ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Atilla ÖZ YERLİ SIĞIR IRKLARINDA MYOSTATİN GEN POLİMORFİZMİNİN ARAŞTIRILMASI BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI ADANA, 2009

2 ÖZ YÜKSEK LİSANS TEZİ YERLİ SIĞIR IRKLARINDA MYOSTATİN GEN POLİMORFİZMİNİN ARAŞTIRILMASI Atilla ÖZ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOTEKNOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Numan ÖZCAN Yıl : 2009, Sayfa: 64 Jüri : Prof.Dr. Numan ÖZCAN Prof.Dr. Burhan ARIKAN Yrd.Doç.Dr. B. Devrim ÖZCAN Belçika Mavisi ve Piedmontese gibi ırklarında bulunduğu bazı etçi sığır ırklarında, II. kromozomda yer alan myostatin geninin III. ekzon (kodlama yapan) bölgesindeki 821. nükleotidden itibaren oluşan 11 bazlık delesyon (del11 mutasyonu) (Belçika Mavisi nde) ve ve yine III.ekzon bölgesinde bulunan 938. nükleotidindeki G A transversiyon nokta mutasyonu (Piedmontese de), bu gende mh dominant allelinin oluşmasına ve çift kaslılık denilen %20 et artışı ile yağlanmada %50 azalmalara neden olmaktadır. Bu çalışmada Türkiye deki bütün yerli ırklara ait myostatin geninin ekzon III bölgesi nt821del11 ve G A transversiyon mutasyonu bakımından karakterize edilmiştir. Bulgularda myostatin genine ait ekzon III bölgesinde herhangi bir nt821del11 ve G A mutasyonuna rastlanılmamıştır. Anahtar kelimeler: Çift kaslılık, Myostatin, Türkiye yerli sığır ırkları, Belçika Mavi, Piedmontese sığırı I

3 ABSTRACT MSc THESIS INVESTIGATION OF MYOSTATIN GENE POLYMORPHISM IN NATIVE CATTLE BREEDS Atilla ÖZ DEPARTMENT OF BIOTECHNOLOGY INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF CUKUROVA Supervisor : Prof.Dr. Numan ÖZCAN Year : 2009, Page: 64 Jury : Prof.Dr. Numan ÖZCAN Prof.Dr. Burhan ARIKAN Assist.Prof.Dr. B. Devrim ÖZCAN In some beef cattle breeds such as Belgium Blue and Piedmontese, exon III region of myostatin gene of chromosome II is mutated (del11 mutation at 821 nucleotid position for Belgium Blue, G A transversion at 938 nucleotid position for Piedmontese) to produce mh dominant allel there by increasing meat yield up to 20% and reducing carcass fat amount up to 50%. Turkish native cattle breeds DNA samples obtained from peripheral bloods were screened for exon III of myostatin gene for nt821(del11) frame shift mutation and nt938(g A) transversion mutation. The results revealed the non-existance of such mutations in Turkish native cattle breeds. Key words: Double muscling, Myostatin, Turkish native cattle breeds, Belgium Blue, Piedmontese II

4 TEŞEKKÜR Öncelikle yüksek lisans aşamamdan itibaren emeklerini ve özverilerini esirgemeyen, felsefi görüşleriyle beni her konuda aydınlatan, bilimsel felsefeyi bana öğreten sayın hocam Prof.Dr. Numan ÖZCAN a sonsuz teşekkürlerimi arz ederim. Eleştirileri ve değerli görüşleri ile tezimin şekillenmesine yapmış oldukları katkıdan dolayı tez jüri üyelerim sayın Prof.Dr. Burhan ARIKAN ve sayın Yrd.Doç.Dr. Bahri Devrim ÖZCAN hocalarıma teşekkürlerimi sunarım. Yüksek lisans eğitimimden itibaren, laboratuar çalışmalarımda değerli yardımları ve özverileri ile bana destek olan Ç.Ü. Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji A.B.D. öğretim üyesi sayın Dr. Ali İrfan GÜZEL hocama teşekkürlerimi sunarım. Laboratuar çalışmalarımda desteklerini her zaman hissetiğim değerli arkadaşlarım Ali COŞKUN a ve Arş.Gör. Selçuk ULUSOY a teşekkür ederim. Desteğini benden esirgemeyen ve tanımaktan büyük mutluluk duyduğum değerli arkadaşım Volkan Vural TAŞ a teşekkür ederim. DNA dizi analizlerini değerlendirme aşamasında özverili katkılarından dolayı sayın Doç.Dr. Fahriye ERTUĞRUL a ve Arş.Gör. Ayşen YUMURTACI ya (TÜBİTAK-MAM) teşekkürlerimi sunarım. Oğulları olmaktan gurur duyduğum, haklarını hiçbir zaman ödeyemeyeceğim annem ve babam Saadet-Mustafa ÖZ e ve her konuda desteğini benden esirgemeyen ağabeyim Op.Dr. Kürşat ÖZ e ve değerli eşi Dr. Yeliz ÖZ e sonsuz teşekkürlerimi sunarım. III

5 İÇİNDEKİLER SAYFA ÖZ......I ABSTRACT.....II TEŞEKKÜR....III İÇİNDEKİLER.....IV ŞEKİLLER DİZİNİ....VI ÇİZELGELER DİZİNİ....VII RESİMLER DİZİNİ.VIII SİMGELER VE KISALTMALAR IX 1. GİRİŞ Çift Kaslılığın Doğası Çift Kaslılığın( Double- Muscling ) Genetiği Çift Kaslılığın( Double- Muscling ) Fizyolojisi Çift Kaslılığın( Double- Muscling) Karkas Özellikleri Transforming Growth Faktör-B ( TGF-B ) Myostatin (MSTN, GDF-8 ) Çalışmanın Amacı ve Kapsamı ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR 2.1. Myostatin Geni Polimorfizmi İle İlgili Sığırlarda Yapılan Çalışmalar Myostatin Geni Polimorfizmi İle İlgili Diğer Irklarda Yapılan Çalışmalar MATERYAL VE YÖNTEM 3.1. Materyal DNA Materyali Kullanılan Aletler ve Diğer Malzemeler Kimyasal Maddeler Yöntem Genomik DNA izolasyonu...27 IV

6 Myostatin Gen Bölgesinin Çoğaltılması için Uygun Primerlerin Seçimi Myostatin Gen Bölgesinin PCR ile Çoğaltılması PCR Ürününün Elektroforezi PCR Ürününün Uygun Restriksiyon Endonükleaz Enzimi İle Kesimi (PCR-RFLP) Myostatin Geni Ekzon-3 Bölgesinde RFLP RFLP Elektroforez Çalışmaları Jel Dökümantasyon Çalışmaları Myostatin Geni Ekzon-3 Bölgesi İçinde nt821(del11) ve nt938(g A) Polimorfizm Bölgelerine ait DNA Dizi Analizi İstatistiksel Analiz Hardy-Weinberg Denge Prensibine Göre Denge Analizi BULGULAR VE TARTIŞMA 4.1. Bulgular Myostatin Geni Nt821del11 Polimorfizminin Araştırılması Nt821del11 bölgesinin PCR ile Çoğaltılması Nt821del11 Polimorfizminin RFLP ile Doğrulanması Myostatin Geni Nt938G A Polimorfizminin Araştırılması Nt938G A Bölgesinin PCR ile Çoğaltılması Nt938G A Polimorfizminin RFLP ile Belirlenmesi Myostatin Geni Ekzon-3 Bölgesi İçinde nt821del11 ve nt938g A Polimorfizm Bölgelerine ait RFLP çalışmasının DNA Dizi Analizi İle Doğrulanması Popülasyonların İstatistiki Bakımdan Analizi Tartışma SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ EKLER...58 V

7 ŞEKİLLER DİZİNİ SAYFA Şekil 1.1. TGF-b nin aktivasyonu..8 Şekil 1.2. Sığır myostatin geninin amino asit yapısı bakımından farklı türlerle karşılaştırılması. 10 Şekil 1.3. Holstein-Belçika Mavi, Holstein-Piedmontese sığır ırklarının myostatin geni ekzon-3 bölgesinin Southern Blot yöntemi kullanılarak karşılaştırılması..12 Şekil 2.1. Myostatin geni ekzon-3 PCR ürünlerinin oligonükleotid problar kullanılarak Southern Blot analizleri ile mutant Belçika Mavi,Piedmontese ve mutanat olmayan onaltı Avrupa sığır ırkının karşılaştırılması..16 Şekil 3.1. Bos taurus myostatin geni ekzon-3 DNA dizisi.28 Şekil 3.2. Myostatin geni ve 141 bp lik DNA fragmenti..33 Şekil 3.3. Nt 821del11 normal allel Şekil 3.4. Nt821del11 mutant allel Şekil 3.5. Myostatin geni ve124 bç lik DNA fragmenti Şekil 3.6. Nt938 G A Normal allel Şekil 3.7. Nt938 G A Mutant allel...34 Şekil 4.1. Nt821del11 polimorfizminin %3 lük Agaroz jelde tespiti.39 VI

8 ÇİZELGELER DİZİNİ SAYFA Çizelge 3.1. Kanların toplandığı merkezler 26 Çizelge 3.2. Çalışamada kullanılan primerler.28 Çizelge 3.3. PCR bileşenleri ve reaksiyonda kullanılacak optimum miktarları. 29 Çizelge 3.4. PCR sıcaklıkları...30 Çizelge 3.5. Kesim reaksiyonunda kullanılan bileşenler ve miktarları..31 Çizelge 3.6. Poliakrilamid jel bileşenleri...35 Çizelge 4.1. Irklara göre Nt821del11genotiplerinin dağılımı. 41 Çizelge 4.2. Irklara göre nt938g A genotiplerinin dağılımı VII

9 RESİMLER DİZİNİ SAYFA Resim 1.1. Çift kaslı sığırlarda kas hipertrofisi ve iskelet hipotrofisinin yönelimi..7 Resim 1.2. Myostatin geninin aktivasyonu ve Myogenesis...9 Resim 1.3. Nt 821del11 ve nt 938G A mutasyonunun avrupadaki sığırlarda dağılışı...13 Resim 1.4. Çift kaslı Belçika Mavisi, çift kaslı fare ve normal fare görünümü.13 Resim 1.5. Normal(mh+/+) ve çift kaslı (mh+/-, mh-/-) alleline sahip sığır etleri.13 Resim 3.1. Myostatin geni ekzon-3 bölgesi restriksiyon haritası...32 Resim 3.2. %3 lük Agaroz jelde 141 ve 124 bç lik PCR ürünlerinin görüntüsü...36 Resim 4.1. Bazı yerli ırkların nt821del11 polimorfizminin %3 lük Agaroz Jelde görüntüleri Resim 4.2 Bazı yerli ırkların nt821del11 polimorfik bölgeye ait NmuCI/RFLP polimorfizm sonuçlarının %15 PAGE de görüntüsü Resim 4.3 Bazı yerli ırkların nt938g A polimorfik bölgeye ait FokI/RFLP polimorfizm sonuçlarının %15 lik PAGE jelde görüntüsü.42 Resim 4.4. Ekzon bölgesinin %1 lik agaroz jel görüntüsü...44 Resim 4.5. DNA dizi analizi sonuçları...45 VIII

10 SİMGELER VE KISALTMALAR APS : Amonyum persülfat (Amonium persulfat) BI : Boz Irk bç : Baz çifti cdna : Komplementer DNA (Complementary DNA) cm : Santimetre Ç.Ü : Çukurova Üniversitesi DAK : Doğu Anadolu Kırmızısı DM : Double Muscling DNA : Deoksiribonükleik asit dntp : Deoksinükleotid trifosfat EDTA : Etilendiamintetraasetik asit (Ethylenediaminetetraacetic acid) EtBr : Etidyum Bromid (Ethydium Bromide) FAO : Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agriculture Organization) g : Gram GDF-8 : Büyüme ve Farklılaşma Faktörü-8 (Growth Differention Factor- 8) GH : Büyüme Hormonu (Growth Hormone) HWE : Hardy-Weinberg Dengesi (Hardy-Weinberg Equilibrium) IGF-I : İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü (Insulin-Like Growth Factor) IU : Uluslararası Birim (International Unit) kb : Kilo baz Ki : Kilis Irkı M : Molar ma : MiliAmper mg : Miligram μg : Mikrogram μl : Mikrolitre ml : Mililitre mm : Mili Molar Mh : Kas artışı (Musclus Hipertrofi) lokusu MSTN : Myostatin (Çift kaslılık) IX

11 Myostatin: Çift kaslılılık geni N : Normal NaCl : Sodyum Klorür NCBI :Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi (National Center for Biotechnology Information) ng : Nanogram PAGE : Poliakrilamid Jel Elektroforezi (Polyacrilamide Gel Electrophresis) PCR : Polimeraz Zincir Reaksiyonu (Polymerase Chain Reaction) pmol : Pikomol QTL : Kantitatif Özellik Lokusları (Quantitative Trait Locus) RE :Restriksiyon Endonükleaz (Restriction Endonuclease) RFLP :Restriksiyon Parça Uzunluk Polimorfizmleri(Restriction Fragment Lenght Polymorphism) rpm : Bir dakikadaki rotor devir sayısı (Rotor Per Minute) SA : Siyah Alaca SDS : Sodyum dedoksisülfat SNP :Tek Nükleotid Polimorfizmi (Single Nucleotid Polymorphism) SSCP : Tek Zincir Yapısal Polimorfizm (Single Stranded Conformation Polymorphism) TEMED :N, N, N, N -Tetrametiletilendiamin (N, N, N, N -Tetramethylethylenediamine) TGF-b Transforming Growth Factor- beta Tris : Tris (Tris(hydroxymetyl)aminomethane) UV : Ultra Viyole (Ultra viole) V : Volt YK : Yerli Kara YS : Yerli Sarı X

12 1. GİRİŞ Atilla ÖZ 1. GİRİŞ 1.1. Çift Kaslılığın Doğası Çift kaslılığın ( Double-Muscling ) Genetiği Çift kaslılık sığırlarda ilk olarak Culley (1807), tarafından kanıtlanmış olup Kaiser (1888), tarafından ayrıntılı bir şekilde tanımlanmıştır. Çift kaslılık günümüzde bir çok sığır türünde gözlenmiştir. Ama gerçekte çift kaslılık uzun zamandan beri var olup kalıtsal yapısı hala kesin olarak bilinmemektedir. 80 yıl önce Wriedt (1929), yılında çift kaslılığın durumunun genetik belirleyici olarak tek bir genden kaynaklandığını öne sürdü. Arthur un (1995) bildirdiğine göre, Kronacher (1934), bu öneriyi değiştirerek trihibrit (üç gen) modelini önerdi ve bu model vasıtasıyla iki genin özelliğin ve kısmen de değişkenliğin kontrolünü sağladığını, üçüncü genin ise özelliğin baskılanmasından yada ifadesinden (expresyonu) sorumlu olduğunu belirtmiştir. Sõpena Quesada ve Blanco Cachafeiro (1971), dört fenotipik sınıf içerisindeki dokuz muhtemel genotipin belirlenmesiyle dihibrit (iki gene) model önerildi. Mevcut bilgilere göre bir çok araştırmacını üzerinde uzlaştığı görüş single otozomal major bir gen sendromun kalıtımından sorumludur. (Oliver ve Cartwright,1968; Logeay ve Vissac, 1970; Rollins ve ark, 1972; Hanset ve Michaux, 1985a, 1985b: Arthur, 1995 den). Çiftlik hayvanlarındaki bazı özelliklerin ekspresyonundan tek bir major genin sorumlu olduğu kanıtı mevcut literatür çalışmalarıdır. Bu hayvanlarda tanımlanmış major genler arasında dikkate değer bir gende koyunda ovulasyon oranını arttıran Booroola genidir (Piper ve ark, 1985: Arthur, 1995 den), Domuz için stres sendromuna neden olan major gen domuz etinin cıvımasına solmasına neden olmaktadır (Rempel ve ark, 1993 : Arthur, 1995 den). Çıplak boyunluluk geni ve kıvırcık tüylülük geni tropikal kümes hayvanlarının sıcaklılığa dirençliliği ile ilişkilendirilmiştir (Horst ve Mathur, 1990: Arthur, 1995 den). 1

