MR Sekansları ve görüntü kalitesi. Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi Radyoloji ABD

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MR Sekansları ve görüntü kalitesi. Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi Radyoloji ABD"

Transkript

1 MR Sekansları ve görüntü kalitesi Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi Radyoloji ABD

2 Küçük bir hatırlatma

3 RF pulsu RF pulsu verilince iki etki meydana gelir Protonlardan bir kısmı yüksek enerji seviyesine ( anti-paralel konum) geçer, longitudinal manyetik vektör küçülür. Diğer bir etki de protonların in-phase konumuna geçmesidir

4 Diğer bir etki de protonların in-phase konumuna geçmesidir out of phase

5 Diğer bir etki de protonların in-phase konumuna geçmesidir in phase

6 Diğer bir etki de protonların in-phase konumuna geçmesidir in phase

7 MR Sinyali

8 Neyi ölçüyoruz? Doku manyetizasyonundaki bu değişim süreci, RF antenlerinde Larmor frekansına eşit frekanslı bir alternatif elektrik akımı oluşturur. Böylece dokudan gelen sinyal ölçülebilir ve bu sinyallere göre görüntüler oluşturulabilir.

9 Her zaman transvers düzlemdeki manyetizasyon ölçülür Longitudinal düzlemden ölçüm yapma imkanı yoktur.

10 MR sekansı? RF dalgaları Gradient pulsları Belli süre Belli zaman

11 Sekanslar Eko tipine göre: Spin eko & Gradient eko Uzaysal kodlama tipine göre: 2D & 3D Hızlarına göre: Rutin, hızlı, çok hızlı

12 Görüntü Parametreleri Dokudan gelen sinyallerin longitudinal relaksasyon ağırlıklı ( T1 ) ya da transvers realksasyon ağırlıklı ( T2 ) olmasını puls sekansı adı verilen ve RF dalgasını gönderme ve sinyali toplama zamanları belirler

13 Spin eko (SE) sekanslar Tipik olarak 90 derece ve ardından 180 derece RF pulslarından oluşur 90 derece RF puls ile birlikte kesit belirleme gradienti (ss) uygulanır

14 Spin eko (SE) sekanslar

15 Neden 180 RF puls? 180 RF puls, 90 RF pulstan sonra uygulanır ve defaze olmaya başlayan protonları yeniden in-phase konumuna getirir, sinyal toplama anında, spinlerin çoğu in-phase konumundadır. Manyetik alan inhomojenitesine bağlı etkiyi ortadan kaldırır.

16

17 180 RF puls Dephasing

18 Rephasing

19 90 ve 180 derece RF pulslar kesit görüntüsü elde edilirken faz kodlama sayısı kadar tekrar edilir. Faz kodlama sayısı, matriks ebatlarını belirten değerlerde ilk rakamdır.

20 TR (time to repeat): 90 derece pulslar arasındaki zaman (ms) TE (time to echo): 90 derece puls ile eko sinyali arasındaki süre (ms)

21 Spin eko sekanslarda görüntünün T1, T2 ya da PD ağırlıklı olmasını TR ve TE değerleri belirler. Dokular arasında longitudinal relaksasyon farkları açığa çıkartılacaksa (T1 ağırlıklı), TR kısa tutulmalıdır.

22 T1-ağırlıklı sekans Longitudinal relaksasyonu hızlı olan doku parlak görünsün

23 sinyal A A B %63 B zaman T1 zamanı (A dokusu) T1 zamanı (B dokusu)

24 sinyal A A B %63 B zaman A B

25 T1 ağırlığının mümkün olduğunca fazla olması için TR nin kısa tutulması dışında, TE nin de kısa olması gereklidir. TE kısalması görüntünün T2 ağırlığını azaltır.

26 T2-ağırlıklı sekans Transvers relaksasyonu uzun süren doku parlak görünsün

27 sinyal A B %37 A B T2 zamanı (b dokusu) T2 zamanı (A dokusu)

28 sinyal A B A B A B

29 TR (time to repeat) RF pulsları arasındaki süre Milisaniye olarak belirtilir Görüntüdeki T1 ağırlığı ile direkt ilişkilidir TR süresi kısaldıkça görüntünün T1 ağırlığı artar

30 TE (time to echo) RF pulsu ile sinyal kaydı arasındaki süre Milisaniye olarak belirtilir Görüntüdeki T2 ağırlığı ile direkt ilişkilidir TE süresi uzadıkça görüntünün T2 ağırlığı artar

31 Proton yoğunluğu İnceleme alanındaki proton yoğunluğu sinyal ve kontrasta direkt etki eder T1 ve T2 ağırlığının en aza indirildiği görüntüler proton dansite ağırlıklıdır (PD) TR uzun, TE kısa

32 TR...T1 ağırlık TE...T2 ağırlık (Pratikte, PD görüntüde T1 ve T2 ağırlığı vardır, ya da T1 görüntüde PD vet2 ağırlığı vardır. Eğer sekansta TR var ise T1 etkisi, TE var ise T2 etkisi olacaktır ve sinyal de her zaman proton yoğunluğundan etkilenecektir)

33 T1 : Kısa TR, Kısa TE T2: Uzun TR, Uzun TE PD: Uzun TR, Kısa TE

34 Soru 1 Siyah alan neyi ifade eder? A) Artefakt B) Satürasyon bandı C) Kesit dışı kalan alan D) Negatif kontrast madde E) Barsak gazları

35 Soru 1 Siyah alan neyi ifade eder? A) Artefakt B) Satürasyon bandı C) Kesit dışı kalan alan D) Negatif kontrast madde E) Barsak gazları

36 Dual Eko görüntüleme Spin eko sekansında 90 RF pulstan sonra iki kez 180 RF puls uygulanır. Aynı sekansta T2 ve PD görüntüler elde edilir. İlk eko (kısa TE): PD görüntü İkinci eko (uzun TE): T2 görüntü

37 Turbo Spin Eko TSE, Fast spin eko (FSE) Temel fark, 90 RF pulstan sonra k uzayına birden fazla faz çizgisi doldurulmasıdır. 90 puls sonrası belli sayıda 180 RF puls uygulanır, her 180 pulsta faz kodlama adımı değiştirilir.

38 Turbo Spin Eko TSE factor (Turbo Factor, Echo train length; ETL) her 90 RF puls sonrasında taranan k uzayı satır sayısı=180 RF puls sayısı= elde edilen eko sayısı TSE factor 2-32 arasında değişir Echo space (ESP): 180 pulslar arası süre (echo spacing).

39

40 Turbo Spin Eko TE effective (etkin TE); k space in ortasında bulunan ekoyu tanımlar ve görüntü kontrastının ana unsurudur. TE eff= ESP x ETL/2 İnceleme süresi TR x TSE faktörü ile orantılıdır.

41

42 Turbo Spin Eko Avantajı spin ekoya göre belirgin kısa sürede görüntü alınmasıdır. Doku kontrastı spin ekoya yakındır. Özellikle T2 sekansların süresinin azaltılmasında kullanılır. Yağ dokusu hiperintenstir. Kan yıkım ürünleri daha az belirgindir. SAR değerleri yüksektir. Dual TSE sekanslarda özellikle PD görüntülerde bulanıklık olabilir.

43 SE Süre: 6:16 TSE Süre: 1:38 TSE fact 15

44 TSE fact 15 Süre: 1:47 RSL: % 100 TSE fact 25 Süre: 1:18 RSL: % 78

45 TSE fact 15 Süre: 1:47 RSL: % 100 TSE fact 35 Süre: 1:16 RSL: % 64

46 UTSE Ultrashort TSE TSE faktörü çok yüksek ESP çok düşük (4-6 ms) SNR daha düşük bir görüntü Artefaktlar daha fazla

47 Inversion Recovery (IR) Önce 180 RF puls uygulanır. Bu puls sonrasında protonlar, longitudinal relaksasyon sürelerine göre eski konumlarına dönerler Belli bir süre sonra 90 RF puls uygulanır. Sekans SE gibi devam eder

48 Inversion Recovery (IR) Bu süreçte 90 RF puls, longitudinal manyetizasyonun sıfır olduğu anda uygulanırsa hiç transvers manyetizasyon oluşmaz. Dokunun 90 RF pulsa cevap vermediği bu noktaya null point denir. Yaklaşık olarak T1 zamanının %69 una eşittir.

49

50

51 Inversion Recovery (IR) Null point yağ dokusu için ayarlanırsa (140 ms) yağ dokusundan gelen sinyal baskılanır. Bu sekans STIR (short tau inversion recovery) olarak yağ baskılamada yaygın olarak kullanılır.

52

53 Inversion Recovery (IR) Null point serbest sıvı için ayarlanırsa ( ms) sıvılardan gelen sinyal baskılanır. Bu sekans FLAIR (fluid attenuated inversion recovery) olarak bilinir.

54

55 Inversion Recovery (IR) Inversion time (TI): İlk 180 puls ile 90 puls arasındaki zamandır. Görüntü kontrastını sağlayan esas parametre TI dır. İkinci 180 puls spin ekodaki ile aynı etkiyi yapar. TR: İlk 180 ile üçüncü 180 puls arası süre TE: 90 puls ile eko zamanı arası süre

56 SPIR / fat-sat Yağ baskılama Yağ dokusundaki hidrojen protonları salınım frekansı farklı ( 220 Hz, 1,5 T) Bu frekansa uygun prepuls uygulaması ve çok kısa süre sonra normal sekansın başlatılması Yağdaki protonlar sinyal verecek zaman bulamaz

57 T1-SPIR (fat-sat)

58 STIR / SPIR? Geniş alanlarda STIR daha homojen yağ baskılar Düşük Teslalı cihazlarda fat-sat olanağı yok (suyağ arası proton salınım farkı çok az) 1,5 T üstü ve özellikle T1 imajlarda (post kontrast) SPIR / fat-sat ideal

59 Gradient eko 90 den küçük değerde tek bir RF puls uygulanır. Flip angle < puls yoktur, bunun yerine gradient sistem (frekans kodlama gradienti) kullanılarak aynı etki sağlanmaya çalışılır.

60 Gradient eko RF pulslar arası süre TR değeridir ve çok küçük değerlerdedir (50 ms). Flip angle 90 den küçük olduğu için her zaman bir longitudinal manyetizasyon vardır.

61

62 FA (flip angle) Gradient eko sekanslarda sapma açısı Derece olarak belirtilir FA TE Kısa ( < 15 ms) Uzun ( > 20 ms) Küçük ( < 40) PD T2 Büyük (> 50) T

63

64 Gradient eko Gradient ekoda kullanılan TR süresi içinde birçok dokuda transvers relaksasyon tamamlanamaz. Dolayısı ile longitudinal manyetizasyon ile birlikte her zaman transvers manyetizasyon da vardır. Bu duruma steady state konumu denir.

65 FLASH (Fast low angle shot) T1-FFE (Philips), SGPR (GE) Steady state konumundaki protonların transvers manyetizasyonunu ortadan kaldıran gradient (spoiler gradient) uygulanır. (Spoiled FLASH, SPGR) Kısa TR ve flip angle ile T1 görüntüler elde edilir.

66

67 Avantajları: Gradient eko Süre SE sekanslara göre kısa (TR kısa) SAR değeri düşük (yüksek tesla cihazlar için uygun) Hızlı görüntüleme yöntemleri, fonksiyonel incelemeler MR anjiyografi 3 boyutlu inceleme sekansları

68 Dezavantajları Gradient eko SNR daha düşük Daha çok gürültü Manyetik duyarlılık engel yaratabilir

69 Gradient eko Dezavantajı, sekansın kendine özgü doku kontrast özellikleri olduğundan spin eko sekanslarda elde edilen kontrast sağlanamaz. Manyetik duyarlılık etkileri çok fazladır.

70 Blooming

71 3 Boyutlu sekanslar Bir kesit için uygulanan RF pulsu incelenecek tüm dokuya uygulanır. Sinyal amplitüdü fazladır, bu nedenle çok ince (1 mm) kesitlere olanak tanır. Kesitler, kesit alınacak düzlem boyunca uygulanan ikinci bir faz kodlama gradienti ile elde edilir (32-256).

72

73 EPI sekansları Echo planar imaging Çok hızlı sekanslar grubundadır Tüm k uzayı 1 kesit için 1 saniye gibi sürelerle taranabilir Tek RF puls Sonrasında frekans ve faz gradyentleri çok hızlı ve kademeli değiştirilir Difüzyon AG temel sekansıdır

74 EPI sekansları SNR düşük Çözünürlük az T1 ve PD için uygun değil

75 TOF sekansları Time-of-flight Gradient eko rubundan Hareketli protonları durağandan ayırt eder

76 TOF sekansları Kısa TR ler ile durağan protonlar satüre edilir Kesite yeni giren taze protonlarda transvers manyetizasyon oluşur Satürasyon bantları ile arteryel veya venöz yapılar incelenebiir

77

78

79 MIP (maximum intensity projection)

80

81

82 Görüntü Kalitesi ve Sekans optimizasyonu Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi Radyoloji

83 TR TE FOV rfov Matrix Scan percentage FA TI Halfscan WFS Thk ETL

84

85 Soru 2 Optimize sekans ne anlama gelir? A) Uygun SNR B) Uygun CNR C) Uygun çözünürlük D) Yeterli sinyal E) Hepsi

86 Soru 2 Optimize sekans ne anlama gelir? A) Uygun SNR B) Uygun CNR C) Uygun çözünürlük D) Yeterli sinyal E) Hepsi

87 ZAMAN KONTRAST REZOLÜSYON SİNYAL

88 Bir MRG kesitinde, herhangi bir detayın görülebilmesi için gerekli üç bileşen: Kontrast Uygun SNR ve CNR Çözünürlük

89 Kontrast Kelime anlamı= Zıtlık, karşıtlık Bir görüntüleme yönteminde herhangi bir doku ya da organın, kullanılan enerji türüne gösterdiği yanıtın, çevresindeki oluşumlara göre, farklı olması

90 Kontrast MRG de kontrast; bir doku ya da organdan elde edilen sinyalin çevreden farklı olma derecesidir C= (S a S b ) / (S a + S b )

91

92

93

94 Soru 3 Bu lezyon için kontrast değeri ne kadardır? a)10 b)5 c)2 d)0,33 e)0,5

95 Soru 3 Bu lezyon için kontrast değeri ne kadardır? a)10 b)5 c)2 d)0,33 e)0,5

96 C= (S a S b ) / (S a + S b ) C= ( 10-5) / ( ) C= 5 / 15 C= 0, 33

97 Soru 4 MRG de, doku ve organların özellikleri dışında; kontrastı hangi parametre belirler? A)TR B)TE C)Flip angle (sapma açısı) D)Dokunun proton yoğunluğu E)Hepsi

98 Soru 4 MRG de, doku ve organların özellikleri dışında; kontrastı hangi parametre belirler? A)TR B)TE C)Flip angle (sapma açısı) D)Dokunun proton yoğunluğu E)Hepsi

99 ZAMAN KONTRAST REZOLÜSYON SİNYAL

100 Sinyal Voksel bilgisi görüntüye aktarıldığındaki parlaklık derecesi Kontrasta etki eden parametreler sinyali de etkiler (TR, TE, TI, flip angle..)

101 Sinyal Uygun koil (sargı, sarmal) seçimi uygun sinyal elde etmek için son derece önemlidir

102 Sinyal Hastanın gantriye uygun yerleştirilmesi

103 SNR Signal-to-noise ratio= sinyal / gürültü oranı Optimizasyonda en önemli aşamalardan biri uygun SNR elde edilmesidir Düşük SNR küçük detaylardaki kontrastın kaybolmasına yol açabilir

104 Soru 5 SNR de sözü edilen gürültünün kaynağı nedir? A) Gradient koillerin sesi B) Elektrik akımındaki gelişigüzel (random) fluktuasyonlar C) Manyetik alanın gücündeki azalma D) Çekim odasının yetersiz ses izolasyonu E) Rekostrüksiyon bilgisayarında yanlış kodlamalar

105 Soru 5 SNR de sözü edilen gürültünün kaynağı nedir? A) Gradient koillerin sesi B) Elektrik akımındaki gelişigüzel (random) fluktuasyonlar C) Manyetik alanın gücündeki azalma D) Çekim odasının yetersiz ses izolasyonu E) Rekostrüksiyon bilgisayarında yanlış kodlamalar

106 Gürültü Elektronik gürültü olup tüm iletken tiplerinde bulunur, Elektrik akımındaki gelişigüzel fluktuasyonlara ve elektronların random (Brownian) hreketlerine bağlıdır Dokulardaki iyonlar (Na, K, Cl) da manyetik alanda fluktuasyonlar yaparak gürültüye katkıda bulunur

107 SNR İdeal olarak SNR 20 nin üzerinde olmalıdır SNR= S a / Noise

108 Soru Lezyon için SNR değeri kaçtır? A)2 B)5 C)10 D)15 E)20

109 Soru Lezyon için SNR değeri kaçtır? A)2 B)5 C)10 D)15 E)20

110 CNR Contrast-to-noise ratio Kontrast / gürültü oranı Görüntü kalitesindeki en önemli parametredir

111 CNR CNR ab = (S a S b ) / noise

112 Soru Lezyon için CNR değeri kaçtır? A)2 B)5 C)10 D)15 E)20

113 Soru Lezyon için CNR değeri kaçtır? A)2 B)5 C)10 D)15 E)20

114 Soru Lezyon için CNR değeri kaçtır? A)2 B)5 C)10 D)15 E)20 ( 10-5) / 1

115 B A noise

116 Sinyal İnceleme alanındaki proton miktarı arttıkça sinyal de artar; Sinyal, görüntü boyutu ile ilgili parametrelerden etkilenir FOV rfov Thk

117 Sinyal Sinyal, diğer parametrelerden bazılarınca da etkilenir Faz kodlama değeri Frekans kodlama değeri NSA (NEX)

118 Boyut ile ilgili parametreler FOV RFOV Thk

119 FOV (Field of view) Görüntülenen alanı belirleyen parametredir FOV x FOV mm 2 SNR bu alan ile doğru orantılı artar SNR FOV 2

120 FOV (Field of view) FOV artışı ile SNR çok kuvvetli artar, çözünürlük ise azalır (piksel boyutu artışı!) Ör: FOV, 200 mm den 300 mm ye artırılırsa; SNR artışı (300/200) 2 = 2.25 % 125 artış (1 2.25)

121 FOV 180 mm RSL : % mm RSL: % 23

122 FOV 175 mm RSL: % mm RSL: %118

123 RFOV (Rectangular Field of View) Katlama ( faz kodlama) yönündeki adım sayısı azaltılması Süre doğru orantılı azalır İncelenen bölgenin anatomik özellikleri önemli Katlamaya dikkat, Fold-over suppression ile birlikte kullanılabilir

124

125 RFOV % 100 Süre: 2:25 RSL: % 100 RFOV % 70 Süre: 1:47 RSL: % 83

126 RFOV % 100 Süre: 2:25 RSL: % 100 RFOV % 50 Süre: 1:19 RSL: % 73

127 Kesit kalınlığı (slice thickness) SNR, kesit kalınlığı ile doğru orantılı artar Ör: Kesit kalınlığı 6 dan 10 mm ye çıkarılırsa SNR artışı 10/6=1.67 (1 1.67) % 67

128 Kesit kalınlığı (slice thickness) Kesit kalınlığı artışı : çözünürlüğü azaltır, parsiyel volüm etkileri artar, manyetik duyarlılık gibi bazı artefaktlar daha geniş alanlarda etkili olur

129 Kesit kalınlığı= 5 mm RSL: % 100 Kesit kalınlığı= 2 mm RSL: % 40

130 Interslice gap Kesitler arası boşluk Komşu kesitlerin aynı RF pulsundan etkilenmesi sonucu oluşan sinyal kaybını (cross-talk) azaltmaya yönelik Pratikte kesit kalınlığının % u kadar gap yeterli

131 Kesit kal.= 5 mm Gap= 0 RSL: % 57 Kesit kal.= 5 mm Gap 1 mm RSL: % 100

132 SNR Sinyal, voksel içindeki protonların sayısı ile doğru orantılı artar Voksel hacmi

133 I. Kesit kalınlığı II. FOV III. Faz ve frekans kodlama değerleri IV. NSA (NEX) A)I B)I ve II C)I, II, III D)I, II, III ve IV Soru 8 Voksel hacmini hangileri etkiler?

134 I. Kesit kalınlığı II. FOV III. Faz ve frekans kodlama değerleri IV. NSA (NEX) A)I B)I ve II C)I, II, III D)I, II, III ve IV Soru 8 Voksel hacmini hangileri etkiler?

135 Piksel boyutu / voksel hacmi Piksel boyutları faz ve frekans yönündeki FOV değerlerinin matriks değerlerine bölünmesi ile bulunur Bu değer kesit kalınlığı ile çarpılırsa da voksel hacmi bulunur

136 Matriks Ör: 320 mm FOV 192 x 256 (r) matriks Kesit kalınlığı 5 mm

137 320 mm Matriks x 256 (r) 320 mm

138 320 mm. Matriks x 256 (r) 320 mm

139 1.25 mm Matriks Ör: 320 mm FOV 192 x 256 (r) matriks Kesit kalınlığı 5 mm 1.67 x 1.25 x 5 mm mm

140 Voksel hacmi Voksel hacmi artınca: Sinyal artar Çözünürlük azalır

141 ZAMAN KONTRAST REZOLÜSYON SİNYAL

142 Rezolüsyon=Çözünürlük Birbirinden ayırt edilebilen iki nokta arası uzaklık; ne kadar az ise çözünürlük o kadar fazladır

143 Çözünürlük Çözünürlüğü etkileyen parametreler: Piksel boyutu ya da voksel hacmini etkileyen parametrelerdir FOV Thk Faz kodlama adım sayısı ( N PE ) Frekans kodlama adı sayısı (N FE )

144 Matriks Faz kodlama X Frekans kodlama Genelde ikinci değer daha büyük Cihazlar arası farklılıklar Frekans kodlama=readout (read) gradient (r) Piksel boyutu/voksel volümü

145 Matriks Piksel boyutu küçüldükçe görüntünün çözünürlüğü artar. Görüntü alanındaki matriks değerleri artırılınca piksel alanı azalır, çözünürlük artar

146 640 x x piksel piksel

147 640 x x 2160

148 Matriks Ancak, matriks sayısını artırmak SNR azalmasına yol açar (voksel volümü azalması nedeni ile)

149 235 x 512 (r) Süre: 1: x 512 (r) Süre: 0:56 RSL: % 150

150 235 x 512 (r) Süre: 1: x 512 (r) Süre: 0:56 RSL: % 150

151 SİNYAL ÇÖZÜNÜRLÜK

152 ZAMAN KONTRAST REZOLÜSYON SİNYAL

153

154 Soru 9 Sekans süresi Sekans süresini hangi parametreler etkiler I. NSA (NEX) II. FOV III. Thk IV. TR A) I ve II B) I, III ve IV C) III ve IV D) I ve IV E) Tümü

155 Soru 9 Sekans süresi Sekans süresini hangi parametreler etkiler I. NSA (NEX) II. FOV III. Thk IV. TR A) I ve II B) I, III ve IV C) III ve IV D) I ve IV E) Tümü

156 Sekans süresi Süreyi etkileyen parametreler TR N PE ( faz kodlama ) NSA (NEX)

157 NSA (Number of Signals Averaged) NEX (Number of Excitations Görüntü oluşturmak için faz kodlama adımlarının kaç kere ölçüldüğünü gösterir SNR, NSA (NEX) nın karekökü ile doğru orantılı artış gösterir SNR NEX Hareket ve akıma bağlı artefaktlar azalır

158 NSA (Number of Signals Averaged) NEX (Number of Excitations İnceleme süresi ise NSA ile doğru orantılı artar Ör: NSA nın 2 den 4 e çıkarılması SNR de % 40 artış sağlar (4/2)=1.4 İnceleme süresi ise 2 katına çıkar

159 NSA: 4 Süre: 3:53 RSL: % 141 NSA: 2 Süre: 1:59 RSL: % 100

160 NSA:? NSA:?

161 NSA: 4 Süre: 4:20 NSA: 2 Süre: 2:12

162 Soru 10 Süre azaltma Sekans süreleri genelde nasıl azaltılır? A) TR ve TE süreleri değiştirilir B) K space doldurma şekillerinde değişiklik yapılır C) FOV değiştirilir D) Kesit kalınlığı azaltılır E) MRG yerine BT önerilir

163 Soru 10 Süre azaltma Sekans süreleri genelde nasıl azaltılır? A) TR ve TE süreleri değiştirilir B) K space doldurma şekillerinde değişiklik yapılır C) FOV değiştirilir D) Kesit kalınlığı azaltılır E) MRG yerine BT önerilir

164

165

166 K-space Sekans elde edilirken, sayısal MR sinyallerinin biriktiği geçici görüntü deposu K-space dolduğunda görüntünün son haline ait tüm veri mevcut

167 K-space faz frekans

168

169 K-space

170 K-space K-space in merkez kısımları görüntünün kontrast (ve SNR) bilgisini içerir (=düşük frekanslı sinyaller) K-space in dış kısımları ise görüntünün çözünürlük (kenar keskinliği) bilgisini içerir (=yüksek frekanslı sinyaller)

171 k = max Faz 0 KONTRAST ÇÖZÜNÜRLÜK k = min frekans

172 Perifer Tüm Merkez

173 düşük frekanslar Yüksek frekanslar Tüm frekanslar

174 Soru 11 K space in sadece yarısının doldurularak diğer yarının bilgisayar tarafından tamamlandığı, böylece sürenin yarıya yakın azaltıldığı teknik hangisidir? A) Rectangular FOV B) Scan percentage C) Zero filling D) Halfscan E) Shotokan

175 Soru 11 K space in sadece yarısının doldurularak diğer yarının bilgisayar tarafından tamamlandığı, böylece sürenin yarıya yakın azaltıldığı teknik hangisidir? A) Rectangular FOV B) Scan percentage C) Zero filling D) Halfscan E) Shotokan

176 Half Fourier (Halfscan, Half NEX) K-space de faz kodlama adımlarının yarısı (!) elde edilir Diğer yarısı matematiksel yöntemlerle (kompleks konjuge sentez) tamamlanır Süre yaklaşık yarı yarıya azalır SNR azalması % 30 kadar Çözünürlük etkilenmez

177 k = max 0,625 Faz 0 k = min frekans HALFSCAN (HALF FOURIER)

178 Half Fourier / Halfscan k y 256 k x k y k x 256 tam çözünürlük

179 Half Fourier (Halfscan) NSA (NEX) 1 den fazla ise half fourier (halfscan) yerine NSA azaltmak daha uygundur Manyetik duyarlılık ve akıma bağlı artefaktlar belirginleşir

180 NSA: 1 HS: No Süre: 2:10 NSA: 1 HS: Yes Süre: 1:17

181 NSA: 3 HS: No Süre: 2:52 NSA: 3 HS: Yes Süre: 2:36

182 Soru 12 K space de periferdeki yüksek frekanslı kısımlara 0 (sıfır) değeri atanarak sürenin kısaltıldığı uygulama hangisidir? A) Scan percentage B) Foldover suppression C) Rumble in the Jungle D) Time of flight E) PRESS

183 Soru 12 K space de periferdeki yüksek frekanslı kısımlara 0 (sıfır) değeri atanarak sürenin kısaltıldığı uygulama hangisidir? A) Scan percentage B) Foldover suppression C) Rumble in the Jungle D) Time of flight E) PRESS

184 Rumble in the Jungle

185 Scan Percentage Reduced matrix (azaltılmış matriks) Zero filling Image interpolation

186 Scan Percentage K-space de merkezden perifere doğru profiller örneklenir En dış kesimlerdeki değerler sıfır olarak atanır (zero filling) Sekans süresi orantılı olarak kısalır SNR bir miktar artar (değişimin karekökü ile orantılı)

187 Scan Percentage Scan percentage uygulandığında çözünürlük azalır (k-space de yüksek frekans değerleri yok) Ringing (Gibbs) artefaktları oluşabilir TSE (FSE) sekanslarda %80 in altındaki değerlerde görüntülerde bulanıklaşma oluşabilir

188 k = max % 15 Faz 0 k = min frekans % 15 SCAN PERCENTAGE (REDUCED ACQUISITION) % 70

189 k y k x 256 azalmış rezolüsyon

190 Scan Percentage % 70 Süre: 1:47 RSL: % 100 Scan Percentage % 30 Süre: 0:37 RSL: % 172

191 Scan Percentage % 70 Süre: 1:38 RSL: % 100 Scan Percentage % 25 Süre: 0:40 RSL: % 189

192 Turbo (Fast) Spin Echo TSE, Fast spin echo (FSE) Temel fark, 90 RF pulstan sonra k uzayına birden fazla faz çizgisi doldurulmasıdır. 90 puls sonrası belli sayıda 180 RF puls uygulanır, her 180 pulsta faz kodlama adımı değiştirilir.

193 FSE / TSE TSE factor (Turbo Factor, Echo train length; ETL) her 90 RF puls sonrasında taranan k uzayı satır sayısı=180 RF puls sayısı= elde edilen eko sayısı TSE factor 2-32 arasında değişir Echo space (ESP): 180 pulslar arası süre (echo spacing).

194 FSE / TSE Avantajı spin ekoya göre belirgin kısa sürede görüntü alınmasıdır. Doku kontrastı spin ekoya yakındır. Özellikle T2 sekansların süresinin azaltılmasında kullanılır.

195 FSE / TSE Yağ dokusu hiperintenstir. (Bebeklerde myelinizasyon değerlendirilmesi için uygun değil!!!!!!!) Kan yıkım ürünleri daha az belirgindir. SAR değerleri yüksektir. Dual TSE sekanslarda özellikle PD görüntülerde bulanıklık olabilir.

196 SE Süre: 6:16 TSE Süre: 1:38 TSE fact 15

197 TSE fact 15 Süre: 1:47 RSL: % 100 TSE fact 35 Süre: 1:16 RSL: % 64

198 UTSE Ultrashort TSE TSE faktörü çok yüksek ESP çok düşük (4-6 ms) SNR daha düşük bir görüntü Artefaktlar daha fazla

199 Paralel Görüntüleme Aynı anatomik bölgeden bilgi toplayan birden fazla yüzeyel sarmal; sonuçta volüm bilgisi elde edilir Sinyal ve çözünürlük bilgisi yeterli

200 Paralel Görüntüleme K-space undersampling K-space domain C O I L 1 Katlanmış görüntüler C O I L 2 C O I L 3 2DFFT / coil Processing Son görüntü C O I L 4 k y 1 FOV y Raw data Rekonstrüksiyon Son görüntü Azim Çelik, GE healthcare

201 Paralel Görüntüleme SENSE (ASSET, ipat) faktörü= 2-4 arası Arttıkça, süre orantılı olarak azalır, ancak SNR de azalır

202 Paralel görüntüleme Standart head coil 12 kanal ipat 15 dak 8 dak Doç. Dr. Ercan Karaarslan ın arşivinden

203 Antalya

TEMEL MRG FİZİĞİ. Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi

TEMEL MRG FİZİĞİ. Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi TEMEL MRG FİZİĞİ Prof. Dr. Kamil Karaali Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Ders Planı Giriş MRG Cihazı Manyetizma Relaksasyon Rezonans Görüntü oluşumu Magnet MRG sisteminin kalbi Güçlü; Homojen; Sabit

Detaylı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Elektromanyetik Spektrum E= hf 1nm 400-700nm 1m Kozmik ışınlar Gama ışınları X ışınları Ultraviole

Detaylı

MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMENİN TEMELLERİ. Yrd.Doç.Dr. Ayşegül Yurt Dokuz Eylül Üniversitesi Medikal Fizik AD.

MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMENİN TEMELLERİ. Yrd.Doç.Dr. Ayşegül Yurt Dokuz Eylül Üniversitesi Medikal Fizik AD. MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMENİN TEMELLERİ Yrd.Doç.Dr. Ayşegül Yurt Dokuz Eylül Üniversitesi Medikal Fizik AD. Tanı amaçlı tüm vücut görüntüleme yapılır. Elektromanyetik radyasyon kullanır. İyonlaştırıcı

Detaylı

MR anjiyografiyi diğer anjiyografik yöntemlerden ayıran en önemli özellik eksojen bir kontrast

MR anjiyografiyi diğer anjiyografik yöntemlerden ayıran en önemli özellik eksojen bir kontrast MR ANJİYOGRAFİ TEKNİKLERİ Dr. Hasan YİĞİT Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi MR anjiyografiyi diğer anjiyografik yöntemlerden ayıran en önemli özellik eksojen bir kontrast maddeye dayanan kontrastlı

Detaylı

Görüntüleme sistemleri arasında en karmaşık yapıya sahip olan MR sistemleridir. Bünyesinde fizik, elektrik elektronik, yazılım, mekanik gibi çeşitli

Görüntüleme sistemleri arasında en karmaşık yapıya sahip olan MR sistemleridir. Bünyesinde fizik, elektrik elektronik, yazılım, mekanik gibi çeşitli Görüntüleme sistemleri arasında en karmaşık yapıya sahip olan MR sistemleridir. Bünyesinde fizik, elektrik elektronik, yazılım, mekanik gibi çeşitli branşları barındırmaktadır. Temelini bu branşlardan

Detaylı

Manyetik Rezonans (MR)

Manyetik Rezonans (MR) MR Tarihçesi MR görüntüleme yumuşak doku kontrast çözümleme gücü en yüksek olan radyolojik görüntüleme yöntemidir. Bu nedenle başta sinir sistemi olmak üzere, vücuttaki tüm yumuşak dokuların incelenmesinde

Detaylı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı

İçerik. BT de Temel Prensipler. BT: Tarihçe. İçerik. BT: Tarihçe. BT: Tarihçe. Dr.Gürsel Savcı BT de Temel Prensipler Dr.Gürsel Savcı BT: Tarihçe 1967: çok yönlü projeksiyon ile görüntü oluşturulması konsepti 1971: İlk BT prototipi Atkinson-Morley s Hospital, Londra 1972: İnsanda ilk BT görüntüsü

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

XX--ış ı ınlar ı ı Tı T bbi Görüntülemenin Başlangıcı W.Konrad Roentgen

XX--ış ı ınlar ı ı Tı T bbi Görüntülemenin Başlangıcı W.Konrad Roentgen GÖRÜNTÜLEME CİHAZLARI & RADYOTERAPİDE KULLANIMI Yavuz Anacak Ege Üniversitesi Fool with a tool is still a fool Lars Leksell Radyoterapi ve Görüntüleme Radyasyon onkolojisi tüm tıp disiplinleri içerisinde

Detaylı

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON

SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON SPECT/BT 16-19 MAYIS 2015 XV ULUSAL MEDİKAL FİZİK KONGRESİ TRABZON * Nükleer tıp SPECT görüntülerinde artan tutulum bölgesini tanımlamada, Bölgenin kesin anatomik lokalizasyonunu belirlemekte zorlanılmaktadır.

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

TEMEL RADYOLOJİ KISIM 21 MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME FİZİĞİ. Dr. Oktay Algın, Dr. Ali Çağlar Özen, Dr. Ergin Atalar. KISIM 20 u MANYETİK REZONANS

TEMEL RADYOLOJİ KISIM 21 MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME FİZİĞİ. Dr. Oktay Algın, Dr. Ali Çağlar Özen, Dr. Ergin Atalar. KISIM 20 u MANYETİK REZONANS KISIM 21 TEMEL RADYOLOJİ MANYETİK REZONANS Dr. Oktay Algın, Dr. Ali Çağlar Özen, Dr. Ergin Atalar 1 Kısım 21 u Manyetik Rezonans Görüntüleme Fiziği 3 Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG), diğer biyomedikal

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI RADYOLOJĠ MANYETĠK REZONANS CĠHAZLARI 725TTT084

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI RADYOLOJĠ MANYETĠK REZONANS CĠHAZLARI 725TTT084 T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI RADYOLOJĠ MANYETĠK REZONANS CĠHAZLARI 725TTT084 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 3. Veri ve Sinyaller

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 3. Veri ve Sinyaller Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 3. Veri ve Sinyaller Analog ve sayısal sinyal Fiziksel katmanın önemli işlevlerinden ş birisi iletim ortamında

Detaylı

Ultrasonografi Giriş Dr. Funda Karbek AKARCA

Ultrasonografi Giriş Dr. Funda Karbek AKARCA Ultrasonografi Giriş Dr. Funda Karbek AKARCA Ege Üniversitesi Acil Tıp AD ATOK 2011 - İZMİR Öğrenim Hedefleri Pratik ultrason fiziği Ultrasesin Yayılımı ve Dokularla Etkileşimi Ultrason Cihazlarının kullanımı

Detaylı

Digital Görüntü Temelleri Görüntü Oluşumu

Digital Görüntü Temelleri Görüntü Oluşumu Digital Görüntü Temelleri Görüntü Oluşumu Işık 3B yüzeye ulaşır. Yüzey yansıtır. Sensör elemanı ışık enerjisini alır. Yoğunluk (Intensity) önemlidir. Açılar önemlidir. Materyal (yüzey) önemlidir. 25 Ekim

Detaylı

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri

Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri Diagnostik görüntüleme ve teknikleri, implant ekibi ve hasta için çok amaçlı tedavi planının uygulanması ve geliştirilmesine yardımcı olur. 1. Aşama Görüntüleme Aşamaları

Detaylı

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life.

Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi. Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı. Thinking ahead. Focused on life. Dijital Panoramik Görüntülemede HD Teknolojisi Süper Hızlı Dijital Panoramik X-ray Cihazı Konsept!! W E N Süper Yüksek Hız 5.5 sn & Süper Yüksek Çözünürlük 16 bit Yeni teknoloji HD tüp ve sensör Yeni nesil

Detaylı

Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi

Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi Giriş NMR organik bileşiklerin yapılarının belirlenmesinde kullanılan en güçlü tekniktir. Çok çeşitli çekirdeklerin çalışılmasında kullanılabilir : 1 H 13 C 15

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

MANYETİK REZONANS (MR)

MANYETİK REZONANS (MR) MANYETİK REZONANS (MR) MR, BT gibi bir kesit görüntüleme yöntemidir. Görüntüleri, BT de olduğu gibi dijitalize edilmiş değerlerden, güçlü bilgisayarlar marifetiyle oluşturulur. Dijital olan bu görüntüler,

Detaylı

Ergin Atalar Ulusal Manyetik Rezonans Görüntüleme Merkezi Bilkent Üniversitesi. Manyetik Rezonans Görüntüleme FİZİĞİ VE SON GELİŞMELER

Ergin Atalar Ulusal Manyetik Rezonans Görüntüleme Merkezi Bilkent Üniversitesi. Manyetik Rezonans Görüntüleme FİZİĞİ VE SON GELİŞMELER Ergin Atalar Ulusal Manyetik Rezonans Görüntüleme Merkezi Bilkent Üniversitesi Manyetik Rezonans Görüntüleme FİZİĞİ VE SON GELİŞMELER KAPSAM MRG Fiziği Alıcı Anten Dizisi Verici Anten Dizisi Verici Anten

Detaylı

MEHMET FEVZİ BALIKÇI

MEHMET FEVZİ BALIKÇI MERSİN ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK ve TEKNOLOJİK GELİŞMELER DERSİ KONU MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME MR CIHAZI SPİN KAVRAMI ve SÜPER İLETKENLER MEHMET FEVZİ BALIKÇI 07102007

Detaylı

Çıktı ve Çıkış Aygıtları

Çıktı ve Çıkış Aygıtları Çıktı ve Çıkış Aygıtları 1 Çıktı nedir? Çıktı, kullanıma uygun hale getirilecek şekilde işlenmiş veridir. 2 Çıktı nedir? Çıkış aygıtı, bilgiyi bir veya daha fazla insana aktaran donanım bileşeni tipidir.

Detaylı

FETAL MRI. Prof.Dr. Selçuk Özden T.C. Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

FETAL MRI. Prof.Dr. Selçuk Özden T.C. Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi FETAL MRI Prof.Dr. Selçuk Özden T.C. Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi MRI Magnetic Resonance Imaging Hidrojen atomunun manyetik özelliğinden faydalanılır TEKNİK Currie-Postgrad

Detaylı

AKUT VERTEBRAL KOMPRESYON FRAKTÜRLERİNİN BENİGN - MALİGN AYRIMINDA DİFÜZYON MR NİN KATKILARI

AKUT VERTEBRAL KOMPRESYON FRAKTÜRLERİNİN BENİGN - MALİGN AYRIMINDA DİFÜZYON MR NİN KATKILARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Radyoloji Kliniği Klinik Şefi: Doç. Dr. Adem KIRIŞ AKUT VERTEBRAL KOMPRESYON FRAKTÜRLERİNİN BENİGN - MALİGN AYRIMINDA DİFÜZYON MR NİN KATKILARI

Detaylı

Radyo Dalgaları ile Görüntüleme

Radyo Dalgaları ile Görüntüleme Radyo Dalgaları ile Görüntüleme MNYETİK REZONNS (MR) Spin, presesyon, MR sinyali Özel amaçlı görüntüleme teknikleri MR aygıtı MR Spektroskopi (MRS) Görüntü elde edilmesi MR nin klinikteki yeri Yöntemin

Detaylı

RÖNTGEN FİLMLERİ. Işınlama sonrası organizmanın incelenen bölgesi hakkında elde edilebilen bilgileri taşıyan belgedir.

RÖNTGEN FİLMLERİ. Işınlama sonrası organizmanın incelenen bölgesi hakkında elde edilebilen bilgileri taşıyan belgedir. RÖNTGEN FİLMLERİ Işınlama sonrası organizmanın incelenen bölgesi hakkında elde edilebilen bilgileri taşıyan belgedir. Tanısal radyolojide röntgen filmine radyogram, Röntgen filmi elde etmek için yapılan

Detaylı

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık 2. Ahenk ve ahenk fonksiyonu, kontrast, görünebilirlik 3. Girişim 4. Kırınım 5. Lazer, çalışma

Detaylı

Resim1: BT de kesitsel görüntü oluşturabilmek için, tüpten çıkan X ışınları, kolime edilerek yelpaze şeklinde bir demet haline getirilir.

Resim1: BT de kesitsel görüntü oluşturabilmek için, tüpten çıkan X ışınları, kolime edilerek yelpaze şeklinde bir demet haline getirilir. GİRİŞ: BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİNİN TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Tomografi vücuttan kesit şeklinde görüntü alma işlemini tanımlar. Kelime anlamı olarak TOMOS (kesit) ve GRAPHY (şekil, resim, görüntü)

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Radyoloji AD. Trabzon

Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Radyoloji AD. Trabzon MEME MR: NASIL YAPALIM? Sibel Kul Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Radyoloji AD. Trabzon Meme kanseri kadınlar arasında en sık karşılaşılan kanser türüdür. Kadın kanserlerinin %32 sini ve

Detaylı

AKUSTİK TASARIM İLE ENERJİ TASARRUFU VE İLKYATIRIM İLİŞKİSİ ORHAN GÜRSON

AKUSTİK TASARIM İLE ENERJİ TASARRUFU VE İLKYATIRIM İLİŞKİSİ ORHAN GÜRSON AKUSTİK TASARIM İLE ENERJİ TASARRUFU VE İLKYATIRIM İLİŞKİSİ ORHAN GÜRSON 21.05.2011 HAVALANDIRMA DEVRESİ İÇERİK Havalandırma Sistemi Kritik Devresi Gürültü Üretim ve Ses Yutum Hesap Yöntemleri ve Örnek

Detaylı

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI III-Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ Fotografik Emulsiyon & Renk Duyarlılığı Şekil 1.9. Göz eğrisi ile değişik film malzemelerinin karşılaştırılması. Fotografik

Detaylı

Tıpda çıplak gözle görülemeyen dokular ve organlar radyolojik tanı yöntemleri ile incelenmektedir. Radyolojik görüntülerin elde edilmesinde; röntgen

Tıpda çıplak gözle görülemeyen dokular ve organlar radyolojik tanı yöntemleri ile incelenmektedir. Radyolojik görüntülerin elde edilmesinde; röntgen Radyoloji Bölüm 2 Tıpda çıplak gözle görülemeyen dokular ve organlar radyolojik tanı yöntemleri ile incelenmektedir. Radyolojik görüntülerin elde edilmesinde; röntgen ve Bilgisayarlı Tomografide(BT) x-ışınları,

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AKCİĞER KANSERİ RADYOTERAPİ (RT) PLANLAMASINDA GROSS TÜMÖR VOLÜM (GTV) KONUMUNUN BELİRLENMESİNDE BT- SİMÜLATÖR İLE DİNAMİK MRG GÖRÜNTÜLERİNİN KORELASYONU

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

USG görüntüleme nedir?

USG görüntüleme nedir? USG CİHAZI BİLEŞENLERİ ve ÇALIŞMA PRENSİBİ Prof.Dr.Murat Kocaoğlu Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı USG görüntüleme nedir? Vücudu yüksek frekanslı ses (ultrason-ultrases) dalgalarına

Detaylı

Pediatrik Tüm Vücut MR Görüntüleme

Pediatrik Tüm Vücut MR Görüntüleme Pediatrik Tüm Vücut MR Görüntüleme Dr.Hakan Gençhellaç Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, Çocuk Radyoloji BD. 36.Ulusal Türk Rayoloji Kongresi 20-25.Ekim 2015, Antalya Hastalıklar seyirleri

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Nükleer Manyetik Rezonans (NMR) Spektroskopisi Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY GİRİŞ NMR organik bilesiklerin yapılarının belirlenmesinde kullanılan en güçlü tekniktir. Çok çesitli çekirdeklerin

Detaylı

Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi

Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi Dairesel Dalga Kılavuzlarının 2 Boyutlu FDTD Yöntemi le Modellenmesi Yavuz EROL, Hasan H. BALIK Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisli i Bölümü 23119 Elazı yerol@firat.edu.tr, hasanbalik@gmail.com

Detaylı

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI IV. Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ Sensitometri Sensitometri olarak adlandırılan bilim dalı, fotografik katmanlar üzerine ışığın fiziksel ve kimyasal etkilerinin

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ

OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM NİN TEMELLERİ-2 DENEY NO:2 OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ 1. Katot

Detaylı

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RASTGELE BİR SİNYAL Gürültü rastgele bir sinyal olduğu için herhangi bir zamandaki değerini tahmin etmek imkansızdır. Bu sebeple tekrarlayan sinyallerde de kullandığımız ortalama

Detaylı

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis)

Manyetik Alan. Manyetik Akı. Manyetik Akı Yoğunluğu. Ferromanyetik Malzemeler. B-H eğrileri (Hysteresis) Manyetik Alan Manyetik Akı Manyetik Akı Yoğunluğu Ferromanyetik Malzemeler B-H eğrileri (Hysteresis) Kaynak: SERWAY Bölüm 29 http://mmfdergi.ogu.edu.tr/mmfdrg/2006-1/3.pdf Manyetik Alan Manyetik Alan

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

Digital Görüntü Temelleri Görüntü Oluşumu

Digital Görüntü Temelleri Görüntü Oluşumu Digital Görüntü Temelleri Görüntü Oluşumu Işık 3B yüzeye ulaşır. Yüzey yansıtır. Sensör elemanı ışık enerjisini alır. Yoğunluk (Intensity) önemlidir. Açılar önemlidir. Materyal (yüzey) önemlidir. 06 Kasım

Detaylı

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR

ALAN ETKİLİ TRANSİSTÖR ALAN ETKİLİ TRANİTÖR Y.oç.r.A.Faruk BAKAN FET (Alan Etkili Transistör) gerilim kontrollu ve üç uçlu bir elemandır. FET in uçları G (Kapı), (rain) ve (Kaynak) olarak tanımlanır. FET in yapısı ve sembolü

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK DALGA NEDİR? Bir deprem veya patlama sonucunda meydana gelen enerjinin yerkabuğu içerisinde farklı nitelik ve hızlarda yayılmasını ifade eder. Çok yüksek

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 12. Hafta Pasif Gürültü Kontrolü-devam

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 12. Hafta Pasif Gürültü Kontrolü-devam MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 12. Hafta Pasif Gürültü Kontrolü-devam Gürültü Kontrolü A) Yapı-kaynaklı gürültü (SbN): Bir yapıdaki değişken kuvvetlerin oluşturduğu ve yapı yolu ile iletilen gürültü

Detaylı

RADYOLOJİ DE DOZ AZALTIM YÖNTEMLERİ. Yrd.Doç.Dr. Ayşegül YURT DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MEDİKAL FİZİK AD.

RADYOLOJİ DE DOZ AZALTIM YÖNTEMLERİ. Yrd.Doç.Dr. Ayşegül YURT DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MEDİKAL FİZİK AD. RADYOLOJİ DE DOZ AZALTIM YÖNTEMLERİ Yrd.Doç.Dr. Ayşegül YURT DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MEDİKAL FİZİK AD. 1895 X ışınlarının keşfi 1896 ilk radyasyon yaralanmaları ile ilgili raporlar Diagnostik Görüntülemede

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİYOMEDİKAL CİHAZ TEKNOLOJİLERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİYOMEDİKAL CİHAZ TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİYOMEDİKAL CİHAZ TEKNOLOJİLERİ MR KURULUM HAZIRLIKLARI ANKARA - 2008 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından

Detaylı

Dijital Radyografi. Giriş. Dijital Görüntüleme Aşamaları. CR Sistem. Yrd. Doç. Dr. Nureddin ÇELİMLİ. Dijital Radyografinin Gelişim Tarihi.

Dijital Radyografi. Giriş. Dijital Görüntüleme Aşamaları. CR Sistem. Yrd. Doç. Dr. Nureddin ÇELİMLİ. Dijital Radyografinin Gelişim Tarihi. Dijital Radyografi Yrd. Doç. Dr. Nureddin ÇELİMLİ Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı Radyoloji Bilim Dalı BURSA Giriş Tarih Dijital Görüntüleme Yöntemleri Bilgisayarlı Radyografi

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI RADYOLOJĠ MANYETĠK REZONANS GÖRÜNTÜLEME 725TTT085

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI RADYOLOJĠ MANYETĠK REZONANS GÖRÜNTÜLEME 725TTT085 T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI RADYOLOJĠ MANYETĠK REZONANS GÖRÜNTÜLEME 725TTT085 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

Uzaysal Görüntü İyileştirme/Filtreleme. Doç. Dr. Fevzi Karslı fkarsli@ktu.edu.tr

Uzaysal Görüntü İyileştirme/Filtreleme. Doç. Dr. Fevzi Karslı fkarsli@ktu.edu.tr Uasal Görüntü İileştirme/Filtreleme Doç. Dr. Fevi Karslı karsli@ktu.edu.tr İileştirme Herhangi bir ugulama için, görüntüü orijinalden daha ugun hale getirmek Ugunluğu her bir ugulama için sağlamak. Bir

Detaylı

Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi. Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi

Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi. Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi Giriş İndüksiyonla Isıtma Prensipleri Bilindiği üzere, iletken malzemenin değişken

Detaylı

Hazırlayan: Prof Dr Tamer KAYA. konlar ile aynı dalga boyuna sahip olması, ışığın hücrelerle etkileşimini ve görmeyi sağlamaktadır.

Hazırlayan: Prof Dr Tamer KAYA. konlar ile aynı dalga boyuna sahip olması, ışığın hücrelerle etkileşimini ve görmeyi sağlamaktadır. TIP ÖĞRENCİLERİ İÇİN TEMEL RADYOLOJİ FİZİĞİ Hazırlayan: Prof Dr Tamer KAYA GENEL BİLGİLER Radyoloji; Radyan enerjiyi (radyasyonu) hastalıkların tanısında görüntüleme amacıyla ya da girişimsel işlemlerde

Detaylı

Doç. Dr. Fazıl Gelal İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Bölümü

Doç. Dr. Fazıl Gelal İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Bölümü Doç. Dr. Fazıl Gelal İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Bölümü Son 2 yılda ilaç endüstrisi ya da sivil toplum kuruluşlarıyla gelir getirici bir ilişkim olmamıştır.

Detaylı

Yeni nesil su sayacı SmartFlow. SmartFlow Yeni nesil su sayacı

Yeni nesil su sayacı SmartFlow. SmartFlow Yeni nesil su sayacı Yeni nesil su sayacı SmartFlow SmartFlow Yeni nesil su sayacı Yeni nesil su sayacı SmartFlow SmartFlow Yeni nesil su sayacı Yeni nesil su sayacı: Dünya çapında bir ihtiyaç karşılanıyor SmartFlow un eşsiz

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle III.Tıbbi Onkoloji Kongresi Onkolojik Görüntüleme Kursu 24 Mart 2010,Antalya Böbrek Mesane Prostat Böbrek Mesane Testis Radyolojiye Sorular Tümör

Detaylı

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER 1 Elektrik Alanı Elektrik alanı, durağan bir yüke etki eden kuvvet (itme-çekme) olarak tanımlanabilir. F parçacık tarafından hissedilen

Detaylı

İstatistiksel Mekanik I

İstatistiksel Mekanik I MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır.

Detaylı

İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi

İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi İntrakoroner Tanısal Yöntemler Gelecekten Ne Bekliyor? Prof Dr. Ertan Ural İnvazif Kardiyoloji Araştırma Uygulama Birimi 1 2 Akış Ses Temelli Teknolojiler Işık Temelli Teknolojiler Akım Temelli Teknolojiler

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

Temporal lob epilepsisinde double inversion recovery sekans : ön sonuçlar

Temporal lob epilepsisinde double inversion recovery sekans : ön sonuçlar Tan sal ve Giriflimsel Radyoloji (2004) 10:182-188 NÖRORADYOLOJ ARAfiTIRMA YAZISI Temporal lob epilepsisinde double inversion recovery sekans : ön sonuçlar Kamran Mahmutyaz c o lu, Hüseyin Özdemir, Ahmet

Detaylı

Görüntü İşleme. Dijital Görüntü Tanımları. Dijital görüntü ise sayısal değerlerden oluşur.

Görüntü İşleme. Dijital Görüntü Tanımları. Dijital görüntü ise sayısal değerlerden oluşur. Görüntü İşleme Görüntü işleme, dijital bir resim haline getirilmiş olan gerçek yaşamdaki görüntülerin bir girdi resim olarak işlenerek, o resmin özelliklerinin ve görüntüsünün değiştirilmesidir. Resimler

Detaylı

8. Sınıf. ozan deniz ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVI SES. 4. Sesleri birbirinden ayırmaya yarayan özelliğidir. K L M

8. Sınıf. ozan deniz ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVI SES. 4. Sesleri birbirinden ayırmaya yarayan özelliğidir. K L M 1. 3... Ḳ M Şekildeki çalar saatten etrafa yayılan ses dalgalarının K,, M noktalarındaki şiddetleri ve frekansları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Şiddetleri Frekansları

Detaylı

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com KUTUP IŞINIMI AURORA www.astrofotograf.com Kutup ışıkları, ya da aurora, genellikle kutup bölgelerinde görülen bir gece ışımasıdır. Aurora, gökyüzündeki doğal ışık görüntüleridir. Genelde gece görülen

Detaylı

24" FHD LED Monitör, VGA, DVI Girişleri ve Üstün Ergonomik Tasarım

24 FHD LED Monitör, VGA, DVI Girişleri ve Üstün Ergonomik Tasarım 24" FHD LED Monitör, VGA, DVI Girişleri ve Üstün Ergonomik Tasarım VG2433-LED ViewSonic VG2433-LED, yüksek talepleri olan iş profesyonelleri için ideal olan 23,6 inç'lik bir ekrandır. 1920x1080 FullHD

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-3 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-3 Tozlar Toz ölçümü Gürültü 1 Tozlar Tozlar ve duman sisle birlikte aerosolleri

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

Santral sinir sistemi ve baş-boyun tümörlerinde radyoloji. Dr Ayşenur CİLA Hacettepe Üniversitesi

Santral sinir sistemi ve baş-boyun tümörlerinde radyoloji. Dr Ayşenur CİLA Hacettepe Üniversitesi Santral sinir sistemi ve baş-boyun tümörlerinde radyoloji Dr Ayşenur CİLA Hacettepe Üniversitesi Görüntülemede amaç Tümör / Tümör dışı ayırımını yapmak Tümör evreleme Postop rezidü-tümör yatağı değişiklikleri

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Gürültü nedir? Basit olarak, istenmeyen veya zarar veren ses db Skalası Ağrı eşiği 30 mt uzaklıktaki karayolu Gece mesken alanları 300 mt yükseklikte

Detaylı

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Yiğitcan Eryaman 1, Haydar Çelik 1, Ayhan Altıntaş 1, Ergin Atalar 1,2 1 Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği

Detaylı

DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015

DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015 DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015 2 İçindekiler DEVRE ŞEMASI... 3 DENEY SETİNDE KULLANILAN MALZEMELER... 3 TEORİK BİLGİ... 4 BOYLE-MARİOTTE KANUNU... 4 GAY-LUSSAC KANUNU... 7 DENEYLER... 10 Deney TE 680-01...

Detaylı

ÇOCUKLARDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ VE RADYASYON GÜVENLİĞİ KLİNİSYEN BİLGİLENDİRME PLATFORMU

ÇOCUKLARDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ VE RADYASYON GÜVENLİĞİ KLİNİSYEN BİLGİLENDİRME PLATFORMU ÇOCUKLARDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ VE RADYASYON GÜVENLİĞİ KLİNİSYEN BİLGİLENDİRME PLATFORMU X ışını nedir? X-ışınları gözle görülmeyen ve iyonizan radyasyon içeren ışın demetleridir. 1895 yılında Alman

Detaylı

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN EK-2 1 İmalatçı firma 2 İmalatçının tip işareti 3 Uygulanan standartlar Bkz.Teknik şartname 4 Çift sargılı veya ototrafo Çift sargılı 5 Sargı sayısı 2 6 Faz sayısı 3 7 Vektör grubu YNd11 ANMA DEĞERLERİ

Detaylı

G = mg bağıntısı ile bulunur.

G = mg bağıntısı ile bulunur. ATIŞLAR Havada serbest bırakılan cisimlerin aşağı doğru düşmesi etrafımızda her zaman gördüğümüz bir olaydır. Bu düşme hareketleri, cisimleri yerin merkezine doğru çeken bir kuvvetin varlığını gösterir.

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 29.07.2014 1 İçerik Hızlandırıcı Çeşitleri Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar,

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEVRE TASARIMINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER

YÜKSEK HIZLI DEVRE TASARIMINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER YÜKSEK HIZLI DEVRE TASARIMINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER Mumin Gözütok Argenç Ltd, 2010 Güngeçtikçe dijital devrelerin hızları artmakta ve mühendisler her yeni tasarımda daha hızlı devrelerle başetmek zorunda

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU TOMOGRAFİ PET- MR

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU TOMOGRAFİ PET- MR MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU TOMOGRAFİ PET- MR BMM. Sümeyye NALBAT Ağustos 2015 TOMOGRAFİ (CT) TEMEL PRENSİP X-ışını kullanarak

Detaylı

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır.

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekran Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekrandaki tüm görüntüler noktalardan olusur. Ekrandaki en küçük noktaya pixel adı verilir. Pixel sayısı ne kadar fazlaysa

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ ALGILAMA Üç temel zar ile kaplıdır. 1- Dış Zar(kornea ve Sklera) 2- Koroid 3- Retina GÖRÜNTÜ ALGILAMA ---Dış Zar İki kısımdan oluşur. Kornea ve

Detaylı

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016

Hızlandırıcı Fiziği-1. Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 Hızlandırıcı Fiziği-1 Veli YILDIZ (Veliko Dimov) 03.02.2016 1 2 İçerik Rutherford ve çekirdeğin keşfi, İlk defa yapay yollar ile atom çekirdeğinin parçalanması, Elektrostatik hızlandırıcılar, Hızlandırıcılarda

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Görüntü Bağdaştırıcıları

Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları Görüntü Bağdaştırıcıları (Ekran Kartları) Ekrandaki Görüntü Nasıl Oluşur? Monitörünüze yeteri kadar yakından bakarsanız görüntünün çok küçük noktalardan oluştuğunu görürsünüz.

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı