Fonksiyonel g dalar. Functional foods

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Fonksiyonel g dalar. Functional foods"

Transkript

1 DUFED, 2(1), 28-35, 2013 Fonksiyonel g dalar Gülflah Saydan Kanbero lu a*, Raciye Meral b a Yüzüncü Y l Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü, Van b Yüzüncü Y l Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi G da Mühendisli i Bölümü, Van Özet Fonksiyonel g dalar, günlük beslenme al flkanl klar içinde do al flekilleri ile tüketilen g dalard r. Temel beslenme özelliklerinin yan s ra insan sa l n iyilefltirmede ve/veya hastal klar n oluflumunu önlemede etkili olan fonksiyonel g dalar n tüm dünyada üretim ve tüketim düzeyleri h zla artmaktad r. Fonksiyonel g dalar, yap lar nda bulundurduklar omega-3 ya asitleri, proteinler, vitaminler, biyoaktif peptitler, bakteriler, çeflitli mineral madde ve enzimlerle sa l k üzerinde olumlu etkilere sahip olabilmektedirler. Bu derlemede, fonksiyonel g dan n tan m yap lm fl ve fonksiyonel özelli e sahip baz g da gruplar na de inilmifltir. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel g dalar, Probiyotikler, Prebiyotikler. Abstract Functional foods are kind of food that is consumed naturally with daily nutrition habbits. Functional foods have basic nutrition features and furthermore, these are effective to cure some diseases in human body or/and prevent at occuring of some illnesses. The producing and consuming of these foods are increasing sharply. Functional foods may have good impacts on the health of human body because of having omega 3 fatty acids, proteins, vitamins, bioactive peptide, bacteria, deverse minerals and enzymes. In this review, functional foods have been introduced and some foods that have functional features have been handled. Keywords: Functional foods, Probiotics, Prebiotics. Functional foods * Yaz flma Adresi: 28

2 1. Girifl 1.1. Fonksiyonel G dan n Tan m Günümüzde deprem verilerinin Günümüzde sa l k konusunda bilinçlenen tüketiciler, besin tercihlerini vücutta özel fizyolojik etki sa layan, baz hastal klar n oluflum riskini azaltan, sa l koruyan, hastal klar tedavi eden ve vücudun temel besin ö esi gereksinimlerini karfl layan g dalara yönelmektedirler [1]. G dalar, bireyin yaflamsal faaliyetlerini devam ettirebilmesi, normal geliflme ve büyümesi için gereksinim duydu u besin maddelerini içerirler. G da ve beslenme bilimindeki son geliflmeler, g dalar n bireyin besin madde ihtiyac n karfl lamas n n yan s ra çeflitli vücut fonksiyonlar n n düzenlenmesinde ve baz hastal klar n önlenmesinde de etkili oldu unu göstermifltir [2]. Beslenme konusunda bilinçlenen tüketicilerin daha sa l kl g da tüketimine yönelik aray fllar, fonksiyonel g da kavram n ortaya ç karm flt r. Fonksiyonel g dalar, normal bir diyetin bir parças olarak tüketilebilen geleneksel g daya benzer olan ancak basit beslenme gereksinmelerinin sa lanmas n n ötesinde fizyolojik roller kazand rmak üzere modifiye edilen g dalard r [3]. Nutrasötikler ve fonksiyonel g da terimleri, temel beslenmenin üzerinde sa l k yararlar sa layan g da veya g da bileflenlerini tan mlamak için kullan l r. Nutrasötik hem al fl lagelmifl hem de farkl (tablet, kapsül, vs.) g da ve g da bileflenlerini tan mlarken, fonksiyonel g da; geleneksel g da formlar n tan mlar [4]. Standartlaflt r lm fl üretim yaklafl m giderek yerini kitlesel özel üretime b rakmaktad r. Bu süreç boyunca tüketici gereksinimleri de de iflmekte ve geliflmektedir. Yaflam n her alan nda konfor aray fl önemini artt rmaktad r. Fonksiyonel ürünler de bu konfor aray fl n n bir sonucu olarak belli özel gereksinimleri gidermek üzere ortaya ç km flt r. Çeflitli fonksiyonel ürün gruplar aras nda özellikle insan sa l n do rudan ilgilendirmesi nedeniyle fonksiyonel g da ürünleri özel bir önem tafl maktad r [5]. Fonksiyonel g dalar olarak adland r lan bu ürünlerin artan pazar, g da endüstrisine yeni olanaklar sa lamaktad r [1]. Japonya da fonksiyonel g dalar kavram n n bafllang c 1980 li y llarda bafllam fl ve farkl bir g da kategorisi olarak 1990 y l nda yasallaflt - r lm flt r. Bu nedenle Japonya fonksiyonel g dalar alan nda liderli ini sürdürmektedir ve fonksiyonel g dalara yaklafl m ile di er ülkelere ömek olmufltur. Avrupa Birli inde 1996 y l nda Avrupa da Fonksiyonel G da Bilimi projeleri ile önemi kavranm flt r. Halen AB de yasal sa l k iddialar n n ürün etkiletlerinde beyanlar nda s n rlamalar mevcuttur. Amerika Birleflik Devletlerinde ise fonksiyonel g dalar n etiketlerinde sa l k iddialar 1993 y l nda bafllam fl ve 1998 y l nda G da ve laç Dairesi bilimsel bulgulara dayal sa l k iddialar n n önününü açmas ile birlikte ürünlerin pazar art fl göstermifltir. Avrupa da (Almanya, Fransa, UK, Hollanda) fonksiyonel g da pazar 2 milyar USD n aflmakta olup, toplam g da pazar n n %1 inden azd r. Ancak gelecek 10 y l içerisinde bu oran n % 5 e ulaflaca tahmin edilmektedir [3]. Fonksiyonel g dalarla ilgili ilk çal flmalar 1984 y l nda Japon hükümetinin giriflimiyle bafllam flt r y l nda onaylanan Sa l kl G da Tüzü ü ne (Foods for Specified Health Use- FOSHU) göre, günümüzde Japonya da fonksiyonel g da lisans alm fl 300 den fazla ürün bulunmaktad r [6]. Son y llarda, günlük diyetlerde yayg n olarak tüketilen fonksiyonel g dalar n ortaya ç k fl nedenlerini; bilim ve teknolojideki h zl geliflmeler, hastal k tedavi ücretlerinin artmas, yafllanan toplum, g da pazarlama sistemlerindeki de ifliklikler, tüketicinin beslenme ve sa l k aras ndaki iliflki konusunda bilinçlenmesi fleklinde s ralamak mümkündür [2,7,8,9]. Son y llardaki bilimsel çal flmalar diyet ve hastal klar aras ndaki iliflkiyi aç k bir flekilde ortaya koymufl olup, epidemiyolojik çal flmalar diyetin kronik hastal klar önlemesindeki rolüne iflaret etmektedir. Fonksiyonel g dalar n diyette yeterince yer almas baflta kanser, kalp hastal klar ve tip 2 diyabet olmak üzere kronik hastal klar n riskini azaltmas yönünden çok 29

3 önemlidir [10]. Bilimsel veriler günlük diyette fonksiyonel özellikli besinlerin tüketilmesi ile kardiyovasküler ve gastrointestinal sisteme iliflkin sa l k sorunlar n n azalt labilece ine, kanser, menopoza iliflkin semptomlar n, osteoporozun kontrol alt na al nabilece ine ve göz sa l n n korunabilece ine iflaret etmektedir. Fonksiyonel g dalar; Erken dönemde, gebelik ve emzirme süresince büyüme ve geliflmeyi düzenler. Sinir ve ba fl kl k sisteminin geliflimini teflvik eder ve osteoperozisi önler. Temel metabolik fonksiyonlar düzenler. Obezite ve fleker hastal n önler. Oksidatif strese karfl antioksidan savunma sistemini destekler. Kalp, kanser, katarakt, Parkinson ve Alzeimer gibi hastal klar engeller. Yafllanmay geciktirir. Kolesterol düzeyini ve kan bas nc n düflürerek kalpdamar hastal klar n önler. Mide-barsak faaliyetlerini düzenler. Zihinsel ve fiziksel geliflmeyi iyilefltirir [11]. G dalar n besleyici, duyusal ve fizyolojik olmak üzere bafll ca üç fonksiyonu bulunmaktad r. Besleyici ve duyusal fonksiyonlar her g da da bulunurken, fizyolojik fonksiyona baz g dalar sahiptir. Ancak son y llarda uygulanan çeflitli teknolojik ifllemlerle g dalara fizyolojik fonksiyon özelli i kazand r labilmektedir [12] Fonksiyonel G da Çeflitleri G dan n fonksiyonel olabilmesi için biyoaktif bileflikler, probiyotik mikroorganizmalar ve prebiyotik maddeler gibi etkilere sahip olmas gereklidir. Biyoaktif bilefli in etkisi, eksikli inden kaynaklanan hastal k belirtilerinin giderilmesi ile kar flt r lmamal, temel fonksiyonu d fl nda sa lad yarar nedeniyle olmal d r [13]. Fonksiyonel g dalar, üretimleri s ras nda besin madde kompozisyonu de ifltirilerek veya üretildikten sonra yap s ndaki zararl etkiye sahip komponentler uzaklaflt r larak ve düzeyi s n rland r larak ya da sa l k aç s ndan yararl komponentler do al olarak yap s nda bulunuyorsa düzeyi art r larak bulunmuyorsa ilave edilerek elde edilmektedir [14]. Birçok yöntemle üretilen fonksiyonel g dalardan biri de zenginlefltirilmifl g dalard r. [15]. Codex-Alimentarius a göre g da zenginlefltirme; g dada do al olarak bulunan veya bulunmayan, bir veya birden fazla temel besin ö esinin, toplumda veya özel bir risk grubunda bir veya birkaç besin ö esinin yetersizli inin düzeltilmesi veya önlenmesi amac yla g da maddelerine daha fazla miktarda eklenmesi ya da k saca g dalara besin ö esinin normalde oldu undan fazla miktarda eklenmesidir [16]. Günümüzde piyasada bulunan baz fonksiyonel g da türleri afla da s ralanm flt r Probiyotikler ve Prebiyotikler Söz konusu fonksiyonel ürünlerin oldukça ö- nemli bir k sm n probiyotikler ve prebiyotikler oluflturmaktad r [17]. Son y llarda prebiyotik ve probiyotik terimleri s kça iflitilmeye bafllanm fl olup, bilim adamlar n n da ilgisini daha çok çekmeye bafllam flt r. Prebiyotik ve probiyotikler fizyolojik ifllevleri gelifltirdikleri, sa l olumlu yönde etkiledikleri ve hastal klar önledikleri için fonksiyonel besinler grubunda incelenmektedir. Bir ürün prebiyotik ve probiyotikleri birlikte bulunduruyorsa bu ürün sinbiyotik olarak adland r lmaktad r [18]. Probiyotikler, intestinal mikrobiyal dengeyi sa layarak ve gelifltirerek konak sa l na yararl etkiler sa layan canl mikrobiyal g da katk lar d r. Probiyotik tüketiminin yararl etkilerinin gösterilmesi için yap lan araflt rmalar, intestinal sa l n gelifltirilmesi, immün sistemin modülasyonu, laktoz intolerans ve konstipasyon semptomlar n n hafifletilmesi ve kanser risklerinin azalt lmas konular na yönelmifltir [18]. nsan sa l na faydal oldu u düflünülen probiyotik mikroorganizmalar; fermente süt ürünleriyle, g dalara bu bakterilerin canl hücrelerinin eklenmesiyle ve probiyotik bakterilerin canl hücrelerinden haz rlanan tablet ya da kapsüllerle vücuda al nmaktad r. Probiyotikler ba rsak epitel hücrelerine tutunarak salg lad klar laktik asit gibi antimik- 30

4 robiyal maddeler ile patojen bakteri ve virüslerin buralarda bar nmalar n engellerler ve bunlar n toksik veya zararl ürünlere dönüflümünü önlerler [19]. Probiyotiklerin devaml al nmas yla, ba rsaklarda mikrobiyal dengenin düzenlendi i, laktaz üretildi i, immun sisteminin güçlendi i, kolon kanseri riskinin azald, kan kolesterol seviyesinin düfltü ü, antioksidatif etki olufltu u, ishallerin önlendi i ortaya konmufltur. Probiyotikler ayr ca, g dalarda özellikle B grubu vitaminleri sentez, kalsiyumun ve demirin emilimine yard mc olur, proteinlerin ön sindirimini yapar ve g dalardaki mevcut zararl bileflikleri inaktive eder [20, 21, 8, 22]. Fonksiyonel g da üretiminde kullan lacak olan probiyotik mikroorganizmalar flu kriterleri karfl lamal d r: Konakç da yararl etkileri olmal, Gastrointestinal sistemden geçifl s ras nda canl kalabilmeli, Ba rsak epitel hücrelerine tutunabilmeli, Patojenlere karfl antimikrobiyal maddeler salg lamal, ntestinal mikroflora dengesini sa lamal [23] Prebiyotikler inülin, frukto ve galakto oligosakkarit gibi k sa zincirli karbohidratlard r ve endojen kolon bakterileri için substrat görevi görürler. Ba rsaklarda normal olarak bulunan bakterileri besleyerek sa l kl olma durumu devam ettirilebilir ve gastrointestinal sistemin normal ifllevini yerine getirmesi sa lanabilir. Prebiyotiklerin en belirgin yararl etkileri kolonik mikroflorada yer alan laktobasiller ve bifidobakterilerin ço almas n seçici olarak uyarmakt r. Bir besin bilefleninin prebiyotik olarak nitelenebilmesi için mide ve pankreas enzimlerine dirençli olmas, fermente olarak seçici bir biçimde bir veya daha çok türden bakterinin ço almas n sa lamas koflullar aranmaktad r. nulin gibi fruktanlar prebiyotikler için prototip oluflturur, gastrointestinal sistemin üst k s mlar ndan sindirim enzimlerinden etkilenmeden geçer, bifidobakteriler için besin rolü oynar, onlar n ço almalar n seçici olarak uyar r ve patojen bakterilerin azalmas na neden olur. Prebiyotiklerin ba rsaklarda fermentasyonu kalsiyum gibi minerallerin emilimini kolaylaflt r r. Prebiyotiklerin kal n ba rsaklarda fermentasyonu ile laktat, k sa zincirli ya asitleri (asetik, bütirik ve propiyonik asitler), hidrojen gaz, karbondioksit ve metan aç a ç kar, ba rsak ph s nda önemli derecede düflme olur. Ba rsak ph s n n düflmesinin çeflitli yararlar vard r; potansiyel zararl etkileri olan mikroorganizmalar inhibe eder, sekonder safra asitlerini azalt r, kalsiyum, magnezyum, demir ve çinko gibi minerallerin çözünürlük ve absorpsiyonunu artt r r [24]. Ayr ca prebiyotik varl nda mikroflora fitaz aktivitesi ile çözünür lif içindeki kalsiyum ve di er mineralleri ba layan fitik asidi parçalar [25] Zenginlefltirimifl g dalar Tah llar ve tah la dayal ürünler, süt ve ürünleri, kat ve s v ya lar, di er baz özel ürünler (tuz, monosodyum glutamat, fleker, soslar vb.), çay ve di er içecekler, bebek mamalar zenginlefltirilebilen ürünlerdir [26]. Tah llar, dünyada genellikle tüm ülkelerin temel g das olmas nedeniyle s kl kla zenginlefltirilen ürünlerdir [16]. ABD de 1999 y l ndaki fonksiyonel g da sat fllar ndaki en büyük pay % 38 ile ekmek ve tah llar teflkil etmektedir [27]. Tah l ürünlerinin zenginlefltirilmesi amac yla öncelikle vitaminler (A, B1, B2, B6, B12, niasin, folik asit), vitaminlere dönüflen antioksidanlar (tokoferol asetat, L-askorbik asit, beta-karoten, alfa tokoferil asetat, palmitat) ve mineraller (demir, iyot, kalsiyum, magnezyum, çinko) kullan lm flt r [16,28-35]. Daha sonraki y llarda tah l ürünleri lisin, soya, domates tohumu, süt, bakla, ayçiçe i, nohut, bezelye, gluten, üzüm çekirde i, keten tohumu, m s r rufleymi, vb. protein kaynaklar n n kendileri veya konsantre ve hidrolizatlar yla zenginlefltirilmifltir [36-46]. Tüm dünyada oldu u gibi ülkemizde de fonksiyonel süt ürünlerine olan ilgi h zla artmakta ve ilgili ürünlerin süt ürünleri pazar ndaki 31

5 pay da her geçen gün büyümektedir. Fonksiyonel g da bileflenlerinin tüketiciye arz nda süt ve ürünleri önemli bir rol oynamaktad r. Vitamin ve minerallerce zenginlefltirilmifl süt ürünlerinin yan s ra son birkaç y lda probiyotik ve prebiyotik katk l yo urtlar ve fermente süt ürünleri de pazardaki yerlerini almaya baslam flt r [47]. Sa l a etkileri aç s ndan fonksiyonel süt ürünlerinin kanser, kroner kalp hastal, osteoporoz ve g da alerjisi olmak üzere birçok rahats zl k üzerine etkisi bulunmaktad r. Fonksiyonel süt ürünlerinde oligosakkarit, laktik asit bakterileri, konjuge linoleik asit ve diyet lifleri olmak üzere farkl türden bileflenleri kullan lmaktad r [48]. Sütün kalsiyum ile zenginlefltirilmesi de yayg n olarak yap lmaktad r. Ayr ca kalsiyum son zamanlarda Mg, P gibi mineraller ve A,D,E ve K gibi vitaminlerle beraber kar fl m halinde süte kat lmaktad r. Bu kategoriye dair Omega-3 çoklu doymam fl ya asitleri katk l sütlerde önemli oranda marketlerde yer almaktad r. Yine bu gruptan Laktaz ilaveli laktozu parçalanm fl sütler de laktoz intolerans olan tüketiciler için avantaj olarak tüketime sunulmufltur [49]. Yumurta, do al besin madde kompozisyonu bak m ndan fonksiyonel özelli e sahip bir hayvansal g dad r. Ayr ca, günümüzde bilim ve teknoloji alan ndaki geliflmeler sonucunda bir veya birden fazla besin maddesi bak m ndan zenginlefltirilmifl fonksiyonel yumurta üretimi mümkündür. Bu noktada, y llarca kalp-damar hastal klar n n tek sorumlusu olarak gösterilen yumurtan n yeterli ve dengeli beslenme aç s ndan potansiyel faydalar konusunda tüketicinin bilgilendirilmesi çok önemlidir. Fonksiyonel yumurtalar ticari yumurtalara göre daha yüksek fiyatl d r. Ancak, yumurtan n yaflam kalitesi ve sa l k üzerindeki olumlu etkileri dikkate al nd nda bu fiyat fark göz ard edilebilir [50]. Günümüzde birçok ülkede ve ülkemizde selenyumca zenginlefltirilen yumurtalar marketlerde tüketime sunulmufltur. Bu amaçla hayvan yemine, organik (selenosistin, seleno metiyonin, selenyumca zenginlefltirilen maya) veya inorganik (sodyum selenit ve sodyum selenat) selenyum kaynaklar ilave edilmektedir [51]. Ayr ca, yumurta omega-3 ya asitlerince de zenginlefltirilebilmektedir. Bununla birlikte omega-3 ya asitlerince zenginlefltirilen yumurtalarda oksidatif stabilitenin iyilefltirilmesi, diyetle tüketilen omega-3 ya asitlerinin düzeyinin artmas na ba l olarak artan antioksidan ihtiyac n n karfl lanmas ve antioksidan savunma sisteminin oksidatif strese karfl desteklenmesi için, yumurtan n vitamin A, E ve C gibi antioksidan özellikteki vitaminlerce zenginlefltirilmesi oldukça yararl d r. Entansif ticari yumurta üretiminin yayg n oldu u günümüzde, yeme ilave edilen premikslerin içerisindeki vitaminlerin düzeyleri yükseltilerek yumurtan n vitamin içeri i kolayl kla art - r labilir [52] Düflük kalorili g dalar Düflük kalorili tatland r c lar veya ya ikame ediciler ile üretilen fleker ve ya içeri i azalt lm fl g dalar ve içeceklerdir. Bu anlamda ülkemizde de light ibaresi yayg n olarak kullan lmaktad r. Sa l k etkileri ise özetle; vücut a rl n n kontrolü, diyabet kontrolü, koruyucu difl sa l, obezite ile iliflkili risklerin kontrolüdür. Düflük kalorili ürün pazar ülkemizde toplam g da pazar n n % 6 s n teflkil etmektedir. Unlu mamüller (ekmek, bisküvi vb gibi), alkolsüz gazl içecekler, düflük ya l ve kalorili süt ve süt ürünleri, fleker konfeksiyon ürünleri (ciklet, flekerleme), çikolata, reçel vb. ürünler piyasada yer almaktad r. Ayn kapsamda inulin ve diyet lifince zenginlefltirilmifl ürünler de de erlendirilebilir. zomalt, maltitol, sorbitol, mannitol, laktitol ve ksilitol gibi fleker alkolleri ilave edilen g dalarda kalori azalt labilir. Ya azalt lm fl ve ya ikame edilmek suretiyle haz rlanan g dalar n bu yolla enerjileri azalt lmakta ve reolojileri kontrol edilmektedir. Bu amaçla üretilen light süt, yo urt ve peynir gibi ürünlerde do al süt bileflenleri, serum proteinleri konsantratlar ve prebiyotik olarak adland rd m z lifler (inülin) kullan labilmektedir [53]. 32

6 1.6. Hayvansal Kaynakl Fonksiyonel G dalar Hayvansal kaynakl fonksiyonel bileflenlerden en önemlisi omega-3 ya asitleridir. Son y llarda omega-3 serisinden çoklu doymam fl ya asitlerinin insanlarda kalp-damar hastal klar n n [54,55], kanserin [56, 57] ve fleker hastal n n [58] önlenmesinde, erken dönem de beyin ve retina gelifliminde [59, 60] ve hastal klara karfl vücut direncinin artmas nda [61, 62] olumlu etkileri oldu u bildirilmektedir. Hayvansal kaynakl fonksiyonel g da bileflenlerinden birisi de konjuge linoleik asittir (KLA). KLA, çok uzun y llar önce tan mlanm flt r ancak sa l k üzerindeki olumlu etkileri son y llarda belirlenmifltir. KLA n n deri, mide, meme ve kolon kanseri riskini azaltt n, ateroskleroz ve fleker hastal oluflumunu engelledi ini, ba fl kl k sistemini ve kemik kompozisyonunu etkiledi ini, vücut ya içeri ini azaltt n belirtilmektedir [63]. Bu nedenle, g dalar n KLA içeri inin artt r lmas yönünde de çal flmalar yap lmaya bafllanm flt r [64] Bitkisel Fonksiyonel G dalar Sa l k üzerinde olumlu etkileri olan bitkisel kaynakl biyolojik olarak aktif bilefliklere fitokimyasallar denilmektedir [18]. Hastal klar n önlenmesi ve tedavisindeki etkileri aç s ndan çok say da bitkisel kaynakl besin veya besin ö esi incelenmifltir. Bitkilerde bulunan karotenoidler, antioksidan vitaminler, fenolik bileflikler, terpenoidler, steroidler, indoller ve lif kronik hastal k riski azalt lmas nda rol oynamaktad r Bitkisel çaylar Bitki çaylar n n yüksek oranda içerdikleri antioksidan maddelerin, hastal klar önleme ve tedavi etmedeki öneminin aç kça ortaya konulmas n n sonucu olarak tüketimleri her geçen gün daha çok artmaktad r. Bu nedenle çaylar ve bitkisel infüzyonlar günlük diyetimizin temel fenolik bileflik kaynaklar n oluflturmaktad r. Özellikle son aylarda yap lan araflt rmalar siyah ve yeflil çay n tümör oluflumunu önleyici etkileri ve hatta prebiyotik etkileri konusundaki çal flmalar bu ürünlerin tüketimini art rmas n n yan s ra yeni bileflenler olarak çeflitli g da ürünlerinin gelifltirilmesinde de yer alaca n n iflaretidir [3] Di er Fonksiyonel G dalar Yukar da say lan fonksiyonel g da gruplar na ilaveten, bir fonksiyonel g da bilefleninin oran n n art r lmas veya g da içinde temel olarak bulunan ve son y llarda sa l k üzerinde olumsuz etkileri oldu u bilinen g da bilefleninin oran n n azalt lmas yla elde edilen fonksiyonel g da gruplar da bulunmaktad r. Bu g dalar afla da s ralanm flt r. Düflük sodyumlu veya sodyum içermeyen tuzlar Diyabetik g dalar (fleker içermeyen): Diyabetlilere yönelik olarak fleker alkolleri ile haz rlanm fl çikolata, flekerleme, lokum, reçel vb.ürünler örnek verilebilir. Ayr ca bu ürünlerde yapay tatland r c lar da kullan labilmektedir. Glutensiz g dalar: Çölyak hastalar n n tüketimi için tasarlanm fl g dalard r. Fenilketonuri hastalar için özel g dalar: Fenilalanin aminoasitinin büyük ölçüde uzaklaflt r ld ekmek, peynir, çikolata gibi çeflitli g dalar. Diyet lifi içeri i artt r lm fl g dalar Resveratrol ilave edilmifl g dalar Sporcu g dalar, enerji içecekleri Ba fl kl k sistemini güçlendirenler, yafllanmay geciktirenler, fiziksel ve mental performans art ranlar. Pre- veya post menstrual belirtileri azaltmak için gelifltirilen veya zenginlefltirilen ürünler; örne in fitoöstrojen içeri i yüksek soya, nar ve çeflitli bitki ilaveleri ile fitoöstrojen içeri i yüksek g dalar verilebilir. Ancak baz hayvan denemelerinde düflük dozda antikanserojen etki yapan baz fitokimyasallar n yüksek dozlarda al nd nda kanseri teflvik edici özelliklerinin olabilece i de tart fl lmaktad r (allil izotiyosiyanat, soya fito östrojenleri,vb) Echinacea, gingko, ginseng, saw palmetto gibi bitkisel katk lar içeren içecekler [3]. 33

7 2. Sonuç Günümüzde sa l k konusunda bilinçlenen tüketiciler, besin tercihlerini de ifltirerek vücutta özel fizyolojik etki sa layan, baz hastal klar n oluflum riskini azalt c, koruyucu, tedavi edici, ayr ca vücudun temel besin ö esi gereksinimlerini karfl layan g dalara yönelmektedirler. Fonksiyonel g dalar olarak adland r lan bu ürünlerin artan pazar, g da endüstrisine yeni olanaklar sa lamaktad r. Birçok geleneksel süt ürünü, zenginlefltirilmifl tah l ürünleri, probiyotik ve prebiyotikleri içeren g dalar esansiyel besin ö elerinden ve di er mikro besin ö elerinden dolay fonksiyonel g da olarak tan mlanmaktad r. Bugün eskiye oranla daha fazla insan n; k rsal yerine kentlerde yaflar hâle gelmesi, artan gelir düzeyi, hastal klar n artmas, konfor aray fl, yaflam kalitesinde sa lanan iyileflmeler, daha güvenli ve daha çeflitli beslenmeye olan e ilim fonksiyonel g dalara olan talebi artt rmaktad r. Bu nedenle, fonksiyonel g da üretimine yönelik daha fazla çal flma yap lmal d r. Kaynaklar 1. C. Karagözlü, M. Bayarer, Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg. 41 (2004) H. Korhonen, International Journal of Dairy Tecnology 55 (2002) D. Boyac o lu, Fonksiyonel G da Tan m. idalar_roportaj.pdf. ( ) 4. J. M. Betz, Government Perspective on Nutraceuticals/Functional Foods, Separation Science Short Course Series: Nutraceuticals and Functional Foods, Texas A&M University, Texas (1999). 5. P. Özdemir, S. Fettahl o lu, M. Topoyan 9 (2009) D. R. Farr, Cancer Letters. 114 (1997) S. Kirifl, S. Velio lu. Bilim ve Teknik, Say : 401, Nisan (2001) M. B. Roberfroid, British Journal of Nutrition, Suppl. 2 (2002) ADA REPORTS, Alexander, J.W Nutrition, 14, J. Am Diet Assoc. 104 (2004) Türkiye G da ve çecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (2012). 11. M. Ashwell, Concept of Functional Food. ILSI Europe. ISBN (2002). 12. A. Ekfli, Bilimsel ve yasal aç dan g dalar n fonksiyonelli i. G da Kongresi, Nisan, Bornova_ zmir, 6-12, Anonymous, J Am Diet Assoc. 104 (2004) F. Jiménez-Colmenero, J. Carballo, S. Cofrades, Meat Science 59 (2001) S. Dursun, A. Yapar,. Çelik, Electronic Journal of Food Technologies. 4 (2009) DPT, Ulusal G da ve Beslenme Stratejisi Çal flma Grubu Raporu, Devlet Planlama Teflkilat. ktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlü ü, Yay n No DPT, 2670, Ankara, (2001) O. Gürsoy, Ö. K n k,. Gönen, Türk Mikrobiyol Cem Derg. 35 (2005) T. Coflkun, Çocuk Sa l ve Hastal klar Dergisi 48 (2005) A. Güven, M. Gülmez, Kafkas Üniv. Vet. Fak. Derg. 12 (2006) F.C. Shukla, /timeis/technology/sctechoct/probiotic- Food.html, (2004). 21. M. Gülmez, A. Güven, Kafkas Üniv. Vet Fak. Derg. 8 (2002) A. Güven, M.Gülmez, J Vet Med B, 50 (2003) RJ Young, S. Huffman, J Pediatr Health Care. 17 (2003) M. Lidestri, M. Agosti, A. Marini, G. Boehm Acta Paediatr Suppl. 91 (2003) T. Morohashi, T. Sano, A. Ohta, S.Yamada, J Nutr. 128 (1998) FAO. Technical Consultation on Food Fortification: Technology and Quality Control November, Rome, Italy, (1995). 27. Özçelik, B. Fonksiyonel G dalar ve Sa l k: Yeni Ürün Tasar mlar. stanbul Teknik Üniversitesi G da Mühendisli i Bölümü, Fonksiyonel_gida_BO.pdf, (2003). 28. G. S. Ranhotra, J. A. Gelroth, J. Langemeier, D. E. Rogers, Cereal Chemistry 72 (1995) Park, H., Seib, P. A., Chung, O. K. and Seitz, L. M. Fortifying Bread with Each of ThreeAntioxidants(1). CerealChemistry.http://www.aaccnet.org /cerealchemistry/abstracts/1997/ r.asp, (1997). 30. M. Hayashi, M. Seguchi, Cereal Chemistry 75 (1998) P. Whittaker, P. R. Tufaro, J. I.. Rader, Journal of the American College of Nutrition 20 (2001) M. Johansson, C. M. Witthöft, A. Bruce, M. Jagerstad, European Journal of Nutrition 41 (2002) E. Hertrampf, F. Cortes, J. D. Erickson, M. Cayazzo, W. Freire, L. B. Bailey, C. Howson, G. P. Kauwell, C. Pfeiffer, Journal of Nutrition 133 (2003)

8 34. Loker, G. B. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition 1 (2004) E. Hertrampf, F. Cortes, Nutrition Review. 62 (2004) A. A. Yaseen, M. H. A. S. El-Din, A. R. A. El-Latif, Meal. Cereal Chemistry 68 (1991) M. F. Haupt, D. M. McKee, G. Mayers, L. K. Pollina, Journal of the American Dietetic Association 97 (1997) J. C. Gómez, M. R. Castellanos, Z. A. Salazar, Archivos Latinoamericanos de Nutrición 48 (1998) M. J. Callejo, M. J. Gil, G. Rodriguez, M. V. Ruiz, Food Research and Technology, 208 (1999) S. Kenny, K. Wehrle, C. Stanton, E. K. Arendt, European Food Research and Technology 210 (2000) K. ZM Abdel, Nahrung 45 (2001) P. Crowley, C. M. O Brien, H. Slattery, D. Chapman, E. K. Arendt, C. Stanton, European Food Research and Technology 215 (2002) G. Doxastakis, I. Zafiriadis, M. Irakli, H. Marlani, C. Tananaki, Food Chemistry 77 (2002) E. Gallagher, A. Kunkel, T. R. Gormley, E. K. Arendt, European Food Research and Technology 218 (2003) R. Meral,. S. Do an, Grape Seed as a Functional Food Ingredient in Bread-Making. International Journal of Food Sciences and Nutrition DOI: / (in press), (2012). 46. R. Meral,.S. Do an, Italian Journal of Food Science 25(1): (in press), (2013). 47. O. Gürsoy, Ö. K n k, Türkiye de fonksiyonel süt ürünleri pazar. Türkiye 9. G da Kongresi, Bolu (2006). 48. A. K. Seçkin, E. Baladura, C. B. Ü Fen Bilimler Dergisi 7 (2011) Sezen F., Koçak C. Fonksiyonel Süt ürünleri teknolojisindeki geliflmeler. Türkiye 9. G da Kongresi. Bolu (2006). 50. Z. Aç kgöz, S. Önenç, Fonksiyonel Yumurta Üretimi. Hayvansal Üretim 47 (2006) S. R. Hosein, B. Selenium, J. CATIE Fact SHEET (2001). 52. S. Leeson, L.J. Caston, J. Appl. Poult. Res. 12 (2003) F. Sezen, C. Koçak Fonksiyonel Süt ürünleri teknolojisindeki geliflmeler. Türkiye 9. G da Kongresi. Bolu (2006). 54. A. T. Erkkilä, S. Lehto, K. Pyörälä and I.J. Ulusitupa, Am J Clin Nutr, 78 (2004) M. B. Covington, American Family Physician July 70 (2004) P. D. Terry, T.E. Rohan A. Walk. Am. J Clin Nutr 77 (2003) S. C. Larsson, M. Kumlin, M. Ingelman-Sundberg and A. Wolk. Am J Clin Nutr. 79 (2004) J. A. Nettleton, R. Katz, A review. J Am Diet Assoc, 105 (2005) N. Özdemir, E. B. Denktafl, Bilim ve Teknik, Say 427 (2003) P. Haggarty, European Journal of Clinical Nutrition 58 (2004) J. W. Alexander, Nutrition, 14, J. Am Diet Assoc. 104 (1998) D. S. Kelley, I. L. Rudolph, Nutrition 16 (2000) H. B. MacDonald, Journal of the American College of Nutrition 19 (2000) K. Raes, G. Huyghebaert, S. De Smet, L. Nollet, S. Arnouts, D. Demeyer, J. Nutr. 132 (2002)

Öğr. Gör. Süleyman GÖKMEN

Öğr. Gör. Süleyman GÖKMEN Öğr. Gör. Süleyman GÖKMEN GİRİŞ Fonksiyonel Gıda Tanımı Et Ürünlerine Tedbirli Yaklaşım Et ürünlerine Konjuge Linoleik asit ilavesi Et ürünlerine Diyet Lifi İlavesi Et ürünlerine Probiyotik İlavesi Et

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMALEKMEK ekmek k vam nda sofralar n gözdesi Normal ekmek; un, su, tuz, maya ve gerekli durumlarda katk maddesi ilave edilerek üretilmektedir. nsan beslenmesi aç s ndan

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

PRETERM MAMALAR. Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar. Normal büyüme ve gelişimi destekler

PRETERM MAMALAR. Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar. Normal büyüme ve gelişimi destekler PRETERM MAMALAR Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar Normal büyüme ve gelişimi destekler Preterm mamalarla artan büyüme oranları elde edilmiştir Ağırlık artışı Baş çevresi genişlemesi Prematüre

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Prof.Dr. Dilek Boyacıoğlu İ.T.Ü. Gıda Mühendisliği Bölümü. Fonksiyonel Gıda Tanımı

Prof.Dr. Dilek Boyacıoğlu İ.T.Ü. Gıda Mühendisliği Bölümü. Fonksiyonel Gıda Tanımı Prof.Dr. Dilek Boyacıoğlu İ.T.Ü. Gıda Mühendisliği Bölümü Fonksiyonel Gıda Tanımı Beslenme bilimi, insan sağlığını iyileştirme ve iyi durumda (sağlıklı) olmasını sağlamak amacıyla gıdalar veya besleyici

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

daların rmaları, Yasal DüzenlemelerD Yrd.Doç.Dr.Tu Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Isparta

daların rmaları, Yasal DüzenlemelerD Yrd.Doç.Dr.Tu Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Isparta Türkiye de Fonksiyonel GıdalarG daların Tüketim Araştırmalar rmaları, Ürün Çeşitliliği i ve Yasal DüzenlemelerD Yrd.Doç.Dr.Tu.Dr.Tuğba Kök K k Taş Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Gıda Üretiminde Tarihsel Su reç

Gıda Üretiminde Tarihsel Su reç Gıda Üretiminde Tarihsel Su reç Prof. Dr. Vural Gökmen Ulusal Gıda Teknoloji Platformu BESLENME (Gıda Teknolojileri) Doymak BARINMA (Yapı İnşaat, Tehdit Teknolojileri) Barınmak ULAŞIM (Yol Taşıt, Enerji

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK Dünya nüfusundaki hızlı artış ile teknolojik gelişmeler insanları tarımsal

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Trans yağ nedir? Trans Yağ ğ bir yağ ğ asidi türüdür. Birçok gıda maddesinde doğal olarak. Trans yağ asitleri, trans

Trans yağ nedir? Trans Yağ ğ bir yağ ğ asidi türüdür. Birçok gıda maddesinde doğal olarak. Trans yağ asitleri, trans Trans yağ nedir? Trans Yağ ğ bir yağ ğ asidi türüdür. Birçok gıda maddesinde doğal olarak trans yağ bulunur. Trans yağ asitleri, trans konfigürasyonunda en az bir çift bağ ğ bulunduran doymamış yağ asitleridir

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Mardin Piyasasında Tüketime Sunulan Bulgurların Bazı Fiziksel Özelliklerinin Türk Standartlarına Uygunluklarının İstatistikî Kontrolü

Mardin Piyasasında Tüketime Sunulan Bulgurların Bazı Fiziksel Özelliklerinin Türk Standartlarına Uygunluklarının İstatistikî Kontrolü Mardin Piyasasında Tüketime Sunulan Bulgurların Bazı Fiziksel Özelliklerinin Türk Standartlarına Uygunluklarının İstatistikî Kontrolü - doi: 10.17932/ IAU.IAUD.m.13091352.2015.7/26.15-21 Şerzan ASLAN 1

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Besinsel Yağlar. Besinde Lipitler. Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinsel lipitlerin fonksiyonu nedir? 09.03.2016

Besinsel Yağlar. Besinde Lipitler. Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinsel lipitlerin fonksiyonu nedir? 09.03.2016 Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Besinde Lipitler Suda çözünmezler

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar

TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar EKMEK REYTINGI EN YUKSEK BESIN Ekmek KİLO ALDIRIYOR Ekmeğin üzerine SAĞLIĞA ZARARLIDIR yazılmalı (19.03.2013 Sabah Gazetesi) Ekmek

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ Hatice YILDIRAN Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA TAKVİYELERİ Eğitim Yeri Eğitim Konusu : HOLLANDA-TNO : Gıda Takviyeleri Eğitim Süresi : 21 Aralık 2012-20 Mart 2013 Danışman : Dr. Koen VENEMA Eğitim

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 2250 ünite tilaktaz içerir. Yardımcı maddeler:

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

BOOSTERS ENERGIZE GINGERELLA SOUL-C. SLIM DOWN (250 ml) SUNDAZE HEART ON. H2O, limon, zencefil, zerdeçal, agave. elma, greyfurt, salatalık

BOOSTERS ENERGIZE GINGERELLA SOUL-C. SLIM DOWN (250 ml) SUNDAZE HEART ON. H2O, limon, zencefil, zerdeçal, agave. elma, greyfurt, salatalık GREENS GREEN MACHINE elma, salatalık, yeşil biber, marul, ıspanak, maydanoz, limon Vitamin ve mineral açısından zengin olup, sindirim sistemine ve vücudun doğal arınımına katkı sağlar. SKIN GLOW armut,

Detaylı

Beslenme ve Sağlık Beyanları

Beslenme ve Sağlık Beyanları Beslenme ve Sağlık Beyanları PROF. DR. SİBEL KARAKAYA E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BESLENME BİLİM DALI 12-14 KASIM 2014 Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28157

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIK Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre sağlık ; bedensel ve ruhsal olarak tam iyi olma halidir. BESLENME Bir insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi.

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. C) Tek hücre proteini üretimi. D) Melez bitkilerle bitki türünün

Detaylı

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 22 Mayıs 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28300 Kafkas Üniversitesinden: YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır.

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. FİTİK ASİT İN BESLENMEDEKİ ÖNEMİ FİTİK ASİT NEDİR? Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. Birçok

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI 2015-2016 5. SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1 2015-2016 5. SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1 FEN BİLİMLERİ Adı ve Soyadı :... Sınıfı :... Öğrenci Numarası :... SORU SAYISI : 20 SINAV

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ 1 2 SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ Toplumun sağlıklı yaşaması ve ekonomik yönden gelişmesi onu oluşturan bireylerin sağlıklı olmasına

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Sütün İnsan Beslenmesindeki Yeri

Sütün İnsan Beslenmesindeki Yeri Sütün İnsan Beslenmesindeki Yeri Sağlığın yaşam boyu korunması için yeterli ve dengeli beslenmede süt ve süt ürünleri tüketimi büyük öneme sahiptir. Besin öğesi içeriği açısından dengeli olan süt ve süt

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER 3.1. ORGAN K K MYANIN TAR HÇES VE KONUSU 3.2. ORGAN K MADDELERDE C, H, O ve N ARANMASI a. Organik Maddelerde C ve H Aranmas b. Organik Maddelerde N Aranmas

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

DÜNYADAN HABERLER NİSAN

DÜNYADAN HABERLER NİSAN DÜNYADAN HABERLER NİSAN 2012 Türk Eczacıları Birliği tarafından hazırlanmıştır. WillyBrandt Sok. no:9 06690 Çankaya Ankara İçindekiler: İspanya da Artık Emekliler de Katılım Payı Ödeyecek İrlanda da Jenerik

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL KİLO KONTROLÜ Doç. Dr. FERDA GÜRSEL Sinsi sinsi artan Obesiti FE azalması metabolik hızın düşmesine neden olur. Harcanan enerji alınandan fazla değilse o zaman kilo alımı gerçekleşir. Aşırı Yağlılığın

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ LVS22 IV 2 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Ön Lisans Seçmeli

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN*

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Yeni Nükleer Reaktörler: Tasar m Kriterleri Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Girifl: Nükleer reaktörler halen dünyadaki elektrik üretiminin %16-17 sini sa lamaktad rlar. 50 y l aflk n bir geçmifle sahip nükleer

Detaylı

KEfiKE DEMEY N, YALITIM YAPTIRIN!

KEfiKE DEMEY N, YALITIM YAPTIRIN! ZODER, yal t m konusunda kamuoyunu ve sektörü bilinçlendirmek üzere faaliyet gösteren, s, su, ses ve yang n yal t m malzemesi üretici, sat c, uygulay c ve ithalatç lar n ayn çat alt nda toplayan bir sektör

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB)

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) B- BOŞALTIM SĐSTEMĐ (6 SAAT) BOŞALTIM SĐSTEMĐMĐZ VÜCUDUMUZDAN ATIKLARI UZAKLAŞTIRIR 1- Boşaltım Sistemi 2- Boşaltım Sistemi Organları

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu (Nefes Borusuna Yabancı Madde Kaçması) Nedir? Nasıl Korunmalı? Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Çalışma Grubu

Detaylı

BESLENME VE SAĞLIK AÇISINDAN KEÇİ SÜTÜNÜN NİTELİKLERİ

BESLENME VE SAĞLIK AÇISINDAN KEÇİ SÜTÜNÜN NİTELİKLERİ BESLENME VE SAĞLIK AÇISINDAN KEÇİ SÜTÜNÜN NİTELİKLERİ Keçi, kuru ve sıcak yerlerde ve özellikle tarımsal açıdan geri kalmış bölgelerde yaşayan insanlar için çok önemli bir besin ve gelir kaynağıdır. Gerek

Detaylı

UŞAK DÖRTLER EKMEK UNLU MAMULLERİ

UŞAK DÖRTLER EKMEK UNLU MAMULLERİ UŞAK DÖRTLER EKMEK UNLU MAMULLERİ Yiyiniz, içiniz israf etmeyiniz... UDE UŞAK DÖRTLER EKMEK UNLU MAMULLERİ ÜRÜN ÇEŞİTLERİ EKMEK ÇEŞİTLERİ Francala Ekmek Somun Ekmek Kepekli Ekmek Çavdar Ekmek Light Ekmek

Detaylı

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm Bölüm 24 Astım ve Beslenme Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm dünya yüzeyinde, son 50 yılda büyük bir

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Meyve sularının enerji ve besin ögeleri yönünden değerlendirilmesi. Pof. Dr. Filiz Açkurt Dünya Meyve Suyu Günü 30 Mayıs 2012 İstanbul

Meyve sularının enerji ve besin ögeleri yönünden değerlendirilmesi. Pof. Dr. Filiz Açkurt Dünya Meyve Suyu Günü 30 Mayıs 2012 İstanbul Meyve sularının enerji ve besin ögeleri yönünden değerlendirilmesi Pof. Dr. Filiz Açkurt Dünya Meyve Suyu Günü 30 Mayıs 2012 İstanbul Sağlıklı beslenme-sağlıklı yaşam Günümüzde sağlıklı yaşam için sağlıklı

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler Proteinler Canlılarda miktar olarak en çok bulunan biyomoleküllerdir. Amino asit birimlerinden oluşurlar Yapısal ve işlevsel olabilirler Genlerle aktarılan kalıtsal bilginin ortaya çıktığı moleküllerdir.

Detaylı

Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON

Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON 1 Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON Teknik Alan Buluş, tip 2 diyabet hastalığının tedavisine yönelik bir kompozisyon ile ilgilidir. Buluş özellikle,

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA ÇİFTLİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı, Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) ne ait tarla arazisi,

Detaylı

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08. FONKSİYONEL GIDALAR Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.2013 1 İÇERİK I. Eğitim kurumu II. Ziyaret edilen resmi kurumlar III. Fonksiyonel

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

CALF MILK GOLD BUZAĞI MAMASI ÇİFTLİĞİNİZE, HAYVAN IRKINIZA ÇEVRE ŞARTLARINIZA, BESLENME ALIŞKANLIĞINIZA ÖZEL MAMALAR ÜRETİYORUZ!

CALF MILK GOLD BUZAĞI MAMASI ÇİFTLİĞİNİZE, HAYVAN IRKINIZA ÇEVRE ŞARTLARINIZA, BESLENME ALIŞKANLIĞINIZA ÖZEL MAMALAR ÜRETİYORUZ! CALF MILK GOLD BUZAĞI MAMASI %24 PROTEİN, %21 YAĞ PROBİYOTİK KATKILIDIR. YUMURTA IGG KATKILIDIR OREGANO (ANTİKRİPTO) ÖZEL AMİNOASİT DESTEĞİ YÜKSEK KALİTELİ SÜT PROTEİNİ ÖZEL YAĞ PROFİLİ ÇİFTLİĞİNİZE, HAYVAN

Detaylı