PROTEİN SAFLAŞTIRMA 1 Kromatografik Teknikler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROTEİN SAFLAŞTIRMA 1 Kromatografik Teknikler"

Transkript

1

2 PROTEİN SAFLAŞTIRMA 1 Kromatografik Teknikler (Uygulama Örnekli) Doç. Dr. Münir TUNCER

3

4 ÖNSÖZ Başta biyoloji bölümleri olmak üzere, temel tıp bilimleri, biyokimya bölümleri, çevre ve gıda mühendisliği bölümleri; eczacılık, veterinerlik ve ziraat fakülteleri de dâhil olmak üzere, temel fen bilimlerinin hemen her alanından bilim insanları proteinlerin saflaştırılması ve karakterizasyonu ile ilgili çalışmalarını sürdürmektedirler. Bu çalışmaların sonucu olarak da son zamanlarda, ister doğal ister rekombinant proteinlerle ilgili olsun, Ülkemizde bazı çalışmalar giderek artmaktadır. Fakat bu çalışmaların yapılması esnasında yararlanılabilecek Türkçe bir kaynağın olmadığı da dikkat çekmektedir. Bu nedenle, proteinlerin saflaştırılmasında kullanılan kromatografik teknikleri teorik ve pratik olarak açıklayan bu kitabın hazırlanması gerekli görülmüştür. Bu Kitabın devamı niteliğinde olan Protein Saflaştırma 2: Elektroforetik Teknikler in yazımı ise devam etmekte olup, en kısa zamanda sizlere ulaştırılması için gayret gösterilmektedir. Özellikle lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra, lisans öğrencileri ve araştırmacılara da yararlı olacağını umduğum bu kitap 11 bölümden oluşmaktadır. Kitabın ilk bölümünde proteinlerin saflaştırılması ile ilgili temel bilgilere yer verildikten sonra, takip eden bölümlerde ise hem düşük basınçlı hem de yüksek basınçlı kromatografi tekniklerinin temel prensipleri ele alınmıştır. Daha sonraki bölümlerde ise proteinlerin saflaştırılmasında ve karakterizasyonunda sıklıkla kullanılan her bir kromatografi tekniği, uygulama örnekleri ile birlikte ayrı ayrı ele alınmıştır. Kitabın hazırlanması ve basılması aşamasında gösterilen tüm özene karşın, kitapta bazı hataların da olabileceğini; bu tür hataların hoşgörü ile karşılanmasını ve eleştirilerin tarafıma iletilmesini bekler, kitabın genç meslektaşlarıma, öğrencilere ve hayatı protein olan bilim insanlarına yararlı olmasını dilerim. E-posta: Mersin, 2008 Doç. Dr. Münir TUNCER

5

6 Bu kitabın hazırlanması süresince, Onlar için ayırmam gereken zamanlardan kısmak durumunda kaldığım çocuklarım; Merve ve A. Oğuzhan a

7

8 Doç. Dr. Münir TUNCER İÇİNDEKİLER SAYFA NO: 1. PROTEİN SAFLAŞTIRMADA TEMEL PRENSİPLER 1.1. Giriş Biyokimyasal Araştırmalara Genel Yaklaşım In Vivo Çalışmalar In Vitro Çalışmalar Enzimler Neden Saflaştırılmalıdır? Protein Saflaştırmada Temel Faktörler Enzimlerin ve Diğer Proteinlerin Kararlılıklarının Korunması Denatürasyonun Önlenmesi Katalitik Bölge İnaktivasyonunun Önlemesi Proteolitik Parçalanmanın Önlenmesi Proteinlerin Özütlenmesi (Ekstraksiyonu) Nükleik Asitler ve Lipitlerin Uzaklaştırılması Ön-fraksiyonlama Prosedürleri ve Yoğunlaştırma Çöktürme (Presipitasyon) Ultrafiltrasyon İyon Değiş-Tokuş Kromatografisi Kuru Formdaki Sephadex G-25 İlavesi Diyaliz ve Liyofilizasyon Rekombinant Proteinlerin Saflaştırılması İnklüzyon Cisimleri Etiketleme Kromatografik ve Elektroforetik Teknikler Saflaştırma Prosedürlerinin Takibi KROMATOGRAFİNİN TEMEL PRENSİPLERİ 2.1. Giriş Dağılma Katsayısı Kromatografinin Mantığı Kolon Kromatografisinin Kullanımı Kromatografi Terminolojisi Kromatografi Sistemleri Kolon Kromatografisinin Parametreleri Kromatografik Sistemlerde Çözünürlük Kapasite Faktörü Verimlilik Seçicilik Kuantifikasyon, İnternal ve Eksternal Standartlar Kromatografik Sistemlerin Seçimi DÜŞÜK BASINÇ SIVI KROMATOGRAFİSİ (LPLC) 3.1. Giriş Kullanılan Kolonların Özellikleri Destek Materyalleri (Matriksler) Durgun Fazlar Kolonun Paketlenmesi Paketlenmiş Kolonun Kontrolü Örnek Materyalinin Hazırlanması Örneklerin Kolona Yüklenmesi Örneğin Kolondan Elüsyonu Dedektörler ve Fraksiyonların Toplanması YÜKSEK PERFORMANS SIVI KROMATOGRAFİSİ (HPLC) 4.1. Giriş HPLC nin Avantaj ve Sınırlamaları HPLC Sistemleri Matriksler ve Durgun Fazlar i

9 Doç. Dr. Münir TUNCER 4.5. HPLC Kolonları HPLC Kolonun Paketlenmesi HPLC Hareketli Fazları HPLC Pompaları Örnek Hazırlama Örneklerin Kolona Yüklenmesi Örneklerin Elüsyonu Detektörler Refraktif İndeks Dedektörleri UV/Vis Spektrofotometrik Dedektörler Flouresans Dedektörleri Konduktivite Dedektörleri Elektrokimyasal Dedektörler HPLC Uygulamaları JEL FİLTRASYON KROMATOGRAFİSİ (GFC) 5.1. Giriş GFC nin Temel Prensipleri Matriksler Deneysel Parametreler Moleküllerin Davranış Özellikleri Deneysel Koşulların Dizaynı Performans Matriks Seçimi Deneyin Amacı Ayrıştırılacak Olan Moleküllerin Özellikleri Örnek Materyalinin Özellikleri Kromatografi Koşullarının Seçimi Kolon Seçimi Akış Oranı Örnek Materyalinin Özellikleri Hareketli Faz Optimizasyon Jel Filtrasyon Kromatografisinin Gerçekleştirilmesi Jelin Hazırlanması Kolonun Paketlenmesi ve Dengelenmesi Örneğin Kolona Yüklenmesi Elüsyon Kolonun Temizlenmesi Kolonun ve Jellerin Korunması GFC Uygulama Örnekleri İYON DEĞİŞ-TOKUŞ KROMATOGRAFİSİ (IEC) 6.1. Giriş İyon Değiş-tokuş Kromatografisinin Teorisi İyon-değiştirici Matriksler Fonksiyonel Yüklü Gruplar Kapasite Deneysel Koşulların Dizaynı İyon-değiştiricinin Seçimi Ayrıştırma İşleminin Özgül Gereksinimleri Örnek Bileşiklerinin Moleküler Büyüklükleri Örnek Bileşiklerinin Kararlılığı ve İzoelektrik Noktaları Başlangıç Koşullarının Dizaynı Başlangıç ph sının Seçilmesi Kuvvetli veya Zayıf İyon-değiştiricinin Seçimi Tampon Seçimi İyon Değiş-Tokuş Kromatografisinin Gerçekleştirilmesi Kolon Seçimi ve Dizaynı ii

10 Doç. Dr. Münir TUNCER İyon-değiştiricinin Miktarı ve Kapasitesi Kullanılabilir ve Dinamik Kapasitenin Belirlenmesi İyon-değiştiricinin Hazırlanması Kolonun Paketlenmesi ve Kontrolü Örnek Materyalinin Hazırlanması ve Yüklenmesi Elüsyon Kolonun Rejenerasyonu, Temizlenmesi ve Korunması IEC Uygulama Örnekleri ODAKLAMA KROMATOGRAFİSİ (KROMATOFOKUSİNG) 7.1. Giriş Odaklama Kromatografisinin Mekanizması ph Gradientinin Oluşturulması Proteinlerin Davranışları Odaklama Etkisi Materyaller ve Ekipmanlar Çözünürlüğü Etkileyen Faktörler Deneysel Koşulların Dizaynı Jel ve Tampon Seçimi İyon-Değiştiricinin Miktarı Jelin Hazırlanması Kolonun Paketlenmesi ve Kontrolü Örnek Materyalin Hazırlanması ve Yüklenmesi Elüsyon Polybuffer ve Amfolitlerin Proteinden Ayrıştırılması Denatüre Edici Ajanların Varlığında Kromatofokusing Odaklama Kromatografisi Uygulamaları AFFİNİTE KROMATOGRAFİSİ (AC) 8.1. Giriş Affinite Kromatografisinin Temel Prensipleri Materyaller Matriks Materyalleri Ligand Seçimi ve Ayırıcı-Kol Ligandın Matrikse Bağlanması Reaksiyona Girmeyen Reaktif Grupların Bloke Edilesi Bağlama Verimliliğinin Taranması Pratik Prosedürler Affinite Kromatografisinin Uygulamaları İmmünoaffinite Kromatografisi Temel Prensipler Poliklonal Antikorların (Antisera) Üretimi Poliklonal Antikorların Avantaj ve Dezavantajları Monoklonal Antikorların Üretimi Monoklonal Antikorların Avantaj ve Dezavantajları İmmünoglobilinlerin Serumdan Fraksiyonlanması Antikorların Tutuklanması ve Proteinlerin Elüsyonu Grup-Özgüllüğü Göstern Ligandlarla Affinite Kromatografisi Lektin Affinite Kromatografisi Konkanavalin A (Con A) Lentil Lektin Wheat Germ Lektin Helix pomatia Lektin Boya-Ligand Affinite Kromatografisi Boya Kolonlarından Proteinlerin Elüsyonu Boya Adsorbentlerinin Temizlenmesi ve Korunması Heparin Affinite Kromatografisi Kalmodulin Affinite Kromatografisi iii

11 Doç. Dr. Münir TUNCER Nükleotid Affinite Kromatografisi Poli U Affinite Kromatografisi Poli A Affinite Kromatografisi AMP ve 2 5 ADP Affinite Kromatografisi Protein-A ve Protein-G ile Affinite Kromatografisi Protein-A Affinite Kromatografisi Protein-G Affinite Kromatografisi Küçük Ligandlar ile Affinite Kromatografisi Benzamidin Affinite Kromatografisi Lizin Affinite Kromatografisi Arjinin Affinite Kromatografisi Metal Şelat Affinite Kromatografisi Matriks Materyalleri Kolonun Hazırlanması ve Dengelenmesi Örnek Materyalinin Yüklenmesi ve Elüsyonu Kovalent Kromatografisi Affinite Kolonlarının Rejenerasyonu ve Saklanması HİDROFOBİK İNTERAKSİYON KROMATOGRAFİSİ (HIC) 9.1. Giriş HIC nin Temel Prensipleri HIC yi Etkileyen Faktörler HIC ile RPC nin Karşılaştırılması HIC Adsorbentleri Deneysel Koşulların Dizaynı Stratejik Noktalar HIC Jelinin Seçimi Tarama Deneyleri Hidrofobik İnteraksiyon Kromatografisinin Gerçekleştirilmesi Kolon Seçimi ve Dizaynı Kolonun Paketlenmesi ve Kontrolü Örnek Materyalinin Hazırlanması Örnek Materyalinin Yüklenmesi Elüsyon Kolonun Rejenerasyonu, Temizlenmesi ve Korunması HIC Uygulama Örnekleri HIC nin Amonyum Sülfat Çökeltmesi ile Birlikte Kullanılması HIC nin IEC ile Birlikte Kullanılması HIC nin GFC ile Birlikte Kullanılması Tek-adımda Saflaştırma Tekniği Olarak HIC TERS-FAZ KROMATOGRAFİ (RPC) Giriş RPC nin Temel Prensipleri RPC Adsorbentleri RPC Matriksleri RPC Ligandları RPC de Çözünürlük Bağlama Kapasitesi Deneysel Koşulların Dizaynı Kolon Uzunluğu Hareketli Fazın Akış Oranı Kromatografik İşlemin Gerçekleştirildiği Sıcaklık Hareketli Fazın Kompozisyonu Gradient Elüsyonu RPC nin Kullanım Amacı Tuz Giderimi Yüksek Çözünürlüklü Saflaştırma Büyük-Ölçekli Preparatif Saflaştırma iv

12 Doç. Dr. Münir TUNCER Saflaştırma İşleminin Basamakları RPC nin Gerçekleştirilmesi Kolon Materyalinin Seçimi Uygulamanın Gereksinimleri Örnek Bileşenlerinin Moleküler Kütleleri Örnek Bileşenlerinin Hidrofobisiteleri Örnek Bileşenlerinin Sınıfı Hareketli Faz Seçimi Organik Çözücü ph İyon-eşleştirme Ajanları Örnek Materyalinin Hazırlanması Hareketli Fazın Hazırlanması Hareketli Fazın Depolanması Organik Çözücünün İmhası Dedeksiyon Hayalet Pikler Hareketli Fazın Dengelenmesi Kolonun Dengelenmesi Elüsyon Koşulları Kolonun Rejenerasyonu, Temizlenmesi ve Korunması RPC Uygulama Örnekleri Doğal Olarak Sentezlenen Peptidler ve Proteinler Trombosit-Türevli Büyüme Faktörünün Saflaştırılması Rekombinant Peptidler ve Proteinler İnklüzyon Cisimlerinin Saflaştırılması Rekombinant İnsan Epidermal Büyüme Faktörünün Saflaştırılması Kimyasal Olarak Sentezlenen Peptidler Fosforile PDGF α-reseptör-türevli py574α Peptidinin Saflaştırılması İNCE TABAKA ve KÂĞIT KROMATOGRAFİSİ Giriş Temel Prensipler İnce-tabakaların Hazırlanması Örneğin Uygulanması TLC Tankları ve Plakanın Geliştirilmesi Kesiksiz Plaka Geliştirme Analitlerin Belirlenmesi Kâğıt Kromatografi (PC) Temel Prensipler Deneysel Prosedür Ek-1: Amonyum sülfat ile çökeltme tablosu KAYNAKLAR v

13 Doç. Dr. Münir TUNCER vi

14 Doç. Dr. Münir TUNCER SEMBOLLER VE KISALTMALAR ε Kromoforun molar ekstinksiyon sabiti (molar absorbtivite) α Seçicilik faktörü β Volümetrik faz oranı ΔE Deneysel dalga boyundaki absorbans değişimi ½h Pikin yarı yüksekliği a Gaus pikinin birinci yarısının %10 yüksekliğindeki genişliği A Absorbans a Gaus pikinin birinci yarısının alanı A 280 A f APMSF A S AUFS b b BSA 280 nm deki absorbans Asimetri faktörü 4-Aminofenil-metilsülfonil florid Adsorbent yüzey alanı Tam ölçek sapma absorbans birimi (Absorbance Units for Full-Scale Deflection) Gaus pikinin ikinci yarısının %10 yüksekliğindeki genişliği Gaus pikinin ikinci yarısının alanı Bovin serum albümin C Protein derişimi (mg ml -1 ) CDI N,N -karbonildiimidazol C M C p C S d D d A Da d m DMSO E EDTA EGTA ELISA ES ETE FAB Analitin hareketli faz içindeki derişimi Enzim preparatındaki toplam protein yoğunluğu Analitin sabit faz içindeki derişimi Küvetin ışık yolu (cm) Örnek molekülünün diffüzyon kat sayısı Analitin yükleme noktasından (orijin) olan uzaklığı Dalton TLC de solvent (hareketli faz) ucunun, orijin noktasından olan uzaklığıdır Dimetil sülfoksid Standart protein solüsyonunun (1 mg ml -1 ) 280 nm deki absorbansı Etilendiamin tetra asetik asit Etilen glikol tetra asetik asit Enzim-linked immünosorbent assay Enzim-substrat kompleksi Eelektroforetik titrasyon eğrisi Hızlı atom bombardımanı F C Mobil fazın akış oranı (ml dk -1 ) FPLC Hızlı protein sıvı kromatografisi FSH Folikül stimüle edici hormon GFC Jel filtrasyon kromatografisi GLC Gaz-sıvı kromatografisi vii

15 Doç. Dr. Münir TUNCER GlcNAc h H HETP HIC HMW HPLC HPTLC I IEC I o IR k K kat K av K d kda KTE L L LH LMW LPLC M MPLC M r MS MW N n ODS OS PAGE PC PEG ph I pi PMSF R R f N-asetilglikozamin Pik yüksekliği Kuramsal levha yüksekliği Kuramsal levhaya yüksek denge Hidrofobik interaksiyon kromatografisi Yüksek moleküler kütleli standart proteinleri Yüksek performans sıvı kromatografisi Yüksek performanslı TLC Dedektör küvetinden geçen ışın şiddeti İyon değiş-tokuş kromatografisi Dedektör küvetine gönderilen ışın şiddeti İnfrared Kapasite (alıkonma) faktörü Toplam bağlama sabiti Katal (1 kat = 6 x 10 7 U ve 1 U = 1,7 x 10-8 kat dır). Ortalama dağılma kat sayısı Kromatografide dağılma kat sayısı Kilodalton Kromatografik titrasyon eğrisi Kolonun yatak uzunluğu Ligand Luteinizing hormon Düşük moleküler kütleli standart proteinleri Düşük basınç sıvı kromatografisi Kolona yüklenen bileşiklerin kütlesi Orta basınç sıvı kromatografisi Göreceli moleküler kütle Mas (kütle) spektrofotometre Moleküler kütle (ağırlık) Kuramsal levha sayısı Pik kapasitesi Oktadesilsilan Oktasilan Poliakrilamid jel elektroforezi Kâğıt Kromatografi Polietilenglikol İzoelektrik ph İzoelektrik nokta Fenil-metilsülfonil florid Dedektör tepkime değeri Gecikme faktörü (retantion factor) viii

16 Doç. Dr. Münir TUNCER RI Refraktif indeks RIA Radioimmünoassay RID Refraktif indeks dedektörü RPC Ters-faz kromatografi RP-HPLC Ters-faz HPLC R S Çözünürlük s Grafik kaydedicinin hızı (cm dk -1 ) SDS Sodyum dodesil sülfat SDS-PAGE Sodyum dodesil sülfat-poliakrilamid jel elektroforezi SFE Süperkritik sıvı ekstraksiyonu (Supercritical Fluid Extraction) t Örnek molekülünün göç zamanı t R Düzeltilmiş elüsyon zamanı TFCK Tosilfenilalanilklorometilketon TLC İnce tabaka kromatografisi t o Kolondan transit geçen bir analitin elüsyon zamanı t R Bir analitin kolondan elüsyonu (alıkonma) için geçen süre (= analite ait pikin tepe noktası = V e ) U Enzim ünitesi ū Hareketli fazın kolon boyunca lineer akış oranı UV Ultra Viole V Hacim (ml) V α İlk pikin elüsyon hacmi V R Düzeltilmiş elüsyon hacmi V D Farklı moleküler büyüklüklere ve K d değerlerine sahip iki madde için elüsyon hacimlerindeki fark V i K d değeri 1 e eşit olan molekül için kullanılabilir olan matriks içindeki mobil fazın hacmi Vis Görünür (visable) dalga boyu V M Kolondan transit geçen analitlerin elüsyon hacmi veya kolon içindeki mobil fazın toplam hacmi V max Reaksiyon hızının maksimum değeri V o Kolon materyalleri dışında kalan hareketli fazın hacmi; GFC için boşluk hacmi (enzimatik reaksiyonlar için reaksiyonun başlangıç hızı) V R Bir analitin kolondan elüsyon (alıkonma) hacmi (= analite ait pikin tepe noktası = t e ) V S Durgun faz hacmi V sep Kolon yatağının ayrıştırma hacmi V t Kolon yatak hacmi Son pikin elüsyon hacmi V ω w w 0,5 w B Gaus pikinin yükselme noktasındaki (0,607) genişliği (2σ) veya TLC de leke genişliği Gaus pikinin yarı yüksekliğinin genişliği Gaus pikinin taban genişliği (4σ) ix

17 Doç. Dr. Münir TUNCER x

18 1. PROTEİN SAFLAŞTIRMADA TEMEL PRENSİPLER 1.1. Giriş İster akademik amaçlı çalışmalar için, isterse endüstriyel ve klinik uygulamalar için olsun, proteinlerin elde edildiği kaynaklar oldukça farklıdır. Protein kaynaklarının başlıca gruplarını ise mikroorganizmalar, bitkiler, hayvan dokuları ve rekombinant proteinler oluşturmaktadır. Protein kaynaklarının bu kadar farklı ve çeşitli olmasına rağmen, bu kaynaklardan elde edilen proteinler ister doğal isterse rekombinant olsunlar, genellikle benzer saflaştırma protokolleri ve teknikleri ile saflaştırılırlar (Şekil 1.1). Özgül bir proteinin saflaştırılması için uygulanacak prosedürler ise basit tek-adımlı çöktürmeden (presipitasyon), büyük-ölçekli üretim proseslerine kadar değişebilmektedir. Genellikle istenilen saflıktaki bir ürünün elde edilmesi için birden fazla saflaştırma basamağının uygulanması gerekmektedir. Başarılı ve randımanlı bir protein saflaştırma çalışmasının anahtarı ise en uygun tekniğin seçimine, seçilen tekniğin optimizasyonuna ve verimi artırmak ve saflaştırma protokolünün basamak sayısını minimuma indirmek için seçilen tekniklerin mantıklı bir şekilde kombinasyonuna bağlıdır. Özgül bir proteinin saflaştırılması için takip edilecek protokolün ve uygulanacak tekniklerin detayı ise bazı faktörlere bağlı olarak belirlenebilir. Bu faktörler ise aşağıdaki şekilde sıralanabilir: i. Hedef proteinin kaynağı ve proteinin kaynaktaki lokasyonu (intrasellüler, membrana-bağlı veya ekstrasellüler). ii. Hedef proteinin ekspresyon düzeyi. iii. Hedef proteinin fizikokimyasal özellikleri. iv. Saflaştırmanın amacı. Başlangıç materyalinde bulunan kirleticilerin (kontaminantların) çeşitliliği ve derişimleri ise örnek materyalinin elde edildiği kaynağa bağlı olarak değişecektir. Şayet, saflaştırılmak istenen hedef protein intrasellüler bir protein ise protein kaynağından bu proteini de içeren ham özütün elde edilmesi için seçilecek olan hücre parçalama yöntemi, protein kaynağının özelliklerine bağlı olmalıdır. Hedef proteinin intrasellüler ya da ekstrasellüler olmasına bağlı olarak, ham özütün önsaflaştırılmasında ve yoğunlaştırılmasında uygulanacak yöntemler de değişecektir. Bunun yanı sıra, hedef proteinin ekspresyon düzeyi de saflaştırma protokolü üzerinde etkili olacaktır. Örneğin, hedef proteinin ekspresyon düzeyinin düşük olması durumunda, çok fazla miktarda protein kaynağının özütlenmesi ve daha sonra da elde edilen protein özütünün kromatografik ayrıştırması (seperasyonu) için önemli bir oranda yoğunlaştırılması gerekebilir. Bunun aksine, şayet hedef proteinin ekspresyon düzeyi yüksekse, ham protein özütünün yoğunlaştırılmasına gerek kalmayabilir. Hedef proteinin fizikokimyasal özelliklerinin saflaştırma protokolü üzerine bir etkisinin olacağı ise gayet açıktır. Çünkü, protein karışımlarındaki protein moleküllerinin fraksiyonlanmasında, bu moleküllerin çözünme özelliği, moleküler büyüklüğü, yüzey hidrofobisitesi

19 2 Doç. Dr. Münir TUNCER ve elektriksel yükü gibi fizikokimyasal özelliklerindeki farklılıklardan yararlanılmaktadır. Ham özütlerden bazı rekombinant proteinlerin saflaştırılması gerektiği durumlarda ise hedef proteinin saflaştırılmasında yardımcı olmak amacı ile, protein mühendisliği teknikleri kullanılarak bu proteine oldukça belirgin bir fizikokimyasal özellik kazandıran bir etiket (işaret) bağlanabilir. Bu etiket ise bu rekombinant proteinin diğer kirleticilerden çok daha kolay olarak ayrıştırılmasında kullanılabilir (bkz. kısım 1.8.2). Protein üretimi (kaynak aracılığı ile veya kaynak içinde) Proteinlerin kaynaktan özütlenmesi Yoğunlaştırma / Ön-saflaştırma Yüksek çözünürlüklü kromatografik teknikler ile saflaştırma Şekil 1.1: Protein saflaştırmada takip edilen genel bir protokol şeması. Bu protokolden farklı yaklaşımların izlenmesi de elbette mümkündür. Saflaştırma protokolü üzerine etkisi olan diğer önemli bir faktör ise saflaştırmanın amacıdır. Şayet hedef proteinin saflaştırılması, tamamı ile akademik bir amaçla yapılıyorsa, bu durumda en önemli amaç, genellikle proteinin homojen olarak elde edilmesi olmaktadır. Bu durumda, homojen (saf) bir protein solüsyonunun elde edilmesi için gereken basamakların sayısı, prosedürün süresi, son-ürünün maliyeti ve verimliliği gibi konular ikinci planda kalmaktadır. Şayet hedef protein ticari bir uygulama amacı ile saflaştırılıyorsa, bu durumda saflaştırma prosedürünün maliyeti ve teknik faktörler çok daha önemli olmaktadır. Bunun yanı sıra hedef proteinin saflık derecesi, gerekli olan minimum düzeyde olacaktır. Saflaştırılmak istenen proteinin miktarı veya istenilen saflık derecesi de saflaştırma protokolünü etkileyecektir. Akademik amaçlı çalışmalarda, saflaştırılmış olan proteinin yapısal ve fonksiyonel çalışmalarının yapılabilmesi için genellikle birkaç yüz miligram ile 1 g arasında saf protein yeterli olmaktadır. Bunun aksine, ticari bir uygulamada kullanılmak amacı ile saflaştırılmış olan proteinlere daha fazla miktarlarda gereksimin duyulmakta ve saflık düzeyleri ise uygulama amaçlarına göre değişmektedir (Tablo 1.1). Tablo 1.1: Saf bir proteinin, akademik veya ticari amaçla kullanılması durumunda gerekli olan miktarı (Boyer, 2000). Amaç Kütle spektrofotometre çalışması Protein dizileme/elektroforetik analiz Genel fonksiyon/fizikokimyasal çalışmalar Uygulama-araştırmaları için özel ticari proteinler In vitro diyagnostik testler için ticari enzim/antikor In vivo terapötik amaçlı kullanılan proteinler; Gauchers hastalığı gibi düşük-insidentli hastalıkların tedavisi In vivo terapötik amaçlı kullanılan proteinler; Diyabet ve hemofili gibi yüksek-insidentli hastalıkların tedavisi Büyük miktarlarda endüstriyel uygulamalar Gıda sanayi uygulamaları için/ile süt-türevi proteinlerin üretimi Miktar ng-μg düzeyinde (saf) μg düzeyinde (saf) mg-g düzeyinde (saf) yüzlerce mg 100 g (orta saflıkta) g-kg düzeyinde (orta/yüksek saflıkta) yüzlerce g 10 kg düzeyinde (yüksek saflıkta) 10 kg yüzlerce kg düzeyinde (yüksek saflıkta) >1000 kg düzeyinde (genellikle ham) > kg düzeyinde (farklı saflıkta) 1.2. Biyokimyasal Araştırmalara Genel Yaklaşım Protein çalışmalarında, genellikle kompleks bir karışımdan özel bir proteinin saflaştırılması gerekmektedir. Analitik ayrıştırmalarda amaç, proteinlerin tanımını ve küçük miktarda da olsa varlığını belirlemektir. Bu amaçla yapılan çalışmalarda, genellikle saflaştırılması gerçekleştirilen

20 1. PROTEİN SAFLAŞTIRMADA TEMEL PRENSİPLER Doç. Dr. Münir TUNCER 3 proteinin geri-kazanılması gerekmez. Preparatif ayrıştırmalarda ise temel amaç, hedeflenen proteinin mümkün olduğunca saf olarak elde edilmesi ve maksimum düzeyde geri-kazanılmasıdır. Proteinin saf olarak elde edilmesi ise, daha sonra yapılacak olan fizikokimyasal ve biyolojik özelliklerinin belirlenmesi için gereklidir. İstenilen proteinin ayrıştırılması ve saflaştırılması için analitik mi yoksa preparatif ayrıştırma tekniğinin mi kullanılacağı ise genellikle, preparatif tekniğin çok fazla miktarda örneğe ihtiyaç duyması ve büyük oranda geri-kazanımını gerektiren tekniklerin kullanılmasını gerektirmesine bağlı olarak belirlenir. Analitik ayrıştırma metodu genellikle, aranan proteinin karışım içerisinde bulunup bulunmadığının kalitatif olarak belirlenmesini sağlayan, kestirme bir yol olarak kullanılmaktadır. Bir karışım içerisinde aranan bileşiğin varlığından şüpheleniliyorsa, analitik ayrıştırma işlemi esnasında bu bileşik ile aynı davranan ve özellikleri bilinen bir bileşik (standart) kullanılır (bkz. kısım 2.9). Böylece, standart ile aranmakta olan bileşiğin asseyi (reaksiyon testi), yüksek çözünürlük gösteren bir teknik aracılığı ile aynı şartlar altında ve aynı muamele ile yapıldığında, standart bileşik muhtemelen aranan bileşik ile aynı davranışı gösterecektir. Bu teknik ise, aranmakta olan bileşiğin saflaştırma işlemleri sonrasında yapısal özelliklerini belirlemek için yapılan fiziksel metotların da gerekliliğini ortadan kaldıracaktır. Şayet, biyolojik materyallerde aranmakta olan bileşiğin kendine özgü bazı özellikleri varsa, bu bileşiğin kantitatif olarak tanımlanmasını sağlamak ve derişimini belirlemek için izolasyon ve saflaştırma (pürifikasyon) gibi ön-işlemlere gerek olmayabilir. Aranmakta olan bileşiğin kendine özgü özelliklere sahip olması, bunların enzim aktivite tayinlerinin (assey) ham özütlerden, intakt hücrelerden ve organellerden de yapılmasına olanak sağlamaktadır. Şayet, aranmakta olan bileşik, kendine özgü bazı özelliklere sahip değilse ya da bu özellikler henüz bilinmiyorsa, bu molekülün analizinin yapılmadan önce saflaştırılması gerekmektedir. Saflaştırma işlemlerinde kullanılan yöntemler ise hedef bileşiğin bir miktarının kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle, saflaştırma işlemlerinde uygulanacak olan prosedürlerin sayısının mümkün olduğunca minimumda tutulması gerekmektedir. Aynı zamanda, saflaştırma işlemlerinde kullanılacak yöntemlerin, çok az miktardaki örneklerle çalışılması durumunda dahi, yüksek oranda çözünürlük sağlaması amaçlanmaktadır. Bileşiklerin ayrıştırılmasında, yüksek çözünürlük sağlayan teknikler ise genellikle az miktardaki örneklerle sağlanabildiği için, fazla miktardaki örneklerin uygulanmasına elverişli değildirler. Preparatif ayrıştırma işlemlerinde, normal prosedürlerin ilk basamağı yüksek ayrıştırma kapasitesine sahip bir metot olmasına rağmen, bu metot genellikle düşük çözünürlükte olmaktadır. Çöktürme, diyaliz, adsorbsiyon, sıvı-sıvı kromatografisi ve dağılma (partisyon) kolon kromatografisi gibi tekniklerin her birisinin bir diğerine göre avantajı bulunmakta ve belki de fazla miktardaki örnekler ile çalışma olanakları sunmaktadırlar. İyon değiş-tokuş, jel filtrasyon ve affinite kromatografisi, HPLC ve preparatif jel elektroforezi gibi yüksek çözünürlük sağlayan metotlardan bazıları ise daha sonraki aşamalarda saflaştırma işleminin son aşaması olarak kullanılabilmektedir. Saflaştırma işlemi esnasında kullanılan yöntemlerden çoğu, saflaştırılmaya çalışılmakta olan molekülün özelliklerinden yararlanılarak seçilmektedir. Bu nedenle, hedef molekülün özelliklerinin çoğunun kullanılmasına izin veren yöntemlerin seçilmesi, bir önceki saflaştırma yöntemine oranla molekülün saflığını biraz daha artırabilmektedir. Saflaştırma işlemlerinde kullanılan kromatografik teknikler ise daha sonraki bölümlerde ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Bir proteini saflaştırmak istediğimizde, teorik olarak birden fazla metodun kullanılması mümkün olabilir, fakat bu metotlardan birisini tercih etmek durumunda kaldığımızda ise pratikte en uygun olan metodu seçmek gerekmektedir. Saflaştırılmak istenen proteinin ayrıştırılmasında kullanılacak yöntem seçilirken, birkaç kriterin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu kriterler ise aşağıdaki şekilde sıralanabilir:

21 4 Doç. Dr. Münir TUNCER i. Ayrıştırma işlemi, analitik mi yoksa preparatif amaçlı mı olacak? Buna bağlı olarak, metodun çözünürlüğü ve kapasitesi göz önünde bulundurulmalıdır. ii. Hedef proteinlerin çözünme özelliği, göreceli moleküler kütlesi ve elektriksel yükü gibi özellikleri göz önüne alınmalıdır. iii. Özel muameleler esnasında hedef proteinin kararlılığı göz önünde bulundurulmalıdır. iv. Literatür taraması yapılarak, başarılı şekilde uygulanmış olan saflaştırma yöntemleri göz önüne alınmalıdır. v. Uygulanacak yöntem için gerekli olan materyal ve deneyimin varlığı dikkate alınmalıdır. vi. Uygulanacak olan saflaştırma metodunun maliyeti dikkate alınmalıdır. Saflaştırma işlemine başlamadan önce, kullanılacak yöntemler incelenerek karar verilir fakat, bu arada projenin amacına uygun olan yöntemin seçilmesi kadar, elde var olan araç-gereçler de dikkate alınmalıdır. Saflaştırılmak istenen molekül ise ya in vivo ya da in vitro olarak bulunmaktadır. Buna rağmen, in vivo ve in vitro modeller arasındaki farklılıkları belirlemek oldukça zordur. In vivo tekniklerde genellikle mikroorganizmalar, multisellüler organizmalar ve bitkilerin tamamı, hayvanların tamamı ya da bu hayvanların organları kullanılmaktadır İn vivo Çalışmalar In vivo olarak biyokimyasal deneylerde, bütün bir bitkinin veya hayvanın kullanılması, hücre kültürü gibi yöntemlere alternatif olarak oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Hayvanlar, medikal veya klinik amaçlı çalışmalar için oldukça yaygın olarak kullanıldıkları gibi, tarımsal ve hayvancılık alanında; aşıların, antikorların ve hormonların üretiminde; kimyasal tanımlamaların yeterli olmadığı durumlarda ise ilaçların veya diğer biyolojik materyallerin test edilmelerinde kullanılmalarının yanı sıra, toksikoloji çalışmalarında da sıklıkla kullanılmaktadırlar. Hayvanlarla yapılan biyokimyasal çalışmaların çoğu yabancı maddelerin, ksenobiyotiklerin (ilaçlar ve besin katkı maddeleri gibi) metabolizmasının incelenmesi yönünde olmakla birlikte, elde edilen sonuçlar doğrultusunda, bazı maddelerin insan üzerinde kullanılmadan önce klinik deneylerinin tamamlanmış olması, gereği ile de hayvanlar kullanılmaktadır. Fareler, ratlar ve Gine domuzları ise üretim maliyetlerinin düşüklüğü ve denek olarak kullanımlarının kolaylığı nedeniyle, biyokimyasal çalışmalarda en çok kullanılan deney hayvanlarıdırlar. Bunun yanı sıra tavşanlar, kediler, köpekler, Marmoset maymunları ve babunlar da biyokimyasal deneylerde kullanılırlar. Son zamanlarda, bütün bir hayvanın deney amaçlı kullanılmasına olan tepkiler ve bu laboratuvar hayvanlarının yetiştirilmesi için gerekli olan harcamaların yani maliyetin yüksekliği, başka alternatif deney yöntemlerinin araştırılmasını zorunlu kılmıştır. Bunun için temel yaklaşım ise mümkün olan ve uygulanabilen durumlarda, bütün bir hayvanın yani in vivo deneylerin yerine in vitro deney koşullarının gerçekleştirilmesidir İn vitro Çalışmalar In vitro çalışmaları, biyolojik olarak üretilen materyallerin yapay, fiziksel ve kimyasal ortamlarda inkübasyonuna dayanır. In vitro terimi, enzim preparasyonları, izole edilmiş organeller, intakt mikroorganizmalar ve hayvan ve bitkilerin parçalanmış kısımları için de kullanılmaktadır. In vitro çalışmalarda ortam koşulları, hücrelerin, doku ve organ kültürlerinin, hayvan ve bitiklerin minimum düzeyde büyümeyi, farklılaşmayı ve gelişmeyi sağlayacak şekilde seçilebilir. Hücre ve doku kültürü metotlarının özel avantajı ise diğer bulaşıcı hücreler tarafından oluşturulan biyokimyasal ve fizyolojik sınırlamaları azaltmasıdır. Bu yaklaşım, biyolojik bilimlerde oldukça geniş bir uygulama alanı bulmuştur. Bu yöntemin en temel avantajı ise, hücre kültürlerinde hücrenin gelişme potansiyelinin araştırılmasına olanak sağlamasıdır. In vitro deneysel çalışmalarının

KROMATOGRAFİ. Bir parça kağıt şeridin aşağı hizasından 1 cm kadar yukarısına bir damla siyah mürekkep damlatınız.

