Günümüzde

Detaylı

Sepsis Patofizyolojisi Prof. Dr. Mois Bahar

Sepsis Patofizyolojisi Prof. Dr. Mois Bahar İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Güncel Bilgiler Işığında Sepsis Sempozyum Dizisi No: 51 Mayıs 2006; s. 11-15 Sepsis Patofizyolojisi Prof. Dr. Mois Bahar Sepsis, yunanca çürüme

Detaylı

Transforming growth factor ß. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur.

Transforming growth factor ß. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur. Transforming growth factor ß Hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda gelişimin düzenlenmesinde önemli işlevleri vardır. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur.

Detaylı

Kök Hücre ve Farklılaşma

Kök Hücre ve Farklılaşma Kök Hücre ve Farklılaşma Kök Hücre Erişkin ve embriyonik kök hücreler farklılaşarak soma7k hücreleri oluştururlar. Kök hücre Progenitör hücre Farklılaşmış hücre Neden Farklılaşmaya İh7yaç Duyulur Tek hücreli

Detaylı

HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ

HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ HIV ENFEKSİYONUNUN PATOFİZYOLOJİSİ VE DOĞAL SEYRİ Dr. Hayat Kumbasar Karaosmanoğlu Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum Planı HIV in morfolojik ve

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

Serum 25 (OH)D düzeyi için öneriler

Serum 25 (OH)D düzeyi için öneriler Serum 25 (OH)D düzeyi için öneriler İntoksikasyon riski Vit D Yeterli Vit D Yetersizliği Vit D Eksikliği >150 ng/ml 30 ng/ml( 75 nmol/l) 21-29 ng/ml 20 ng/ml ( 50 nmol/l) < 11 ng/ml(aap ve IOM,1997) Holick

Detaylı

Bağ doku. Mezodermden köken alır. En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir)

Bağ doku. Mezodermden köken alır. En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir) Bağ doku Mezodermden köken alır En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir) Bağ dokunun Fonksiyonları Diğer organ ve dokuların Fonksiyonal ve yapısal desteğini sağlar. kan damarları aracılığı

Detaylı

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Konuşmanın Akışı Genel bilgiler Cisplatine bağlı ABY IL-33 Cisplatine bağlı ABY de

Detaylı

Doğal Bağışıklık ve Alloantijenler Doç.Dr.Fulya İLHAN Fırat Üniversitesi İmmünoloji A.B.D. Elazığ Page 1 . Doğal bağışıklık elemanları allojenik yabancıyı nasıl tanımaktadır Page 2 Görev dağılımı NK NK

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM BAHAR YARI YILI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI. Tarih Saat Konu Yer Anlatan

EĞİTİM-ÖĞRETİM BAHAR YARI YILI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI. Tarih Saat Konu Yer Anlatan 2016- EĞİTİM-ÖĞRETİM BAHAR YARI YILI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI EĞİTİM-ÖĞRETİM BAŞLANGIÇ: 13 Şubat EĞİTİM-ÖĞRETİM BİTİŞ: 18 Mayıs Bitirme sınav tarihleri : 22 Mayıs-2 Haziran Bütünleme sınav tarihleri: 12-23

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Epidermal Büyüme Faktörü Ülkemizdeki İlk Deneyimler

Epidermal Büyüme Faktörü Ülkemizdeki İlk Deneyimler Epidermal Büyüme Faktörü Ülkemizdeki İlk Deneyimler M. Bülent ERTUĞRUL 1, Serhan SAKARYA 1, Çağrı BÜKE 2, Bengisu AY 3, Dilek Senen DEMİREZ 4, M. Özlem SAYLAK-ERSOY 1, Barçın ÖZTÜRK 1, Öner ŞAVK 5 1 Adnan

Detaylı

I. YARIYIL MOLEKÜLER HÜCRE BİYOLOJİSİ I (TBG 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL MOLEKÜLER HÜCRE BİYOLOJİSİ I (TBG 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL MOLEKÜLER HÜCRE BİYOLOJİSİ

Detaylı

Prof. Dr. Özden Sanal, Prof. Dr. İlhan Tezcan, Temel İmmünoloji Bilgisine sahip olmak

Prof. Dr. Özden Sanal, Prof. Dr. İlhan Tezcan, Temel İmmünoloji Bilgisine sahip olmak İMM706 İmmünolojinin Esasları III Dersin Kredisi 2 0 2 Temel İmmünoloji Bilgisine sahip olmak 1 yarıyıl (haftada 2 saat teorik) İnnate İmmünite ile Adaptif İmmünite arasındaki ilişkiler T ve BHücrelerin

Detaylı

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe

Detaylı

şımları Dr. Ümit Yaşar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı

şımları Dr. Ümit Yaşar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Anti-anjiojenik faktörler ve tedavi yaklaşı şımları Dr. Ümit Yaşar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Antianjiojenik faktörler Bugüne kadar 300 den fazla inhibitörü madde gösterildi.

Detaylı

Gen İfadesi Belirleme Çalışmaları. Doç. Dr. Feray KÖÇKAR, Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü fkockar@balikesir.edu.

Gen İfadesi Belirleme Çalışmaları. Doç. Dr. Feray KÖÇKAR, Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü fkockar@balikesir.edu. Gen İfadesi Belirleme Çalışmaları Doç. Dr. Feray KÖÇKAR, Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü fkockar@balikesir.edu.tr Özet Gen nedir? Gen Ekspresyonu nedir? Gen ifadesinin düzenlenmesi

Detaylı

Enfeksiyon Hastalıklarında İmmünoloji

Enfeksiyon Hastalıklarında İmmünoloji Enfeksiyon Hastalıklarında İmmünoloji Doç. Dr. Şükran Köse İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Alerji ve İmmünoloji Birimi 1 İmmünite nedir?

Detaylı

HÜCRELERARASI İLETİŞİM

HÜCRELERARASI İLETİŞİM HÜCRELERARASI İLETİŞİM Bazı sorular!!! Bitki hücreleri ne hakkında konuşur? Bir hücre diğerine ne söyler ve diğer hücre buna nasıl cevap verir? Bu sorulara, önce mikroorganizmalar arasındaki iletişime

Detaylı

EŞİK ALTI BELİRTİLERLE SEYREDEN BİPOLAR BOZUKLUĞU OLAN HASTALAR

EŞİK ALTI BELİRTİLERLE SEYREDEN BİPOLAR BOZUKLUĞU OLAN HASTALAR T.C. Sağlık Bakanlığı Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Psikiyatri Birimi Başhekim : Doç. Dr. Medaim Yanık Klinik Şef V. : Dr. Şeref Özer EŞİK ALTI BELİRTİLERLE

Detaylı

ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER. Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı

ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER. Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Bu derste amaçlanan öğrencilerle; Glikokortikoid hormonların (GKH) sentez ve salgılanmasını, organizmadaki hücre,

Detaylı

Transplantasyon Sonrası İmmünolojik takip. Dr Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Transplantasyon Sonrası İmmünolojik takip. Dr Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Transplantasyon Sonrası İmmünolojik takip Dr Rahmi Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Transplant böbreği ve yaşam süresi SDBH için en iyi tedavi seçeneği transplantasyondur.

Detaylı

İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI

İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI AR. GÖR. FUNDA TAMER HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BESLENME ve DİYETETİK BÖLÜMÜ Beslenme İlintili Hastalıklarda Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler SUNUM PLANI Kemik-immün

Detaylı

AKUT BÖBREK B BREK HASARI

AKUT BÖBREK B BREK HASARI AKUT BÖBREK B BREK HASARI Oligüri ve Anüri Tübüler fonksiyon normal olsa bile oligüri yoğun olarak görülebilir. g Tübüller hasara uğradığında ise maksimal konsantrasyon mekanizması azaldığı için in idrar

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI SİGARA BIRAKMANIN İMMÜN SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ Uzmanlık Tezi Dr. Gül Özlem TÜRKKAN Tez Danışmanı Doç. Dr. Şule AKÇAY 1 Ankara, 2008

Detaylı

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA. Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA. Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ VE TÜTÜN KULLANIMI: MEKANİZMA Mini Ders 2 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi TEMEL SLAYTLAR Kardiyovasküler Hastalıkların Epidemiyolojisi

Detaylı

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Haner Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi İmmün-tolerans Adaptif immün yanıt etkili anti-bakteryal immünite ile antiself yanıtın dengede tutulmasına bağlıdır.

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

BİY 401 MİKROBİYOLOJİ DERSİ İMMÜNOLOJİ TERİMLERİ

BİY 401 MİKROBİYOLOJİ DERSİ İMMÜNOLOJİ TERİMLERİ 1 BİY 401 MİKROBİYOLOJİ DERSİ İMMÜNOLOJİ TERİMLERİ Doğuştan varolan direnç: Bir defa kızamık geçiren kişi ikinci defa yakalanmaz ve artık kızamığa karşı bağışıktır. Edinsel ya da kazanılmış direnç: Belirli

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

Eklem İltihabında Tirozin Kinazlar

Eklem İltihabında Tirozin Kinazlar Eklem İltihabında Tirozin Kinazlar H. Direskeneli Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji BD Protein Tirozin Kinazlar (PTK) ATP ya da GTP gibi pürin nükleotid trifosfatların - fosfatlarının protein

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Bağışık Sistemler Bağışıklık sistemi insan vücudunun hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan

Detaylı

Rastgele (Stokas7k) kanser modeli - Tümör içindeki her hücre yeni bir kanseri başla5r

Rastgele (Stokas7k) kanser modeli - Tümör içindeki her hücre yeni bir kanseri başla5r Kanser Kök Hücre Kanser Modelleri Rastgele (Stokas7k) kanser modeli - Tümör içindeki her hücre yeni bir kanseri başla5r Kök hücre (Hiyerarşi) modeli - Tümör içindeki bazı hücreler yeni bir kanseri başla5r

Detaylı

Bilimsel Makalenin Anatomisi. Giriş Yöntem

Bilimsel Makalenin Anatomisi. Giriş Yöntem Bilimsel Makalenin Anatomisi Giriş Yöntem Özensiz yazan kişi, öncelikle kendi düşüncelerine değer vermediğini itiraf ediyor demektir Arthur Schopenhauer (1788-1860) Kural 1: Açık, net, basit ancak basitleştirmeden!

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı