YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni Saime YILDIRIM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni Saime YILDIRIM"

Transkript

1

2 YAYIN KURULU Hazırlayanlar Tülin ÖZBİLGİÇ, Timuçin SARITAŞ YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni Saime YILDIRIM Kurumsal Yayınlar Birimi Dizgi & Grafik Mustafa Burak SANK & Ezgi Güler & Meltem Temel Sumru Almacak & Gamze Kaya & Pınar KORKMAZ Yasin ÇELEBİ & Reyhan KARAHASANOĞLU Baskı - Cilt Neşe Matbaacılık Yayıncılık Sanayi ve Tic. A.Ş. Adres:Akçaburgaz Mh. Mehmet Deniz Kopuz Sk. No:17 3.Bodrum Esenyurt / İSTANBUL Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: ISBN: İstanbul 2015 Bu eserin her hakkı saklı olup tüm hakları Elfi Yayıncılık a aittir. Kısmi de olsa alıntı yapılamaz, metin ve soruları aynen değiştirilerek elektronik, mekanik, fotokopi ya da başka bir sistemle çoğaltılamaz, depolanamaz. Copyright Tüm Hakları Saklıdır.

3 KİMYA

4 Defterlerimizi Tanıyalım Ünite konularının belirtilerek soru tarzında öğrencinin ilgisini çekecek şekilde yazıldığı bölümdür. Öğrencinin akıllı defter üzerinde not tutması için ayrılan bölümlerdir. Konu ile ilgili verilen örnekler bölümüdür. Derste işlenen konuların öğrenilip pekiştirilmesi için öğrencilerin çözeceği açık uçlu veya çoktan seçmeli sorularıdır. Konu ile ilgili dikkat edilmesi gereken, uyarılar, notlar vb. Derste işlenen konular ile ilgili öğrencilerin bireysel, arkadaşlarıyla veya ailesiyle birlikte gerçekleştirebileceği ders dışı müze önerisi, roman tavsiyesi, atölye çalışması, bilimsel çalışmalar, vb. içeriklerin yer aldığı hareketli kutudur.

5 Defterlerimizi Tanıyalım Konu ile ilişkili gerçek hayattan merak uyandıracak ilginç bilgiler bölümüdür. Konu ile ilgili oyun, bulmaca, zeka soruları vb. eğlence köşeleridir. Ünite sonunda veya konu aralarında olabilir. Ders esnasında öğrencilerin bireysel veya grupla çalışacağı konu ile ilgili üst düzey düşünme becerileri kazandıran çalışma sayfasıdır. Ünitenin sonunda yer alan üniteyi özetleyen kavram ağlarıdır. İlgili ünitedeki bölümleri veya konuları öğrencinin ne kadar öğrendiğini test edecek açık uçlu ve çoktan seçmeli sorulardan oluşan bölümdür. Ünite sonunda ilgili ünitedeki tüm bölümleri ve konu / kavramları içerecek şekilde klasik ve / veya test türündeki soruları içeren bölümdür.

6 1. ÜNİTE: ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Asit ve Bazları Tanıyalım 10 Asitlerin Bazı Özellikleri 10 Bazların Bazı özellikleri 10 İndikatör Nedir? 11 Asit ve Bazların Sulu Çözeltileri 12 Asit ve Bazların Tepkimeleri 12 Asitlerin ve Bazların Tepkimeleri 12 Nötralleşme Tepkimeleri ve ph Kavramı 13 Asit - Bazların Tepkimeleri Nasıl Takip Edilir? 15 Asit - Baz Tepkimelerinin Gündelik Yaşam Açısından Önemi 16 Hayatımızda Asitler ve Bazlar 16 Yaygın Olarak Kullanılan Bazı Asitler 16 Sanayide Kullanılan Bazı Bazlar 17 Asit ile Bazların Yarar ve Zararları 20 Asit ve Bazlarla Çalışırken Alınması Gereken Önlemler 22 Tuzlar 22 Sodyum Klorür (NaCl) 22 Sodyum Sülfat (Na 2 SO 4 ) 22 Sodyum Karbonat (Na 2 CO 3 ) 22 Sodyum Bikarbonat (NaHCO 3 ) 23 Potasyum Nitrat (KNO 3 ) 23 Kalsiyum Sülfat (CaSO 4 ) 23 Kalsiyum Karbonat (CaCO 3 ) 23 Amonyum Klorür (NH 4 Cl) 24 Amonyum Fosfat [(NH 4 ) 3 PO 4 ] 24 Alüminyum Sülfat [Al 2 (SO 4 ) 3 ] 24 Şap [KAl(SO 4 ) 2 x 12 H 2 O] 25 Ne Kadar Öğrendim 26 Ünite Özetim 27 Ünite Değerlendirme 29

7 2. ÜNİTE: KARIŞIMLAR Karışımların Sınıflandırılması 36 Karışımlar Nasıl Sınıflandırılır 36 Homojen Karışım 36 Çözeltiler ve Sınıflandırılması 36 Heterojen Karışımlar ve Sınıflandırılması 37 Homojen Karışımlar 40 Tanecikler Arası Etkileşimler ve Çözünme Süreci 40 Çözeltilerde Çözünmüş Madde Oranı 43 Çözeltilerde Çözünen Madde Miktarı Nasıl İfade Edilir? 44 Çözeltilerin Günlük Yaşamla İlgili Özellikleri 48 Ne Kadar Öğrendim 51 Karışımların Ayrılması 52 Karışımlardan Saf Maddelere 52 Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma 52 Yoğunluk farkından Yararlanarak Ayırma 53 Çözünürlük farkından Yararlanarak Ayırma 53 Kaynama Sıcaklıkları Farkından Yararlanarak Ayırma 54 Ne Kadar Öğrendim 56 Ünite Özetim 58 Ünite Değerlendirme ÜNİTE: ENDÜSTRİDE VE CANLILARDA ENERJİ Fosil Yakıtlar 68 Kömür Nasıl Oluşur? 69 Kömürler Nasıl Sınıflandırılır? 69 Petrol Oluşumu 72 Ham Petrolün Rafinasyonu 73 Başlıca Petrol Bileşenleri 74 Hidrokarbonlar 77 Ne Kadar Öğrendim 87 Temiz Enerji Kaynakları 90 Temiz ve Yenilenebilir Enerji Nedir? 90 Bitkisel Enerji kaynakları 90 Diğer Temiz Enerji Kaynakları 91 Canlılarda Enerji 95 Besinlerin Enerjiye Dönüşümü 95 Canlılar İçin Birincil Enerji Kaynakları : Karbonhidratlar 97 Yapıcı ve Onarıcı Besin Ögeleri : Proteinler 99 Canlılar İçin Enerji kaynakları : Lipitler 100 Kendi Diyet Listemizi Hazırlayalım 101 Ne Kadar Öğrendim 105 Ünite Özetim 107 Ünite Değerlendirme 110

8 4. ÜNİTE: HAYATIMIZDA KİMYA Su ve Hayat 118 Doğal Su Kaynakları 118 Su Arıtımı Neden Önemlidir? 119 Suların Kirlenme Nedenleri 119 Su ArıtımıNasıl Yapılır? 120 Evlerde Su Arıtımı 121 Deniz Suyundan İçme Suyuna 121 Ne Kadar Öğrendim 121 Evde Kimya 123 Hazır Gıdalar 123 Temizlik Maddeleri 124 Hijyen Amaçlı Temizlik Maddeleri 125 Polimerler 126 Kozmetik Ürünler 128 İlaçlar 129 Ne Kadar Öğrendim 130 Okulda Kimya 132 Kağıt 132 Kalemlerin Kimyasal Özellikleri 133 Silgiler 133 Mürekkep 134 Tebeşirler 134 Yapıştırıcılar 134 Ne Kadar Öğrendim 136 Sanayide Kimya 137 Gübreler 137 Kireç 137 Yapı Malzemesi Harcın yapısı ve Sertleşme Süreci 137 Pencere Camının Üretimi 139 Cam Türleri ve Kullanım Alanları 139 Sanayinin Önemli Hammaddesi : Kil 141 Boyalar 144 Ne Kadar Öğrendim 145 Çevre Kimyası 146 Kimyasal Maddeler ve Hava Kirliliği 146 Kimyasal Maddeler ve Su Kirliliği 147 Kimyasal Maddeler ve Toprak Kirliliği 147 Hangi kimyasallar Kirletici Olarak Sınıflandırılır? 147 Ne Kadar Öğrendim 148 Ünite Özetim 150 Ünite Değerlendirme 154

9 Ünite 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR 1. Asit ve Bazları Tanıyalım 2. Asit ve Bazların Tepkimeleri 3. Hayatımızda Asitler ve Bazlar 4. Tuzlar

10 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Asit ve Bazları Tanıyalım Çok bilinen bazı maddeler ve içerdikleri asitler: Madde Limon Süt ve Yoğurt Sitrik Asit Laktik Asit Saf (arı) Maddeler Saf Olmayan Maddeler (Karışımlar) Gazoz Kolalı içecekler Karbonik Asit Fosforik Asit Elementler Bileşikler Homojen Karışımlar (çözeltiler) Heterojen Karışımlar Asit ve bazlar canlı organizmalarda önemli işlevleri olan maddelerdir. Asitlerin ve bazların çoğu oldukça tehlikeli ve tahriş edici maddelerdir; bunlar proteini ya da yağı çözerek dokuyu tahriş ederler. Asitlerin Bazı Özellikleri Üzüm Elma Çilek Hazır meyve suyu Tereyağı Zeytinyağı Tartarik Asit Malik Asit Folik Asit Benzoik Asit Bütirik Asit Oleik Asit œ Tatları... œ... ve... asidik maddelere örnektir. œ Cildi... œ Turnusol kağıdının rengini... çevirirler. œ Suda... çözünürler. œ Sulu çözeltileri elektrik akımını... œ Aktif metallerle tepkimeye girerek... gazı açığa çıkartırlar. œ Bazlarla tepkimeye girerek... ve... oluştururlar. Bazların Bazı Özellikleri œ Tatları... œ... ve... bazik maddelere örnektir. œ Ellendiklerinde... hissi verirler. œ Turnusol kağıdının rengini... çevirirler. œ Suda... çözünürler. œ Sulu çözeltileri elektrik akımını... œ Amfoter metallerle tepkimeye girerek... gazı açığa çıkartırlar. œ Asitlerle tepkimeye girerek... ve... oluştururlar. œ Yapısında her OH içeren bileşik baz değildir. Örneğin, C 2 H 5 OH bir baz değil, alkoldür. 10

11 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ÜNİTE 1 Çok bilinen bazı maddeler ve içerdikleri bazlar: Deterjanlar Katı sabun Sıvı sabun Çamaşır suyu Diş macunu Amonyak, sodyum fosfat Sodyum hidroksit Potasyum hidroksit Sodyum hipoklorit Kalsiyum karbonat + + Mor lahana, doğal indikatör olarak kullanabilen bir maddedir. Bu madde veya suyu asidik çözeltilere damlatılırsa kırmızı, nötral çözeltilere damlatılırsa mor, bazik çözeltilere damlatılırsa çözelti yeşil renk alır. Bal arısının sokması sırasında salgısı asidiktir. Bu yüzden acı hissi bazik olan sabun, sodyumbikarbonat veya amonyakla dindirilebilir. Eşek arısının salgısı ise baziktir. Acı hissi asit içeren sirkeyle dindirilir. İndikatör Nedir? Tıpkı turnusol kağıdı gibi işlev gören bazı özel boyar maddeler vardır ki bunlara... adı verilir. Bu maddeler, çözeltideki... ya da... konsantrasyonuna bağlı olarak renk değiştiren, karmaşık yapıdaki organik bileşiklerdir.... ve... evde kolaylıkla elde edilebilecek doğal indikatörlerdir. Ticari olarak kullanılan en yaygın indikatör turnusoldur. Bir çok çiçeğin yapısında indikatör vardır. Bitkilerin rengini belirleyen bileşikler genellikle asit ve bazlara karşı duyarlıdır. Asitli toprakta mavi ortanca, nötr ve bazik ortamda pembe ortanca yetişir. 11

12 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Asit ve Bazların Sulu Çözeltileri Arrhenius a göre bir madde suda iyonlarına ayrışarak çözündüğünde ortamdaki H + ( ) iyonları derişimini artırıyorsa..., ortamdaki OH - ( ) iyonları derişimini artırıyorsa... dır. œ... gibi hidrojen iyonu içeren maddeler asittir: HCl (g) Œ H + (suda) + Cl (suda) H 2 SO 4(s) Œ 2H + (suda) + SO 4 2 ((suda) Asit ve Bazların Tepkimeleri Asit ve Bazların Tepkimeleri œ Asit ve bazlar tepkimeye girdiklerinde... ve... oluştururlar. Bu tür tepkimelere... adı verilir. Asit + Baz Œ Tuz + Su HCl + NaOH Œ NaCl + H 2 O œ Nötralleşmeyi, asidin... iyonları ile bazın... iyonlarının H 2 O oluşturarak birbirini yok etmesi şeklinde düşünebiliriz. Bu nedenle nötralleşme tepkimesini kısaca,... şeklinde de gösterebiliriz. œ Hidrojen içermediği halde, suda çözündüğünde H + iyonları derişimini artırdıkları için asit özelliği gösteren... gibi ametal oksitler de vardır. CO 2(g) + H 2 O Œ 2H + (suda) + CO 2 3(suda) œ... gibi hidroksit iyonu içeren maddeler bazdır: NaOH (k) Œ Na + (suda) + OH (suda) œ Benzer şekilde, hidroksit içermediği halde olarak bilinen NH 3 ve suda çözündüğünde OH iyonları derişimini artırdıkları için baz özelliği gösteren... gibi metal oksitler de vardır.. NH 3 + H 2 O Œ NH 4 +(suda) + OH (suda) Na 2 O (k) + H 2 O Œ 2Na + (suda) + 2OH (suda) œ œ Tepkime denklemini kolayca denkleştirebilmek için bazın katyonu ile asidin anyonunu alıp tuz bileşiğini, asidin katyonu (H + ) ile bazın anyonunu (OH ) alıp su formülünü yazmanız gerekir. Asitler, aktifliği hidrojenden fazla olan metallerle tepkimeye girerek... gazı açığa çıkarırlar. Bu tür metallere denir.... ve... gibi kuvvetli oksi asitlerin, aktifliği hidrojenden az olan metalleri aşındırma özelliği vardır. Bu tür metallere... adı verilir. Cu, Hg, Ag Œ... Pt, Au Œ metallerin kuvvetli oksi asitlerle reaksiyonundan SO 2, NO 2, NO gibi gazlar açığa çıkar.... ise bu asitlerle bile tepkime vermezler. 12

13 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ÜNİTE 1 Kireç suyu, sülfirik asitle tepkimeye girdiğinde kalsiyum sülfat ve su oluşur. Aşağıdaki tepkime denklemini tamamlayarak, katsayıları denkleştiriniz. Asit, baz ve tuz olanları belirtiniz. Ca(OH) 2(suda) + H 2 SO 4(suda) Œ Baz OH içermeyen bir madde ise oluşan tuza susuz tuz denir. Nötralleşme Tepkimeleri ve ph Kavramı Bir çözeltinin asidik, bazik ya da nötral olduğunu tespit etmek için logaritmik bir ölçek kullanılır. Bu ölçek ph ile belirtilir. Aşağıdaki nötralleşme tepkimelerini tamamlayarak, katsayılarını denkleştiriniz. œ NaOH (suda) + H 2 SO 4(suda) Œ œ œ NH 3(suda) + HCl (suda) Œ Al(OH) 3(suda) + H 3 PO 4(suda) Œ ph... olan çözeltiler asit, ph...olan çözeltiler baz, ph... olan çözeltiler nötr dür. œ KOH (suda) + H 2 CO 3(suda) Œ œ MgO (suda) + HCl (suda) Œ œ H 2 CO 3 + Mg(OH) 2 Œ œ CH 3 COOH (suda) + NaOH (suda) Œ œ Ca(OH) 2(suda) + HNO 3(suda) Œ Asitlik artar. Bazlık artar Nötr œ Mg(OH) 2(suda) + H 3 PO 4(suda) Œ 13

14 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR I. HCl II. NaOH III. NH 3 Yukarıdaki çözeltilerin hangilerinin ph değerleri 7 den büyüktür? A) Yalnız I B) Yalnız II c) I ve II D) II ve III E) I, II ve III HCl + NaOH Œ NaCl + H 2 O Tepkimesine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Nötürleşme tepkimesidir. B) NaOH bir bazdır. C) HCl turnusol kağıdını maviye boyar. D) HCl bir asittir. E) NaOH ın sulu çözeltisi elektrik akımını iletir. ph si 7 den küçük olan sulu çözeltilerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) Asidik özellik gösterir. B) NH 3 olabilir. C) Turnusol kâğıdının rengini kırmızıya çevirir. D) Bazlarla tepkime verir. E) HCl asidinin sulu çözeltisi olabilir. Aşağıdakilerden hangisinin sulu çözeltisi turnusolu maviye çevirir? A) HCN B) CH 3 COOH c) KOH D) H 3 PO 4 E) HCl I. NH 3 II. HCOOH III. C 2 H 5 OH Yukarıdaki bileşiklerin sulu çözeltilerinden hangileri turnusol kâğıdının rengini maviye çevirir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III HA asiti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) KOH ile nötrleşme tepkimesi verir. B) ph < 7 dir. C) Turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirir. D) NH 3 ile tepkime vermez. E) CH 3 COOH ile tepkime vermez. 14

15 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ÜNİTE 1 Büret Turnusol kağıdının rengini X maddesi kırmızıya, Y maddesi ise maviye çevirir. Buna göre, X ve Y ile ilgili, I. X bazdır. II. Y asittir. III. X ve Y nötrleşme tepkimesi verir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III Titrasyon deneyi Musluk Erlen İndikatörler, ortamın... göre renk değiştirerek titrasyonun bittiğini, yani nötralleşmenin gerçekleştiğini bize haber verirler. Herhangi bir maddenin test edilen ortamda varlığını gösteren ayırıca indikatör denir. NaOH ve CH 3 COOH ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) CH 3 COOH asittir. B) NaOH turnusol kağıdını maviye boyar. C) Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. D) NaOH ile CH 3 COOH tepkimesinden tuz ve su oluşur. E) NaOH suda moleküler çözünme gösterir. İndikatör Timol mavisi Metil oranj Brom krezol yeşili Metil kırmızısı Asit rengi Kırmızı Kırmızı Sarı Kırmızı Baz rengi Sarı Sarı Mavi Sarı Turnusol Kırmızı Mavi Asit Baz Tepkimeleri Nasıl Takip Edilir Brom timol mavisi Sarı Mavi Nötralleşme tepkimelerinin ilerleyişi,... denilen işlemle izlenebilir. Bu işlemde, derişimi bilinen asit veya baz çözeltisi büret denen bir cam düzenekten, derişimi bilinmeyen asit veya baz çözeltisine nötralizasyon tamamlanana kadar yavaş yavaş ilave edilir. Nötralizasyon işleminin bitişi ise, bir... ile gözlenebilir. Timol mavisi Fenolftalein Alizarin sarısı Nötral Kırmızı Sarı Renksiz Sarı Kırmızı Mavi Kırmızı Eflatun Sarı 15

16 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Asit - baz Tepkimelerinin Gündelik Yaşam Açısından Önemi œ Hidroflorik asit (HF), özellikle cam işleme sanayiinde kullanılır... etkisinden dolayı, cam şişelerde saklanamaz. Bu nedenle camın ham maddesi silisyumu içeren... de hidroflorik asitten zarar görür. Hayatımızda Asitler ve Bazlar Yaygın Olarak Kullanılan Bazı Asitler Zaç yağı Kimyasal adı ve formülü:... Özellikleri: œ Kuvvetli asittir. œ Nem tutucudur. œ Çözünürken yüksek ısı açığa çıkar. œ Cildi tahriş edici, metal aşındırıcıdır. œ Saf halde bulunan sülfirik asit (...), fosforik asit (...) ve karbonik asit (...),... çekme ve çözünürken... açığa çıkarma özelliklerine sahiptir. Bundan dolayı temas edildiğinde ciltte... yol açabilir. Konsantre haldeyken üzerine su döküldüğünde... sebep olur. Kulanım alanları: Gübre, pigment, boyar madde, patlayıcı madde, ilaçlama, inorganik tuz ve petrol arıtım, metalurji ve diğer asitlerin eldesi işlemlerinde kullanılır. Ayrıca çeşitli pillerin yapımında da sülfürik asitten yararlanılır. œ Sönmüş kireç (...) ve kostik (...), günlük hayatta kullandığımız... maddelerdir. Yağ ile... reaksiyonu verdiklerinden dolayı, cilt ve saçlı deride... ve dolayısıyla saçta... sebep olurlar. Kezzap Kimyasal adı ve formülü:... Özellikleri: œ Kuvvetli asittir. œ Cildi tahriş edici, metal aşındırıcıdır. œ Yanıcı materyallerle reaksiyona girerek tahrip eder. œ Çevreye zararlıdır. Kullanım alanları: Dinamit, çeşitli patlayıcılar, plastik ve gübre yapımında kullanılır. 16

17 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ÜNİTE 1 Tuz ruhu Kimyasal adı ve formülü:... Özellikleri: œ Kuvvetli asittir. œ Cildi tahriş edici, metal aşındırıcıdır. œ Toksik etkisi vardır. Kullanım alanları: Hidroklorik asit, pas giderici olarak kullanılmasının yanı sıra, organik bileşiklere etki ettirilerek klorlu ürünlerin (çözücüler, plastik maddeler) elde edilmesinde yararlanılır. Deri işlemeciliği, ev temizliği, inşaat sanayisi de kullanım alanlarındandır. Sirke ruhu Kimyasal adı ve formülü:... Özellikleri: œ Zayıf bir organik asittir. œ Cildi tahriş edicidir, gözde kalıcı hasara sebep olur. œ Yoğun kokuludur, laboratuarda çeker ocak altında çalışılır. Kullanım alanları: Çoğu kimyasalın üretiminde hammadde olarak kullanılır. En önemli kullanımı vinil asetat üretimidir ve bundan elde edilen polivinil asetat tahta tutkalı olarak kullanılır. Bunu asetik anhidrit ve asetik ester üretimi izler. Sirke üretiminde kullanımı nispeten önemsizdir. Asetik asidin zayıf bir asit olması onun özellikle ev içinde temizleme amacıyla kullanılmasının nedenidir. Seyreltik asetik asit (sirke) çaydanlıkların kireçten arındırılmasında, cam ve diğer parlak yüzeylerdeki madenî birikmeleri temizlemekte kullanılabilir. Fosforik asit Formülü:... Kullanım alanları: İlaç endüstrisi, fosfatlı gübre imalatı, yağ sanayi, deterjan sanayi, sinek ilacı üretimi ve çeşitli metal yüzeylerini (pas) temizleme amaçlarıyla kullanılır. Gıda sektöründe ise kola ve kabartma tozları içerisinde asitliği düzenleyici olarak kullanılır. Sanayide Kullanılan Bazı Bazlar Kireç Kimyasal adı ve formülü:... Özellikleri: œ Zayıf baz grubundandır. œ Göze ve cilde zararlıdır. œ Havadaki karbon dioksiti ve nemi çeker. œ Çevre kirliliklerinin önler. Kullanım alanları: Demir çelik ve demir dışı metal endüstrisinde, kimya, yapı malzemeleri, cam, kağıt endüstrilerinde, suyun arıtılmasında ve çevre rehabilitasyonunun sağlanmasında kireç kullanılır. Kostik Kimyasal adı ve formülü:... Özellikleri: œ Kuvvetli bazdır. œ Suda ısı vererek çabucak çözünür. œ Cildi tahriş edicidir, gözde kalıcı hasara sebep olur. œ Havadaki karbon dioksiti ve nemi çeker. œ Yağlarla sabunlaşma reaksiyonu verir. Kullanım alanları: Endüstride birçok kimyasal maddenin yapımında, yapay ipek, sabun, kâğıt, boya, deterjan endüstrisinde ve petrol rafinelerinde kullanılır. Özellikleri: œ Zayıf asit grubundandır. œ Cildi tahriş edicidir, gözde kalıcı hasara sebep olur. œ Toksik gazlar oluşturabilir. 17

18 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Amonyak Formülü:... Özellikleri: œ Zayıf baz grubundandır. œ Susuz baz olarak da bilinir. œ Suda iyi çözünür. œ Canlılar için toksik ve aşındırıcı bir maddedir. œ Kolay tutuşur. 1. Aşağıdaki maddelerden hangisi temizlik ürünlerinin yapısında bulunmaz? A) Amonyak B) Sodyum hidroksit C) NaClO D) Folik asit E) Sirke ruhu (asidi) Kullanım alanları: Nitrik asit ve amonyum tuzları imalatında, üre, boya, gübre, parfüm, ilaç ve plastik gibi organik madde imalatında kullanılır. Endüstride soğutucu olarak kullanılır. Amonyak ayrıca temizlik maddelerinde de kullanılır. 2. Aşağıdaki maddelerden hangisinin sulu çözeltisi mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirir? A) NaOH B) K 2 O C) CO D) SO 2 E) NH 3 3. Aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarının oluşumuna neden olan etkenlerden değildir? A) Fosil yakıtlar B) Egzoz gazları C) Termik santraller D) Fotosentez E) Endüstriyel faaliyetler 18

19 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ÜNİTE 1 4. Sistematik adı kalsiyum oksit olan bileşik ile ilgili; I. Halk arasında sönmemiş kireç olarak bilinir. II. Suda çözündüğünde kalsiyum hidroksit oluşturur. III. Gıda sektöründe kullanılır. yargılarından hangileri doğrudur? 7. A) Yalnız I B) I ve II c) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Metil oranj indikatörü asidik ortamda kırmızı, bazik ortamda sarı renk verir. Buna göre, aşağıdaki maddelerin sulu çözeltilerinin metil oranj indikatörü ile verdiği renklerden hangisi yanlıştır? Madde Metil oranj ile verdiği renk A) N 2 O 3 Kırmızı B) K 2 O Sarı C) NaOH Sarı D) CO Kırmızı E) H 2 SO 4 Kırmızı Yukarıdaki X ve Y çözeltileri ile ilgili; I. X asit, Y baz özelliği gösterir. II. X ve Y çözeltileri karıştırılırsa nötürleşme olur. III. Turnusol kağıdını X çözeltisi maviye, Y çözeltisi kırmızıya çevirir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II c) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. NH 3 + HCl Š Tuz Yukarıdaki tepkime sonucunda elde edilen tuz ile ilgili; I. Kimyasal adı amonyumklorürdür. II. Sulu çözeltisinin ph değeri 7 den büyüktür. III. Kuru pil ve patlayıcı yapımında kullanılır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II c) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 6. Yukarıdaki çözeltiler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) I. çözeltinin ph değeri 7 den küçüktür. B) I. ve III. çözeltiler karıştırılırsa II. çözelti elde edilir. C) II. çözeltinin ph değeri 0 dır. D) III. çözeltinin ph değeri 7 den büyüktür. E) I. ve III. çözeltilerin karıştırılmasında nötürleşme tepkimesi gerçekleşir. 9. Aşağıdaki maddelerden hangisinin sulu çözeltisi kırmızı turnusol kağıdının rengini maviye çevirir? A) CO 2 B) SO 3 C) HNO 3 D) NO D) CaO 19

20 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Asit ve Bazların Yarar ve Zararları Minerallerden ve metal olmayan maddelerden yapılan asitlere, inorganik asitler adı verilir. Sülfürik asit (H 2 SO 4 ),hidroklorik asit (HCl), nitrik asit(hno 3 ) ve fosforik asit (H 3 PO 4 ), yaygın inorganik asitler arasında yer alır. Endüstri her yıl bu asitlerden milyonlarca üretir. Bunlar plastik, lif, gübre, boya kimyasallarının yapımında kullanılır. Konsantre inorganik asitler çok aşındırıcıdır. Cilde zarar verebilir ve diğer metallerin içinde hızla eriyebilirler. Hidroflorik asit (HF), camın yapısını bozarken diğer inorganik asitler cam için tehlikeli değildir. Kuvvetli bazlar da kuvvetli asitler gibi aşındırıcıdır. Aşındırıcı maddeler ciddi yanıklara neden olur, organik doku ve tekstil maddelerini yok ederler. Bu nedenle kullanımları sırasında: Gözlerle, deriyle veya kıyafetlerle temastan ve buharını solumaktan kesinlikle kaçınılmalı; sızdırmaz, asit geçirmez koruyucu kıyafetler (eldivenler, gözlük, önlük ve gerekirse yüz koruyucu) kullanılmalıdır. Depolama paslanmaz çelikten imal edilmiş depolarda, güneş ışığından uzakta olmalıdır. Ambalajlardaki tehlike sembolleri: Cildi tahriş edici, aşındırıcı oksitleyici, yakıcı Asit Yağmurlarının Oluşumu Asit yağmurları,... yağmur, kar, sis, çiğin yeryüzüne düşmesine verilen isimdir. Atmosfere yayılan... ve... gazlarının kimyasal dönüşümlerden geçtikten sonra bulutlardaki su damlacıkları tarafından emilmesi ile oluşur. Daha sonra bu damlacıklar yeryüzüne yağmur, kar gibi yollarla düşerler. Bu durum, toprağın arttırır ve tatlı su kaynaklarının kimyasal dengesini bozar. Asit yağmurlarına sebep olan etkenler: Sindirim Sistemi ve Asitlik Bazlık Besinlerin sindirimi; ağızdan başlayıp...,... ve... ile beraber, sindirime yardımcı olan... ve... organlarını da kapsayan bir yolu takip eder. Sindirim esnasında salgılanan salgılar ve asitlik bazlık karakterleri aşağıdaki gibidir: œ Ağız Œ... (bazik) œ Yemek borusu, mide çeperi Œ... (bazik) œ Mide Œ... (asidik) œ Bağırsaklar Œ... ve... salgıları (bazik) Protein sindirimi midede asitle gerçekleşirken yağların sindirimi safra kesesinden gelen bazla (NaOH) gerçekleşir. Maden suyu safra kesesi tembelliğinde faydalıdır. Çünkü vücuda fazladan asit alındığında safra bunu nötralleştirmek için baz üretir. Asidoz ve alkalidoz asit ve bazların sağlığımıza verdiği zararlardır. Asidoz kanın ph nın düşmesi alkalidoz ise artmasıdır. Eğer ph yüksek besinler ile beslenirsek mide asidi nötralleşmeye harcanır bu durumda proteinler sindirilmeden atılır. Eğer ph düşük besinler ise beslenirsek safra nötralleşme için harcanır bu durumda da yağlar sindirilmeden atılır. 20

21 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ÜNİTE 1 Asitli İçecekler ve Sindirim Doğal mineralli maden suyu içerisinde bulunan... etkisiyle mide, bağırsak hareketleri artmakta ve sıvıların kana geçmeleri çabuklaşmaktadır. Ayrıca, sindirim organlarında, besin metabolizmasında, doku ve hücrelerdeki madde alışverişinde, tuz metabolizması ve idrar atımı üzerinde olumlu etkisi vardır. Soda normal suya... ya da... eklenmesiyle elde edilen yapay bir içecektir. Maden suyu gibi soda da hazmı kolaylaştırır. Ancak... içermediğinden vücutta başka bir düzenleyici etkisi yoktur. Yapay asitli gazlı içecekler Yapay yollarla elde edilen, yüksek oranda... ve... ihtiva eden içeceklerdir. Gazlı oldukları için sindirimi kolaylaştırıyor gibi hissettirseler de,... ph nedeniyle mide rahatsızlıklarına sebep olurlar. Farklı Maddelerin ph skalasındaki yeri Aşağıdaki oksitlerden hangisinin sulu çözeltisinin ph değerinin en düşük olması beklenir? A) CaO B) Na 2 O c) K 2 O D) SO 2 E) MgO 21

22 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Asit ve Bazlarla Çalışırken Alınması Gereken Önlemler Temizliğin hoşa giden bir iş olması için işi kolaylaştırıcı çeşitli temizlik maddeleri üretilmektedir. Bununla beraber pek çok etkin temizleyici uygun şekilde kullanılmazsa etkisiz olur, hatta istenmeyen sonuçlar yaratır. œ Temizlik maddeleri birbirine karıştırılmamalıdır. Örneğin çamaşır suyu (NaClO) ve tuz ruhu (HCl) karıştırılırsa Cl 2 gazı (toksik özelliktedir) oluşur. NH 3 (amonyak) içeren temizlik malzemeleri ile HCl (tuz ruhu) karıştırılırsa NH 4 Cl (kanserojen özelliktedir) oluşur. œ Temizlik malzemeleri tesisat yoluyla atılırken malzemeler zarar görebilir. Tuzlar Kuvvetli asit ve kuvvetli bazdan oluşan tuz nötr tuz, zayıf asit ve zayıf bazdan oluşan tuz yine nötr tuz, kuvveti asit zayıf bazdan oluşan tuz asidik tuz, kuvvetli baz ve zayıf asitten oluşan tuza ise bazik tuz denir. Sodyum klorür (NaCl) Suda çözünen nötr bir tuzdur. Beyaz kristal yapılı bir bileşiktir. İnsan dâhil tüm canlıların besin kaynaklarından olan NaCl tuzu, ticari bakımdan da önemli bir maddedir. Besin maddesi olması dışında; dericilikte, hayvan besiciliğinde, su yumuşatma sistemlerinde ve kimya sanayisinde yaygın olarak kullanılır. œ Aşırı temizlik malzemesi kullanmak sağlık, çevre ve tesisat açısından olumsuz etkiler oluşturabilir. œ Asit ve baz ile çalışırken buharları direkt solunmamalı tahriş edicidir. œ Asit ve bazlarla çalışırken mutlaka plastik eldiven kullanılmalı. œ Asitler, bazlarla ve metallerle tepkimeye girerek tuz oluştururlar. Bu özellikleri mutfaklardaki kireçlenmeyi metal eşyalardaki paslanmayı yok etmek için kullanılır. Sodyum sülfat (Na 2 SO 4 ) Suda çözünür. Sulu çözeltileri nötraldir. Oda sıcaklığında katıdır. Toz deterjanlarda bir işleme (proses) yardımcısı ve bir doldurucu olarak; kraft kağıt yapmak için ahşap hamur (macun) prosesi; tekstil boyama proseslerinde, boyanın düzgün bir şekilde nüfuz etmesi için bir düzeyleyici olarak; gıdada boyanın renk kuvvetini standardize edici olarak; erimiş cam prosesinde hava kabarcıklarını uzaklaştırmak için bir ajan olarak kullanılır. Sodyum karbonat (Na 2 CO 3 ) Çeker Ocak Deterjanların, kireç önleyicilerin, çamaşır ve tül beyazlatıcıların ürün bileşiminde kullanılır. Sodyum Karbonat oranı fazla olursa çamaşırları ve tülleri yıpratır. Çamaşır makinesinde kireç önleyici özelliği olmadığı gibi makinede teknik arızalara sebep olur. 22

23 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ÜNİTE 1 Kalsiyum sülfat (CaSO 4 ) Sodyum bikarbonat (NaHCO 3 ) Antiasit özelliği vardır. Kabartma tozu olarak da kullanılır. Suda çözünür. Beyaz katı kristal tozdur. Sodyum karbonat ı andıran hafif alkali tadı vardır. Salin solüsyonu bileşiminde de kullanılır. Islatılıp kurutulduğunda sertleşerek çabuk donan, beyaz renkli, ince alçıtaşı tozudur. Kalsiyum sülfat dihidrat ya da alçıtaşının C ye kadar ısıtılmasıyla elde edilir. Bileşimin donmasını geciktirici bir katkı maddesi eklendiğinde kaba ya da ince sıva adını alır. Alev ve duman geciktirici bir yalıtım malzemesi olarak banyo küvetleri ve duş sistemlerinde; gıda sanayinde stabilizör, metal bağlayıcı ajan, ekmekte maya için besin olarak; tıpta ortopedik ameliyatlarda kemik rejenerasyonunu sağlamak için tarımda ve toprak ıslahında kullanılır. Kalsiyum karbonat (CaCO 3 ) Potasyum nitrat (KNO 3 ) Güherçile olarak da bilinen bileşik doğal halde kayaçlarda ve mağaralarda oluşan beyaz renkli kabuksu yapıda bulunur. Potasyum nitrat başlıca gübreler, kibrit ve havai fişeklerin üretiminde kullanılır; Kükürt ve odun kömürü ile belirli oranlarda karıştırılırsa kara barut u oluşturur. Halk arasında kireç taşı olarak bilinen bir tür kimyasal bileşiktir. Kalsiyum karbonatın doğada bulunduğu kayaçlar içinde en yoğun bilinenleri, kalsit, tebeşir, kireç taşı, mermer ve travertendir. Mermer, tebeşir ve kireç taşı gibi farklı malzemelerin üretiminin yanı sıra, boya malzemelerinin üretilmesinde, PVC üretiminde, seramik yapımında kullanılmaktadır. Ayrıca tıp alanında, genellikle böbrek fonksiyonunu kaybetmiş, kandaki fosforu idrar yolu ile atamayan kronik böbrek yetersizliği durumlarında besinlerdeki fosforu bağlamasında, fosfatlı bileşiklerin dengelenmesinde kullanılır. Gıda alanında ise E170 adıyla katkı maddesi şeklinde ve soya sütünde kullanılır. 23

24 ÜNİTE 1 ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Amonyum klorür (NH 4 Cl) Suda kolaylıkla çözülür, sulu çözeltisi hafif asidik özelliğe sahiptir. Ençok kuru pillerde elektrolit olarak kullanılan nışadır, galvanizleme ve kalaylamada ayrıca metal yüzeylerindeki oksit katmanını gidererek lehim tutmasını kolaylaştırmak amacıyla lehimcilikte de yaygın olarak kullanılır. Piyasadaki birçok soğuk algınlığı ve öksürük ilaçının bileşiminde de amonyum klorür bulunur. Alüminyum sülfat (Al 2 (SO 4 ) 3 ) Gübre olarak yaygın bir kullanım alanı vardır. açık sarıdan griye değin değişen ve çoğunlukla beyaz, renkli olan kristal yapıda bir gübredir, Zaman zaman gübrenin içinde kahverengi, mavi, sarı ya da gri renkli kısımlar görülmektedir. Kimi zaman açık yeşil, açık mavi veya grimsi yeşil renkli de olabilir. Böcek öldürücü, zararlı bitki öldürücü ve mantar öldürücü su bazlı tarımsal spreylerde katkı maddesi olarak kullanılır. Amonyum tuzu hazırlanmasında kullanılır. Biyokimya da amonyum sülfat çökeltileri proteinlerin saflaştırılmasında yaygın bir metod olarak kullanılır. Gıda sektöründe katkı maddesi olarak kullanılır. Yangın önleyici kompozisyonlarda kullanılır. Yangın önleyici olarak malzemenin yanma sıcaklığını, ağırlık kaybı oranını düşürür ve kömür kalıntısı üretiminin artmasına sebep olur. Amonyum fosfat ((NH 4 ) 3 PO 4 ) Doğada çeşitli mineraller biçiminde bulunur. Beyaz bir tozdur. Suda çözünmez. Derişik klorür ve nitrat asitlerinde hafifçe çözünür. Kalsiyum sülfat ve sodyum silikat ile karışımı çimento olarak diş çimentolarında, seramiklerde eritici olarak, özel camların yapımında ve eczacılıkta kullanılır. Kimyasal adı sodyum hidroksit olan bileşik ile ilgili, I. Formülü NaOH dir. II. Endüstride sabun yapımında kullanılır. III. Sulu çözeltisinin oda sıcaklığındaki ph değeri 7 den büyüktür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) I ve III E) I, II ve III 24

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ

ARES 1-ASİTLER. MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ ARES EĞĠTĠM [Metni yazın] MADDENĠN YAPISI VE ÖZELLĠKLERĠ 4-ASĠTLER ve BAZLAR 8.SINIF FEN BĠLĠMLERĠ 1-ASİTLER Suda çözündüklerinde ortama H + iyonu verebilen bileşiklere asit denir. ASİTLERİN ÖZELLİKLERİ

Detaylı

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR 1. ASİTLER Sulu çözeltilerine Hidrojen İyonu veren maddelere asit denir. Ör 1 HCl : Hidroklorik asit HCl H + + Cl - Ör 2 H 2 SO 4 : Sülfürik asit H 2 SO 4 2H + + SO 4-2 Ör 3 Nitrik

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O.

Suda HCl. + - Suda 3H + + (PO ) Suda HNO 3. Suda 2H + + (CO ) H CO 2 3. Suda H PO. (Nitrik asit) SO (Sülfürik asit) (Karbonik asit) H CO H O. Asitler çözündüklerinde ortama H iyonu verebilen bileşiklere asit denir. Bazı Önemli Asitler HCl : Hidroklorik asit H SO : Sülfürik asit Asitler metal kaplarda saklanamazlar. Çünkü metallerle tepkimeye

Detaylı

ÖZET. Asitler ve Bazlar ASİTLER VE BAZLAR

ÖZET. Asitler ve Bazlar ASİTLER VE BAZLAR Asitler ve Bazlar Asitlerin Genel Özellikleri Suda çözündüklerinde suya hidrojen (H + ) iyonu verir. Tatları ekşidir. Bunu asidik özellikteki limon, domates ve sirke gibi maddelerin tadına bakarak söyleyebiliriz.

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR

HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR Yaygın Olarak Kullanılan Bazı Asitler 1) Sülfürik asit (H 2 SO 4 ) Halk arasında zaç yağı veya dumanlı asit olarak bilinir. Yoğun kıvamlı, renksiz, kokusuz bir sıvıdır. Suda

Detaylı

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR SU ARITIMI Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER ASİTLER Sulu çözeltilerinde Hidrojen İyonu maddelere asit denir. veren HCI H + + CI CH 3 COOH CH 3 COO + H + ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI

YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI Sodyum Klorür Kimyasal formülü: NaCI Özel adı: Yemek tuzu (Sofra tuzu) Özellikleri: Kimyada sodyum klorür ismiyle bilinen beyaz kristal yapılı

Detaylı

Bu maddelerden ekşi olan ve turnusol kâğıdını kırmızı renge dönüştürenler asit özelliği taşır. Tadı acı olan, kayganlık hissi veren ve turnusol

Bu maddelerden ekşi olan ve turnusol kâğıdını kırmızı renge dönüştürenler asit özelliği taşır. Tadı acı olan, kayganlık hissi veren ve turnusol TUĞBA KÜÇÜKKAHRAMAN Asitler - Bazlar Bu maddelerden ekşi olan ve turnusol kâğıdını kırmızı renge dönüştürenler asit özelliği taşır. Tadı acı olan, kayganlık hissi veren ve turnusol kâğıdını mavi renge

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER Muğla-2016

ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR. Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER Muğla-2016 ASİTLER-BAZLAR VE TUZLAR Hazırlayan: Arif Özgür ÜLGER Muğla-2016 ASİTLER Sulu çözeltilerinde Hidrojen İyonu maddelere asit denir. veren HCI H + + CI CH 3 COOH CH 3 COO + H + ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır 2.SAYI

Detaylı

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1-

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- Sayfa - 2- Sayfa - 3 - Sayfa - 4 - Sayfa - 5 - Sayfa - 6 - Sayfa - 7-4 Sayfa - 8 - NaCl (Sodyum Klorür) Yemek Tuzu Ġyonik Bağlı bileşik molekülleri bir örgü

Detaylı

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1.

10. SINIF. $ + - şeklinde olduğuna göre NH 3. Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) TEST. ün suda çözünme denklemi; 1. 10. SINIF K Asitler, Bazlar ve Tuzlar I ( Asitleri ve Bazları Tanıyalım ) 1. NH 3 ün suda çözünme denklemi; $ + - NH3^aqh+ HO^sh NH4 ^aqh+ OH ^aqh şeklinde olduğuna göre NH 3 ün sulu çözeltisi için aşağıdaki

Detaylı

ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ

ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ 2. BÖLÜM ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ Asitler ve bazlar kimyasal özellikleri ve tepkimeleri bakımından çok önemli maddeler olup oldukça sık kullanılırlar. Bu bölümde asitler ve bazlar arasındaki tepkimeleri;

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ DENEYĠN AMACI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN SULU ÇÖZELTĠLERĠNDE ĠYONLARINA AYRIġARAK ELEKTRĠK

Detaylı

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ 1 CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlıların temel bileşenleri; inorganik ve organik bileşikler olmak üzere ikiye ayrılır. **İnorganik bileşikler: Canlılar tarafından sentezlenemezler. Dışarıdan hazır olarak

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 11 Asitler ve Bazlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Asit ve baz kavramlarını bilecek, Zayıf asit, zayıf baz, kuvvetli asit, kuvvetli baz kavramlarını tanıyacak, Titrasyon ve ph kavramlarını

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri

ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM. Asitlerin Özellikleri ASİTLER VE BAZLAR 1. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM Asitlerin Özellikleri Tatları ekşidir. Aşındırıcı özellikleri vardır. Cildi, mermer yüzeyi aşındırırlar ancak asitlerin çoğu plastik, cam veya metal yüzeyleri

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR.

YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. 10. Sınıf KİMYA SORU KİTABI Hakan SÖYLEMEZ T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı KİMYA Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. PALME YAYINCILIK

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel elementleri sınıflandırmak için hazırlanmıştır. İlkperiyodik cetvel Mendeleev tarafından yapılmıştır. Mendeleev elementleri artan kütle numaralarına göre sıralamış ve

Detaylı

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur.

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. OKULDA KİMYA KAĞIT Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. Selüloz bitkilerin gövde ve yapraklarında bol bulunur, bu nedenle kağıt çoğunlukla ağaç gövdelerinden üretilir. Kağıt üretimi:

Detaylı

I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ

I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ I.BÖLÜM TEMİZLİK MADDELERİ Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. Zeytinyağlı sabun Kükürtlü sabun Yosunlu sabun Isırgan özlü

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının İNORGANİK BİLEŞİKLER Su Asit Baz Tuz Mineraller SU Özellikleri Yüksek yüzey gerilimine sahiptir Yüksek özgül ısı nedeniyle sıcaklık değişimine karşı dirençlidir Yüksek buharlaşma ısısı nedeniyle soğutma

Detaylı

ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR

ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR Kavramlar / Terimler Asit Baz Tuz Nötralleşme İndikatör p Aktif metal Soy metal Neler Öğreneceğiz? Bu ünitede, asitleri ve bazları gündelik deneyimlerimiz ile ilişkilendirerek

Detaylı

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır.

Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. 7. ASİTLER VE BAZLAR Arrhenius AsitBaz Tanımı (1884) (Svante Arrhenius) Suda çözündüğünde hidrojen iyonu verebilen maddeler asit, hidroksil iyonu verebilenler baz olarak tanımlanmıştır. HCl H + + Cl NaOH

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI KONU: ASĐTLER VE BAZLAR DERS: ORTAÖĞRETĐM KĐMYA DENEYLERĐ DERS SORUMLUSU: PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN: NAZLI KIRCI 20338561 HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA 2007 PROJE

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ

Asitler-Bazlar-Tuzlar. Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler-Bazlar-Tuzlar Prof Dr Arif ALTINTAŞ Asitler Asitler kimyada önemli bir bileşik sınıfını oluşturur. Günlük gıda maddelerinin bir çoğunda asit vardır. Canlıların yaşamsal faaliyetlerinde asitlerin

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 3. Ünite Deneme 7

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 3. Ünite Deneme 7 1-8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 3. Ünite Deneme 7 3-4- 2- 5-7- 8-6- 9- Aşağıda K, L ve M çözeltilerine ait özellikler verilmiştir. K çözeltisi mavi turnusol kağıdını kırmızıya çeviriyor. L çözeltisine

Detaylı

4. Asit ve baz tepkimeleri ile ilgili olarak öğrenciler; 4.1. 4.2. 4.3. 4.1 4.4. 4.5. 4.6. 4.7. 4.8. 4.9. 4.10. 4.11. 4.

4. Asit ve baz tepkimeleri ile ilgili olarak öğrenciler; 4.1. 4.2. 4.3. 4.1 4.4. 4.5. 4.6. 4.7. 4.8. 4.9. 4.10. 4.11.  4. 4. Asit ve baz tepkimeleri ile ilgili olarak öğrenciler; 4.1. Asitleri ve bazları; dokunma, tatma ve görme duyuları ile ilgili özellikleri ile tanır. 4.2. Asitler ile H + iyonu, bazlar ile OH - iyonu arasında

Detaylı

DERS PLANI (. -. Ocak/.-. Şubat 201 )

DERS PLANI (. -. Ocak/.-. Şubat 201 ) Öğrenci Kazanımları /Hedef ve Davranışlar 4.1. Asitleri ve bazları; dokunma, tatma ve görme duyuları ile ilgili özellikleriyle tanır. 4.2. Asitler ile H+ iyonu; bazlar ile OH iyonu arasında ilişki kurar

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik)

DENEY 4. ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) DENEY 4 ASİT BAZ TİTRASYONLARI (indikatörlü, potansiyometrik) AMAÇ: Asit baz titrasyon işlemini öğrenmek ve asit-baz titrasyonu ile derişimi bilinmeyen bir asit ve/veya bir baz çözeltisinin derişimini

Detaylı

YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR.

YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. 10. Sınıf KİMYA KONU KİTABI Hakan SÖYLEMEZ T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı KİMYA Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. PALME YAYINCILIK

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

8. SINIF KĠMYA DENEYLERĠ

8. SINIF KĠMYA DENEYLERĠ 8. SINIF KĠMYA DENEYLERĠ DENEY NO : 1 DENEYĠN ADI : KÜTLENİN KORUNUMU KANUNU DENEYĠN AMACI : Doğada var olan maddelerin hiçbir şekilde yoktan var olamayacağı, varolanın da yok olamayacağını; başka şekillere

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

3. BÖLÜM: ASiTLER BAZLAR

3. BÖLÜM: ASiTLER BAZLAR 3. BÖLÜM: ASiTLER BAZLAR A. ASİT VE BAZLARI TANIYALIM Fenolftalein gibi maddeleri diğer maddelerden ayırt etmeye yarayan ve onların sınıflandırılmasında kullanılan maddelere belirteç (indikatör) denilmektedir.

Detaylı

DNA. Benim adım DNA dır. Çift iplikten meydana gelirim. Eşlerim kendimi ama. Belirleyici bazım Timin DNA. İkili sarmal şekli

DNA. Benim adım DNA dır. Çift iplikten meydana gelirim. Eşlerim kendimi ama. Belirleyici bazım Timin DNA. İkili sarmal şekli DNA Benim adım DNA dır Çift iplikten meydana gelirim Eşlerim kendimi ama Belirleyici bazım Timin DNA İkili sarmal şekli Yapısında kalıtsal özellikleri Kopyalayarak çoğalır canlıların genetik özellikleri

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 1.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 1.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır 1.SAYI

Detaylı

9. SINIF KONTEXT KĐMYA UYGULAMASI

9. SINIF KONTEXT KĐMYA UYGULAMASI 9. SINIF KONTEXT KĐMYA UYGULAMASI DERS SORUMLUSU: PROF. DR. ĐNCi MORGĐL HAZIRLAYAN: DERYA ÇAKICI 20338451 ANKARA, 2008 MİDEM NEDEN YANIYOR? Günlük yaşam olayı: Sindirim rahatsızlıklarından mide yanmasının

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s)

Burada a, b, c ve d katsayılar olup genelde birer tamsayıdır. Benzer şekilde 25 o C de hidrojen ve oksijen gazlarından suyun oluşumu; H 2 O (s) 1 Kimyasal Tepkimeler Kimyasal olaylar elementlerin birbirleriyle etkileşip elektron alışverişi yapmaları sonucu oluşan olaylardır. Bu olaylar neticesinde bir bileşikteki atomların sayısı, dizilişi, bağ

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar ÇÖZELTILERDE DENGE Asitler ve Bazlar Zayıf Asit ve Bazlar Değişik asitler için verilen ph değerlerinin farklılık gösterdiğini görürüz. Bir önceki konuda ph değerinin [H₃O + ] ile ilgili olduğunu gördük.

Detaylı

GRUP:İNDİKATÖR Mustafa ORDUERİ

GRUP:İNDİKATÖR Mustafa ORDUERİ İLKÖĞRETİMDE DOĞAL BELİRTEÇLER KULLANILARAK ASİT ve BAZLARIN BELİRLENMESİ Asıl alt başlık stilini düzenlemek için tıklatın GRUP:İNDİKATÖR Mustafa ORDUERİ TUBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ FEN ve TEKNOLOJİ-FİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-MATEMATİK

Detaylı

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3

Bu tepkimelerde, iki ya da daha fazla element birleşmesi ile yeni bir bileşik oluşur. A + B AB CO2 + H2O H2CO3 DENEY 2 BİLEŞİKLERİN TEPKİMELERİ İLE TANINMASI 2.1. AMAÇ Bileşiklerin verdiği tepkimelerin incelenmesi ve bileşiklerin tanınmasında kullanılması 2.2. TEORİ Kimyasal tepkime bir ya da daha fazla saf maddenin

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 007 KİYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asit Baz Tanımları Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır.

Detaylı

clkrmz35.wordpress.com

clkrmz35.wordpress.com Asitlerin ve Bazların Özellikleri Asit ve baz kavramları ile ilgili günlük yaşamımızda oldukça sık karşılaşırız. Asitlerin ve bazların sahip oldukları farklı özellikleri duyu organlarımızla algılarız ve

Detaylı

Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL

Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL Öğretimde Planlama ve Değerlendirme DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci MORGĐL LĐMONATAMI GAZLI ĐÇECEK YAPABĐLĐR MĐYĐM? Günlük Yaşam Olayı: Günlük hayatta pek çok kez içtiğimiz limonlu içeceklere karbonat katılmasıyla

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10.SINIF KİMYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10.SINIF KİMYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 2014 2015 10.SINIF KİMYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruları cevaplandırınız.

Detaylı

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir.

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Anahtar Kavramlar Çözelti çözücü çözünen homojen hetorojen derişik seyreltik Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Solduğumuz hava;

Detaylı

4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU)

4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU) 4. GRUP KATYONLARI (TOPRAK ALKALİLERİ GRUBU) Ba +2, Ca +2, Sr +2 Bu grup katyonlarının bir grup altında toplanmalarına neden olan ortak özellikleri, amonyak (NH 4 OH) amonyum klorür (NH 4 Cl) tamponu ile

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ E- ASĐTLER-BAZLAR (10 SAAT) 1- Asitler 2- Bazlar 3- Tuzlar 4- Oksitler 5- Belirteç (Ayıraç = Đndikatör) 6- Asitlerin ve Bazların

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

TUZLAR BÖLÜM. Tuzlar neden katı hâlde elektrik akımını iletmezler?

TUZLAR BÖLÜM. Tuzlar neden katı hâlde elektrik akımını iletmezler? 4. TUZLAR BÖLÜM Sanayide pek çok madde asit-baz tepkimeleri i sonucunda üretilmektedir. Asitlerin ve bazların tepkimesi sonucu tuzlar elde edilir. Tuzlar bazdan gelen katyon ile asitten gelen anyondan

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla kendinden farklı atomlara dönüşemezler. Atomda (+) yüklü

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN

Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 1 ph KAVRAMI VE HESABI Araş. Gör. Can GÜNGÖREN 2 ph ın Önemi Sulu çözeltilerde hidrojen iyonu aktivitesi çok önemli bir rol oynar. Kimyada, çözünmüş hidrojen iyonu aktivitesinin ölçüsüne ph denir. ph bir

Detaylı

Asitler Bazlar Tuzlar 1. ÜNİTE

Asitler Bazlar Tuzlar 1. ÜNİTE Asitler Bazlar Tuzlar 1. ÜNİTE 10. 1. Ünite : Asitler Bazlar Tuzlar Bu ü nitenin amacı, asit, baz ve tuz tü rü maddeleri gü ndelik deneyimler ü zerinden tanıtmak; bilinen özellikleri molekü ler yapı ile

Detaylı

Yapısmda C, H ve O bulunduran bileşiklerin yanma tepkimesi; CjHsOH + 302 ---- 2C02 + 3H20

Yapısmda C, H ve O bulunduran bileşiklerin yanma tepkimesi; CjHsOH + 302 ---- 2C02 + 3H20 (4T A şağıda verilen tepkimeleri denkleştiriniz. 1- H 04 + KOH K 04 + H20 2- Fe203 + A l ^ A1203 -t Fe 3- Ca+HCI ------ CaCI2 +H2 Yanma tepkimeleri Çivinin paslandığım gördünüz mü? Hiç kamp ateşi veya

Detaylı

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir.

BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Bileşikleri isimlendirmek için elementlerin ve bazı köklerin değerliklerinin ve isimlerinin bilinmesi gerekir. Bileşiklerin İsimlendirilmesi: 1.METAL-AMETAL(İYONİK ) BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

Detaylı

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar 10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar kanunları Demir (II) sülfür bileşiğinin elde edilmesi Kimyasal

Detaylı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı metallerin yeniden kazanımı Endüstriyel Atık Sulardan Metal Geri Kazanım Yöntemleri 2016-2017 güz yy. Prof. Dr. Gökhan Orhan MF212 Atıksularda Ağır Metal Konsantrasyonu Mekanik Temizleme Kimyasal Temizleme

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ C- BĐLEŞĐKLER VE BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐ (4 SAAT) 1- Bileşikler 2- Đyonik Yapılı Bileşik Formüllerinin Yazılması 3- Đyonlar ve Değerlikleri

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

D) NH 3 + HCl NH 4 Cl Nötrleşme E) H / 2 O 2 H 2 O Yanma

D) NH 3 + HCl NH 4 Cl Nötrleşme E) H / 2 O 2 H 2 O Yanma 1) I. Katlı Oranlar Y. a) Gay-Lussac II. Sabit Oranlar Y. b) Dalton III. Sabit Hacimler Y. c) Proust IV. Kütlenin Korunumu Y. d) Lavoiser e) Avagadro Yukarıdaki bilim insanları ve buldukları yasaların

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

DENEYĐN ADI : Sirkenin yumurta kabuğuna etkileri nasıl gözlemlenir?

DENEYĐN ADI : Sirkenin yumurta kabuğuna etkileri nasıl gözlemlenir? DENEYĐN ADI : Sirkenin yumurta kabuğuna etkileri nasıl gözlemlenir? DENEYĐN AMACI : Asitlerin aşındırıcı özelliğini karbonat üzerinde gözlemlemek Yumurta kabuğu yapısında su, bazı mineraller ve CaCO3 (Kalsiyum

Detaylı

Tüm yaşayan organizmalar suya ihtiyaç duyarlar Çoğu hücre suyla çevrilidir ve hücrelerin yaklaşık %70 95 kadarı sudan oluşur. Yerküre içerdiği su ile

Tüm yaşayan organizmalar suya ihtiyaç duyarlar Çoğu hücre suyla çevrilidir ve hücrelerin yaklaşık %70 95 kadarı sudan oluşur. Yerküre içerdiği su ile Su Kimyası Tüm yaşayan organizmalar suya ihtiyaç duyarlar Çoğu hücre suyla çevrilidir ve hücrelerin yaklaşık %70 95 kadarı sudan oluşur. Yerküre içerdiği su ile canlılık için gerekli ortamı sunar. Canlıların

Detaylı

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ

ASİT BAZ TİTRASYONU TEORİ ASİT BAZ TİTRASYONU AMAÇ Bu deneyde öğrenciler asit-baz titrasyonu ve standart çözelti hazırlamayı öğreneceklerdir. Ayrıca aspirin tableti içindeki asetil salisilik asit yüzdesini ve aspirin çözeltisinin

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı

KALSİYUM KARBONAT (KALSİT)

KALSİYUM KARBONAT (KALSİT) 1. KİMYASAL ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI Ürünün Adı : KALSİYUM KARBONAT Ürünün Kimyasal Formülü : CaCO 3 Yapı malzemelerinin üretiminde; kimyasal proseslerde; metalürji ve cam Kullanım Alanları : üretiminde;

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir.

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir. ELEKTROKİMYA A. AKTİFLİK B. PİLLER C. ELEKTROLİZ A. AKTİFLİK Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma yatkınlıklarına aktiflik denir. Yani bir metal ne kadar kolay elektron veriyorsa bir ametal

Detaylı

Bölüm 7 VA GRUBU ELEMENTLERİ. Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir.

Bölüm 7 VA GRUBU ELEMENTLERİ. Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Bölüm 7 VA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. N, P, As, Sb, Bi N P As Sb Bi Ametal Yarımetal Metal Grubun ilk elementi olan azot diğerlerinden

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo

3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo 3. Ünite MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Periyodik Tablo Madde: Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Atom: Maddenin en küçük yapıtaşıdır. Element: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ A ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ (4 SAAT) 1 Elementler 2 Elementlerin Özellikleri 3 Element Çeşitleri 4 Elementlerin Sembolleri 5 Sembol

Detaylı