T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI"

Transkript

1 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KİMYA TEKNOLOJİSİ ALKOLLER VE ETERLER ANKARA 2008

2 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

3 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...iv GİRİŞ...1 ÖĞRENME FAALİYETİ ALKOLLER Alkollerin Genel Yapıları Alkollerin Adlandırılması Alkollerin Sınıflandırılması Mono Alkoller Poli Alkoller Alkollerde İzomeri Alkollerin Elde Edilme Yolları Alkil Halejenürlerin Hidroliziyle Alkenlere Su Katılmasıyla Grignard Bileşiklerinden Aldehit ve Ketonların İndirgenmesinden Alkollerin Fiziksel Özellikleri Alkollerin Kimyasal Özellikleri Yanma Tepkimeleri O H Bağının Koptuğu Tepkimeler C O Bağının Koptuğu Tepkimeler Halojen Asitler ile Tepkimeleri Yükseltgenme Reaksiyonları Önemli Alkoller Metanol (Metil Alkol) Etanol(Etil alkol) C 2 H 5 OH İlave Poli Alkoller...28 UYGULAMA FAALİYETİ...30 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...34 PERFORMANS TESTİ...36 ÖĞRENME FAALİYETİ ETERLER Eterlerin Genel Yapıları Eterlerin Adlandırılması Eterlerde İzomeri Eterlerin Eldesi Alkollerden Eter Eldesi Williamson Senteziyle Eterlerin Fiziksel Özellikleri Eterlerin Kimyasal Özellikleri Dietil Eter Eterlerde Peroksitlerin Giderilmesi...45 UYGULAMA FAALİYETİ...46 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME...49 PERFORMANS TESTİ...50 MODÜL DEĞERLENDİRME...51 CEVAP ANAHTARLARI...54 i

4 KAYNAKLAR...55 ii

5 AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI 524KI0028 Kimya Teknolojisi Petrol-Petrokimya, Petrol-Rafineri ve Kimya Alkoller ve Eterler Alkoller ve eterlerin sınıflandırılması, adlandırılması, kimyasal özellikleri, fiziksel özellikleri ve elde ediliş yöntemleri ile ilgili bilgilerin verildiği öğrenme materyalidir. SÜRE 40/32 ÖN KOŞUL YETERLİK MODÜLÜN AMACI Alifatik hidrokarbonlar modülünü başarmış olmak Alkoller ve eterlerin özelliklerini incelemek. Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında, kuralına uygun olarak alkollerin ve eterlerin özelliklerini inceleyebileceksiniz. Amaçlar 1. Kuralına uygun olarak Etil alkol elde edebileceksiniz. 2. Eterlerde peroksitleri belirleyebileceksiniz. EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Ortam Sınıf, atölye, laboratuar, işletme, ev, kütüphane, TV, DVD, VCD, bilgi teknolojileri ortamı, kendi kendinize veya grupla çalışabileceğiniz tüm ortamlar. Donanım Büyük ekran televizyon, sınıf veya bölüm kitaplığı, tepegöz, projeksiyon, bilgisayar ve donanımları, internet bağlantısı, öğretim materyalleri Düz balon, delikli mantar tıpa, cam boru, üç ayak, bek, tel amyant, deney tüpü, kıskaç, beher, mezür, pipet, piset, tüplük, termometre. Modülün içinde yer alan herhangi bir öğrenme faaliyetinden sonra, verilen ölçme araçları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Modül sonunda öğretmeniniz tarafından teorik ve pratik performansınızı ölçme teknikleri uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirileceksiniz. iii

6 iv

7 GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci, Bu modülün hazırlanmasında konular günlük yaşamla ilişkilendirilmiştir. Öğrenme faaliyetleri örnek problemlerle desteklenmiştir. Örnek problemlerin çözümünde kimya problemlerinin genel çözüm yolları esas alınmıştır. Modülden en iyi şekilde yararlanabilmek için, konular iyice öğrenilmeli, çözülmüş örnekler dikkatli incelenmeli, ölçme değerlendirme soruları çözülmelidir. Organik kimyanın, kimya endüstrisindeki yeri ve önemi büyüktür. Bu modülde alkol ve eterlerin elde edilmelerini, özelliklerini ve kullanıldığı yerleri öğreneceksiniz. Planlı ve düzenli çalıştığınızda bu modülü başaracağınıza inanıyoruz. 1

8 2

9 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-1 Gerekli ortam sağlandığında, kuralına uygun olarak etil alkol elde edebileceksiniz. ARAŞTIRMA Üzüm suyu ılık bir ortamda yeterince kalırsa neden şıra oluşur? Araştırınız Alkollerin Genel Yapıları 1. ALKOLLER Resim 1.1: Metil alkolün molekül yapısı Hidrokarbonlarda hidrojenlerden biri veya birkaçının yerine hidroksil grubunun (-OH ) geçmesiyle oluşan bileşiklere alkol denir. CH 4 Metan Hidrokarbon CH 3 OH Metanol Alkol Başka bir deyişle alkol, suyun hidrojenlerinden birinin yerine alkil grubunun geçmesiyle oluşan bileşikler olarak da tanımlanabilir. H OH Su R OH Alkol Alkollerde oksijen atomu sp 3 hibritleşmesi yapmıştır. Bağlı olduğu C ve H atomları ile yaklaşık 109,5 C lik açı oluşturur. 3

10 O H 3 C H 107 Bir bileşiğin alkol olması için bir karbon atomuna yalnız bir OH grubu bağlanmalıdır. Eğer, -OH grubu sayısı birden fazla ise veya OH grubunun bağlı olduğu karbon atomu sp, sp 2 hibritleşmesi yapmış ise, yani karbon atomu pi( ) bağı içeriyor ise bileşik alkol değildir. Ancak hidroksitler farklı karbon atomlarına bağlı ise alkol özelliği gösterir. Aşağıdaki bileşiklerden alkol değildir. OH CH 3 OH R CH OH CH 3 C OH C 2 H 5 C OH CH 3 C CH 2 OH OH OH OH a b c d (a), (b), (c) bileşiklerinde aynı karbona birden fazla OH bağlı olduğundan, (d) bileşiğinde ise OH in bağlı olduğu karbon ikili bağ yaptığı için, bu bileşikler alkol değildir. Aşağıdaki bileşikte ise aynı karbona bir tane OH grubu bağlı olduğundan alkoldür. H CH 3 CH 2 C OH H Bu bileşik; CH 3 CH 2 CH 2 OH şeklinde yarı açık olarak da yazılabilir. Yarı açık formül C 3 H 7 OH veya C 3 H 8 O şeklinde kapalı olarak da yazılabilir. 4

11 Alkollerin genel formülleri C n H 2n+1 OH veya CnH 2n+2 O şeklindedir Alkollerin Adlandırılması Alkolleri IUPAC sistemine göre ya da özel isimleri ile adlandırmak mümkündür. Bileşikler özel adlandırma yapılırken alkolü oluşturan alkil gurubu adının sonuna alkol sözcüğü getirilerek adlandırılır. CH 3 OH Bu bileşik metandan türediği için metil alkol C 2 H 5 OH Bu bileşik etandan türediği için etil alkol CH 3 CH 2 CH 2 OH CH 3 CH CH 3 CH 3 CH CH 2 CH 3 n-propil alkol OH OH İzopropil alkol Sekonder butil alkol CH 3 CH 3 C OH CH 3 Tersiyer butil alkol IUPAC Sistemine Göre Adlandırma: -OH grubunu içeren en uzun karbon zinciri seçilir. C atomlarını numaralamaya OH grubunun yakın olduğu uçtan başlanır. Ana zincirde yer alan OH grubun dışındaki atomların ve grupların zincirdeki yerleri belirlenir. -OH grubunu taşıyan karbon atomunun numarası ve ana zincirle aynı sayıda karbon atomu içeren alkanın adı yazılıp ol son eki getirilir. Yapısında birden fazla OH varsa diol,-triol gibi son ekler getirilir. 5

12 CH 3 OH metanol CH 3 CH 2 OH etanol CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 OH CH 3 CH 2 CH CH 3 OH 1-bütanol 2-bütanol CH 3 Cl Cl CH 3 CH 3 CH CH CH 3 CH 2 CH CH CH 2 CH CH OH OH 3-metil 2-bütanol 5,6-diklor 4-metil 2-hegzanol 1CH 2 OH 1CH 2 OH 1 CH 2 OH 2CH 2 OH 2CH OH 2 CH OH etandiol 3CH 3 3 CH 2 OH 1,2-propandiol 1,2,3-propantriol Karbinole Göre Türeterek Adlandırma ise; Aromatik alkollerle, dallanmış alkollerin adlandırılmasında türetme ile adlandırma da kullanılır. Örneğin Metil alkolün diğer bir adı da karbinol dür. Diğer alkollerinde bundan türediği varsayılarak adlandırılır. CH 3 C 6 H 5 C 6 H 5 C 6 H 5 C OH C 6 H 5 CH OH C 6 H 5 C OH CH 3 C 6 H 5 dimetil fenil karbinol difenil karbinol trifenil karbinol 6

13 Uzun zincirli (karbon sayısı 12 den fazla) birincil alkoller esterlerde olduğu gibi bitkisel ya da hayvansal yağların adlarından esinlenerek de adlandırılabilirler. CH 3 (CH 2 ) 10 CH2 OH CH 3 (CH 2 ) 12 CH2 OH CH 3 (CH 2 ) 16 CH2 OH Lauril alkol Myristil alkol Stearil alkol (1-dodekanol) (1-tetradekanol) (1-oktadekanol) Alkolün Formülü Özel Adı Cenevre Kuralına Göre Adı ol-son eki ile CH 3 OH Metil alkol Metanol Hidroksi metan CH 3 CH 2 OH Etil alkol Etanol Hidroksi etan CH 3 CH 2 CH 2 OH n-propil alkol 1-Propanol 1-Hidroksi propan CH 3 CH OH I CH 3 İzo-propil alkol 2-propanol 2-Hidroksi propan CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 OH n-butil alkol 1-bütanol 1-Hidroksi bütan CH 3 CH 2 CH CH 2 I OH CH 3 CH CH 2 OH I CH 3 Sec-butil alkol 2-bütanol 2-Hidroksi bütan İzo-Butil alkol 2-Metil-1-Propanol 2-Metil- 1hidroksi bütan CH 3 I CH 3 C OH I CH 3 Ter-Butil alkol 2-Metil-2-Propanol 2-Metil-2- Hidroksi propan CH 3 CH 2 CH 2 CH CH 3 I OH Sec-amil alkol 2-Pentanol 2-Hidroksi pentan 7

14 CH 3 I CH 3 CH CH 2 CH 2 OH İzo-amil alkol 3-Metil-1-butanol 3-Metil-1- Hidroksi bütan CH 2 CH CH 2 OH Allil alkol 1-propenol 1-Hidroksi-2- propen CH 3 CH CH CH 2 OH Krotil alkol 2-Buten-1-ol 1-Hidroksi -2- buten CH 3 I CH 3 C CH 2 OH I CH 3 Neo-amil alkol 2,2-dimetil-1- propanol 2,2-Dimetil-1- Hidroksi propan C 6 H 5 CH 2 OH Benzil alkol Fenilmetanol Fenil Hidroksi metan OH OH I I CH 2 CH 2 etan OH OH I I CH 3 CH CH 2 Propilen glikol Propan-1,2-diol 1,2-Dihidroksi propan Tablo 1.1: Alkollerin özel ve cenevre kurallarına göre adları Genel Olarak Mono Alkollerin Adlandırılışı C n H 2n+1 OH Alkil alkol Alkanol Hidroksi alkan 8

15 Genel Olarak Poli Alkollerin Adlandırılışı Dioller Özel ad Alkan diol Numara -Dihidroksi alkan Trioller Özel ad Alkan triol Numara -Trihidroksi alkan Polioller Özel ad Alkan poliol Numara -Polihidroksi alkan 1.3. Alkollerin Sınıflandırılması Alkoller yapısındaki OH grubu sayısına göre mono alkoller ve poli alkoller olmak üzere ikiye ayrılır Mono Alkoller Molekülünde bir tane OH grubu bulunduran alkollere mono alkoller adı verilir. CH 3 OH CH 3 CH 2 OH CH 3 CH 2 CH 2 OH örnek olarak verilebilir. metanol etanol propanol Mono alkoller üç grupta incelenebilir. Birincil (Primer) Alkol Birincil alkollerde OH grubunun bağlı olduğu C atomuna bir tane alkil grubu bağlıdır. R CH 2 OH Genel formülleri C n H 2n+2 O dur Birincil alkol Aşağıdaki bileşikler primer alkollere örnek olarak verilebilir. CH 3 CH 2 CH 2 OH 1-propanol (primer propanol) CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 OH 1-bütanol (primer bütanol) 9

16 İkincil (Sekonder) Alkol İkincil alkollerde OH grubunun bağlı olduğu C atomuna iki tane alkil grubu bağlıdır. Alkil grupları aynı veya farklı olabilir. R CH 3 CH 3 R CH OH CH 3 CH OH C 3 H 7 CH OH İkincil alkol 2-propanol 2-pentanol Üçüncül (Tersiyer) Alkol Tersiyer alkollerde OH grubunun bağlı olduğu C atomuna üç alkil grubu bağlıdır. Alkil grupları aynı veya farklı olabilir. R R 2 R C OH R 1 C OH R R 3 CH 3 CH 3 CH 3 C OH C 2 H 5 C OH CH 3 CH 3 tersiyer butil alkol tersiyer pentil alkol Poli Alkoller Moleküllerinde birden fazla -OH grubu bulunduran alkollere poli alkoller denir. Örneğin molekülünde iki hidroksil grubu bulunduran alkollere dioller, üç hidroksil grubu bulunduran alkollere trioller denir. 10

17 OH OH OH OH OH I I I I I CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 CH CH 2 (Propan-1,2-diol) (Propan-1,2,3-triol) 1.4. Alkollerde İzomeri Kapalı formülleri aynı açık formülleri farklı olan alkollere izomer alkoller denir. Karbon sayısı bir olan metanolün ve karbon sayısı 2 olan etanolün izomerisi yoktur. Karbon sayısı üç ve daha fazla olan mono alkollerin izomerleri vardır. Örneğin C 3 H 8 O kapalı formülüyle gösterilen propil alkol bileşiğinin izomerleri aşağıdaki gibidir CH 3 CH 2 CH 2 OH H 3 C CH CH OH 1- propanol 2- propanol ( n propil alkol) ( izopropil alkol) 1-propanol ile 2-propanol birbirinin izomeridir. Açık formülleri farklı olan bu bileşiklerin kimyasal özellikleri de farklıdır. Aynı karbon sayılı mono alkollerle eterler fonksiyonel grup izomerisidir. C 2 H 6 O CH 3 CH 2 OH CH 3 O CH 3 Etanol Di metil eter Etil Alkol Metoksi metan 11

18 CH 3 I CH 3 C OH C 2 H 5 O C 2 H 5 CH 3 O C 3 H 7 I CH 3 Dietil eter metil,propil eter Neo-butil alkol (etoksietan) (metoksipropan) 1.5. Alkollerin Elde Edilme Yolları Alkil Halejenürlerin Hidroliziyle Alkil halojenürlerin, KOH veya NaOH ın seyreltik çözeltileriyle tepkimesinden alkol elde edilir. R X + KOH alkil halejenür CH 3 CH 2 CH 2 Cl + KOH Propil klorür R OH + KX alkol H 2 O,C 2 H 5 -OH CH 3 CH 2 CH 2 OH + KCl Propil alkol Bu tür tepkimelere Nükleofilik Sübstitüsyon ( yer değiştirme) tepkimeleri denir. Genel anlamda bu tür tepkimelerde molekülden bir atom veya grup ayrılır ve bunun yerine başka bir atom veya grup girer. Ayrılan grup elektron çiftleriyle gider, buna karşın, gelen grup da elektron çiftleriyle gelir. Yukarıda ki tepkimede KOH da etkin olan OH grubudur. Burada Cl elektronlarıyla birlikte ayrılmaktadır. -OH ise elektronları ile birlikte gelmektedir. Böyle, elektron çiftiyle giren gruplara nükleofil grup denir. Bu tepkimeler; Nü + R X R Nü + :X - şeklinde gösterilir Alkenlere Su Katılmasıyla Oda koşullarında seyreltik H 2 SO 4 in katalizörlüğünde alkenlere H 2 O katılmasıyla alkoller elde edilir. 12

19 Sey.H 2 SO 4 OH R CH CH 2 + H OH R CH CH 3 Alken alkol Sey.H 2 SO 4 OH CH 3 CH CH 2 + H OH CH 3 CH CH 3 propen izopropil alkol Katılma işleminde Markovnikov kuralları geçerlidir. Yani negatif olan hidroksit çift bağ içeren karbonlardan H ni az olan karbona bağlanır Grignard Bileşiklerinden Grignard bileşiklerinin formaldehit ile tepkimesinden birincil alkol elde edilir. O OMgX OH kuru eter +HX R MgX + H C H H C H H C H + MgX 2 grinard formaldehit bileşiği R R birincil alkol O OMgBr OH kuru eter +HBr C 3 H 7 MgBr + H C H H C H H C H + MgBr 2 propil magnezyum formaldehit bromür C 3 H 7 C 3 H 7 1-bütanol 13

20 Grignard bileşiklerinin formaldehit dışındaki aldehitler ile tepkimesinden ikincil alkol elde edilir O OMgBr OH +HBr C 2 H 5 MgBr + CH 3 C H CH 3 C H CH 3 C H + MgBr 2 etil magnezyum asetaldehit bromür C 2 H 5 C 2 H 5 2-bütanol Grignard bileşiklerinin ketonlar ile tepkimesinden üçüncül alkol elde edilir. O OMgX OH +HX R MgX + R C R R C R R C R + MgX 2 grignard keton bileşiği R R üçüncül alkol O OMgBr C 4 H 9 MgBr + CH 3 C CH 3 CH 3 C CH 3 butil magnezyum aseton bromür C 4 H 9 OMgBr OH HBr CH 3 C CH 3 CH 3 C CH 3 + MgBr 2 C 4 H 9 C 4 H 9 2 metil 2 hekzanol 14

21 Aldehit ve Ketonların İndirgenmesinden Aldehitlerin indirgenmesiyle birincil alkoller elde edilir. İndirgen madde olarak LiAlH 4,NaBH 4 ve H 2 (Pt, Ni katalizörlüğünde) kullanılır. Ketonların indirgenmesiyle ikincil alkoller elde edilir. O OH LiAlH 4 R C R R C R keton H Sekonder alkol O OH LiAlH 4 CH 3 C CH 3 CH 3 C CH 3 dimetil keton H 2-propanol 1.6. Alkollerin Fiziksel Özellikleri Fiziksel özellikleri C atomu sayısına bağlıdır. Düşük karbon sayılı olanları renksiz sıvılardır. İlk üç üyesi su ile her oranda karışır. Karakteristik kokuları ve yakıcı tatları vardır. Karbon sayısı artıkça kıvamı artar. Büyük karbonlu üyeleri katı halde bulunur. Mono alkollerde molekül kütlesi artıkça, Van der Waalls kuvvetleri artar ve kaynama noktaları yükselir. Etil alkolün, mol kütlesi metil alkolden büyük olduğu için kaynama noktası daha yüksektir. CH 3 OH ün kaynama noktası 65 C, C 2 H 5 OH ün kaynama noktası ise 78,5 C dir. Alkoller polar maddelerdir. Yapılarında -OH bağı olduğundan molekülleri arasında hidrojen bağı içerirler. Aynı sayıda C atomu içeren hidrokarbonlara ve eterlere kıyasla, alkollerin kaynama noktaları çok daha yüksektir. C 2 H 5 OH ün kaynama noktası ise 78,5 C C, aynı molekül kütlesine sahip dimetil eterin kaynama noktası 23,6 C dir. Birden fazla -OH grubu içeren alkol molekülleri arasında birden fazla hidrojen bağları oluşabilir. Bu nedenle -OH grubu sayısı artıkça, kaynama noktası yükselir ve sudaki çözünürlük artar. Örneğin; 1-Propanolün (C 3 H 7 OH) k.n 97 C, aynı sayıda karbon atomu içeren Propan-1,2-diolün (CH 3 CH CH 2 ) k.n.187 C tır. I I OH OH 15

22 Alkoller su ile hidrojen bağı oluşturduğundan suda iyi çözünürler. Ancak molekül kütlesi artıkça, alkollerin sudaki çözünürlüğü azalır. Bunun nedeni alkol molekülünde farklı iki grubun bulunmasıdır. Bunlardan birisi alkil grubu (suyu sevmeyen) hidrofob, diğeri hidroksil grubu (suyu seven) hidrofil dir. Alkol molekülü büyüdükçe hidrofob grup da büyüyeceğinden alkolün sudaki çözünürlüğü azalır. Aynı karbon sayısına sahip birincil alkole göre ikincil, ikincil alkole göre üçüncül alkolün kaynama noktası daha düşüktür. Bunun nedeni molekül dallandıkça moleküllerin değme yüzeylerinin azalması, van der Waals kuvvetlerinin küçülmesidir. Örneğin kaynama noktaları belli olan bazı alkoller aşağıdaki gibidir. CH 3 CH 3 CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 CH2 OH CH 3 CH CH 2 CH 2 OH CH 3 C CH 2 OH 1-pentanol 3-metil 1-butanol K.N=138 C K.N.132 C CH 3 2,2-dimetil propanol K.N. 113 C Adı Formülü E.N. C K.n. C Yoğ.(20 o ) Metil alkol CH 3 OH -93,9 64,9 0,791 Etil alkol CH 3 CH 2 OH -117,3 78,5 0,789 n-propil alkol CH 3 CH 2 CH 2 OH -126,5 97,4 0,803 n-butilalkol n- pentil(amil)alko l n-hekzilalkol n-heptilalkol CH 3 (CH 2 ) 2 CH 2 O H CH 3 (CH 2 ) 3 CH 2 O H CH 3 (CH 2 ) 4 CH 2 O H CH 3 (CH 2 ) 5 CH 2 O H -89, ,810-78, ,817-46, ,814-34, ,822 16

23 n-oktilalkol n-dekilalkol CH 3 (CH 2 ) 6 CH 2 O H CH 3 (CH 2 ) 8 CH 2 O H -16,7 194,5 0, ,829 İzopropilalkol CH 3 CHOHCH 3-89,5 82,4 0,784 İzobütil alkol (CH 3 ) 2 CHCH 2 OH ,9 0,802 Benzil alkol C 6 H 5 CH 2 OH -15,3 205,4 1,046 Siklohekzanol Siklo-C 6 H 11 OH 25,1 161,1 0,962 Tablo.1.1: Bazı alkollerin fiziksel özellikleri 1.7. Alkollerin Kimyasal Özellikleri Alkollerin kimyasal özelliklerinde OH grubu etkilidir. Kimyasal değişimler bu grup üzerinde olur. Alkollerin kimyasal özellikleri yapılarından doğar.hepsinde C-O-H grubu bulunur.ayrıca C-O-H grubunun karbonuna birincil alkollerde 2 tane, ikincil alkollerde 1 tane H bağlıdır.reaksiyonlar bu bağlardaki değişimlere göre sınıflandırılır Yanma Tepkimeleri Alkoller yandığı zaman CO 2 ve H 2 O oluşur. 3n C n H 2n+2 O + O 2 2 n CO 2 + (n+1) H 2 O C 3 H 7 OH + 9/2 O 2 3 CO H 2 O Örnek: 37 gram n-butil alkolün (C 4 H 9 OH) artansız yakılması sonucu oluşan CO 2 gazı N.Ş.A da kaç litre hacim kaplar? (H:1, C:12, O:16 ) Çözüm: Önce butil alkolün mol sayısı bulunur. M A = = 74 g/mol Butil alkolün mol kütlesi 74 gr/mol olduğuna göre m n = n M A 37 = 74 17

24 n = 0, 5 mol Reaksiyon denklemini yazarak denkleştirirsek C 4 H 9 OH +6O 2 4 CO 2 + 5H 2 O 1mol C 4 H 9 OH den 4.22,4 lt CO 2 gazı elde edilirse 0,5 mol X lt CO 2 elde edilir. 0,5 4 22,4 x = x = 44,8l CO2 gazı oluşur O H Bağının Koptuğu Tepkimeler Alkol ile organik asitler derişik H 2 SO 4 lü ortamda esterleri meydana getirir. Bu tepkimede alkolün hidrojeniyle asidin hidroksili birleşerek su oluşturur. O O R C OH + H O R R C O R + H 2 O Asit Alkol Ester Alkoller asit özelliği taşıdığından alkali metallerle tepkimeye girerek tuz oluştururlar. Bu tuzlara alkoksit veya alkolat denir. Alkolatların sudaki çözeltisi kuvvetli baz özelliği gösterir. Bu tepkimede hidrojen gazı açığa çıkar. R OH + Na R O - Na + + ½ H 2 alkol alkolat CH 3 OH + Na CH 3 O - Na + + ½ H 2 metil alkol sodyum metilat Örnek: 12 gram n-propil alkolün yeteri kadar sodyum ile tepkimeye girmesinden N.Ş.A da kaç lt H 2 gazı oluşur? ( H:1, C:12, O:16 ) Çözüm: Önce n-propil alkolün (C 3 H 7 OH) mol kütlesini hesaplayalım. M A = = 60 gr/mol 12 gram n-propil alkolün mol sayısı bulunur. 18

25 m 12 n = = = 0,2 mol bulunur. M 60 A Reaksiyon denklemi yazılarak denkleştirilirse, C 3 H 7 -OH + Na C 3 H 7 -ONa + ½ H 2 gazı 1 mol n- propil alkolden 0,5.22,4 lt H 2 gazı oluşursa 0,2 mol n-propil alkolden x lt H 2 X = 0,2.0,5.22,4 1 = 2,24 lt H 2 gazı oluşur. Alkollerdeki hidrojen atomu pozitif yüklü gruplarla yer değişir. Örneğin açil grubu (R CO) + pozitif yüklü bir gruptur. Etkin açil grubu verici asit klorürler ve asit anhidritler alkollerin hidrojenleri ile yer değiştirirler. C 2 H 5 OH + C 6 H 5 COCl O C 2 H 5 O C C 6 H 5 + HCl Etil alkol Benzil klorür Etil benzoat (ester) CH 3 OH + (CH 3 CO) 2 O O CH 3 C O CH 3 + CH 3 COOH Asetanhidrit Metil asetat Asetik asit Alkollerin OH grupları ile etkin reaktiflerle (tiyonil klorür, SOCl 2 ; fosfor penta klorür,pcl 5 ; fosfor tri iyodür, PI 3. v.b) tepkimeye girdiğinde atom veya atom grupları ile yer değiştirir. 19

26 CH 3 CH 2 CH 2 OH + SOCl 2 Propil alkol CH 3 CH 2 CH 2 Cl + SO 2 + HCl Propil klorür C O Bağının Koptuğu Tepkimeler Alkoller 170 C ta H 2 SO 4 ile tekimeye sokulursa, 1 mol alkolden 1 mol H 2 O ayrılır ve alken oluşur. H 2 SO 4 R CH 2 CH 2 OH R CH=CH 2 + H 2 O alkol 170 C alken C 2 H 5 CH 2 CH 2 OH H 2 SO 4 C 2 H 5 CH=CH 2 + H 2 O 170 C 1-büten 2 mol alkolden 140 C da H 2 SO 4 katalizörlüğünde 1 mol su çekilirse 1 mol eter oluşur. H 2 SO 4 2 ROH R O R + H 2 O 140 C Alkol Eter 2C 2 H 5 OH Etil alkol H 2 SO C C 2 H 5 O C 2 H 5 + H 2 O Dietil eter Halojen Asitler ile Tepkimeleri Alkoller halojen asitleri ile yer değiştirme tepkimesi vererek alkil halojenür oluştururlar. 20

27 der. H 2 SO 4 R OH + H X R X + H 2 O der.h 2 SO 4 CH 3 CH 2 CH 2 OH + H Cl CH 3 CH 2 CH 2 Cl + H 2 O 1-propanol n-propil klorür Yükseltgenme Reaksiyonları Alkoller asidik ortamda K 2 Cr 2 O 7 ve KMnO 4 ile, bazik ortamda ise KMnO 4 ile yükseltgenirler. Alkolün kaç basamak yükseltgeneceği, birincil, ikincil ya da üçüncül alkol olmasına bağlıdır. Birincil alkollerin bir basamak yükseltgenmesi ile aldehitler, aldehitlerin de yükseltgenmesi ile organik asitler elde edilir. 3CH 3 - CH 2 -CH 2 -OH + K 2 Cr 2 O 7 + 4H 2 SO 4 3CH 3 - CH 2 -CHO + K 2 SO 4 + Cr 2 (SO 4 ) 3 +7H 2 O 3CH 3 - CH 2 -CHO + K 2 Cr 2 O 7 +4H 2 SO 4 3CH 3 - CH 2 -COOH + K 2 SO 4 + Cr 2 (SO 4 ) 3 +4H 2 O Pratikte, gerekmedikçe bu uzun tepkimeler kullanılmaz. Sadece okun üzerine [O] konulması yeterlidir. H H OH [ O ] [ O] R CH OH R C=O R C=O birincil alkol aldehit organik asit 21

28 İkincil alkollerin yükseltgenmesi ile ketonlar elde edilir. OH O [ O ] R CH R R C R ikincil alkol keton OH O [ O ] CH 3 CH CH 3 CH 3 C CH 3 2-propanol propanon Üçüncül alkoller OH grubunun bağlı olduğu C atomu üzerinde H atomu olmadığından yükseltgenemezler. OH [ O ] CH 3 CH 2 C CH 2 CH 3 CH 3 3-metil 3-pentanol (Tersiyer alkol) Tepkime olmaz 1.8. Önemli Alkoller Metanol (Metil Alkol) CH 4 O kapalı formülüyle gösterilen metil alkolün molekül formülü aşağıdaki gibidir. Resim 1.2: Metil alkolün molekül modelleri 22

29 Metil alkol mono alkollerin ilk üyesidir. Çok zehirlidir. Alkollerin genel elde edilme yöntemleri ile elde edilebileceği gibi, endüstride odunun kuru kuruya damıtılmasıyla da elde edilir. Bu nedenle metanole odun ruhu da denir.odunun damıtılmasından elde edilen sıvı içerisinde metil alkol dışında, benzen,c 6 H 6; aseton,ch 3 COCH 3 ;asetik asit, CH 3 COOH ve başka organik bileşikler de bulunur.asetik asit, kireçle nötürleştirildikten sonra; metil alkol ham odun ruhundan ayrımsal damıtla ile ayrılır. Metil alkol, bugün teknikte karbonmonooksit ve hidrojen gazlarının 400 C ve 150 atm. basınç altında katalizör (ZnO + Cr2O3) yardımı ile tepkimeye sokulmasından elde edilir. CO + 2H 2 ZnO/Cr 2 O C, 150 atm. CH 3 OH Ayrıca metil halejenürlerin NaOH ile tepkimesinden de elde edilir. CH 3 Br + NaOH CH 3 OH + NaB Metanol üç aşamada yükseltgenir.önce sırayla formaldehite, formik asite ve karbondioksite yükseltgenir. CH 3 OH HCHO HCOOH CO 2 + H 2 O metil alkol formaldehit formik asit Metanol, teknikte; boya vernik ve cila için çözgen olarak kullanılır. Ayrıca formaldehit eldesinde ve benzine karıştırmada kullanılır Etanol(Etil alkol) C 2 H 5 OH İlave Etil alkol dünyada en çok üretilen alkoldür. İçki yapımında kullanılır. Etil alkolün genellikle %80 lik sulu çözeltisinden kolonya üretilir. İspirto %65-70 lik etil alkol çözeltisidir. İspirtonun içinde bir miktar metil alkol vardır. İspirtonun renkli olmasının nedeni zehirli olan metil alkol içermesindendir. Etil alkolün elde edilmesi Etil alkol, alkollerin genel elde ediliş yöntemleri ile elde edilir. Bunlardan başka, etil alkolün, en önemli elde ediliş yöntemi alkolik fermantasyondur.selüloz ve kağıt fabrikalarında ele geçen sülfat alkali çözeltisinden de alkol elde edilir.alkolik fermantasyonun uygulaması iki aşamada olur. Nişastalı maddeler: Patates, mısır, buğday, yulaf v.b. Şekerli maddeler: Şeker pancarı, şeker kamışı, meyveler ve melas (şeker fabrikalarında yan ürün olarak elde edilen ve %50-55 oranında şeker içeren madde) 23

30 Fermantasyon için maya fermentleri kullanılır. Bunlar bitkisel ve hayvansal organik bileşiklerdir. Fermentler, sulu ortamda organik bileşikleri küçük moleküllü bileşiklere parçalarlar.bu nedenle fermentlere biyolojik katalizörler denir. Nişastalı Maddelerden Alkol Eldesi:Bu maddeler önce iyice ezilerek Cda su buharı ile pişirilir ve hamur haline getirilir.hamur soğutulduktan sonra üzerine filizlenmiş arpa ezmesi ilave edilir.ezme içinde azotlu enzim madde bulunur.enzim nişastayı katalitik etki yaparak önce maltoza (C 12 H 22 O 11 ) ;daha sonra da glikoza (C 6 H 12 O 6 ) dönüştürür.glikoz, fermentlerin etkisiyle parçalanarak alkol ve karbon dioksiti oluşturur. fermantasyon C 6 H 12 O 6 2C 2 H 5 OH + 2CO 2 Şekerli Maddelerden (Melas) Alkol Eldesi: Melas önce tonluk demeir tanklarda sulandırılarak içinde bulunan Ca2+ çöktürülür. Fermentlerin etkinliğini arttırmak için ortama az miktarda sülfirik asit ve ayrıca bir ton melas için 2 kg amonyum sülfat ve 0,2 kg magnezyum sülfat eklenir. Hazırlanan bu karışıma mayşe adı verilir. Mayşe C a kadar ısıtılarak sterilize edilir ve soğutulur. Mayşeye katılacak olan maya önce bir tüpte üretilir, sonra mayşeye katılır.3-4 günlük bir zaman süresinde fermantasyon tamamlanır. Karışımın ayrımsal damıtılması ile %95-96 saflıkta azeotropik alkol elde edilir. Karpitten de etil alkol elde edilir. Karpitin suyla tepkimesinden çıkan asetilen gazına cıva bileşikleri ve sülfirirk asidin katalitik etkisi altında bir mol su katılarak asetaldehit elde edilir. Bunun da sıcakta nikel katalizörü yardımı ile indirgenmesinden etil alkol oluşur. CaC 2 + 2H 2 O C 2 H 2 + Ca(OH) 2 Asetilen C 2 H 2 + H 2 O HgSO 4 H 2 SO 4 CH 3 CHO astaldehit Ni CH 3 CHO + H 2 C 2 H 5 OH o C etil alkol 24

31 Etil Alkolün Özellikleri Resim 1.3: Etil alkolün molekül modeli Alkol denildiğinde genellikle etil alkol akla gelir. Renksiz, güzel kokulu k.n.78 C, d.n.-117,3 C ve yoğunluğu 0,789 g/cm3 olan bir sıvıdır. Suyla her oranda karışır.% 96 lık alkol azeotropik bir karışımdır. Bu nedenle etil alkol damıtılarak saflaştırılamaz. Saf alkole mutlak alkol denir. Azeotropik alkolün sönmemiş kireç ile geri soğutuculu bir kapta ısıtılması ile saf alkol elde edilir. Sönmemiş kireç alkolün içindeki suyu; CaO + H 2 O Ca(OH) 2 tepkimesi gereğince alır. Etil alkol, bazik ortamda iyot çözeltisi ile tepkimeye girerek, önce asetaldehite yükseltgenir ve daha sonra,tri iyot asetaldehitin parçalanmasıla da iyodoform meydana gelir. O CI 3 NaOH,I 2 NaOH, I 2 I NaOH C 2 H 5 OH CH 3 C H C O CHI 3 + HCOONa I İyodoform H 25

32 Tablo 1.2: Etil alkolün bazı özellikleri Etil Alkolün Kullanıldığı Yerler Etil alkol, kullanım alanı oldukça yaygın olan bir maddedir. Kolanya, esans, tentürdiyot üretiminde kullanıldığı gibi, mikrop kırıcı özelliği de vardır. Bunların yanı sıra, etil alkolün en yaygın kullanıldığı alan alkollü içkilerdir. Resim 1.6: Etil alkol ve metil alkolün karışımları 26

33 1- % 100 Etil alkol 2- % 40 Etil alkol içinde % 0,4 Metil alkol 3- % 5 Metil alkol, % 95 Etilalkol 4- % 100 Metil alkol Örnek 3: Kütlece %32 saflıkta 400 gr kalsiyum karbürden kaç gr etil alkol elde edilir? (H:1,C:12, O:16, Ca:40 gr/mol) Çözüm Alınan maddeyi mol cinsinden bulalım x = 128 gr CaC n = = 2 mol CaC 64 2 Reaksiyon denklemlerini yazarak etil alkol elde edersek CaC 2 + 2H 2 O C 2 H 2 + Ca(OH) 2 Asetilen C 2 H 2 + H 2 O HgSO 4 H 2 SO 4 CH 3 CHO asetaldehit Ni CH 3 CHO + H 2 C 2 H 5 OH C etil alkol CaC H 2 O + H 2 C 2 H 5 OH + Ca(OH) 2 Denkleme göre oluşan etil alkolün mol sayısı harcanan karpitin mol sayısına eşittir.2 mol CaC 2 harcandığından 2 mol etil alkol elde edilir. Etil alkolün mol kütlesi 46 gr/mol olduğuna göre kütlesi 2x46= 92 gr olarak bulunur. Örnek 40 gr glikoz örneğinin fermantasyonundan 13,8 gr etil alkol elde ediliyor. Glikoz örneğinin kütlece saflık yüzdesi nedir? (C:12, H:1, O:16 ) 27

34 Çözüm: Etil alkolün mol ağırlığı 46 gr olduğuna göre, 13,8 n = = 0,3 mol C 2 H 5 OH 46 zimas C 6 H 12 O 6 2C 2 H 5 OH + 2 CO 2 1 mol 2 mol 0,15x180 = 27 gr glikoz X 0,3 mol X = 0,3/2 =0,15 mol glikoz. 0,15x180 = 27 gr glikoz 40 gr örnekte 27 gr glikoz 100 gr örnekte X gr X = = % 67,5 saf glikoz Poli Alkoller Polialkol, molekülünde farklı C atomlarında birden fazla OH grubu bulunduran alkoldür. Moleküllerinde hidroksil grubu fazla olduğundan suda kolay çözünürler. Tatlıdırlar. Kaynama noktaları mono alkollere göre çok yüksektir. Polialkoller birkaç sınıfta incelenebilirler; Dioller: Molekülünde iki hidroksil grubu bulunduran alkollerdir. İlk üyesi glikoldür. Ticari olarak etilenden elde edilir. O OH OH (Ag o ) (H 2 O,H + ) I I CH 2 CH 2 + ½ O 2 (hava) CH 2 CH 2 CH 2 CH C Etilen glikol (Etan-1,2-diol) Donma noktası -115 C, kaynama noktası ise 197 C dir. Otomobil radyatörlerinde antifiriz olarak, hidrolik fren sıvısı ve plastiklerin sentezinde kullanılır. Propilen glikol ve endüstriyel öneme sahip diollerdir. 28

35 OH OH OH OH I I I I CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 CH 2 CH 2 Propilen glikol (Propan-1,2-diol) Trimetilen glikol (Propan-1,3-diol) Trioller: En önemli triol, gliserol dür. Bitkisel ve hayvansal yağlarda bulunur. Sabun fabrikalarında yan ürün olarak elde edilir. R COO CH 2 CH 2 OH I R COO CH + 3NaOH 3R COO - :Na + + CH OH I I R COO CH 2 CH 2 OH Yağ Sabun Gliserin I Gliserin, şurup kıvamında, renksiz tatlı bir sıvıdır.290 C da kaynar ve -17 C da donar.!,265 g/cm3 yoğunluğunda olup metanol, etanol ve suda her oranda çözünür. Benzen ve eterde çözünmez. Gliserin alkolerin genel özelliklerini gösterir. Glikolden daha kolay esterleşir. Dumanlı nitrik asit ve derişik sülfirik asit karışımı ile tepkimeye sokulursa Trinitro Gliserin meydana gelir. CH 2 OH CH 2 O NO 2 I H 2 SO 4 I CH OH + 3HO NO 2 CH O NO 2 + 3H 2 O I I CH 2 OH CH 2 O NO 2 Trinitro gliserin ( T.N.G) Kısaca nitro gliserinde 45 C sıcaklığın üzerinde patlar. Çok tehlikelidir. Nitro gliserin, kieselgur adı verilen ve diatome kalıntısı olan ince gözenekli kuma emdirildiğinde dinamit elde edilir. Gliserin; plastik, kozmetik, merhem, antifiriz, matbaa mürekkebi, sulu boya, dinamit yapımı gibi amaçlarla kullanılır. 29

36 UYGULAMA UYGULAMA FAALİYETİ FAALİYETİ İşlem Basamakları 250 ml lik dibi düz balon alınız. Öneriler İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Çalışma ortamınızı hazırlayınız. Kullanacağınız malzemeleri önce çeşme suyu sonra saf su ile temizleyip kurumasını sağlayınız. Düz balonun içine 100 ml glikoz çözeltisi koyunuz. % 25 likglikozun hacmini mezürle ölçünüz Glikoz üzerine 0,5 gr bira mayası koyunuz. Dikkatli çalışınız. 30

37 Cam çubuk takılmış mantarı balona sıkıca takınız. Cam çubuğu takarken kırılmamasına özen gösteriniz. Cam çubuğa göre uygun mantar seçiniz. Cam çubuğun dışarıda kalan ucunu baryum hidroksit bulunan deney tüpüne daldırınız. Cam çubuğun dışarıda kalan kısmını tüpteki çözeltinin yarısına gelecek şekilde ayarlayınız. Bu işlemi 30 o C ta ortamda yapınız. Deney tüpündeki çözeltinin rengine bakarak gözlem yapınız. Bulanmayı gözlemleyiniz. Belli aralıklarla Ba(OH) 2 çözeltisinin değişimini gözlemleyiniz. Tam bulanma için 2-3 saat bekleyiniz. 31

38 Bir gün sonra damıtma düzeneğini kurunuz. Damıtma düzeneği için uygun ortam seçiniz. Damıtma düzeneğinde parçaların eklenen kısımlarını vazelinleyiniz. Damıtma düzeneği için kullanılacak parçaların temiz ve sağlam olmasına dikkat ediniz. Soğuk su girişinin soğutucunun altından bağlanmasına dikkat ediniz. Beki yakarak damıtma balonundaki karışımı ısıtınız. Soğutucunun ucunu erlenin ağzına gelecek şekilde ayarlayınız. Isıtma işlemini kısık mavi alevle yapınız. 78 o C deki sıcaklığa kadar ısıtınız. Termometredeki sıcaklığı kontrol ediniz. 78 o C sıcaklığı geçmeyiniz. 32

39 Destilatı toplayınız. Topladığınız destilatı bek alevine yaklaştırmamaya özen gösteriniz. Malzemeleri temizleyip yerlerine koyunuz. Kullandığınız tüm malzemeleri önce çeşme suyunda sonra saf su ile yıkayarak kuruduktan sonra yerlerine kaldırınız. Sonuçları rapor ediniz. Sonuçlarınızı saklayınız. 33

40 ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME İlk 6 soru için uygun seçeneği seçiniz, diğer sorular için doğru veya yanlış seçeneği kullanarak işaretleyiniz. 1. R-CH 2 -OH şeklindeki bir alkol, I: Hidrojen bağı içerir. II: Suda iyi çözünür. III: Sulu çözeltisi elektrik akımını iletir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III 2. Birbirinden farklı alkil grupları içeren bir tersiyer alkolün karbon atomu sayısı en az kaç olur? A) 7 B) 8 C) 6 D) ,2 gr etil alkolün yeterli miktarda Na ile tepkimesinden açığa çıkan H 2 gazı N.Ş.A da kaç litre gelir? (O:16, C:12; H:1) A) 1,12 B) 2,24 C) 3,36 D) 4,48 4. İzobutil alkolün 0,4 molü yakıldığında kaç gr O 2 harcanır? ( O:16 gr/mol) A) 32 B) 16 C) 57,6 D) 76,8 5. Birincil alkollerin bir derece yükseltgenmesi ile aşağıdakilerden hangisi oluşur? A) İkincil alkol B) Aldehit C) Keton D) Eter 6. H CH 3 C CH 2 OH CH 3 bileşiği için, I: Sekonder butil alkoldür. II: 2- metil 1- propanol olarak adlandırılır. III: İzobutil alkol olarak isimlendirilir. Yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III 34

41 7. Sekonder alkoller iki kademe yükseltgenebilirler. A) Doğru( ) B) Yanlış( ) 8. Alkoller baz olmadıklarından asitlerle nötrleşme tepkimesini vermezler. A) Doğru( ) B) Yanlış( ) 9. Alkollerde karbon sayısı arttıkça kaynama noktası artar. A) Doğru( ) B) Yanlış( ) 10. Alkollerin molekül kütlesi arttıkça sudaki çözünürlükleri artar. A) Doğru( ) B) yanlış( ) DEĞERLENDİRME Sorulara verdiğiniz cevaplar ile cevap anahtarınızı karşılaştırınız, cevaplarınız doğru ise uygulamalı teste geçiniz. Yanlış cevap verdiyseniz öğrenme faaliyetinin ilgili bölümüne dönerek konuyu tekrar ediniz. 35

42 PERFORMANS PERFORMANS TESTİ TESTİ Etil alkolün eldesini gösteren uygulama faaliyetini yaparak, raporunuzu yazınız. İşlemlerden sonra aşağıdaki kontrol listesini doldurunuz. Cevabı hayır olan soruları öğretmeninize danışınız. Gerekli malzemeler; 1. Düz balon 5. Isıtma düzeneği 9.Damıtma düzeneği 2. Delikli mantar tıpa 6. Mezür 3. Deney tüpü 7. Termometre 4. Cam boru 8. Kıskaç 1 İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? 2 Kullanacağınız malzemeleri temizlediniz mi? lik düz balon aldınız mı? 4 Balona 100 ml glikoz çözeltisi koydunuz mu? 5 İçine 0,5 gr bira mayası kattınız mı? 6 Cam çubuk takılmış bir mantarı balona sıkıca taktınız mı? Cam çubuğun dışarıda kalan ucunu baryum hidroksit çözeltisi 7 bulunan deney tüpüne daldırdınız mı? 8 Deney için 3 saat beklediniz mi? 9 Baryum hidroksit çözeltisinin bulandığını gözlemlediniz mi? 10 Damıtma düzeneğini kurdunuz mu? 11 Beki yaktınız mı? 12 Termometrede kaynama sıcaklığını kontrol ettiniz mi? 13 Destilatı topladınız mı? 14 Malzemeleri temizleyip yerine kaldırdınız mı? 15 Sonuçları rapor ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız. Kendinizi yeterli görüyorsanız diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. Yetersiz olduğunuzu düşünüyorsanız öğretmeninize danışınız. 36

43 ÖĞRENME FAALİYETİ 2 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-2 Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak eterlerde peroksitleri belirleyebilecek bilgi, beceri ve deneyime sahip olacaksınız. ARAŞTIRMA Ameliyatlarda hastaları bayıltmak için hangi maddelerin kullanıldığını araştırınız 2.1. Eterlerin Genel Yapıları 2. ETERLER Eterleri, su molekülündeki 2 hidrojen atomunun,2 alkil (R) grubu ile yer değiştirmesinden oluşan bileşikler olarak düşünülebilir. Eter molekülündeki alkil grupları birbirinin aynı ise basit (simetrik) eter, farklı ise karışık (asimetrik) eter adı verilir. Eterlere, bir kez alkillenmiş alkol ya da iki kez alkillenmiş su türevleri olarakta bilinir. Resim 2.1: Dimetil eter molekülünün yapısı H O H R O R R 1 O R 2 su basit eter karışık eter Genel formülleri C n H 2n+2 O dur Aynı sayıda karbon atomu içeren bir mono alkol ile bir eter molekülü birbirinin izomeridir. Bu nedenle alkol ve eterlerin genel formülleri aynıdır. 37

44 2.2. Eterlerin Adlandırılması Genel olarak simetrik eterler dialkil eter asimetrik eterler de alkil-alkil eter olarak adlandırılırlar. CH 3 O CH 3 C 2 H 5 O C 2 H 5 CH 3 O C 3 H 7 dimetil eter dietil eter metil propil eter (basit eter) (basit eter) (karışık eter) CH 3 CH 3 O CH CH 3 CH 2 =CH O CH=CH 2 CH 3 O C 6 H 5 metil izopropil eter divinil eter metil fenil eter Cenevre kurallarına göre adlandırmada, daha fazla sayıda C atomu taşıyan alkil grubu ana zincir olarak kabul edilir. Diğer alkil grubu O atomuyla birlikte alkoksi şeklinde adlandırılır. CH 3 O CH 3 C 2 H 5 O C 2 H 5 CH 3 O C 2 H 5 metoksimetan etoksietan metoksietan Halkalı yapıya sahip ticari yönden önemli pek çok eter bulunmaktadır. Bunlardan iki si aşağıdaki gibidir. CH 2 CH 2 CH 2 I I CH 2 CH 2 CH 2 CH 2 I I O CH 2 CH 2 Tetrametilen oksit Tetrahidro furon O Pentametilen oksit Tetrahidro piran 38

45 2.3. Eterlerde İzomeri Kapalı formülleri aynı açık formülleri farklı olan eterlere izomer eterler denir. C 2 H 5 O C 2 H 5 CH 3 O C 3 H 7 CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 OH dietil eter metil propil eter n-butil alkol bileşikleri birbirinin izomeridir. Aynı sayıda karbon atomu içeren bir mono alkol ile eter molekülü birbirinin izomeridir. Bu nedenle alkol ve eterlerin kapalı formülleri aynıdır. Metil propil eter bileşiğinin kapalı formülü C 4 H 10 O dur. Bu formüle uyan alkollerde vardır. OH C 4 H 9 OH CH 3 CH 2 CH CH 3 1-bütanol 2-bütanol 2.4. Eterlerin Eldesi Alkollerden Eter Eldesi Eterlerin eldesinde, asit katalizli ya da baz katalizli tepkimelerden yararlanılır. Asit katalizli olarak genellikle H 2 SO 4 kullanılır. H 2 SO 4 R OH + HO R R O R + H 2 O 140 o C alkol alkol eter Teknikte, bu yöntemle elde edilen dietil etere, eter sülfirik adı verilir. H 2 SO 4 2C 2 H 5 OH C 2 H 5 O C 2 H 5 + H 2 O 39

46 etil alkol Örnek 140 C dietil eter Mol kütlesi 102 gr olan eter, hangi alkolün 2 molünden 1 mol su çekilmesiyle oluşur? ( O: 16, C:12, H:1) Çözüm H 2 SO 4 2R OH R O R + H 2 O C 102 gr 18 gr Kütlenin korunumu yasasına göre; 2R-OH = R-OH = 120 R-OH = 60 bulunur. C n H 2n+1 OH = 60 12n + 2n = 60 n = 3 bulunur. Alkolün formülüde C 3 H 7 OH olur Williamson Senteziyle Baz katalizli tepkime ile eter eldeline Williamson Sentezi denir. Karışık eter elde edilmesinde bu yöntem kullanılır. Bu yöntemde sodyum alkolat ile alkil halejenür tepkimeye sokulur. R 1 O - Na + + R 2 X R 1 O R 2 + NaX alkolat alkil halejenür eter C 2 H 5 O - Na + + CH 3 Br C 2 H 5 O CH 3 + NaBr sodyum etilat metil bromür etil metil eter 40

47 Örnek Williamson sentezi ile a- etil propil eter b- butil metil eter elde ediliş tepkimelerinin denklemlerini yazınız. Çözüm R 1 O - Na + + R 2 X R 1 O R 2 + NaX ( Williamson sentezi) a- C H O - Na + + C H Br C 2 H 5 O C 3 H 7 + NaBr etil propil eter - + b- C 4 H 9 O Na + CH3 Br C4H 9 O CH 3 + NaBr 2.5. Eterlerin Fiziksel Özellikleri butil metil eter Eterler polar özelliğe sahiptirler. İyi birer organik çözücüdürler. Kaynama noktaları, aynı karbon sayılı alkollerden küçüktür. Örneğin etil alkol 78 C sıcaklıkta kaynadığı halde dimetil eter -24 C da kaynar. Sudaki çözünürlükleri alkollere oranla çok azdır.bir başka örnekte 1- bütanol ile dietil eter için verebiliriz. CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 OH C 2 H 5 O C 2 H 5 1- bütanol dietil eter kaynama noktası 118 C kaynama noktası 35 C CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 CH 2 CH 2 OH C 3 H 7 O C 3 H 7 1-hekzanol dipropil eter kaynama noktası 158 C kaynama noktası 91 C 41

48 Adı Formülü e.n.( C) k.n.( C) Yoğ.(20 C) Metil eter CH 3 OCH 3-138,5-23 0,661 Etil eter CH 3 CH 2 OCH 2 CH 3-116,2 34,5 0,714 Di-propil eter (CH 3 CH 2 CH 2 ) 2 O ,736 İzopropil alkol (CH 3 ) 2 CHOCH(CH 3 ) ,735 Metil etil eter CH 3 OCH 2 CH 3-10,8 0,697 Vinil eter H 2 C=CHOCH=CH Fenil eter C 6 H 5 OC 6 H ,075 Tablo 2.1: Bazı eterlerin önemli özellikleri 2.6. Eterlerin Kimyasal Özellikleri Eterlerin C O kolay kopmadığından, alkollere göre kimyasal tepkimelere karşı ilgileri daha azdır. Na ile tepkime vermezler, ancak derişik HI ve HBr asitleri ile tepkime verebilirler. R O R + O 2 CO 2 + H 2 O eter C n H 2n+2 O + eter 3 n +1 2 O 2 nco 2 + n+1 H 2 O CH 3 O CH 3 + 3O 2 2CO 2 + 3H 2 O dimetil eter 42

49 Eterler, suda çözünmedikleri halde sülfirik asit ve hidro iyodik asit gibi asitlerde çözünürleri.... R O R + H 2 SO 4 R O + R - + HSO 4 I H Dialkil oksonyum Katyonu Eterler, halejenür asitleri ile geri soğutucu altında kaynatılılırsa alkolere ve alkil halejenürlere parçalanırlar. C 2 H 5 O C 2 H 5 + HI C 2 H 5 OH + C 2 H 5 I Etil alkol Etil iyodür Ortamda halejenür asidi fazla ise alkol de, alkil halejenüre dönüşür. C 2 H 5 O C 2 H 5 + HI C 2 H 5 I + H 2 O Bu tepkimeler, hidroiyodik asit ile hızlı, hidrobromik asit ile yavaş olur. Hidroklorikasit ile olmaz. Grinard bileşiğinin hazırlanmasında kullanılan eterler mağnezyum iyonu ile aşağıdaki kompleks bileşiğini oluşturur. C 2 H 5 O C 2 H 5 R X + Mg + 2C 2 H 5 O C 2 H 5 R Mg X C 2 H 5 O C 2 H 5 Kompleks bileşik 43

50 2.7. Dietil Eter Resim.2.1: Dietil eterin molekül modeli Eter denildiğinde, genellikle dietil eter anlaşılır. Bu bileşik çok eskiden beri bilinir ilk kez 1842 yılında tıta anestezi (bayıltıcı) olarak kullanılmıştır. Kolay buharlaşan bir maddedir ( K.N.35 C) Renksiz, kendine özgü bir kokusu olan, akıcı bir sıvıdır. Çok uçucudur. Yanıcıdır. Solunum yoluyla alındığında bayıltıcı etkisi vardır. Halk arasında Lokman Ruhu olarak bilinir. Laboratuarlarda çözücü olarak ve grignard bileşiği hazırlamada kullanılır. Dietil eter, etil alkolden H 2 SO 4 katalizörlüğünde su çekilmesi ile elde edilir. 2C 2 H 5. OH Örnek H 2 SO 4 C 2 H 5 O C 2 H 5 + H 2 O 140 C dietil eter Glikol ile dimetil eter karışımının 1 molü Na metali ile tepkimeye girerek 0,4 mol H 2 gazı çıkarmaktadır. Buna göre, karışımdaki dietil eterin mol yüzdesi kaçtır? Çözüm CH 2 OH CH 2 ONa + 2Na + H 2 CH 2 OH CH 2 ONa Tepkimede H 2 gazı çıkaran yalnızca glikoldur.0,4 mol H 2 çıkaran glikol 0,4 moldür. Buna göre, karışımdaki dimetil eter 1-0,4 = 0,6 moldür 1 mol karışımdaki 0,6 mol dimetil eterin mol yüzdesi % 60 dır. 44

51 2.8. Eterlerde Peroksitlerin Giderilmesi Eterler, halejenür asitlerin kaynatılarak parçalanması ile oluşan hidroiyodik asit ile hızlı, hidrobromik asit ile yavaş olan tepkimeler, uzun süre (birkaç yıl hava ile temasta kalan eterler organik peroksitleri oluşturur) sonra peroksitli eterleri meydana getirir. Parlayıcı özelliğe sahip peroksitli eterleri kullanmak tehlikelidir. OH OH ( O ) I I C 2 H 5 O C 2 H 5 CH 3 CH O O CH CH 2 Hidroksi etil peroksit Uzun süre havayla temasta kalan eterler, peroksitlerinden demir-2sülfat ve sodyum bisülfit gibi indirgen maddelerle temizlenebilirler. Sodyum bisülfiten oluşan kükürt dioksit gazı sodyum hidroksit çözeltisi ile çalkalanırsa, eterden uzaklaştırılır. Sonra karışım damıtılarak eter saflaştırılır. 45

52 UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları Bir deney tüpüne 10 ml saf su alınız. Öneriler İş önlüğünüzü giyerek çalışma masanızı düzenleyiniz. Çalışma ortamınızı hazırlayınız. Kullanacağınız malzemeleri önce çeşme suyu sonra saf su ile temizleyip kurumasını sağlayınız. Üzerine % 10 luk potasyum iyodürden 1 ml ekleyiniz. Üzerine 2 damla sülfirik asit ekleyerek asitlendiriniz. Sülfürik asiti dikkatli ekleyiniz. Üstünüze asit döküldüyse bol su ile yıkayınız. 46

53 Karışıma peroksit bakılacak eteri koyarak çalkalayınız. Kullanacağınız eteri solumayınız. Üzerine nişasta çözeltisini ekleyiniz. Nişasta çözeltisini ayrı bir kapta hazırlayınız. Karıştırma işlemini dikkatli yapınız. Renk değişimini gözlemleyiniz. Değişimi gözlemlediniz mi? 47

54 Malzemeleri temizleyip yerine kaldırınız. Sonuçları rapor ediniz. Kullandığınız malzemelerin kurumasını sağladıktan sonra kaldırınız. Raporunuzda amacınızı, işlem basamaklarınızı ve sonucunuzu içeren bir rapor hazırlayınız. 48

55 ÖLÇME ÖLÇME VE VE DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME Aşağıdaki ilk 5 soru için uygun seçeneği işaretleyiniz. Diğer sorularda boşluk olan yerleri doldurunuz. 1. Birbirinin yapı izomeri olan alkol ve eter için, I: Aynı koşullarda alkol, suda daha çok çözünür. II: Aynı ortamda alkolün kaynama noktası daha yüksektir. III: Aynı sıcaklıkta eter daha uçucu bir maddedir. Yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I, II ve III 2. Aşağıdaki bileşiklerden hangisi etil propil eterin izomeri değildir? A) Pentil alkol B) 2- pentanol C) 1,3-pentadiol D) İzopentil alkol gr etil alkol ve dimetil eter karışımı Na ile reaksiyona sokuluyor. Reaksiyondan sonra 0,4 mol H 2 gazı açığa çıkıyor. Buna göre karışımdaki dimetil eterin kütlece yüzdesi kaçtır? (C:12, H: 1, O: 16 gr/mol) A) 8 B) 12 C) 14 D) R 1 CH 2 Br + R 2 ONa X + NaBr Tepkimesindeki X bileşiği 4 karbon atomu içerdiğine göre, I: Bileşiğin adı metil propil eterdir. II: Bütanol ile izomerdir. III: R 1 alkili CH 3 - ise R 2 alkili C 2 H 5 - tir. Yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I, II ve III D) II ve III 5. Kapalı formülleri aynı açık formülleri farklı olan bileşikler birbirinin.dir. 6. Eterlerin kaynama noktası alkollere göre daha.. 7. Eter molekülündeki alkil grupları birbirinin aynı ise...farklı ise eter adı verilir. DEĞERLENDİRME Sorulara verdiğiniz cevaplar ile cevap anahtarınızı karşılaştırınız, cevaplarınız doğru ise uygulamalı teste geçiniz. Yanlış cevap verdiyseniz öğrenme faaliyetinin ilgili bölümüne dönerek konuyu tekrar ediniz. 49

56 PERFORMANS PERFORMANS TESTİ TESTİ Eterlerde peroksitleri belirleyecek uygulama faaliyetini yaparak, raporunuzu yazınız. İşlemlerden sonra aşağıdaki kontrol listesini doldurunuz. Cevabı hayır olan soruları öğretmeninize danışınız. Gerekli malzemeler; 1. Beher 5. Piset 2. Deney tüpü 6. Tüplük 3. Mezür 7. Saf su 4. Pipet Evet Hayır 1 İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? 2 Kullanacağınız malzemeleri temizlediniz mi? 3 Bir deney tüpüne 10 ml saf su koydunuz mu? 4 Üzerine %10 luk potasyum iyodürden 1 ml eklediniz mi? 5 Üzerine 2 damla sülfürik asit ekleyerek asitlendirdiniz mi? 6 Karışıma peroksit bakılacak eteri koyarak çalkaladınız mı? ml nişasta çözeltisini hazırladınız mı? 8 Üzerine nişasta çözeltisi eklediniz mi? 9 Renk değişimini gözlemlediniz mi? 10 Malzemeleri temizleyip yerine kaldırdınız mı? Sonuçları rapor ettiniz mi? 11 DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız. Kendinizi yeterli görüyorsanız diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. Yetersiz olduğunuzu düşünüyorsanız öğretmeninize danışınız. 50

57 MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki sorularda uygun seçeneği işaretleyiniz. 1. I: R CH 2 OH II: R CH OH I R R III : R CH OH R Yukarıdaki bileşiklerden hangileri Na metali ile tepkimeye girerek H 2 gazı açığa çıkarır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I, II ve III 2. CH 3 CH 3 CH CH 2 OH bileşiği için, I: İzobutil alkoldür. II: İki basamak yükseltgenebilir. III: Kapalı formülü C 4 H 10 O dur. yargılarından hangileri doğrudur. A) Yalnız I B) Yalnız II C) I,II ve III D) I ve III 3. Bir değerlikli alkol için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır? A) Bir defa yükseltgendiklerinde aldehitleri oluştururlar B) Yanma ürünleri CO 2 ve H 2 O dur. C) İki molekülünden 1 molekül su çekilerek aklenleri oluştururlar. D) Aynı karbon sayılı eterler ile izomerlerdir metil 2-propanol bileşiği için; I: Yükseltgenemez. II: Sekonder alkoldür III: Mono alkoldür. Yargılarından hangileri doğrudur. A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III 51

58 5. Kütlece % 10 luk 46 gram etil alkolden elde edilen etilen gazını doymuş hale getirmek için, N.Ş.A da kaç lt H 2 gazı gerekir? (C. 12, H: 1, O:16 gr/mol) A) 5,6 B) 1,12 C) 2,24 D) 4,48 6. Bir karbon atomuna 2 tane metil, 1 tane propil, 1 tane hidroksil grubu bağlandığında oluşan alkolün IUPAC sistemine göre adı nedir? A) 2-pentanol B) 2-metil -2- pentanol C) 2-propil 2-propanol D) 2,2-dimetil 1-propanol 7. 0,4 mol mono alkolden 0,2 mol H 2 O çekilerek 20,4 gr eter elde ediliyor. Buna göre, alkolün mol kütlesi kaç gr/mol dür? ( H: 1, C:12, O:16 gr/mol) A) 23 B) 46 C) 60 D) Aşağıdakilerden hangisi tersiyer ( üçüncül) alkoldür? A) Etil alkol B) 2- metil 2-bütanol C).İzobutil alkol D) 3- metil 2- pentanol 9. I :Metil propil eter II: Dimetil eter III: 2-metil-2-propanol Yukardakilerden hangisi ya da hangileri 2-bütanolün izomeridir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III 10. İki alkol molekülü arasından bir su molekülü çekilmesi ile eterler oluşur. Molekül ağırlığı 46 gr olan bir eter elde etmek için hangi alkol seçilmelidir? (O:16, C:12, H:1 gr/mol) A) Propanol B) Etil alkol C) 2- bütanol D) Metil alkol DEĞERLENDİRME Sorulara verdiğiniz cevaplar ile cevap anahtarınızı karşılaştırınız, cevaplarınız doğru ise uygulamalı teste geçiniz. Yanlış cevap verdiyseniz öğrenme faaliyetinin ilgili bölümüne dönerek konuyu tekrar ediniz. 52

59 PERFORMANS TESTİ Etil alkolün elde edilmesini gösteren uygulama faaliyetini yaparak, raporunuzu yazınız. İşlemlerden sonra aşağıdaki kontrol listesini doldurunuz. Cevabı hayır olan soruları öğretmeninize danışınız. Gerekli malzemeler; 1. Beher 5. Kronometre 2. Spatül 6. Mezür 3. Piset 7. Pipet 4. Balon joje 8. Damıtma düzeneği Evet Hayır 1 İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? 2 Kullanacağınız malzemeleri temizlediniz mi? lik düz balon aldınız mı? ml lik glikoz çözeltisi hazırladınız mı? 5 Düz balona glikoz çözeltisi koydunuz mu? 6 Üzerine 0,5 gram bira mayası eklediniz mi? 7 Cam çubuk takılmış mantarı balona sıkıca takınız mı? 8 Deney tüpüne baryum hidroksit çözeltisi koydunuz mu? 9 Cam çubuğun dışarıda kalan ucunu baryum hidroksit bulunan deney tüpüne daldırdınız mı? 10 Deney başladıktan sonra 3 saat gözlemlediniz mi? 11 Baryum hidroksitin bulandığını gördünüz mü? 12 Damıtma düzeneğini kurup çözeltiyi damıtarak alkol elde ettiniz mi? 14 Malzemeleri temizleyip yerine kaldırdınız mı? 15 Sonuçları rapor ettiniz mi? DEĞERLENDİRME Bu faaliyet sırasında bilgi konularında veya uygulamalı iş parçalarında anlamadığınız veya beceri kazanamadığınız konuları tekrar ediniz. Konuları arkadaşlarınızla tartışınız. Kendinizi yeterli görüyorsanız diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. Yetersiz olduğunuzu düşünüyorsanız öğretmeninize danışınız 53

ALKOLLER ve ETERLER. Kimya Ders Notu

ALKOLLER ve ETERLER. Kimya Ders Notu ALKOLLER ve ETERLER Kimya Ders Notu ALKOLLER Alkan bileşiklerindeki karbon zincirinde H atomlarından biri yerine -OH grubunun geçmesi sonucu oluşan organik bileşiklere alkol adı verilir. * Genel formülleri

Detaylı

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I FNKSİYNLU GANİK BİLEŞİKLE rganik bileşiklerde, bileşiğin temel kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirleyen ve formülleri yazıldığında tanınmalarını sağlayan atom gruplarına fonksiyonel gruplar denir.

Detaylı

veya Monoalkoller OH grubunun bağlı olduğu C atomunun komşu C atomlarına bağlı olarak primer, sekonder ve tersiyer olmak üzere sınıflandırılabilirler:

veya Monoalkoller OH grubunun bağlı olduğu C atomunun komşu C atomlarına bağlı olarak primer, sekonder ve tersiyer olmak üzere sınıflandırılabilirler: ALKLLE Genel formülleri: n 2n+2 ( n 2n+1 = ) Fonksiyonel grupları: Alkollerin sistematik adlandırmasında en uzun zincirdeki atomuna göre alkan adının sonuna ol eki getirilir. Yapısında 1 tane grubu bulunduran

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI SORU 1.) 1 büten ve 2 büten için cis ve trans izomeri yazmak mümkün müdür? SORU 2.) Aşağıda verilen bileşikleri IUPAC metoduna göre adlandırınız. A) CH2 = C = CH CH3 B) CH3 CH

Detaylı

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR ALKANLAR Hidrokarbon zincirinde C atomları birbirine tek bağ ile bağlanmışlardır ve tüm bağları sigma bağıdır. Moleküllerindeki C atomları

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ ALKOLLER VE ETERLER

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ ALKOLLER VE ETERLER T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KİMYA TEKNOLOJİSİ ALKOLLER VE ETERLER Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1 İDROKARBONLAR Yalnızca karbon (C) ve hidrojen () elementlerinden oluşan bileşiklere hidrokarbon denir. Karbon elementinin atom numarası 6 dır. Elektron dizilişi, 1s 2 2s 2 2p 2 olup değerlik elektron say

Detaylı

KİMYA-IV. Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu)

KİMYA-IV. Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu) KİMYA-IV Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu) Alkoller Bir alkil grubuna (R-) bir hidroksil (-OH) grubunun bağlanmasıyla oluşan yapılardır. Genel formülleri R-OH şeklindedir. Alkollerin

Detaylı

T.W.Graham Solomons ORGANİK KİMYA 7. Basımdan çeviri. ALKOLLER, ETERLER, EPOKSİTLER

T.W.Graham Solomons ORGANİK KİMYA 7. Basımdan çeviri. ALKOLLER, ETERLER, EPOKSİTLER T.W.Graham Solomons ORGANİK KİMYA 7. Basımdan çeviri. ALKOLLER, ETERLER, EPOKSİTLER ALKOL, ETER VE EPOKSİTLER: YAPILARI VE FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Alkoller, doymuş bir karbon atomuna bağlı bir hidroksil (-OH)

Detaylı

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 3. YAZILI

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 3. YAZILI / / Adı Soyadı : Numara : ÖĞRETİM YL. DÖNEM 1. SNF / KİMYA DERSİ / 3. YAZL Soru Puan 1 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 13 14 15 16 17 18 19 0 TOPLAM 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 100 1. X: 3 NH Y:3 N 3

Detaylı

Bölüm 11 Alkoller ve Eterler. Alkollerin Yapısı. Sınıflandırma. Hidroksil (-OH) fonksiyonel grubu Oksijen sp 3 melezleşmiştir. =>

Bölüm 11 Alkoller ve Eterler. Alkollerin Yapısı. Sınıflandırma. Hidroksil (-OH) fonksiyonel grubu Oksijen sp 3 melezleşmiştir. => Bölüm 11 Alkoller ve Eterler Alkollerin Yapısı idroksil (-) fonksiyonel grubu ksijen sp 3 melezleşmiştir. 2 Sınıflandırma Primer(Birincil): ın bağlandığı karbon sadece bir adet karbona bağlı. Sekonder(Đkincil):

Detaylı

Alkinler (Asetilenler)

Alkinler (Asetilenler) Organik-İnorganik Kimya Alkinler (Asetilenler) ALKİNLER (ASETİLENLER) Genel formülleri C n H 2n-2 şeklinde olan ve yapılarında en az bir üçlü bağ içeren bileşiklerdir. Bu bileşiklere, moleküllerindeki

Detaylı

Bu bilgiler ışığında yukarıdaki C atomlarının yükseltgenme basamaklarını söyleyelim:

Bu bilgiler ışığında yukarıdaki C atomlarının yükseltgenme basamaklarını söyleyelim: Organik Bileşiklerde C atomunun Yükseltgenme Basamağının Bulunması Yükseltgenme basamağı, C'a bağlı atomların elektronegatifliğine göre değişmektedir. C'un başlangıçta yükseltgenme basamağını 0 gibi düşünelim.

Detaylı

Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir.

Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir. HİDROKARBONLAR Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir. Alifatik Hidrokarbonlar Düz zincirli veya dallanmış olabilir. Doymuş hidrokarbonlar : Alifatik hidrokarbonlar

Detaylı

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu)

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu) KİMYA-IV Alkenler (3. Konu) Alkenler (Olefinler) En az bir tane C=C çift bağı içeren hidrokarbonlara alkenler veya olefinler denir. Alkenler doymamış yapıda hidrokarbonlar olup, katalizörler eşliğinde

Detaylı

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK HİDROKARBONLAR DOYMUŞ HİDROKARBONLAR DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) BİTİŞİK İKİ HALKALI (NAFTALİN)

Detaylı

Bolum 11&12 Eterler, Epoksitler, Sülfitler

Bolum 11&12 Eterler, Epoksitler, Sülfitler Bolum 11&12 Eterler, Epoksitler, Sülfitler Giriş Eter Formülü R--R (R ve R alkil veya aril). Simetrik ve asimetrik olabilir Örnekler: C 3 C 3 C 3 2 Yapı ve Polarite Eğik moleküler geometri ksijen sp 3

Detaylı

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI / / Adı Soyadı : Numara : ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI Soru Puan BAŞARILAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 TOPLAM 100 1. Açık formülü olan bileşiğin genel

Detaylı

KİMYA-IV. Alkinler (4. Konu)

KİMYA-IV. Alkinler (4. Konu) KİMYA-IV Alkinler (4. Konu) Alkinler (Asetilenler) En az bir tane karbon-karbon üçlü bağı içeren hidrokarbonlara alkinler veya asetilenler denir. C C 2 Alkinler Yalnızca bir tane karbon-karbon üçlü bağı

Detaylı

Alkoller, Eterler ve Tiyoller

Alkoller, Eterler ve Tiyoller Alkoller, Eterler ve Tiyoller Alkoller (R- OH) Alkoller, OH (hidroksil) fonksiyonel grubu taşıyan organik bileşiklerdir (alkil veya aril grubuna bağlı hidroksil) Metanol (CH 3 OH) en basit alkoldür Chemistry,

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

KİM 213 Organik Kimya I. (C Grubu) 3-4. Haftalar. Güz. Prof. Dr. Pervin Ünal Civcir L07-1. Prof.Dr. Pervin Ünal Civcir

KİM 213 Organik Kimya I. (C Grubu) 3-4. Haftalar. Güz. Prof. Dr. Pervin Ünal Civcir L07-1. Prof.Dr. Pervin Ünal Civcir KİM 213 Organik Kimya I (C Grubu) 3-4. Haftalar Güz Prof. Dr. Pervin Ünal Civcir L07-1 BÖLÜM 3:ALKANLAR Konular: 3.1 Alkanların genel özellikleri 3.2 Alkanların yapıları 3.3 Alkanların adlandırılması 3.4

Detaylı

ÜN TE I ALKOLLER VE ETERLER

ÜN TE I ALKOLLER VE ETERLER ÜN TE I ALKOLLER VE ETERLER 1. 1. ALKOLLER a. Genel Yap lar ve Adland r lmas b. Genel Elde Edilme Yollar c. Genel Özellikleri d. Mono ve Polialkollerin Örneklerle Tan t lmas 1.2. ETERLER a. Genel Yap s,

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

ORGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1

ORGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 RGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 1. Alkanlar, parafinler olarakta adlandırılırlar. lefinler ise alkenlerdir. 5. ( ) 2 C( ) 2 bileşiğinin UPAC adı: 1 C 2 3 4 5 6 2.5 dimetil 2 hekzen dir. 2. Siklo alkenlerin

Detaylı

HİDROKARBONLAR II ÖRNEK 2. ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, C n H C = C C = CH CH

HİDROKARBONLAR II ÖRNEK 2. ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, C n H C = C C = CH CH İDROKARBONLAR ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, n 2n dir. Çift bağlı atomları sp 2 hibritleşmesi yapmıştır. Alkenler aynı sayıda atomu içeren

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

ALKiNLER; ÇALIŞMA SORULARI

ALKiNLER; ÇALIŞMA SORULARI ALKiNLER; ÇALIŞMA SORULARI SORU 1.) Aşağıda formülü verilen bileşiklerin sistematik adını, sistematik adı verilen bileşiklerin ise formülünü yazınız. SORU 2.) 3, 4 gram alkinin tam olarak yanabilmesi için

Detaylı

lması *Bisiklik -Alkenler -Alkinlerin -Alkil halojenürlerin -Aminlerin adlandırılmas -Esterlerin adlandırılmas *Benzen ve türevlerinin t kuralı

lması *Bisiklik -Alkenler -Alkinlerin -Alkil halojenürlerin -Aminlerin adlandırılmas -Esterlerin adlandırılmas *Benzen ve türevlerinin t kuralı 16.05.2010 1 16.05.2010 2 -Alkanların ve sikloalkanların adlandırılmas lması *Bisiklik bileşiklerin iklerin adlandırılmas lması -Alkenler ve sikloalkenlerin adlandırılmas lması -Alkinlerin adlandırılmas

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BUADA ÖZET BİLGİ VEİLMİŞTİ. DAHA AYINTILI BİLGİ İÇİN VEİLEN KAYNAK KİTAPLAA BAKINIZ. KAYNAKLA 1) P. Volhardt, N. Schore; rganic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E. Craine,

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

Molekülde bulunan OH grubunun sayısına göre 2 ye ayrılırlar:

Molekülde bulunan OH grubunun sayısına göre 2 ye ayrılırlar: FONKSİYONEL GRUPLAR ALKOLLER Hidrokarbonlardaki hidrojen unun bir ya da farklı C daki birkaçının çıkarılıp yerine OH kökünün bağlanmasıyla oluşan bileşiklerdir. Genel formülü R OH dır. Molekülde bulunan

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

AMİNLER SEKONDER AMİN

AMİNLER SEKONDER AMİN AMİNLER (ALKİLLENMİŞ AMONYAK) AMİNLER (RNH 2 )PRİMER AMİN TERSİYER AMİN(R 3 N) SEKONDER AMİN R 2 NH Aminler Alkillenmiş Amonyak olarak tanımlanır. Azot Atomuna bağlı 2 tane H atomu varsa(bir tane alkil

Detaylı

Teorik : 6 ders saati Pratik : 2 ders saati : 8 Ders saati

Teorik : 6 ders saati Pratik : 2 ders saati : 8 Ders saati HĐDROKARBONLAR SÜRE Teorik : 6 ders saati Pratik : 2 ders saati Toplam süre s : 8 Ders saati Hedef ve Davranış ışlar HEDEF 1: Hidrokarbonları tanıyabilme DAVRANIŞLAR Hidrokarbonları sınıflandırır. r. Hidrokarbonları

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

Mustafa Atalay mustafaatalay.wordpress.com Sayfa 1

Mustafa Atalay mustafaatalay.wordpress.com Sayfa 1 1. Aşağıdaki organik bileşiklerden hangisi Wurtz yöntemiyle saf olarak elde edilemez? 4. A) C 2H 6 B) C 3H 8 C) C 4H 10 D) C 6H 14 E) C 8H 18 Yukarıda verilen hidrokarbon bileşiği için, I. Sikloalkandır.

Detaylı

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon 3. Deney Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon Sentezlerde istenen ürünü yan ürünlerden, fazla miktardaki veya tepkimeye girmemiş başlangıç bileşiklerinden, safsızlıklardan ve çözeltiden ayırmak

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

Deney 1 HĐDROKSĐL GRUBU: ALKOL VE FENOLLERĐN REAKSĐYONLARI. Genel prensipler

Deney 1 HĐDROKSĐL GRUBU: ALKOL VE FENOLLERĐN REAKSĐYONLARI. Genel prensipler Deney 1 ĐDKSĐL GUBU: ALKL VE FENLLEĐN EAKSĐYNLAI Genel prensipler Alkol ve fenoller su benzeri organik yapılardır. - yapısındaki nin yerine; alkollerde alifatik grup(-),fenollerde ise aromatik grup(ar-)

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ-27 Kasım 2013 Bütün Şubeler GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 ÖNEMLİ! Ödev Teslim Tarihi: 6 Aralık 2013 Soru 1-5 arasında 2 soru Soru 6-10 arasında 2 soru Soru 11-15 arasında

Detaylı

6. Deney Hidrokarbonların Belirlenmesi

6. Deney Hidrokarbonların Belirlenmesi 6. Deney Hidrokarbonların Belirlenmesi Genel Prensipler Yapıları ve kimyasal davranışları esas alındığında, hidrokarbonlar üç kategoriye ayrılabilir. Doymuş Alifatik Hidrokarbonlar: Tüm karbon atomlarının

Detaylı

ORGANİK BİLEŞİKLER. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ

ORGANİK BİLEŞİKLER. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ ORGANİK BİLEŞİKLER Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ ORGANİK KİMYA-ORGANİK BİLEŞİK ORGANİK KİMYA NEDİR? Organik kimya temel olarak karbon ve hidrojen elementi içeren bileşikleri inceleyen bir bilim dalıdır. Saç,

Detaylı

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24 Ürün kodu Malzeme adı Ambalaj Tipi Amb.Şekli TK.200700.01000 Aktif Karbon HDPE Kavanoz 1 kg TK.200700.05000 Aktif Karbon PP Kova 5 kg TK.200700.10000 Aktif Karbon PP Kova 10 kg TK.200710.01000 Aluminyum

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi 1.SRU: I- 0,9 M Ca C 2 0 4 sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi Yukarıda aynı koşullarda bulunan çözeltilerin aşağıdaki hangi nicelikleri eşit değildir? a)donmaya başlama sıcaklığı b)

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ C- BĐLEŞĐKLER VE BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐ (4 SAAT) 1- Bileşikler 2- Đyonik Yapılı Bileşik Formüllerinin Yazılması 3- Đyonlar ve Değerlikleri

Detaylı

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu)

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) KİMYA-IV Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) Aromatiklik Kavramı Aromatik sözcüğü kokulu anlamına gelir. Kimyanın ilk gelişme evresinde, bilinen hidrokarbonların çoğu kokulu olduğu için, bu bileşikler

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

Kullanılacak Kimyasal Miktarı. 1.9g (10mmol) 10mL 1g (25mmol) 2.5g (20mmol) 5-10mL Uygun miktarda. Dimetil sülfat [Dietil eter] H 2 SO 4

Kullanılacak Kimyasal Miktarı. 1.9g (10mmol) 10mL 1g (25mmol) 2.5g (20mmol) 5-10mL Uygun miktarda. Dimetil sülfat [Dietil eter] H 2 SO 4 Preparatın Adı: Anisol (Fenil metil eter) Deney Konusu: Eterleşme Tepkimeleri Denel Organik Kimya Kitabındaki Sayfa No: 432 Fenol NaOH Dimetil sülfat [] H 2 SO 4 NaCl Preparatın Adı: Asetofenon Deney Konusu:

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

³DQ ³HQ (WDQ (WHQ 3URSDQ 3URSHQ % WDQ % WHQ

³DQ ³HQ (WDQ (WHQ 3URSDQ 3URSHQ % WDQ % WHQ En az ndan bir adet karbon-karbon çift ba içeren hidrokarbonlara denir. Bu bile iklerin di er bir ismi ise dir.alkenlerin genel formülleri Alkenlerde çift ba bir adet kuvvetli sigma ba ile sigma ba na

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti

Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti 1. ORGANĠK REDOKS TEPKĠMELERĠ 2. YER DEĞĠġTĠRME (SÜBSTĠTÜSYON) TEPKĠMELERĠ 3. KATILMA TEPKĠMELERĠ 4. AYRILMA (ELĠMĠNASYON) TEPKĠMELERĠ 5. KONDENZASYON TEPKĠMELERĠ Hazırlayan

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 KİMYA TESTİ 25 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

BALİKESİR ÜNİVERSİTESİ MERVE USTA 200510105031

BALİKESİR ÜNİVERSİTESİ MERVE USTA 200510105031 BALİKESİR ÜNİVERSİTESİ MERVE USTA 200510105031 Organik kimyada bilinen ilk tepkimelerden (metod) biridir. Bu reaksiyonun mucidi bilim adamı, Viktor Grignard, bu tepkime sayesinde 1912 Kimya Nobel ödülünün

Detaylı

Monosakkarit kelime olarak mono = Yunanca bir, sakkarit = Yunanca şeker anlamındadır. Bu nedenle monosakkarite şekerde denmektedir.

Monosakkarit kelime olarak mono = Yunanca bir, sakkarit = Yunanca şeker anlamındadır. Bu nedenle monosakkarite şekerde denmektedir. Monosakkaritler Monosakkaritler renksiz, tatlı, katı, kristal yapıda, suda kolayca çözünebilen fakat polar olmayan çözeltilerde çözünmeyen özelliklere sahiptirler. Küçük molekül ağırlığında olan monosakkaritler

Detaylı

ÜN TE VII AROMAT K B LEfi KLER

ÜN TE VII AROMAT K B LEfi KLER ÜN TE VII AROMAT K B LEfi KLER 7. 1. N TRO VE AM NO B LEfi KLER a. Nitrobenzen ve Nitrotolüen b. Anilin 7.2. AROMAT K OKS JENL B LEfi KLER a. Benzil Alkol b. Benzaldehit c. Tereftalik Asit ve Polyester

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

ORGANİK KİMYA - DERS NOTLARI -

ORGANİK KİMYA - DERS NOTLARI - GANİK KİMYA - DES NTLA - İDKABNLA Alifatik Aromatik (Zincir yada halkalı) (Arenler) - Benzen ve türev leri Doymuş Doymamış - Aromatik nitro ve amino Alkanlar Alkan Alkin bileşikleri ALKANLA ( n 2n+2 )

Detaylı

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ Genel Bilgiler 1900 yılında Fransız kimyacı Victor Grignard organomagnezyum halojenürleri keşfetti. Grignard 1912 yılında Nobel ödülü aldı ve bu

Detaylı

KİMYA-IV. Alkanlar (2. Konu)

KİMYA-IV. Alkanlar (2. Konu) KİMYA-IV Alkanlar (2. Konu) Hidrokarbonlar Sadece karbon ve hidrojen içeren bileşiklere hidrokarbon denir. 2 Hidrokarbonlar Alifatik Hidrokarbonlar Aromatik Hidrokarbonlar Alkanlar Alkenler Alkinler 3

Detaylı

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar HİDROKARBONLAR C ve H elementlerinden oluşan bileşiklere denir. Temel element karbondur. KARBON ELEMENTİNİN BAĞ YAPMA ÖZELLİKLERİ Karbon atomları

Detaylı

Ödevleri teslim ederken bu soru sayfası da verilmek zorundadır.

Ödevleri teslim ederken bu soru sayfası da verilmek zorundadır. 12. BÖLÜM: ARENLERİN REAKSİYONLARI: ELEKTROFİLİK AROMATİK YER DEĞİŞTİRME TEPKİMELERİ (ÖDEV TESLİM TARİHİ 13/03/2017) 1) Aşağıda verilen tepkimelerin ana organik ürününü yazınız. 2) aşağıda verilen bileşiği

Detaylı

10. H F Bileşiğinin sistematik adı nedir?

10. H F Bileşiğinin sistematik adı nedir? MÜEDİSLİK KÜLTESİ KİMY MÜEDİSLİĞİ ÖLÜMÜ GİK KİMY DESİ DÖEM SIVI 19.01.2012 o: dı ve Soyadı: Öğretim Programı: ÖÖ ( ) ; İÖ ( ) Öğretim Üyesi: asan Seçen ( ) ; amdullah Kılıç ( ) Toplam 34 soru vardır. 125

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

Doç. Dr. Mutlu AYTEMİR

Doç. Dr. Mutlu AYTEMİR Organik Kimya Hücre Bilimleri I 2008 Doç. Dr. Mutlu AYTEMİR Eczacılık Fakültesi Farmasötik Kimya ABD mutlud@hacettepe.edu.tr http://yunus.hacettepe.edu.tr/~mutlud ALKOLLER İSİMLENDİRİLMELERİ Alkoller,

Detaylı

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Rb izotoplarından oluşmuştur. İzotopların doğada bulunma yüzdelerini hesaplayınız. Bir bileşik

Detaylı

LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu

LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu LineFlex EPDM Membranların Kimyasal Dayanım Tablosu LineFlex EPDM membranlar, aşağıda belirtilen kimyasallara belirtilen koşullarda teması veya uzun süre maruz kalması halinde dayanıklıdır, membranda fiziksel

Detaylı

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR 1. ASİTLER Sulu çözeltilerine Hidrojen İyonu veren maddelere asit denir. Ör 1 HCl : Hidroklorik asit HCl H + + Cl - Ör 2 H 2 SO 4 : Sülfürik asit H 2 SO 4 2H + + SO 4-2 Ör 3 Nitrik

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KİMYA TEKNOLOJİSİ ESTERLER VE YAĞLAR

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) KİMYA TEKNOLOJİSİ ESTERLER VE YAĞLAR T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PRJESİ) KİMYA TEKNLJİSİ ESTERLER VE YAĞLAR Ankara, 2009 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

ÜNİTE 15 Organik Kimya - II Heteroatomlu Bileşikler

ÜNİTE 15 Organik Kimya - II Heteroatomlu Bileşikler ÜİTE 15 rganik Kimya - II eteroatomlu Bileşikler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; eteroatom kavramını, eteroatom içeren bileşiklerin önemini, eteroatom içeren bileşiklerin reaksiyonlarını, eteroatom

Detaylı

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ ARES EĞĠTĠM [Metni yazın] MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ 1-ASİTLER Suda çözündüklerinde ortama H + iyonu verebilen bileşiklere asit denir. ASİTLERİN ÖZELLİKLERİ

Detaylı

HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR

HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR Yaygın Olarak Kullanılan Bazı Asitler 1) Sülfürik asit (H 2 SO 4 ) Halk arasında zaç yağı veya dumanlı asit olarak bilinir. Yoğun kıvamlı, renksiz, kokusuz bir sıvıdır. Suda

Detaylı

ADI VE SOYADI GÜZ YARIYILI MBG ORGANİK KİMYA FİNAL SINAVI

ADI VE SOYADI GÜZ YARIYILI MBG ORGANİK KİMYA FİNAL SINAVI 1 ADI VE SYADI : 2013-2014 GÜZ YAIYILI MBG GAİK KİMYA İAL SIAVI 20.01.2014 SIAV AKKKIDA BİLGİ: 40 TAE TEST SUSU (50 PUA), 5 TAE KLASİK SU (50 PUA) VADI. SULA ve ÇÖZÜMLE 1.Aşağıdaki yapılardan hangisinde

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONLARI

NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONLARI NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONLARI NEGATİF BİR İYON VEYA PAYLAŞILMAMIŞ ELEKTRON ÇİFTİ BULUNAN NÖTRAL BİR MOLEKÜL OLARAK BİLİNEN NÜKLEOFİL, ORGANİK BİR SUBSTRATTAN AYRILAN GRUBUN YERİNİ ALIR. NÜKLEOFİLİK

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

ALKANLAR-ALKENLER-ALKİNLER

ALKANLAR-ALKENLER-ALKİNLER ALKANLA-ALKENLE-ALKİNLE ADLANDIMA ELDE EDİLİŞLEİ KİMYASAL TEPKİMELEİ Yapısal formüllerin gösterimi 1. Top ve çubuk 2. Çizgi O 3. Kondanse formül 3 2 O 4. Ampirik formül 2 6 O 5. Siklik moleküller 2 2 2

Detaylı

4-ALKENLER (Olefinler)

4-ALKENLER (Olefinler) 4-ALKENLER (Olefinler) Alkenler yapılarında C=C karbon-karbon çift bağları içeren bileşiklerdir ve bunlara olefinler de denir, yaygın olarak kullanılan isim alkenlerdir. Alkenler tabiatta birçok yerde

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması - Alkanlar. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ

Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması - Alkanlar. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması - Alkanlar Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Organik Bileşiklerin Sınıflandırılması idrokarbonlar yapılarında ve bulunduran bileşiklerdir. Genel olarak 2 grupta incelenebilir:

Detaylı

Proje Danışmanı Prof.Dr.Osman SERİNDAĞ

Proje Danışmanı Prof.Dr.Osman SERİNDAĞ TÜBİTAK BİDEB KİMYA BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI ( 29 Ağustos 09 Eylül 2007 ) (Altın Cevheri) ANORGANİK KİMYA SİYANÜRSÜZ ALTIN ELDESİ Proje Ekibi Ali GÜRSOY Mustafa KEMEÇ Proje Danışmanı Prof.Dr.Osman

Detaylı

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM FİZİKSEL DEĞİŞİM Beş duyu organımızla algıladığımız fiziksel özelliklerdeki

Detaylı

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER KİMYASAL DENKLEMLER İÇİNDEKİLER BASİT DENKLEM DENKLEŞTİRME DENKLEM KATSAYILARININ YORUMU ve ANLAMI REAKSİYON TİPLERİ REDOKS REAKSİYONLARI YÜKSELTGENME (ELEKTRON VERME) İNDİRGENME (ELEKTRON ALMA) REDOKS

Detaylı

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası İÇERİK Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası Su içinde İyonik Bileşikler Su içinde Kovalent Bileşikler Çökelme Tepkimesi Asit-Baz Tepkimeleri (Nötürleşme) Yükseltgenme-İndirgenme Tepkimeleri Önemli Tip

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONU -1 DENEY 4 : S N 1 REAKSİYONU : T- BÜTİL KLORÜRÜN SENTEZİ TEORİ

Detaylı

FEN BİLİMLERİ SINAVI

FEN BİLİMLERİ SINAVI DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 30 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ

I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. Zeytinyağlı sabun Kükürtlü sabun Yosunlu sabun Isırgan özlü

Detaylı