9. Bölüm Sermaye Yapısı. Doç. Dr. Mete Doğanay

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "9. Bölüm Sermaye Yapısı. Doç. Dr. Mete Doğanay"

Transkript

1 9. Bölüm Sermaye Yapısı Doç. Dr. Mete Doğanay

2 Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Finansman yapısı ve sermaye yapısı kavramlarını bilmek Firma değeri kavramını bilmek Modigliani ve Miller in vergisiz modelini bilmek Modigliani ve Miller in vergili modelini bilmek Dengeleme teorisini bilmek Finansman hiyerarşisi teorisini bilmek Anahtar Kavramlar Finansman yapısı Sermaye yapısı Firma değeri Modigliani ve Miller İçindekiler Finansman Yapısı ve Sermaye Yapısı Kavramları Modigliani ve Miller Modeli (vergisiz) Modigliani ve Miller Modeli (vergili) Dengeleme Teorisi Finansman Hiyerarşisi Teorisi Özet Çalışma Soruları Çalışma Soruları Yanıt Anahtarı Yararlanılan Kaynaklar 1

3 BÖLÜM 9 SERMAYE YAPISI 1. Finansman Yapısı ve Sermaye Yapısı Kavramları Finansman yapısı ve sermaye yapısı kavramları daha önceki konularda incelenen bilanço kavramı ile yakından ilişkilidir. Bu nedenle, finansman yapısı ve sermaye yapısı kavramlarına geçmeden önce bilançonun bir daha hatırlanmasında yarar bulunmaktadır. Bilanço, daha önce ikinci bölümde de açıklandığı gibi, bir işletmenin herhangi bir tarihte sahip olduğu varlıklarının, borçlarının ve öz sermayesinin parasal değerini gösteren temel mali tablodur. Bilanço, aktif ve pasif olarak isimlendirilen iki kısımdan oluşur. Bilançonun aktifinde işletmenin sahip olduğu varlıklar yer alır. Varlıklar, işletmenin kontrolünde olan ve gelecekte işletmeye ekonomik fayda sağlayacak değerlerdir. Her türlü mevcut (para, menkul kıymet, stok, bina, taşıt aracı, makine-teçhizat vb.), alacak ve hak (imtiyaz, patent, marka, telif hakkı vb.) işletmenin varlığını oluşturur. Varlıklar dönen varlıklar ve duran varlıklar olarak iki temel sınıfa ayrılır. Dönen varlıklar; nakit, bir yıl içinde nakde dönmesi veya bir yıl içinde ekonomik faydasının elde edilmesi beklenen varlıklardır. Duran varlıklar ise, bir yıldan uzun sürede nakde dönmesi beklenen veya işletmenin birden fazla yıl yararlanmayı beklediği varlıklardır. Dönen varlıklar çalışma sermayesi, duran varlıklar ise sabit sermaye olarak da isimlendirilir. Bilançonun pasifinde ise işletmenin varlıklarını finanse etmek için kullandığı kaynaklar bulunur. Bu kaynaklar yabancı kaynaklar (borçlar) ve öz sermaye (öz kaynaklar) olarak ikiye ayrılır. Borçlar işletme dışındakiler tarafından, daha sonra geri ödenmek üzere işletmeye sağlanan kaynaklardır. Borçlar, bir yıl içinde ödenmesi gereken kısa vadeli borçlar ile bir yıldan uzun sürede ödenmesi gereken uzun vadeli borçlardan oluşur. Öz kaynaklar ise, işletme sahiplerinin işletmeye sermaye olarak koydukları tutarlar ile net kârdan kâr payı (temettü) olarak almayıp işletmede bıraktıkları tutarlardan oluşur. Bir işletmenin finansal yapısını bilançonun pasifindeki kaynakların bileşimi oluşturur. Başka bir ifadeyle bir işletmenin finansal yapısı denildiği zaman, pasifindeki kaynakların yüzde kaçının kısa vadeli borçlar, yüzde kaçının uzun vadeli borçlar, yüzde kaçının ise öz sermayeden oluştuğu ifade edilmektedir. İşletmelerin finansal yapılarını bilançolarının aktiflerindeki varlıklarının bileşimi belirler. Genellikle dönen varlıkların kısa vadeli borçlar ve öz sermayeyle, duran varlıkların ise uzun vadeli borçlar ve öz sermayeyle finanse edilmesi istenir. Bu yaklaşıma vade uyumu yaklaşımı denir. Bu yaklaşım en çok arzu edilen yaklaşımdır. Ancak bunun yanında dönen varlıkların bir kısmının uzun vadeli borçlarla finanse edildiği ihtiyatlı yaklaşım ile duran varlıkların bir kısmının kısa vadeli borçlarla finanse edildiği atılgan yaklaşım da mevcuttur. İhtiyatlı ve atılgan yaklaşımların değişik fayda ve mahzurları bulunmaktadır. Bir işletmenin sermaye yapısı yine bilançosunun pasifi ile ilgilidir. Sermaye yapısı, bir işletmenin bilançosunun pasifindeki uzun vadeli borçlar ile öz sermayenin bileşimini ifade etmektedir. Bilançonun pasif toplamından kısa vadeli borçlar çıkarılınca bulunan tutar devamlı sermaye (uzun vadeli borçlar + öz sermaye) olarak adlandırılır. Sermaye yapısı devamlı sermaye içinde uzun vadeli borçlar ile öz sermayenin oranını belirtir. İşletmenin ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini minimize eden uzun vadeli borç-öz sermaye bileşimi optimal sermaye yapısı olarak ifade edilir. Optimal sermaye yapısı ayrıca işletmenin piyasa değerini 2

4 maksimum yapan sermaye yapısıdır. Diğer konulardan hatırlanacağı gibi, bir işletmenin piyasa değeri işletmenin gelecekte elde edeceği serbest nakit akımlarının (tüm yatırımlar için gerekli olan nakit çıktıktan sonra kalan miktar) ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti kullanılarak iskonto edilen bugünkü değerine eşittir. Piyasa değeri aşağıdaki şekilde formüle edilir: Piyasa Değeri = SNA1 SNA AOSM ) (1 + AOSM ) SNA3 + (1 + AOSM ) ( 2 3 SNAn (1 + AOSM ) n Yukarıdaki eşitlikte SNA herhangi bir dönemdeki serbest nakit akımını göstermektedir. Serbest nakit akımı aşağıdaki şekilde hesaplanır: SNA = Faaliyet kârı faaliyet kârı üzerinden hesaplanan vergiler + amortismanlar ve nakit çıkışı gerektirmeyen diğer giderler (karşılık giderleri gibi) ilave net çalışma sermayesi ihtiyacı sabit sermaye yatırımları Burada faaliyet kârının içindeki amortismanlar geri eklenmektedir. Çünkü amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir. Ancak amortisman vergiden düşülebilen bir gider olduğundan vergi matrahının hesaplanmasında dikkate alınır, daha sonra geri eklenir. Aynı durum nakit çıkışı gerektirmeyen diğer giderler için de geçerlidir. AOSM ise ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini ifade etmektedir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (AOSM) paydada yer aldığından, bunun alabileceği en düşük (minimum) değerde (paydanın en küçük değeri) işletmenin piyasa değeri maksimum olur. İşletmeler için optimum bir sermaye yapısının bulunup bulunmadığı araştırmacıları uzun yıllardır meşgul etmiştir. Araştırmacılar, bir işletmenin uzun vadeli borç öz sermaye bileşimini değiştirerek ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini düşürüp bu yolla firma değerini maksimize edip edemeyeceklerini araştırmışlardır. Bu araştırmaların sonucunda ortaya çıkan teoriler aşağıda açıklanmıştır. 2. Modigliani-Miller Modeli (Vergisiz) Optimal sermaye yapısı ile ilgili öncü çalışma 1958 yılında Modigliani ve Miller isimli iki araştırmacı tarafından yapılmıştır. Modigliani ve Miller çalışmalarında aşağıdaki varsayımları yapmışlardır: Firmaların işletme riski, faiz ve vergi öncesi kârlarındaki değişkenliğe göre ölçülmektedir. Başka bir ifadeyle, bir işletmenin faiz ve vergi öncesi kârı genel ekonomik durumdan ne kadar fazla etkileniyorsa o işletmenin işletme riskinin o kadar fazla olduğu anlaşılmaktadır. İşletme riski aynı seviyede olan (faiz ve vergi öncesi kârının genel ekonomik durumdan etkilenme derecesi benzer olan) işletmeler aynı risk sınıfında değerlendirilmektedir. Buna göre işletmeler, işletme risklerine göre sınıflandırılmaktadır. 3

5 Tüm yatırımcılar benzer beklentilere sahiptir. Yatırımcıların işletmelerin gelecekteki faiz ve vergi öncesi kârları ve bu kârlarının gerçekleşme olasılıkları (riskleri) ile ilgili beklentileri homojendir. Tüm menkul kıymetler (tahviller ve hisse senetleri) pürüzsüz piyasalarda işlem görmektedir. Bu varsayıma göre menkul kıymetlerin alım ve satımında işlem maliyetleri bulunmamaktadır ve gerek bireysel gerekse kurumsal yatırımcılar Hem bireyler hem de şirketlerin borçlanma maliyeti risksiz faiz oranıdır. Bireyler ve işletmeler risksiz faiz oranı üzerinden istedikleri miktarda borçlanabilmektedirler. Yatırımcılar faiz ve vergi öncesi kârın (FVÖK) gelecekte sabit kalacağını beklemektedirler. Buna göre işletmelerin büyümeyeceği beklenmektedir. Ayrıca firmanın borcu sabit kalmaktadır. Başka bir ifade ile firma borcunu her defasında yenilemektedir. Böyle bir borçlanma genelde tahvil ihracı ile sağlanabilir. Tahvillerin vadesi geldiğinde firma tahvilleri yeniden ihraç ederek borcunu çevirmektedir. Modelin isminden de anlaşılacağı gibi en önemli varsayımlardan birisi de vergilerin bulunmadığıdır. Ayrıca firmalar kârlarının tamamını kâr payı olarak öz sermaye sahiplerine dağıtmaktadırlar. Burada bahsedilmesi gereken önemli bir konu da sermaye yapısı değiştirilirken işletmenin varlık yapısında bir değişiklik yapılmadığıdır. Firma, sermaye yapısı içinde borcun oranını artırmak istediğinde tahvil ihraç etmektedir, ancak tahvil ihracından elde edilen nakit firmada kalmamakta veya yatırım yoluyla başka varlıklara dönüşmemektedir. Bu tutar ile firmanın ihraç edilmiş hisse senetleri geri alınmaktadır. Başka bir ifade ile tahvil ihracı ile borç verenlerden elde edilen tutar mevcut hisselerin bir kısmının geri alınması için hissedarlara gitmektedir. Burada sermaye yapısı değiştirilerek (uzun vadeli borç ve öz sermaye bileşimi değiştirilerek) bilançonun pasifinin yapısı değiştirilmektedir, bilançonun aktifinde herhangi bir değişiklik yapılmamaktadır. Bu varsayımları gözönüne alarak Modigliani ve Miller iki önerme geliştirmişlerdir. Birinci önermeye göre; bir firmanın değeri faiz ve vergi öncesi kârının (mevcut varlıklarından elde ettiği kâr) risk sınıfına uygun ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti ile iskonto edilmiş değerine eşittir. Bu durum aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir: FD = FD = Borçlu Borçsuz FVÖK ÖSM Borçsuz Yukarıdaki ifadede FD Borçlu sermaye yapısında borç olan firmanın değerini, FD Borçsuz ise sermaye yapısında borç olmayan firmanın değerini (sermaye yapısı tamamen öz kaynaklardan oluşan firmanın değerini) göstermektedir. ÖSM Borçsuz ise sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın öz sermaye maliyetini göstermektedir. Yukarıdaki formülden de görüleceği gibi faiz ve vergi öncesi kârı aynı olan, sermaye yapısında borç bulunan bir firmanın değeri ile sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın değeri birbirine eşittir ve bu değer faiz ve vergi öncesi kârın risk sınıfına uygun ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti ile iskonto edilmiş değerine eşittir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti ise, ilgili risk sınıfında sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın öz sermaye maliyetidir (ÖSM Borçsuz ). Bu önermeye göre, bir işletmenin değeri ve sermaye maliyeti, sermaye yapısından etkilenmemektedir. Vergilerin 4

6 bulunmadığı bir ortamda ve yukarıdaki varsayımlar altında sermaye yapısını değiştirerek (uzun vadeli borç ve öz kaynak birleşimini değiştirerek) firmanın değerini ve sermaye maliyetini değiştirmek mümkün değildir. Sermaye yapısının bileşenlerinden birisi olan borcun maliyeti, öz sermayenin maliyetinden daha azdır. Bunun nedeni öz sermaye sahiplerinin daha fazla risk taşımasıdır. Buna göre sermaye yapısında, maliyeti daha az olan borcun oranını artırarak, başka bir ifade ile daha fazla borçlanarak sermaye maliyetini düşürmek ve firma değerini artırmak mümkün müdür? Modigliani ve Miller bunun mümkün olmadığını söylemekte ve nedenini aşağıdaki şekilde açıklamaktadır. Öncelikle sermaye maliyeti ile ilgili durumu açıklayalım. Firma daha fazla borçlandığında daha riskli bir duruma gelecektir. Bu durumda öz sermaye sahipleri bekledikleri getiriyi artıracaklardır. Bunun sonucunda öz sermaye maliyeti artacak ve borcun sağladığı avantaj ortadan kalkacaktır. Firma daha fazla borçlanınca sermaye yapısı içindeki borcun oranı artacak (maliyeti daha düşük olan bileşenin oranı artacak) ancak öz sermaye maliyeti de artacağından ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti değişmeyecektir. Sermaye yapısında borç olan bir firmanın öz sermaye maliyeti aşağıdaki şekilde olacaktır: ÖSM Borçlu = ÖSM Borçsuz + ( ÖSM Borçsuz Maliyet Borç ) * Borç Özsermaye Yukarıdaki eşitlikte Maliyet Borç borcun maliyetini (faiz oranını) ifade etmektedir. Yukarıdaki ifadeden görüleceği gibi, sermaye yapısında borç bulunan bir firmanın öz sermaye maliyeti, sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın öz sermaye maliyetine belirli bir risk primi eklenerek bulunmaktadır. Risk priminin değeri, sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın öz sermaye maliyeti ile borcun maliyeti arasındaki farkın borç öz sermaye oranı ile çarpılmasıyla bulunmaktadır. Burada risk primini belirleyen temel faktör borç özermaye oranıdır. Bir firmanın borçluluğu arttıkça orantısal olarak öz sermaye maliyeti de artmaktadır. Bu da ikinci önermedir. Modigliani-Miller Modeline (vergisiz) göre işletmenin sermaye maliyetinin, sermaye yapısının içinde borcun oranı artırılarak değiştirilemeyeceğini gördük. Şimdi bir de olaya firma değeri üzerinden bakalım. Farzedelim ki yatırımcılar sermaye yapısı içinde daha fazla borç bulunan bir firmayı tercih etmektedirler. Öz sermaye maliyetinin (ÖSM) % 10 olduğunu kabul edelim. Sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın faiz ve vergi öncesi kârı TL olsun. Bu durumda işletmenin hisse senetlerinin (öz sermayesinin) piyasa değeri aşağıdaki şekilde bulunur. İşletmenin hisse senetlerinin piyasa değeri = FVÖK ÖSM = 0,1 = TL Bir işletmenin değeri, hisse senetlerinin piyasa değeri ile borcunun değerinin toplamına eşittir. Dolayısı ile bu işletmenin değeri TL dir (borcu sıfır olduğundan). Şimdi bir de aynı risk grubundaki bir işletmenin (aynı risk grubunda olduğundan bu işletmenin de öz sermaye maliyeti 0,10 dur) sermaye yapısı içinde % 5 faiz oranından TL borç 5

7 olduğunu kabul edelim. Bu işletmenin hisse senetlerinin piyasa değeri aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır: İşletmenin hisse senetlerinin piyasa değeri = FVÖK Faiz = = TL. ÖSM 0,10 Burada öz sermaye maliyeti hesaplanırken, faiz ve vergi öncesi kârdan borç verenlere ödenen faiz tutarı ( * 0,05 = TL) çıkarılmıştır. Çünkü öz sermaye sahiplerine kalan tutar, borç verenlere ödenen faiz çıktıktan sonraki tutardır. İşletmenin hisse senetlerinin (öz sermayesinin) piyasa değeri bulunurken, öz sermaye sahiplerine kalan miktar ( TL) öz sermaye maliyeti kullanılarak iskonto edilmiştir. Bu firmanın piyasa değeri hisse senetlerinin (öz sermayenin) piyasa değeri ile borçların değerinin toplamı olan TL ye eşittir. Görüldüğü gibi sermaye yapısında borç bulunan firmanın değeri daha yüksektir. Ancak bu durum devam edemeyecektir. Çünkü yatırımcılar değeri yüksek olan işletmenin (sermaye yapısında borç bulunan) hisse senetlerini satacak ve değeri düşük olan işletmenin (sermaye yapısında borç bulunmayan) hisse senetlerini satın alacaklardır. Bu durumda değeri yüksek olan firmanın hisse senetlerinin değeri düşecek, değeri düşük olan firmanın hisse senetlerinin değeri yükselecektir. Bu alım satım işlemi, her iki firmanın piyasa değeri birbirine eşit oluncaya kadar devam edecektir. İşlem maliyetleri olmadığından hisse alım-satım işlemleri ilave maliyet yaratmayacaktır. Ayrıca, yatırımcılar borç tercih ediyorlarsa işletme yerine kendileri de borç alarak ilave gelir elde edebilirler. Bunu da yukarıdaki örneğe devam ederek açıklayalım. Bir yatırımcının sermaye yapısında borç bulunan firmanın hisse senetlerinin % 10 una sahip olduğunu kabul edelim. Dolayısıyla bu yatırımcının elinde bulunan hisselerin piyasa değeri * 0,10 = TL olacaktır. Modigliani ve Miller e göre bu yatırımcı riskini artırmadan gelirini artırabilir. Söz gelimi yatırımcının elindeki hisseleri TL ye sattığını, sermaye yapısında borç bulunan firmanın borcunun % 10 u kadar ( * 0,10 = TL) % 5 faiz oranından borç aldığını (Bireyler ve firmalar aynı orandan borçlanabilmektedir.) ve sermaye yapısında borç bulunmayan firmanın hisselerinin % 10 unu satınaldığını kabul edelim. Bu yatırımcının hisse satışı ve borçlanmadan eline toplam TL para geçmiştir. Hisse alımı için TL ( * 0,10) para harcamıştır. Elinde TL para kalmıştır. Bu para ile risksiz faiz oranı (% 5) üzerinden bir yatırım yapmıştır (Örneğin devlet tahvili veya hazine bonosu almıştır.). Şimdi bu yatırımcının gelir durumuna bakalım. Önce ilk duruma bakalım. İlk durumda birey sermaye yapısında borç bulunan firmanın % 10 hissesine sahiptir (Bu firmanın piyasa değeri daha yüksektir.). Bu hisseleri elinde tutmaya devam ettiğini kabul edersek firmanın faiz çıktıktan sonraki gelirinin % 10 unu kâr payı olarak alacaktır. Bu durumda elde edeceği gelir * 0,10 = TL olacaktır. Şimdi yatırımcının bu hisseleri sattığını, firmanın borcunun % 10 u kadar kendisinin boçlandığını, elde ettiği tutarın bir kısmı ile sermaye yapısında borç bulunmayan firmanın hisselerinin %10 unu satınaldığını, kalan tutarı ise risksiz faiz oranı üzerinden yatırdığını kabul edelim. Bu durumda yatırımcının geliri aşağıdaki şekilde olacaktır: 6

8 Sermaye yapısında borç bulunmayan firmanın hisselerinden elde ettiği kâr payı = * 0,10 = TL Boçlandığı tutarın faizi = * 0,05 = TL Risksiz faiz oranı üzerinden yaptığı yatırımdan elde ettiği gelir = * 0,05 = TL Toplam net gelir = = TL Görüldüğü gibi, yatırımcı yukarıdaki işlemi yaparsa TL daha fazla gelir elde etmektedir. Bu işlem yatırımcının riskinde herhangi bir değişikliğe neden olmamaktadır. Çünkü her iki firma da aynı risk sınıfında olduğundan işletme riskleri aynıdır. Birey de firmanın borçlandığı tutar üzerinden borçlanabilmektedir. Her yatırımcı, riskini artırmadan, daha yüksek gelir elde etmek ister. Burada yatırımcı durumundaki birey firmanın borcundaki payı ( * 0,10 = ) kadar kendisi borçlanmaktadır. Yatırımcının ne toplam borcu ne de riski değişmektedir (Başlangıçta yatırımcı sermaye yapısında borç bulunan firmanın hisselerinin % 10 una sahip olduğundan firmanın borcunda da % 10 hissesi olduğu kabul edilmektedir.). Hem borcu hem de riski değişmeden yatırımcı TL daha fazla gelir elde etmektedir. Bu tabii ki çok arzu edilen bir durumdur ve her yatırımcı bunu yapmak ister. Yatırımcı bu ek getiriyi, borçlanma ve risksiz faiz oranı üzerinden yatırımı bir kenara bırakırsak, sermaye yapısında borç bulunan firmanın hisselerini satarak ve sermaye yapısında borç bulunmayan firmanın hisselerini satın alarak elde etmektedir. İşte bu alım satım işlemi sermaye yapısında borç bulunan firmanın piyasa değerini düşürecek, sermaye yapısında borç bulunmayan firmanın piyasa değerini yükseltecektir. Bu durum her ikisinin de piyasa değeri eşitlenene kadar devam edecektir. Dolayısıyla Modigliani ve Miller e göre vegilerin olmadığı bir ortamda ve belirli varsayımlar altında bir işletmenin sermaye yapısını değiştirerek firma değerini artırmak ve sermaye maliyetini düşürmek mümkün değildir. Başta da ifade edildiği gibi sermaye yapısında borç bulunan firma ile sermaye yapısında borç bulunmayan firmanın piyasa değeri aynıdır ve aşağıdaki ifade ile bulunur: FD = FD = Borçlu Borçsuz FVÖK ÖSM Borçsuz 3. Modigliani-Miller Modeli (Vergili) Modigliani ve Miller daha sonraki çalışmalarında firmaların kurumlar vergisi ödeyeceklerini kabul etmişlerdir. Dolayısıyla ilk çalışmalarındaki sıfır vergi varsayımını kaldırmışlardır. Ancak ilk modeldeki diğer varsayımları korumuşlardır. Vergilerin olmadığı varsayımının kaldırılması ve firmaların kurumlar vergisi ödeyeceğinin kabulü durumu temelden değiştirmiştir. Böyle bir durumda Modigliani ve Miller, firmanın sermaye yapısındaki borç miktarının artırılarak firma değerinin yükseltilebileceği sonucuna varmışlardır. Çünkü borcun maliyeti olan faiz vergiden düşülecek bir giderdir. Dolayısıyla faizin vergi avantajı vardır. Bu durumda Modigliani ve Miller aşağıdaki iki önermeyi geliştirmiştir. 7

9 İlk önermeye göre, sermaye yapısında borç bulunan bir işletmenin piyasa değeri, sermaye yapısında borç bulunmayan bir işletmenin piyasa değerine borcun vergi avantajının bugünkü değeri eklenerek bulunmaktadır. Bu ifadeyi aşağıdaki şekilde formüle edebiliriz: FD Borçlu = FD Borçsuz + Borcun Vergi avantajının bugünkü değeri Borcun vergi avantajının bugünkü değeri ise aşağıdaki şekilde hesaplanır: Borcun vergi avantajının bugünkü değeri = VO *( i * B) i = VO * B Yukarıdaki ifadede, VO kurumlar vergisi oranını, i faiz oranını, B ise sermaye yapısı içindeki borcun tutarını göstermektedir. Dikkat edilirse borcun vergi avantajı devamlı eşit ödeme olarak kabul edilmiş (Vergi avantajının değişmediği ve sürekli aynı miktarda devam ettiği kabul edilmiştir.) ve bugünkü değeri de devamlı eşit ödemelerin bugünkü değerini veren ifade kullanılarak hesaplanmıştır. Sonuçta borcun vergi avantajının bugünkü değeri, kurumlar vergisi oranı ile borcun tutarının çarpımına eşit olmaktadır. Şimdi bu modele göre sermaye yapısında borç bulunmayan bir firma ile sermaye yapısında borç bulunan bir firmanın piyasa değerini hesaplayalım. Hatırlanacağı gibi firmanın piyasa değeri hisse senetlerinin piyasa değeri ile borcunun değerinin toplamına eşittir. FD Borçsuz = Hisse Senedi Piyasa Değeri = FVÖK *(1 VO) ÖSM Borçsuz Sermaye yapısında borç olmayan bir firmanın borcunun tutarı sıfır olduğundan, piyasa değeri doğrudan hisse senetlerinin piyasa değerine eşittir. Burada firma kurumlar vergisi ödediğinden hissedarlara kalan tutar kurumlar vergisi çıktıktan sonraki tutardır. Bu nedenle yukarıdaki ifadenin payında faiz ve vergi öncesi kâr, (1 kurumlar vergisi oranı) ile çarpılarak hissedarlara kalan tutar bulunmuştur. Sermaye yapısında borç olan bir firmanın piyasa değeri ise, yukarıda da belirtildiği gibi, aşağıdaki ifade ile bulunur: FD Borçlu = FD Borçsuz + VO * B Yukarıdaki ifadeden de görüleceği gibi Modigliani ve Miller in bu vergili modeline göre sermaye yapısında borç bulunan bir firmanın piyasa değeri, sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın piyasa değerine borcun vergi avantajının bugünkü değeri eklenerek bulunmaktadır. Borcun vergi avantajının bugünkü değeri ise, yukarıda da ifade edildiği gibi, kurumlar vergisi oranı ile borcun tutarının çarpılması ile bulunmaktadır. Modigliani ve Miller in vergili modelinin birinci önermesine göre, firmalar sermaye yapılarındaki borcun miktarını artırarak piyasa değerlerini artırabilirler. 8

10 Bu modelin ikinci önermesi ise sermaye maliyeti ile ilgilidir. Sermaye yapısında borç bulunan bir firmanın öz sermaye maliyeti aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır: ÖSM Borçlu = ÖSM Borçsuz + ( ÖSM Borçsuz Maliyet Borç )*(1 VO) * Borç Özsermaye Yukarıdaki ifade, (1-VO) terimi hariç, vergisiz modelde borçlu firmanın öz sermaye maliyetini veren ifade ile aynıdır. Buradaki tek fark (1-VO) ifadesinin de kullanılmasıdır. Bunun nedeni faizin vergi avantajıdır. (1-VO) ifadesi birden küçük olduğundan, vergili modelde firma borç oranını arttırdıkça öz sermaye maliyeti vergisiz modele göre daha düşük bir oranda artmaktadır. Buna da faizin vergi avantajı sebep olmaktadır. Modigliani ve Miller in vergili modeli ile ilgi bu açıklamaları bir örnek üzerinde somutlaştıralım. Sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın faiz ve vergi öncesi kârı TL dir. Kurumlar vergisi oranı % 20, öz sermaye maliyeti % 10 dur. Bu firmanın piyasa değeri nedir? Bu firmanın piyasa değeri hisse senetlerinin (öz sermayesinin) piyasa değerine eşit olup aşağıdaki şekilde bulunur: FD Borçsuz = *(1 0,20) = TL. 0,10 Şimdi aynı risk grubundaki bir firmanın sermaye yapısında % 5 faiz oranı üzerinden TL borç bulunduğunu kabul edelim. Sermaye yapısında borç bulunan söz konusu firmanın piyasa değeri aşağıdaki şekilde bulunur: FD Borçlu = ,20 * = TL. Konumuzu tamamlamak için sermaye yapısında borç bulunan firmanın hisse senetlerinin piyasa değerini de hesaplayalım. Bu değer TL lik piyasa değerinden, borcun tutarı olan TL çıkarılarak TL olarak bulunur. Burada akla şu soru gelebilir. Yatırımcılar, vergisiz modelde olduğu gibi, sermaye yapısında borç olan firmanın hisselerini satmak ve kendileri borçlanmak yoluyla elde ettikleri tutarla, sermaye yapısında borç olmayan firmanın hisselerini satın alarak ve risksiz faiz oranı üzerinden yatırım yaparak risksiz ek getiri elde edemez mi? Cevap hayır dır. Çünkü yatırımcılar borçlanmaları durumunda ödeyecekleri faizi vergiden düşemezler. Hâlbuki firma, borcu üzerinden ödediği faizi kurumlar vergisi matrahından düşebilir. Bu nedenle firmanın borçlanması ile yatırımcının borçlanması aynı şey değildir. Firma için faizin bu vergi avantajı yatırımcıda olmadığından vergisiz modeldeki durum burada geçerli değildir. Bu modele göre, faizin vergi avantajı nedeniyle sermaye yapısında borç bulunan işletmelerin piyasa değeri, sermaye yapısında borç bulunmayan işletmelerin piyasa değerinden daha fazladır. Buna göre işletmeler borç miktarlarını sürekli artırarak piyasa değerlerini 9

11 artırabilirler mi? Bu sorunun yanıtı da hayır dır. Bu durum bir sonraki kısımda incelenecektir. 4. Dengeleme Teorisi Yukarıda açıklanan Modigliani ve Miller in firmaların kurumlar vergisi ödedikleri modeline göre, sermaye yapısı içindeki borç oranını artırarak firmanın piyasa değerini yükseltmek mümkündür. Bu duruma faizin vergi avantajı sebep olmaktadır. Bu konunun açıklandığı bir önceki kısım İşletmeler borç miktarlarını sürekli artırarak piyasa değerlerini artırabilirler mi? sorusu sorularak bitirilmişti. Bu sorunun cevabı hayır dır. Modigliani ve Miller in kurumlar vergisini de dâhil ettiği modellerinden sonra sermaye yapısı ile ilgili çalışmalar devam etmiş ve bu çalışmaların sonucunda işletmelerin sermaye yapılarındaki borç miktarını sürekli olarak artırarak piyasa değerlerini artıramayacakları sonucuna varılmıştır. Bunun nedeni, Modigliani ve Millerin modelinde yer almayan mali başarısızlık maliyetleri ile temcilcilik maliyetleridir. Bir firmanın sermaye yapısı içindeki borç miktarı artıkça işletmenin mali başarısızlık olasılığı artar ve bunun sonucunda işletme riskli duruma gelir. Bunun nedeni borçların anapara ve faizinin geri ödenmesi zorunluluğudur. İşletmeler öz sermaye sahiplerine kâr payı ödemek zorunda değillerdir. Ancak borç verenlere faiz ve anaparayı ödemek zorundadırlar. Bir işletme borcunu yenilese bile faiz ödemelerini yapmak zorundadır. Ayrıca riskli bir işletmenin borcunu yenilemesi de oldukça güçtür. Mali başarızlık genel olarak işletmelerin borçla ilgili yükümlülüklerini (faiz ve anapara ödemeleri) yerine getirememesi durumudur. Mali başarısızlık işletmeleri iflasa götürebilir. İflasa götürmese bile, mali başarısızlık işletmeleri önemli derecede sıkıntıya sokar. İster işletmeyi iflasa götürsün isterse götürmesin, mali başarısızlığın önemli maliyetleri vardır. Bu maliyetler aşağıda açıklanmıştır: İflas hukuki bir durumdur ve iflas eden işletme tasfiye sürecine girer. Tasfiye sürecinde işletmenin varlıkları nakde dönüştürülerek (alacakları tahsil edilerek, diğer varlıkları satılarak) borçları ödenir. Bu süreç oldukça uzayabilir. Bazen alacaklılar işletmenin iflasına itiraz ederek yargıya gidebilirler ve bu durum tasfiyeyi geciktirebilir. Tasfiyenin gecikmesi ise işletmenin makine teçhizatının ve binalarının eskimesine, stoklarının ise bozulmasına ve modasının geçmesine neden olur. Bu durum makine teçhizat, bina ve stokların değerini önemli ölçüde düşürür. İflasın hukuki bir süreç olduğunu ve işletmenin tasfiyesi ile sonuçlandığını belirtmiştik. Bu süreçte avukat masrafları, mahkeme harçları, tasfiye ile ilgili diğer maliyetler söz konusu olacaktır. Bu maliyetler işletmenin değerini önemli ölçüde etkileyecektir. İşletme varlıklarının yıpranması ile adli ve idari maliyetler mali başarısızlığın doğrudan maliyetleridir. İşletmenin tasfiye olması işletme yöneticilerinin işlerini kaybetmesine sebep olur. Bu nedenle mali başarısızlık içindeki bir işletmenin yöneticileri, mali başarısızlığın iflasla sonuçlanmaması için rasyonel olmayan uygulamalarda bulunabilirler. Bu uygulamalar kısa dönemde işletmenin iflas etmesini önleyebilir ancak uzun dönemde işletmenin değerini önemli ölçüde düşürür. Bu uygulamalara örnek olarak; makine ve taçhizatın bakım ve yenilenmesinin ertelenmesini, ihtiyaç olan nakdi sağlamak için varlıkların değerinin oldukça altında satılmasını, kaliteden ödün verilerek işletmenin piyasadaki imajının zedenlenmesini gösterebiliriz. 10

12 Mali başarısızlık içindeki işletmelerin tedarikçileri, müşterileri ve çalışanları bu durumdan haberdar olunca bundan etkilenmemek için bazı tedbirler alırlar ve bu tedbirler de işletmeyi sıkıntıya sokar. Örneğin; satıcılar vadeli satışları keserler ve peşin para isterler, müşteriler işletmenin varlığını sürdürmesinden emin olmadıklarından uzun dönemli iş ilişkisine girmek istemezler, çalışanlar ise kendilerini garantiye almak için firmadan ayrılarak başka firmalara geçmek isterler. Yönetimin rasyonel olmayan uygulamaları ile tedarikçilerin, müşterilerin ve çalışanların tutumları sonucunda oluşan maliyetler ise mali başarısızlığın dolaylı maliyetleri olarak isimlendirilir. Sermaye yapısı içinde borç oranın düşük olduğu bir durumda mali başarısızlık olasılığı önemsiz olabilir. Bu nedenle borç oranın düşük olduğu durumlarda faizin vergi avantajı öne çıkar. Ancak borç oranı belirli bir noktaya ulaştığında ve bu noktayı geçtiğinde mali başarısızlık olasılığı artar ve mali başarısızlıkla ilgili maliyetler ön plana çıkarak işletmenin piyasa değerinin aşınmasına sebep olur. Şimdi duruma bir de temsilcilik maliyetleri açısından bakalım. Burada sözedilen temsilcilik maliyetleri, sermaye yapısında borç bulunan bir işletmede borç verenler ile hissedarlar arasındaki ilişkiden kaynaklanan temsilcilik maliyetleridir. Sermaye yapısındaki borç miktarı arttıkça işletmenin borçlarını ödeyememe riski de (mali başarıszlık riski) artmaktadır. Bu riski azaltmak için, borç verenler borç verirken bazı sınırlayıcı koşullar öne sürebilirler. Örneğin borç verenler belirli mali oranların belli bir değerin altına düşmemesini isteyebilirler veya kâr payı ödemeleri ile sermaye artırımına sınırlama getirebilirler. Borç verenlerin getirebilecekleri bu tür sınırlamalar işletmenin faaliyetlerini belli ölçüde engelleyebilir. Bunun da ötesinde firma koşullara uyulup uyulmadığını sürekli olarak kontrol etmek durumundadır. Burada temsilcilik maliyetleri ile ifade edilen; borç verenlerin koydukları sınırlayıcı koşulların firma faaliyetleri üzerindeki negatif etkisi ile bu koşullara uyulup uyulmadığını kontrol etmek için katlanılan maliyetlerdir. Bu temsilcilik maliyetleri firmanın sermaye yapısı içindeki borç miktarı arttıkça artar ve firmanın piyasa değerini aşındırır. Dolayısıyla belli bir borçlanma seviyesinden sonra, temsilcilik maliyetleri faizin vergi avantajını ortadan kaldırır. Dengeleme teorisi faizin vergi avantajı ile mali başarısızlık ve temsilcilik maliyetlerinin dengelenmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Bu teoriye göre sermaye yapısında borç bulunan bir firmanın piyasa değeri aşağıdaki şekilde bulunmaktadır: FD Borçlu = FD Borçsuz + VO * B (mali başarısızlık maliyetlerinin bugünkü değeri) (temsilcilik maliyetlerinin bugünkü değeri) Yukarıdaki ifadede; sermaye yapısında borç bulunan bir firmanın piyasa değeri bulunurken sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın piyasa değerine (FD Borçsuz ) faizin vergi avantajının bugünkü değeri eklenmekte (VO * B) ve mali başarızlık maliyetlerinin bugünkü değeri ile temsilcilik maliyetlerinin bugünkü değeri çıkarılmaktadır. 11

13 Borçlanma belirli bir düzeye ulaşıncaya kadar mali başarısızlık maliyetleri ve temsilcilik maliyetleri ortaya çıkmaz. Bu seviyelerdeki borçlanmada, faizin vergi avantajı tamamen baskındır ve sermaye yapısında borç kullanmak firmanın piyasa değerini artırır. Borç seviyesi belli bir noktayı geçtikten sonra mali başarısızlık maliyetleri ile temsilcilik maliyetleri de oluşmaya başlar ve bu seviyeden sonra mali başarısızlık maliyetleri ile temsilcilik maliyetleri faizin vergi avantajının bir kısmını götürür. Belirli bir boçlanma seviyesine kadar faizin vergi avantajı mali başarısızlık ve temsilcilik maliyetlerinin üzerindedir ve firma borçlanarak piyasa değerini artırmaya devam eder. Öyle bir borçlanma seviyesine gelinir ki, ilave borcun sağladığı marjinal vergi avantajı ile ilave borcun getirdiği marjinal mali başarısızlık ve temsilcilik maliyetleri birbirine eşit olur. Bu noktadaki borçlanma seviyesi optimal borçlanma seviyesidir. Bu noktadan sonra mali başarısızlık maliyetleri ile temsilcilik maliyetleri faizin vergi avantajının üzerine çıkar ve firmanın piyasa değerinin düşmesine neden olur. Dengeleme teorisindeki en önemli unsurlar; mali başarısızlık maliyetleri ile temsilcilik maliyetleridir. Bu nedenle işletme riski yüksek olan firmalar (faiz ve vergi öncesi kârlarının değişkenliği yüksek olan firmalar) daha az borçlanmayı tercih etmelidir. Çünkü bu tür firmaların faiz ve vergi öncesi kârlarının düşmesi mali başarısızlığa neden olur. Bu nedenle bu tür firmalarda mali başarısızlık maliyetlerinin beklenen değeri daha yüksektir. Ayrıca bilançolarının aktifinde daha fazla maddi duran varlık bulunan (arazi ve arsalar, binalar, tesis makine ve cihazlar, taşıtlar vb.) firmalar sermaye yapılarında daha fazla borç bulundurabilirler. Çünkü mali başarısızlığın oluşması durumunda maddi duran varlıklar nakde çevrilerek borçlar ödenebilir. Ancak gelirinin çoğunu bilgi, kişisel emek vb. maddi olmayan unsurdan elde eden firmalarda bu durum sözkonusu değildir. Bu tür firmalarda mali başarısızlığın beklenen maliyeti daha yüksektir. Ayrıca faaliyet kârı oldukça yüksek olan firmalar, faizin vergi avantajından daha fazla yararlanacaklarından sermaye yapılarında daha fazla borç bulundurabilirler. Ancak, dengeleme teorisine göre sermaye yapısında borç bulundurabilecek birçok firma, borçlanmayı tercih etmemektedir. Bu durumun nedenini açıklamakta dengeleme teorisi yetersiz kalmaktadır. Yeni çalışmalar bunun nedenini araştırmaya yönelmiş ve aşağıda açıklanacak olan finansman hiyerarşisi teorisi geliştirilmiştir: 5. Finansman Hiyerarşisi Teorisi Finansman hiyerarşisi teorisinin temelinde asimetrik bilgi olarak da adlandırılan bilgi farklılaşması vardır. Firmanın ihraç edeceği hisse senetlerini satınalacak yatırımcılar ile ihraççı firmanın yöneticileri, firma ile ilgili farklı bilgiye sahiptirler. Yöneticiler firmanın kârlılığı, gelişme fırsatları ve karşılaşabileceği risklerle ilgili yatırımcılara kıyasla daha gerçekçi bilgiye sahiptirler. Yöneticiler firmanın şu andaki durumu ile geleceğini yatırımcılara göre daha iyi bilirler. Asimetrik bilginin bulunduğu varsayımında bir firma iki durumda yeni hisse senedi ihraç ederek (halka kapalı bir şirket ise yeni ortak alarak) finansman sağlar. Bunlardan ilki firmanın çok kârlı ve kaçırılmayacak kadar önemli bir yatırım projesinin bulunmasıdır. Eğer firma bu projeyi uygulamak için yeterli iç kaynağa sahip değilse ve borçlanamıyorsa yeni hisse senedi ihraç ederek fon temin eder. İkinci durumda ise firmanın hisse senedinin değeri olması gereken değerin üzerindedir. Başka bir ifade ile firmanın hisse senedi aşırı fiyatlanmıştır. Aslında firmanın durumu ve gelecekte beklenen nakit akımları dikkate alındığında hisse senedi fiyatının daha düşük olması gerekmektedir. Firma yöneticileri, firmanın durumu ile ilgili daha iyi bir bilgiye sahip olduklarından hisse senedinin aşırı 12

14 fiyatlandığını bilirler ve bu durumdan istifade etmek için sermaye artırarak yeni hisse senedi ihraç etmek isterler. Ancak duruma bir de yatırımcılar açısından bakalım. Yatırımcılar her sermaye artırımı ile yeni hisse senedi ihracını olumsuz bir sinyal olarak algılama eğilimindedirler. Bunun nedeni de yukarıda açıklanan durumla ilgilidir. Yatırımcılar, yöneticilerin hisse senedinin aşırı fiyatlandığını bildiklerinden dolayı bu ihracı yaptıkları kanaatindedirler. İyi bir yatırım projesini kaçırmamak için bu ihracı yaptıkları kanaatinde değillerdir. Bu nedenle yeni bir hisse senedi ihracı ile ilgili duyuruyu olumsuz bir haber olarak yorumlarlar ve bu durum hisse senedi fiyatının düşmesine neden olur. Yöneticiler sermaye artırımı yoluyla yeni hisse senedi ihracının yatırımcılar tarafından olumsuz bir haber olarak algılandığını bildiklerinden bu yolla finansman teminine mecbur kalmadıkça başvurmamalıdırlar. Bu nedenle yeni hisse senedi ihracı ile finansman temin etmek, finansman hiyerarşisinin en altında yer alır. Bu durumda finansman hiyerarşisi nasıl olmalıdır? Hiyerarşinin en üstünde işletmenin dağıtılmamış kârlarından oluşan iç kaynakları yer alır. İşletmeler öncelikle iç kaynaklarını kullanmak isterler çünkü iç kaynaklar yatırımcılara olumsuz bir mesaj göndermeden ve bu yolla firmanın hisse senedinin değer kaybetmesine neden olmadan kullanılabilir. Eğer dış kaynak gerekliyse önce borçlanma yoluna gidilmelidir. Çünkü borçlanma yatırımcıların gözünde sermaye artırımı yoluyla hisse senedi ihracına göre daha iyidir. Borçlanma yatırımcılara yeni hisse senedi ihracı kadar olumsuz bir mesaj göndermez. Son olarak sermaye artırımı yoluyla yeni hisse senedi ihracı (halka kapalı şirketlerde yeni ortak almak) yoluna gidilmelidir. İşletmeler finansman hiyerarşisini kullanmak için (yeni hisse senedi ihracı yoluyla fon teminini sona bırakabilmek için) elde ettikleri net kârın önemli bir kısmını dağıtılmamış kârlar olarak yedeklere almalı ve borçlanmayı mümkün olduğu kadar düşük seviyede tutarak yedek borç alabilme kapasitesi oluşturmalıdırlar. Bu yolla gerçekten ihtiyaçları olduğu anda borçlanma imkânına sahip olurlar. Şu noktanın da belirtilmesinde yarar vardır. Finansman hiyerarşisi daha çok belirli bir olgunluğa gelmiş firmalar için geçerlidir. Yeni kurulmuş olup hızlı büyüyen firmalar gerek hisse senedi ihracı (veya yeni ortak almak) gerekse borçlanma yoluyla daha çok dış kaynağa ihtiyaç duyarlar. Yine belirtilmesi gereken bir başka nokta daha vardır: Finansman hiyerarşisi teorisi optimal bir sermaye yapısı önermez. Öz sermaye ile finansmanın iki şekli vardır. Bunlardan birincisi, dağıtılmamış kârlar yoluyla iç kaynaklar kullanılarak finansman, diğeri ise yeni hisse senedi ihracı yoluyla finansmandır. Bunlardan ilki hiyerarşinin tepesinde diğeri ise sonunda yer almaktadır. Ancak ikisi de öz sermaye yoluyla finansmandır. Bu nedenle bu teoride hedef bir borç öz sermaye oranı yoktur. Teori sadece sermaye yapısı içindeki finansman kaynaklarının hiyerarşisini ortaya koymaktadır. 13

15 Özet Bir işletmenin bilançosunun pasifiyle ilgili iki önemli kavram; finansman yapısı ve sermaye yapısı kavramlarıdır. Finansman yapısı bilançonun pasif yapısının tamamıyla ilgilidir. Finansman yapısı, firmanın pasifindeki kısa vadeli borçların, uzun vadeli borçların ve öz sermayenin bileşimini ifade eder. Bir firmanın finansman yapısını bilançonun aktifindeki varlık yapısı belirler. Sermaye yapısı ise, firmanın bilançosunun pasifindeki uzun vadeli borçlar ile öz sermayenin bileşimini ifade eder. Firmaların sermaye yapılarını nasıl belirlemeleri gerektiği uzun süredir araştırmacıları meşgul etmiş olup bu konuda değişik model ve teoriler geliştirilmiştir. Bu model ve teorilerden ilki, Modigliani ve Miller in kurumlar vergisinin bulunmadığını kabul ettiği modeldir. Bu modele göre, belirli varsayımlar altında, firmanın sermaye yapısındaki borç öz sermaye oranını borç lehine değiştirerek firma değerini artırmak ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini düşürmek mümkün değildir. Bu modele göre firmanın piyasa değeri aşağıdaki şekilde belirlenmektedir: FD = FD = Borçlu Borçsuz FVÖK ÖSM Borçsuz Aynı modele göre, sermaye yapısında borç olsun veya olmasın, bir firmanın ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, aynı risk grubunda sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın öz sermaye maliyetine eşittir. Bu modelde borçlu bir firmanın öz sermaye maliyeti aşağıdaki şekilde bulunmaktadır: ÖSM Borçlu = ÖSM Borçsuz + ( ÖSM Borçsuz Maliyet Borç ) * Borç Özsermaye Firma borçlandıkça sermaye yapısı içinde maliyeti düşük olan borcun oranı artmaktadır. Ancak borçlanan firma daha riskli olduğundan, yukarıdaki ifadeden de görüleceği gibi, öz sermaye maliyeti artmakta ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti değişmemektedir Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, her zaman, aynı risk grubunda sermaye yapısında borç bulunmayan bir firmanın öz sermaye maliyetine eşit olmaktadır. Modigliani ve Miller geliştirdikleri ikinci modelde firmaların kurumlar vergisi ödediklerini kabul etmişlerdir. Faiz işletmeler için vergi matrahından düşülebilecek bir gider olduğundan işletmeler için faizin vergi avantajı vardır. Bu avantaj işletmeler için borçlanmayı cazip hale getirmekte ve sermaye yapısında borç bulunan bir işletmenin piyasa değeri, sermaye yapısında borç bulunmayan bir işletmenin piyasa değerine göre daha yüksek olmaktadır. Bu modele göre, sermaye yapısında borç bulunmayan bir işletmenin öz sermaye maliyeti aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır: FDBorçsuz = Hisse Senedi Piyasa Değeri = FVÖK *(1 VO) ÖSM Borçsuz 14

16 Bu modelde sermaye yapısında borç bulunan bir işletmenin piyasa değeri ise aşağıdaki şekilde hesaplanır: FD Borçlu = FD Borçsuz + VO * B Buradaki (VO * B) ifadesi faizin vergi avantajının bugünkü değeridir. VO kurumlar vergisi oranı, B ise borcun tutarıdır. Modigliani ve Miller in vergili modelinde sermaye yapısında borç bulunan bir işletmenin öz sermaye maliyeti aşağıdaki ifade ile bulunmaktadır: ÖSM Borçlu = ÖSM Borçsuz + ( ÖSM Borçsuz Maliyet Borç )*(1 VO) * Borç Özsermaye Sermaye yapısı ile ilgili üçüncü model dengeleme teorisidir. Modigliani ve Miller in kurumlar vergisini de dikkate aldıkları modelde işletmenin borçlanması arttıkça piyasa değeri de artmaktadır. Ancak dengeleme teorisi borç oranını devamlı olarak artırarak işletmenin piyasa değerinin arttırılamayacağını ileri sürmektedir. Çünkü borç seviyesi belirli bir noktayı geçtikten sonra mali başarısızlık ve temsilcilik maliyetleri, faizin vergi avantajını ortadan kaldıracaktır. Bu nedenle işletmeler sermaye yapılarını belirlerken faizin vergi avantajı ile mali başarısızlık ve temsilcilik maliyetlerini dengelemelidir. Bu teoride sermaye yapısında borç bulunan bir işletmenin piyasa değeri aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır: FD Borçlu = FD Borçsuz + VO * B (mali başarısızlık maliyetlerinin bugünkü değeri) (temsilcilik maliyetlerinin bugünkü değeri) Sermaye yapısıyla ilgili son teori finansman hiyerarşisi teorisidir. Bu teoriye göre sermaye artırımı yoluyla yeni hisse senedi ihracı yatırımcılara negatif bir mesaj verir ve firmanın hisse senedi değerinin düşmesine sebep olur. Bunun nedeni, yatırımcıların yöneticilerin hisse senedinin aşırı fiyatlı olmasından (olması gereken gerçek değerinin üzerinde olmasından) yararlanmak için hisse senedi ihraç ettikleri kanaatinde olmalarıdır. Bu nedenle işletmeler önce dağıtılmamış kârlar yoluyla yarattıkları iç kaynakları kullanmalı, daha sonra borçlanma yoluna gitmeli, en son olarak yeni hisse senedi ihraç etmelidirler. 15

17 Çalışma Soruları 1. Finansman yapısı nedir? a. İşletmenin kısa vadeli borçları, uzun vadeli borçları ve öz sermaye bileşimidir. b. İşletmenin uzun vadeli borçları ile öz sermayesinin bileşimidir. c. İşletmenin kısa vadeli borçları ile uzun vadeli borçlarının bileşimidir. d. İşletmenin hisse senetlerinin piyasa değeridir. e. İşletmenin varlık getiri oranıdır. 2. Sermaye yapısı nedir? a. İşletmenin kısa vadeli borçları, uzun vadeli borçları ve öz sermaye bileşimidir. b. İşletmenin uzun vadeli borçları ile öz sermayesinin bileşimidir. c. İşletmenin kısa vadeli borçları ile uzun vadeli borçlarının bileşimidir. d. İşletmenin hisse senetlerinin piyasa değeridir. e. İşletmenin varlık getiri oranıdır. 3. Aşağıdakilerden hangisi Modigliani ve Miller modellerinin varsayımlarından birisi değildir? a. Yatırımcıların homojen beklentileri vardır. b. İşletme riski faiz ve vergi öncesi kârın değişkenliği ile ölçülmektedir. c. Tüm menkul kıymetler pürüzsüz piyasalarda işlem görmektedir. d. İşletmeler bireylerden daha az faiz oranından borçlanabilmektedir. e. Firmanın borcu sabit kalmakta ve devamlı olarak yenilenmektedir. 16

18 4. Bir işletmenin faiz ve vergi öncesi kârı TL, öz sermaye maliyeti 0,17 dir. Bu işletmenin Modigliani ve Miller in vergisiz modeline göre piyasa değeri nedir? a TL b TL c TL d TL e TL 5. Sermaye yapısında borç bulunmayan bir işletmenin öz sermaye maliyeti 0,15 dir. Aynı işletme riskine sahip sermaye yapısında borç bulunan diğer bir işletmenin borç/öz sermaye oranı 1,4 dür. Borçlanma maliyeti % 7 ise, sermaye yapısında borç bulunan işletmenin öz sermaye maliyeti, Modigliani ve Miller in vergisiz modeline göre nedir? a. % 26,2 b. % 16,8 c. % 25,5 d. % 27,7 e. % Sermaye yapısında borç bulunmayan bir işletmenin piyasa değeri TL dir. Aynı işletme riskine sahip başka bir firmanın sermaye yapısında TL borç vardır. Kurumlar vergisi oranı % 20 dir. Modigliani ve Millerin vergili modeline göre, sermaye yapısında borç bulunan işletmenin piyasa değeri nedir? a TL b TL c TL d TL e TL 17

19 7. Sermaye yapısında borç bulunmayan bir işletmenin faiz ve vergi öncesi kârı TL dir. Bu işletmenin öz sermaye maliyeti 0,12 dir. Kurumlar vergisi oranı 0,20 ise bu işletmenin piyasa değeri nedir? a TL b TL c TL d TL e TL 8. Dengeleme teorisindeki en önemli husus aşağıdakilerden hangisidir? a. Mali başarısızlık ve temsilcilik maliyetleri b. Faizin vergi avantajı c. Öz sermaye maliyeti d. Finansman hiyerarşisi e. Dağıtılmamış kârların önemi 9. Finansman hiyerarşisi teorisine göre, doğru hiyerarşi aşağıdakilerden hangisidir? a. Yeni hisse senedi ihracı-borçlanma-dağıtılmamış kârlar b. Borçlanma- dağıtılmamış kârlar- yeni hisse senedi ihracı c. Dağıtılmamış kârlar-borçlanma- yeni hisse senedi ihracı d. Dağıtılmamış kârlar- yeni hisse senedi ihracı-borçlanma e. Yeni hisse senedi ihracı- dağıtılmamış kârlar-borçlanma 18

20 10. Finansman hiyerarşisi teorisinde, işletmenin sermaye artırımı yoluyla yeni hisse senedi ihraç edeceğini duyurması neden yatırımcılar tarafından olumsuz algılanır? a. Yatırımcıların sermaye artırımına katılmak istememeleri b. Yatırımcıların yeterli nakde sahip olmamaları c. İşletmenin borç kapasitesini doldurması d. Yatırımcıların hisse senedi fiyatının düşük olduğu kanaatinde olmaları e. Yatırımcıların işletme yöneticilerinin hisse senedinin fiyatının aşırı değerlenmiş olduğunu bildikleri ve bundan yararlanmak istedikleri kanaatinde olmaları 19

9.Bölüm Sermaye Yapısı. Doç. Dr. Mete Doğanay

9.Bölüm Sermaye Yapısı. Doç. Dr. Mete Doğanay 9.Bölüm Sermaye Yapısı Doç. Dr. Mete Doğanay Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Finansman yapısı ve sermaye yapısı kavramlarını bilmek Firma

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

Finansman kararları (2) Ders 16 Finansal Yönetim 15.414

Finansman kararları (2) Ders 16 Finansal Yönetim 15.414 Finansman kararları (2) Ders 16 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Sermaye yapısı M&M teoremi Kaldıraç, risk ve AOSM Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 17 Finansman kararları Esas amaç Pozitif NBD yatırımları için,

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ FİNANSAL YÖNETİM İŞLETME (ÇALIŞMA) SERMAYESİ YÖNETİMİ VE Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA ÇALIŞMA SERMAYESİ Kısa vadeli veya cari varlıklar ve borçlar topluca çalışma sermayesi olarak bilinir. Dönen Varlıklar:

Detaylı

5.Bölüm Hisse Senedi Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş

5.Bölüm Hisse Senedi Değerlemesi. Doç. Dr. Mete Doğanay Prof. Dr. Ramazan Aktaş 5.Bölüm Hisse Senedi Değerlemesi Doç. Dr. Mete Doğanay rof. Dr. Ramazan Aktaş Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Hisse senedi ile ilgili temel

Detaylı

8.Bölüm Sermaye Maliyeti. Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş Başcı

8.Bölüm Sermaye Maliyeti. Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş Başcı 8.Bölüm Sermaye Maliyeti Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş Başcı Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Sermaye maliyeti kavramını hakkında bilgi sahibi

Detaylı

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR İÇİNDEKİLER SAYFA BİLANÇO... 1-2 KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU... 3 ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM

Detaylı

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR İÇİNDEKİLER SAYFA BİLANÇO... 1-2 KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU... 3 ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

HÜRGÜÇ GAZ. TİC. TURİZM VE ORG. A.Ş. 31 ARALIK 1998 TARİHİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇO (MİLYON TL)

HÜRGÜÇ GAZ. TİC. TURİZM VE ORG. A.Ş. 31 ARALIK 1998 TARİHİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇO (MİLYON TL) AKTİF (VARLIKLAR) HÜRGÜÇ GAZ. TİC. TURİZM VE ORG. A.Ş. 31 ARALIK 1998 TARİHİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇO I.DÖNEN VARLIKLAR 2,433,801 2,919,245 A- HAZIR DEĞERLER 57,865 424,947 1- Kasa 3,507 614 2- Bankalar

Detaylı

Sabit Kıymet Yatırımlarının Finansmanı

Sabit Kıymet Yatırımlarının Finansmanı Sabit Kıymet Yatırımlarının Finansmanı M. Vefa TOROSLU SMMM & Bağımsız Denetçi ROTA Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. 18.12.2014 Tanım Sabit kıymetler; işletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen

Detaylı

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ İçerik Değer Kavramı Nominal değer Defter değeri Tasfiye değeri İşleyen teşebbüs değeri Piyasa (borsa) değeri ve Teorik ya da İçsel

Detaylı

ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU Özkaynak nedir? Vergi Usul Kanunu na göre, özkaynak bilançonun aktif toplamı ile borçlar arasındaki fark olup; işletme sahibinin ya da ortakların işletmeye koymuş olduğu varlığı

Detaylı

HÜRGÜÇ GAZ. TİC. TUR. VE ORG. A.Ş. 31 EKİM 1999 TARİHİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇO (MİLYON TL)

HÜRGÜÇ GAZ. TİC. TUR. VE ORG. A.Ş. 31 EKİM 1999 TARİHİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇO (MİLYON TL) HÜRGÜÇ GAZ. TİC. TUR. VE ORG. A.Ş. 31 EKİM 1999 TARİHİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇO AKTİF (VARLIKLAR) 31 EKİM 1999 I.DÖNEN VARLIKLAR 5,236,848 A- HAZIR DEĞERLER 514,921 1- Kasa 5,081 2- Bankalar 479,676

Detaylı

Finansal Sistem, Sermaye Piyasaları ve Sermaye Piyasası Mevzuatı

Finansal Sistem, Sermaye Piyasaları ve Sermaye Piyasası Mevzuatı Finansal Sistem, Sermaye Piyasaları ve Sermaye Piyasası Mevzuatı A Kitapçığı 10. Soru Soru Hatalı Değil. I- Birleşme sözleşmesi genel kurullarca onaylanmadan önce Sermaye Piyasası Kuruluna başvurularak

Detaylı

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR...III

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR...III İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR...III 1.1. MUHASEBENİN TANIMI... 1 1.2. MUHASEBENİN KURAMSAL YAPISI... 4 1.3. MUHASEBE UYGULAMASINI ZORUNLU KILAN NEDENLER... 5 1.3.1. Yasal Nedenler... 5 1.3.2. İlgili

Detaylı

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir? www.pwc.com.tr Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Optimum Sermaye Yapısı İşletmenin sermaye maliyetini minimum ve işletme değerini maksimum

Detaylı

Halk Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi 31 Mart 2015 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.

Halk Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi 31 Mart 2015 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir. Tarihi İtibarıyla Bilanço VARLIKLAR 1 Denetimden Cari Dönem Denetimden Geçmiş 31 Aralık 2014 I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 399.876.679 329.752.725 1- Kasa 14 3.009 2.079 2- Alınan

Detaylı

ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem

ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem I- Cari Varlıklar VARLIKLAR A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 1.606.048.714 1.153.712.216 1- Kasa 14 37.347 49.256 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 1.356.733.446 901.838.577 4- Verilen Çekler Ve Ödeme

Detaylı

ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem. Bağımsız Denetimden Geçmemiş Cari Dönem

ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem. Bağımsız Denetimden Geçmemiş Cari Dönem VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 1.738.269.701 1.606.048.714 1- Kasa 14 53.092 37.347 2- Alınan Çekler 14 24.966-3- Bankalar 14 1.482.421.204 1.356.733.446 4- Verilen

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.) 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço VARLIKLAR 1 Geçmiş Önceki 31 Aralık 2014 I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14,169,311 15,618,483 1- Kasa 2.12, 14 698 123 2- Alınan Çekler 3-

Detaylı

A MUHASEBE KPSS-AB-PS/2007. 1. İşletmede satılan ticari mallar maliyeti tutarı kaç YTL dir? 1. - 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE GÖRE CEVAPLAYINIZ.

A MUHASEBE KPSS-AB-PS/2007. 1. İşletmede satılan ticari mallar maliyeti tutarı kaç YTL dir? 1. - 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE GÖRE CEVAPLAYINIZ. 1. - 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE Bir işletmenin 2006 yılı genel geçici mizanında yer alan bilgilerden bazıları aşağıdadır: Borç Tutarı (Bin YTL) A MUHASEBE Alacak Tutarı Kasa 6.770 6.762 Ticari Mallar

Detaylı

10.Bölüm Temettü Politikası. Doç. Dr. Mete Doğanay

10.Bölüm Temettü Politikası. Doç. Dr. Mete Doğanay 10.Bölüm Temettü Politikası Doç. Dr. Mete Doğanay Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Temettü kavramını bilmek Temettü politikasının unsurlarını

Detaylı

FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. AYRINTILI BİLANÇO YTL VARLIKLAR Cari

FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. AYRINTILI BİLANÇO YTL VARLIKLAR Cari BİLANÇO VARLIKLAR I Varlıklar A Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 4,925,810 1 Kasa 14 2 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 14 4,889,175 4 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri () 5 Diğer Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar

Detaylı

Konsolide Gelir Tablosu

Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu m. Dipnotlar 2011 2010 2009 Faiz ve benzeri gelirler 6 34,878 28,779 26,953 Faiz giderleri 6 17,433 13,196 14,494 Net faiz geliri 6 17,445 15,583 12,459

Detaylı

Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103.

Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103. Tek Düzen Hesap Planı, Muhasebe Hesap Kodları 1. DÖNEN VARLIKLAR 10. Hazır Değerler 100. Kasa 101. Alınan Çekler 102. Bankalar 103. Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri(-) 108. Diğer Hazır Değerler 11. Menkul

Detaylı

AvivaSA Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi. 31 Mart 2013 tarihi itibariyle ayrıntılı bilanço (Para birimi - Türk Lirası (TL)) Varlıklar

AvivaSA Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi. 31 Mart 2013 tarihi itibariyle ayrıntılı bilanço (Para birimi - Türk Lirası (TL)) Varlıklar ayrıntılı bilanço Varlıklar geçmiş Dipnot 31 Mart 2013 31 Aralık 2012 I- Cari varlıklar A- Nakit ve nakit benzeri varlıklar 2.12, 14 340,950,876 299,185,453 1- Kasa 2.12, 14 1,486 1,844 2- Alınan Çekler

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. AYRINTILI BİLANÇO (Bağımsız Denetimden Geçmiş) YTL VARLIKLAR

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. AYRINTILI BİLANÇO (Bağımsız Denetimden Geçmiş) YTL VARLIKLAR AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR I CARİ VARLIKLAR (31/12/2008) A Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 22.641.606 1 Kasa 2.356 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 14 20.777.618 4 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri () 5 Diğer

Detaylı

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 1. SERMAYE, YATIRIM VE TASARRUF 2 1.1. SERMAYE VE YATIRIM 2 1.2. TASARRUF VE PORTFÖY TERCİHİ 2 1.3. SERMAYE PİYASASI 3 2. SERMAYE TALEBİ 3 2.1. YATIRIMIN NET BUGÜNKÜ

Detaylı

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr.

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr. 3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik NAKİT YÖNETİMİ Nakit Yönetimi ile işletmeler; bir yandan işletmenin

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 31 Aralık 2014 31 Aralık 2013

VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 31 Aralık 2014 31 Aralık 2013 VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız I Cari Varlıklar A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 5,304,441 300,000 1 Kasa 2.12 ve 14 885 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 2.12 ve 14 5,291,898 300,000 4 Verilen Çekler ve Ödeme

Detaylı

VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Bağımsız Bağımsız Dipnot

VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Bağımsız Bağımsız Dipnot 31 MART 2014 ve 31 ARALIK 2013 TARİHLERİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇOLAR VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş 31 Mart 2014 31 Aralık 2013 A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar

Detaylı

VARLIKLAR. Dip Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş Yeniden düzenlenmiş (*) I- Cari Varlıklar

VARLIKLAR. Dip Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş Yeniden düzenlenmiş (*) I- Cari Varlıklar EGE SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE SOLO BİLANÇO (Tutarlar Türk Lirası ''TL'' olarak ifade edimiştir.) VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Not 31.12.2014 31.12.2013 A- Nakit Ve Nakit Benzeri

Detaylı

Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414

Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414 Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Finansman kararları Finansman modelleri ve piyasanın tepkisi Ödeme politikası Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 17 Finansman kararları Amaç nedir?

Detaylı

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi GENEL MUHASEBE KVYK-Mali Borçlar Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi KAYNAK KAVRAMI Kaynaklar, işletme varlıklarının hangi yollarla sağlandığını göstermektedir. Varlıklar,

Detaylı

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar.

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar. VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmemiş A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 281.090.354 313.301.107 1- Kasa 2.12 ve 14 13.085 1.154 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 2.12 ve 14

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 30 Haziran 2014 31 Aralık 2013

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş Dipnot 30 Haziran 2014 31 Aralık 2013 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmemiş I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 4 ve 14 5,055,181 300,000 1- Kasa 972-2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12

Detaylı

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar.

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar. VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 313.301.107 296.879.892 1- Kasa 2.12 ve 14 1.154 3.477 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 2.12 ve 14 295.062.351 269.437.190 4- Verilen Çekler

Detaylı

10.1.Kar Zarar Tabloları

10.1.Kar Zarar Tabloları 10.1.Kar Zarar Tabloları Gelir ve giderler 2008 A- Brüt satışlar 563.752.599,33 573.579.296,04 654.817.545,31 1- Yurtiçi satışlar 522.960.763,29 533.708.451,93 604.193.703,98 2- Yurtdışı satışlar 40.791.836,04

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 30 Eylül 2015 31 Aralık 2014

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 30 Eylül 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız I Cari Varlıklar A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 153.735.677 147.648.170 1 Kasa 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 2.12, 14 141.629.618 137.321.333 4 Verilen Çekler ve Ödeme

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 31 Mart 2015 31 Aralık 2014

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 154.232.766 147.648.170 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12, 14 142.884.508 137.321.333 4- Verilen

Detaylı

B HESAP PLANI 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 101 ALINAN ÇEKLER 102 BANKALAR 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ (-)

B HESAP PLANI 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 101 ALINAN ÇEKLER 102 BANKALAR 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ (-) B HESAP PLANI 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 101 ALINAN ÇEKLER 102 BANKALAR 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ (-) 104 105 106 107 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 109 11 MENKUL KIYMETLER 110 HİSSE

Detaylı

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar ara dönem finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar.

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar ara dönem finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar. VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Bağımsız Sınırlı Bağımsız Dipnot Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 299.760.448 313.301.107 1- Kasa 2.12 ve 14 12.413 1.154 2- Alınan

Detaylı

Ekteki dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcısıdır. 1

Ekteki dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcısıdır. 1 1 VARLIKLAR I- CARİ VARLIKLAR Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 26,323,433 32,870,248 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 14 24,802,294 32,542,783 4- Verilen

Detaylı

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar.

AVİVA SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar. VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 296.879.892 254.181.293 1- Kasa 2.12, 14 3.477 1.365 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 2.12, 14 269.437.190 218.701.697 4- Verilen Çekler Ve

Detaylı

ZURICH SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ 30.06.2013 ve 31.12.2012 TARİHLERİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇOLAR VARLIKLAR

ZURICH SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ 30.06.2013 ve 31.12.2012 TARİHLERİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇOLAR VARLIKLAR ZURICH SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ 30.06.2013 ve 31.12.2012 TARİHLERİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇOLAR VARLIKLAR I- Varlıklar DİPNOT 30/06/2013 31/12/2012 I- Varlıklar 414.976.300 377.590.795 A- Nakit Ve Nakit

Detaylı

ZURICH SİGORTA A.Ş. I- Cari Varlıklar Toplamı 617.508.806 600.034.422. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar.

ZURICH SİGORTA A.Ş. I- Cari Varlıklar Toplamı 617.508.806 600.034.422. Takip eden dipnotlar finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar. VARLIKLAR Bağımsız Bağımsız I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 330.158.076 309.044.079 1- Kasa 2.12 (7) 13 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12 ve 14 308.139.310 287.777.816 4- Verilen

Detaylı

Bağımsız Denetimden Geçmemiş Dipnot Cari Dönem Cari Dönem I- Cari Varlıklar

Bağımsız Denetimden Geçmemiş Dipnot Cari Dönem Cari Dönem I- Cari Varlıklar ( ) VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 4,14 54.400.683 28.327.786 1- Kasa 2.12,14 5.588 3.924 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12,14 32.366.735 8.595.579 4- Verilen Çekler

Detaylı

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 HAZİRAN 2014-30 HAZİRAN 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.)

DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 HAZİRAN 2014-30 HAZİRAN 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) DEMİR HAYAT SİGORTA A.Ş. 30 HAZİRAN 2014 30 HAZİRAN 2015 TARİHLİ KARŞILAŞTIRMALI BİLANÇOSU (TL.) VARLIKLAR I Cari ( Dönen ) Varlıklar A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar ( Hazır Değerler ) 44.570.887 46.750.559

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT ANONİM ŞİRKETİ 30 EYLÜL 2013 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇO V A R L I K L A R

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT ANONİM ŞİRKETİ 30 EYLÜL 2013 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇO V A R L I K L A R I- CARİ VARLIKLAR V A R L I K L A R A-Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 10.089.165 5.055.138 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 10.039.100 5.055.138 4- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) - -

Detaylı

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Değerlemenin Temelleri Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Bugün Değerlemenin Temelleri Bugünkü değer Paranın Fırsat maliyeti Okuma Brealey ve Myers, 2. ve 3. Bölümler Değerleme Uygulamalar Gerçek varlıklar

Detaylı

ERGO SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluşturur. VARLIKLAR Bağımsız Denetimden Geçmiş Geçmiş Önceki Cari Dönem

ERGO SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluşturur. VARLIKLAR Bağımsız Denetimden Geçmiş Geçmiş Önceki Cari Dönem VARLIKLAR A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 2.12, 4.2 213,507,060 133,722,172 1- Kasa 14 2,413 2,067 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 156,849,494 70,133,616 4- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri 5- Banka

Detaylı

SS KORU SİGORTA KOOPERATİFİ'nin 31.3.2013 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU

SS KORU SİGORTA KOOPERATİFİ'nin 31.3.2013 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU SS KORU SİGORTA KOOPERATİFİ'nin 31.3.213 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU (TL) VARLIKLAR TOPLAMI Cari Varlıklar Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar Kasa Alınan Çekler Bankalar Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri

Detaylı

33 - Performansı Ölçme

33 - Performansı Ölçme A Finansal raporlama İşletme 4 Muh-Fin 2013 - Bahar Vize Öncesi 33 - Performansı Ölçme Maria Malone, İngiltere de yer alan, televizyon ve yayıncılık faaliyetlerinde bulunan büyük bir uluslararası medya

Detaylı

TUNA FAKTORİNG HİZMETLERİ A.Ş. 31/12/2007 AYRINTILI BİLANÇOSU(YTL)

TUNA FAKTORİNG HİZMETLERİ A.Ş. 31/12/2007 AYRINTILI BİLANÇOSU(YTL) AKTİF (VARLIKLAR) 31/12/2007 31/12/2007 AYRINTILI BİLANÇOSU(YTL) I- DÖNEN VARLIKLAR A- Hazır Değerler 403.030,45 725.183,53 1- Kasa 12.368,77 2.498,62 2- Alınan Çekler 0,00 0,00 3- Bankalar 390.661,68

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

UNİCO SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar ara dönem finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar.

UNİCO SİGORTA A.Ş. Takip eden dipnotlar ara dönem finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluştururlar. VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Bağımsız Bağımsız Dipnot Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 302.097.565 313.301.107 1- Kasa 2.12 ve 14 8.726 1.154 2- Alınan Çekler

Detaylı

EK MALİ TABLOLAR-1 2. HAFTA SATIŞLARIN MALİYETİ, KAR DAĞITIM VE FON AKIM TABLOLARI

EK MALİ TABLOLAR-1 2. HAFTA SATIŞLARIN MALİYETİ, KAR DAĞITIM VE FON AKIM TABLOLARI EK MALİ TABLOLAR-1 2. HAFTA SATIŞLARIN MALİYETİ, KAR DAĞITIM VE FON AKIM TABLOLARI SATIŞLARIN MALİYETİ TABLOSU p Satışların maliyeti tablosu, gelir tablosunun tamamlayıcısı niteliğinde bir mali tablodur.

Detaylı

Ekteki dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcısıdır. 1

Ekteki dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcısıdır. 1 ANHYT VARLIKLAR I- CARİ VARLIKLAR A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 75.248.958 1- Kasa Mad.14 14.634 2- Alınan Çekler - 3- Bankalar Mad.14 41.720.390 4- Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-) Mad.14 (43.473)

Detaylı

Hesap Kodu Hesap Adı YTL

Hesap Kodu Hesap Adı YTL Hesap Kodu Hesap Adı YTL 1 Cari Varlıklar 46.722.460,48 10 Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 25.925.242,17 100 Kasa 60.746,12 101 Alınan Çekler 0,00 102 Bankalar 25.861.797,80 103 Verilen Çekler Ve Ödeme

Detaylı

"30.04.2008" Hesap Kodu Hesap Adı YTL

30.04.2008 Hesap Kodu Hesap Adı YTL Tablo Adı BİLANÇO Tablo Kodu 11 Şirket Ünvanı AIG SİGORTA A.Ş. Şirket Kodu 150 Yıl (YYYY) 2008 Tablonun Müsteşarlıkça Sisteme(Portala) Yüklendiği Tarih "30.04.2008" Şirketlerce Tablonun Sisteme(Portala)

Detaylı

VARLIKLAR. Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş I- Cari Varlıklar

VARLIKLAR. Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş I- Cari Varlıklar VARLIKLAR Sınırlı I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 226.230.862 208.419.503 1- Kasa 14 4.723 4.295 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 201.568.745 177.740.692 4- Verilen Çekler Ve Ödeme

Detaylı

Şirket Kodu 1060 Yıl 2013 Tablo Kodu 100301 Frekans Versiyon 2. Açıklama. 102022 Yabancı Para (YP) 0

Şirket Kodu 1060 Yıl 2013 Tablo Kodu 100301 Frekans Versiyon 2. Açıklama. 102022 Yabancı Para (YP) 0 Şirket Unvanı HÜR SİGORTA AŞ Şirket Kodu 1060 Yıl 2013 Tablo Kodu 100301 Frekans Q4 Versiyon 2 Tablo Uyarı Açıklama TAMAM TAMAM 0 31.12.2013 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇO HESAPLARI Hesap Kodu Hesap Adı Tutar

Detaylı

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel Gayrimenkul Değerleme Esasları 19/12/2015 Sınavı 1) Katılım payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulan fon Aşağıdakilerden hangisidir? A)değişken Fon B)fon sepeti C)serbest yatırım fonu

Detaylı

ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI

ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI ARACI KURUMLARIN KONSOLİDE MALİ TABLOLARI Bu bölümün sonunda yer alan sektörün mali tabloları 123 aracı kurumdan alınan veriler konsolide edilerek oluşturulmuştur.

Detaylı

A MUHASEBE KPSS-AB-PS / 2008

A MUHASEBE KPSS-AB-PS / 2008 1. İşletmede kasa hesabının kalanı 79.600 YTL, kasa sayımında belirlenen tutar ise 76.900 YTL dir. Farkın nedeni belirlenememiştir. A MUHASEBE KPSS-AB-PS 2008 3. VE 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE Buna

Detaylı

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I 2. HAFTA ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I Yrd. Doç. Dr. Muhammet Belen mbelen@karabuk.edu.tr BÖLÜM 2 FİNANSAL TABLOLAR ve NAKİT AKIMI 1-2 Sunu Planı 1. Bilanço 2. Gelir Tablosu 3. Net İşletme Sermayesi 4. Finansta

Detaylı

FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO

FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 253,305,608 110,848,280 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 178,350,609 46,043,483 4- Verilen Çekler ve

Detaylı

10.1.Kar Zarar Tabloları

10.1.Kar Zarar Tabloları 10.1.Kar Zarar Tabloları Gelir ve giderler 2011 A- Brüt satışlar 854.455.559,29 823.017.968,57 875.905.247,46 1- Yurtiçi satışlar 756.018.408,89 718.585.063,60 805.602.932,74 2- Yurtdışı satışlar 98.437.150,40

Detaylı

VAKIF EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ. 30 EYLÜL 2008 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU (Tutarlar Yeni Türk Lirası ''YTL'' olarak ifade edimiştir.

VAKIF EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ. 30 EYLÜL 2008 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU (Tutarlar Yeni Türk Lirası ''YTL'' olarak ifade edimiştir. VAKIF EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ 30 EYLÜL 2008 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇOSU Cari Dönem Dipnot 30 Eylül 2008 VARLIKLAR I Cari Varlıklar A Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar Dipnot 14 28.421.852 1 Kasa 5.772

Detaylı

Yapı Kredi Sigorta A.Ş. 31 Mart 2014 tarihi itibariyle konsolide olmayan finansal tablolar

Yapı Kredi Sigorta A.Ş. 31 Mart 2014 tarihi itibariyle konsolide olmayan finansal tablolar 31 Mart 2014 tarihi itibariyle konsolide olmayan finansal tablolar 31 Mart 2014 Tarihi İtibariyle Ayrıntılı Konsolide Olmayan Bilanço (Para Birimi Aksi Belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) Olarak Gösterilmiştir)

Detaylı

A MUHASEBE KPSS/1-AB-PS/2006. 3. Kayıtlarında nâzım hesapları kullanan bir işletmenin, 1. I. Amortisman ayrılması

A MUHASEBE KPSS/1-AB-PS/2006. 3. Kayıtlarında nâzım hesapları kullanan bir işletmenin, 1. I. Amortisman ayrılması MUHASEBE 1. I. Amortisman ayrılması II. Özel fon ayrılması III. Karşılık ayrılması IV. Reeskont ayrılması Yukarıdaki muhasebe işlemlerinden hangileri ihtiyatlılık kavramı gereği yapılır? A) Yalnız I B)

Detaylı

Bağımsız denetimden geçmiş I- Cari Varlıklar Dipnot 30 Haziran 2015 31 Aralık 2014

Bağımsız denetimden geçmiş I- Cari Varlıklar Dipnot 30 Haziran 2015 31 Aralık 2014 Varlıklar sınırlı I- Cari Varlıklar Dipnot 30 Haziran 2015 31 Aralık 2014 A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 2.12, 14 634.309.928 550.717.185 1- Kasa 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 2.12, 14 499.459.722

Detaylı

FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO

FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO FİBA SİGORTA A.Ş. BİLANÇO VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 96,825,150 1- Kasa - 2- Alınan Çekler - 3- Bankalar 41,615,970 4- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri - 5- Diğer Nakit

Detaylı

Mali Analiz Teknikleri

Mali Analiz Teknikleri Mali Analiz Teknikleri Karşılaştırmalı Tablo analizi (Yatay Analiz) Yüzde Analizi (Dikey Analiz) Eğilim Yüzdeleri Analizi (Trend Analizi) Oran Analizi ORAN ANALİZİ Bir işletmenin mali tablolarında yer

Detaylı

5.Hafta Mali Borçlar ve Ticari Borçlar. Dr. Şuayyip Doğuş DEMİRCİ

5.Hafta Mali Borçlar ve Ticari Borçlar. Dr. Şuayyip Doğuş DEMİRCİ 5.Hafta Mali Borçlar ve Ticari Borçlar Dr. Şuayyip Doğuş DEMİRCİ Soru 1: Aşağıdaki hesaplardan hangisi kısa vadeli yabancı kaynaklar arasında yer almaz? a. Banka kredileri b. Çıkarılmış tahviller c. Uzun

Detaylı

ERGO SİGORTA A.Ş. 1 OCAK - 30 EYLÜL 2014 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT FİNANSAL TABLOLAR VARLIKLAR

ERGO SİGORTA A.Ş. 1 OCAK - 30 EYLÜL 2014 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT FİNANSAL TABLOLAR VARLIKLAR VARLIKLAR 1 Cari Dönem Önceki Dönem A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 2.12 ve 4.2 140,189,744 84,308,388 1- Kasa 1,241 1,451 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 55,478,005 40,790,095 4- Verilen Çekler ve

Detaylı

USUL İNCELEMELERİ KİTABI (TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERCEVESİNDE) Doç. Dr. Özgür ÇATIKKAŞ 12.10.2015 1

USUL İNCELEMELERİ KİTABI (TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERCEVESİNDE) Doç. Dr. Özgür ÇATIKKAŞ 12.10.2015 1 USUL İNCELEMELERİ KİTABI (TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERCEVESİNDE) Doç. Dr. Özgür ÇATIKKAŞ 12.10.2015 1 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR, UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR VE ÖZKAYNAKLAR 12.10.2015 2 Örnek 1 ABC Ltd

Detaylı

Bağımsız Denetimden Geçmiş 31.12.2013 A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 76.528.137 32.725.361 1- Kasa 2.12, 14 1.940 601 2- Alınan Çekler

Bağımsız Denetimden Geçmiş 31.12.2013 A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 76.528.137 32.725.361 1- Kasa 2.12, 14 1.940 601 2- Alınan Çekler VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 76.528.137 32.725.361 1- Kasa 2.12, 14 1.940 601 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 2.12, 14 52.634.409 22.522.840 4- Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri

Detaylı

Bağımsız Denetimden Geçmiş 31.12.2014 A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 99.025.695 76.528.137 1- Kasa 2.12, 14 3.055 1.940 2- Alınan Çekler

Bağımsız Denetimden Geçmiş 31.12.2014 A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 99.025.695 76.528.137 1- Kasa 2.12, 14 3.055 1.940 2- Alınan Çekler VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 99.025.695 76.528.137 1- Kasa 2.12, 14 3.055 1.940 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 2.12, 14 69.085.338 52.634.409 4- Verilen Çekler Ve Ödeme

Detaylı

Büyük Resim: 1. Kısım Finansman

Büyük Resim: 1. Kısım Finansman Sermaye Yapısı I 1 Büyük Resim: 1. Kısım Finansman A. Finansman İhtiyaçlarının Belirlenmesi 6 Şuba Vaka: Wilson Ahşap 1 11 Şubat Vaka: Wilson Ahşap 2 B. En Uygun Sermaye Yapısı: Temeller 13 Şubat Ders:

Detaylı

TMS 7; Nakit Akış Tablosu nun hazırlanması ve sunumuna ilişkin ilkeleri açıklamaktadır.

TMS 7; Nakit Akış Tablosu nun hazırlanması ve sunumuna ilişkin ilkeleri açıklamaktadır. 1. GİRİŞ Bilindiği üzere Türkiye Muhasebe Standartları (TMS, IAS) 01.01.2013 tarihinden itibaren işletmeler tarafından uygulanmaya başlayacaktır. TMS kapsamında hazırlanması gereken finansal tablolar aşağıdaki

Detaylı

SERMAYE MALİYETİ. Prof. Dr.Yıldırım Beyazıt ÖNAL

SERMAYE MALİYETİ. Prof. Dr.Yıldırım Beyazıt ÖNAL SERMAYE MALİYETİ Prof. Dr.Yıldırım Beyazıt ÖNAL SERMAYE MALİYETİ İşletmenin kullandığı her türlü kaynağın bir maliyeti vardır. Sermaye Maliyeti veya Fon Kaynak Maliyeti, kullanılan veya kullanılması düşünülen

Detaylı

TEKDÜZEN MUHASEBE HESAP PLANI

TEKDÜZEN MUHASEBE HESAP PLANI www.isvesosyalguvenlik.com Mevzuat Bilgi Kültür - Haber Platformu TEKDÜZEN MUHASEBE HESAP PLANI 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 101 ALINAN ÇEKLER 102 BANKALAR 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ

Detaylı

(Bağımsız Denetimden Geçmemiş) VARLIKLAR. I. CARİ VARLIKLAR Cari Dönem Eylül 2014

(Bağımsız Denetimden Geçmemiş) VARLIKLAR. I. CARİ VARLIKLAR Cari Dönem Eylül 2014 2014 Eylül VARLIKLAR I. CARİ VARLIKLAR Cari Dönem A. Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 7.709.351 1 Kasa 18.511 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 314.686 4 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri () 5 Banka Garantili

Detaylı

S.S. DOĞA SİGORTA KOOPERATİFİ 2015 AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. I. CARİ VARLIKLAR Cari Dönem Mart 2015

S.S. DOĞA SİGORTA KOOPERATİFİ 2015 AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. I. CARİ VARLIKLAR Cari Dönem Mart 2015 VARLIKLAR I. CARİ VARLIKLAR 2015 A. Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 29.914.323 1- Kasa 2.661 2- Alınan Çekler - 3- Bankalar 10.516.283 4- Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-) - 5- Banka Garantili ve Üç

Detaylı

AD YAYINCILIK A.Ş. 1 OCAK - 31 ARALIK 1998 VE 1997 HESAP DÖNEMLERİ AYRINTILI BİLANÇOLARI (MİLYON TL)

AD YAYINCILIK A.Ş. 1 OCAK - 31 ARALIK 1998 VE 1997 HESAP DÖNEMLERİ AYRINTILI BİLANÇOLARI (MİLYON TL) AYRINTILI BİLANÇOLARI AKTİF (VARLIKLAR) 31 ARALIK 1998 31 ARALIK1997 I.DÖNEN VARLIKLAR 1,364,184 1,054,263 A- HAZIR DEĞERLER 14,412 6,626 1- Kasa 1,296 3,221 2- Bankalar 13,085 2,986 3- Diğer Hazır Değerler

Detaylı

TÜRK NİPPON SİGORTA A.Ş. 31 MART 2015 VE 31 ARALIK 2014 TARİHLERİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇOLAR

TÜRK NİPPON SİGORTA A.Ş. 31 MART 2015 VE 31 ARALIK 2014 TARİHLERİ İTİBARİYLE AYRINTILI BİLANÇOLAR VARLIKLAR I. CARİ VARLIKLAR A. NAKİT VE NAKİT BENZERİ VARLIKLAR 41.801.802 19.365.040 1- Kasa 9.428-2- Alınan Çekler 3- Bankalar 32.101.491 11.660.450 4- Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri (-) 5- Banka Garantili

Detaylı

VARLIKLAR. TUTAR I- Cari Varlıklar

VARLIKLAR. TUTAR I- Cari Varlıklar S.S. KORU SİGORTA KOOPERATİFİ 30.09.2013 TARİHİ İTİBARİYLE SOLO BİLANÇO VARLIKLAR I Cari Varlıklar * A Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 10.184.010 1 Kasa 900 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 2.585.768 4 Verilen

Detaylı

Finansal Tablolar Analizi

Finansal Tablolar Analizi Finansal Tablolar Analizi ESKİŞEHİR SMMM ODASI Yrd. Doç. Dr. Arman A. KARAGÜL Anadolu Üniversitesi İ.İ.B.F. Öğretim Üyesi Bu eğitim dokümanı Mustafa UÇKAÇ Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından hazırlanmıştır.

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

LÜTFEN DİPNOTLARI ve AÇIKLAMALARI OKUYUNUZ 26.08.2011 23.09.2011

LÜTFEN DİPNOTLARI ve AÇIKLAMALARI OKUYUNUZ 26.08.2011 23.09.2011 LÜTFEN DİPNOTLARI ve AÇIKLAMALARI OKUYUNUZ Tablo Adı KONSOLİDE BİLANÇO Tablo Kodu 91 Şirket Ünvanı LİBERTY SİGORTA A.Ş. Şirket Kodu 2340 Yıl (YYYY) 2011 Tablonun Müsteşarlıkça Sisteme(Portala) Yüklendiği

Detaylı

(31/03/2014) (31/12/2013) A-

(31/03/2014) (31/12/2013) A- TÜRK P VE I SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO (Bağımsız Denetimden Geçmemiş) VARLIKLAR Dönem Dönem I- Cari Varlıklar Not A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 5.067.054 300.000 1- Kasa 33-2- Alınan

Detaylı

ANKARA ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO (Bağımsız Denetimden Geçmemiş)

ANKARA ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO (Bağımsız Denetimden Geçmemiş) VARLIKLAR I CARİ VARLIKLAR A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 89.594.137 85.304.601 1 Kasa 405 949.02 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 89.593.732 59.392.470 4 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri 5 Diğer Nakit ve

Detaylı

11 Finansal Varlıklar ile Riski Sigortalılara Ait Finansal Yatırımlar 3.586.496

11 Finansal Varlıklar ile Riski Sigortalılara Ait Finansal Yatırımlar 3.586.496 Şirket Unvanı HÜR SİGORTA AŞ Şirket Kodu 1060 Yıl 2012 Tablo Kodu 100301 Frekans Q1 Versiyon 1 31.3.2012 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇO HESAPLARI Hesap Kodu Hesap Adı Tutar (TL) VARLIKLAR 64.915.153,19 1 Cari

Detaylı