KOAH. Dr. Abdullah Sayıner Ege Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KOAH. Dr. Abdullah Sayıner Ege Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD"

Transkript

1 KOAH Dr. Abdullah Sayıner Ege Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD TANIM: KOAH, tam reversibl olmayan havayolu obstrüksiyonu (ve hava akımlarında azalma) ile karakterli, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Havayolu obstrüksiyonu, temel olarak, akciğerlerin maruz kaldıkları zararlı partiküllere (özellikle sigara dumanına) karşı geliştirdikleri yangı sonucu gelişir ve progresiftir. TANI: KOAH tanısı şu özellikleri taşıyan her bireyde akla gelmelidir: Öksürük, balgam çıkarma, ya da nefes darlığı yakınmaları ya da risk faktörlerine (sigara dumanı, mesleki ya da çevresel etkenler) maruziyet öyküsü Bu özellikleri tanımlayan bireylerde tanı spirometri ile konur. Spirometrik inceleme, hem bronkodilatatör öncesinde, hem de sonrasında yapılmalıdır ve tam reversibilite olmadığı gözlenmelidir. Bronkodilatatör sonrası alınan ölçümde FEV1/FVC oranının %70 olması KOAH tanısı koydurur. Tablo 1 de spirometri sonuçlarına göre KOAH sınıflaması gösterilmiştir (ATS/ERS sınıflaması) (1): Tablo 1. ATS/ERS rehberine göre KOAH sınıflaması Ciddiyet düzeyi Post-bronkodilatatör FEV1/FVC FEV1 (beklenenin %si) Risk grubu* > Hafif Orta Ciddi Çok ciddi 0.7 < 30 * Sigara içen ya da kirli ortamlara maruz kalan ve öksürük, balgam ya da dispne tanımlayan bireyler Spirometrik değerler (ve tabloda gösterilen sınıflama) KOAH lı hastaların durumu, ve bununla ilişkili olarak prognozu hakkında bir fikir sağlasa da, genel olarak tek başına kesin sonuçlara varma olanağı vermemektedir. Spirometri ile birlikte, vücut kitle indeksi (VKİ = BMI), dispne düzeyi ve ekzersiz kapasitesinin de dikkate alınmasının hastaların durumu ve hastalığın seyri hakkında daha doğru bilgi verdiği düşünülmektedir (2). VKİ (ağırlık kg / boy 2 m 2 ) nin 21 in altında olduğu olgularda mortalitenin daha yüksek olduğu bilinmektedir. Dispne düzeyi, Medical Research Council in geliştirdiği skalaya göre ölçülebilir (Tablo 2). Tablo 2. Dispne düzeyinin ölçülmesinde kullanılan Medical Research Council skalası Skor Dispne düzeyi 0 Yalnızca aşırı ekzersiz sırasında dispne 1 Hızlı yürürken ya da yokuş çıkarken oluşan dispne 2 Düz yolda, aynı yaştaki diğer kişilere göre daha yavaş yürümeye neden olan ya da arada durma ihtiyacı uyandıran dispne 3 Düz yolda 100 metre ya da birkaç dakika yürümekle durma ihtiyacı uyandıran dispne 4 Evden çıkmaya izin vermeyen ya da giyip soyunurken bile ortaya çıkan dispne 72

2 TEDAVİ: Sigaranın bırakılması / bıraktırılması: Sigara alışkanlığı, bir sağlık merkezine herhangi bir nedenle başvuran tüm hastalarda sorgulanmalı ve sigara içenlere bırakmaları için yardım teklifinde bulunulmalıdır. Sigara alışkanlığının tedavisi, uzun süreli bırakma başarılıncaya dek sürdürülmelidir. Sigarayı bırakmaya yönelik hekim desteği ne denli yoğunsa, başarı oranı da o denli yüksek olmaktadır. Bu desteğin temel aşamaları aşağıda özetlenmiştir (3): 1. Sorgulayın (Ask): Yukarıda belirtildiği gibi, tüm hastalara sistematik olarak sigara alışkanlığı olup olmadığı sorulmalıdır. Mümkünse, sigara alışkanlığı hastanın dosyasına her başvurusunda kaydedilmelidir. 2. Öğütleyin (Advise): Tüm sigara içenlere, mutlaka, kuvvetle ve net bir ifadeyle sigarayı bırakmaları tavsiye edilmelidir. 3. Değerlendirin (Assess): Hastanın sigarayı bırakmaya ne denli istekli olduğunu değerlendirin. 4. Yardım edin (Assist): Hastaya bırakmak için bir plan yapmasında yardımcı olun. Bu amaçla, pratik öğütler verin, ilaç tedavisi seçenekleri konusunda bilgi verin ve uygun tedaviyi başlayın. 5. Planlayın (Arrange): İzlem için bir randevu ayarlayın. Bırakma denemesinin nasıl gittiğinin sorgulanacağı ve ek destek verilecek olan bu görüşme(ler) poliklinikte yüz yüze ya da telefonla yapılabilir. Bırakma konusunda kesin niyetli tüm hastalara farmakolojik destek (nikotin replasmanı ve/veya bupropion) teklif edilmelidir (4). Stabil dönemde KOAH tedavisi - farmakolojik tedavi: KOAH tedavisinde kullanılan ilaçlar semptomları semptomların hafiflemesini ya da tümüyle yok olmasını sağlamakta, ekzersiz kapasitesini arttırmakta, alevlenmelerin sayısını ve şiddetini azaltmakta ve yaşam kalitesini arttırmaktadır. Halen, sigara bırakma dışında hiçbir tedavi yaklaşımı solunum fonksiyonlarındaki bozulmayı etkilememektedir. İlaçların inhalasyon yoluyla kullanımı tercih edilmektedir. Bronkodilatatör tedaviyle FEV1 düzeylerinde görece sınırlı düzelmeler sağlanmakla birlikte, buna akciğer volümlerinde önemli azalmalar eşlik edebilmekte; bu da, semptomların (özellikle nefes darlığının) şiddetinin belirgin düzeyde azalmasını sağlamaktadır. Bronkodilatatörler: Tüm bronkodilatatörlerin (antikolinerjikler, beta2 agonistler ve metilksantinler) temel etki mekanizması bronş düz kaslarının gevşemesidir. Sağlanan bronkodilatasyon ekspiriumda akciğerlerin daha iyi boşalmasını, bu şekilde fonksiyonel rezidüel kapasitesinin azalmasını sağlamaktadır. Akciğer volümlerinin azalması, hastanın kompliyans eğrisinin daha avantajlı bir bölümünde solumasına, dolayısıyla daha az enerji harcamasına, solumakta daha az güçlük çekmesine olanak tanımaktadır. Aynı zamanda, ekzersizle dinamik hiperinflasyon gelişmesi de önlenebilmekte ya da geciktirilebilmektedir (5, 6). Bronkodilatatör kullanımında şekil 1 deki algoritma önerilmektedir (1). 73

3 KOAH tanısının doğrulanması Aralıklı semptomlar (öksürük, efor dispnesi, hırıltılı solunum Gerektiğinde kısa etkili bronkodilatatör (inhale beta2 agonist, antikolinerjik) Sürekli semptomlar Uzun etkili bronkodilatatör ya da günde dört kez kısa etkili bronkodilatatör + gerektiğinde kısa etkili bronkodilatatör Yetersiz düzelme? Farklı sınıftan bronkodilatatör ya da Kombine bronkodilatatör (+ inhale steroid) Yetersiz düzelme? Ek teofilin Şekil 1. KOAH ın stabil dönemi için ATS/ERS ortak rehberinde önerilen tedavi algoritması Kısa etkili bronkodilatatörler, kısa sürede ekzersiz toleransını arttırmaktadır (7). Uzun etkili beta2 agonistler, yaşam kalitesini kısa etkili antikolinerjiklere oranla daha fazla arttırmakta (8); plaseboya oranla da, semptomları ve kısa etkili bronkodilatatör ihtiyacını ve alevlenme sayısını anlamlı düzeyde azaltmaktadır (9). Antikolinerjiklerle beta2 agonistlerin kombine edilmesi daha etkin bronkodilatasyon sağlamakta ve alevlenme sayısının daha azalmasına neden olmaktadır (10). Benzer şekilde, uzun etkili beta2 agonistlerin teofilin ile birlikte kullanılmasıyla da daha etkin bronkodilatasyon oluşmaktadır (11). Glukokortikoidler: Glukokortikoidlerin stabil KOAH tedavisindeki etkinliği astımdakine göre çok daha zayıftır. Yapılan çalışmalarda, FEV1 düzeyinde küçük bir artış ve, varsa, bronş hiperreaktivitesinde azalma sağlayabildikleri gösterilmiştir (12). FEV1 düzeyinin %50nin altında olduğu ileri obstrüksiyonlu olgularda, alevlenme sayı ve şiddetini azalttıkları ve yaşam kalitesine olumlu etkilerinin olduğu gösterilmiştir (13). Bunlara karşılık, KOAH ta en önemli ölçüt olarak kabul edilen yıllık FEV1 azalmasına (hastalığın seyrine) hiç etkilerinin olmadığı tüm çalışmalarda net olarak gözlenmiştir. 74

4 Uzun etkili beta2 agonistlerin inhale steroidlerle kombinasyonunun değerlendirildiği çalışmalarda, her iki ilacın yalnız kullanımına göre daha iyi bronkodilatasyon ve semptomlarda daha belirgin düzelme elde edildiği gösterilmiştir. Kombinasyonun olumlu etkisi özellikle ciddi KOAH lılarda gözlenmiştir (14). KOAH tedavisinde kullanılan ilaçların çeşitli klinik parametreler üzerine etkileri Tablo 3 de özetlenmiştir. Tablo 3. KOAH tedavisinde kullanılan ilaçların temel klinik parametreler üzerine etkisi (ATS/ERS rehberinden modifiye edilmiştir). FEV1 Akciğer Dispne Yaşam Alevlenme Ekzersize Yan etki volümleri kalitesi dayanıklılık Kısa etkili beta ?? + Az agonist İpratropium Az Uzun etkili Minimal beta2 agonist Tiotropium Minimal İnhale steroid +? + + +? Az Teofilin ? + Önemli +: Parametre üzerine olumlu etkisi vardır. -: Parametre üzerine olumlu etkisi yoktur.?: Parametre üzerine etkisi araştırılmamıştır. Uzun süreli oksijen tedavisi (USOT): Uzun süreli oksijen tedavisi sağkalım süresini, ekzersiz performansını, uyku niteliğini ve zihinsel etkinlik düzeyini arttırmaktadır. USOT için temel endikasyon PaO2 düzeyinin 55 mmhg nın ya da oksijen satürasyonunun %88 in altında olmasıdır. Kor pulmonale ya da sekonder polisitemi varlığında endikasyon sınırı PaO2 için 60 mmhg ya çekilir. Tedavide temel hedef te, istirahat, uyku ve efor sırasında arteriyel oksijen satürasyonunun %90 ın üstünde tutulmasıdır. Bunun için, verilecek oksijen miktarı istirahat sırasında ayarlanır. Efor ve uyku sırasında, istirahat sırasında verilen oksijen miktarı 1 lt/dk arttırılır. KOAH alevlenmelerinin tedavisi: KOAH alevlenmeleri pek çok sorundan kaynaklanmaktadır. Bunların en başında trakeobronşiyal sistem enfeksiyonları ve pnömoni gelmekle birlikte; sağ veya sol kalp yetmezliği veya aritmiler, pulmoner emboli, spontan pnömotoraks,oksijenin uygunsuz kullanımı, çeşitli ilaçlar (hipnotikler, trankilizanlar, diüretikler, vb), çeşitli metabolik hastalıklar (diyabet, elektrolit bozukluğu, vb), beslenme bozukluğu, solunum kasları yorgunluğu ve diğer bazı hastalıklar (gastrointestinal kanama, vb) da alevlenmelere neden olabilmektedir. Hastalara yaklaşımda ve tedavilerinin düzenlenmesinde, semptomların en kısa sürede hafifletilmesinin yanısıra, altta yatan sorunun iyi tanımlanması ve ona yönelik özgül girişimlerin uygulanması gerekmektedir. Alevlenmelerde bronkodilatatör tedavisi: Alevlenmelerde hangi bronkodilatatör grubunun kullanılması gerektiğini araştıran kontrollu çalışmalar, yüksek dozlarda kullanılan kısa etkili bronkodilatatörler (beta2-agonist ve ipratropium) arasında etkinlik farkı olmadığını göstermektedir (15, 16). Nebülize salbutamol ile SC terbutalin karşılaştırıldığında, yalnızca salbutamol grubundaki hastaların iyilik hissi, dispne skoru ve solunum sayısında anlamlı düzelme olduğu gözlenmiştir (17). Bir kısa etkili bronkodilatatöre ikincisinin eklenmesine ilişkin çalışmalar, genel olarak, yeterli dozlar kullanıldığında, ikinci bronkodilatatörünün solunum fonksiyon testlerinde ve semptom 75

5 skorlarında ek bir düzelme sağlamadığını göstermektedir (18-21). Diğer yandan, iki çalışmada, semptom skorlarında fark olmamakla birlikte, FEV1 ve PEFR düzeylerinin daha yükselebildiği gözlenmiştir (22, 23). İlginç bir şekilde, alevlenmelerde optimal bronkodilatatör dozunun belirlenmesine yönelik nitelikli bir çalışma bulunmamaktadır. Sonuçlarından yararlanılabilecek, stabil dönemdeki hastalarda yapılmış dört çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmaların sonuçları maalesef hazır reçeteler sağlayamamakta, bronkodilatatörlere kişisel duyarlılıkta önemli farklar olduğunu göstermektedir. Genel olarak, doz arttırıldıkça etkinlik artmakta ama, beklendiği üzere, yan etkiler de daha yüksek oranda gelişmektedir. İnhale bronkodilatatörlere teofilin eklenmesi konusunda yapılan iki çalışmada, böyle bir kombine tedavinin FEV1 düzeyinde ve semptom skorunda ek düzelme sağlamadığı saptanmıştır (24). Buna karşılık, acil servise başvuran hastalarda yapılan bir başka çalışmada, IV aminofilin uygulanan hastalarda hospitalizasyon oranı daha düşük bulunmuştur (25); ancak çalışma popülasyonunun KOAH lıların yanısıra astım kriziyle başvuranları da içermesi nedeniyle, bu sonucun çekinceyle değerlendirilmesi gerekir. Alevlenmelerde bronkodilatatör tedavisine ilişkin bir başka konu, inhalasyonla kullanılan ilaçların verilme yoludur. Ölçülü doz inhaler ile nebülizatör kullanımını karşılaştıran çok sayıda araştırma bir meta-analiz ile derlenmiştir (26). Bu iki uygulama yöntemi arasında bir etkinlik farkı bulunmamıştır. Ancak, bu meta-analizin bazı zayıf yönlerinin vurgulanmasına gerek vardır. Öncelikle, sonuçlar yalnızca solunum fonksiyon testleri dikkate alınarak derlenmiş, tedavi etkinliğinin değerlendirmesinde önem taşıyan, dispne düzeyi, semptomların süresi, hastanede kalma süresi gibi diğer parametreler hakkında bilgi verilmemiştir ya da bu alanda yeterli veri yayınlanmamıştır. Diğer önemli konu da, ölçülü doz inhaler ile standart dozda bronkodilatatör uygulanarak nebülizatörle karşılaştırma yapılan çalışmalarda, nebülizatör kullanımının sonuçları daha iyi bulunmuştur. Bu analizden iki temel sonuç çıkarılabilir. İnhalasyonla bronkodilatatör uygulamasında temel etkinlik belirleyicisi ilaç dozudur. Yüksek dozlar, ölçülü doz inhalerler ile (spacer yardımıyla ya da olmadan) verildiğinde, nebülizatör kullanımından farklı olmayan düzeyde bronkodilatasyon sağlanabilmektedir. Nebülizatör kullanımına, genel olarak hafif/orta şiddetteki alevlenmelerde gerek olmamakta, inhaler kullanamayan ya da spacer edinemeyen ya da kullanma tekniğinin yakından izlenemediği olgularda önerilmektedir. Seçim yaparken, hastanın kullanma becerisi, maliyet, yan etkiler vb etkenler dikkate alınmalıdır. Toraks Derneği nin hazırladığı KOAH tanı ve tedavi rehberinde, orta-ağır alevlenmelerde kullanılabileceği belirtilen bronkodilatatör dozu üst sınırları aşağıda belirtilmiştir: Beta2-agonistler: Ölçülü doz inhaler (ÖDİ): 6-8 sıkım / saat Nebülizatör: 2.5 mg / saat İpratropium bromid: ÖDİ: 6-8 sıkım / 3-4 saat (Ülkemizde artık ipratropiumun ÖDİ formu olmaması nedeniyle, salbutamol ile kombine formu bu dozlarda kullanılabilir) Nebülizatör: 0.5 mg / 4-8 saat Teofilin için de rehberde klasik dozlar önerilmektedir (yükleme: 5-6 mg/kg/20 dk; idame: 0.5 mg/kg/saat). Orta-ağır şiddette alevlenme ile gelen dispneik bir KOAH lıda ÖDİ kullanımının güçlüğü nedeniyle spacer kullanılması tedavinin etkinliğini ve hastanın konforunu arttıracaktır. Alevlenmelerde antibiyotikler: Bronkoskopi çalışmaları, alevlenmelerin yaklaşık %50 sinde, alt solunum yollarında bakterilerin çok yüksek konsantrasyonlarda saptandığını ve olasılıkla bu olgularda, alevlenmelerden sorumlu olduğunu göstermektedir. KOAH alevlenmelerinde antibiyotik kullanımında, en sık referans alınan araştırma, 1987 de yayınlanan Anthonisen in çalışmasıdır (27). Bu çalışmada, KOAH alevlenmesi olan hastalar, başvuru semptomlarına göre üç gruba ayrılmışlardır: Grup 1, dispne ve balgam miktarında artma olan ve balgamın pürülan olduğu hastalar olarak tanımlanmış; Grup 2 yi bu semptomlardan ikisi, Grup 3 ü bir semptomu olan olgular oluşturmuştur. Hastalar antibiyotik ve plasebo tedavisine randomize edilmiş, Grup 3 te antibiyotik ve plasebo alanlarda klinik olarak bir fark olmazken, Grup 2 de klinik olarak sınırlı, ancak istatistiksel olarak anlamlı, Grup 1 de klinik olarak anlamlı farklar gözlenmiştir. Aynı konuda yapılan bir başka araştırmada, antibiyotik endikasyonunu belirleyen temel kriterin pürülan balgam olduğu gösterilmiştir (28). Bu çalışmada, pürülan balgamın pozitif balgam kültürü olan 76

6 86 olgudan 73 ünde ve kantitaif kültüründe > 10 7 cfu düzeyinde üreme olan 71 olgudan 67 sinde bulunduğu saptanmıştır (duyarlılık: % 84 94, özgüllük: % 77 84). Bu nedenle, üç semptomu birden olan hastalara mutlaka antibiyotik tedavisi başlanması, iki semptomu olanlarda da antibiyotik seçeneğinin dikkate alınması, bu iki semptomdan biri balgam pürülansı ise, antibiyotik verilmesi önerilmektedir. Bir başka çaılşmada da, alevlenme nedeniyle mekanik ventilasyon gerektiren hastalarda, antibiyotik verilmediğinde, mortalitenin arttığı ve hastane kökenli pnömoni gelişme riskinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir (29). Dolayısıyla, invaziv ya da non-invaziv mekanik ventilasyon uygulanan, ciddi alevlenmesi olan hastalarda da antibiyotik verilmesi gerekmektedir. Belirtilen bu klinik yaklaşımlarla antibiyotik tedavisi endikasyonu konulan hastalarda, ilaç seçimi için olası etkenlerin bilinmesine gerek vardır. Alevlenmelerden en sık sorumlu olan bakteriler, S. pneumoniae, H. influenzae ve M. catarrhalis tir; ancak, ciddi havayolu obstrüksiyonu, hipoksemisi, malnütrisyonu, sık hospitalizasyon ve/veya antibiyotik kullanım öyküsü olan olgularda Gram (-) basiller artan sıklıkta izole edilmektedir (30,31). Farklı ağırlıktaki hasta gruplarında olası etkenler ve ampirik antibiyotik önerileri Tablo 4 de gösterilmiştir. Tablo 4. KOAH alevlenmelerinde olası etkenler ve ampirik antibiyotik seçenekleri Alevlenme ve hastanın özellikleri Olası etkenler İlk seçenek antibiyotikler* Hafif ve basit alevlenme (solunum H. influenzae Ampisilin / amoksisilin # yetmezliği ve ciddi obstrüksiyon yok, S. pneumoniae eşlik eden komorbidite yok, son yıl M. catarrhalis içinde üç ya da daha az alevlenme, son 3 ay içinde antibiyotik kullanımı yok) Orta-ağır şiddette, komplike olmayan alevlenme (son 1 ay içinde hospitalizasyon yok, son yıl içinde üç ya da daha az kez antibiyotik kullanımı, önceki alevlenmede ya da stabil dönemde balgamda P. aeruginosa bulunmaması) Orta-ağır şiddette, komplike alevlenme (son 1 ay içinde hospitalizasyon, son yıl içinde dört ya da daha fazla kez antibiyotik kullanımı, önceki alevlenmede ya da stabil dönemde balgamda P. aeruginosa bulunması) Enterik Gram (-) bakteriler (K. pneumoniae, Proteus, E. coli, Enterobacter vb) Enterik Gram (-) bakteriler (K. pneumoniae, Proteus, E. coli, Enterobacter vb) P. aeruginosa Beta-laktam + betalaktamaz inhibitörü 2. ve 3. kuşak sefalosporinler P. aeruginosa ya etkili florokinolonlar (siprofloksasin yükse k doz levofloksasin) P. aeruginosa ya etkili beta-laktam antibiyotikler Diğer seçenekler* Beta-laktam + betalaktamaz inhibitörü 2. kuşak sefalosporinler Makrolidler (H. influenzae ye etkili olanlar azitromisin, klaritromisin, roksitromisin) Ketolidler (telitromisin) Solunum yolu etkenlerine etkili florokinolonlar (levofloksasin, moksifloksasin) * Sıralamada öncelik yoktur. # H. influenzae ve M. catarrhalis suşlarının sırasıyla %20-35 ve %90 oranında beta-laktamaz üretmelerine karşın, yalnızca beta-laktam önerilmesinin nedeni, bu hastaların alevlenmelerinin hafif olması, tedavi başarısızlığının ciddi sorunlara yol açmayacak olması; zaten sık alevlenme geçirmemeleri ve antibiyotik kullanmamaları nedeniyle, beta-laktamaz üreten suşlar olma olasılığının görece düşük olmasıdır. Bu sayede, daha akılcı bir antibiyotik kullanımı hedeflenmektedir. Bilindiği gibi, sözü geçen makrolidler bu üç bakteriye tkilidir. Atipik bakterilerin KOAH alevlenmelerindeki önemi henüz net olmadığından, bu açıdan ek bir avantaj beklenmemektedir. Son üç ay içinde beta-laktam kullanan ya da penisilin allerjisi olan hastalarda ilk seçenektirler. Bu florokinolonlar, alevlenme etkenlerine etkinlik düzeylerinin yüksek olması, akciğer dokusu ve solunum yolu sekresyonlarında yüksek konsantrasyonlara ulaşmaları ve iyi bakteriyel eradikasyon sağlamaları nedeniyle ilk seçenek olarak düşünülebilirler, ancak kullanım sıklığının artmasının direnç gelişme riskini arttırabileceği unutulmamalıdır. Bu hastalarda balgam kültür-antibiyogramı yapılması önerilir. Etkene ve direnç sonuçlarına göre, başlanan ampirik tedavi yeniden düzenlenebilir, daha dar spektrumlu bir ilaç seçilebilir. 77

7 Alevlenmelerde kortikosteroidler: Tablo 5 de KOAH alevlenmelerinde sistemik steroid kullanımının etkinliğini araştıran çalışmalar özetlenmiştir. Sistemik steroid uygulaması, genel olarak, hastanın semptomlarının daha hızlı gerilemesini, solunum fonksiyonlarının daha hızlı düzelmesini sağlamakta, hastanede kalış süresini kısaltmakta; ancak iki haftadan daha uzun süreli uygulamalarda ek bir yarar sağlamamakta, bir sonraki alevlenmeye kadar olan süreyi uzatmamaktadır. Yapılan çalışmalar, optimal tedavi süresinin gün olduğunu göstermektedir (32); ancak, doz ve sürenin belirlenmesinde, hastadaki steroid yan etkileri açısından risk faktörleri (yaş, osteoporoz, diabetes, hipertansiyon vb) dikkate alınmalıdır. Tablo 5. KOAH alevlenmelerinde sistemik steroid kullanımının etkinliğini araştıran çalışmaların sonuçları Sistemik steroid doz ve süresi MP 0.5 mg/kg/6 s. 3 gün MP 1 x 100 mg Hidrokortizon 1 x 100mg Prednizon 60 mg - 3 gün Prednizolon 30 mg - 14 days MP 125 mg / 6 s. 3 gün >> PO (2 / 8 hafta) MP metil prednizolon Günlük dozun MP* Etkinlik Kaynak eşdeğeri mg FEV1 Albert RK. Ann Intern Med 1980; 92: mg Acil Servis te kalış süresi Emerman CL. Chest 1989; 95: 563 FEV1 20 mg FEV1 (Yalnızca 6. saatte) Bullard MJ. Ann Emerg Med 1996: 14: mg FEV1 Thompson WH. AJRCCM 1996;154: mg FEV1 Davies L. Hastanede kalış süresi Lancet 1999; 354: mg FEV1 Niewoehner DE. Hastanede kalış süresi NEJM 1999; 340: 1941 Bu tür hastalarda, sistemik yerine görece yüksek dozda nebülize steroid kullanılması düşünülebilir. Buna ışık tutabilecek tek bir kontrollu çalışma yayınlanmıştır (33). Bu çalışmada, olgular üç gruba ayrılmış; birinci gruba (n = 71) 3 gün budezonid 4 x 2000 µg, ikinci gruba (n = 62) yine 3 gün prednizolon 2 x 30 mg / 12 saat, son gruba (n = 66) plasebo verilmiştir. En yüksek etkinlik sistemik steroid grubunda olmakla birlikte, her iki aktif ilaç grubunda plasebo grubuna göre daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Alevlenmelerde mukoaktif ilaçlar: Mukoaktif ilaçlar KOAH alevlenmelerinde sık kullanılmakla birlikte, bu hasta grubunda yapılmış altı kontrollu çalışma vardır. Bu çalışmalarda domiodol, bromeksin, ambroksol, S- karboksimetilsistein, N-asetil sistein ve potasyum iyodür kullanılmıştır. Bu çalışmaları derleyen meta-analizde (34) elde edilen temel sonuçlar şunlardır: Alevlenme süresi kısalmamaktadır, FEV1 düzeyinde anlamlı bir değişiklik olmamaktadır. Ekspektorasyonun izlendiği beş çalışmadan ikisinde, ekspektorasyon güçlüğünde azalma olduğu gözlenmiştir (diğer üç çalışmada, fark bulunmamıştır). N-asteil sistein (NAC) ile yapılan tek çalışmada, alevlenmelerde solunum fonksiyonlarına, nefes darlığı düzeyine ve hastanede kalış süresine anlamlı etkisinin olmadığı gösterilmiştir (35). Buna karşılık N-asetil sistein ile KOAH stabil dönemindeki etkinliğine ilişkin sekiz kontrollu çalışma yayınlanmıştır. Bu çalışmaların sonuçları derlendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde, KOAH alevlenmesi gelişme riskini %23 oranında azalttığı görülmektedir (36). Benzer şekilde, yine NAC ile stabil KOAH lı hastalarda yapılan büyük, çok merkezli bir çalışmada, ilacın, inhale steroid kullanmayan hastalarda, alevlenme gelişme riskini yaklaşık %30 düzeyinde azalttığı gözlenmiştir (37). 78

8 KAYNAKLAR 1. ATS/ERS Task Force. Standards for the diagnosis and treatment of patients with COPD: a summary of the ATS/ERS position paper. Eur Respir J 2004; 23: Celli BR, Cote CG, Marin JM, Casanova C, Montes de Oca M, Mendez RA, Pinto Plata V, Cabral HJ. The body-mass index, airflow obstruction, dyspnea, and exercise capacity index in chronic obstructive pulmonary disease. N Engl J Med Mar 4;350: Office of the Surgeon General. Tobacco cessation guideline. (www.surgeongeneral.gov/tobacco/default.htm ) 4. Fiore MC. US public health service clinical practice guideline: treating tobacco use and dependence. Respir Care 2000; 45: Celli B, ZuWallack R, Wang S, Kesten S. Improvement in resting inspiratory capacity and hyperinflation with tiotropium in COPD patients with increased static lung volumes. Chest 2003; 124: O Donnell DE, Lam M, Webb KA. Spirometric correlates of improvement in exercise performance after anticholinergic therapy in chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 1999; 160: Belman MJ, Botnick WC, Shin JW. Inhaled bronchodilators reduce dynamic hyperinflation during exercise in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 1996; 153: Dahl R, Greefhorst LA, Nowak D et al. Inhaled formoterol dry powder versus ipratropium in chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 2001; 164: Jones PW, Bosh TK. Quality of life changes in COPD patients treated with salmeterol. Am J Respir Crit Care Med 1997; 155: Combivent trialists. In COPD, a combination of ipratropium and albuterol is more effective than either agent alone. Chest 1994; 105: ZuWallack RL, Mahler DA, Reilly D et al. Salmeterol plus theophylline combination therapy in the treatment of COPD. Chest 2001; 119: Pauwels RA, Lofdahl C-G, Laitinen LA et al. Long-term treatment with inhaled budesonide in patients with mild chronic obstructive pulmonary disease who continue smoking. New Engl J Med 1999; 340: Burge PS, Calverley PM, Jones PW et al. Randomised, double blind, placebo controlled study of fluticasone propionate in patients with moderate to severe COPD: the ISOLDE trial. BMJ 2000; 320: Calverley PM, Pauwels RA, Vestbo J et al. Combined salmeterol and fluticasone in the treatment of COPD: a randomised controlled trial. Lancet 2003; 361: Karpel JP, Pesin J, Greenberg D, Gentry E. A comparison of the effects of ipratropium bromide and metaproterenol sulfate in acute exacerbations of COPD. Chest 1990; 98(4): McCrory DC, Brown CD. Anti-cholinergic bronchodilators versus beta2-sympathomimetic agents for acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. Cochrane Database Syst Rev 2002; 4: CD Zehner WJ Jr, Scott JM, Iannolo PM, Ungaro A, Terndrup TE. Terbutaline vs albuterol for out-ofhospital respiratory distress: randomized, double-blind trial. Acad Emerg Med 1995;2(8): O'Driscoll BR, Taylor RJ, Horsley MG, Chambers DK, Bernstein A. Nebulised salbutamol with and without ipratropium bromide in acute airflow obstruction. Lancet. 1989; 24; 1(8652): Moayyedi P, Congleton J, Page RL, Pearson SB, Muers MF.Comparison of nebulised salbutamol and ipratropium bromide with salbutamol alone in the treatment of chronic obstructive pulmonary disease. Thorax 1995;50(8): Patrick DM, Dales RE, Stark RM, Laliberte G, Dickinson G.Severe exacerbations of COPD and asthma. Incremental benefit of adding ipratropium to usual therapy. Chest 1990;98(2): Rebuck AS, Chapman KR, Abboud R, Pare PD, Kreisman H, Wolkove N, Vickerson F. Nebulized anticholinergic and sympathomimetic treatment of asthma and chronic obstructive airways disease in the emergency room. Am J Med 1987;82(1): The COMBIVENT Inhalation Solution Study Group. Routine nebulized ipratropium and albuterol together are better than either alone in COPD. Chest Dec;112(6):

9 23. Karpel JP, Kotch A, Zinny M, Pesin J, Alleyne W. A comparison of inhaled ipratropium, oral theophylline plus inhaled beta-agonist, and the combination of all three in patients with COPD. Chest 1994;105(4): Rice KL, Leatherman JW, Duane PG, Snyder LS, Harmon KR, Abel J, Niewoehner DE. Aminophylline for acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. A controlled trial. Ann Intern Med 1987;107(3): Wrenn K, Slovis CM, Murphy F, Greenberg RS. Aminophylline therapy for acute bronchospastic disease in the emergency room. Ann Intern Med 1991;115(4): Turner MO, Patel A, Ginsburg S, FitzGerald JM. Bronchodilator delivery in acute airflow obstruction. A meta-analysis. Arch Intern Med 1997;157(15): Anthonisen NR, Manfreda J, Warren CP, Hershfield ES, Harding GK, Nelson NA Antibiotic therapy in exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. Ann Intern Med;106(2): Stockley RA, O'Brien C, Pye A, Hill SL.Relationship of sputum color to nature and outpatient management of acute exacerbations of COPD. Chest 2000;117(6): Nouira S, Marghli S, Belghith M, Besbes L, Elatrous S, Abroug F. Once daily oral ofloxacin in chronic obstructive pulmonary disease exacerbation requiring mechanical ventilation.: a randomised placebo-controlled trial. Lancet 2001; 358(9298): Sayıner A, Okyay N, Ünsal İ, Çolpan N. Infective exacerbations of COPD. Chest 1999;115(5): Eller J, Ede A, Schaberg T, Niederman MS, Mauch H, Lode H. Infective exacerbations of chronic bronchitis: relation between bacteriologic etiology and lung function. Chest 1998;113(6): Sayıner A, Aytemur ZA, Cirit M, Ünsal İ. Systemic glucocorticoids in severe exacerbations of COPD. Chest 2001; 119(3): Maltais F, Ostinelli J, Bourbeau J, Tonnel AB, Jacquemet N, Haddon J, Rouleau M, Boukhana M, Martinot JB, Duroux P. Comparison of nebulized budesonide and oral prednisolone with placebo in the treatment of acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease: a randomized controlled trial. Am J Respir Crit Care Med 2002;165(5): Bach PB, Brown C, Gelfand SE, McCrory DC; American College of Physicians-American Society of Internal Medicine; American College of Chest Physicians. Management of acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease: a summary and appraisal of published evidence. Ann Intern Med 2001;134(7): Black PN, Morgan-Day A, McMillan TE, Poole PJ, Young RP. Randomised, controlled trial of N- acetylcysteine for treatment of acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. BMC Pulm Med 2004; 4(1): Grandjean EM, Berthet P, Ruffmann R, Leuenberger P. Efficacy of oral long-term N-acetylcysteine in chronic bronchopulmonary disease: a meta-analysis of published double-blind, placebocontrolled clinical trials. Clin Ther 2000;22(2): Decramer M, Rutten-van Molken M, Dekhuijzen PN, Troosters T, van Herwaarden C, Pellegrino R, van Schayck CP, Olivieri D, Del Donno M, De Backer W, Lankhorst I, Ardia A. Effects of N- acetylcysteine on outcomes in chronic obstructive pulmonary disease (Bronchitis Randomized on NAC Cost-Utility Study, BRONCUS): a randomised placebo-controlled trial. Lancet. 2005;365(9470):

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Prof. Dr. Abdullah Sayıner

ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Prof. Dr. Abdullah Sayıner ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Prof. Dr. Abdullah Sayıner Akut bronşit Beş günden daha uzun süren öksürük (+/- balgam) Etkenlerin tamama yakını viruslar Çok küçük bir bölümünden Mycoplasma, Chlamydia,

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

KOAH ALEVLENMELERİNDE TANI VE TEDAVİ YAKLAŞIMI

KOAH ALEVLENMELERİNDE TANI VE TEDAVİ YAKLAŞIMI KOAH ALEVLENMELERİNDE TANI VE TEDAVİ YAKLAŞIMI ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH alevlenme tanımını söyleyebilmeli, KOAH alevlenmelerine yol açan nedenleri sayabilmeli, KOAH alevlenme ağırlığını sınıflayabilmeli,

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER Dr. Ali Kocabaş GİRİŞ Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); tam olarak geri-dönüşümlü olmayan ve genellikle yavaş bir ilerleme gösteren

Detaylı

STABİL KOAH DA HASTA EĞİTİMİ VE FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMI

STABİL KOAH DA HASTA EĞİTİMİ VE FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMI STABİL KOAH DA HASTA EĞİTİMİ VE FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMI ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH tedavi hedeflerini açıklayabilmeli, Hasta eğitiminin bileşenlerini sayabilmeli, KOAH da risk faktörlerini tanımlayabilmeli,

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Formoterolün Tek Başına ve İpratropium Bromürle Birlikte Kullanımlarının Fonksiyonel Kapasite Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması

KOAH lı Hastalarda Formoterolün Tek Başına ve İpratropium Bromürle Birlikte Kullanımlarının Fonksiyonel Kapasite Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması KOAH lı Hastalarda Formoterolün Tek Başına ve İpratropium Bromürle Birlikte Kullanımlarının Fonksiyonel Kapasite Gül GÜRSEL*, Can ÖZTÜRK*, Türkan TATLICIOĞLU*, Nurdan KÖKTÜRK* * Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

OLGULARLA Havayolu Hastalıkları

OLGULARLA Havayolu Hastalıkları OLGULARLA Havayolu Hastalıkları Dr. Sibel Naycı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi TTD XV. Kış Okulu, 2016, Antalya Olgu-1 M-T, 50y, kadın hasta, muhasebeci Sigara öyküsü Tıbbi öykü 40 paket yıl, halen

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL, Hakan GÜNEN, Levent Cem MUTLU, Gazi GÜLBAŞ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, MALATYA

Detaylı

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi Bölüm 17 Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Dr. Gülhan AYHAN ve Dr. Ömer AYTEN Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların

Detaylı

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri GARD Türkiye Projesi Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri KBYM Triaj Bilgilendirme Eğitim İleri teknoloji hastaneleri 2. Basamak hastane Evde bakım I. basamak Acil Servisler Özel bakım kuruluşları

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı

ASTIMDA ATAK TEDAVİSİ

ASTIMDA ATAK TEDAVİSİ ASTIMDA ATAK TEDAVİSİ Yrd.Doç.Dr. Teyfik TURGUT Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Elazığ Astımlı bir hastada hızlı ve progresif olarak nefes darlığı, öksürük, hırıltılı

Detaylı

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1.)REVERSİBİLİTE 2.)BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ REVERSİBİLİTE Tanım Havayolu obstrüksiyonu bulunan olgularda, farmakolojik bir

Detaylı

MPOWER SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN YARDIM ÖNERMEK

MPOWER SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN YARDIM ÖNERMEK MPOWER SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN YARDIM ÖNERMEK Prof. Dr. Gülsen Güneş İnönü Üniversitesi Halk Sağlığı A.D. MALATYA MPOWER Monitor Tütün kullanımını ve koruyucu uygulamaları izle Protect Toplumu tütün dumanından

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul ÖZGEÇMİŞ...(Pejman Golabi)......Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doğum Tarihi : 05.05.1974 Doğum Yeri İş Adresi : Tahran-İran : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul Telefon:

Detaylı

NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED

NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED NEBÜLİZASYON TEDAVİSİ: NE ZAMAN? NASIL? Ecz. Pırıl Karataş 04.04.2014 TÜKED ASTIM EPİDEMİYOLOJİ Astımın dünyada yaklaşık 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmektedir. Bu rakam ülkemiz için yaklaşık 3.5

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

Antibiyotiklerin Kullanımının Monitörizasyonu

Antibiyotiklerin Kullanımının Monitörizasyonu Antibiyotiklerin Kullanımının Monitörizasyonu Prof. Dr. Ayşe ERBAY Bozok Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Antibiyotikler halen her gün hayat

Detaylı

Tıkandım, Nefes Alamıyorum. Tunçalp Demir

Tıkandım, Nefes Alamıyorum. Tunçalp Demir Tıkandım, Nefes Alamıyorum Tunçalp Demir Olgu 1 55 yaşında erkek hasta 2-3 yıldır nefes darlığı, öksürük, balgam çıkarma yakınmaları mevcut. Nefes darlığı düz yolda giderken bile oluyor. Geçen yıl 1 kez

Detaylı

YOĞUN BAKIMDA NONİNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON. Dr. Aynur Akın Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

YOĞUN BAKIMDA NONİNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON. Dr. Aynur Akın Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı YOĞUN BAKIMDA NONİNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON Dr. Aynur Akın Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Sunum Planım NIMV uygulama şekilleri Yıllar içerisinde NIMV kullanımı

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Erişkin Astımı Tanı ve Tedavi Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr. Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society

Türk Toraks Derneği. Erişkin Astımı Tanı ve Tedavi Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr. Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Erişkin Astımı Tanı ve Tedavi Cep Kitabı www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Astım ve Allerji Çalışma Grubu Rehberin

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

Anafilaksi olgu senaryoları

Anafilaksi olgu senaryoları Anafilaksi olgu senaryoları Sekiz aylık bebek, kahvaltıda aile için hazırlanan sahanda yumurtadan ekmeğin ucuyla verilmesinden 20 dakika sonra tüm vücunda yaygın kızarma, dudaklarda şişme ve göğsünde hırıltı

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Ventilatuar Limitasyon Dispne Aktivitenin azalması Fonksiyon

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji HKP Prognostik Faktör Tedavi Önceden antibiyotik kullanımı (90 gün içinde), 5 gün

Detaylı

KOAH LI HASTANIN İZLEMİ

KOAH LI HASTANIN İZLEMİ BÖLÜM 6 KOAH LI HASTANIN İZLEMİ S72 ANAHTAR NOKTALAR KOAH ta risk faktörlerine maruziyeti, hastanın mevcut hastalık durumunu, hastalığın günlük yaşama etkilerini, prognoza etkili faktörleri, hastalığın

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Temel SFT Yorumlama. Prof. Dr. Gamze KIRKIL Fırat Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD

Temel SFT Yorumlama. Prof. Dr. Gamze KIRKIL Fırat Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD Temel SFT Yorumlama Prof. Dr. Gamze KIRKIL Fırat Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD SPİROMETRİ ENDİKASYONLARI A. Semptom, bulgu veya anormal laboratuar sonuçları varlığında akciğer hastalığı tanısını doğrulamak

Detaylı

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV Sunu planı NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON DOÇ. DR. HAKAN TOPAÇOĞLU İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Neden Endikasyonlar Kontrendikasyonlar Hasta seçilmesi Komplikasyonlar Solunum yetmezliği IMV

Detaylı

Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD

Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD Neden? Daha az yan etki Ekonomik veriler DİRENÇ! Kollateral hasar! Kinolon Karbapenem Uzun süreli antibiyotik baskısı Üriner Sistem

Detaylı

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ 17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ GİRİŞ Ülkemizde KOAH prevalansı 40 yaş üzeri erişkin nüfusta %19 dur, diğer bir ifadeyle yaklaşık

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akci er Hastal nda Atak: Antibiyotik Kullan m

Kronik Obstrüktif Akci er Hastal nda Atak: Antibiyotik Kullan m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Ak lc Antibiyotik Kullan m ve Eriflkinde Toplumdan Edinilmifl Enfeksiyonlar Sempozyum Dizisi No: 31 Kas m 2002; s. 187-193 Kronik Obstrüktif

Detaylı

Amfizem, kronik obstrüktif bronşit ve küçük hava yolu

Amfizem, kronik obstrüktif bronşit ve küçük hava yolu Eur Respir J 2009; 34: 13-16 DOI: 10.1183/09031936.00190908 Copyright@ERS Journals Ltd 2009 LEHTE VE ALEYHTE BAŞYAZILAR KOAH da İnhale Kortikosteroidler: Aleyhte Bir Olgu S. Suissa* and P.J. Barnes # Amfizem,

Detaylı

Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi

Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi Pnömonide Etkene Yönelik Antimikrobiyal Tedavi Prof. Dr. Necla TÜLEK Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Streptococcus pneumoniae H. influenzae M.catarrhalis

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH tanımını söyleyebilmeli, KOAH risk faktörlerini sayabilmeli, KOAH patofizyolojisinin

Detaylı

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi Eylem Sercan ÖZGÜR 1, Sibel ATIŞ 1, Arzu KANIK 2 1 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Sibel KÜÇÜK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakımın Amacı Progresyonu önlemek,

Detaylı

Hışıltılı Bebeğin Tedavisi. Dr Suna Asilsoy

Hışıltılı Bebeğin Tedavisi. Dr Suna Asilsoy Hışıltılı Bebeğin Tedavisi Dr Suna Asilsoy Astıma bağlı vizingi olanlar Diğer nedenlere bağlı vizing geliştirenler Hışıltı fenotiplerinin ortaya çıkış zamanları Thorax 1997; 52: 946 952. Persistan vizing

Detaylı

Dr. Nalan Ogan. Ufuk Ü.T.F. Göğüs Hastalıkları A.D.

Dr. Nalan Ogan. Ufuk Ü.T.F. Göğüs Hastalıkları A.D. Dr. Nalan Ogan Ufuk Ü.T.F. Göğüs Hastalıkları A.D. Giriş Astım ve KOAH, en sık görülen kronik akciğer hastalıkları Her ikisi de havayolu obstruksiyonu ve kronik havayolu inflamasyonu ile karakterize Sigara

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Akut Atağında Reversibl Hiperkapni

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Akut Atağında Reversibl Hiperkapni Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Akut Atağında Reversibl Hiperkapni Özkan KIZKIN*, Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL*, Hakan GÜNEN*, Saim YOLOĞLU** * İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Doç Dr Ömür AYDIN. Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD

Doç Dr Ömür AYDIN. Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD Doç Dr Ömür AYDIN Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD Mesleksel astım tedavisinde temel prensipler Mesleksel astımda prognoz Maruziyetin kesilmesi/azaltılmasının sonuçları Mesleksel

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

GOLD 2013 rehberine göre aile hekimliği sisteminde KOAH a yaklaşım Family physicians approach to COPD according to GOLD guidelines 2013

GOLD 2013 rehberine göre aile hekimliği sisteminde KOAH a yaklaşım Family physicians approach to COPD according to GOLD guidelines 2013 SDÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 5 / Sayı 3 / 2014 SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Özet Yazışma Adresi/Corresponding: Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği AD, Manisa, Türkiye.

Detaylı

KOAH ALEVLENME VE ASTIM ATAK

KOAH ALEVLENME VE ASTIM ATAK Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi KOAH ALEVLENME VE ASTIM ATAK SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Uzm. Dr. Nurettin Özgür DOĞAN Gazi

Detaylı

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi DR. FATİH TEMOÇİN Fatih TEMOÇİN, Meryem DEMİRELLİ, Cemal BULUT, Necla Eren TÜLEK, Günay Tuncer ERTEM, Fatma Şebnem ERDİNÇ

Detaylı

KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA ATAK

KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA ATAK İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 117 TOPLUMDAN EDİNİLMİŞ ENFEKSİYONLARA PRATİK YAKLAŞIMLAR Sempozyum Dizisi No:61 Şubat 2008; s.117-128 KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA

Detaylı

Obstrüktif Havayolu Hastalıkları nda Tedavi Astım ve KOAH Tedavisi Dr. Alev GÜRGÜN

Obstrüktif Havayolu Hastalıkları nda Tedavi Astım ve KOAH Tedavisi Dr. Alev GÜRGÜN Obstrüktif Havayolu Hastalıkları nda Tedavi Astım ve KOAH Tedavisi Dr. Alev GÜRGÜN Dr. Ersin Aslan a saygı ile Astım tedavisinin amacı Hastalık Kontrolünü Sağlamak ve Sürdürmek Minimal gündüz semptomu

Detaylı

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım 1 Çocuk Sağlığında Eşitsizlikler (DSÖ verileri 1999) Yılda 10 milyon çocuk 5. yaşlarını kutlayamadan ölmektedir 2020 e kadar aynı Geri kalmış-gelişmekte olan ülkelerde

Detaylı

6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi

6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi 6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi Ebru Yüce, Deniz Ulaş, Nermin Köşüş, Serap Simavlı, Aydın Köşüş Amaç 6 dakika yürüme testindeki performansın doğum

Detaylı

KOAH TANI VE TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ U.Ü.T.F GÖĞÜS HASTALIKLARI AD.

KOAH TANI VE TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ U.Ü.T.F GÖĞÜS HASTALIKLARI AD. KOAH TANI VE TEDAVİSİ Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ U.Ü.T.F GÖĞÜS HASTALIKLARI AD. KOAH NEDİR Kronik, Obstrüktif, Akciğer, Hastalığı «KOAH» sistemik etkileri de olabilen, hava akımı kısıtlanması ile karakterize,

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

ASTIM TANI ve TEDAVİSİ

ASTIM TANI ve TEDAVİSİ ASTIM TANI ve TEDAVİSİ TANIM Nöbetler şeklinde öksürük, dispne, hışıltılı solunum, göğüste tıkanıklık yakınmaları Diffüz, değişken, genellikle reverzibl hava yolu obstrüksiyonu Bronş aşırı duyarlılığı

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Salmeterol ve Formoterolün Etkinliklerinin. karşılaştırıldı. Ali TUNÇ*, Teyfik TURGUT**, Mehmet Hamdi MUZ** ÖZET SUMMARY

KOAH lı Hastalarda Salmeterol ve Formoterolün Etkinliklerinin. karşılaştırıldı. Ali TUNÇ*, Teyfik TURGUT**, Mehmet Hamdi MUZ** ÖZET SUMMARY KOAH lı Hastalarda Salmeterol ve Formoterolün Etkinliklerinin Karşılaştırılması Ali TUNÇ*, Teyfik TURGUT**, Mehmet Hamdi MUZ** * Elazığ Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği, ** Fırat Üniversitesi

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Kronik obstrüktif akci er hastal (KOAH) ilerledikçe, hastalar n ço una semptomatik alevlenme. A r KOAH da ilaçlar (oksijen dahil)

Kronik obstrüktif akci er hastal (KOAH) ilerledikçe, hastalar n ço una semptomatik alevlenme. A r KOAH da ilaçlar (oksijen dahil) Eur Respir J 28; 31: 1114-1124 DOI: 1.1183/931936.11677 Copyright Journals Ltd 28 TERM NAL DÖNEM KOAH n KAPSAMLI YÖNET M SER S Düzenleyen: N. Ambrosino ve R. Goldstein Bu seride 4 Numara A r KOAH da ilaçlar

Detaylı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigara bırakma poliklinikleri, rutin poliklinik hizmetlerinden

Detaylı

Astımlı Hastalarda Formoterol, Salmeterol, Salbutamol ve İpratropium Bromürün Etki Başlama Sürelerinin Karşılaştırılması

Astımlı Hastalarda Formoterol, Salmeterol, Salbutamol ve İpratropium Bromürün Etki Başlama Sürelerinin Karşılaştırılması Astımlı Hastalarda Formoterol, Salmeterol, Salbutamol ve İpratropium Bromürün Etki Başlama Sürelerinin Karşılaştırılması Haşim BOYACI, Leyla YÜCESOY, Füsun YILDIZ, Ahmet ILGAZLI, İlknur BAŞYİĞİT Kocaeli

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ. Dr. Arif KUT

ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ. Dr. Arif KUT ÇOCUKLUK ÇAĞI ASTIMINDA TEDAVİ Dr. Arif KUT ASTIM Kronik enflamatuvar bir hastalıktır Çok sayıda hücre ve mediatör rol alır Solunum yollarında aşırı duyarlılık vardır Tekrarlayıcı öksürük ve hırıltı ile

Detaylı

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D.

Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı. Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Pnömoni tedavisinde biyomarkırların kullanımı Dr. Münire Çakır Süleyman Demirel Üniversitesi Göğüs Hastalıkları A. D. Biyomarkır Özel bir patolojik ya da fizyolojik durumla ilişkili herhangi bir biyomolekül

Detaylı

Nebülizatör Tedavisi. 325 Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2003; 51(3): 325-332. Gizem DEMİR*, Sevgi SARYAL* ÖZET SUMMARY.

Nebülizatör Tedavisi. 325 Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2003; 51(3): 325-332. Gizem DEMİR*, Sevgi SARYAL* ÖZET SUMMARY. Gizem DEMİR*, Sevgi SARYAL* * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ANKARA ÖZET Nebülizatör tedavisi, hava yolu obstrüksiyonu varlığında hızlı düzelme sağlamak veya ileri

Detaylı

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Sema SAVCI, Deniz İNAL İNCE, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

ASTIM ATAK KOAH ALEVLENME Yrd.Doç.Dr ASTIM PATOGENEZ RİSK FAKTÖRLERİ. Anamnez TANI. Astım Semptomları. .Dr.. Ayhan AKÖZ Erzurum Atatürk

ASTIM ATAK KOAH ALEVLENME Yrd.Doç.Dr ASTIM PATOGENEZ RİSK FAKTÖRLERİ. Anamnez TANI. Astım Semptomları. .Dr.. Ayhan AKÖZ Erzurum Atatürk ASTIM ATAK KOAH ALEVLENME Yrd.Doç.Dr.Dr.. Ayhan AKÖZ Erzurum Atatürk Üniversitesi Acil Tıp T p AD ASTIM Nöbetler şeklinde öksürük, dispne, hışıltılı solunum, göğüste tıkanıklık yakınmaları Diffüz, değişken,

Detaylı

KOAH da Kalp Hastalığı Kalp Hastalarında KOAH Hastalığı Yönetimi. Esra Uzaslan

KOAH da Kalp Hastalığı Kalp Hastalarında KOAH Hastalığı Yönetimi. Esra Uzaslan KOAH da Kalp Hastalığı Kalp Hastalarında KOAH Hastalığı Yönetimi Esra Uzaslan KOAH da Kalp Hastalığı Yönetimi KOAH 40 Yaş ve üstü KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALIĞI ÖKSÜRÜK BALGAM NEFES DARLIĞI Risk

Detaylı

Türk Toraks Derneği'nin GOLD 2017 KOAH Raporuna Bakışı. Tablo S1. KOAH Tanısında Düşünülmesi Gereken Semptom ve özellikleri (Bölüm 2 ref no 1 )

Türk Toraks Derneği'nin GOLD 2017 KOAH Raporuna Bakışı. Tablo S1. KOAH Tanısında Düşünülmesi Gereken Semptom ve özellikleri (Bölüm 2 ref no 1 ) Tablo S1. KOAH Tanısında Düşünülmesi Gereken Semptom ve özellikleri (Bölüm 2 ref no 1 ) Semptomlar Dispne Kronik öksürük Kronik balgam çıkarma Tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonları Risk faktörleri

Detaylı

KOAH GİRİŞ GİRİŞ TANIM TANIM. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), tüm dünya ülkelerinde önemli bir sağlık sorunu

KOAH GİRİŞ GİRİŞ TANIM TANIM. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), tüm dünya ülkelerinde önemli bir sağlık sorunu GİRİŞ KOAH Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), tüm dünya ülkelerinde önemli bir sağlık sorunu Dünya üzerindeki 600 milyon KOAH'lı hasta her yıl 2.5 milyonu ölmekte Uzun süre sigara içiminin ve/veya

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları E. Sevil Akkurt, Özlem D. Birben, Şerife S. Bozbaş, Elif Küpeli, Serdar Demirtaşoğlu,

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

OLGU I. 28 Y, erkek, özel bir şirkette yönetici Zaman zaman nefes darlığı, özellikle koşu sırasında öksürük Oskültasyon : Normal

OLGU I. 28 Y, erkek, özel bir şirkette yönetici Zaman zaman nefes darlığı, özellikle koşu sırasında öksürük Oskültasyon : Normal OLGU I 28 Y, erkek, özel bir şirkette yönetici Zaman zaman nefes darlığı, özellikle koşu sırasında öksürük Oskültasyon : Normal NASIL İLERLERSİNİZ? 1-Bronş provokasyon testi 2-Ek tetkik gerekli değildir

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Deniz İNAL İNCE, Nur TUNALI, Sema SAVCI, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, ANKARA

Detaylı

KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon

KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon K O N U I I I G E N E L Y A K L A Ş I M L A R B Ö L Ü M 12 Dicle Kaymaz KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon Pulmoner rehabilitasyon; kronik solunum hastalığı olan semptomatik ve günlük yaşam aktivitesi

Detaylı

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD 1 Soğuk su içmeyi engelleyerek soğuk algınlığını önleyebilir miyiz? Vitamin C vererek gribi önleyebilir

Detaylı

FEBRİL NÖTROPENİK HASTALARDA ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DENEYİMİ

FEBRİL NÖTROPENİK HASTALARDA ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DENEYİMİ FEBRİL NÖTROPENİK HASTALARDA ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DENEYİMİ Doç. Dr. Orhan Yıldız Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Kayseri Erciyes Üniversitesi

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon. Hastane Kaynaklı Solunum Sistemi İnfeksiyonlarında Antibiyoterapi

Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon. Hastane Kaynaklı Solunum Sistemi İnfeksiyonlarında Antibiyoterapi Solunum Problemi Olan Hastada İnfeksiyon Hastane Kaynaklı Solunum Sistemi İnfeksiyonlarında Antibiyoterapi Tansu YAMAZHAN* * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

8. HASTALIĞIN TEDAVİSİ

8. HASTALIĞIN TEDAVİSİ 8. HASTALIĞIN TEDAVİSİ Yıllarca KOAH ın geri dönüşümsüz hava yolu obstrüksiyonu olarak tanımlanması ve hastaların çok büyük ÖNEMLİ NOKTALAR KOAH önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Hasta

Detaylı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 sağlık taramasının değeri

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 sağlık taramasının değeri Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde Şadan SOYYİĞİT, Müzeyyen ERK, Nazlı GÜLER, Günseli KILINÇ İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAK TEDAVİLERİNDE AMOKSİSİLİN/KLAVULANAT İÇİN MALİYET ANALİZİ

BİRİNCİ BASAMAK TEDAVİLERİNDE AMOKSİSİLİN/KLAVULANAT İÇİN MALİYET ANALİZİ BİRİNCİ BASAMAK TEDAVİLERİNDE AMOKSİSİLİN/KLAVULANAT İÇİN MALİYET ANALİZİ TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ ve KRONİK BRONŞİT ALEVLENMESİ, AKUT BAKTERİ RİNOSİNÜZİTİ, ORTA KULAK İLTİHABI VE TONSİL VE BOĞAZ ENFEKSİYONU

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ Fiziksel Aktivite Kassal kontraksiyon ve enerji harcaması gerektiren her türlü hareket Egzersiz Sağlık durumunu iyileştirmek Fiziksel uygunluğu

Detaylı

Astımda Atak Tedavisi MANAGEMENT OF ASTHMA ATTACK

Astımda Atak Tedavisi MANAGEMENT OF ASTHMA ATTACK Derleme 193 Astımda Atak Tedavisi MANAGEMENT OF ASTHMA ATTACK Özkan KARAMAN, Duygu ÖLMEZ, Arzu BABAYİĞİT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Allerji Bilim

Detaylı

David Bellamy, Jacques Bouchard, Svein Henrichsen, Gunnar Johansson, Arnoulf Langhammer, Jim Reid, Chris van Weel, Sonia Buist

David Bellamy, Jacques Bouchard, Svein Henrichsen, Gunnar Johansson, Arnoulf Langhammer, Jim Reid, Chris van Weel, Sonia Buist International Primary Care Respiratory Group (IPCRG - Uluslar arası Birinci Basamak Solunum Grubu) Rehberleri: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Yönetimi David Bellamy, Jacques Bouchard, Svein

Detaylı

KOAH infektif alevlenmelerinde atipik patojenlerin rolü

KOAH infektif alevlenmelerinde atipik patojenlerin rolü KOAH infektif alevlenmelerinde atipik patojenlerin rolü Mehmet Sezai TAŞBAKAN 1, Ayça Arzu SAYINER 2, Abdullah SAYINER 3 1 S.B. İzmir Eğitim Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, 2 Dokuz Eylül Üniversitesi

Detaylı

KOAH Alevlenmesi Alevlenmeler, Alevlenmelerin Önlenmesi, Tedavisi ve Prognostik Anlamı

KOAH Alevlenmesi Alevlenmeler, Alevlenmelerin Önlenmesi, Tedavisi ve Prognostik Anlamı 86 Derleme Review KOAH Alevlenmesi Alevlenmeler, Alevlenmelerin Önlenmesi, Tedavisi ve Prognostik Anlamı COPD Exacerbations Exacerbations and Preventing, Treatment and Prognostic Significance of Exacerbations

Detaylı

Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr. Ahmet KAYA TRABZON

Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr. Ahmet KAYA TRABZON Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Dr. Ahmet KAYA 06.10.2016 TRABZON AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin klinik bulgularına

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Doç Dr Tunçalp Demir SFT-SINIFLANDIRMA A-)Spirometrik inceleme 1. Basit spirometri 2. Akım-volüm halkası a)maksimal volenter ventilasyon (MVV) b)reversibilite c)bronş provokasyonu

Detaylı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı Meme Kanseri ve Ateş Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı VAKA-1 52 yaş, kadın hasta Meme kanseri nedeni ile 1 hafta önce aldığı adjuvan kemoterapi sonrası ateş

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH)

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) KOAH Çalışma Grubu Bu slayt seti KOAH Çalışma Grubu tarafından eğitim amaçlı hazırlanmıştır. Slayt Seti I. Basamak ve II. Basamak Hekimlerini, KOAH Tanı ve Tedavi

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastal ğ nda Farmakolojik Tedaviler

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastal ğ nda Farmakolojik Tedaviler Dahili Tıp Bilimleri Dergisi 2005; 12(1): 21-28 Kronik Obstrüktif Akciğer Hastal ğ nda Farmakolojik Tedaviler Doç. Dr. Öznur AKKOCA YILDIZ Ankara Üniversitesi T p Fakültesi, Göğüs Hastal klar Anabilim

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı