Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: Derleme Anjiogenezis Þeref Olgar 1, Sevgi Yetgin 2 Süleyman Demirel Üniversitesi Týp Fakültesi 1 Pediatri Yardýmcý Doçenti, Hacettepe Üniversitesi Týp Fakültesi 2 Pediatri Profesörü SUMMARY: Olgay S, Yetgin S. (Department of Pediatrics, Hacettepe University Faculty of Medicine, Ankara, Turkey). Angiogenesis. Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: Angiogenesis is a complex biologic process that occurs normally in development and in turnover and remodeling of mature vascular networks. Pathological angiogenesis and neovascularization occur in association with tumor growth and metastasis, developmental disorders, and ischemic diseases. The role of angiogenesis in hematological diseases remains unknown. We evaluated angiogenesis and antiangiogenic therapy in hematologic diseases. Key words: angiogenesis, hematologic diseases, vascular endothelial growth factor, antiangiogenic therapy. ÖZET: Anjiogenezis normalde matür damar aðýnýn geliþim ve deðiþiminde görülen kompleks biyolojik bir olaydýr. Patolojik anjiogenezis ve yeni damar oluþumu; tümör büyüme ve metastazýnda, geliþimsel hastalýklarda, iskemik hastalýklarda oluþur. Hematolojik hastalýklardaki anjiogenezisin rolü tam bilinmemektedir. Bu makalede hematolojik hastalýklarda anjiogenezis ve antianjiogenik tedavi özetlenmiþtir. Anahtar kelimeler: anjiogenezis, hematolojik hastalýklar, antianjiogenik tedavi. Anjiogenezis yeni kapiller damar geliþimi olup embriyonik geliþme, yara iyileþmesi ve organ hipertrofisi gibi fizyolojik olaylar döneminde görülmektedir. Ancak kontrolsüz anjiogenezis birçok patolojik durumun varlýðýnda; diyabetik retinopati, ateroskleroz, kronik enflamasyon, tümör büyümesi ve metastazýndan sorumlu tutulmaktadýr. Anjiogenezis ekstrasellüler matriks, solubl faktör ve hücreler arasýndaki etkileþim sonucu; endoteliyal hücrelerin differansasyonu, migrasyonu ve proliferasyonu ile seyreden kompleks bir iþlemdir 1. Anjiogenesis birçok neoplastik ve non-neoplastik hastalýðýn ilerlemesinden ve etiyopatogenezinden; özellikle solid tümörlerin büyüme ve metastaz yapmasýndan sorumlu tutulmaktadýr. Tümörde hipervaskülarizasyonun baþlangýçtaki bir enflamatuvar olaya cevap veya tümörün nekrotik ürünlerine baðlý olabileceði ileri sürülmüþtür 2. Çoðu insan tümörü baþlangýçta aylarca, hatta yýllarca vaskülarizasyonsuzdur. Fakat sonra vaskülarize olur ve hücre alt gruplarý anjiogenetik fenotipi baþlatýr. Prevasküler dönemde tümör iyi perfüze olur, nadiren 2-3 mm 3 ten büyük ve milyon veya daha fazla hücre içerir. Prevasküler dönemde veya mikrometastaz döneminde hücreler hýzla çoðalýr, geniþler, vaskülarize olur; yeni damar oluþumu yeterli olmazsa hücreler nekroza uðrar 2. Anjiogenesisi düzenleyen pozitif ve negatif regülatörlerin varlýðýdýr. Tümör hücreleri bir veya daha çok pozitif regülatörle uyarýldýðýnda anjiogenik protein ekstravasküler matrikse geçer ve anjiogenesisi baþlatýr. Kanserli hastalarýn biyopsi örneklerinde anjiogenesisi saptanmasý metastaz veya rekürens tahminini saðlar 2. Hematolojik malignensilerde de anjiogenesisin prognostik rolü vardýr. Kemik iliðinin lenfoid dokuya benzediði kabul edilmektedir. Lenf nodu, karaciðer, dalak ve lenfohematopoetik doku büyümesi ve fonksiyonu intravasküler yataktaki dolaþýma baðlýdýr 3. Hemopoiezis, vaskülogenezis ve anjiogenezis Vasküler ve hematopoetik doku, yolk sac kan adacýklarýndan oluþur. Dýþ tabakadaki anjioblastik form multipotent hematopoetik hücreler dokuyu sarar. Anjioblast ve multipotent hematopoetik

2 140 Olgar ve Yetgin Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi Nisan - Haziran 2003 hücreler oluþur ve her ikisinde de CD34 pozitiftir. Endoteliyal hücre dizilerinde multipotent mezodermal hücrelerinin kaderini belirleyen gen tanýmlanmýþtýr 4,5. Varlýðý düþünülen vasküler endotelyal büyüme faktörleri (VEGF); VEGF (B,C,D), VEGF baðlý moleküller (plasental growth faktör (PIGF)) ve diðer büyüme faktör reseptörleri (VEGFR-1, VEGFR-2, VEGFR-3) normal kan damarlarýnýn geliþmesinde önemlidir Vaskülogenesis için mezodermal prekürsörlerin anjioblastlara ve onlarýn da endotelyal hücrelere dönüþüm sýrasý gereklidir 11. Bununla vaskülogenezisin erken embriyogenezis ile sýnýrlý olduðu; eriþkinlerde olmadýðý þeklinde yorumlar yapýlmaktaydý 11,12. Ancak son çalýþmalarla vaskülogenezisin erken embriogenezisle sýnýrlý olmadýðý, bunun saðlýklý ve hasta eriþkinlerde fizyolojik ve patolojik olaylarda rolünün olabileceði vurgulanmaktadýr 13. Fizyolojik ve patolojik anjiogenezis Fare embriyolarý ile yapýlan deneyler VEGF ve bazik fibroblast büyüme faktörlerin (bfgf) vasküler geliþimin baþlamasý için esas olduðunu göstermektedir 6,10. Vasküler duvarýn þekillenmesi ve yayýlýmý tirozin kinaz reseptörleri (tie 1 ve tie-2) tarafýndan da kontrol edilmektedir 8. Diðer çalýþýlan faktörler ise VEGF ile tie 2 e baðlý angiopoetin-1 ve 2 dir. VEGF ile angiopoetin-2 anjiogenesise yol açarken angiopoetin-2 nin ortamdan çekilmesi kapiller regresyona yola açmaktadýr 14. Angiopoetin-1 esas olarak olgun damar idamesinden sorumludur. Angiopoetin 1 veya tie-2 deki mutasyonlar yetersiz damar duvar ve anormal kalp geliþimine sahip embriyo oluþumuna yol açabilirler 11,12,15. Spesifik tie-2 mutasyonun düz kas eksikliði ve mikroanevrizma ile birlikteliði gösterilmiþtir 16. Normal koþullarda anjiogenezis endotel hücrelerinin proliferasyonu ve aktivasyonunu saðlayan faktörler ile, buna karþý gelen anti-anjiogenik faktörler arasýnda oluþan bir denge ile gerçekleþir. Fizyolojik neovaskülarizasyon kendi kendini sýnýrlayan bir olay olmasýna raðmen patolojik anjiogenezis uzun dönem devam eder. Bu durum romatoid artrit (RA), psöriazis, retinopati gibi farklý hastalýklarda görülmektedir 2. Akut promiyelositer lösemi (APL) hastalarýnda yapýlan in vitro çalýþmalarda VEGF nin GM-CSF yi (granülosit-makrofaj koloni stimülan faktör) stimüle ettiði, M-CSF (makrofaj CSF), G-CSF (granülosit-csf), interlökin-6 (IL-6), stem cell faktör üretimine neden olduðu umbilikal ven endotelyal hücrelerinde gösterilmiþtir. Bütün bu sitokinlerin lösemik hücreler için çoðalmayý uyarýcý potansiyeli olduðu sanýlmaktadýr. VEGF, lokal hipoksi, tümör basýsý ve iskemiye baðlý olarak da oluþur. Ýskemik kalp hastalýklarýnda da ayný etki ile kolleteraller oluþtuðu gösterilmiþtir. Aterosklerotik plaka ve lokal hipoksiye baðlý aþýrý VEGF üretimi plak rüptürü ve plak büyümesine yol açtýðý belirtilmektedir 17. Romatoid artritte aþýrý anjiogenik faktör üretimi, makrofaj, immün hücre ve pannüs oluþumuna baðlanmýþtýr. Psöriazisli hastalarda hipervasküler deri lezyonlarý IL-8 polipeptiddeki artýþ ve trombospondinin (TSP) az salýmýna baðlanmýþtýr. Ayrýca araþtýrmalarda TSP-2 nin de kutanöz enflamasyon, geç tip hipersensitivite reksiyonlarý kontrolünde rol aldýðý gösterilmiþtir. TSP-2 nin enflame derideki dermal fibroblast ve mikrodamarlar tarafýndan kontrol edildiði sanýlmaktadýr. TSP-2 yokluðunda; anjiogeneziste artma, ödem ve enflamatuvar cevabýn arttýðý gösterilmiþtir 18. Hayvan ve insan peptik ülserlerinde ülser yataðýnda mikrodamar eksikliði ve insan gastrik ülserinde bfgf düzeyinin normal mukozadan 23 kat az olduðu gösterilmiþtir. Hayvan çalýþmasýnda ise oral asit rezistan FGF verildiðinde ülser yataðýndaki anjiogenezisi arttýrýp ülser iyileþmesini indüklediði gösterilmiþtir 2. Ovülasyon, uterusun menstrual siklusu, plasentanýn oluþumu fizyolojik anjiogenezise baðlýdýr. Endojen anjiogenik stimulatör veya inhibitör disfonksiyonunda kadýnlarda uzamýþ menstrüel kanama ve infertilite gözlendiði belirtilmektedir 2. Geliþimsel anjiogenezis bozukluklardan bazýlarý; barsak atrezisi, vasküler malformasyon, hemanjioma ve tek taraflý fasial atrofidir. Preeklampsi hastalarýnda VEGF nin hipoksiye baðlý artýþý bulunmuþ ve bu artýþýn hastalýðýn ciddiyetini yansýttýðý gösterilmiþtir 19. Ayrýca anjiogenik geliþme bozukluðunun ultrasonografi ile deðerlendirilebileceði ve gelecekte magnetik rezonans görüntüleme (MRI) ile daha fazla bilgi verilebileceði belirtilmiþtir. Ýnsanlardaki anjiogenezisin proanjiogenik ve antianjiogenik faktörlerin daðýlýmýna baðlý geliþtiðine inanýlmaktadýr 2, Tablo I de þüphelenilen proanjiogenik ve antianjiogenik faktörler gösterilmiþtir. Anjiogenezis, integrin ve apopitosis Anjiogeneziste adezyon moleküllerinin büyük rolü olduðu bilinmektedir. Yeni kapiller oluþumu

3 Cilt 46 Sayý 2 Anjiogenezis 141 Tablo I. Þüphelenilen proanjiogenik ve antianjiogenik faktörler Proanjiogenik faktörler VEGF (vasküler endotelyal büyüme) VEGF-B VEGF-C VEGF-D Asidik ve bazik FGF (fibroblast büyüme faktörü) Angiogenin Angiopoetin-1 "Transforming growth" faktörleri (TGF-a,TGF-b) Tümör nekrozis faktör (TNF-a) Trombosit kaynaklý büyüme faktörleri (PDGF) Trombosit kaynaklý endotelyal hücre büyüme faktörleri HIF-1 (Hypoxia-inducible factor-1) Bradikinin ve türevleri Ýnterlökin-2 Ýnterlökin-6 Ýnterlökin-8 G-CSF (granülosit koloni stimülan faktör) GM-CSF (granülosit-makrofaj koloni stimulan faktör) EGF (Epidermal büyüme faktörü) IGF-1 (Ýnsulin-like growth faktör) Hepatosit büyüme faktörü Plasental büyüme faktörü Vitaxin avb3 12-lipoksijenaz (12-LOX) Antianjiogenik faktörler Endostatin, vazostatin Angiostatin g-ve a interferon Thrombospondin (TSP) Fibronektin Trombosit faktör 4 fragment Epidermal büyüme faktörü fragmenti Doku metalloproteinaz inhibitörleri Retinoik asit Talidomid Ýnterlökin-1 Ýnterlökin-12 Anti-VEGF Toremifene sitrat NM-3 TNP-470 Kortikosteroidler Tip-1 kollojen peptidleri Anjiostatin plazminojen fragmenti Prolaktin XVIII-kollojen fragmenti bhpp (N-benzyl-N-hydroxy-5-phenylpentamidine) Anti-vitaxin, Anti-aVb3 Arsenik trioksit sýrasýnda "growth" faktör reseptörleri ve integrinlerin oluþturduðu sinyaller endoteliyal hücre proliferasyon ve invazyonunu koordine etmektedir. Farklý araþtýrmacýlar tarafýndan artmýþ anjiogenezisin kontrolünde "growth" faktörleri, onlarýn reseptörleri ve integrinler konusunda farklý görüþler ileri sürülmüþtür. Angiogenezisi belirleyen önemli integrinlerden biri avb3 ve avb5 integrindir 27,28. Bir çalýþmada anti-avb3 kullanýmý tümör büyümesini sýnýrlandýrdýðý gösterilmiþtir. Ayný araþtýrmacýlar bfgf ile anti-avb3 integrin kombinasyonu ile korneal anjiogenezis geliþimini inhibe etmiþtir 29. Birçok deneysel çalýþmada korneanýn TNF-a ve anti-avb3 ve anti-avb5 inkübasyonu ile anjiogenezisin inhibe olduðu gözlenmiþ, bfgf ve TNF-a nýn avb3 ve avb5 integrin yoluyla aktive olduðu yorumu yapýlmýþtýr 2. Ayrýca avb3 ve avb5 integrinlerin p53 tümör süpressör gen aktivitesini süprese ederek endotelyal hücre koruyucu sinyallerle anti-avb3, TNF ve interferon kokteyl kullanýmý ile malign melanoma hücrelerinde hücre ölümüne ve anjiogenezisin bozulmasýna yol açtýðý gösterilmiþtir 30,31. Bu da bu iki sitokinin malign melanomadaki anjiogenezis kontrolündeki rolünü vurgulamakta ancak nasýl yaptýðý bilinmemektedir. Anjiogenezis ve lenfanjiogenezis Çeþitli VEGF lerinin hem vasküler ve hem de lenfatik endotelyal reseptör üzerine etkisi bilinmesine raðmen tümörlerin lenfatik proliferasyonunda da bir eksiklik vardýr. Bu durum birkaç þekilde açýklanmaktadýr: 1. Lenfatikler VEGF reseptörlerine sahip deðildir. Ancak VEGF-3 ün keþfedilmesi ile yapýlan çalýþmalar (VEGF-C ve VEGF-D ile aktive edilmiþ spesifik lenfatik endoteliyal reseptör) bunu desteklememektedir 9,32, VEGF-C ve VEGF-D lenfoendoteliyal kemotaktik faktör üretiminden çok lenfatik invazyon ve tümör metastazýna yol açmaktadýr. Ýnsan lenfoma hücrelerindeki VEGF-C ve VEGF-D nin gösterilmesi bunu desteklemektedir Ýnsan tümörlerindeki lenfatik duraklama yüksek intersitisiyel tümör basýsýna baðlý olabilir ve bu da intratümoral lenfatik týkanmaya yol açmaktadýr. Ayrýca teknik olarak gösterilememiþ olabilir. Son yýllardaki VEGFR-3 spesifik prob çalýþmalarý insan tümöründeki lenfoanjiogenezis konusunda daha çok bilgi verici olarak gözükmektedir 34.

4 142 Olgar ve Yetgin Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi Nisan - Haziran 2003 Farklý tümörlerdeki neovaskülarizasyon ve neolenfoanjiogenezis karþýlaþtýrmasý ilginç olacaktýr. Hematolojik malign hastalýklarda anjiogenezis Kemik iliði kan akýmý artýþý kemik iliðindeki anjiogenesis artýþý ile birliktedir. Solid tümörlerdeki gibi lösemi patogenezinde de anjiogenezisin önemli olduðu vurgulanmaktadýr 17. Lökosit sayýsý yüksek akut miyeloblastik lösemili (AML) hastalarda VEGF artýþýnýn prognostik gösterge olduðu, lökosit sayýsý yüksek hastalarda remisyon hýzý ile negatif korelasyon olduðu gösterilmiþtir 35. Lenfohemopoetik tümörlerde artmýþ anjiogenezisin, hematolojik hücrelerden VEGF, bfgf salýnýmýna ve üretimine baðlý olduðu yorumu yapýlmaktadýr. Bu hücreler; CD34 hücre, monosit, T-cell, polimorfonükleer lökosit, trombosit ve megakaryositlerdir Yüksek trombosit sayýsý ile serum VEGF ve bfgf düzeyi 58 kanser hastasýnda kýyaslandýðýnda yüksek trombosit veya lökositle bfgf arasýnda iliþki kurulmamasýna raðmen VEGF ile PLT yüksekliði arasýnda iliþki görülmüþtür 41. Eriþkin 20 AML hastasý ve 20 kontrol hastasýnda endotelyal hücre göstergeleri (ULEX-E ve VWF) ile yapýlan çalýþmalarda anjiogenezisin AML patogenezinde rol oynadýðý, anjiogenezis inhibisyonunun AML tedavisinde yeni streteji olmasý gerektiði vurgulanmýþtýr 42. Farklý bir çalýþmada ise 62 AML hastasý normal kontrol hastalarý ile karþýlaþtýrýldýðýnda; "microvascular density" (MVD) yüksek bulunmuþtur. Ýndüksiyon tedavisinin 16. gününde MVD nin %60 azalmýþ olduðu, tam remisyonda ise MVD nin kontrole benzer oranda olduðu görülmüþtür. Ayrýca hastalarýn %75 inde MVD nin kontrol hastalarýnýn iki-üç katý yüksek olduðu görülmüþ, MVD nin AML hastalarýnýn klinik izlemlerinde kullanýlabileceði belirtilmiþtir 43. Akut promiyelositer lösemi (APL) hastalarýnýn kemik iliði aspirasyonunda anormal promiyelosit proliferasyonu ve artmýþ anjiogenezis artýþý VEGF artýþý ile gösterilmiþtir. All-trans retinoik asid (ATRA) tedavisinin bu hastalarda VEGF üretimini inhibe ettiði ve MVD yi düþürdüðü gösterilmiþtir. Ayrýca APL hastalarýnda görülen koagülasyon anormalliklerinin önemli bir nedenin doku faktörü (tissue factor) olduðu, VEGF nin doku faktör ekspresyonunu artýrarak kanama diyatezine neden olabileceði vurgulanmaktadýr. ATRA tedavisi ile APL hastalarýnda remisyon hýzýnýn yüksek olmasý nedeni ile ATRA nýn antianjiogenik faktör olduðu sanýlmaktadýr 17. Birçok araþtýrmacý neovaskülarisyonun eriþkin ve çocuk akut lenfoblastik lösemi, kronik miyelositer lösemi (KML), miyelodisplastik sendrom (MDS), lenfoma, miyeloma, kronik lenfositer lösemideki (KLL) rolünü farklý yöntem ve farklý endoteliyal göstergeler kullanýlarak araþtýrmýþlardýr. Yeni taný konmuþ 40 ALL li çocuk hastasý kemik iliði biyopsisinden yapýlan çalýþmada ALL hastalarýnda kontrole göre belirgin olarak MVD artýþý saptanmýþtýr 44. Ayrýca 22 ALL hastalýk çalýþmada üriner bfgf ölçümü hastalarýn tümünde yüksek bulunmuþtur. Fakat yeni taný konmuþ ile komplet remisyona girmiþ hastalarýn bfgf düzeyleri arasýnda istatistiksel anlamlý bir iliþki bulunmamýþ, morfolojik ve biyolojik paremetrelerden FAB sýnýflandýrmasý, immünofenotipik veriler, proliferasyon indeksi, sitogenetik gene mutasyon ve translokasyon ile artmýþ anjiogenezis karþýlaþtýrýlmamýþtýr. Ayrýca bu çalýþmada üriner bfgf ölçümü azalmýþ, tümör yükünde azalmýþ fakat yeni taný almýþ ile tam remisyona girmiþ hastalar arasýnda anlamlý farklýlýk bulunulmamýþtýr. bfgf artýþý diðer birçok patolojik durumda özellikle enfeksiyon ve hücre proliferasyonda yüksek olduðu saptanmýþtýr 37,45. Yetgin ve arkadaþlarýnýn ALL ve 10 kontrol çocuk hastada yaptýðý çalýþmada; serum VEGF düzeyi taný anýnda kontrol ve remisyon dönemindekinden düþük bulunmuþ, remisyon döneminde kontrol grubununun oranýna yükselmiþtir. bfgf oraný taný anýnda kontrol grupla ayný oranda ancak remisyonda ise düþük bulunmuþtur. Ayný çalýþmada trombosit sayýsý düþük olanlarda VEGF ve bfgf düzeyleri trombosit sayýsý yüksek olanlardan düþük bulunmuþtur. Hepatosplenomegalinin varlýðý ile de growth faktör oranlarý artmýþtýr. Aguayo ve arkadaþlarý 47 MDS, AML, ALL, KML, KLL den oluþan 82 eriþkin ve 17 kontrol hastasýnýn kemik iliði biyopsilerinden yaptýklarý çalýþmada KML ve MDS hastalarýnýn kan damar sayýsýnda anlamlý artýþ göstermelerine raðmen; AML, ALL ve KLL hastalarýnýn kemik iliði biyopsilerinde kontrole göre anlamlý deðiþiklik görmemiþlerdir. Kronik lenfositer lösemi hastalarýnýn kemik iliði aspirasyonunda yapýlan çalýþmalarda artmýþ üriner bfgf ve VEGF ile MVD arasýndaki iliþki

5 Cilt 46 Sayý 2 Anjiogenezis 143 araþtýrýldýðýnda MVD nin kontrol grubun yaklaþýk iki katý olduðu ölçülmüþtür 48. Farklý bir çalýþmada ise PCR yöntemi ile 28 AML hastanýn 20 sinde, beþ sekonder AML hastasýnýn üçünde VEGF tespit edilmiþtir 49. Aguayo ve arkadaþlarý 47 ALL, KLL, MDS hastalarýndan alýnmýþ 145 kemik iliði aspirasyonunda MVD ve 417 serum örneðinden VEGF, bfgf, TNF-alfa, hepatosit growth faktörü (HGF) çalýþtýklarýnda KLL hastalarýnýn kemik iliði aspirasyonunda vaskülaritenin MDS ve lösemilerden yüksek olduðunu göstermiþlerdir. KML hastalarýnda yüksek sayýda kan damarý ve geniþ vasküler alan bulunmuþtur. KML, KLL, KMML ve MDS de VEGF, bfgf ve HGF anlamlý olarak yüksek bulunmuþtur. Ancak HGF, TNF-alfa ve bfgf ALL hastalarýnda VEGF kadar yüksek bulunmamýþtýr. TNF-alfa AML ve MDS de önemli yüksek bulunmuþ, TGF-alfa hiçbir lösemi veya MDS de anlamlý yüksek bulunmamýþtýr. Yüksek plazma VEGF; KML de bfgf ise KLL de bulunmuþ ve sonuç olarak artmýþ vaskülaritenin MDS ve lösemili hastalarda lökemojenik rolünün olabileceði vurgulanmýþtýr 50. Ayný araþtýrmacýlar yeni taný ve tedavi almýþ beyaz küre sayýsý yüksek 99 AML hastasýnda VEGF ile WBC arasýnda, artmýþ VEGF düzeyi ile kýsa survey arasýnda iliþki kurmuþlar, AML hastalarýnda yüksek beyaz küre sayýsý ve blast sayýsý ile birlikte sellüler VEGF düzeyinin hastalýðýn gidiþi hakkýnda bilgi verici olduðu belirtilmiþtir 51. Multipl miyelomalý hastalarýn kemik iliði aspirasyonunda artmýþ anjiogenezis ile hücresel proliferasyon arasýnda pozitif korelasyon olduðu gösterilmiþ 52, ancak bunun tersine farklý bir çalýþmada multipl miyelomalý hastalarýn stem cell transplantasyonu sonrasý kapiller proliferasyonun devam ettiði, ayrýca tam remisyondaki hastalarda anjiogenezisin arttýðý gösterilmiþtir 53. Ekstramedüller lösemik tutulum ile kemik iliði aspirasyonunda anjiogenezis arasýnda korelasyon çoðu çalýþmada yoktur. Kronik miyelomonositer lösemi (KMML) ve MDS li ekstramedüller tutulumu olan 16 hastada yapýlan çalýþmada ise iki KMMLlökemia kutis ve bir KMML mesane koloroma hastasýnda kemik iliði ve doku MVD düzeyi yüksek bulunmuþ ve artmýþ anjiogenezisin ekstramedüller lösemik depozit oluþumunda önemli rol oynadýðýný vurgulanmýþtýr. Ancak çalýþmadaki hasta sayýsý analiz için yetersiz bulunmuþtur 54. Eriþkin 60 T cell lösemili hasta ve 26 saðlýklý kontrol hastasýnda yapýlan çalýþmada VEGF düzeyi ile ekstranodal tutulum arasýndaki iliþki incelendiðinde 14 hastada deri tutulumu, bir hastada santral sinir sistemi tutulumu, bir hastada kemik, bir hastada asit, bir hastada plevral effüzyon, bir hastada splenik tutulum ve bir hastada multipl organ tutulumu saptanmýþtýr 55. Ayrýca KMML li hastalarda kemik iliði aspirasyonunda anjiogenik hot-spots ile ekstramedüller lösemik infiltrasyon arasýnda pozitif korelasyon bulunmuþtur 56. Miyelofibrozis ile miyeloid metapilazili (MMM) 114 hasta, 44 Kemik iliði hastalýðý olmayan, 15 polistemia vera ve 17 normal kiþiden araþtýrma yapýldýðýnda; vizual görüntüleme ile; MMM hastalarýnýn %70 inde, polistemia veralý hastalarýn %33 ünde, idiopatik trombositopenik purpura hastalarýnýn %12 ve normal hastalarýn %0 ýnda grade-3 veya 4 anjiogenezisin olduðu saptanmýþtýr. Ayrýca multivaryans analizlerinde; MMM de artmýþ anjiogenezisin dalak büyüklüðü ve toplam hayatta kalým ile iliþkili olduðu saptanmýþtýr 57. Lenfomalý vakalardaki anjiogenezis ile ilgili birçok çalýþma vardýr. Yüksek grade Hodgin-dýþý lenfoma (NHL) hastalarýnda ve ilerleyici mikozis fungoideste lenf nodu ve deri biyopsilerinde artmýþ kapiller proliferasyon gösterilmiþtir 58,59. Son çalýþmalarda ise bfgf ve VEGF konsantrasyonlarý ile yüksek grade NHL hastalarýnda pozitif korelasyon bulunulmuþtur. Ýleri grade NHL 160 hastanýn lenf nodu biyopsileri ile tedavi öncesi yüksek serum bfgf düzeyi, large diffüz ve immünoblastik lenfomada kötü prognoz ile iliþki kurulmuþtur. Multivariant çalýþmalarda yüksek serum bfgf düzeyinin ekstranodal tutulumu olan NHL hastalarýnýn seyri sýrasýnda LDH dan daha bilgi verici prognostik gösterge olduðu gösterilmiþtir 60. Lenfoma uluslararasý prognostik kriterlerle serum bfgf bakýlarak yapýlan çalýþmada ileri grade NHL hastalarýnda yüksek bfgf düzeyi (>5.5 pg/ml) bulunmuþ ve kötü prognozu gösterdiði yorumu yapýlmýþtýr 60. Benzer iliþki serum VEGF ile NHL ile de gösterilmiþtir 61. Gerçekten de bfgf düzeyi ekstranodal tümörü olan hastalarda LDH dan daha fazla bilgi vermiþtir. Benzer olarak çok farklý meme kanseri çalýþmasýnda MVD nin lenf nodu metastazý olmayan hastalarda tümör büyüklüðü, tümör grade, östrojen reseptör pozitifliði veya diðer prognostik göstergelerden daha iyi bir metastaz göstergesi olduðu gösterilmiþtir 62. Anti-anjiogenik tedavi Hemanjiomalar yenidoðan döneminde 100 bebekten birinde görülür ve bu hastalarýn beþte biri 1000 gr ýn altýndaki bebeklerdir. Bu tümörler hýzla ilk

6 144 Olgar ve Yetgin Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi Nisan - Haziran 2003 bir yýl içinde büyür (proliferatif dönem) sonraki beþ yýl içinde regrese olur (involüsyon dönemi) ve 5-10 yaþlarý arasýnda çoðunlukla kaybolur. Çoðu için tedaviye ihtiyaç yoktur. Seyrek olarak hemanjiom tedavi ile akselere döneme girer ve büyür. Kortikosteroid tedavisinin yetersizliðinde hayat kurtarýcý olan radyoterapi, siklofosfamid tedavisi ve embolizasyondur 63. Çoðu doðal ve sentetik inhibitörle faz-1 ve faz- 2 çalýþmasý devam etmektedir. Bunlar doku metalloproteinaz inhibitörleri (TIMP-1 ve 2), anti- VEGF, trombosit derived inhibitör faktör, interferon-alfa, IL-1, IL-12, TNF-alfa, retinoik asid, talidomid, integrin antagonisti (vitaxin-avb3) endostatin ve angiostatindir. Preklinik ve hayvan çalýþmalarýnda anjiogenezis inhibitörlerinin yeni kan damarý oluþumunu bloke etmeleri veya tümör hücre tahribi ile etkilerinden þüphelenilmektedir. Ancak bu tedavi yaklaþýmlarýnýn daha az toksik olmasý, miyelosüpresyon, saç kaybý, gastrointestinal semptomlarý ve ilaç dirençliliði yapmamasý için çalýþmalar devam etmektedir 64. Antianjiogenezis tedavisi günlük veya intermittant uzun süreli tümör kontrolünde kullanýlmaya çalýþýlmaktadýr. Tek baþýna veya sitotoksik tedavi ile beraber uygulama çalýþmalarý devam etmektedir. Sitotoksik tedavi ile bazý deneysel çalýþmalarda tam tedaviye yol açtýðý gösterilmiþtir Rekombinan human monoklonal anti-vegf antikoru farklý solid tümörlü hastalarýn tedavisinde kullanýlmýþtýr. Faz 1 çalýþmasýndan sonra 25 hastaya dört doz anti-vegf mg/kg intravenöz olarak 90 dakikada 0, 28, 35, 42. günde verildiðinde takip eden dönemde bir renal-hücreli tümörlü hastada tümör kitlesinde %39 küçülme ve tümöre baðlý kanama epizodunda azalma görülmesinin dýþýnda çok az bir objektif düzelme görülmüþtür 68. Laboratuvar çalýþmalarý sonrasý interferon-alfa 2a nýn antianjiojenik etkisi belirlendikten sonra yedi yaþýndaki bir hayatý tehdit eden pulmoner hemanjiom vakasýnda güvenle kullanýlmýþ ve baþarýlý olunmuþtur. Ayrýca geniþ doku yýkýmý yapan, hayati organlara yerleþmiþ olan 20 vakadan 18 tanesi hýzla regresyon göstermiþtir 69. Ancak bazý çocuklarda spastik dipleji tanýmlanmýþtýr. Ancak interferon alfa- 2a ile kortikosterid tedavisiyle kombinasyonunda toksik etkilerinde azalma gözlemlenmemiþtir. Ýnterferon alfa-2a nýn insan tümör hücrelerinde FGF yi süprese ettiði gösterilmiþtir 70. Preklinik çalýþmalarda deodenal ülser iyileþmesini bfgf nin yaptýðý kanýtlanmýþtýr. Faz 1 çalýþmalarýndan sonra gastrik veya deodenal ülserli tedaviye dirençli hastalarda çalýþýlabilir. Bir çalýþmada non-steroidal antienflamatuar tedaviye (NSAID) baðlý gastrik ülser oral b-fgf le düzelmiþtir. Ayrýca bfgf hemen hemen bir milyon kez histamine baðlý H 2 blokajý yapmakta ve gastrik asit düzeyini düþürmemektedir. Antiülser tedavisinden ilginç olan sucralfate endojen mukozal bfgf ý korumaktadýr 71. NM-3 ile yapýlan çalýþmalarda in vitro olarak tek baþýna endoteliyal tüp oluþumunu geliþimini engellediði ve kemoterapötik ilaçlarla kombinasyonunda antineoplastik ajanlarýn etkinliðini arttýrdýðý gösterilmiþtir 72. Celecoxib tarafýndan COX-2 inhibisyonunun bfgf-2 yi indükleyerek neovaskülarizasyonu inhibe ettiði, hayvan çalýþmasýnda ise PgE 2 ve TxB 2 yi azalttýðý gösterilmiþtir 73. Anti-VEGF ve mitomisin-c (MMC) primer gastrik tümör büyümesini ve metestazýný inhibe etmiþ, kombinasyonu tek ajan kullanýmýndan daha etkili bulunmuþtur 74. Son olarak endostatin ve angiostatin kombinasyonun fare AC Lewis tümör tedavisinden iyi sonuç alýndýðý ifade edilmiþtir 65. Ancak endostatinin insan için çalýþmalarý devam etmektedir. Amerikan Kanser Enstütüsü (NCI) iki merkezde faz-1 çalýþmasýný ilerlemiþ solid tümör; lenfoma, akciðer, prostat, kolon ve meme kanserinde izin vermiþtir 2. Hematolojik malignansilerdeki antianjiogenik tedavi kullanýmý ilginç ama tedavinin sonucunu deðerlendirmek güç bulunmuþtur. Bazý multipl miyelomalý hastalarda talidomid ile ilgili cesaret verici çalýþmalar vardýr 75. Bir çalýþmada talidomid ve alfa interferon kombinasyonunun kullanýmý ile multipl miyelomalý hastalarda maksimum cevap alýnmýþ ve toplam yaþam süresini arttýrmýþtýr 75. Ayrýca ilerlemiþ kanser vakalarýnda trombosit faktör- 4, carboxyaminotriazole, BB-94 ve BB-2516, metalloproteinaz inhibitörleri, sulfatlanmýþ polysaccaride tecogalan (DS-4152) ve linomide araþtýrýlmaktadýr. Angiojenesis inhibitörlerinin kanbeyin engelini geçemedikleri gösterilmiþtir. Son yýllarda yapýlan çalýþmalarda antianjiogenik ilaçlara karþý direnç geliþiminde kararlý kombinasyon tedavilerinin yararlý olduðu fikri ortaya atýlmýþtýr 76. Sonuç Anjiogenezis deðerlendirilmesinde laboratuvar incelemelerinde bazý faktörlerin ve klinik tablonun derecesi de göz önüne alýnmalýdýr.

7 Cilt 46 Sayý 2 Anjiogenezis 145 Megakaryosit sayýsý yüksekliðinde ise: UEA-1, CD31, FVIIIr Ag; kemik iliði fibrozisti durumda UEA-1, CD31; eritroid hiperplazi varlýðýnda UEA-1; artmýþ myelomonositik hücre varlýðýnda ise CD34 yüksek olarak yorumlanmaktadýr 2. Serum veya idrar FGF ve VEGF düzey yüksekliði; artmýþ endoteliyal aktivite, enfeksiyon, doku yýkýmý, enflamasyonda ve ayrýca; normal hücre içeren aktive makrofaj, renal glomerüler epitelyal ve mesengial hücrelerde, keratinositlerde de gösterilmiþtir. ALL ve KLL hastalarýndaki yüksek bfgf; yüksek tümör yýkýmý ve araya giren enfeksiyonlarý veya enflamatuvar olaya baðlanabilir 2. Anjiogenezis tümör büyümesinde, yayýlmasýnda ve metastazýnda anahtar rolü oynamaktadýr. Bu solid tümörlerde özellikle; melanoma, over, akciðer, kolon, prostat, beyin tümör ve bazý lenfomalarda çok iyi gösterilmiþtir. Hematolojik malignensilerde anjiogenik aktivite ölçümü (MVD) vizual ve komputerize ölçüm gerektirmektedir. Kemik iliði biyopsilerinde anjiogenezis belirlenmesinde; hematoksilen eosin boyama, immunboyama: CD31, CD34, UEA-1, FVIIIr-Ag, policlonal FVIIIr-Ag gibi birçok teknik kullanýlmaktadýr 2. Birçok ALL, MDS, AML, multipl miyeloma, NHL ve KLL ile yapýlmýþ çalýþma vardýr. Bunlarda artmýþ anjiogenezis ile sitogenetik, translokasyon, immünofenotipik veri, onkojenik aktivite ve nokta mutasyonla arasýnda korelasyonda eksiklikler vardýr. Artmýþ anjiogenezis ile remisyon hýzý, hastalýksýz yaþam süresi ve toplam yaþam süresi ile ilgili çalýþma yoktur. Güzel planlanmýþ preklinik çalýþmalarda antianjiogenik terapi ile tümör büyümesinin durakladýðý ve tedavisi gösterilmiþtir 2. Ancak bu preklinik çalýþmalardan sonra klinik çalýþmalar gerekmektedir. KAYNAKLAR 1. Nie D, Tang K, Diglio C, Kennth VH. Eicosanoid regulation of angiogenesis: role of endothelial arachidonate 12-lipoxygenase. Blood 2000; 95: Mangi MH, Newland AC. Angiogenesis and angiogenic mediators in haematological malignancies. Br J Haematol 2000; 111: Bruyn PP, Breen PC, Thomas TB, et al. The microcirculation of the bone marrow. Anat Rec 1970; 168: Mangi MH, Layton DM. The cells of human yolk sac blood island express CD 34 and produce GM-CSF. Blood 1994; 84: 268a. 5. Palis J, McGrath KE. Kinsley PD. Initiation of hematopoiesis and vasculogenesis in murine yolk sac. Blood 1995; 86: Clark ER, Clark EL. Microscopic observation on the growth of blood capillirs in the living mammls. Am J Anat 1939; 64: Folkman J, D'Amore PA. Blood vessel formation.what is moleculer basis. Cell 1996; 87: Cine DB, Pollak ES, Buck CA, et al. Endothelial cells in physiology and pathophysiology of vascular disorders. Blood.1998; 91: Nicosia RF. What is the role of vascular endothelial growth factor related molecules in tumor angiogenesis. Am J Pathol 1998; 153: Darland DC, D Amore PA. Blood vessel maturation: vascular devolopment comes of age. J Clin Invest 1999; 103: Risau W, Flamme I. Vasculogenesis. Ann Rev Cell Biol 1995; 11: Yancopoulos GD, Klagsbrun M, Folkman J. Vasculogenesis, angiogenesis and growth factors; ephrins enter the fray at the border. Cell 1998; 93: Shi Q, Rafi S, Wu MHD, et al. Evidence for circulation bone marrow derived endothelial cell. Blood 1998; 92: Sato TN, Tozawa Y, Deutsch U, et al. Distinct roles of the receptor tyrosine kinases Tie-1 and Tie-2 in blood vessel formation. Nature 1995; 376; Risau W. Mechanism of angiogenesis. Nature 1997; 386: Vikkula M, Boou L, Carraway K, et al. Vascular dysmorphogenesis caused by an activating mutation in the receptor tyrosine kinase. Cell 1996; 87: Kini AR, Peterson LC, Tallman MS, Lingen MW. Angiogenesis in acute promyelocytic leukemia: induction by vascular endothelial growth factor and inhibition by all-trans retinoic acid. Blood 2001; 97: Lange-Asschenfeldt B, Weninger W, Velasco P, et al. Increased and prolonged inflammation and angiogenesis in delayed-type hypersensitivity reactions elicited in the skin of thrombospondin-2- deficient mice. Blood 2002; 99: Ong S, Lash G, Boker PN. Angiogenesis and placental growth in normal and compromised pregnancies. Baillieres Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol 2000; 14: Ishihara K, Hayash I, Yamashina S, Majima M. A potential role of bradykinin in angiogenesis and growth of S-180 mouse tumors. Jpn J Pharmacol 2001; 87: Oda H, Ogata Y, Shirouzu K. The effect of angiogenesis inhibitor TNP-470 against postperative lung metastasis following removal of orthotopic transplanted human colon cancer: an experimental study. Krume Med J 2001; 48: Reimer CL, Agata N, Tamman JG, et al. Antineoplastic effects of chemotherapeutic agents are potentiated by NM-3, an inhibitor of angiogenesis. Cancer Res 2002; 62: Rajkumar SV. Current status of thalidomide in the treatment of cancer. Oncology 2001; 15: Munshi NC. Arsenic trioxide: an emerging therapy for multple myeloma. Oncologyst 2001; 6 (Suppl) 2:

8 146 Olgar ve Yetgin Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi Nisan - Haziran Waxman S, Anderson KC. History of the development of arsenic derivatives in cancer therapy. Oncologyst 2001; Suppl 2; Okada M, Ogasawara, Sekine K, Seno C, Nishikawa K. Antiangiogenic and antimetastatic effects of toremifene citrate. Gan To Kagaku Ryoho 2001; 28: [Article in Japanese]. 27. Brooks PC, Clark RA, Cheresh DA, et al. Requirement of vascular integrin avb3 for angiogenesis. Science 1994; 264: Cheresh DA. Death to a blood vessel, death to a tumor. Nature Med 1998; 4: Brooks PC, Montgomery AM, Rosenfeld M, et al. Integrin avb3 antagonists promote tumor regression by inducing apoptosis of angiogenic blood vessels. Cell 1994b; 79: Stromblad S, Becker JC, Yerba M, et al. Suppression of p53 and p21 expression by vascular cell integrin bva3 during angiogenesis in vivo. J Clin Invest 1996; 98: Ruegg C, Yýlmaz A, Bieler G, et al. Evidence for the involvement of endothelial cell integrin Vb3 in the disruption of the tumor vasculature induced by tumor necrosis factor and interferon-gamma. Nature Med 1998; 4: Fallowfield ME, Cook MG. Lymphatics in primary cutaneaus melanoma. Am J Surg Pathol 1990; 14: Salven P, Lymboussaki A, Jaaskela-Saari H, et al. Vascular endothelial growth factor VEGF-B and VEGF- C are expressed in human tumors. Am J Pathol 1998; 153: Valtola R, Salven P, Heikkila P, et al. VEGFR-3 and its ligand VEGF-C are associated with angiogenesis in breast cancer. Am J Pathol 1999; 154: Aguayo A, Estey E, Kantarjýan H, et al. Cellular vascular endothelial growth factor is a predictorof outcome in patients with acute myeloid leukemia. Blood 1999; 94: Koch AE, Polverini PJ, Leibovich SJ. Induction of neovascularisation by activated human monocytes. J Leuk Biol 1986; 39: Brunner G, Nguyen H, Gabrilove J, et al. Basic fibroblast growth factor expression in human bone marrow and peripheral blood cells. Blood 1993; 81: Gaudry M, Bergere O, Andrieu V, et al. Intracellular pool of VEGF in human neutrophils. Blood 1997; 90: Banks RE, Forbes MA, Kinsey SE, et al. Release of the angiogenic cytokines vascular endothelial growth factor. (VEGF) from platelets: significance for VEG measurements and cancer biology. Br J Cancer 1999; 77: Salven P, Orpana A, Joensuu H. Leukocytes and platelets of patients with cacer contain high levels of vascular endothelial growth factor. Clin Cancer Res 1999; 5: Vermeulan PB, Salven P, Benoy I, et al. Blood plateles and serum VEGF in cancer patients. Br J Cancer. 1999; 79: Hussong JW, Rodgers GM, Shami PJ. Evidence of increased angiogenesis in patients with acute myeloid leukemia. Blood 2000; 95: Padro T, Ruiz S, Bieker R, et al. Increased angiogenesis in the bone marrow of patients with acute myeloid leukemia. Blood 2000; 95: Perez-Atayde AR, Sallan SE, Tedrow U, et al. Spectrum of tumor angiogenesis in the bone marrow of children with acute lymphoblastic leukemia. Am J Pathol 1997; 150: Nguyen M, Watanabe H, Budson AE, Richie JP, Hayer DF, Folkman J. Elevated levels of an angiogenic peptide, basic fibroblast growth factor, in the urine of patients with wide spectrum of cancers. J Natl Cancer Inst. 1994; 86: Yetgin S, Yenicesu I, Cetin M, Tuncer M. Clinical importance of serum vascular endothelial and basic fibroblast growth factors in children with acute lymphoblastic leukemia. Leuk Lymphoma 2001; 42: Aguayo A, Kantarjýan H, Talpaz M, et al. Increased angiogenesis in chronic myeloid leukemia and myelodysplastic syndromes. Blood 1998; 92: 607a. 48. Kini AR, Peterson LC, Kay NE. Evidence for abnormal angiogenesis in the bone marrow of patients with B-cell chronic lymphocytic leukemia (CLL). Blood 1998; 92: 716a. 49. Feidler W, Graeven U, Ergun S, et al. Vascular endothelial growth factor a possible paracrine growth factor: in human acute myeloid leukemia. Blood 1997; 89: Aguayo A, Kantarjian H, Manshouri T, et al. Angiogenesis in acute and chronic leukemias and myelodysplastic syndromes. Blood 2000; 96: Aguayo A, Estey E, Kantarjian H, et al. Cellular vascular endothelial growth factor is a predictor of outcome in patients with acute myeloid leukemia. Blood 1999; 94: Vacca A, DiLoreto M, DiStefano R, et al. Bone marrow of patients with multiple myeloma: angiogenesis and plasma cell adhesion molecules LFA-1, VLA-4, LAM-1 and CD44. Am J Hematol 1995; 50; Rajkumar SV, Fonseca R, Witzig TE, et al. Bone marrow angiogenesis in patients achieving complete response after stem cell transplantation for multiple myeloma. Leukemia 1999; 13: Mangi MH, Newland AC. Increased angiogenesis in chronic myelomonocytic leukemia. Biologic and clinical implications. Br J Haematol 1999; 105: 68a. 55. Hayashibara T, Fujimoto T, Miyanishi T, et al. Vascular endothelial growth factor at high plasma levels is associated with extranodal involvement in adult T cell leukemia patients. Leukemia 1999; 13: Munchi N, Wilson CS, Penn J, et al. Angiogenesis in new diagnosed multiple myeloma: poor prognosis with increased microvessel density in bone marrow biopsies. Blood 1998; 92: 98a. 57. Mesa RA, Hanson CA, Rajkumar SV, et al. Evaluation and clinical correlations of bone marrow angiogenesis in myelofibrosis with myeloid metaplasia. Blood 2000; 96:

9 Cilt 46 Sayý 2 Anjiogenezis Vacca A, Moretti S, Ribatti D, et al. Progression of mycosis fungoides with changes in angiogenesis and expression of matrix metalloproteinases 2 and 9. Eur J Cancer. 1997; 33: Ribatti D, Vacca A, Nico B, et al. Angiogenesis spectrum in the stoma of B cell NHL. An immunohistochemical and ultrastructure study. Eur J Haematol 1996; 56: Salven P, Teerenhovi L, Joensuu H. A high pretreatment serum vascular endothelial growth factor concentration is associated with poor outcome in non-hodgkin s lymphoma. Blood 1997; 90: Salven P, Teerenhoyi L, Joensuu H. A high pretreatment serum basic fibroblast growth factor concentration is an independent predictor of poor prognonsis in non- Hodgkin ' s lymphoma. Blood 1999; 94: Weidner N. Intratumor microvessel density as a prognostic factor in cancer. Am J Pathol 1995; 147: Enjolras O. Management of hemangiomas. Dermatol Nur 1997; 9: Boehm T, Folkman J, Browder T, et al. Antiangiogenetic therapy of experimental cancer does not induce acquired drug resistance. Nature 1997; 390: O, Reilly MS, Boehm T, Shing Y, et al. Endostatin: an endogenous inhibitor of angiogenesis and tumor growth. Cell 1997; 88: Holmgren L, O reilly MS, Folkman J. Dormancy of micrometastasis, balanced proliferation and apoptosis in the presence of angiogenesis suppression. Nature Medicine 1995; 1: Teicher BA, Holden SA, Ara G, et al. Potentiation of cytotoxic cancer therapies by TNP-470 alone and with other antiangiogenic agents. Inter J Cancer 1996; 57: Gordon MS, Talpaz K, Margolin E, et al. Phase I trial of recombinant humanized monoclonal antivascular endothelial growth factor ANTI-VEGF mab in patients with metastatic cancer. J Clin Oncol 1998; 17: 210a. 69. Ezekowitz RA, Mulliken JB, Folkman J. Interferon alfa- 2a therapy for life-threatening hemangiomas of infancy. N Engl J Med 1992; 326: Singh Rk, Gutman M, Bucano CD, et al. Interferons alpha and beta down-regulate the expression of basic fibroblast growth factor in human carcinomas. Proc Natl Acad Sci USA 1995; 92: Esaki M, Aoyagi K, Matsumoto T, et al. Effects of omeprazole and famotidine on fibroblast growth factor- 2 during artificial gastric ulcer healing in humans. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2002; 14: Reimer CL, Agata N, Tamman JG, et al. Antineoplastic effects of chemotherapeutic agents are potentiated by NM-3, an inhibitor of angiogenesis. Cancer Res 2002; 62: Leahy KM, Ornberg RL, Wang Y, et al. Cyclooxygenase- 2 inhibition by celecoxib reduces proliferation and induces apoptosis in angiogenic endothelial cells in vivo. Cancer Res 2002; 62: Tao H, Lin Y, Yin H, et al. Effect of anti-vascular endothelial growth factor antibody on the progression of human gastric cancer orthotopic xenotransplanted into nude mice. Zhonghua Wai Ke Za Zhi 1999; 37: , [Article in Chinese]. 75. Singhal S, Mehta J, Desikan R, et al. Antitumor activity of thalidomide in refractory multiple myeloma. New Engl J Med 1999; 341: Karbel RS, Yu J, Tran J, et al. Possible mechanisms of acquired resistance to anti-angiogenic drugs: implications for the use of combination therapy approaches. Cancer Metastasis Rev 2001; 20:

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

Akut Lösemili Hastalarda Anjiogenezisin Değerlendirilmesi

Akut Lösemili Hastalarda Anjiogenezisin Değerlendirilmesi Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 29 (2): 1-6, 2003 ORİJİNAL YAZI Akut Lösemili Hastalarda Anjiogenezisin Değerlendirilmesi Tülay ÖZÇELİK *, Rıdvan ALİ *, Fahir ÖZKALEMKAŞ *, Vildan ÖZKOCAMAN *,

Detaylı

şımları Dr. Ümit Yaşar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı

şımları Dr. Ümit Yaşar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Anti-anjiojenik faktörler ve tedavi yaklaşı şımları Dr. Ümit Yaşar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Antianjiojenik faktörler Bugüne kadar 300 den fazla inhibitörü madde gösterildi.

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

ANJİOJENEZ. Prof. Dr. İbrahim GüllG. llü. Anjiojenezin tanımı Anjiojenez basamakları Anjiojenik molekm

ANJİOJENEZ. Prof. Dr. İbrahim GüllG. llü. Anjiojenezin tanımı Anjiojenez basamakları Anjiojenik molekm ANJİOJENEZ ve ANJİOJENEZ İNHİBİTÖRLERİ Prof. Dr. İbrahim GüllG llü Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü ANJİOJENEZ Anjiojenezin tanımı Anjiojenez basamakları Anjiojenik molekm oleküllerller ve inhibitörler

Detaylı

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler Prof.Dr. Adnan Aydıner İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü İstanbul William, WN et al. Nature Reviews, 2009 a Güncel Hedef Tedaviler EGFR İnhibitörleri EGFR: transmembran

Detaylı

MULTİPL PLAZMASİTOMLA SEYREDEN PLAZMA HÜCRE HASTALIKLARINDA TEDAVİ YAKLAŞIMI

MULTİPL PLAZMASİTOMLA SEYREDEN PLAZMA HÜCRE HASTALIKLARINDA TEDAVİ YAKLAŞIMI MULTİPL PLAZMASİTOMLA SEYREDEN PLAZMA HÜCRE HASTALIKLARINDA TEDAVİ YAKLAŞIMI PROF. DR. RAUF HAZNEDAR Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İlik dışı plazmasitomlar ; Plazma hücre hastalıklarının

Detaylı

ANJİOJENESİS VE ANTİ-ANJİOJENİK TEDAVİ ANGIOGENESIS AND ANTIANGIOGENIC THERAPY

ANJİOJENESİS VE ANTİ-ANJİOJENİK TEDAVİ ANGIOGENESIS AND ANTIANGIOGENIC THERAPY ANJİOJENESİS VE ANTİ-ANJİOJENİK TEDAVİ ANGIOGENESIS AND ANTIANGIOGENIC THERAPY Fuat ERDEM, Mehmet GÜNDOĞDU Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD, Hematoloji BD, Erzurum Özet Anjiojenesis,

Detaylı

Kanserin Uyku Hali. Dicle Güç. Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Temel Onkoloji AbD dguc@hacettepe.edu.tr

Kanserin Uyku Hali. Dicle Güç. Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Temel Onkoloji AbD dguc@hacettepe.edu.tr Kanserin Uyku Hali Dicle Güç Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Temel Onkoloji AbD dguc@hacettepe.edu.tr Uyku (dormancy) Fizyolojik Durağan ve sessiz hale gelmiş bölünmeyen hücreler çimlenecek tohumlar

Detaylı

MATÜR T- HÜCRELİ LENFOMALAR TANISI PATOLOG GÖZÜYLE

MATÜR T- HÜCRELİ LENFOMALAR TANISI PATOLOG GÖZÜYLE 4. ULUSAL LENFOMA MYELOMA KONGRESİ 2-5 MAYIS 2013, ANTALYA MATÜR T- HÜCRELİ LENFOMALAR TANISI PATOLOG GÖZÜYLE DR. NALAN AKYÜREK GAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PATOLOJİ ANABİLİM DALI Matür T- Hücre ve

Detaylı

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ ve MOLEKÜLER PROGNOSTİK FAKTÖRLER Prof. Dr. Levent Türkeri Üroloji Anabilim Dalı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mesane Tümörü (Transizyonel Hücreli Karsinom) Yüzeyel

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

PROSTAT ADENOKARSİNOMLARINDA MAMMALIAN TARGET OF RAPAMYCIN (mtor) YOLAĞININ PROGNOZA ETKİSİ

PROSTAT ADENOKARSİNOMLARINDA MAMMALIAN TARGET OF RAPAMYCIN (mtor) YOLAĞININ PROGNOZA ETKİSİ PROSTAT ADENOKARSİNOMLARINDA MAMMALIAN TARGET OF RAPAMYCIN (mtor) YOLAĞININ PROGNOZA ETKİSİ Uzm. Dr. Nilhan KAYA* Prof. Dr. Kutsal YÖRÜKOĞLU* *Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim

Detaylı

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Konunun Başlıkları 1. Hematopoetik sistem 2. Hematopoez 3. Hematopoetik kök hücre Karekteristiği Klinik kullanımı Hematopoetik Sistem Hemato

Detaylı

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib Medicine (Baltimore). 2015 Jun;94(22):e887. doi: 10.1097/MD.0000000000000887. Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Detaylı

A growth factor is a naturally occurring substance capable of stimulating

A growth factor is a naturally occurring substance capable of stimulating BÜYÜME FAKTÖRLERİ Büyüme faktörleri Polipeptid yapıda, endojen solubl faktörler Farklı nöronlar, farklı büyüme faktörleri için reseptör ekspresse ederler Hücrenin yaşamasını,gelişmesini, farklılaşmasını

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

Çocukluk Çağında Akut Myeloid Lösemi

Çocukluk Çağında Akut Myeloid Lösemi 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Çocukluk Çağında Akut Myeloid Lösemi Dr. Mehmet ERTEM Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji Bilim Dalı ÇOCUKLUK ÇAĞI

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih: 10/09/2015 Sayı : 8 Dünya Lenfoma Farkındalık Günü 15 Eylül 2015 Hazırlayan Neşet SAKARYA Birkaç dakikanızı ayırarak ülkemizde 2011

Detaylı

Anti-anjiojenik ajanların klinik kullanımı

Anti-anjiojenik ajanların klinik kullanımı Anti-anjiojenik ajanların klinik kullanımı Doç. Dr. Mustafa Erman Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Plan Küçük molekül vs antikor Kirli vs temiz ilaç Kolorektal kanser Akciğer kanseri Renal hücreli

Detaylı

LENFOMALARDA RADYOTERAPİ. Prof. Dr. Nuran ŞENEL BEŞE Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı

LENFOMALARDA RADYOTERAPİ. Prof. Dr. Nuran ŞENEL BEŞE Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı LENFOMALARDA RADYOTERAPİ Prof. Dr. Nuran ŞENEL BEŞE Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı HL EPİDEMİYOLOJİ ve ETYOLOJİ Olguların çoğunluğu 15-30 yaş arası Kadın /Erkek: 1/1,5 Noduler

Detaylı

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Dr. E. Tuba CANPOLAT 1, Dr. Alper FINDIKÇIOĞLU 2, Dr. Neşe TORUN 3 1 Başkent Üniversitesi

Detaylı

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kanser Çalışmaları. Dr Fikri İçli

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kanser Çalışmaları. Dr Fikri İçli Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kanser Çalışmaları Dr Fikri İçli AÜTF Onkoloji Birimleri Tıbbi Onkoloji BD Cerrahi Onkoloji BD Radyasyon Onkolojisi AnaBD Pediatrik Onkoloji BD Onkoloji Uygulama ve Araştırma

Detaylı

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ Aslı ÇAKIR 1, Özgür EKİNCİ 2, İpek IŞIK GÖNÜL 2, Bülent ÇETİN 3, Mustafa BENEKLİ 3, Ömer ULUOĞLU 2 1 Çorlu Devlet Hastanesi

Detaylı

MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ. Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ. Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi MEME KANSERİNDE TIBBİ TEDAVİ PRENSİPLERİ Prof.Dr.Evin Büyükünal İç Hastalıkları Medikal Onkoloji Cerrahpaşa Tıp Fakültesi A.B.D İstatistiklerine Göre 180.000 MEME KANSERİ VAKASI MEVCUT İLK TEDAVİDEN SONRA

Detaylı

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012

Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım. Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Hematolog Gözüyle Fungal İnfeksiyonlara Yaklaşım Dr Mehmet Ali Özcan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı İzmir-2012 Nötropenik hastalarda fungal infeksiyonlar Nötropeni invaziv

Detaylı

Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya

Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya Neyi ölçer? Hücre çapı, hacmi, yüzey alanı ve granülaritesini

Detaylı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Malignite ve Transplantasyon Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Sunum Planı -Pretransplant malignitesi olan alıcı -Pretransplant malignitesi olan donör -Posttransplant de

Detaylı

Prognostik Öngörü. Tedavi Stratejisi Belirleme. Klinik Çalışma Dizaynı

Prognostik Öngörü. Tedavi Stratejisi Belirleme. Klinik Çalışma Dizaynı Prognostik Öngörü Tedavi Stratejisi Belirleme Klinik Çalışma Dizaynı Prognostik faktörlerin idantifikasyonu ve analizi Primer tumor; BRESLOW Tumor kalınlığı Mitoz oranı Ulserasyon CLARK seviyesi Anatomik

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Sunum Akışı DNA replikasyonu Telomer Telomeraz Telomeraz eksikliğinde görülen hastalıklar

Detaylı

Prof. Dr. E. Gökhan KANDEMİR Memorial Ataşehir Hastanesi

Prof. Dr. E. Gökhan KANDEMİR Memorial Ataşehir Hastanesi Prof. Dr. E. Gökhan KANDEMİR Memorial Ataşehir Hastanesi Major Histolojik Tipler Papiller (% 80) Papiller karsinomanın folliküler varyantı Folliküler (% 11) Hürthle hücreli karsinoma (% 3) Medüller (%

Detaylı

Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik

Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Kliniği,Yara Bakım Merkezi İstanbul Tanım Diabetik

Detaylı

Plazma Hücreli Lösemi. Prof.Dr.Ercüment Ovalı

Plazma Hücreli Lösemi. Prof.Dr.Ercüment Ovalı Plazma Hücreli Lösemi Prof.Dr.Ercüment Ovalı Wladyslaw Antoni Gluzinski 1906 da 47 yaşında kemik ağrısı, kosta kırığı, idarda porteinöz birikim ve lokositoz ile başvuran bir hastada mevcut lokositozda

Detaylı

OLGU E.E., 14 YAŞINDA, ERKEK, KONYA DOÇ. DR. HANDAN DİNÇASLAN AÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ-ONKOLOJİ BD

OLGU E.E., 14 YAŞINDA, ERKEK, KONYA DOÇ. DR. HANDAN DİNÇASLAN AÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ-ONKOLOJİ BD OLGU E.E., 14 YAŞINDA, ERKEK, KONYA DOÇ. DR. HANDAN DİNÇASLAN AÜTF PEDİATRİK HEMATOLOJİ-ONKOLOJİ BD Aralık 2007 de 10 yaşında sol diz ağrısı yakınması Sol diz MRI da sol femur distalinde kitle Trucut biyopsi

Detaylı

YENİ AJANLARLA YAN ETKİ YÖNETİMİ NASIL OLMALIDIR?

YENİ AJANLARLA YAN ETKİ YÖNETİMİ NASIL OLMALIDIR? YENİ AJANLARLA YAN ETKİ YÖNETİMİ NASIL OLMALIDIR? Doç. Dr. Saadettin KILIÇKAP 23.02.2013 Adana İPİLİMUMAB İPİLİMUMAB Anti- CTLA4 Tamamen insan kaynaklı Rekombinant IgG1 antikorudur İPİLİMUMAB Klinik çalışmalarda

Detaylı

BOYUN CERRAHİSİ SONRASI ADEZYONLARIN ÖNLENMESİNDE SİMVASTATİNİN ROLÜ

BOYUN CERRAHİSİ SONRASI ADEZYONLARIN ÖNLENMESİNDE SİMVASTATİNİN ROLÜ BOYUN CERRAHİSİ SONRASI ADEZYONLARIN ÖNLENMESİNDE SİMVASTATİNİN ROLÜ Dilek Işık, Özer Makay, Gökhan İçöz, Gülten Gezer, Yeşim Ertan, Ömer Özütemiz, Mahir Akyıldız, Mustafa Yılmaz, Enis Yetkin Ege Üniversitesi

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİDE HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİ

AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİDE HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİ AKUT LENFOBLASTİK LÖSEMİDE HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE NAKLİ Prof Dr Ali Ünal Dr Leylagül Kaynar Akut Lenfoblastik Lösemi tedavisinde en önemli hedef; - Başlangıçta uygulanan remisyon indüksiyon tedavisi ile

Detaylı

YBMD de Anti VGEF Tedavi. Prof Dr Ziya Kapran

YBMD de Anti VGEF Tedavi. Prof Dr Ziya Kapran YBMD de Anti VGEF Tedavi Prof Dr Ziya Kapran Ne Anlatacağım Vegf Tanım Vegf Tarihçe YBMD kullandığımız anti vegf ajanların etki mekanizması Bazı klinik çalışmaların sonuçları Günümüzde Eksudatif Yaşa Bağlı

Detaylı

NONSOLİD TÜMÖRLERDE TEKRARLAYAN KROMOZOMAL TRANSLOKASYONLAR

NONSOLİD TÜMÖRLERDE TEKRARLAYAN KROMOZOMAL TRANSLOKASYONLAR NONSOLİD TÜMÖRLERDE TEKRARLAYAN KROMOZOMAL TRANSLOKASYONLAR Kontrolsüz bırakılırsa hastayı genellikle ölüme götüren bir hastalık olan kanser, düzensiz hücre büyümesi ve diferansiyasyonunda ortak özellikler

Detaylı

Multipl Endokrin Neoplaziler. Dr. Tuba T. Duman-2012

Multipl Endokrin Neoplaziler. Dr. Tuba T. Duman-2012 Multipl Endokrin Neoplaziler Dr. Tuba T. Duman-2012 Multipl Endokrin Neoplaziler Klinik gözlemlerle, endokrin bezleri içeren neoplastik sendromlar tanımlanmıştır. Paratiroid, hipofiz, adrenal,tiroid ve

Detaylı

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL DE İNFEKSİYON YÖNETİMİ Dr. Rıdvan R ALİ Uludağ Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL ile ilişkili bilgilerimizde önemli değişiklikler iklikler söz s z konusu

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ ANJİOJENESİS VE ANTİ-ANJİOJENESİS BİLEŞİKLER. Hazırlayan Meryem TAŞCI

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ ANJİOJENESİS VE ANTİ-ANJİOJENESİS BİLEŞİKLER. Hazırlayan Meryem TAŞCI 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ ANJİOJENESİS VE ANTİ-ANJİOJENESİS BİLEŞİKLER Hazırlayan Meryem TAŞCI Danışman Yrd. Doç. Dr. M. Orhan PÜSKÜLLÜ Farmasötik Kimya Anabilim Dalı Bitirme Ödevi

Detaylı

Ýleri evre küçük hücreli dýþý akciðer kanserinde sað kalýmý etkileyen faktörlerin analizi

Ýleri evre küçük hücreli dýþý akciðer kanserinde sað kalýmý etkileyen faktörlerin analizi Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2006: 4 (3): 19-23 ARAÞTIRMA Ýleri evre küçük hücreli dýþý akciðer kanserinde sað kalýmý etkileyen faktörlerin analizi Taha Tahir Bekci, Nuray Bayrak Erdal Saðlýk Bakanlýðý Süreyyapaþa

Detaylı

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ ve İNFLAMASYON 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin Amacı: * Yabancı maddeye karşı savunma? * Lökosit çeşitleri ve miktarları * Lökopoez * Fonksiyonel özellikleri * Monosit-

Detaylı

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP n Ameliyat sonrası evreleme; - TNM sınıflaması kullanılmakla beraber eksiklikleri var; post-op kalsitonin- CEA ölçümü, CEA

Detaylı

Kronik Myeloid Lösemi ve Diğer Myeloproliferatif Hastalıklar

Kronik Myeloid Lösemi ve Diğer Myeloproliferatif Hastalıklar 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Kronik Myeloid Lösemi ve Diğer Myeloproliferatif Hastalıklar Dr. Talia İleri Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI HEMATOPOİETİK SİSTEM VE NEOPLAZİ DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI HEMATOPOİETİK SİSTEM VE NEOPLAZİ DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI HEMATOPOİETİK SİSTEM VE NEOPLAZİ DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Patoloji 24 10 34 Hematoloji 15 10 27 Mikrobiyoloji 4 10 14 Farmakoloji

Detaylı

Sıvı bazlı (Hematopatoloji) FISH uygulaması değerlendirmelerine temel bakış. Prof Dr Melek Ergin Çukurova Üni Tıp Fak Patoloji AD

Sıvı bazlı (Hematopatoloji) FISH uygulaması değerlendirmelerine temel bakış. Prof Dr Melek Ergin Çukurova Üni Tıp Fak Patoloji AD Sıvı bazlı (Hematopatoloji) FISH uygulaması değerlendirmelerine temel bakış Prof Dr Melek Ergin Çukurova Üni Tıp Fak Patoloji AD Metafaz fazında hücrelere uygulanan sitogenetik analiz altın standarttır

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

Tedaviyi İzleyen Değişiklikler ve Değerlendirme Zorlukları. Prof. Dr. Duygu Düşmez Apa Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji AD

Tedaviyi İzleyen Değişiklikler ve Değerlendirme Zorlukları. Prof. Dr. Duygu Düşmez Apa Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji AD Tedaviyi İzleyen Değişiklikler ve Değerlendirme Zorlukları Prof. Dr. Duygu Düşmez Apa Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji AD Sunum planı Giriş: Mikozis fungoides tanısındaki yöntem ve zorluklar

Detaylı

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Gleason Derecelendirme Sistemi 1960 lar Dr Gleason 1920-2008 40 yılda Prostat kanserinde neler değişti? serum PSA (tarama programları) Tümörler lokal

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011 OLGU SUNUMU Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi 62 yaşında Erkek Yakınması yok 1999 yılında PSA:11.6 ng/ml TRUS-Bx Gleason 3+4=7/10 prostat adenokarsinomu Perinöral invazyon + Pelvik MR

Detaylı

HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME. Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH

HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME. Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH Hair Cell Lösemi (HCL) HCL ilk olarak1958 yılında (Bouroncle ve ark) tanımlanmıştır Nadir görülen, yavaş seyirli, B-hücreli

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ

POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ POLİKİSTİK OVER SENDROMU VE GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ Prof. Dr. Fırat ORTAÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Jinekolojik Onkoloji Departmanı Polikistik Over Sendromu(PKOS)

Detaylı

DİFÜZ BÜYÜK B HÜCRELİ LENFOMADA SİKLOOKSİJENAZ-2 POZİTİFLİĞİ VE MİKRODAMAR YOĞUNLUĞU

DİFÜZ BÜYÜK B HÜCRELİ LENFOMADA SİKLOOKSİJENAZ-2 POZİTİFLİĞİ VE MİKRODAMAR YOĞUNLUĞU T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI AD HEMATOLOJİ BİLİM DALI Tez Yöneticisi Prof. Dr. A. Muzaffer DEMİR DİFÜZ BÜYÜK B HÜCRELİ LENFOMADA SİKLOOKSİJENAZ-2 POZİTİFLİĞİ VE MİKRODAMAR YOĞUNLUĞU

Detaylı

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği Dr. A. Nimet Karadayı Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Patoloji Kliniği MEME TÜMÖRLERİNDE PATOLOJİ RAPORLARINDA STANDARDİZASYON Amaç, hasta

Detaylı

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ ÖZET BELGE TARİHİ: 7 KASIM 2014 ORAL MUKOZİT (listelenmiş tedavi uygulamalarının etkinliğini destekleyen

Detaylı

BRAF Mutant Metastatik Malign Melanom Hastalarında ilk Seçim? İpilimumab olmalıdır

BRAF Mutant Metastatik Malign Melanom Hastalarında ilk Seçim? İpilimumab olmalıdır BRAF Mutant Metastatik Malign Melanom Hastalarında ilk Seçim? İpilimumab olmalıdır Dr Umut VAROL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Distribution of MELANOMA by Race

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu

Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu Böbrek Tümörlerinin Prognostik Kategorizasyonu Dr. Özgür Yaycıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi Ürolojik Cerrahi Derneği Böbrek Tümörü ve BPH Toplantısı,

Detaylı

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONLARI TİP I TİP II TİPII TİPIII TİPIV TİPIV TİPIV İmmün yanıt IgE IgG IgG IgG Th1 Th2 CTL Antijen Solübl antijen Hücre/

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

HER2 POZİTİF HASTALIĞA YAKLAŞIM

HER2 POZİTİF HASTALIĞA YAKLAŞIM HER2 POZİTİF HASTALIĞA YAKLAŞIM Dr.Merih Güray Durak DEÜTF Patoloji ABD 9.Ekim.2014 İzmir Meme Hastalıkları Derneği Bilimsel Toplantısı Meme Kanserinde HER2 HER2 (human epidermal growth factor receptor

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

Küçük hücreli akciğer kanserinde anjiogenik faktörler (VEGF, VEGFR-1, VEGFR-2)

Küçük hücreli akciğer kanserinde anjiogenik faktörler (VEGF, VEGFR-1, VEGFR-2) Türk Onkoloji Dergisi 2012;27(2):55-61 doi: 10.5505/tjoncol.2012.773 KLİNİK ÇALIŞMA ORIGINAL ARTICLE Küçük hücreli akciğer kanserinde anjiogenik faktörler (VEGF, VEGFR-1, VEGFR-2) Angiogenic factors in

Detaylı

Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı

Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı Klinik Radyobiyoloji Kursu 19-20 Şubat 2010 Ankara Dr. Mine Genç minegenc@gmail.com Radyasyona bağlı doku reaksiyonlarını

Detaylı

LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM. Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya

LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM. Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya Lökositoz gerçek mi? Trombosit kümeleri Çekirdekli eritrositler (normoblast) Eritrositlerin

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi METASTATİK MALİGN MELANOM Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi 49 yaşında erkek hasta Özgeçmiş:özellik yok Soygeçmiş:özellik

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

KRON K FAZ KRON K M YELO D LÖSEM DE K NC NES L T ROZ N K NAZ NH B TÖRÜ KULLANIMI

KRON K FAZ KRON K M YELO D LÖSEM DE K NC NES L T ROZ N K NAZ NH B TÖRÜ KULLANIMI TÜRK HEMATOLOJ DERNE 2012: 2 1 Dr. brahim C. Haznedaro lu Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji Ünitesi, Ankara e-posta: haznedar@yahoo.com Tel: 0312 305 15 42

Detaylı

PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER

PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER Doç. Dr. Selda DEMİRCAN SEZER Adnan Menderes Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, AYDIN Sunum Şeması Preeklampsi (PE) insidansı

Detaylı

DENEYSEL AKUT İNFLAMASYON MODELİNDE EİKOSANOİDLERİN BİRBİRLERİNİN OLUŞUMU ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

DENEYSEL AKUT İNFLAMASYON MODELİNDE EİKOSANOİDLERİN BİRBİRLERİNİN OLUŞUMU ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ DENEYSEL AKUT İNFLAMASYON MODELİNDE EİKOSANOİDLERİN BİRBİRLERİNİN OLUŞUMU ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof. Dr. Mehmet Melli Ankara Universitesi, Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

Dr. Özlem Erdem Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji AD 22. ULUSAL PATOLOJİ KONGRESİ

Dr. Özlem Erdem Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji AD 22. ULUSAL PATOLOJİ KONGRESİ Dr. Özlem Erdem Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji AD 22. ULUSAL PATOLOJİ KONGRESİ OLGU 45 yaşında erkek hasta Yaklaşık 1,5 yıldan beri devam eden alt ekstremite ve gövde alt kısımlarında daha

Detaylı

TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ. bölüm

TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ. bölüm Ulusal Tedavi Kılavuzu 2011 erişkin AKUT MİYELOİD LÖSEMİ (APL DIŞI AML) TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. bölüm Akut Lösemiler Tanı ve Tedavi Kılavuzu erişkin AKUT MİYELOİD LÖSEMİ (APL DIŞI AML) TANI VE TEDAVİ

Detaylı

Endometrial stromal tümörler

Endometrial stromal tümörler Endometrial stromal tümörler WHO-2014 sınıflamasında neler değişti? Dr. Şennur İlvan İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Patoloji AD Endometrial stromal tümör (1966) Endometrial stromal nodül Low grade endometrial

Detaylı

RELAPS AML TEDAVİSİ 2.

RELAPS AML TEDAVİSİ 2. RELAPS AML TEDAVİSİ Genç AML li hastaların %70-80 inde tedavi ile remisyon elde edilmesine ve uygun pekiştirme tedavileri yapılmasına rağmen hastaların %50 sinde nüks görülür. Nüskler çoğunlukla ilk 2

Detaylı

Prostat Kanseri ile VEGF (vasküler endoteliyal growth faktör) İlişkisinin Önemi Güncel Literatür Eşliğinde Konulara Yaklaşım

Prostat Kanseri ile VEGF (vasküler endoteliyal growth faktör) İlişkisinin Önemi Güncel Literatür Eşliğinde Konulara Yaklaşım Prostat Kanseri ile VEGF (vasküler endoteliyal growth faktör) İlişkisinin Önemi Güncel Literatür Eşliğinde Konulara Yaklaşım Dr. Murat ARSLAN İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği Bozyaka-İzmir

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

TÜMÖR NEDENLİ NEFREKTOMİLERDE RENAL PARANKİM LEZYONLARI. - Olgu Sunumu -

TÜMÖR NEDENLİ NEFREKTOMİLERDE RENAL PARANKİM LEZYONLARI. - Olgu Sunumu - TÜMÖR NEDENLİ NEFREKTOMİLERDE RENAL PARANKİM LEZYONLARI - Olgu Sunumu - Prof. Dr. Dilek Ertoy Baydar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Hikaye 78 yaşında kadın hasta. Halsizlik

Detaylı

Akut myeloid lösemi non-lenfoid hematopoetik

Akut myeloid lösemi non-lenfoid hematopoetik AKUT PROMYELOSİTER LÖSEMİ-APL DE GÜNCEL DURUM Ülkü Ergene Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji BD, Manisa Akut myeloid lösemi non-lenfoid hematopoetik prekürsör hücrelerin malign tümörüdür.

Detaylı

MULTİPLE MYELOMA: PROGNOSTİK FAKTÖRLER IŞIĞINDA TEDAVİ İLKELERİ

MULTİPLE MYELOMA: PROGNOSTİK FAKTÖRLER IŞIĞINDA TEDAVİ İLKELERİ MULTİPLE MYELOMA: PROGNOSTİK FAKTÖRLER IŞIĞINDA TEDAVİ İLKELERİ DR. FATIH DEMIRKAN DOKUZ EYLÜL ÜNIVERSITESI HEMATOLOJİ BD,IZMIR AKDENİZ HEMATOLOJİ SEMPOZYUMU,3-5 NİSAN 2015,ANTALYA Miyelomda Risk Uyarlanmış

Detaylı

ECULİZUMAB DOÇ. DR. NURHAN SEYAHİ. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

ECULİZUMAB DOÇ. DR. NURHAN SEYAHİ. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı ECULİZUMAB DOÇ. DR. NURHAN SEYAHİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı ECULİZUMAB Fare kaynaklı, insanlaştırılmış Monoklonal bütün antikor Moleküler ağırlığı 148 kda Yarı ömrü 11 gün Kompleman

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261 İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri Blood Reviews (2008) 22, 261 Onkojenik viruslar Annu. Rev. Pathol. Mech. Dis. 2014.9:49 EBV Doğada çok yaygın İnsan

Detaylı

OTOLOG KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONU: TÜRKİYE DENEYİMİ Dr. Mustafa ÇETİN

OTOLOG KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONU: TÜRKİYE DENEYİMİ Dr. Mustafa ÇETİN OTOLOG KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONU: TÜRKİYE DENEYİMİ Dr. Mustafa ÇETİN Otolog kök hücre ile yüksek doz kemoterapi malign hastalıkların büyük bir bölümüne karşı etkilidir. İlk başarılı otolog hematopoetik

Detaylı

Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA

Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA Dr Arzu OĞUZ 3. Kanserde Destek tedaviler ve Palyatif Bakım Sempozyumu 28-29 Mayıs 2016; ADANA Myeloid hücrelerinin prolif; farklılaşmasını, canlılığını ve aktivasyonunu regüle ederler Nötropeni insidans

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 3. SINIF DERS PROGRAMI

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 3. SINIF DERS PROGRAMI DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik Pratik TOPLAM AKTS Patoloji 24 8 32 Farmakoloji 24 24 İç Hastalıkları (Hematoloji) 14 14 İç Hastalıkları (Onkoloji) 6 6 İmmünoloji 12 12 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 6 6 Tıbbi Genetik

Detaylı

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. PSA nın tanımı Prostate Specific Antigen PSA yı hasta nasıl

Detaylı

METASTATİK PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİNDE İMMUNOTERAPİ VE DENDRİTİK HÜCRE AŞILAMA YÖNTEMİ

METASTATİK PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİNDE İMMUNOTERAPİ VE DENDRİTİK HÜCRE AŞILAMA YÖNTEMİ METASTATİK PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİNDE İMMUNOTERAPİ VE DENDRİTİK HÜCRE AŞILAMA YÖNTEMİ Op.Dr.Murat Binbay Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Üroloji Kliniği, İstanbul GİRİŞ Kanser tedavisine standart

Detaylı