13 1. GİRİŞ Atilla ÖZ Çift kaslılık sendromu kalıtımı üzerine ortak görüş single major gen modeli benimsenmiş olmakla birlikte bu genin etki mekanizması üzerinde farklı görüşler vardır. Bazı araştırmacılar (Wriedt, 1929; Raimondi, 1963; Logeay ve Vissac, 1970 Arthur, 1995 den). Bazı araştırmacılar çift kaslılık geninin dominant bir karakter sergilediğini ifade etmekte, bazıları ise resesif etki gösterdiğine inanmaktadırlar (Kieffer ve ark, 1972; Rollins ve ark, 1972; Hanset ve Michaux, 1985a, 1985b: Arthur, 1995 den). Çift kaslılığın etki mekanizmasına ilişkin alternatif diğer görüşler kısmi dominanslık, eksik resesiflik, tam olamayan etkililik ve gen değiştiriciler mevcuttur. Çift kaslılık allel ve normal allel için (double muscled/ normal) c/n, C/N, A/a, D/n, DM/dm, m/+ ve mh/+ gibi farklı semboller kullanılmıştır. Çift kaslı sığır ve normal sığırın melezlenmesi sonucu oluşan melez döller crossbred (melez), intermediate (orta, ara), semi double muscled (yarı çift kaslı) ve heterozigot gibi farklı isimlerle adlandırılmıştır. Çift kaslılık üzerine yapılan çalışmalar bir süredir çift kaslı sığır ile normal sığır ile yapılan melezleme çalışmalarını kapsamaktadır. Ebeveynler aynı veya farkı cinsten oluşsa bile çift kaslı ve normal sığır ile yapılan melezleme çalışmaları sonucunda melez yada çift kaslı melez sığır olarak meydana gelen döller incelenmiştir. Birçok araştırmacı çift kaslılığın oluşumundaki değişiklikleri rapor etmiştir. Son yıllarda normal (N) ve double muscled (DM) sığırlarının resiprokal çaprazlanması sonucu döllerin çift kaslılık karakter oranını DMxDM %86, DMxN %42, NxDM %49 ve NxN %24 olarak rapor etmişlerdir. Arthur ve ark (1989), göre aynı çaprazlamalara karşılık gelen oranları sırasıyla %77, % 45, %47 ve %4 olarak rapor edilmiştir. Bu yüzden DMxN ve NxDM sığırların çiftleştirmeleri sonucu oluşan döllerin karakterleri normal kaslanmadan aşırı yoğun kaslanmaya doğru korunurken DMxDM çiftleştirilmesiyle oluşan döllerin bazıları genellikle sendromun herhangi bir karakteristiği göstermemiştir. Benzer hayvanların yaşamları boyunca çift kaslılık karakterlerinin ifadesi de benzerdir (Hanset ve Michaux, 1985b: Arthur,1995 den). Bazı araştırmacılar çift kaslılığın fetus oluşumuyla birlikte meydana gelmeye başlayabileceğini ifade etmektedirler. Bazı araştırmacılar da 2

14 1. GİRİŞ Atilla ÖZ doğumdan birkaç hafta sonraki dönemde oluştuğu görüşündedirler. Çift kaslılığın etki mekanizması aynı zamanda beslenmeye ve cinsiyete de bağlıdır. Çift kaslı hayvanların tanımlanması genellikle kas kütlesinin derecesine bağlı olarak yapılmaktadır. Çift kaslılık için yapılan kas değerlendirilmesi, kas arasındaki olukların varlığına, leğen kemiğinin eğimi ve bu kemiğe bağlı diğer parçaların durumu gibi diğer karakteristik özelliklerin varlığına bakılarak değerlendirilir. Soy ağacı kayıtları geçerli uygulanabilir bir değerlendirme olarak da kullanılmaktadır. Soy ağacı kayıtlarına bağlı değerlendirme için verilerin kayıtlı olduğu defterler, belirgin karakteristik özelliklerin toplanarak skorlanması ya da bazı karkas özelliklerinin kombinasyonu ve bazı biyokimyasal ölçümler gibi yarı objektif olan skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Yarı objektif metotlar ile tanımlama ancak karakteristik verileri aşırı olan normal ve çift kaslı hayvanlar için kullanılabilmektedir. Bu yüzden genin etki mekanizmasındaki çeşitlilik ve geni taşıyan sığırların tanımlanmasındaki biyolojik metotların eksikliği bu genin aktif yapısının tanımlanmasında yetersiz kalmaktadır. Bundan dolayı çift kaslılığın tanımlanması için ihtiyaç duyulan biyolojik metotların geliştirilmesi üzerine yoğun çalışmalar yapılamamıştır. Domuz stres sendromunun kalıtsal koşulları ile karakteristik özellikleri sığırlardaki çift kaslılık benzer özellikler göstermektedir. Domuzda meydana gelen bu sendrom halothan denilen anestezik olarak kullanılan bir kimyasal renksiz bir sıvıya duyarlılık göstermektedir. Bu yüzden domuzları taşımış oldukları gen kolay bir şekilde tanımlanabilmektedir (Rempel ve ark, 1993: Arthur, 1995 den). Ne yazık ki halothane olan duyarlılık testi sığırlar için geçerli değildir. Sığırlardaki çift kaslılık genini tanımlamaya yönelik biyolojik test geliştirme çabaları yapılmasına karşın şimdiye dek hiçbir metottan sonuç alınmamıştır. Bu biyolojik metotlar çift kaslı sığırlar ile normal sığılar arasındaki kas liflerinin yapısı, kasların motor sinirleri, kan içindeki tyroid hormon konsantrasyonu ve seratoin hormon konsantrasyonundaki farklılıklara dayanmaktadır. 3

15 1. GİRİŞ Atilla ÖZ Çift kaslılığın ( Double-Muscling ) Fizyolojisi Çift kaslı sığırların kasların büyümesinin nedeni aşırı kas liflerinin artmasıdır. Dahası bu artış normal sığırın kaslanmasına göre daha fazla olmaktadır (Hanset ve ark, 1982). Kaslanmadaki bu göreceli artış gebeliğin erken safhasında gözlenmiştir. Sonuç olarak çift kaslı olarak doğan sığır normal bir sığıra oranla yaklaşık iki kat daha kaslı olarak meydana gelmektedir (Gerrard ve ark, 1991). Çift kaslı sığırlar yüksek bir oranda beyaz kas liflerine sahip (West, 1974), olup bu lifler yüksek oranda aksonların uç kısımlarında artış göstermektedir (Swatland 1973; Novakofski ve ark, 1981: Arthur, 1995 den). Çift kaslı sığırların kas içeriğinde kollajen (bağ dokunun ana maddesini oluşturan albuminoid protein) miktarı düşüktür (Boccard, 1982; Uytterhaegen ve ark, 1994: Arthur, 1995 den). Kas içindeki kollojen miktarının bir kriter olarak kullanılabileceğini ve çift kaslı sığırların normal sığırlara göre hidroksiprolini %20 - %30 oranında indirgediğini rapor etmişlerdir (Hanset ve ark,1982: Arthur, 1995 den). Çift kaslı sığırların etindeki kollajeni düşük bir oranda çapraz bağlar içerir (Bailey ve ark, 1982: Arthur, 1995 den). Çift kaslı sığır ile normal sığır arasındaki yapısal farklılıkların bağ doku ile sınırlı olmadığı açıkça gözükmektedir. Fakat çift kaslı sığırlarda zar tahribatı mevcuttur (King ve ark, 1976: Arthur, 1995 den). Öte yandan çift kaslı sığırlar normal sığırlara göre alyuvarlar içindeki osmotik kırılganlığın artışı ve kas içindeki sodyum/potasyum oranındaki artış bunu kanıtlamıştır (King ve ark, 1976; Basarab ve ark, 1980: Arthur, 1995 den) Çift kaslı sığır ile normal sığırın karşılaştırılması ile dolaşım sistemindeki çeşitli hormonların seviyelerinde farklılıklar bulunmuştur (Lawrie ve ark, 1964: Arthur, 1995 den). Bu hormonlar arasında dikkate değer olarak growth hormon seviyesi (DM>N) ve insülin seviyesi (DM<N) olarak bulunmuştur (Michaux ve ark, 1982; Arthur ve ark, 1990: Arthur, 1995 den). Ayrıca bunlara ilaveten serum içindeki tridothyronin ve thyroxine seviyelerinde de farklılıklar rapor edilmiştir. Diğer yandan çift kaslılık (double muscled) ve normal sığırlar arasında fizyolojik farklılıklar tespit edilmiştir. Bu fizyolojik farklılıklar serum içerisindeki kreatin (creatine) ve kreatinin (creatinine) konsantrasyon farklılıkları (Hanset ve Michaux 1982; Masoero, 1982: Arthur, 4

16 1. GİRİŞ Atilla ÖZ 1995 den), plazma içerisindeki lipoprotein ve eritrosit glikoliziz konsantrasyon farklılıkları (Basarab ve ark, 1982a, 1992b: Arthur, 1995 den) ve kas içindeki IGF-II mrna konsantrasyonundaki farklıklar tespit edilmiştir (Gerrard ve ark, 1991: Arthur, 1995 den). Çalışmalar çift kaslı sığırların güç kullanmaları sırasında normal sığırlara göre daha çabuk fiziksel güç kaybı yaşadıklarını ortaya koymuştur (Holmes ve ark, 1973: Arthur, 1995 den ). Yorgunluğa neden olan faktörler arasında metabolik asidoza bağlı olarak kan dolaşımının azalmasına (düşük kan hacmi ve düşük hematokrit miktarı) neden olmakla birlikte bir taraftan oksijen taşınım azalması ve diğer yandan çift kaslı sığırların kas hücrelerindeki oksijenli solunum aktivitesinin azalması olarak açıklamıştır ( Mènissier, 1982a: Arthur, 1995 den). Sıcaklık stresi esnasında çift kaslı sığırların rektal ısıları normal sığırlar göre daha hızlı bir şekilde artış göstermektedir (Halipre, 1973; Strath ve ark, 1980: Arthur, 1995 den). Çift kaslı sığırların aşırı kaslanmaları sonucunda anormal yada aşırı ısı üretimiyle sıcaklık stresi ortaya çıkmakta beraberinde sıcaklık stresi ile oluşan ısı kaybını azaltmaktadır. Kapasite düşüklüğü (solunum kapasitesi düşmekte) oluşmaktadır. Ayrıca çift kaslı sığırlarda aç kalma stresi de rapor edilmiştir (Strath ve ark, 1980: Arthur, 1995 den). Açlık stresleri sonucunda çift kaslı boğaların normal boğalara göre kortisol ve kandaki üre seviyeleri yüksek olarak gözlenmiştir. Çift kaslı sığırlar ile normal sığırlar arasında bir takım fizyolojik ve biyokimyasal farklılıklar bulunmasına rağmen hala test edilmemiş durumlar vardır. Temel değişkenlerin çift kaslılık sendromundan sorumlu olduğu bilinmemekle birlikte çift kaslılık sendromunun değişkenlerini farklılık gösterilebileceğine inanılmaktadır Çift Kaslılığın ( Double-Muscling ) Karkas Özellikleri Çift kaslı sığırlar normal sığırlar ile karşılaştırıldığında birçok karkas özelliklerine sahiptir. Bu özellikler genellikle kas hipertrofisi, kasların olgunluğu, yağ birikmesinde düşük potansiyel ve küçük sindirim kanallarının olmasından kaynaklanmaktadır. Bugüne kadar yayınların büyük bir kısmında çift kaslılık karkaslarının yüksek oranda kaslanması, düşük seviyede yağ oluşumu ve karkasta 5

17 1. GİRİŞ Atilla ÖZ yer alan kemiklerden kaynaklandığını belirtmişlerdir (Oliver ve Cartwright, 1968; West, 1974; Kauffman ve ark, 1976; Dumont, 1982; Geay ve ark, 1982; Arthur ve ark. 1982: Arthur, 1995 den). Thiessen (1974), %30 a kadar olan kas artışını şu şekilde açıklamıştır: Çift kaslı sığırların karkaslarındaki kemik oranı ve çift kaslı hayvanlardaki vücut yapılarının anatomisi vücudun her tarafında aynı değildir. Çift kaslı sığırlar ile normal sığırlar karşılaştırıldığında yüksek hipertrofili, hipertrofili, ve hipotrofili olmak üzere 3 ayrı bölge bulunmaktadır (Boccard ve Dumont, 1974; Johnson, 1981; Dumont, 1982; Shahin ve Berg 1985: Arthur, 1995 den). Omurga bölgesinde yer alan kas hipertrofisinin hemen ardından boyun çevresinde önden arkaya doğru gelen eğim ile devam etmektedir. Kas hipertrofisi arka bölgelerden ziyade ön bölgelerde gözlenmektedir (Vissac, 1968; Boccard ve Dumont, 1974; Dumont, 1982: Arthur, 1995 den). Kas hipertrofisi aynı zamanda çevresel kasları da etkilemekte ve bunun sonucunda geniş bir yüz şeklini ortaya çıkarmaktadır (Boccard ve Dumont, 1974; Johnson, 1981: Arthur, 1995 den). Başka bir açıdan ise kas hipertrofisi distoproximal eğim ile de sonuçlanmakta ve ön kol ve bacak bölgelerinde bu seviye maksimuma çıkmaktadır (Butterfield, 1966; Hanset ve Ansay 1972; Shahin ve Berg 1985b: Arthur, 1995 den). Aynı yönelime bağlı olarak bacak kemikleri de bu düşüş için incelenmiştir (Vissac, 1968; Hanset ve Ansay, 1972; Shahin ve Berg, 1985: Arthur, 1995 dan). Çift kaslı sığırlardaki kas hipertrofisinin genel eğimi ve iskelet hipotrofisi Resim 1.1. de gösterilmiştir. Uzun kemiklerin büyüklüğü ve şeklindeki morfolojik farklılıklar çift kaslı sığırlar ile normal sığırlar arasında daha önce gösterilmiştir. Wriedt (1929), çift kaslı sığırların bacak kemiklerinin daha kısa ve yoğunluğunun azalmış olduğunu belirtmiştir. Arthur (1995), bildirdiğine göre, Vissac (1968), çift kaslı sığırların uzun kemiklerinin bağlantı yerlerinin daha ince olduğunu bunun yanında daha fazla epifize sahip olduğunu bildirmiştir. Hendricks ve ark (1973), yılında hafif ve kısa kemiklerin daha ince böbrek üstü zarları olduğunu rapor etmiştir. 6

18 1. GİRİŞ Atilla ÖZ Resim 1.1. Çift kaslı sığırlarda kas hipertrofisi ve iskelet hipotrofisinin yönelimini, kas hipertrofisinin artmasını göstermektedir > kol ve bacak kemiklerinin hipotrofisinin artmasını göstermektedir. (Vissac, 1968 : Arthur, 1995 den) Öne doğru çıkıntı oluşumu kaslanmanın aşırı gelişiminden kaynaklanmaktadır, bunun yanında diğer analizler yağ dokularının daha az gelişimi çift kaslı hayvanlarda daha önemli olduğunu göstermektedir (Dumont, 1982; Shahin ve Berg, 1985d: Arthur, 1995 den ). Bailey ve ark (1982), yapılan bir çalışmada ise yağ dokularının az gelişiminin yağ hücreleri hacimlerinin azalmasından kaynaklandığını belirtmiştir. İlk olarak çift kaslanmanın myostatin geninden kaynaklandığını göstermek amacıyla normal tip myostatin geni tarafından iskelet kası büyümesini, negatif yönde düzenleyici etkisini ilk defa farelerde tespit ederek, myostain geninin TGF-B ailesinin bir üyesi olduğunu tanımlamışlardır. (McPherron ve ark, 1997a). 7

19 1. GİRİŞ Atilla ÖZ 1.2.Transforming Growth Faktör-B ( TGF B ) Biyolojik fonksiyonlarına bakılarak GF (Growth Factor) ler geniş bir protein ailesidir.bunlar genellikle amino asit sekanslarına ve tersiyer yapılarına bakılarak gruplandırılır. GF lerin bir alt grubu da TGF-b (Transforming Growth Factor-b) ailesidir. TGF-b ler hücrelerden inaktif kompleks bir form da salgılanır. Buna karşın bu kompleks form parçalanıncaya kadar çok az miktarda veya hiçbir biyolojik aktivite göstermezler. TGF-b lerin ortak bir özelliği ise diğer büyüme faktörlerinin varlığında biyolojik aktiviteleri ortaya çıkmaktadır. Bu da hedef hücrelerin fizyolojik durumlarına ve diğer büyüme faktörlerinin varlığına bağlıdır (Volk, 2004). TGF-b lerin yapısına bağlı olarak bir çok alt türü vardır. Bunlardan bir tanesi GDF (Growth and Differentiation Factor) dir. GDF büyüme ve farklılaşmada düzenleyici rol oynamaktadır. GDF nin alt türü olan GDF-8 Myostatin olarak ta bilinmektedir. GDF-8 iskelet kası proteini olup farelerde ve sığırlarda çift kaslılığa neden olmaktadır (McPherron ve ark, 1997a). TGF-b hücrelerden inaktif kompleks bir formda salgılanırlar. Daha sonra kendi reseptörleriyle birleşerek reseptör proteinleri aktif hale getirirler. Reseptör proteinler ortamda bulunan büyüme faktörlerini (smad-2 yi veya smad-3 ü) aktifleştirirler. Aktifleşen smad-2,smad-4 ile birleşerek ilgili hedef gen bölgesinde görev alırlar. Böylelikle TGF-b aktifleşmiş olur (Kawabata ve Miyazono, 1999). (Şekil 1.1) Şekil 1.1. TGF-b nin aktivasyonu (Anonymous, 2009a) 8

20 1. GİRİŞ Atilla ÖZ 1.3. Myostatin( GDF-8, MSTN ) GDF-8 (Growth Differentiation Factor-8) olarakta bilinen myostatin TGF-B (Transforming Growth Factor-B ) ailesinin bir üyesidir. İskelet kası büyümesinde ve farklılaşmasında rol oynamaktadır. Myostatin (GDF-8) geni sığırlarda 2. kromozomda yer almakta 3 ekzon ile 2 intron dan meydana gelmektedir (Bellinge ve ark., 2005). GDF-8 ailesi daha çok sığır türlerinde araştırılmıştır. Bu araştırmalardan en önemli ikisi Belçika Mavisi ve Piedmontese sığır türlerinde myostatin genini kodlayan sekanslarda meydana gelen mutasyonlar kas-kütle artışını sağlamış ve bu artış çift kaslılık olarak tanımlanmıştır (Grobet ve ark, 1997; Kambadur ve ark, 1997). Myostatin geninin inaktivasyonu sonucu çift kaslılık ortaya çıkmaktadır. Bu protein myogenesis in negatif düzenleyicisi olarakta rol oynamaktadır (Resim 1.2.) ( Kambadur ve ark, 1997 ). Resim 1.2. Myostatin geninin aktivasyonu ve Myogenesis (Anonymous, 2009b) Diğer türlerden myostatin genlerini klonlamak için cdna kütüphaneleri oluşturulmuş ve olgun molekülün aktif kısmını içeren, korunmuş C-terminal bölgesi içeren fare myostatin probu yardımıyla görüntülenmiştir. cdna klonları kullanılarak fare, sıçan, insan, maymun, sığır, domuz, koyun, tavuk, hindi ve zebra balıklarından 9

21 1. GİRİŞ Atilla ÖZ elde edilen myostatin amino asit sekanslarının belirlenmiştir (Şekil 1.2). Bütün bu sekanslar salgılama için sinyal sekansları içermekte ve bu bölgeyi RXXR proteolitik işlem bölgesi ( amino asitleri) ile bütün TGF-b aile üyelerinde bulunan C- terminal sistin kalıntılarını içeren bölge izlemektedir. Bu diziden görüldüğü üzere myostatin türler arasında yüksek derecede korunmuştur. Gerçekte fare, sıçan, insan, domuz, tavuk ve hindi myostatin sekansları C-terminal bölgelerinde % 100 benzer olup, maymun, sığır ve koyun myostatini ise olgun proteinde 1 den 3 e kadar amino asit farklılıkları içermektedir. Zebra balığında ise daha fazla fark bulunup bu bölgede diğer türlere göre %88 farklılık göstermektedir (McPherron ve Lee, 1997b). Şekil 1.2. Sığır myostatin geninin amino asit yapısı bakımından farklı türlerle karşılaştırılması (McPherron ve lee, 1997b). 10

22 1. GİRİŞ Atilla ÖZ McPherron ve Lee, (1997b) yaptıkları araştırmada Belçika Mavi sığırlarının myostatin genlerinde mutasyon olup olmadığını belirlemek amacıyla sığırlardan alınan kan örneklerinden genomik DNA izolasyonu ve PCR ile 3. ekzonun taraması yapmışlardır. İlk olarak myostatin geninin çift kaslılığa neden olduğunu fareler üzerinde yaptıkları bir araştırmayla gösterdikten sonra Holstein ırklarını referans alarak bu bulguları doğal mutant olan Belçika Mavi sığırı ve Piedmontese sığır ırkları üzerinde göstermeyi amaçlamışlardır. Bu amaç doğrultusunda, Belçika mavisi sığırına ait myostatin geninin kodlama bölgesi olan 3. ekzon bölgesinin nükleotidlerin silinmesi haricinde Holstein sığırı ile benzerliğini ortaya koymuşlardır (Şekil 1.3). Bu 11 bazlık nükleotidin delesyon çerçeve kaymasına sebep olmakta ve bunun sonucunda protein, mutasyon yerinin 14 kodon aşağısında sonlanarak kesik uçlu protein haline geldiği tahmin etmektedirler. Belçika Mavi sığırında görülen 11 bç lik delesyonun önemsiz mutasyon olması beklenmektedir. Çünkü C-terminal bölgesinden sadece 7 amino asit sonra meydana gelmiş ve 102 amino asidin kaybolmasına sebep olmuştur. Southern Blot analizleri ile oligonükleotidlerin kullanılarak bu mutasyon incelenen 14 tane Belçika Mavi sığırının hepsinin her iki allelinde de bulunmuştur. Diğer yandan çift kaslılığın yüksek oranda görüldüğü bir başka sığır türü olan Piedmontese sığırlarınında sekans analizleri yapılmıştır. Piedmontese sığırları Holstein sekansı ile benzerlik göstermekte ve sadece 2 nükleotid değişikliği içerdiği tespit edilmiştir. Bunlardan ilki ekzon 1 de yer alan C A dönüşümü olup 94. amino asitte lösinin fenilalanine dönüşmesi ile sonuçlanmaktadır. İkincisi ise 3. ekzonda yer alan G A dönüşümüdür. Bu dönüşüm 313. amino asit bölgesinde sistinin tirozine dönüşmesine sebep olmaktadır (Şekil 1.3). Southern Blot analizler ile incelenen 10 Piedmontese sığırlarından 10 unda her iki allel bakımından mutasyon tespit edilmiştir (McPherron ve Lee, 1997b). 11

YERLİ SIĞIR IRKLARINDA MYOSTATİN GENİNE AİT III. EKZON BÖLGESİNİN NT 821(DEL11) POLİMORFİZMİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI

YERLİ SIĞIR IRKLARINDA MYOSTATİN GENİNE AİT III. EKZON BÖLGESİNİN NT 821(DEL11) POLİMORFİZMİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI YERLİ SIĞIR IRKLARINDA MYOSTATİN GENİNE AİT III. EKZON BÖLGESİNİN NT 821(DEL11) POLİMORFİZMİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Comparison with Exon III Region of Myostatin Gene of Native Cattle Breeds for Nt

Detaylı

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS)

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) Herhangi iki bireyin DNA dizisi %99.9 aynıdır. %0.1 = ~3x10 6 nükleotid farklılığı sağlar. Genetik materyalde varyasyon : Polimorfizm

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP)

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) Deney: M 1 POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) a) PCR yöntemi uygulaması b) RPLF sonuçları değerlendirilmesi I. Araç ve Gereç dntp (deoksi Nükleotid

Detaylı

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD β-talaseminin MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ SERPİL ERASLAN, PhD BETA TALASEMİ HEMOGLOBİNOPATİLER Otozomal resesif (globin gen ailesi) Özellikle Çukurova, Akdeniz kıyı şeridi,

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

HAFTA III Bağlantı, Asosiyasyon, Haritalama

HAFTA III Bağlantı, Asosiyasyon, Haritalama Biyoteknoloji ve Genetik I HAFTA III Bağlantı, Asosiyasyon, Haritalama Prof. Dr. Hilâl Özdağ T.H. Morgan ve A.H. Sturtevant 1911 Morgan ın soruları: 1. Gen ayrılmasının kaynağı nedir? Janssens ve ark:

Detaylı

GENETİK POLİMORFİZMLER. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER

GENETİK POLİMORFİZMLER. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER GENETİK POLİMORFİZMLER Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER Genomu bir kitap olarak düşünürsek... (Ridley, 2000) Kromozom olarak adlandırılan 23 bölüm Her bölüm birkaç bin hikayeden oluşur ki bunlar genlerdir.

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER * Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER *Bitki nüklear, mitokondriyal ve kloroplast DNA'ları *Burada yer alan bugünkü bilgilerimizin çoğu, moleküler evrim mekanizması ve oranları kullanılarak

Detaylı

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğumdan ergin çağa kadar olan büyümedir. Neonatal (yeni doğan) dönemi Infancy (yavru) dönemi Puberty (ergenlik) dönemi Adölesan (gençlik) dönemi Adult (erginlik) dönemi

Detaylı

XXVII. ULUSAL BİYOKİMYA KONGRESİ

XXVII. ULUSAL BİYOKİMYA KONGRESİ XXVII. ULUSAL BİYOKİMYA KONGRESİ TİP2 DİYABETİK RATLARDA Vitis vinifera L. EKSTRAKTININ PIK3R1 (phosphatidylinositol 3-kinase regulatory subunit 1) GEN İFADESİ ÜZERİNE ETKİSİ 1 Emine Gülsün CAN 1 Emine

Detaylı

RT-PCR. (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler

RT-PCR. (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler RT-PCR (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler RT-PCR (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) mrna ekspresyon seviyelerini belirlemek için sensitiv bir metod

Detaylı

DÖNEM I 3. DERS KURULU 9 Şubat 3 Nisan 2015. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ

DÖNEM I 3. DERS KURULU 9 Şubat 3 Nisan 2015. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ DÖNEM I. DERS KURULU 9 Şubat Nisan 0 Dekan : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Dönem I Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS DERS VEREN ÖĞRETİM ÜYELERİ

Detaylı

Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri

Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri GENETĐK 111-503 Hafta VIII Rekombinant DNA Teknolojileri Doç.Dr. Hilâl Özdağ Rekombinant DNA Teknolojisi Amaç Spesifik DNA dizilerinin yerlerinin belirlenmesi. DNA nın belirli noktalardan kesilmesi Belirli

Detaylı

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D 1 Enfeksiyonun Özgül Laboratuvar Tanısı Mikroorganizmanın üretilmesi Mikroorganizmaya

Detaylı

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Doç. Dr. Sibel Aylin Uğur İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü-Genetik 13. Ulusal Sinirbilim

Detaylı

HLA Tiplendirmesi PCR-SSP. Türker Duman PhD

HLA Tiplendirmesi PCR-SSP. Türker Duman PhD HLA Tiplendirmesi PCR-SSP Türker Duman PhD Büyük Doku Uygunluk Kompleksi (Major Histocompatibility Complex - MHC) İlk olarak farklı fare suşlarında deri naklinin reddiyle tanımlanan genetik bölgedir Alloreaktiviteden

Detaylı

07.04.2008. DNA İnceleme Teknikleri GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE DNA İNCELEME TEKNİKLERİ VE PRENSİPLERİ. DNA Jel Elektroforezin Aşamaları. DNA Jel Elektroforezi

07.04.2008. DNA İnceleme Teknikleri GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE DNA İNCELEME TEKNİKLERİ VE PRENSİPLERİ. DNA Jel Elektroforezin Aşamaları. DNA Jel Elektroforezi GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE DNA İNCELEME TEKNİKLERİ VE PRENSİPLERİ Prof.Dr.Behnan ALPER Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Adana DNA İnceleme Teknikleri DNA Jel Elektroforezi RFLP Restriksiyon

Detaylı

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede BESİLİK BÜYÜKBAŞ SIMMENTAL (SİMENTAL) Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede yetiştirilmektedir.

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam.

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10 Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam Anatomi 22 18 40 Tıbbi Biyokimya 21 4 25 Tıbbi Biyoloji 16 2 18 Histoloji ve Embriyoloji

Detaylı

Hemoglobinopatilerde Tanı Yönetimi Genetik Testler

Hemoglobinopatilerde Tanı Yönetimi Genetik Testler 1 2 3 4 5 6 7 8 Hemoglobinopatilerde Tanı Yönetimi Genetik Testler Doç.Dr.Hüseyin Onay Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik AD 16. Kromozom üzerinde α globin gen bölgesi 11. Kromozom üzerinde β

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı B. Aysin Sermen Daha güçlü.. Daha atletik.. Daha genç.. Daha huzurlu.. Daha mutlu.. Daha akıllı.. Daha sağlıklı.. Daha akıllı ve sağlıklı

Detaylı

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2 BÖBREK NAKLİ ALICILARINDA GLUTATYON S-TRANSFERAZ ENZİM POLİMORFİZMLERİNİN VE GSTT1 POLİMORFİZİMİNE KARŞI GELİŞEN ANTİKORLARIN ALLOGRAFT FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan

Detaylı

AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ (AAA-FMF)

AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ (AAA-FMF) AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ (AAA-FMF) MOLEKÜLER YAKLAŞIMLAR DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ SERPİL ERASLAN, PhD AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Otozomal resesif kalıtım Akdeniz ve Ortadoğu kökenli populasyonlarda

Detaylı

Yeni Nesil Genomik Sistemler. ve Uygulamaları

Yeni Nesil Genomik Sistemler. ve Uygulamaları Yeni Nesil Genomik Sistemler ve Uygulamaları Sunum Başlıkları Mikroarray Sistemleri (iscan) Ekspresyon Array SNP Array Metilasyon Array Yeni Nesil Dizileme Teknolojileri Ekspresyon Array Tüm Genom Gen

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

SALGIN ARAŞTIRMASINDA KULLANILAN TİPLENDİRME YÖNTEMLERİ

SALGIN ARAŞTIRMASINDA KULLANILAN TİPLENDİRME YÖNTEMLERİ SALGIN ARAŞTIRMASINDA KULLANILAN TİPLENDİRME YÖNTEMLERİ Prof.Dr. Meltem Yalınay Çırak Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. fenotipik yöntemler genotipik yöntemler

Detaylı

14 HhBbeeAa X HhBbEeAa genotipli bireylerin çaprazlanmasından oluşacak bireyler kaç farklı genotipte olabilir? A) 16 B) 54 C) 27 D) 11 E) 4

14 HhBbeeAa X HhBbEeAa genotipli bireylerin çaprazlanmasından oluşacak bireyler kaç farklı genotipte olabilir? A) 16 B) 54 C) 27 D) 11 E) 4 KALITIM 1 AaBb X AaBb şeklindeki çaprazlanmadan 256 oğul birey oluşmuştur. ab fenotipindeki bireyler oluştuktan kısa bir süre A) 32 B) 64 C) 128 D) 192 E) 240 2 2) Bir karakter üzerinde A, B, C, D, E şeklinde

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

FRANSA DA ORTAÖĞRETİM İKİNCİ SINIF DERS KİTAPLARINDA EVRİM

FRANSA DA ORTAÖĞRETİM İKİNCİ SINIF DERS KİTAPLARINDA EVRİM FRANSA DA ORTAÖĞRETİM İKİNCİ SINIF DERS KİTAPLARINDA EVRİM Burcu GÜNGÖR, Sami ÖZGÜR Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim OFMA Biyoloji Eğitimi A.B.D Özet Ders kitapları, hem öğretmenlerin hem öğrencilerin

Detaylı

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ Yrd. Doç. Dr. Hakan GÜRKAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı PGT NEDİR? Gebelik öncesi genetik tanı (PGT) adı verilen

Detaylı

DNA TEKNOLOJİSİNİN GELİŞİMİ

DNA TEKNOLOJİSİNİN GELİŞİMİ İLERİ TEKNOLOJİK YÖNTEMLER PROF.DR. MEHMET ALİKAŞİFOĞLU DNA TEKNOLOJİSİNİN GELİŞİMİ 1869 Miescher DNA izolasyonu 1944 Avery Genetik bilginin taş y c s : DNA 1953 Watson & Crick DNA n n Double-helix yap

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Moleküler Biyoloji Lab. Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

X kromozomu (Devam) X STR Polimorfizmi 08.04.2008. Yaklaşık 6 µm uzunluğunda olup 165 milyon baz çifti içermektedir. Şimdiye kadar X kromozoma bağlı

X kromozomu (Devam) X STR Polimorfizmi 08.04.2008. Yaklaşık 6 µm uzunluğunda olup 165 milyon baz çifti içermektedir. Şimdiye kadar X kromozoma bağlı X kromozomu X KROMOZOMAL STR POLİMORFİZMİ Doç. Dr. Faruk AŞICIOĞLU Adli Tıp Uzmanı & Tıbbi Biyoloji Bilim Dr. Yaklaşık 6 µm uzunluğunda olup 165 milyon baz çifti içermektedir. Şimdiye kadar X kromozoma

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 1 Kalıtım : Bir canlının sahip olduğu özelliklerin nesilden nesile aktarılması olayına kalıtım denir. Genetik: Canlı soyları arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkmasını

Detaylı

Model Organizmalar. Yusuf DOĞAN

Model Organizmalar. Yusuf DOĞAN Model Organizmalar Yusuf DOĞAN Model Organizma Nedir? Model organizmalar çeşitli biyolojik olayların anlaşılması için üzerinde çalışılan bir türdür. Bu organizmaları laboratuvar ortamında üretmek ve üretimlerini

Detaylı

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ DNA PARMAKİZİ YÜKSEK LİSANS SEMİNERİ. HAZIRLAYAN Bünyamin ATMIŞ

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ DNA PARMAKİZİ YÜKSEK LİSANS SEMİNERİ. HAZIRLAYAN Bünyamin ATMIŞ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ DNA PARMAKİZİ YÜKSEK LİSANS SEMİNERİ HAZIRLAYAN Bünyamin ATMIŞ DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. Dilek TURGUT BALIK 1. PARMAKİZİ 2. DNA PARMAKİZİ 3.

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Cihan (TABAK) BAKLACI TÜRKİYE YERLİ SIĞIR IRKLARININ BÜYÜME HORMON GENİ POLİMORFİZMİ ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI ADANA, 2005 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

DNA Dizileme (Sekanslama)

DNA Dizileme (Sekanslama) T.C GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI PENDİK VETERİNER KONTROL ENSTİTÜSÜ DNA Dizileme (Sekanslama) Dr. Eray ATIL Vet. Hekim, Mikrobiyolog Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü Eğitim Bilgileri Eğitim süresi

Detaylı

Farmakogenetikte Kullanılan Temel Yöntemler

Farmakogenetikte Kullanılan Temel Yöntemler Farmakogenetikte Kullanılan Temel Yöntemler Dr. Melih Ö. Babaoğlu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji A.D. XIII. TFD Eğitim Sempozyumu Van 1 Hastalık derecesi Fizyolojik durum İlaç etkileşmeleri

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Enzimler

ayxmaz/biyoloji Enzimler Enzimler 1. Bir enzim substrat ile karıştırılır. 1 dakika süren karıştırılmada,10 de saniyelik aralıklarla oluşan ürün miktarı belirlenir. Bu denemeden elde edilen veriler aşağıda gösterilmiştir: Zaman

Detaylı

KAPİLLER ELEKTROFOREZ DNA SEKANSLAMA

KAPİLLER ELEKTROFOREZ DNA SEKANSLAMA İçerik Giriş...2 Deney İçin Gerekli Olan Malzemeler...3 Deneyin Yapılışı... 4-9 Genomik DNA Kalıbının Hazırlanması...4 PCR Amplifikasyonu... 4-5 DNA Miktarının Belirlenmesi...6 Sekans Reaksiyonunun Hazırlanması...7

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir?

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir? This information (1) on Autosomal Dominant genetic disorders is in Turkish Otozomal Baskın Genetik Hastalıklar (Kadınlar İçin) (İngilizce si Autosomal Dominant Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalığa,

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2 TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Dersin Adı Kodu Yarıyıl TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI

TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI Programın Yürütücüsü Programın Kadrolu Öğretim Üyeleri : Prof. Dr. Elif YEŞİLADA : Prof. Dr. Başak KAYHAN Doç. Dr. Yılmaz ÇİĞREMİŞ Doç. Dr.Şengül YÜKSEL Doç. Dr.

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS. ANATOMİ 26 10 (x2) 36 - TIBBİ BİYOKİMYA 24 2 (x2) 26 -

15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS. ANATOMİ 26 10 (x2) 36 - TIBBİ BİYOKİMYA 24 2 (x2) 26 - DÖNEM I (BAHAR) DEKAN DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ DERS KURULU BAŞKANI. DERS KURULU Şubat 0 Nisan 0 HAFTA Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Doç.Dr. Yrd.Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS 0 (x) - (x) -

Detaylı

Moleküler Yöntemlerin Tanımlanması

Moleküler Yöntemlerin Tanımlanması Moleküler Yöntemlerin Tanımlanması Uğur Özbek İstanbul Üniversitesi DETAE, Genetik A.D. 2. Ulusal Lenfoma Myeloma Kongresi Lenfomalarda Moleküler Patogenez ve Hematopatoloji 16.04.2011 Sunum I. İnsan Genomu

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13. Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13. Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13 Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Prof. Dr. Hilal Özdağ A.Ü Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı Tel: 2225826/125 Eposta: hilalozdag@gmail.com Gen İfadesi

Detaylı

Dr. AKIN PALA. Zooteknist? Zootekni-Zooteknist? Zooteknist? Zooteknist? Islah, genotip-çevre

Dr. AKIN PALA. Zooteknist? Zootekni-Zooteknist? Zooteknist? Zooteknist? Islah, genotip-çevre Zootekni- 200tekni? Verimleri ekonomiyi göz önüne alarak yükseltmek Zootekni Çevre ve genotipin verime etkisini bilerek işletmenin yararına kullanan eleman Zooteknist 1 2 Zootekni- Zooteknist şunlara karar

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

MICROARRAY TEKNOLOJİSİ

MICROARRAY TEKNOLOJİSİ MICROARRAY TEKNOLOJİSİ Bilgisayar teknolojisinin moleküler biyolojiye paralel olarak hızla gelişmesi, iki disiplini birbirine yaklaştırmıştır. Böylece, biyoteknolojinin kavramsal olarak ulasabileceği son

Detaylı

Video https://www.youtube.com/watch? v=giez3pk9yvo

Video https://www.youtube.com/watch? v=giez3pk9yvo MUTASYONLAR 1 Video https://www.youtube.com/watch? v=giez3pk9yvo 2 MUTASYONLAR Populasyonun % 1 inden daha az bir kesimde görülen DNA daki değişiklik Polimorfizm: populasyonun % 1 inden fazla bir kesimde

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

Gen Organizasyonu ve Genomların Evrimi

Gen Organizasyonu ve Genomların Evrimi GENETĐK 111-503 Gen Organizasyonu ve Genomların Evrimi Doç. Dr. Hilâl Özdağ 1 RNA nın Kendi Kendini Kopyalayabiliyor Olmalıydı Đlkin zamanlardaki RNA dünyasında RNA moleküllerinin kopyalanması. RNA polimerazlar

Detaylı

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders)

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalıklara bir veya daha fazla hatalı gen

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KONUKLAR TARIM İŞLETMESİNDE YETİŞTİRİLEN ESMER SIĞIRLARDA LEPTİN VE PİT1 GENİ POLİMORFİZMLERİ İLE SÜT VERİMİ VE KOMPOZİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİLER İbrahim

Detaylı

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ Yüksek Lisans Semineri Hazırlayan: Venhar ÇELİK Danışman: Yrd.Doç.Dr. Dilek Turgut-BALIK NÜKLEİK ASİTLERİN

Detaylı

Proteinlerin Primer & Sekonder Yapıları. Dr. Suat Erdoğan

Proteinlerin Primer & Sekonder Yapıları. Dr. Suat Erdoğan Proteinlerin Primer & Sekonder Yapıları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Proteinlerin moleküler yapılarını hangi kimyasal güçler belirler? Proteinlerin moleküler yapıları Primer yapı Sekonder yapı α-heliks

Detaylı

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Viroloji Ünitesi HPV tanısı... Sitolojik/Patolojik

Detaylı

Türkiye de Simental Genotipinin Yaygınlaştırılması. Araş. Gör. Ayşe Övgü ŞEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Türkiye de Simental Genotipinin Yaygınlaştırılması. Araş. Gör. Ayşe Övgü ŞEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Türkiye de Simental Genotipinin Yaygınlaştırılması Araş. Gör. Ayşe Övgü ŞEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dünyada yaklaşık Simental varlığı 42 milyon baştır. Dünyada yetiştiriciliği yapılan en yaygın

Detaylı

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ. Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ. Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL Biyoteknoloji; Genetik materyallerde moleküler düzeyde yapılan manipulasyonlarla yeni ve istenilen fenotipte organizmalar ve faydalı ürünler elde etmektir

Detaylı

Nükleik asitler. Deoksiribonükleik asit Ribonükleik asit 18.11.2008. DNA nın YAPISI ve ÖZELLİKLERİ

Nükleik asitler. Deoksiribonükleik asit Ribonükleik asit 18.11.2008. DNA nın YAPISI ve ÖZELLİKLERİ Nükleik asitler Sıcaklıkla öldürülmüş S suşları Canlı R suşlarını canlı S suşuna dönüştürür a) Farelere virulan S suşu enjekte edildiğinde ölür b) R suşu enjekte edildiğinde yaşar c) Isıyla öldürülmüş

Detaylı

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK LS 2 ÜNÝVERSÝTE HAIRLIK Ö-DE-BÝR AINLARI BÝOLOJÝ DENEME SINAVI A Soru sayýsý: 0 anýtlama süresi: 5 dakika Bu testle ilgili yanýtlarýnýzý optik formdaki Biyoloji bölümüne iþaretleyiniz. Doðru yanýtlarýnýzýn

Detaylı

Metallothionein-2A Heterezigot Gebe Kadınlar ve Yenidoğanları Daha Yüksek Kan Kurşun Düzeyleri İçin Risk Grubu mudur?

Metallothionein-2A Heterezigot Gebe Kadınlar ve Yenidoğanları Daha Yüksek Kan Kurşun Düzeyleri İçin Risk Grubu mudur? Metallothionein-2A Heterezigot Gebe Kadınlar ve Yenidoğanları Daha Yüksek Kan Kurşun Düzeyleri İçin Risk Grubu mudur? DR. DENİZ TEKİN Ankara Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü KURŞUN Kurşun maruziyeti, ciddi

Detaylı

KARKAS GÖRÜNTÜLEME SİSTEMLERİ

KARKAS GÖRÜNTÜLEME SİSTEMLERİ KARKAS GÖRÜNTÜLEME SİSTEMLERİ KARKAS DEĞERLENDİRME IN-VIVO EX-VIVO ULTRASON TOMOGRAFİ SUBJEKTİF LINEAR DEXA MRI VIA TOBEC BIA Ultrason (Ultrasound) Teknolojisi Dual Enerji X-Ray Absorptiyometri (DEXA)

Detaylı

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi:12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1.Aşağıda verilen özelliklerden hangisi canlılarda

Detaylı

DNA ONARIMI VE MUTASYON. Merve Tuzlakoğlu Öztürk Bakteri genetiği dersi Sunum-2 18.11.2005

DNA ONARIMI VE MUTASYON. Merve Tuzlakoğlu Öztürk Bakteri genetiği dersi Sunum-2 18.11.2005 DNA ONARIMI VE MUTASYON Merve Tuzlakoğlu Öztürk Bakteri genetiği dersi Sunum-2 18.11.2005 *DNA nın dölden döle değişmeden aktarımı için 2 süreç önemlidir: DNA ONARIMI 1. Replikasyon sürecinin doğru yapılması

Detaylı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi BİYOLOJİDEKİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE ÖNCELİKLERİMİZ Dr. Aslı Tolun Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi KLONLAMA / KOPYALAMA Tanım Yöntem Amaç: Kopya birey yaratma Kök hücre oluşturma

Detaylı

MICROARRAY TEKNOLOJİSİ

MICROARRAY TEKNOLOJİSİ MICROARRAY TEKNOLOJİSİ Bilgisayar teknolojisinin moleküler biyolojiye paralel olarak hızla gelişmesi, iki disiplini birbirine yaklaştırmıştır. Böylece,biyoteknolojinin kavramsal olarak ulasabileceği son

Detaylı

Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor?

Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor? Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor? Akin Pala akin@comu.edu.tr Genlerin katkısı Neden aile bireyleri birbirine benzer? Ortak genler paylaşırlar Neden verimlerin genotip tarafından

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

TÜBİTAK MAM GEN MÜHENDM HENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJB YOTEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ (GMBE) TANITIMI IKEV Türkiye için Biyoteknoloji Toplantısı 8 Kasım m 2007 1 GMBE Personeli Araştırmacı 50 Toplam Personel 65 Teknisyen

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

GENETİK ŞİFRE. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER

GENETİK ŞİFRE. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER GENETİK ŞİFRE Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER Genetik Bilgi Akışı Genetik kodun özellikleri 1. Genetik şifre, harfler halinde gösterilen mrna moleküllerini oluşturan ribonükleotid bazları kullanılarak,

Detaylı

Hemoglobinopatilere Laboratuvar Yaklaşımı

Hemoglobinopatilere Laboratuvar Yaklaşımı Hemoglobinopatilere Laboratuvar Yaklaşımı Dr. Çağatay Kundak DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU 1949 yılında Orak Hücre Anemisi olan hastalarda elektroforetik olarak farklı bir hemoglobin tipi tanımlanmıştır.

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (01.10.2013)

Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (01.10.2013) Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 3. Hafta (01.10.2013) ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü 1 DNA moleküllerinin analizinde çok çeşitli yöntemler

Detaylı

HLA Tiplendirmesinde Yeni Nesil Dizileme. Dr. Türker DUMAN

HLA Tiplendirmesinde Yeni Nesil Dizileme. Dr. Türker DUMAN HLA Tiplendirmesinde Yeni Nesil Dizileme Dr. Türker DUMAN MHC MHC bölgesi Kr. 6p21 de lokalize olan 4 mega baz yaklaşık 220 gen Genomunun en yoğun bölgesidir, genomun büyüklük olarak yaklaşık % 0.1 ine

Detaylı

Rekombinant DNA Teknolojisi-I

Rekombinant DNA Teknolojisi-I BYM613 Genetik MühendisliM hendisliği Rekombinant DNA Teknolojisi-I Hacettepe Üniversitesi Biyomühendislik BölümüB 2012-2013 2013 Güz G z DönemiD Dr. Eda Çelik-AKDUR edacelik@hacettepe.edu.tr İçerik (2

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER * Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER *Evrimsel açıdan genlerin çoğaltılmasının önemi ilk defa Haldane (1932) ve Muller (1935 ) tarafından önerildi ve tanımlandı. *Evrimsel açıdan bir genin

Detaylı

Kromozom, DNA ve Gen. Allel Segregasyonu. DNA çift sarmalı. Hastalık yapan mutasyonlar protein fonksiyonunu bozar. Hastalık yapan mutasyonlar

Kromozom, DNA ve Gen. Allel Segregasyonu. DNA çift sarmalı. Hastalık yapan mutasyonlar protein fonksiyonunu bozar. Hastalık yapan mutasyonlar Temel Genetik Kavramlar DNA izolasyon yöntemleri Kromozom, DNA ve Gen Hücre Nukleus Kromozomlar Gen Prof.Dr.Uğur ÖZBEK Protein DNA çift sarmalı Allel Segregasyonu Şeker Fosfat omurga Bazlar Baz çifti A

Detaylı

DNA ARAÇLARI ve BİYOTEKNOLOJİ

DNA ARAÇLARI ve BİYOTEKNOLOJİ DNA ARAÇLARI ve BİYOTEKNOLOJİ Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER DNA Düzenlenmesi İnsan DNA sı ile yapılan ilk çalışmalar için yani çalışma yöntemi geliştirilmesi için yaklaşık 1 milyon dolar

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ Sait Murat Doğan, A. Pınar Erçetin, Zekiye Altun, Duygu Dursun, Safiye Aktaş Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, İzmir Slayt 1 / 14 Meme Kanseri

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı