ÖNSÖZ. Testler hakkında daha geniş bilgi almak istediğinizde her türlü haberleşme yolu aracılığı ile laboratuvarımız uzmanlarına ulaşabilirsiniz.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÖNSÖZ. Testler hakkında daha geniş bilgi almak istediğinizde her türlü haberleşme yolu aracılığı ile laboratuvarımız uzmanlarına ulaşabilirsiniz."

Transkript

1 ÖNSÖZ Muğla Devlet Hastanesi laboratuvarları giderek artan test çeşidi ile modern bir ortamda hastalarımıza ve doktorlarımıza hizmet vermeye devam etmektedir. Elinizdeki test rehberi Muğla Devlet Hastanesi laboratuvarlarında çalışılan testler hakkında bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Hazırlanan bu kitap ile testlerin istenmesinden, sonuçların ulaşmasına kadar geçen aşamalarda sağlık personelimize yardımcı olmayı amaçladık. Bu rehberde her testin adı ile birlikte, çalışılan örnek türü, örneğin alındığı tüp, çalışılan metod, referans değerler, çalışma günleri ve rapor tarihleri not edilmiştir. Test bilgileri sürekli olarak güncellendiğinden kitapta yer alan bilgilerde yıl içinde değişiklik olabileceği dikkate alınmalıdır. Biyokimya ve acil laboratuarları bütün personeli ile birlikte kaliteyi artırmayı hedef edinmiştir. Sizlere daha güvenilir sonuçlar ve daha kaliteli hizmet verebilmemiz için test istemlerini yaparken hastayla ilgili bilgileri, istem yapan doktor ismini, gönderen birimi ve ön tanı kısımlarını eksiksiz doldurmanızı rica ederiz. Testler hakkında daha geniş bilgi almak istediğinizde her türlü haberleşme yolu aracılığı ile laboratuvarımız uzmanlarına ulaşabilirsiniz. Bu rehberin tüm hastalara ve hastanemiz personeline faydalı olması dileğimizle 1

2 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Genel Laboratuvar Bilgileri 2.1 Laboratuvarı İşleyişi Test Girişi Numunelerin Alınması ve Laboratuvara Transferi Numunelerin Laboratuvara Kabulü, Ayrıştırılması Analiz Sonuç Gönderme ( Raporlama) Laboratuvar Testleri Sonuç Teslim Süreleri 2.2 Analiz Sonucunu Etkileyen Faktörler Kan alımından Önceki Etkiler Postürün Etkisi Sıvı İnfüzyonunun Etkisi Açlık Etkisi Besinlerin Etkisi Sigara içme Sirkadiyen Değişim İlaç Etkisi Yüksek Ateş Cinsiyet ve Yaşın Etkisi Gebelik Egzersizin Etkisi 2.3. Referans Aralığı 2.4. Kalite Güvenliği 2.5 Numunelerin Alınması ve Hazırlanması Kan Numunelerinin Alınması Arteral Kan Alımı Kapiller Kan Alımı Venöz Kan Alımı Saatlik Örneklerinin Toplanması Dışkı Numunelerinin Toplanması BOS Toplanması 2

3 2.5.5 Diğer Vücut Sıvıları 2.6 Glukoz Tolerans Testleri Standart Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) Gebelerde Glukoz TAraması 2.7 Panik Değerler 2.8 Laboratuvar Numune Red Kriterleri 2.9 Laboratuvarlarımızda Çalışılan Testlerin Hemoliz,Lipemi ve Bilüribinemiden Etkilenme dereceleri 3. Testlerin Listesi 3.1. Biyokimya Testleri Biyokimya Testleri Hormon Testleri Analizi Kardiyak Testler Tox drug Testler Koagülasyon Testleri BOS ve Plevral sıvıda yapılan testler 4. Acil laboratuarında Çalışılan Testler 4.1. Acil Biyokimya Testleri 4.2. Hemogram 4.3. Tam Tetkiki 4.4. Gaitada Gizli Kan 4.5. da Madde Bağımlılığı Testleri 4.6. Acil Kardiyak Panel 4.7. Acil Koagülasyon Testleri 3

4 1. GİRİŞ Hastanelerde laboratuvar organizasyonları tüm biyolojik örneklerin laboratuvar testlerini yapılmasını ve raporlandırılmasını sağlayan birimlerdir. Günümüzde laboratuar çalışmalarında hedef, test isteklerinin yapılmasından sonuçların ilgili yerlere ulaşmasına kadar geçen süreyi kısaltmaktır. Bu sürenin önemli bir bölümü (%55-60) preanalitik evredir. Laboratuvar informasyon sistemi (ALİS) ve Hastane Otomasyon Sistemlerinin (HOST geliştirilmesiyle bu süreler ideal zamanlara yaklaşmıştır. Laboratuvar akreditasyonu, laboratuvarın yetkili bir kurum tarafından uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilerek yaptığı tetkiklerin doğru ve güvenilir olduğunun resmen tanınmasıdır. Hastanelerde laboratuvar hizmetlerinde yaşanan sorunların önemli bir kısmı laboratuar işleyişinin hasta ve personel tarafından yeterince bilinmemesi ve iletişim eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Test sonuçlarının eksik çıkması, kaybolması, test öncesi uyulması gereken kurallara uyulmaması, yanlış örnek kabı seçimi, yetersiz örnek alınması, yanlış test gününde hastaneye gelinmesi, eksik test girişi yapılması vb en çok karşılaşılan sorunlardır. Hem bu tür sorunları azaltabilmek hem de laboratuvar işleyişini basta klinisyenler olmak üzere diğer hastane çalışanlarıyla paylaşabilmek amacıyla laboratuvar rehberi hazırlanmıştır. Bu rehberde Muğla Devlet Hastanesi laboratuvarları nın işleyişi, test profili, tetkik girişinden sonuçların gönderilmesine kadar olan süreç (ALİS / HOST), laboratuarın analitik kalite çalışmaları, testlerin çalışılma yöntemleri, çalışılma zamanları, teste göre numune türü/numune kabı seçimi, numunelerin kabul/red kriterleri, sonuçların raporlanma zamanları, normal değerleri, varsa panik değerleri hakkında bilgilere yer verildi. 4

5 2. GENEL LABORATUVAR BİLGİLERİ 2.1. LABORATUVAR İŞLEYİŞİ Test Girişleri Test girişleri için hastane otomasyon sisteminde (HOST) poliklinik defteri açılıp hastanın protokol numarası girilerek hastanın bilgilerine ulaşılır. Hasta bilgilerinin bulunduğu sayfa üzerinde bulunan tahlil butonuna basılarak tahlil istem sayfasına ulaşılır. Burada hangi test/testler istenecekse referans ve panel butonlarından seçilerek kayıt yapılır. Seçilerek kayıt yapılan testler sakla butonuna basılarak hastane otomasyon sistemine aktarılır. Daha sonra hastalar poliklinikten laboratuvar kayıt ve kan alma birimine yönlendirilir. Laboratuvar kayıt bölümüne gelen hastanın protokol numarası otomasyonda laboratuar kayıt defterine yazılarak poliklinikten yapılan tahlil istemlerinin istem kağıdı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. İstenen tetkiklerde eksik yoksa ekranda onaylanarak istem yapılan teste göre barkod basılması sağlanır. Barkodlar uygun tüplere yapıştırılarak hasta kan alma birimine yönlendirilir. Kan alma saati otomasyon sistemine kayıt edilir. Acil biriminde ve Servislerde test girişleri için aynı işlemler yapılır ve hastalardan alınan test materyalleri laboratuvara gönderilir. Tetkik girişleri onaylandıktan sonra test eklenmemelidir. Çünkü onay sonrası işaretlenen testler laboratuvar informasyon sistemi (ALİS) tarafından görülmeyecektir. Onay sonrası her yeni test isteği için yeni bir HOST girişi ve ALİS kaydı yapılması gerekir Numunelerin alınması ve laboratuvara transferi Polikliniklerden yapılan test isteklerinin HOST a kaydı yapıldıktan sonra hasta B blokta bulunan laboratuar kayıt/kan alma birimine yönlendirilir. Laboratuvar kayıt bölümüne gelen hastanın protokol numarası otomasyonda laboratuar kayıt defterine yazılarak poliklinikten yapılan tahlil istemlerinin istem kağıdı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. İstenen tetkiklerde eksik yoksa ekranda onaylanarak istem yapılan teste göre barkod basılması sağlanır. Barkodlar uygun tüplere ve sonuç alma istem formuna yapıştırılarak hasta kan alma birimine yönlendirilir. Hastalardan kanlar yeterli miktarda ve kan numunesi alma kriterlerine uygun şekilde alınır. Kan ve örnek alma saati otomasyon sistemine kayıt edilir. Kan alma işlemi tamamlanan hastalara sonuçların ne zaman çıkacağı ve sonuçlarını nereden alabileceği bilgileri gerekirse sözlü olarak ta ifade edilir. ve gaita testleri de olan hastalar varsa bunun için hastalara barkod etiketi yapıştırılmış idrar ve gaita kabı verilip tuvalete yönlendirilir, daha sonra hastalar örneklerini ilgili laboratuvar birimine getirirler. Bebek kan alma işlemi 2 hemşire tarafından yapılmaktadır. Bebeklerden idrar ve gaita örneği için örnek kapları aileye verilip nasıl örnek toplayacakları hakkında bilgi verilir ve topladıkları örnekleri ilgili laboratuvar birimine getirmeleri söylenir. Servisler ve Acil de hastaların örnekleri kendi birimlerinde alınır. Servisler sabah 06:00 kanlarını en geç 06:30 a kadar laboratuara göndermeleri gerekmektedir. Eğer kanlar laboratuara daha geç gönderilirse sonuçlar saat 08:00 e yetişemeyeceğinden kabul edilmeyecektir. Alınan örneklerin üzerinde alınma saatleri yazılı olmalıdır. Numuneler test istem kağıtları ile birlikte laboratuar kayıt birimine numune transfer talimatları doğrultusunda taşınarak otomasyona kaydı yaptırılır. Test istekleri ALİS e girildikten sonra testlere göre örnek kaplarına barkod etiketi yapıştırılır. Örnekler personel tarafından çalışılacağı laboratuarlara göre transfer edilir. 5

6 Damar yolu açık hastalarda kan alma için hastanın diğer kolu kullanılır. Kan alma işlemi hemşireler tarafından gerçekleştirilir Alınan örnekler bekletilmeden personelle ilgili laboratuvar birimine gönderilir. Kan Alma biriminde toplanan örnekler görevli laboratuar teknisyeni tarafından ilgili laboratuarlara göre ayrılıp sürekli olarak pnömotik sistem ve görevli personeller ile ilgili laboratuarlara transfer edilir. Hem kan alma biriminde hem de acil ve servislerde biyolojik numune alma ve numunelerin transferi işlemleri; numune alma ve transferi talimatı, numune kabul ve red kriterleri talimatı doğrultusunda gerçekleştirilmelidir. Numuneler uygun ısı: serin ve ışık görmeyen, loş ortamda toplanmalıdır. Daha sonra taşıma kabına dikkatle yerleştirilip, kapalı şekilde transfer edilmelidir. Testler için numuneler alındıktan en geç 1 saat içinde gönderilmelidir. Ekip eksikliği vb. nedenle gönderimi gecikecekse, test rehberine bakılarak o testin saklama koşullarında buzdolabı veya dışarıda serin ortamda, ışık görmeyen yerde saklanmalıdır. İstediğimiz etiketlendirme (Barkod) ise aşağıdaki gibidir: Etiket üzerinde; Hastanın adı soyadı Gönderen Birim-Uzman Protokol numarası Hasta kabul numarası Laboratuvar barkod numarası Barkodun alındığı tarih ve saat Yatan veya ayaktan hasta olduğu Barkodun hangi çeşit tüpe yapıştırılacağına dair ibare: -Biyokimya: sarı kapak, -Hemogram: Mor, -Sedim: Siyah, -Citratlı tüp: Mavi- Koagülasyon Barkodun hangi kağıt veya tüpe yapıştırılacağı bilgisi, Sonuç kağıdını kimin alacağı: Kendisi veya 3. kişi gibi bilgiler bulunmalıdır. Kardiyak, Talasemi Mavi kapaklı tüp (Sitratlı) PT, aptt, Fibrinojen Biyokimya, Hormon, Elisa Seroloji Tam Đdrar, Tox Drug Testi için Đdrar 6

7 Numunelerin laboratuvara kabulü, ayrıştırılması Örnekler laboratuvara gelince, ALİS den yapılan test isteklerine bakılarak örnek kabını uygunluğu, örnek miktarı, pıhtılaşma, kontaminasyon, vb. kontrolü yapılır. Eğer örnek uygunsa barkodu okutularak otomasyonda laboratuara kabulü yapılır. Kabul edilen örneklerden serum veya plazmada çalışılacak testler için olanlar santrifüj edilir. Santrifüj süresi ve hızı testlere göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak biyokimyasal analizler, hormon analizleri için serum, koagülasyon testleri için plazma eldesinde santrifüjü 3000 rpm 5 dakika döndürmek yeterlidir. Santrifüj sonrası hemoliz görülen serumlar çalışılmaz. ALİS te reddedilir. Hastadan tekrar kan alınması için kan alma birimi, acil veya servisler bilgilendirilir. Ayrıca ALİS ortamında hasta sonuç sayfasına numune red sebebi belirtilir Analiz Cihazları kullanarak yapılan analizlerden önce cihazların kontrolü ve internal kalite kontrol çalışmaları gerçekleştirilir. Sonuçlar kabul edilebilir değerlerde ise hasta örnekleri çalışılmaya başlanır. Sonuçlar geçersiz olarak değerlendirilirse çalışma başlatılmaz ve cihaz ile ilgili prosedürler gerçekleştirilir. Cihazlar tamamladığı analizlerin sonuçlarını otomatik olarak ALİS e gönderir. ALİS de hastaların tüm sonuçları toplanır, bu sonuçlar değerlendirilir, uygun bulunan sonuçlar onaylanır. Uygun olmayan testler, sebebi araştırılarak (numunenin göz ile değerlendirilmesi, vb) yeniden çalışılır. Acil örnekler rutinden ayrı olarak hemen çalışılır ve analiz sonuçları bekletilmeden onaylanır. Panik Değer Listesine ait bir test sonucu bulunursa, analiz süreci gözden geçirilerek test tekrarlanır. Tekrar sonuçları da panik değer listesinde ise, testi isteyen klinisyene bilgi verilir. Test sonucu hastanın kliniği ile örtüşmüyorsa hastadan yeni örnek alınarak analiz tekrarlanır. Üyesi olduğumuz eksternal kalite kontrol programının belirlediği takvim günlerinde program dahilinde olan testler için eksternal kalite kontrol serumları hasta testleriyle birlikte çalışılır. Laboratuvarımızda çalışılan testlerin büyük çoğunluğu 1 yılı askın süredir eksternal kalite kontrol programına dahildir Sonuç Gönderme ( Raporlama) Test sonuçları ALİS de onaylandığı zaman poliklinik ve acil bilgisayarlarda hasta sayfasında görülebilir. Test sonuçlarının yazıcı çıktıları da laboratuar kayıt biriminde görevli sekreterler tarafından hastaya verilir. Hastalar mugladh.com.tr sitesinde laboratuvar sonuç menüsüne girip barkod numarasını yazarak yada T.C numaraları ile de internet üzerinden sonuçlarını alabilir Laboratuvar Testleri Sonuç Teslim Süreleri Biyokimya Otoanalizör, Hormon laboratuarı, Acil Laboratuvarı: Her gün saat 12:00 e kadar gelen numunelerin sonuçları saat 14:00 de, 12:00 den sonra gelen numunelerin sonuçları 2 saat sonra verilmektedir. Üçlü test sonuçları her hafta Cuma günü saat 14:00 da verilmektedir. Acil Laboratuarına gelen acil numunelerin sonuçları 1 saat sonra verilmektedir. Sonuçlar hastaya veya acil personeline verilir. Ayrıca acil kayıt birimindeki bilgisayarda görülebilir ve yazılı çıktı alınabilir. Rutin hastalara sonuçlar kimlik doğrulaması yapılarak sonuç alma istem formu ile verilmektedir. Eğer hastanın sonuçlarını başka birisi alacaksa bunun için laboratuara ilk kayıt sırasında beyanda bulunarak sonuç alma istem formuna ve bilgisayarda ekran sekmesinin işaretlenmesi ve sonucu alacak kişinin adının yazılması gerekir. 7

8 2.2. ANALİZ SONUCUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER Güvenilir ve tıbbi açıdan değerlendirilebilir sonuç elde edebilmek için sadece doğru transport ve doğru analiz yeterli değildir. Analiz sonuçlarını etkileyen faktörler Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1: Analiz sonuçlarını etkileyen faktörler Değişmeyen Değişen faktörler Endojen faktörler Eksojen faktörler faktörler o Cinsiyet o Irk o Kalıtım o Beslenme o Alkol o Vücut ağırlığı o Kas dokusu o Aktivite o Pozisyon o Günlük ritm o İlaçlar o Gebelik o Hemoglobinemi o Bilirubinemi o Hiperlipemi o Farmakoterapi o Antikoagülanlar o Bakteriyel kontaminasyon Kan Alımından Önceki Etkiler (Preanalitik) Postürün Etkisi: Ayakta duran bir kişide kan hacmi yatan bir kişiye göre ml daha azdır. Bu durum kan hacminde %10 azalmayı gösterir. Gerçek neden kanın proteinsiz sıvısının doku arasına geçmesi olup plazma hacminde önemli farka neden olur. Buna paralel olarak enzimler ve protein hormonlar dahil tüm proteinler, proteinlere kısmen bağlı kalsiyum, bilürübin ve proteine bağlı ilaçların konsantrasyonunu etkiler. Bu durum özellikle yatan hastalarda belirgin hale gelir Sıvı İnfüzyonunun etkisi: Hastaya serum yapılıyorsa serumun bileşenlerindeki maddelerin etkisinden dolayı ölçüm sonucu tam doğru değeri göstermez. Sıvı infüzyonu yapılırken örnek alınmadan en az 3 dakika önce sıvı infüzyonu durdurulmalıdır ve durumu bildirir not hastanın dosyasına ve istem kağıdına yazılmalıdır. İnfüzyon yapılan kolun karşı tarafından veya infüzyon yapılan yerin daha aşağısından yapılan örnekleme infüzyonun yapıldığı solüsyonun bileşimindekiler harici için güvenilirdir Açlık Durumu: Açlık kan düzeyi ölçümü gibi testler için istenen bir durum olduğu gibi laboratuar işleminin standardizasyonu ve teknikleri açısından numune alımında saatlik açlık istenir. Açlık durumunun 16 saatten fazla olmaması gerekir Besinlerin Etkisi: Bazı plazma yapıtaşlarının derişimi yakın zamanda yenilip içilen besinlerden etkilenir. Bunların içinde kan glukozu, trigliserid, alkalen fosfataz(özellikle intestinal izoenzim) sayılabilir. Ayrıca serumun lipemik olması ölçümler için kullanılan yöntemleri etkileyebilir. Kahve, çay, kola gibi kafein bulunan içecekler yapıtaşlarının konsantrasyonu üzerinde önemli bir etkiye sahiptir Sigara içme: İçerdiği nikotinden dolayı sigara birçok testi etkiler. Bunların içinde lipidler, hormonlar, vitamin B12, CEA gibi parametreler sayılabilir Sirkadiyen değişim: Beden sıvılarının çoğu yapıtaşı gün boyu döngüsel değişim gösterir. Bu değişimlere katkıda bulunan başlıca faktörler postür,aktivite, beslenme, stres, gün ışığı, karanlık, uyku ve uyanıklıktır. Bu döngüsel değişimler oldukça büyük değerlere varabildiğinden numune alma standardizasyonunun iyi denetlenmesi gerekir. Büyüme hormonu uykuya daldıktan kısa süre sonra yükselir. Oysa bazal plazma insülini, 8

9 sabah ve akşam daha yüksek düzeydedir. ACTH ve kortizol gece saatlerinde minimal düzeydedir. hacmi ve kreatinin atılımı gece azalır İlaçların Etkisi: İlaçlar analiz yöntemlerini invitro etkilediği için invivo değişimlere de yol açabilir Yüksek Ateş : Serum hormon düzeyleri yanı sıra lipidler,kalsiyum, ürik asit gibi birçok parametreyi etkiler Cinsiyet ve Yaşın Etkisi: Hastanın yenidoğan, puberte, yetişkin olmasına ve cinsiyetine göre çeşitli hormon, enzim, lipidler, elementler gibi birçok parametre değişim gösterir. Örneğin; alkalen fosfataz kemik büyümesine paralel olarak pubertede en yüksek değere ulaşır. Puberteden sonra aktivite azalır. Menstrüel döngü sırasında da kadınların hormon değerleri çok değiştiğinden LH,FSH gibi testler için kan gönderilirken döngü gününün de belirtilmesi unutulmamalıdır. CA-125 menstrüel periyotta normalin 2 katına çıkabilir Gebelik: Down sendromu riski için yapılan ilk ve ikinci trimester testlerinin ultrason verileri gününde olmalıdır Egzersizin Etkisi: Egzersizin vücut sıvılarının yapılarına etkisi aktivitenin süresi ve yoğunluğu ile ilgilidir. Egzersiz sonunda alınan kan örneklerinde aspartat aminotransferaz (AST),laktat dehidrogenaz(ldh), kreatin kinaz (CK), üre, kreatinin transferin sonuçlarında yükselmelerin olduğu, kan glukozunun değişimler gösterdiği, plazma renin aktivitesi, aldosteron, büyüme hormonunun patolojik düzeylere ulaştığı göz önünde bulundurulmalıdır REFERANS ARALIĞI Testler için belirtilen referans aralığı sağlıklı bireylerden elde edilen değerlerin %95 ini içeren grubu temsil eder ve test sonucunu değerlendirmek için genel bir baz oluşturur. Çeşitli faktörlere bağlı olarak bu değerler hastadan hastaya varyasyonlar gösterebilir. Analiz yönteminin değiştiği durumlarda metoda bağlı olarak referans aralığı da değişebilir KALİTE GÜVENLİĞİ Laboratuvarımız kalite güvenliği için, KBUDEK gibi uluslar arası düzeyde çok sayıda laboratuvarın katıldığı dış kalite kontrol programlarına katılmaktadır. İç kalite kontrol programı uygulaması ile her gün iki ve üç seviyeli kontrol örnekleri çalışılarak günlük ve günler arası performans denetlenmektedir. Dış kalite kontrol programı uygulamasında ise, analizi yapılan dış kalite kontrol örnekleri dünyanın her yerinden bu programa katılmış çok sayıda laboratuvarın sonuçları ile karşılaştırılır ve gerçek değere uygunluk denetlenir. Sonuçların Klinik Uyumluluğu Test istem formuna veya ALIS in ilgili bölümüne hasta ile ilgili bilgilerin yazılması bulguların değerlendirilmesi açısından çok değerlidir. Klinik tablo ile uyumsuz olduğu düşünülen sonuçlarda laboratuvar ile mutlaka temasa geçilmelidir. Hasta örnekleri laboratuvarımızda 48 saat saklandığı için gerektiğinde testler aynı örnekte tekrarlanarak sonuç ile yeniden değerlendirme yapmak mümkündür NUMUNELERİN ALINMASI VE HAZIRLANMASI Kan Numunelerinin Alınması Arterial Kan Alımı Arter kanını hekim veya tecrübeli bir hemşire almalıdır. 9

10 Uygun arter (femoral yada radial arter ) seçimi yapılmalıdır. Bölge temizlenir. Turnike gerekmez Steril eldiven giyilerek damar 2. ve 3. parmaklarla palpe edilir ve iki parmak arasından enjektör dik tutularak artere girilir. Heparinize enjektör kullanılır. Enjektör, arterin basıncı ile kendi kendine dolar ve hava kalmaz. Alınan kan hızlı bir şekilde hava alması engellenerek laboratuara gönderilir Kapiller Kan Alımı Genellikle parmak ucu (3. ve 4. parmaklar) kullanılır. Bebeklerde ise topuk tercih edilir. Bu bölge alkolle temizlenip kurutulur. Lanset ile delinir. Parmağa ve topuğa masaj yapılmaz. Kanın ilk damlası kuru bir pamukla silinir. Sonra gelen kısmı alınır Venöz Kan Alımı Açlık gerektiren testler için 8-12 saat açlık gerekir. İlaç tedavisinin sürdüğü durumlarda örneğin alınması sabah ilaç alımından önce yapılmalıdır. Kan alımı esnasında hasta yatar veya oturur pozisyonda olmalıdır. Prognoz izlenmesi için istenen testlerle ilgili kan örnekleri hastadan her zaman aynı pozisyonda alınmalıdır. İğne ucu mümkün olduğu kadar geniş seçilmelidir. Turnike kolda 30 saniyeden fazla sıkılı kalmamalıdır. Turnike ile yapılan birkaç dakikalık staz venöz kanda birçok parametreyi etkiler. Örn; ALT, CK, LDH, albumin, bilirubin, Ca %5-10 civarında artarken; glukoz, fosfat %2-5 civarında azalır. Sıvı veya kan vermede kullanılan bir damar ve setten örnek alınmamalıdır. Mecbur kalınırsa infüzyona dk ara verildikten sonra numune alınabilir. Bu durumlarda diğer kol tercih nedeni olmalıdır. Kanda lipid, kolesterol, trigliserid, HDL düzeyleri bakılacaksa en az 3 hafta öncesinden beslenme alışkanlıklarının değiştirilmemesi, kilonun sabit olrak korunması, duygusal ve fiziksel stresten kaçınılması,3 gün önceden alkol alınmaması önerilir. Alınan kanın hemolize olmaması için azami gayret gereklidir. Hemoliz serumda potasyum, fosfor, enzimler gibi parametrelerin yüksek çıkmasının yanı sıra diğer ölçüm yöntemlerinde de hataya neden olur. Kan örneğine eklenen antikoagülan da önemlidir. Kanın ölçülecek parametreye uygun antikoagülanla alınması gereklidir. Hemen çalışılmayacak örneklerin bekleme süresi ve derecesine dikkat edilmemesi durumunda, istenmeyen hatalı sonuçlar çıkabilir. Turnike takılmış koldan kan alımı öncesinde hastanın yumruğu ile pompalama yapmasına izin verilmemelidir çünkü bu durum kanın damar içinde hemolizine neden olabilmektedir. Turnike iğnenin başarılı bir şekilde damara yerleştirilmesinden sonra çözülmelidir. Enjektör ile kan alımı esnasında kanın tüpe kuvvetli aspirasyonundan kaçınılmalıdır. Kan alımı şu sıra ile yapılmalıdır: Kan kültürü için antikoagülansız düz kan Koagülasyon testleri için antikoagülanlı tam kan Hematoloji testleri için antikoagülanlı tam kan Antikoagülan içeren vakumlu tüplere kan alımı sırasında kanın işaretli çizgiye kadar dolmasına özellikle dikkat edilmelidir. 10

11 Antikoagülan içeren tüplere kan alındıktan sonra tüp yavaşça alt üst edilerek özenle karıştırılmalıdır. Kesinlikle çalkalama yapılmamalıdır. Serum Tüp: Sarı kapaklı plastik jelli tüp Tüpler içinde bulunan jel, santrifüj sonrasında serum ve kan hücreleri arasında fiziksel bir engel oluşturmakta, tüp çeperinde bulunan silika partikülleri sayesinde serum pıhtılaşmasını hızlandırmaktadır. Aynı örnekten birden fazla test istenmesi halinde 4-5 ml serum yeterlidir. (Bu miktar yaklaşık 10 ml kan örneğinden sağlanabilir). Jelli tüpler 5 ml kan örneği ile tamamen doldurulmalıdır. Daha az kan örneği ile yeterli serum elde edilemez. Kanın tüpün çeperindeki silika partikülleri ile iyice temas etmesi için 5-6 kez yavaşça altüst edilmelidir; tüp kesinlikle çalkalanmamalıdır! Hemolizli veya bulanık serumlar bir çok tetkik için uygun değildir. Yeniden örnek alınmalıdır!! EDTA'lı tam kan Tüp: Mor kapaklı cam EDTA-3K tüp 2 ml tam kan mor kapaklı EDTA'lı tüplere alınır. Tüplerin içerisinde pıhtı oluşmaması için kan alınır alınmaz tüp 5-6 kez yavaşça alt üst edilerek karıştırılır. Çalkalama işleminden kesinlikle kaçınılmalıdır. Kan alımı esnasında kanın işaretli çizgiye kadar doldurulmasına özellikle dikkat edilmelidir. Kan tam olarak tüp üzerindeki işaretli çizgiye kadar alınmamış veya tüpün içerisinde pıhtı oluşmuş ise yeniden örnek alınmalıdır!. Sitratlı tam kan Tüp: Mavi kapaklı sitratlı tüp Kan örneği 9:1 oranında sodyum sitrat içeren mavi kapaklı tüplere alınır. Venöz kan alımı esnasında damara ilk seferde zorlamadan girilmeli, turnike çok sıkı olmamalıdır. Eğer kan yavaş ve zorlama ile geliyor ise diğer koldan tekrar doğru kan örneği alınmalıdır. Kan örneğinin sodyum sitrat ile karışabilmesi için tüpler işaretli çizgiye kadar tam olarak doldurulmalı ve 5-6 kez çok yavaşça altüst edilerek kanın antikoagülan ile tam teması sağlanmalıdır. Alınan kan örneği 1500 x g'de 15 dakika oda ısısında santrifüj edilerek trombositten fakir plazma elde edilmelidir. Daha düşük santrifüj hızı ve zamanında trombositler plazmada kalarak F IV'ü plazmaya verirler ve pıhtılaşma analizinin yanlış çıkmasına yol açabilirler. Numune tüpü test çalışılana kadar buzlu kap içerisinde saklanmalıdır. Hemolizli örnek kesinlikle kabul edilmez. Koagülasyon testleri için alınan sitrat plazma örneği en geç 2 saat içerisinde test edilmelidir. Bu nedenle etiket üzerine örnek alınış saati not edilmelidir.. Kan Örneklerinin korunması Kan alımı sonrasında numune direk olarak güneş ışığı almayacak şekilde pıhtılaşma süreci bitene dek oda ısısında bekletilir. Bu süre genellikle dakika kadardır. Bu süre sonrası serumun santrifüj ile pıhtıdan ayrılması gerekir. Örneğin tam kan, sitratlı tam kan, EDTA lı tam kan olarak uzun süre bekletilmesi, örnekteki elektrolit 11

12 konsantrasyonlarında, enzimlerin aktivitesinde, hematoloji ve pıhtılaşma parametrelerinde çeşitli değişikliklere yol açar BOS (Beyin Omurilik sıvısı) Toplanması Hekim tarafından lomber ponksiyonla alınır. BOS da özellikle glukoz testi hiç vakit geçirilmeden tayin edilmeli ve eş zamanlı kan şekeri de ölçülmelidir Diğer Vücut Sıvıları Periton, plevra, perikard ve sinoviyal sıvılarda biyokimyasal tetkikler çalışılmaktadır. Genellikle protein ve enzim analizleri istenmektedir ÖN HAZIRLIK GEREKTİREN TESTLER Saatlik Örneklerinin Toplanması toplamaya başlayacağız sabah ilk idrarınızı tuvalete yaparak mesane boşaltılır ve saat not edilir.(örneğin sabah saat 08:00) Bu andan itibaren gündüz ve gece boyunca idrarın tamamı dikkatlice idrar toplama kabı içine boşaltılır.ertesi sabahki idrarda (örneğin ertesi sabah saat 08:00 deki idrarınız) toplama kabına eklenerek idrar toplama işlemi tamamlanır. Cuma ve cumartesi günleri 24 saatlik idrar toplanmaz. toplamak için en uygun kap 3-5 litrelik su için kullanılan pet şişelerdir. Kola, deterjan vb. maddelerin konmuş olduğu kaplar kesinlikle uygun değildir. Bu süre içinde toplama kabı evin serin bir yerinde karanlık ortamda saklanır. toplayan kişiye önerilen diyet varsa bu diyete dikkatlice uyulur. Birinci idrar toplama kabı dolarsa, başka idrar toplama kabına geçildiğinde bir önceki kapta bulunan idrarın yaklaşık yarısı bu kaba karıştırılır. Ertesi sabah ilk idrarda toplama kabına eklenerek toplama işlemine son verilerek toplanmış olan idrar kaplarının tamamı siyah ışık geçirmeyen bir poşete konularak en kısa zamanda laboratuara ulaştırılır. Spot idrar ve gaita numunelerinin laboratuara çabuk ulaşması gereklidir Dışkı Numunelerinin Toplanması Biyokimya laboratuarında çalışılan dışkı analizi sadece GGK (Gaitada Gizli Kan) dır. Bu analiz için az miktarda dışkı yeterlidir. Analiz belli sürelerde tekrarlanmalıdır. Çünkü gaitanın herhangi bir kısmında gizli kalabilir. Gizli kan analizi yapılacak hasta yalancı reaksiyonların önlenmesi için 3 gün süre ile proteinsiz diyete tabi tutulmalıdır Glukoz Tolerans Testleri Glukoz tolerans testlerinde (50,75,100 gr.) 3 gün öncesinden başlanan teste hazırlık diyetine ve 8-12 saatlik açlığa uyulması önemlidir Standart Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) Hasta testten 3 gün öncesinden itibaren en az 200gr/gün karbonhidrat almalıdır. Test infeksiyon stres akut kardiyak hastalık olmayan bir dönemde yapılmalır. Oral kontraseptif, diüretik, kortikosteroid, difenilhidantoin, tiroksin, nikotinik asit, tiyazid, diüretikler, furasemid, anti konvülsanlar, psikoaktif ilaçlar ve salisilat içeren anti inflamatuvar ilaçlar alınmamalıdır. Oral kontraseptifler en az bir siklus önce kesilmelidir. Uygulanışı: 8-12 saatlik açlıktan sonra açlık kan örneği alınır. 300 ml suda eritilmiş 75 gr glukoz (istenirse bir miktar limon ilave edilerek) 5 dakika içinde hastaya içirilir. Çocuklarda 1.75 g/kg (max. 75 gr) gebelerde ise 100 gr glukoz verilir. Test süresince hasta sigara içmemeli, su dışında yiyecek almamalı ve fiziksel aktivitesi kısıtlanmalıdır. 12

13 Erişkinler ve çocuklarda 120. dakikada, gebelerde ise 60,120 ve 180. dakikalarda kan alınır. Test sonuçlandırılmış olur Gebelerde Glukoz taraması Gebeliğin haftaları arasında yapılır. Gebelerde 3 gün öncesinden en az 150gr/gün karbonhidrat diyeti verilir. Önce gebeden kan şekeri alınır. Yükleme 50 gr glukoz ile yapılır. Test süresince hasta sigara içmemeli, su dışında yiyecek almamalı ve fiziksel aktivitesi kısıtlanmalıdır. 60. dakikada kan sekerine bakılır. 140 mg/dl üzerinde sonuç alınırsa 100 gr glukoz ile OGTT yapılır Hormon Analizleri : Hormon sonuçları değerlendirilirken diurnal değişiklik, sıklık değişiklik gösteren hormonlar gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Bazı hormonlar için günün saati önemlidir.(örneğin Kortizol) Bu nedenlerden dolayı hekimin yönlendirmesi ile belirtilen zamanda örnekler verilmelidir. Hormon testlerinde gece boyu açlık gerekli değildir, 2 saatlik açlık yeterlidir. PTH; 10 saatlik açlık gereklidir. PTH testinin yarı ömrü düşük olduğundan örnek 4 saat içinde çalışılacaksa serumdan, 8 saatlik bir sürede çalışılacaksa EDTA lı kandan,24 saat ve daha sonra çalışılacaksa alınan kan santrifüj edilip hemen deepfreze kaldırılır. (Hastane içinden gelen kanlarda; 4 saat içinde numune alınıp laboratuvara gönderilecektir. Serumun 4 saat içerisinde çalışılması sağlanacaktır.) Dış hastanelerden transfer için gelen kanlara yapılacak uygulama; Kan alındıktan 4 saat içerisinde laboratuvara ulaştırılacaksa kan jelli tüpe alınacak. Kan alındıktan 8 saat içerisinde laboratuvara ulaştırılacaksa kan EDTA lı tüpe alınacak. Kan alındıktan 24 saat ve daha sonra laboratuvara çalışılacaksa alınan kan santrifüj edilip hemen deepfreze kaldırılır. Numune transferlerinin soğuk zincire uygun olması sağlanacaktır. Laboratuvarda kanın saklanması; ertesi gün çalışılacak kanlar santrifüj edilip hemen deepfreze kaldırılır. Soğutmalı santrifüj ile kanların çevrilmesi uygundur. hgh: 12 saatlik açlık olmalı, örnek sabah alınmalıdır. Örnek alınmadan önce hasta en az 30dk.dinlendirilmelidir. Gebelik Üçlü test:kan vermeden önce ultrason tetkiki yapılmış olmalıdır. Üçlü test formu testi isteyen doktor tarafından eksiksiz olarak doldurulmalıdır. Bu testin sonucunu bizzat hormon laboratuvarından elden alması gerektiği kendisine anlatılır. Kayıttan bu teste sonuç verilmez. DHSO4: Örnek sabah alınmalıdır. Hastaya örnek alımı öncesinde radyo izotop verilmemiş olmalıdır. İnsülin: 12 saatlik sabah açlığı gerekir. Örnek, hasta yüksek doz Biotin alıyorsa en az 8 saat sonra alınmalıdır. Örnek alındıktan sonra en geç 4 saat içinde çalışılmalıdır. Kortizol: Örnek sabah saat 8 de alınmalıdır. (Bu husus isteyen hekime duyurulur. Hastasını isteğe göre yönlendirmesi istenir.) 13

14 Talasemi Testi Son 1,5 ayda hastaya kan verilmemiş olması gerekmektedir. Hastadan demir ve hemogram tahlili içinde kan alınmaktadır. Değerlendirmede bu parametrelere de bakılmaktadır. Gerektiği durumlarda hastanın anne-babası da veya aile taraması da yapılmaktadır PANİK DEĞERLER Panik değerler listesi, laboratuvarda çalışılan testlerden belirlenen referans aralığı dışında ve kişi için riskli olabilecek değerlerinin belirlenmesi sonucu oluşturulan listedir. Bu listenin amacı hasta güvenliğini tehlikeye atabilecek sonuçlar elde edildiğinde ilgili hekime bildirilmesi sürecinin işletilmesinin sağlanmasıdır. Biyokimya, hematoloji ve mikrobiyoloji laboratuarlarına ait panik değerler aşağıdaki tablolarda görülmektedir: Tablo 2: Biyokimya Laboratuvarı Panik Değerler Listesi TEST DÜŞÜK YÜKSEK Glukoz Yetişkin < 40 mg/dl > 450 mg/dl Yeni doğan <30 >200 ÜRE - > 200mg/ dl Kreatinin - > 7.5 mg/ dl T.Bilirubin Yeni Doğan - > 18mg/ dl Kalsiyum < 6 mg/ dl > 13 mg/ dl Sodyum Yetişkin < 120 mmol/l > 160 mmol/l 1Yaşından Küçük <125mmol/L > 150 mmol/l Potasyum <2.5 mmol/l > 6.5 mmol/l Lityum >1.2 mmol/l Magnezyum < 1 mg/dl >4.5 mg/dl Fosfor < 1 mg/ dl > 8 mg/ dl Tablo 3: Acil Laboratuvarı Panik Değerler Listesi TEST DÜŞÜK YÜKSEK Yetişkin < % 18 > % 60 Hematokrit 0-1 Hafta < %30 > % 65 1 Ay < %25 > % Ay < %25 > % 65 Yetişkin 6 g/ dl 20 g/ dl Hemoglobin 0-1 Hafta 10 g/ dl 21 g/ dl 1 Ay 8 g/ dl 21 g/ dl 3-12 Ay 9 g/ dl 21 g/ dl WBC Hücre sayısı < 1.500/mm³ >30.000/mm³ Trombosit Hücre sayısı < 1.500/mm³ > /mm³ PT - >30 sn PTT - >78sn Fibrinojen 100 mg/dl 700 mg/dl 14

15 2.7. LABORATUVAR NUMUNE KABUL- RED KRİTERLERİ 1. Hasta adı ve soyadının bulunmadığı, örnek tanımının yapılmadığı, hatalı yapıldığı veya istem formu ile örnek kabındaki bilgilerin uyumsuz olduğu durumlarda numune kabulü yapılmaz. Ayrıca barkodu olmayan numuneler laboratuvara kabul edilmez. Sistem arızası olduğunda, servis sorumlusunun laboratuvarı bilgilendirmesi dahilinde acil testler çalışılır. 2.Uygun tüplere alınmayan numuneler laboratuvara kabul edilmez; servis ve polikliniklerden yeni numune istenir. 3. Hemolizli numuneler laboratuara kabul edilmez 4. Lipemik numuneler geldiğinde ALİS in açıklama kısmında belirtilir 5. Barkod tüp üzerine uygun şekilde yapıştırılmamışsa, altında isim olup olmadığı kontrol edilir ve yeni barkod basarak kabul yapılır. 6. Tüp içindeki numune miktarı yeterli değilse numune kabul edilmez. 7. Pıhtılı numuneler kabul edilmez. 8. Test istem formlarına hasta ile ilgili klinik bilgi mutlaka yazılmalıdır. 9. Laboratuvara uygun transfer koşullarında gelmeyen örnekler kabul edilmez. 10. Özellikle ilaç düzeyi ve diurnal varyasyonu olan hormon analizlerinde, gereken bekleme süresine uyulmamışsa, numune kabul edilmez. 11. Önerilen sürelerin dışında bekletilmiş örnekler laboratuvara kabul edilmez. 12. Bir başka materyalle kontamine örnekler (idrarın dışkı ile karışmış olması gibi) reddedilir. 13. Tüplerin çatlak veya kötü görünümlü olması 14. Uygunsuz alınmış örnek 15. Üzerine kan bulaşmış örnek tüpleri 15

16 2.8. Laboratuvarımızda çalışılan testlerin hemoliz, lipemi ve bilirubinemiden etkilenme dereceleri Tablo 4: Test Adı Hemoliz Lipemi Bilirubinemi Albumin ++ ALP + ++ ALT ++ AST ++ Bilirübin BUN ++ Demir ++ Ferritin + Fibrinojen + Folik Asit ++ Fosfor ++ Klor ++ Kolesterol Kortizol ++ Kreatinin + ++ LDH ++ Potasyum Protein Protrombin zamanı + + PTH + T3 + T4 + TSH + Trigliserid ++ Ürik Asit ++ 16

17 3. TESTLER 3.1. Biyokimya Testleri Biyokimya Testleri Test Örnek Tüp/Kapak Kap Metod Çalışma Günü Rapor Tarihi Referans Değerler Alanin Aminotransferaz (ALT) (SGPT) Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün E:10-40 U/L K: 7-35 U/L Albümin Serum Sarı PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl E: U/L Serum Alkalen Fosfataz K: U/L (Örnek aç olarak Sarı ENZ Hergün Aynı gün (ALP) alınmalıdır) (0-14 yaş için) <350 U/L Amilaz Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün U/L Aspartat (SGOT) Aminotransferaz Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün U/L (AST) Bilüribin Total Serum (Işıktan korunmalıdır) Sarı PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl Bilüribin Direkt Serum (Işıktan korunmalıdır) Sarı PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl Carbamezapine Serum (Örneğin bir sonraki doz öncesinde Sarı TÜRB Hergün Aynı gün 4-12 µg/ml alınması önerilir.) Demir Serum (Örnek aç E: µg/dl Sarı PHOTO Hergün Aynı gün iken alınmalıdır.) K: µg/dl Demir Bağlama Kapasitesi Serum Sarı PHOTO Hergün Aynı gün µg/dl serbest Digoksin Serum Sarı TÜRB Hergün Aynı gün ng/ml Fenitoin Serum (Örneğin dozlar arasında Sarı TÜRB Hergün Aynı gün µg/ml alınması önerilir.) Fosfor Serum Sarı PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl GGT (Gamma Glutamil Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün 7-50 U/L Transpeptidaz Glukoz Serum(Örnek aç olarak alınmalı bekletilmeden Sarı ENZ Hergün Aynı gün mg/dl çalışılmalıdır. * HbA1c Tam Kan (EDTA) Mor PHOTO Hergün Aynı gün % 4-6 HDL Kolesterol Serum (Örnek aç E:27-67 mg/dl Sarı ENZ Hergün Aynı gün iken alınmalıdır.) K:29-89 mg/dl Kalsiyum Serum Sarı ISE Hergün Aynı gün mg/dl Klor Serum Sarı ISE Hergün Aynı gün mmol/l Serum(Örnek 12 Kolesterol, total saatlik açlık mg/dl Sarı ENZ Hergün Aynı gün sonrası alınmalıdır.) Kreatinin Kinaz E: U/L Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün (CK) K: U/L Kreatinin Kinaz (CK) MB Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün 0-25 U/L Kreatinin Serum Sarı PHOTO E: mg/dl Hergün Aynı gün K: mg/dl 17

18 LDH (Laktat Dehidrogenaz) Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün U/L LDL Kolesterol (Direkt) Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün < 130 mg/dl Serum (Örnek Lityum son dozdan en az Sarı 12 saat sonra PHOTO Hergün Aynı gün mmol/l alınmalıdır.) Magnezyum Serum Sarı PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl Potasyum (K) Serum Sarı ISE Hergün Aynı gün mmol/l Total Protein Serum Sarı PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl Pseudokolinester E: IU/L Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün az K: IU/L Sodyum Serum Sarı ISE Hergün Aynı gün mmol/l Trigliserid Serum (Örnek aç olarak Sarı ENZ Hergün Aynı gün mg/dl alınmalıdır) Üre Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün mg/dl Ürik asit Serum Sarı ENZ E: mg/dl Hergün Aynı gün K: mg/dl Bikarbonat Serum Sarı ENZ Hergün Aynı gün mmol/l Valproik Asit Serum Sarı TÜRB Hergün Aynı gün µg/ml Üre (spot idrar) tüpü ENZ mmol/l Hergün Aynı gün mmol/l Üre ( 24 Saatlik da) Top.Kabı ENZ Hergün Aynı gün mg/gün mg/dl 40y< Kreatinin (Spot mg/dl tüpü PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl 40y> mg/dl Kreatinin ( mg/gün Top.Kabı PHOTO Hergün Aynı gün Saatlik mg/gün Kalsiyum (Spot mg/dl tüpü ISE Hergün Aynı gün mg/dl Kalsiyum(24 Saatlik Top.Kabı ISE Hergün Aynı gün mg/gün mmol/l 40y< Sodyum (Spot mmol/l tüpü ISE Hergün Aynı gün mmol/l 40y> mmol/l Sodyum( 24 Saatlik Top.Kabı ISE Hergün Aynı gün mmol/gün mmol/l 40y< Potasyum (Spot mmol/l tüpü ISE Hergün Aynı gün mmol/l 40y> mmol/l Potasyum(24Saat lik Top.Kabı ISE Hergün Aynı gün mmol/gün mmol/l 40y< Klor (spot mmol/l tüpü ISE Hergün Aynı gün mmol/l 40y> mmol/l Klor (24Saatlik Top.Kabı ISE Hergün Aynı gün mmol/gün 9-63 mg/dl 40y< Ürik asit (spot 6-71 mg/dl tüpü ENZ Hergün Aynı gün mg/dl 40y> 4-93 mg/dl 18

19 Ürik asit (24Saatlik Fosfor (spot Fosfor (24Saatlik Mikrototal protein (spot MTP(24Saatlik Mikroalbumin (spot da) Mikroalbumin (24Saatlik Kreatinin Klerensi Top.Kabı ENZ Hergün Aynı gün mg/gün tüpü PHOTO Hergün Aynı gün mg/dl mg/dl Top.Kabı PHOTO Hergün Aynı gün mg/gün tüpü PHOTO Hergün Aynı gün 0-10 mg/dl Top.Kabı PHOTO Hergün Aynı gün mg/gün tüpü TÜRB Hergün Aynı gün mg/dl Top.Kabı TÜRB Hergün Aynı gün 0-30 mg/gün ml/dk *HbA1c testini çalışmak için 10 µl EDTA lı tam kan 1cc hemolizat ile karıştırılarak örnek hazırlanır Hormon Testleri FT3 Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün pmol/l FT4 Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün µmol/l TSH Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün µiu/ml PSA Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün 0-4 ng/ml FPSA Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün 0-1 ng/ml FPSA/PSA > ng/ml PROGESTERON Serum Sarı CLIA Hergün Foliküler Faz Luteal Faz Aynı gün Hamile1.trimester Hamil2.trimester Menepoz sonrası pg/ml Foliküler faz ESTRADİOL Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün Ovülasyon fazı Luteal faz Menapoz sonrası ng/ml PROLAKTİN Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün Menapoz öncesi Menapoz sonrası miu/ml B-HCG Serum Sarı CLIA Hergün Gebe olmyn miu/ml 0-1 Haft.gebe 5-50 miu/ml 1-2 Haf t.gebe Haft. Gebe Aynı gün 3-4 Haft.gebe Haft.gebe Haft.gebe Haft.gebe Haft.gebe miu/ml FSH Serum Sarı CLIA Hergün Foliküler faz Aynı gün Ovulasyon fazı Luteal faz Menapoz sonrası

20 miu/ml LH Serum Sarı CLIA Hergün Foliküler faz Aynı gün Ovulasyon fazı Luteal faz Menapoz sonrası T.TESTOSTERON Serum Sarı CLIA Hergün ng/dl Aynı gün ng/dl CA-125 Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün 0-35 U/ml CA-15-3 Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün U/ml CA-19-9 Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün 0-35 U/ml CEA Serum Sarı CLIA Hergün Sigara içen 0-5 ng/ml Aynı gün Sigara içmeyen 0-3 ng/ml AFP Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün 0-9 Iu/ml FERRİTİN Serum Sarı CLIA Hergün ng/ml Aynı gün ng/ml FOLAT Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün ng/ml VİT-B12 Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün pg/ml ATA Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün 0-9 IU/ml ATG Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün 0-4 IU/ml PTH Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün pg/ml KORTİZOL Serum (Örnek sabah saat 8:00-10:00 arası alınacak) Sarı CLIA Hergün Aynı gün µg/dl Yaş µg/dl µg/dl Yaş Yaş DHEAS Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün Yaş Yaş Yaş > 71 Yaş Erkek <5ng/ml veya < 5mcg/L Kadın <10ng/ml veya< 10mcg/L BÜYÜME Çocuk Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün HORMONU 0-10 ng/ml veya 0-10mcg/L Yenidoğan ng/ml veya 10-40mcg/L Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün µu/ml TG Serum Sarı CLIA Hergün Aynı gün ng/ml ÜÇLÜ TEST (E3- HCG-AFP) Serum Sarı CLIA Perşembe Cuma Kadın Erkek 20

21 Tetkiki Test Tam Tahlili (TİT) Örnek Tüp/Kapak Kap Metod Ayaktan Hastalar için Bardağı (Steril Olmayan) Yatan Hastalar için Kapaklı Bardağı (Steril Olmayan) Rutin Tetkiki ; Tam otomatize strip ve mikroskopik analiz Acil Tetkiki; Strip okuyucu ve manuel mikroskobik analiz Çalışma Günü Rapor Tarihi Her gün Aynı gün Gaitada Gizli kan Gaita Gaita kabı Kart Test Hergün Aynı gün Negatif Gebelik Tarama Testi Referans Değerler ın Kimyasal Analizi; Protein Negatif Lökosit Negatif Nitrit Negatif Ph Negatif Eritrosit Negatif Glukoz Negatif Dansite Keton Negatif Ürobilinojen Negatif Bilüribin Negatif ın Mikroskobik analizi: Eritrosit Negatif Lökosit Negatif Kristal Negatif Silendir Negatif Epitelyum Negatif Böbrek epiteli Negatif Bakteri Negatif Bardağı Kart Test Hergün Aynı gün Pozitif / Negatif Kardiyak Testler KÜTLE CK-MB Tam kan (EDTA lı) Mor kapak MYOGLOBİN Tam kan (EDTA lı) Mor kapak TROPONİN I Tam kan (EDTA lı) Mor kapak Hergün Aynı gün ng/ml Hergün Aynı gün ng/ml Hergün Aynı gün ng/ml NT-PRO BNP Tam kan (EDTA lı) Mor kapak Hergün Aynı gün pg/ml Tox-Drug testler AMPHETAMİN BENZODİAZEPİN COCAİNE OPİATE PHENCYCLİDİNE TETRAHYDROCANNABİOL TRİCYCLİC ANTİDEPRESANT BARBİTÜRATLAR METHAMPHETAMİN ASETAMİNOFEN/PARASETAMOL METHADONE (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) (Spot) Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Bardağı Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF Hergün Aynı gün NEGATİF 21

22 3.1.6.Koagülasyon Testleri aptt PTZ D-DİMER FİBRİNOJEN Tam Kan (Na Citrat lı) Tam Kan (Na Citrat lı) Tam Kan (Na Citrat lı) Tam Kan (Na Citrat lı) Mavi Kapak KOAG. Mavi Kapak KOAG. Mavi Kapak Mavi Kapak KOAG. Hergün Aynı gün sn. Hergün Aynı gün sn. Hergün Aynı gün µg/ml Hergün Aynı gün mg/dl PIHTILAŞMA ZAMANI Parmaktan - Manuel Hergün Aynı gün 4-7 dk KANAMA ZAMANI Parmaktan - Manuel Hergün Aynı gün 0-2 dk BOS VE Plevral Sıvıda Yapılan Testler PH BOS ve Plevral Mayi Steril tüp Hergün Aynı gün DANSİTE BOS ve Plevral Mayi Steril tüp Hergün Aynı gün GLUKOZ BOS ve Plevral Mayi Steril tüp PHOTO Hergün Aynı gün LDH BOS ve Plevral Mayi Steril tüp ENZ Hergün Aynı gün PROTEİN BOS ve Plevral Mayi Steril tüp PHOTO Hergün Aynı gün SODYUM BOS ve Plevral Mayi Steril tüp İSE Hergün Aynı gün POTASYUM BOS ve Plevral Mayi Steril tüp İSE Hergün Aynı gün KLOR BOS ve Plevral Mayi Steril tüp İSE Hergün Aynı gün 4. ACİL LABORATUVARINDA ÇALIŞILAN TESTLER 4.1. Acil Biyokimya Testleri Glukoz Üre Kreatinin AST ALT LDH T. Bilüribin D.Bilüribin Klor Amilaz CK Sodyum Potasyum Kalsiyum ALP CK-MB Pseudokolinesteraz 22

23 4.2. Hemogram 4.3. Tam Tetkiki 4.4. Gaitada Gizli Kan 4.5. da Madde Bağımlılığı Testleri AMP (Amfetaminler) BZO (Benzodiazepinler) COC ( Kokain) TCA (Trisiklik antidepresan) THC (Tetrahidrokannabiol)-Esrar OPI (Opiat) BAR (Barbitüratlar) MET (Metamfetaminler) MTD (Metadon) PCP (Phenycilidine) APAP (Acetaminophen/paracetamol) 4.6.Acil Kardiyak Panel Troponin-I Myoglobin CK-MB 4.7. Acil Koagülasyon Testleri PT, INR APTT 23

24 4.8.Hasta Başı Test Cihazları (HBTC) Laboratuvar Yetkilisi ve Klinik Yetkilisi Görev Tanımı 1. Hastanedeki tüm hasta başı cihazlar için laboratuvar sorumlusu tarafından tespit edilmiş olan laboratuvar yetkilisi bu cihazlarla ilgili yürütülmesi gerekli olan her türlü işlemin yapılmasından sorumludur. 2. Hasta başı test cihazları için laboratuvar sorumlusu tarafından hormon laboratuvarında çalışmakta olan laboratuvar teknisyeni Meltem Erçalışır, Kan gazı cihazları için de laboratuar teknisyeni Onur Tilki Laboratuvar Yetkilisi olarak görevlendirilmiş bulunmaktadır. 3. Laboratuvar yetkilileri hastane kliniklerinde mevcut olan tüm hasta başı test cihazlarının (glukometre, kan gazı cihazı vb.) markası, modeli, seri numarası, üretici firma, satın alındığı tarih ve benzeri bilgileri içeren envanteri tutmalı ve bu kayıtları muhafaza etmelidir. 4. Hasta başı test cihazlarını tüm klinik sağlık görevlileri kullanabilir ancak birer Hasta Başı Test Cihazı Klinik Yetkilisi Başhemşirelik tarafından tayin edilir. Klinik Birim Yetkilisi cihazı ile ilgili her türlü eğitime katılacak ve bunlarla ilgili eğitim belgesini Laboratuvar Yetkilisine teslim edecektir. Klinik Birim Yetkilisi, cihazların kontrolünden, arıza ve hataların bildiriminden, temizlettirilmesinden, kalibrasyonları için Laboratuvar Yetkilisi ile işbirliği yapmaktan sorumludur. Laboratuvar Yetkilisi cihazlarla ilgili belgeleri dosyasında saklayacaktır. 5. Klinik birim yetkilisi hasta başı test cihazı kalibrasyon ve kalite sonuçlarında bir uygunsuzluk tespit ettiğinde ve ya arıza durumunda ilgili firmayla iletişime geçtikten sonra, bu durum hakkında laboratuvarı hasta başı cihaz yetkilisini bilgilendirecektir. Hasta başı cihazlar için laboratuvar sorumlusu, hasta başı cihaz klinik birim yetkilisi tarafından doldurulmuş olan GÜVENLİK RAPORLAMA SİSTEMİ BİLDİRİM FORMU (F/KYS/034)nu dosyasında saklayacaktır. Klinik birim yetkilisi ayda bir kez firma tarafından verilmiş olan en az iki seviyeli kontrol materyalini çalışmak, sonuçlarını HASTA BAŞI TEST CİHAZI LABORATUAR TEST SONUCU KARŞILAŞTIRMA FORMU (FORM NO: F/LAB/005) na kaydetmek ve laboratuvar yetkilisine teslim edecektir. Laboratuvar yetkilisi bu formu dosyasında saklayacaktır. Klinik birim yetkilisi eğer eğitimlerinde belirtildi ise üç ayda bir kez hasta seçilerek o hastanın ilgili testi hem hasta başı cihazında hemde eş anlamlı venöz kanı alınıp 24

25 laboratuvardaki cihazda çalışmaya yollanacak, çıkmış olan her iki sonuç HASTA BAŞI TEST CİHAZI (X) LABORATUVAR TEST SONUCU KARŞILAŞTIRMA FORMU F/LAB/005 doldurularak laboratuvar yetkilisine teslim edecektir. Laboratuvar yetkilisi bu formdaki sonuçları HASTABAŞI TEST CİHAZI SONUCU (Glukometre Cihazı) İLE LABORATUVAR TEST SONUCUNU KARŞILAŞTIRMA DEĞERLENDİRME FORMU ile değerlendirerek karşılaştırma sonuçları arasındaki fark %20 den fazla ise cihazın kalibre edilerek testlerin tekrar çalışılmasını ister. Sonuçlar arasındaki fark hala %20 den fazla ise teknik servise haber verilir. 6. Bir hasta başı test cihazı ilk defa kurulduğu zaman bu test hastanenin labaoratuvarı tarafından çalışabiliyorsa yöntem karşılaştırma çalışmaları yapılmalı ve bu çalışmalar belgelenerek hem laboratuvar sorumlusuna iletmeli hem de dosyasında saklamalıdır. 7. Üç ayda bir laboratuvar sorumluları ile bir toplantı yaparak dosyasındaki bilgileri sunmalıdır. Üç aydan önce kendisinin çözümleyemediği bir problem olursa laboratuvar sorumluları ile iletişime geçmelidir. 8. Hasta başı cihazları için yapılan ihaleleri sonuçlanıp malzeme kabulü gerçekleştikten sonra yıllık dönem başlayacaktır. laboratuvar sorumlusu yıllık hasta başı cihazları kalite kontrol takvimini hazırlayarak başhemşireliğe ilgili birimlere iletmek üzere sunacaktır. İlgili takvimde belirtilen süreler içinde kalite kontrol sonuçlarını ulaştırmayan birimler hakkında laboratuvar sorumlusu tarafından uygunsuzluk tutacaktır. Çalışılan testler: Glukometre ile Kan Gazı Cihazı ile : Glukoz : ph, pco2, po2, Na+, K+, Ca++, Glu, Lac 25

LABORATUAR TEST REHBERİ

LABORATUAR TEST REHBERİ LABORATUAR HATA VE GÖSTERGE İZLEM FORMU MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 1/25 LABORATUAR TEST REHBERİ Güncelleme Tarihi : 2012 ÖNSÖZ MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 2/25 Hastalıkların gerek tanı

Detaylı

MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI

MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI Mersin Sağlık Müdürlüğü Merkez Laboratuvarı Mersin Devlet Hastanesi bahçesinde hizmet vermekte olup; Mersin Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi, Mersin Devlet Hastanesi ve Toros Devlet

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ

BİYOKİMYA LABORATUVARI ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ KOD:BİY.PR.01 YAYIN TRH:MART 2005 REV TRH:EYLÜL 2012 REV NO:04 SAYFA NO: 1 / 5 1-AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarında yürütülen faaliyetleri tanımlamak. 2-KAPSAM: Bu talimat, Biyokimya Laboratuvarını kapsar

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ BL.RH.01 Nisan-2013 01 Kasım-2014 1/18 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2 2. Laboratuvar Numune ve Sonuç Verme İş Akış Şeması 3 3. Test Girişi 4 4. Laboratuvarda Çalışılan Testler

Detaylı

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI Değerli KBUDEK Katılımcısı; Ülkemizde ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan programımız her geçen gün artan panelleri ile hizmetlerini sürdürmektedir. KBUDEK,

Detaylı

NUMUNELERİN SAKLANMA KRİTERLERİ TALİMATI

NUMUNELERİN SAKLANMA KRİTERLERİ TALİMATI Dok No: BİY.TL.23 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No: -/0 Sayfa No: 1 / 11 01 AMAÇ : Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Dok No:BİY.PR.01 Yayın Tarihi:HAZİRAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 8 1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı ve

Detaylı

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer, Dilek Baytaş Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ

Detaylı

KBUDEK 2016 PROGRAMLARI

KBUDEK 2016 PROGRAMLARI Değerli KBUDEK Katılımcısı; Ülkemizde ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan programımız her geçen gün artan panelleri ile hizmetlerini sürdürmektedir. KBUDEK,

Detaylı

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI Değerli KBUDEK Katılımcısı; Ülkemizde ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan programımız her geçen gün artan panelleri ile hizmetlerini sürdürmektedir. KBUDEK,

Detaylı

KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05

KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05 BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05 1.0 AMAÇ: Mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında Biyokimya Laboratuarlarında

Detaylı

3. Açlık Durumu: Genellikle laboratuar testleri için 10-12 saat açlık süresi istenir. Bu sürenin 16 saatten uzun olması tercih edilmez.

3. Açlık Durumu: Genellikle laboratuar testleri için 10-12 saat açlık süresi istenir. Bu sürenin 16 saatten uzun olması tercih edilmez. LABORATUAR TESTLERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: Klinik laboratuarlar sağlık hizmetlerinin sunumunda önemli bileşenlerden biridir. Klinik laboratuarların başlıca fonksiyonu klinisyenlere hastaların teşhis, tedavi

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ LABPT P R O G R A M I GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ LABPT PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2015 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ KODU:BİY.RH.01 YAYIN TARİHİ:03.04.2013 REVİZYON TARİHİ:10.07.2013

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ KODU:BİY.RH.01 YAYIN TARİHİ:03.04.2013 REVİZYON TARİHİ:10.07.2013 REVİZYON NO:01 SAYFA NO: 1 / 19 ÖNSÖZ Hastanelerde Laboratuvar hizmetlerinde yaşanan sorunların önemli bir kısmı Laboratuvar işleyişinin hasta ve personel tarafından yeterince bilinmemesi ve iletişim eksikliğinden

Detaylı

LABORATUVAR TEST REHBERİ

LABORATUVAR TEST REHBERİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 3 2. İ.Ü Kardiyoloji Enstitüsü Laboratuvarları işleyişi.. 4 2.1. Test Girişi. 4 2.2. Örneklerin Alınması ve Laboratuvara Transferi 4 2.3. Örneklerin Laboratuvara

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ Doküman Kodu: SEAH.BİY.RH.001 Yayın Tarihi: 19.11.2012 Revizyon No: 02 Revizyon Tarihi: 26.06.2014 Sayfa No: 1 / 40 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ LABPT P R O G R A M I GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ LABPT PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2014 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2013 YILI TAKVİMİ

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2013 YILI TAKVİMİ GENEL BİLGİLER VE 2013 YILI TAKVİMİ Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2013 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar arası harmonizasyonun arttırılması ve klinik laboratuvarcılık konusunda ülkemizde

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI 2012 Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2012 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar arası harmonizasyonun arttırılması ve klinik laboratuvarcılık konusunda ülkemizde eksikliği hissedilen,

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013. Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev.

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013. Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013 Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev. Tarih/No:-/0 1 GİRİŞ Tanı ve tedavinin takibinde laboratuvarlar önemli bir konumda

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi:15.04.2013 Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 1 / 18 İÇİNDEKİLER: 1. GİRİŞ 2. GENEL LABORATUVAR BİLGİLERİ 2.1. BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞİ 2.1.1. Test Girişleri

Detaylı

KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI. Dr. Duran Karabel

KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI. Dr. Duran Karabel KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI Dr. Duran Karabel 1 Kan numuneleri (örnekleri) Tam kan (total kan): Serum veya plazması ayrılmamış kandır. Kan sayımı (hemogram) ve eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) tayini,

Detaylı

TALİMAT ÇALIŞILAN TESTLER VE ÇALIŞMA SÜRELERİ TALİMATI

TALİMAT ÇALIŞILAN TESTLER VE ÇALIŞMA SÜRELERİ TALİMATI DOKÜMAN NO: BĠY TL 002 YAYIN TARĠHĠ: 10.10.2011 REV. TAR./REV. NO: 10.12.2014/02 Sayfa 1 / 5 AMAÇ: Merkez laboratuarında çalıģılan testlerin çalıģılma sürecine yönelik yazılı düzenleme oluģturmaktır. KAPSAM:

Detaylı

Düzen Laboratuvarlar Grubu

Düzen Laboratuvarlar Grubu PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından Gerçek/doğruluk (Trueness/Accuracy) ve Kesinlik (Precision) ile Sonuçların RA verilerine göre değerlendirilmesi yani daha fazla

Detaylı

Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 HBV DNA HCV-RNA HCV GENOTİP. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 ÜRE GLUKOZ

Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 HBV DNA HCV-RNA HCV GENOTİP. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 ÜRE GLUKOZ Sayfa: 1 / 9 320.00451 SİEMENS SAN.TİC.A.Ş. Kodu 54 190281 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I 40000 2,29 91.600,00 320.00577 MZM SAG.UR.LAB.HIZ.SAN VE TİC. LTD. ŞTİ 91.600,00 Kodu 55 56 57 190271 190272 190275

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sayı : 95966346././2014 Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sayı : 95966346././2014 Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği 09.10.2013 tarih ve 28790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Mezkûr yönetmeliğin "Tıbbi laboratuvarların

Detaylı

1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuarlarında pre-analitik, analitik ve post-analitik süreçlerde hasta/numune güvenliğini sağlamak.

1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuarlarında pre-analitik, analitik ve post-analitik süreçlerde hasta/numune güvenliğini sağlamak. Doküman No:BİY.PR.02 Yayın Tarihi: 18.09.2007 Revizyon Tarihi: 30.05.2013 Revizyon No: 02 Sayfa: 1 / 7 1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuarlarında pre-analitik, analitik ve post-analitik süreçlerde hasta/numune

Detaylı

YNT.TLM.08 Y.TAR. 01.01.2009 REV.NO: 01. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI Suşehri Devlet Hastanesi Baştabipliği REV.TAR. 03.12.2012

YNT.TLM.08 Y.TAR. 01.01.2009 REV.NO: 01. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI Suşehri Devlet Hastanesi Baştabipliği REV.TAR. 03.12.2012 Suşehri Devlet astanesi Baştabipliği LABORATUVARA GÖNDRİLCK ÖRNKLR YÖNLİK TALİMATI RV.NO: 01 RV.TAR. 03.12.2012 1.0 AMAÇ : Laboratuar testleri için örnek alma, örnek uygunluğunu değerlendirme ve kabul

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ KOD:BİY.RH.02 YAYIN TRH:EYLÜL 2009 REV TRH:ŞUBAT 2015 REV NO:4 Sayfa 1 / 32 BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ HAZIRLAYAN: BİYOKİMYA VE KLİNİK BİYOKİMYA UZMANI KONTROL EDEN: KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ ONAYLAYAN:

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

2012 Hedef ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi

2012 Hedef ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi 2012 Hedef ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından Gerçek/doğruluk (Trueness/Accuracy) ve Kesinlik (Precision) ile Sonuçların RA verilerine

Detaylı

21 gün. 21 gün. 21 gün. Tüm programlar için kullanılabilir. Tüm programlar için kullanılabilir. Tüm programlar için kullanılabilir.

21 gün. 21 gün. 21 gün. Tüm programlar için kullanılabilir. Tüm programlar için kullanılabilir. Tüm programlar için kullanılabilir. 2014 Yükleme Takvimi Yükleme takvimi aşağıdaki gibidir: Test Yükleme Test Yükleme Açılış Pencere Dönemi Sonuç Bildirim Son Günü 1 26 Mart, Çarşamba 2 25 Haziran, Çarşamba 3 22 Ekim, Çarşamba 21 gün 21

Detaylı

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER 1- Testlerle ilgili oluşturulmuş olan kişisel paneller eğer varsa kaldırılacaktır.(hastanenin özelliğine göre ve bilimsel gerekçeler

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ STANDART İŞLETİM PROSEDÜRÜ

TRANSFÜZYON MERKEZİ STANDART İŞLETİM PROSEDÜRÜ KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :1 / 5 1.AMAÇ: Bölge Kan Merkezinden temin edilen kan ve bileşenlerinin, transfüzyon için cross-match (çapraz karşılaştırma) ve gerek duyulan diğer

Detaylı

KAN ALMA 30.12.2014. Kan Alma. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği

KAN ALMA 30.12.2014. Kan Alma. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) 1.) KAN ALMA 2.)VENÖZ KAN ALMA TEKNİĞİ Slayt No : 26 KAN ALMA ;.Tanı için gerekli mikrobiyolojik ve biyokimyasal incelemeleri yapmak,,.tedavi

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ 2013 DÜZENLEYENLER Prof.Dr.Tevfik NOYAN Yrd. Doç.Dr Sema Nur AYYILDIZ Dr. Özgül GÖZLÜKAYA Dr. Hayrettin

Detaylı

Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi

Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi Uzman Meryem Güvenir Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu NEDEN LABORATUVAR ANALİZLERİ YAPIYORUZ?????

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:...

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... Sayfa Sayfa 1 / 5 İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... 2 4.1. KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN İSTENMESİ:... 2 4.2. GELEN KAN İSTEMLERİNİN KARŞILANMASI:... 2 4.3. KAN ÜRÜNLERİNİN

Detaylı

Hedef ve 2013 Sonuçlarının Değerlendirilmesi. Dr. Murat Öktem, Dr. Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu

Hedef ve 2013 Sonuçlarının Değerlendirilmesi. Dr. Murat Öktem, Dr. Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu Hedef ve 2013 Sonuçlarının Değerlendirilmesi Dr. Murat Öktem, Dr. Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından Gerçek/doğruluk (Trueness/Accuracy)

Detaylı

LABORATUVARA GÖNDERİLECEK ÖRNEKLERE YÖNELİK TALİMATI

LABORATUVARA GÖNDERİLECEK ÖRNEKLERE YÖNELİK TALİMATI 1.0 AMAÇ : Laboratuar testleri için örnek alma, örnek uygunluğunu değerlendirme ve kabul etme, testlerin çalışılması, test sonuçlarının raporlanması, örneklerin saklanması ve imha edilmesinde uygulanacak

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ

TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ AMAÇ: Özel Vitale Hastanesi Kan merkezinde kan ürünlerinin hazırlanması, kan merkezi kan grubu bakma, kan merkezi cross match testi uygulama, kan torbasına kan alma gibi spesifik işlerin tanımlanması yanında

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ 2012 HAZIRLAYAN: BİYOKİMYA VE KLİNİK BİYOKİMYA UZMANI KONTROL EDEN: KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ ONAYLAYAN: BAŞHEKİM SYF: 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 3 2. Genel Laboratuvar Bilgileri

Detaylı

Dr.Yahya Laleli Dr.Murat Öktem

Dr.Yahya Laleli Dr.Murat Öktem Dr.Yahya Laleli Dr.Murat Öktem PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından harmonizasyonu sağlamak PROGRAMIN ÖZETİ 2002 yılında başlatıldı Programın 7. yılı Aktif laboratuvar

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ Sayfa No :1 / 5 1. KLİNİK DIŞI NUMUNELER 1.1. Tüm numunelerin üstünde etiket bilgileri eksiksiz olmalıdır. 1.1.1. Resmi numunelerin üzerinde, İzleme Noktası Kodu ile birlikte CBS numarası ve/veya barkodu

Detaylı

30.12.2014. Kan Alma. Kan gazı almada tercih edilen arterler şunlardır: Radial arter Brakial arter Femoral arter Dorsalis pedis ve tibial arter

30.12.2014. Kan Alma. Kan gazı almada tercih edilen arterler şunlardır: Radial arter Brakial arter Femoral arter Dorsalis pedis ve tibial arter 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 16. Hafta ( 29.12 02 / 01 / 2015 ) 1.) ARTERİYEL KAN ALMA TEKNİĞİ 2.)KAPİLLER KAN ALMA TEKNİĞİ Slayt No : 27 4 Arteriel Kataterden Kan gazı analizinde kullanılmak amacıyla

Detaylı

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi;

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; o Örnek türünü, o Örnek kabul ve ret kriterlerini, o Örnek alımı ile ilgili kuralları, o Örneklerin

Detaylı

ÖRNEK ALIMI VE TRANSFERİ. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı

ÖRNEK ALIMI VE TRANSFERİ. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı ÖRNEK ALIMI VE TRANSFERİ Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı 1 Kan numuneleri (örnekleri) Tam kan (total kan): Serum veya plazması ayrılmamış kandır. Kan sayımı (hemogram) ve eritrosit sedimantasyon hızı

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ DÜZENLEYENLER Prof.Dr.Tevfik NOYAN Yrd. Doç.Dr Sema Nur AYYILDIZ İçindekiler Tablosu 1. GİRİŞ...

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Prof. Dr. Nedime Serakıncı, Adem Aköl Sinan Özyavaş Yrd. Doç. Dr. Umut Fahrioğlu Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları çerçevesinde kalitenin tüm argümanlarını kullanmayı temel prensip haline getirmiştir.

Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalite Standartları çerçevesinde kalitenin tüm argümanlarını kullanmayı temel prensip haline getirmiştir. Toplam Kalite Birimi Laboratuvar Test Rehberi TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ 1 ÖNSÖZ Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Laboratuvarları modern bir ortamda, giderek artan test çeşitleri

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI Sayfa No :1 / 7 1.0-KLİNİK DIŞI MİKROBİYOLOJİK ANALİZLER Diyaliz Suyu 2 gün LAL (Limulus Amebocyte Lysate) - Endotoksin Pyrosate Toplam Koloni Sayısı (37 C-48s) TS EN ISO 6222 Doğal Kaynak ve İçme Suyu

Detaylı

Muayeneler Laboratuvar Tetkikleri Radyoloji Tetkikleri. (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) Total Kolesterol

Muayeneler Laboratuvar Tetkikleri Radyoloji Tetkikleri. (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) Total Kolesterol Avantaj Check-Up Kadın Doğum LDL Kolesterol (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) (EKG) Üroloji HDL Kolesterol (ERKEK) ALT (Alanin Aminotransferaz) AST (Aspartat Transaminaz) İdrar tetkiki

Detaylı

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ Laboratuvarda çalışılan tüm testleri içeren test rehberi bulunmalıdır. Test rehberi; Örneklerin çalışılma zamanını, Örnek türünü, Ön hazırlık işlemi gerektiren testlere

Detaylı

Poliklinik Đşlemleri Prosedürü

Poliklinik Đşlemleri Prosedürü T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Doküman Adı Poliklinik Đşlemleri Prosedürü Doküman Numarası TBH/229/PR-001 ISO 9001:2008 KYS Kriter No 7.1./7.2./7.5.1./7.5.4. Yayın Tarihi

Detaylı

Klinik Biyokimya Laboratuvarı Test Rehberi 1

Klinik Biyokimya Laboratuvarı Test Rehberi 1 Sağlık Bakanlığı Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Biyokimya Laboratuvarı TEST REHBERİ Hazırlayanlar Dr. Zeynep Giniş Kim. Müh. Ayhan Onat Ankara-2010 Klinik Biyokimya Laboratuvarı

Detaylı

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ LABORATUVAR SONUÇLARI

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ LABORATUVAR SONUÇLARI LABORATUVAR BIYO HORMON 29.09.2015 10:33:14 30.09.2015 09:14:27 Glukoz 81 74 106 Ürik Asit 6.5 2.6 6 Kreatinin 0.72 0.51 0.95 Kolesterol 125 < 200 Trigliserid 56 < 150 HDL Kolesterol 36.0 40 60 LDL Kolesterol

Detaylı

oe(i!!!!!iillilll~ov;iwıj"mfiı11/ iii

oe(i!!!!!iillilll~ov;iwıjmfiı11/ iii Tr {;ıl Bakantıg S&()hl< ",mau.,n Genel M\.odl1rtuQU Sayı: 95966346 - Konu: Yasadışı ve Kötüye Kullal1llan ilaç ve Madde Analizi Yapan Tıbbi Laboratuvarlar ile Madde Bağımlılığı Teşhis ve Tedavi Merkezlerindeki

Detaylı

HASTA BAŞI TEST CİHAZI (glukometre) Uz.Dr.Fatma ÇORCU BARAN

HASTA BAŞI TEST CİHAZI (glukometre) Uz.Dr.Fatma ÇORCU BARAN HASTA BAŞI TEST CİHAZI (glukometre) Uz.Dr.Fatma ÇORCU BARAN Glukometre Nedir? Hastanenin servis katlarında sağlık çalışanlarının veya ev kullanıcılarının da kullandığı küçük cep tipi elektronik cihazlardır.

Detaylı

Bu kitap yeni atanan personelin birimine uyumunu sağlamak için yapılmıştır.

Bu kitap yeni atanan personelin birimine uyumunu sağlamak için yapılmıştır. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI PENDİK DEVLET HASTANESİ LABORATUAR HİZMETLERİ BÖLÜM ORYANTASYON REHBERİ Bu kitap yeni atanan personelin birimine uyumunu sağlamak için yapılmıştır. EĞİTİM KOMİTESİ GENEL TANITIM Birim

Detaylı

Emekli Kodu İşlem Adı Açıklamalar Bağ-Kur Yeşil Kart SSK Sadığı GSS Diğer

Emekli Kodu İşlem Adı Açıklamalar Bağ-Kur Yeşil Kart SSK Sadığı GSS Diğer SN Kodu İşlem Adı Açıklamalar Bağ-Kur Yeşil Kart SSK Emekli Sadığı GSS Diğer 1 520020 Acil poliklinik Muayenesi 2 520030 Normal poliklinik Muayenesi 3 520080 1. Basamak Poliklinik Muayenesi 4 530030 Apse/Hematom

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

KEÇĠÖREN EĞĠTĠM VE ARAġTIRMA HASTANESĠ PANĠK DEĞERLER UYGULAMA VE GERĠ BĠLDĠRĠM TALĠMATLARI

KEÇĠÖREN EĞĠTĠM VE ARAġTIRMA HASTANESĠ PANĠK DEĞERLER UYGULAMA VE GERĠ BĠLDĠRĠM TALĠMATLARI KEÇĠÖREN EĞĠTĠM VE ARAġTIRMA HASTANESĠ PANĠK DEĞERLER UYGULAMA VE GERĠ BĠLDĠRĠM TALĠMATLARI 1. AMAÇ: Laboratuvarda testlerin çalışmaları sonucunda panik değerler ortaya çıktığı zaman, çalışan personelin

Detaylı

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Anneler ve Babalar Günlerinde Sevdikleriniz İçin Özel Programlarımız Babalarımıza Özel... 40 Yaş Üstü Erkek Sağlık Taraması

Detaylı

T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ

T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ T.C. NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ GN.FR.1187 REV.01 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 3 2. BİYOKİMYA LABORATUVARININ

Detaylı

LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ

LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ LABORATUVAR GÜVENLİĞİ NEDİR? Laboratuvar Güvenliği; çalışan kişinin ve çalışma materyalinin korunması için çalışma sırasında belirli laboratuar kurallarının, yöntemlerin,

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN AKILCI KULLANIMI. Dr. Serkan Dursun Danışman Öğretim Görevlisi:Yrd.Doç.Dr. A.Gülsen Ceyhun Peker

LABORATUVAR TESTLERİNİN AKILCI KULLANIMI. Dr. Serkan Dursun Danışman Öğretim Görevlisi:Yrd.Doç.Dr. A.Gülsen Ceyhun Peker LABORATUVAR TESTLERİNİN AKILCI KULLANIMI Dr. Serkan Dursun Danışman Öğretim Görevlisi:Yrd.Doç.Dr. A.Gülsen Ceyhun Peker 1 Tüm dünyada hasta sayısı %2 Test sayısı %10 Laboratuvar testlerinin mali yükü %4-11

Detaylı

Giresun Prof. Dr. A. İlhan Özdemir Devlet Hastanesi

Giresun Prof. Dr. A. İlhan Özdemir Devlet Hastanesi Sayfa No 1 /7 A. AMAÇ: Prof. Dr. İlhan Özdemir Acil Laboratuarında; örneklerin çalışılma zamanı, örnek türü, ön hazırlık işlemleri, örnek alım kuralları, örnek kabul ve ret kriterlerini, örneklerin transferini,

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ AMELİYATHANE HASTA GÜVENLİĞİ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ AMELİYATHANE HASTA GÜVENLİĞİ SIRA NO HEDEF YAPILACAK UYGULAMA İŞLEM SORUMLUSU 1.0 KİMLİK TANIMLAMA HATALARINI ÖNLEMEK 1.1 Hastaların doğru Barkotlu kimlik tanımlayıcıda; Bilgi işlem merkezi kimliklendirilmesi Hasta adı soyadı, Hasta

Detaylı

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler!

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! VETERİNER TEŞHİS HİZMETLERİ Hassas ölçümler... Sağlıklı sonuçlar... Akılcı öneriler! 2011 yılında hayata geçirdiğimiz Veteriner

Detaylı

Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri

Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri Dr. Ü. Gül Erdem SB. DışkapıYıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü KLİMUD-2013 [idrar kültürü] * [lökosit/alan] * [CRP] [hastanın

Detaylı

Sağlıklı hayat. www.medicinehospital.com.tr

Sağlıklı hayat. www.medicinehospital.com.tr Sağlıklı hayat Acil, İş kazası, yaralanma, muhtelif sağlık şikayetlerinde güvenilir çözümcü iş ortağınız Tüm personel,üye, müşteri ve aile yakınlarına indirimli sağlık hizmetleri. İş kazalarında özel ambulans

Detaylı

Test Rehberi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Uygulama ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı

Test Rehberi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Uygulama ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı Test Rehberi Afyon Kocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Uygulama ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı ÖNSÖZ Bu el kitabı, Afyon Kocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Araştırma ve

Detaylı

Geleceğim Sizin Ellerinizde!!!

Geleceğim Sizin Ellerinizde!!! Geleceğim Sizin Ellerinizde!!! Yenidoğan Topuk Kanı Örneği Toplama Klavuzu SAĞLIK BAKANLIĞI ANA ÇOCUK SAĞLIĞI VE AİLE PLANLAMASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİDOĞAN TARAMA PROGRAMI Her bebek dünyaya geldiğinde sağlıklı

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS

ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS 2 disera RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS İÇİNDEKİLER Hakkımızda 4 Üretim ve Kalite Sertifikaları 5 VACUSERA Kan Alma Sistemleri 6 VACUSERA Kan Alma Sistemi

Detaylı

ULUSAL BİYOÇEŞİTLİLİĞİNİN VE GEN KAYNAKLARININ KORUNMASI HEDEFLERİ DOĞRULTUSUNDA BÜYÜK MEMELİ TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI, KORUNMASI VE YÖNETİMİ

ULUSAL BİYOÇEŞİTLİLİĞİNİN VE GEN KAYNAKLARININ KORUNMASI HEDEFLERİ DOĞRULTUSUNDA BÜYÜK MEMELİ TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI, KORUNMASI VE YÖNETİMİ ULUSAL BİYOÇEŞİTLİLİĞİNİN VE GEN KAYNAKLARININ KORUNMASI HEDEFLERİ DOĞRULTUSUNDA BÜYÜK MEMELİ TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI, KORUNMASI VE YÖNETİMİ Örnekleme Çalışmaları: Önemli Noktalar DNA ÇALIŞMASI Projenin

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

TEST REHBERİ. Biyokimya Laboratuvarı. Uygulama ve Araştırma Hastanesi. Biyokimya Laboratuvar Test Rehberi KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ.

TEST REHBERİ. Biyokimya Laboratuvarı. Uygulama ve Araştırma Hastanesi. Biyokimya Laboratuvar Test Rehberi KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Uygulama ve Araştırma Hastanesi Biyokimya Laboratuvarı TEST REHBERİ Hazırlayanlar Prof.Dr.Hale MARAL KIR Dr. Tuğba KUM Sağ.Tek. Nilüfer ZORLU Kocaeli-2016 1 ÖNSÖZ 20. yüzyılda tıp

Detaylı

HASTABAŞI TEST CİHAZI KULLANIMI VE BAKIMI. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı

HASTABAŞI TEST CİHAZI KULLANIMI VE BAKIMI. Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı HASTABAŞI TEST CİHAZI KULLANIMI VE BAKIMI Dr Sibel DEVECİ Biyokimya Uzmanı GLUKOMETRE Glukometre ile Kan Şeker Ölçümü Birim mg/dl veya mmol/l olarak ayarlanabilir. Cihaz iki dakika içerisinde kullanılmadığında

Detaylı

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme;

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; o Hangi durumlarda bağışçıdan kan alınacağı, o Bağışçının seçilmesi, bağışçının reddi, bağışçıdan kan

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü...

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü... T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : 95966346/010.06.02 Konu : Genelge 2015/14... 09.10.2013 tarih ve 28790 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği

Detaylı

Refleks test uygulamaları: Hollanda deneyimleri (Reflex and reflective testing) Doç. Dr. Ayșe Y. Demir

Refleks test uygulamaları: Hollanda deneyimleri (Reflex and reflective testing) Doç. Dr. Ayșe Y. Demir Refleks test uygulamaları: Hollanda deneyimleri (Reflex and reflective testing) Doç. Dr. Ayșe Y. Demir Tanımlar Refleks test uygulaması protokol otomasyonu TSH st4 PSA: 4-10 μg/l spsa hipokalemie

Detaylı

C.B.Ü. HASTANESİ KLİNİK BİYOKİMYA LABORATUVARLARI

C.B.Ü. HASTANESİ KLİNİK BİYOKİMYA LABORATUVARLARI C.B.Ü. HASTANESİ KLİNİK BİYOKİMYA LABORATUVARLARI Laboratuvarlarda Bulunan Cihazlar Laboratuvarlarda Yapılan Tetkikler 1. Rutin Biyokimya Analizörü, Beckman Coulter DXC, (2 adet) 2. Hormon Analizörü, Beckman

Detaylı

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

GENEL YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Dok No:YBH.PR.01 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ: Erişkin yoğun bakım ünitesine yatış endikasyonu olan hastaların erişkin yoğun bakım ünitesine kabulü, izlenmesi, tedavisi,

Detaylı

LABORATUVAR EL KİTABI VE TEST KATALOĞU HAZIRLAYAN: ETİMESGUT DEVLET HASTANESİ LABORATUVAR BİRİMİ

LABORATUVAR EL KİTABI VE TEST KATALOĞU HAZIRLAYAN: ETİMESGUT DEVLET HASTANESİ LABORATUVAR BİRİMİ LABORATUVAR EL KİTABI VE TEST KATALOĞU HAZIRLAYAN: ETİMESGUT DEVLET HASTANESİ LABORATUVAR BİRİMİ İÇİNDEKİLER Giriş...3 Laboratuvar testlerini etkileyen faktörler...4-5 Testlerin minimum tekrarlama aralıkları.

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Tıbbi Laboratuar Adresi :Bağdat Cd. No:28 Kızıltoprak - Kadıköy 34724 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 349 51 51 Faks : 0 216 418 13 47 E-Posta : gelisim@gelisimlab.com.tr

Detaylı

HEMATOLOJİ LABORATUVARI TEST REHBERİ

HEMATOLOJİ LABORATUVARI TEST REHBERİ HEMATOLOJ LABORATUVARI TEST REHBER 2012 HEMATOLOJ LABORATUVARI TEST REHBER 2012 HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Mehmet ENCAN ç Hastal klar ve Hematoloji Uzman Hematoloji Laboratuvar Sorumlu Hekimi Nurcan DÜ ENC

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kahramanmaraş İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği Pazarcık İlçe Devlet Hastanesi

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kahramanmaraş İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği Pazarcık İlçe Devlet Hastanesi T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kahramanmaraş İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği Pazarcık İlçe Devlet Hastanesi LABORATUVAR REHBERİ Uzm.Dr. Seçil ŞİMŞEK Biyokimya ve Klinik Biyokimya

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Ssssssssssssssssssssssssssssssss uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu şşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee hhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

Ssssssssssssssssssssssssssssssss uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu şşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee hhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh Ssssssssssssssssssssssssssssssss uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu şşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee hhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Klinik Biyokimya (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN

Detaylı

SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER

SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER SANTRİFÜJ TEKNİKLERİ VE SANTRİFÜJLER Doç. Dr. Gülsen YILMAZ 2009 BAŞLIKLAR 1 Tanım ve Prensip 22 Santrifüj teknikleri 33 Santrifüj tipleri 44 Santrifüj kullanım alanları Laboratuvarı ilgilendiren Süreç

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUARI TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUARI TEST REHBERİ Doküman No: Yayın Tarihi:01.04.2013 Revizyon No:00 Revizyon Tarihi:00 Sayfa No: 1/1 Hazırlayanlar Uzm. Dr. Zeynep Giniş Kimya Yüksek Mühendisi Ayhan Onat Ankara-2013 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. ÖRNEKLERİN

Detaylı

Doğumhaneye yönelik düzenleme yapılmalıdır.

Doğumhaneye yönelik düzenleme yapılmalıdır. Doğumhaneye yönelik düzenleme yapılmalıdır. Doğumhane girişinde çalışanlar için giyinme odası bulunmalıdır. Doğum öncesi izlem ve doğum işlemi tek kişilik odalarda yapılmalıdır. Doğum öncesi izlem, doğum

Detaylı