KROMATOGRAFİ. Bir parça kağıt şeridin aşağı hizasından 1 cm kadar yukarısına bir damla siyah mürekkep damlatınız. KROMATOGRAFİ Kromatografi, bir karışımda bulunan maddelerin, biri sabit diğeri hareketli faz olmak üzere birbirleriyle karışmayan iki fazlı bir sistemde ayrılması ve saflaştırılması yöntemidir. KROMATOGRAFİ

Detaylı

Protein Ekstraksiyonu

Protein Ekstraksiyonu Protein Ekstraksiyonu Dr.Gaye Güler Tezel Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Proteinler tüm canlı organizmalar için en önemli makromoleküllerden biridir. Bazıları yapısal komponentleri

Detaylı

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI Bir hücre ve dokudan istenilen bir proteinin saf halde izole edilmesi oldukça güç bir olaydır. Bu proteinin konsantrasyonu düşük ise binlerce farklı protein arasından ayırmak

Detaylı

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi Prof. Dr. Müjgan Cengiz Canlı Hücrelerdeki Moleküllerin İzlenmesi Mikroskopla inceleme hücrede belli düzeyde

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SIVI KROMATOGRAFİSİ Hareketli fazın sıvı olduğu bu kromatografi türünde sabit faz bir dolgu maddesi üzerine

Detaylı

HPLC. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi

HPLC. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi HPLC Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi HPLC Nedir? HPLC nin Kısımları: Hareketli Faz Rezervuarı Pompa Sistemi Numune enjeksiyon Sistemi Kolon Dedektör HPLC Çeşitleri HPLC Uygulamaları HPLC Yüksek

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 5. Hafta (14.03.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 5. Hafta (14.03. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 5. Hafta (14.03.2014) 1 5. Haftanın Ders İçeriği DNA ekstraksiyonu DNA ekstraksiyonunun amacı

Detaylı

PROTEİN ANALİZ YÖNTEMLERİ

PROTEİN ANALİZ YÖNTEMLERİ PROTEİN ANALİZ YÖNTEMLERİ Protein analizleri, fen bilimleri araştırmaları ve farmosötik endüstrisinde önemli bir araç olarak karşımıza çıkar. Protein Analizinin Amaçları: Hastalıkların Kesin Tanısının

Detaylı

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara PE-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI E.DİLAN ve U.ÜNDÜZ azi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Mepe, Ankara 1.ÖZET Model protein olarak seçilen Bovine

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-12 DNA parçalarının agaroz jelden geri kazanımı ve PZR ürünlerinin saflaştırılması için Yalnızca profesyonel kullanım için REF 09009050

Detaylı

Sunum planı. Protein yaşam döngüsü ve moleküler tıp Protein analiz yöntemleri Krotomotografik metotlar

Sunum planı. Protein yaşam döngüsü ve moleküler tıp Protein analiz yöntemleri Krotomotografik metotlar Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Protein yaşam döngüsü ve moleküler tıp Protein analiz yöntemleri Krotomotografik metotlar Yüksek basınçlı sıvı kromatografi (High- pressure liquid chromatography, HPLC). Kağıt

Detaylı

SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER

SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER Doç. Dr. Gülsen YILMAZ 2009 BAŞLIKLAR 1 Tanım ve Prensip 22 Santrifüj teknikleri 33 Santrifüj tipleri 44 Santrifüj kullanım alanları Laboratuvarı ilgilendiren Süreç

Detaylı

AMİNO ASİTLER, PEPTİTLER VE PROTEİNLER II: Peptitler ve Proteinler

AMİNO ASİTLER, PEPTİTLER VE PROTEİNLER II: Peptitler ve Proteinler AMİNO ASİTLER, PEPTİTLER VE PROTEİNLER II: Peptitler ve Proteinler 1 Peptitler amino asitlerden oluşmuş zincirlerdir. İki amino asit molekülü bir amit bağı ile kovalent olarak birbirine bağlandıklarında

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER... V 1. LABORATUVARDA KULLANILAN MALZEME VE ALETLER... 1 1.1. Tüpler... 1 1.2. Beher... 1 1.3. Erlenmeyer... 2 1.4. Balonlar... 2 1.5. Mezur... 3 1.6. Pipetler...

Detaylı

Biyolojik Örneklerde İlaç Analizi ECZ 344 Prof.Dr. Dilek AK 28.03.2014 /4. DERS BİYOLOJİK SIVILAR

Biyolojik Örneklerde İlaç Analizi ECZ 344 Prof.Dr. Dilek AK 28.03.2014 /4. DERS BİYOLOJİK SIVILAR 1 Biyolojik Örneklerde İlaç Analizi ECZ 344 Prof.Dr. Dilek AK 28.03.2014 /4. DERS BİYOLOJİK SIVILAR PLAZMA ve SERUM 2 Kan, antikoagülan ilave edilmeden bir tüpe alınır ve pıhtılaşması için bekletilirse

Detaylı

SODYUM DODESİL SÜLFAT POLİAKRİLAMİD JEL ELEKTROFOREZİ İLE PROTEİNLERİN ANALİZİ

SODYUM DODESİL SÜLFAT POLİAKRİLAMİD JEL ELEKTROFOREZİ İLE PROTEİNLERİN ANALİZİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ SODYUM DODESİL SÜLFAT POLİAKRİLAMİD JEL ELEKTROFOREZİ İLE PROTEİNLERİN ANALİZİ Yüksek Lisans Semineri Hazırlayan: Abdullah ASLAN Danışman:

Detaylı

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0)

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) Gıda Mühendisliği Anabilim Dalında Enstitümüz tarafından yüksek lisans tez programları kabul edilen yüksek lisans öğrencileri için danışman

Detaylı

MAIA Pesticide MultiTest

MAIA Pesticide MultiTest MAIA Pesticide MultiTest GIDALARDA PESTİSiT KALINTILARI İÇİN AB MAKSİMUM KALINTI LİMİTLERİ İLE UYUMLU ÇOKLU KALINTI TARAMA TESTİ Microplate Acetylcholinesterase Inhibition Assay (MAIA) katı veya sıvı gıda

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

ÇÖZÜNME KONTROLLERİ Çözünme Tayini (Miktar Tayini için kullanılan yöntem ücreti ilave edilir)

ÇÖZÜNME KONTROLLERİ Çözünme Tayini (Miktar Tayini için kullanılan yöntem ücreti ilave edilir) EK5a : ANALİZ PARAMETRELERİ VE ANALİZ SÜRELERİ TİTCK KOD 110,3 110,303 İLAÇ VE KOZMETİK LABORATUVARLARI Yöntem/Metod BİYOLOJİK KONTROLLER Numune Miktarı Analiz Süresi ÇÖZÜNME KONTROLLERİ Çözünme Tayini

Detaylı

Mikotoksin nedir? En sık karşılaşılan mikotoksinler; Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria

Mikotoksin nedir? En sık karşılaşılan mikotoksinler; Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria Mikotoksin nedir? Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria belirli nem ve ısı koşullarında oluşturdukları fungal metabolitler En sık karşılaşılan mikotoksinler; o aflatoksinler, o okratoksin, o trikotesen,

Detaylı

Protein Analiz ve Saflaştırma Yöntemleri Dr. Ayhan ÜNLÜ

Protein Analiz ve Saflaştırma Yöntemleri Dr. Ayhan ÜNLÜ Protein Analiz ve Saflaştırma Yöntemleri Dr. Ayhan ÜNLÜ PROTEİNİN SAFLAŞTIRILMASI hücre ekstraktından, proteinin izolasyonu İzolasyon öncesi işlemler - Hücre fraksiyonunun seçimi: sitoplazma, mitokondri,

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLER VEYA HAMMADDELERİ İLE YAPILAN PERKÜTAN ABSORPSİYON/PENETRASYON TESTLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLER VEYA HAMMADDELERİ İLE YAPILAN PERKÜTAN ABSORPSİYON/PENETRASYON TESTLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLER VEYA HAMMADDELERİ İLE YAPILAN PERKÜTAN ABSORPSİYON/PENETRASYON TESTLERİNE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- Bu kılavuz, kozmetik ürünler veya hammaddeleri

Detaylı

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Araştırma Laboratuarları ve Üniteleri

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Araştırma Laboratuarları ve Üniteleri Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Araştırma Laboratuarları ve Üniteleri Biyoloji Bölümünde Merkezi Araştırma Laboratuarlarının Kurulumu Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü

Detaylı

Ayrıştırma ve Saflaştırma

Ayrıştırma ve Saflaştırma Ayrıştırma ve Saflaştırma Ayrıştırma Saflaştırma nin Sınıflandırılması Yöntemin temeli boyut kütle ve yoğunluk kompleks durumu fiziksel durum (faz) değişimi kimyasal durum değişimi fazlar arasında dağılım

Detaylı

KROMOTOGRAFİK YÖNTEMLER

KROMOTOGRAFİK YÖNTEMLER KROMOTOGRAFİK YÖNTEMLER A. METODUN ÖZETİ Kromatografi, bir karışımda bulunan maddelerin, biri sabit diğeri hareketli faz olmak üzere birbirleriyle karışmayan iki fazlı bir sistemde ayrılması ve saflaştırılması

Detaylı

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemlerine Giriş Doç. Dr. Bahar Tunçtan ME.Ü. Eczacılık Fakültesi Farmakoloji Ab.D. ME.Ü. Tıp Fakültesi

Detaylı

TEMEL ECZACILIK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI Temel Eczacılık Bilimleri Programı

TEMEL ECZACILIK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI Temel Eczacılık Bilimleri Programı Programa Kabul Koşulları: TEMEL ECZACILIK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI Temel Eczacılık Bilimleri Programı Yüksek Lisans: Eczacılık Fakültesi, Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Kimya Bölümü, Mühendislik Fakültesi

Detaylı

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ Ek 2 ULUSAL ÖĞRENCİ TASARIM YARIŞMASI PROBLEM TANIMI KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ 1. Giriş Türk kömür rezervlerinden metanol üretimi Kömürden metanol üretimi,

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri 1. Enzimler GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri Enzimler, hücreler ve organizmalardaki reaksiyonları katalizleyen ve kontrol eden protein yapısındaki bileşiklerdir. Reaksiyon hızını

Detaylı

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm)

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm) 1 GĐRĐŞ Toplam lipid tayininde sülfo-fosfo-vanillin reaksiyonu takip edilmekte olup hızlı güvenilir ve kolay bir yöntem olduğu için tercih edilmiştir. Serum içerisindeki toplam lipid miktarının kantitatif

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: ADLİ KİMYA...

İÇİNDEKİLER 1: ADLİ KİMYA... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: ADLİ KİMYA... 1 1.1. Adli Kimya Tanımı... 1 1.2. Adli Kimyanın Kapsamı... 2 1.3. Adli Düşünce Yapısı... 2 1.4. İş Tanımı... 3 1.5. Kişisel Özellikler... 3 1.6. Adli Kimyanın Tarihi...

Detaylı

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler Proteinler Canlılarda miktar olarak en çok bulunan biyomoleküllerdir. Amino asit birimlerinden oluşurlar Yapısal ve işlevsel olabilirler Genlerle aktarılan kalıtsal bilginin ortaya çıktığı moleküllerdir.

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ Yüksek Lisans Semineri Hazırlayan: Venhar ÇELİK Danışman: Yrd.Doç.Dr. Dilek Turgut-BALIK NÜKLEİK ASİTLERİN

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ TEORİ : Organik deneyler sonucunda genellikle elde edilen ürün,

Detaylı

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6.

6.4. Çözünürlük üzerine kompleks oluşumunun etkisi ------------ 6.5. Çözünürlük üzerine hidrolizin etkisi ---------------------------- 6.6. iii İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ ------------------------------------------------------------------- 2. TANIMLAR ------------------------------------------------------------ 2.1. Atom-gram -------------------------------------------------------

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP)

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) Deney: M 1 POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) a) PCR yöntemi uygulaması b) RPLF sonuçları değerlendirilmesi I. Araç ve Gereç dntp (deoksi Nükleotid

Detaylı

SDS-PAGE Jel Elektroforezi İÇERİK

SDS-PAGE Jel Elektroforezi İÇERİK İÇERİK Tanım...2 SDS-PAGE jel elektroforez metodu...3 SDS-PAGE jel elektroforezi yürütme ortamının hazırlanması...4 Protein örneklerinin yüklenmesi...8 Jelin yürütülmesi...9 Jelin boyanması ve boyanın

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

RTA Plazmid DNA İzolasyon Kiti

RTA Plazmid DNA İzolasyon Kiti RTA Plazmid DNA İzolasyon Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-12 Bakteri örneklerinden plazmid DNA izolasyonu ve saflaştırılması için Yalnızca profesyonel kullanım için REF 09007050 50 test 09007100

Detaylı

MERKEZ LABORATUVAR. Moleküler Biyoloji Deneylerinde Sıklıkla Kullanılan Bazı Aletlerin Tanıtımı

MERKEZ LABORATUVAR. Moleküler Biyoloji Deneylerinde Sıklıkla Kullanılan Bazı Aletlerin Tanıtımı MERKEZ LABORATUVAR Moleküler Biyoloji Deneylerinde Sıklıkla Kullanılan Bazı Aletlerin Tanıtımı Yüksek Performans Sıvı Kromatografisi (HPLC) Karbonhidratların, organik asitlerin, vitaminlerin, amino asitlerin

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

RTA Kandan Genomik DNA İzolasyon Kiti

RTA Kandan Genomik DNA İzolasyon Kiti RTA Kandan Genomik DNA İzolasyon Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-05 IVD İnsan kan örneklerinden in vitro tanı amaçlı genomik nükleik asit izolasyon ve saflaştırması için In vitro tanı amaçlı

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ

İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ Sema SALGIN *, Serpil TAKAÇ **, H.Tunçer ÖZDAMAR ** * Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Güldal MEHMETÇİK, gmehmetcik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ EBM 600 Uzmanlık Alanı Dersi Z 4 0 4 EBM 601 Biyokimya I S 3 0 3 EBM 602 Biyokimya I Laboratuvar S 0 3 1 EBM

Detaylı

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ BASİT RİSK DEĞERLENDİRMESİ METODU (HSE/COSHH-Control of substances hazardous to health ) 1 TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES Prof. Dr. Bülent KESKİNLER Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Çevre Müh. Böl. Öğretim üyesi

Detaylı

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya.

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ ANESTEZİ Yabancı Sistem Hastalıkları Klinik Anestezi-II Reanimasyon-II Meslek Etiği Biyoteknoloji Girişimcilik II Anestezi Cihaz ve Ekipmanları Anestezi Uygulama-II Enfeksiyonların Önlenmesinde Prensipler

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Final Sınav Tarihleri ANESTEZİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Final Sınav Tarihleri ANESTEZİ ANESTEZİ Yabancı Sistem Hastalıkları Klinik Anestezi-II Reanimasyon-II Meslek Etiği Biyoteknoloji Girişimcilik II Anestezi Cihaz ve Ekipmanları Anestezi Uygulama-II Enfeksiyonların Önlenmesinde Prensipler

Detaylı

KROMATOGRAFİ METODU. Kromatografi işlemi FOTOSENTETİK PİGMENTLERİN İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İLE AYRIŞTIRILMASI

KROMATOGRAFİ METODU. Kromatografi işlemi FOTOSENTETİK PİGMENTLERİN İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İLE AYRIŞTIRILMASI KROMATOGRAFİ METODU FOTOSENTETİK PİGMENTLERİN İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İLE AYRIŞTIRILMASI Kromatografi Kromatografi; bir karışımdaki bileşikleri birbirinden ayırmak ve maddeleri saflaştırmak için kullanılan

Detaylı

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER Enzimler Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Vücuttaki tüm reaksiyonlar, tüm işlem sonunda kendileri değişmeden reaksiyonların hızını artıran protein katalizörler olan enzimler

Detaylı

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler proteindir. Katalitik aktiviteleri doğal protein konformasyonunun

Detaylı

BAHAR DÖNEMĐ: GMB 500 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0)

BAHAR DÖNEMĐ: GMB 500 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) BAHAR DÖNEMĐ: GMB 500 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) Gıda Mühendisliği Anabilim Dalında Enstitümüz tarafından yüksek lisans tez programına kabul edilen yüksek lisans öğrencileri için danışman yönetiminde

Detaylı

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Yeni esil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Dr FATİH ALGI falgi@comu.edu.tr Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Organik Malzeme Laboratuvarı (LOM) 25.01-02.02.2014 1 Sensör

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

İlaçta Ar Ge Kamu Üniversite Sanayi İşbirliğinin Önemi. Prof. Dr. Sedef Kır Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi

İlaçta Ar Ge Kamu Üniversite Sanayi İşbirliğinin Önemi. Prof. Dr. Sedef Kır Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi İlaçta Ar Ge Kamu Üniversite Sanayi İşbirliğinin Önemi Prof. Dr. Sedef Kır Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Misyonumuz Evrensel bilim ve teknolojiyi

Detaylı

KAPİLLER ELEKTROFOREZ DNA SEKANSLAMA

KAPİLLER ELEKTROFOREZ DNA SEKANSLAMA İçerik Giriş...2 Deney İçin Gerekli Olan Malzemeler...3 Deneyin Yapılışı... 4-9 Genomik DNA Kalıbının Hazırlanması...4 PCR Amplifikasyonu... 4-5 DNA Miktarının Belirlenmesi...6 Sekans Reaksiyonunun Hazırlanması...7

Detaylı

PCR Bir reaksiyonun kurulması ve optimize edilmesi

PCR Bir reaksiyonun kurulması ve optimize edilmesi Hafta V PCR Temelli Genetik Analiz Yaklaşımları PCR Bir reaksiyonun kurulması ve optimize edilmesi Doç. Dr. Hilâl Özdağ F Đ Z Đ K Đ A L T Y A P I Reaksiyonda kullanılanlar: P C R I. Kalıp DNA a) PCR degrade

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 - S A M S U N DAMITMA (DİSTİLASYON) Distilasyon, bir sıvının ısıtılması ve buharlaştırılmasından oluşmaktadır ve buhar bir distilat ürünü oluşturmak için

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu 2014-2015 Bütünleme Sınav Tarihleri ANESTEZİ YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ANESTEZİ 08.00-08.50 Sistem Hastalıkları MYHST 120 Klinik Anestezi-II Anestezi Cihaz ve Ekipmanları Sınıfların Reanimasyon-II Biyoteknoloji Anestezi Uygulama-II Girişimcilik II

Detaylı

RTA Bakteriden Genomik DNA İzolasyon Kiti

RTA Bakteriden Genomik DNA İzolasyon Kiti RTA Bakteriden Genomik DNA İzolasyon Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-12 IVD Bakteri örneklerinden genomik nükleik asit izolasyonu ve saflaştırılması için In vitro tanı amaçlı kullanım için Yalnızca

Detaylı

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme.

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme. IDC Savunma Sanayii Biyolojik Tabanlı Tanımlama Sistemleri Antikor tabanlı tanımlama sistemleri, biyolojik madde ve mikroorganizmaların tespitinde sayısal ve ayırt edici sonuçlar ile ortamda bulunan biyolojik

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

Spektroskopi ve Spektrofotometri. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry

Spektroskopi ve Spektrofotometri. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry Spektroskopi ve Spektrofotometri Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve University EBN Medical School Department of Biochemistry Spektroskopi Nedir? Maddeyle ışığın (elektromagneek radyasyon) etkileşimini

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK TEKNOLOJİ

ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK TEKNOLOJİ PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof.Dr. Tamer BAYKARA Assist. Prof. Dr. Yıldız ÖZALP, yozalp@neu.edu.tr Assist. Prof. Dr. Metin ÇELİK, metin.celik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS

Detaylı

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır.

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. FİTİK ASİT İN BESLENMEDEKİ ÖNEMİ FİTİK ASİT NEDİR? Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. Birçok

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Moleküler Biyolojide Kullanılan Teknikler Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim

Detaylı

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU ANTİGLOBULİN TESTLER Dr. Güçhan ALANOĞLU Tanımlar İnsan nsan globulinlerine karşı oluşan antikorlara Anti-Human Globulinler (AHG, AHG, antikorlara karşı gelişen en anti-antikor) antikor) Bu u antikorların

Detaylı

KABUKLULAR FINDIK WHEAT BUĞDAY YUMURTA YER PEANUT FISTIĞI SOYA

KABUKLULAR FINDIK WHEAT BUĞDAY YUMURTA YER PEANUT FISTIĞI SOYA ET ÜRÜNLERİNDE TAĞŞİŞ Tağşiş; gıda maddesinin mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesi hali olarak tanımlanmaktadır. Gıda ürünlerinde; tağşiş bir çok şekilde yapılabilmektedir.

Detaylı

PCBler 209 ayrı bileşikten oluşurlar Bifenil üzerinde artan klor miktarı ile Suda çözünürlük azalır Buhar basıncı düşer Toprak ve/veya sedimanda birikme eğilimi artar 3 ortho meta 2 2 3 4 4 para 5 6 6

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİK PROTEİNLER

BİYOTEKNOLOJİK PROTEİNLER BİYOTEKNOLOJİK PROTEİNLER Proteinlerin tarihsel kullanım geçmişi Üretim süreçlerinde proteinlerin kullanımı oldukça eskiye dayanmaktadır. Fermentasyon süreçlerinde (bira, şarap v.b. yapımı) enzimatik reaksiyonların

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03.2014) 1 6. Haftanın Ders İçeriği DNA izolasyonu DNA hakkında 2 DNA İzolasyonu

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

Uygulamalı. Moleküler Biyoloji Teknikleri, Temel Mikrobiyoloji, Temel Biyokimya ve Laboratuvar Yönetimi Kursları. Yaz Dönemi Başlıyor!

Uygulamalı. Moleküler Biyoloji Teknikleri, Temel Mikrobiyoloji, Temel Biyokimya ve Laboratuvar Yönetimi Kursları. Yaz Dönemi Başlıyor! Uygulamalı Moleküler Biyoloji Teknikleri, Temel Mikrobiyoloji, Temel Biyokimya ve Laboratuvar Yönetimi Kursları Yaz Dönemi Başlıyor! : DNA izolasyonu, Primer tasarımı, PCR Teknikleri, Agaroz Jel Elektroforezi,

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9

TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9 İçindekiler ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... ix TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNE GİRİŞ... 3 Vaka Çalışması... 9 Kaynaklar... 9 TEHLİKELİ MADDE LOJİSTİĞİNDE SINIFLANDIRMA....11 2. Tehlikeli Maddelerin Sınıflandırılması...

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı