SIVI AKIŞKANLAR SIVI AKIÞKANLAR

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SIVI AKIŞKANLAR SIVI AKIÞKANLAR"

Transkript

1 BÖLÜM 4 SIVI AKIÞKANLAR Teknolojinin Bilimsel İlkeleri dersinde (YÖK-End. Eğitim Projesi Meslek Yüksekokulları için) sıvı akışkanlara ait basınç, kuvvet, özgül kütle, basınç birimleri, bağıl basınç, mutlak basınç, basınç ölçümünde kullanılan manometreler ve u tipi basınçölçerler anlatılmıştır. Mühendislik Bilimi I dersinde ise, sıvı akışkanlarda debi, süreklilik bernouilli eşitliği, kayıplar, akışkanlarda debi ve hızın venturimetre ile ölçülmesi gibi konular işlenecektir. 4. AKIÞKANLARDA HACÝMSEL DEBÝ Şekil 4. de görüldüğü gibi bir akışkanın debisini ölçmek için ölçekli bir kab alınarak kab doldurulur. Kabın dolma süresi kronometre ile ölçülür. Şekil 4.: Hacimsel Debinin Ölçülmesi 89

2 Neticede kaba dolan akışkanın hacmi, geçen zamana bölünerek akışkanın hacimsel debisi ölçülür. &V V tv = (Akış miktarı sabit ve düzenli) Hacimsel debi aynı zamanda birim kesitten birim zamanda akan akışkan miktarı olarak da tanımlanmaktadır. &V &V &V = A.U (m 3 /s) = A (m ) U (m/s) (cm 3 /s) = A (cm ) U (cm/s) Soru 4. Çapı 0 mm olan bir boru içinden akmakta olan su 5 litre hacmindeki kabı 50 saniye içinde doldurmaktadır. Suyun hacimsel debisini (L/s) ve hortumdaki suyun akış hızını hesaplayınız. (Akış düzenli ve süreklidir.) Akışkanın hacimsel debisi &V = V/t &V = 5() L 50() s V = 0,5 lt/s. (dm 3 /s) V = A.U U = V A U = 05,( dm /) s π( 0,) ( dm) 4 U = 63 dm/s. 90

3 4. KÜTLESEL DEBİ Akışkanın özgülkütlesine bağımlı olarak belirlenen debiye kütlesel debi denilir ve m & ile gösterilir. Birimi ise kg/m 3 tür. m & = ρ V m & = ρ A U Soru 4. Boru çapı 00 mm olan bir borudan özgülkütlesi 900 kg/m 3 olan yağ, 5,6 m/s hızla akmaktadır. Akışkanın hacimsel ve kütlesel debisini hesaplayınız. &V = U A = 5,6 x Π 0, 4 &V &m &m = 0,76 m 3 /s = ρ V & = 900 x 0,76 = 58 kg/s 4.3 AKIŞIN SÜREKLİLİĞİ Kütle yok edilmez veya yaratılamaz. Düzgün akış koşullarında kontrol edilen belli bir hacimdeki akışkanın kütlesel debisi kontrol edilen bölge dışında da aynıdır. Akışkanın cinsine bağımlı olmaksızın bu kural sıvılarda ve gazlarda geçerlidir. 9

4 Şekil 4.: Akışın Sürekliliği Akışın sürekliliği matematiksel olarak üç farklı şekilde açıklanabilir. m = c m = m UAρ = UAρ Buradaki ve rakamları giriş ve çıkıştaki kontrol sınırlarını göstermektedir. Sıvılarda özgülkütle değişimi ihmal edilebilir. Gazlarda ise basınç ve sıcaklık değişimleri çok az bile olsa, özgülkütle değişimi ihmal edilemez büyüklüktedir. 9

5 Soru 4.3 Çapı 00 mm olan boru içinde akmakta olan suyun hızı 3m/s dir. Borunun ucuna bağlanmış bulunan nozılın çapı ise 50 mm dir. Nozıldan çıkan akışkanın hızını hesaplayınız? Şekil 4.3 Süreklilikten dolayı boru ve nozıldaki hacimsel debi aynıdır. UA = U A U = U A A = 3 x Π. 0, 4 Π b U = m/s 93

6 4.4 LAMÝNAR VE TÜRBÜLANSLI AKIÞ Akışkanlar akış partiküllerinin akış çizgisine göre laminar ve türbülanslı olmaktadır. Birbiri üzerinde kayarak katmanlar halindeki akış laminardır. Akış çizgileri birbiri içine girmiş dalgalı akış ise türbülanslı akıştır. Şekil 4.4 de a) Laminar akış b) Laminardan türbülanslı akışa geçiş c) Türbülanslı akışı göstermektedir. Şekil 4.4: Akış Türleri 4.5 VÝZKOZÝTE (AKICILIK) Vizkosite akışkanın akışa karşı gösterdiği direnç olarak tanımlanır. Mesela gemicilikte kullanılan çok kalın yağlar normal oda sıcaklığında olmadığından bu tür yağlara akıcılık kazandırmak için yağ ısıtılır. Sıcaklık arttıkça yağ incelir ve vizkositesi daha da düşer. Su ve alkol normal oda sıcaklığında çok düşük vizkositeye sahip olmakla birlikte daha yüksek sıcaklıklarda vizkositeleri daha da düşmektedir. Vizkosite değeri iki şekilde belirtilmektedir. 94

7 Birincisi dinamik vizkosite μ ile gösterilir, birimi Pa.s dir İkincisi kinematik vizkositedir. ν ile gösterilir, birimi m /s dir. 4.6 REYNOLD SAYISI (Re) Akışkanların laminer veya türbülanslı olmasına karar verilirken Reynold Sayısı (Re) dikkate alınır. İlk olarak 883 yılında Osborne Reynolds tarafından bulunmuştur. Reynold deneyi şeffaf bir boru içinde çeşitli akışkanlar, boru çapları ve akışkan hızına bağlı olarak yapılmaktadır. Akış rejimini etkileyen üç önemli etken vardır.. Akışkan hızı yüksek ise türbülanslı akışa meyilli olur.. Akışkan vizkositesi düşük ise türbülanslı akışa meyilli olur. 3. Boru çapı büyük ise türbülanslı akışa meyilli olur. Re = Ud = ν U d ρ μ U = Akışkanın hızı (m/s) d = Borunun çapı (m) ρ = Sıvının özgülkütlesi (kg/m 3 ) μ = Akışkanın dinamik vizkositesi (Pa.s) ν = Akışkanın kinematik vizkositesi (m /s) 95

8 Yapılan araştırma sonucunda; Reynold Sayısı Akış Türü 000 altında Laminar Laminardan-türbülansa geçiş 4000 üstünde Türbülanslı Soru mm çapındaki bir boru içinden 3 L/s de akışkan akmaktadır. Akışkanın dinamik vizkositesi (μ) 0,544x0-3 Pa.s özgülkütlesi ile (ρ) 988 kg/m 3 tür. Akışkanın akış türünü belirleyiniz. U = V A = 3 x 0 Π 0, = 4,4 m / s Re = Udρ μ = 4,4 x 0,03 x 988 0,544 x 0-3 Re = 3 x 0-3 Akış türü türbülanslıdır. 4.7 BERNOUÝLLÝ EÞÝTLÝÐÝ İdeal akışkan; sıkıştırılamayan, akıcılığı mükemmel olan akışkan olarak tanımlanır. Bernouilli eşitliği ideal akışkan için incelenecektir. Şekil 4.5 de görülen eğik konumlu şeffaf bir boru içinde birim kütlede noktasında alınan akışkan noktasından boruyu terk etmektedir. Neticede boru sürtünmesindeki kayıplar ihmal edildiğinde m kütlesindeki akışkanın sahip olduğu enerji boru içinde her kesitte aynıdır. Bu enerjiler 96

9 potansiyel enerji, kinetik enerji ve akışta meydana gelen iş ten oluşmaktadır. Şekil 4.5: Eğik ve Konik Boru İçinde Akış. Potansiyel enerji: Eğik ve konik boru için herhangi bir nokta referans olarak alındığında, m kg kütlesindeki akışkanın potansiyel enerjisi Ep = mgh. Kinetik enerji: m kg kütlesindeki akışkanın hızına bağlı olarak sahip olduğu kinetik enerji Ek = m U 3. Akışkanın yaptığı iş: ve noktaları arasında pompa olmadığından dolayı, yerçekimi ivmesi akışkanı ters yönde akışa zorlar. Akışkanın yukarı akışının nedeni ve noktaları arasındaki basınç farkıdır. Bu akış için gerekli enerji akış işi olarak tanımlanır. 97

10 Harcanan kuvvet F = p. A W = Kuvvet x Yol F = p A. Hacim = A. L W = p V ρ = m V W = pm. ρ.. ve. noktalar arasında enerjinin korunumu prensibinden gidilerek aşağıdaki sonuçlar elde edilir. PE + K E + W = P E + K E + W mgh + mu + pm. ρ = mgh + mu + pm ρ Eşitlik tekrar düzenlendiğinde; P + U + ρ h = P + ρ ρ U + g h Gerekli düzenlemeler h yüksekliğine bağlı olarak yapıldığında; P ρg + U g + h P ρg + U = g + h Yukarıdaki her bir enerji büyüklüğü sıvı yüksekliği olarak tanımlanmıştır. 98

11 Basınç yüksekliği (hp) hp = P ρg Hız Yüksekliği (hv) hv= U g Potansiyel Enerji Yüksekliği hp = h 4.8 VENTÜRÝ BORUSU Venturi borusu Şekil 4.6 da görüldüğü gibi orta kısmında düzgün şekilde daralan bir bölge () giriş ve çıkışta ise büyük çaplı bölgeler ( ve 3) bulunmaktadır. Şekil 4.6: Venturimetre Borusu 99

12 Venturi borusunun nolu kesiti dar, ve 3 nolu kesiti ise geniştir. Akışkanın. ve 3. bölgede basıncı yüksek, hızı düşüktür.. bölgede ise basıncı düşük, hızı yüksektir. Kayıplar ihmal edildiğinde birim kütlenin sahip olduğu toplam enerji tüm kesitlerde aynıdır. Ventürimetre akışkanların hızının ve debisinin ölçümünde kullanılır. Soru 4.5 Yatay konumdaki bir venturi borusunun geniş bölgesenin çapı 75 mm, boğaz kısmının çapı ise 50 mm dir. Boru içinden akmakta olan akışkanın geniş kesitinde basınç 45 kpa akışkan hızı ise 4 m/s dir. Boğaz kısmında akışkanın hızını ve basıncını hesaplayınız. φ = 75 mm φ = 50 mm U = 4 m/s U = 4 x 75 = 9 m / s. 50 h = h (Yatay boru) P = 45 kpa = 45 x 0 3 Pa. ρ = 0 3 kg/m 3 (Su) Bernouilli Eşitliğinde değerler yerine konulur. P ρg + U g + h P ρg + U = g + h h = h olup, her iki taraf g ile çarpılabilir. 00

13 P ρ + U = P ρ + U 45 x = P = P ,5 P =,5 x 0 3 Pa =,5 kpa 4.9 VENTÜRÝMETRE Akışkanların hızının ve debisinin ölçülmesinde kullanılan ventürimetrenin çalışma prensibi aynı ventüri borusu gibi olup, dar ve geniş kesite U tipi basınç ölçer bağlanmıştır. U tipi manometredeki akışkan genelde cıvadır. Akışkan olarak da çoğunlukla suyun hızı ve debisi ölçülmekle birlikte diğer akışkanlarında (yağ, alkol vb.) hızı ve debisi ölçülebilir. Şekil 4.7: Venturimetre 0

14 Venturimetrede debinin ölçülmesi için kullanılacak eşitlik bernouilli eşitliğine bağımlı olarak ortaya konur. P + U P + h = ρg g ρg + U g + h h = h A noktasındaki basınç = B noktasında basınç P + ρg (h + h) = P + ρg h + ρm gh P ρg ρ + h + h = P ρg + h + m ρ h h + h = h + ρ ρ m h H = h - h = ρ ρ m h Buradaki ρ akışkanın özgülkütlesi ρm ise, manometrede kullanılan akışkanın (genelde cıva) özgülkütlesidir. Venturimetredeki akışkan su, manometredeki akışkan ise cıva olduğu taktirde ρ/ρm = 3,6 olacaktır. H = (3,6 - ) h =,6 h. Uygulamada venturimetrenin girişinde, kesit daralmasında ve boru sürtünmelerinden bir miktar kayıp olur. Bu kayıplar teorik değerden çok küçük olup,kayıpları dikkate alarak debi eşitliği yeniden yazıldığında; 0

15 V = C d A A (A - A g H ) V = K H Buradaki Cd ventürimetrenin boşaltma katsayısı olup, değeri genelde değeri 0,97 olarak alınır. Yukarıdaki eşitlikten görüleceği üzere ventürimetrede okunacak tek değişken değer H yüksekliğidir. Diğer değerler sabittir. Buna göre eşitlik yeniden düzenlenirse; V = K H olur. Soru: 4.6 Şekil 4.8 de görülen yatay konumda yerleştirilen venturimetrenin I. kesitinin çapı 00 mm, II. kesitinin çapı ise 50 mm dir. Ventürimetreden akan akışkanın debisi 7 m 3 /h dir. Ventürimetrenin ucuna bir nozıl yerleştirilmiş olup, akışkan nozıldan atmosfere çıkmaktadır. Tüm kayıpları ihmal ederek I. ve II. kesitlerdeki hızları ve venturimetrenin I. noktasındaki basıncını hesaplayınız. Şekil

16 Akışkanın debisi tüm kesitlerde aynıdır. V = A U = A U A = Π (0,00) /4 = 0,00785 m A = Π (0,050) /4 = 0,0096 m V 7/3600 U = = =,5 m/s A 0,00785 V 7/3600 U = = = 0, m/s A 0,0096 P noktasında akışkan atmosfere çıktığından P = 0 dır. ve. noktaları arasında Bernouilli eşitliği uygulanır; P U + ρ = P U + ρ P, = 0, 0 + P = 000 (0, -,5 )/ P = (Pa) veya 0,48 bar. 04

17 4.0 AKIŞKAN GÜCÜ Enerji bir halden diğer hale dönüşürken bir miktar kayıpla birlikte iş meydana getirir. Enerji depolanabilir, güç ise depolanamaz. Güç; enerji transferi ile iş oluşturulurken anlam kazanır. Sıvı ve gaz akışkanlar; bir enerji kaynağı olup, iş eldesinde etkin şekilde kullanılırlar. Enerjinin birimi Nm veya J, gücün birimi ise enerjinin zamana bağlı kullanımı olarak ortaya çıkan J/s veya W (Watt) dır. 4. AKIŞKAN GÜCÜ VE NET DÜŞÜ ARASINDAKİ İLİŞKİ Bernouilli eşitliğinden görüldüğü gibi enerji yükseklik cinsinden ifade edilebilmektedir. Enerjiye karşılık gelen bu ifade birim akışkan kütlesine ve yerçekimi ivmesine bölündüğünde; Net Düşü = Enerji mg Akışkan net düşüsünün akışkanın birim ağırlığına karşılık gelen enerji değeri olduğu görülmektedir. Akışkan gücünü akışkan ağırlığına ve net düşüye bağlı olarak aşağıdaki gibi yazabiliriz. Enerji = H x mg P = Hx mg t m/t = m (Akışkanın kütlesel debisi) P = m g H 05

18 4. BASINÇ YÜKSEKLİĞİNİN DEĞİŞİMİNE BAĞLI OLARAK AKIŞKAN GÜCÜ Yatay eksende, sabit çaplı bir boru içinden akmakta olan akışkanın hızı ve potansiyel enerji değişimi sıfırdır. Bu nedenle akışkan gücü sadece basınç yüksekliğine bağlı olarak değişecektir. Basınç yüksekliğine bağlı akışkan gücü aşağıdaki gibi oluşacaktır. P = pv m = ρ V P = ρ g h V P = m g h P H = mg p = ρ g h h = H p = Akışkan Basıncı (Pa) P = Akışkan Gücü (W) &V = Hacimsel debi (m 3 /s) m = Kütlesel debi (kg/s) ρ = Akışkanın özgülkütlesi (kg/m 3 ) H = Net düşü (m) Net düşü olarak tanımlanan büyüklük; potansiyel, hız (kinetik) ve basınç enerjisine karşılık gelen yükseklik cinsinden eşdeğer büyüklüktür. Soru: 4.7 Gücü 5 kw olan bir pompa yatay eksende sabit çapa sahip boru içerisinden özgülkütlesi 080 kg/m 3 olan bir akışkanı 0 L/s debi ile basmaktadır. Akışkanın net düşüsündeki artış miktarını hesaplayınız. Boru içindeki akışkanın kütlesel debisi; m = ρ V = 080 x 0 x 0-3 =,6 kg/s. 06

19 H = H = P mg 3 5 x 0.6 x 9,8 H = 3,6 m. Boru yatay olduğundan potansiyel enerjiye karşılık gelen yükseklikte değişim olmamaktadır. 9.3 HIZ YÜKSEKLİĞİNDEKİ DEĞİŞİME GÖRE AKIŞKAN GÜCÜ Bazı olaylarda akışkan gücü sadece akışkan hızına bağlı olarak değişim gösterir. Bu durum en fazla akışkanın nozıl ile atmosfere açılmasında görülür. Nozıl bölgesinde basınç enerjisi düşümü veya potansiyel enerji düşümü olmayıp, sadece hız (kinetik) enerjisi düşümü görülür. Hız düşümü hv = U g = H Kütlesel debi m = U A ρ P = P = m g H U A ρ g U g P = ρ A U 3 Hız düşümüne bağlı akışkan gücü 07

20 Soru: 4.8 Çapı 00 mm olan süpersonik jet nozılından yaklaşık 800 m/s hız ile su fışkırmaktadır. Jet nozıldan elde edilebilecek teorik gücü hesaplayınız? P = ρ A U 3 P = x 0 3 x Π x 0, 4 x P = 00 6 W = 00 MW Bu teorik değer iki büyük elektrik istasyonundan elde edilecek toplam çıkış gücünden daha fazladır. 4.4 POTANSİYEL YÜKSEKLİK DEĞİŞİMİNE GÖRE AKIŞKAN GÜCÜ Bazı olaylarda, akışkan gücü sadece potansiyel net düşüye bağlı olarak değişir. Mesela bir akışkanın bir hazneden daha yüksekteki hazneye pompalanmasında veya tam tersi olarak yüksek kaynaktan alınan suyun daha alçak bölgeye aktarılarak bir türbünü çalıştırmasında etkin faktör; potansiyel yükseklik değişimi olup, sürtünme ve bölgesel kayıplar ihmal edildiğinde hız ve basınç enerjisinin net düşüye bir etkisi olmamaktadır. H = h. iki hazne arasındaki yüksek lik farkı. P = m g h 08

21 Soru: 4.9 Bir pompa haznesinden alınan su 8 m yükseklikteki bir hazneye 0 L/s debi ile pompalanmaktadır. Boru çapı sabit olup, kayıplar ihmal edilmektedir. Pompanın harcadığı teorik gücü hesaplayınız. H = 8 m m= 0 kg/s P = &m g h P = 0 x 9,8 x 8 (W) P =,57 kw 4.5 VERÝM (η) Akışkanlar bir bölgeden diğer bölgeye iletilirken mutlaka bölgesel ve sürekli kayıplar oluşur. Pompa gücü hesaplanırken bu kayıplar dikkate alınmalıdır. Mesela bir türbünden elde edilen enerji barajdaki suyun toplam enerjisine eşit olmaz. Bu değer %50 nin altındadır. Akışkanlarda türbün ve pompalama sistemlerinin verimleri giren ve çıkan akışkanların güçlerine bağlıdır. Akiskan Gücü η p = (Pompalama sistemi) Giriş Gücü Çıkış Gücü η T = (Türbün sistemi) Akiskan Gücü 09

22 Soru: 4.9 Toplam verimi %60 olan bir sistemde 4.8 No lu sorudaki koşullara göre sistemin giriş gücünü hesaplayınız? Pompa için; η = Akiskan Gücü Giriş Gücü η = 0,6 ve akışkan gücü =,57 kw (hesaplanmıştı) Giriş Gücü = 57, 06, =,6 kw Soru 4.0 Bir pelton türbünü, atmosfer basıncında kg/s su fışkırtan nozıl ile döndürülmektedir. Suyun nozıldan çıkış hızı ortalama 36 m/s dir. Türbünün dairesel hızı 40 rpm, teker çapı 00 mm ve etkiyen dikey kuvvet 70 N dur. a) Türbüne etkiyen akışkan gücünü, b) Türbünün gücünü, c) Türbünün verimini hesaplayınız? a) Türbüne etkiyen akışkan gücü; Akışkan gücü P = m g H H = U g (Sadece hız net düşüşü) 0

23 P = = = m g U g m U x 36 =,96 kw b) Türbünün döndürme gücü; P = T. ω = F. r. Π N 60 = 70 x 0,6 x Π x =,056 kw c) Türbün Verimi η = = Çıkış Gücü Akiskan Gücü, 056, 96 = 8,5 %

24 4.6 AKIÞKAN GÜCÜ GENEL DURUMU Şimdiye kadar akışkan gücü hesabında sadece bir etken (basınç, hız, potansiyel yükseklik) dikkate alınmıştır. Bir çok olayda bu etkenlerden ikisi veya üçü birden değişim gösterebilir. Böyle bir durum için aşağıdaki bernouilli eşitliği uygulanır (İdeal akışkanlar için). P ρg + U g + h = ρ Pg + U g + h Sisteme pompa ilave edildiğinde ilave bir enerji ilave edilmiş demektir. Bu durumda Bernouilli eşitliği; P ρg + U g + h + H= P ρg + U g + h İdeal Akışkan Şekil 4.9: Pompalı Bir Akışkan Sistemi

25 Burada H = Pompanın enerjisi H = P mg (P = Pompanın ilave gücü) Eğer sistemde pompa yerine türbün ilave edilseydi, bu taktirde türbün enerji verme yerine, enerji kullanacağından dolayı Bernouilli eşitliğinin ikinci bölgesinde olacaktır. Türbünlü sistemde Bernouilli Eşitliği; P ρg + U g + h = ρ Pg + U g + h + H (İdeal Akışkan) Soru: 4. Şekil 4.9 daki sistemde 30 L/s debi ile su pompalanmaktadır. Sisteme ait bilgiler aşağıdaki gibidir. Büyüklükler Basınç (kpa) Boru çapı (mm) Yükseklik (m) Verim %60 olduğunda pompanın giriş gücünü belirleyiniz? a) ve kesitleri arasındaki kayıpları ihmal ediniz. b) ve kesitleri arasındaki kayıpları 6 m lik enerjiye denk kabul ediniz. 3

26 ve. kesitlerdeki akışkan hızları; U = V A = 30 x 0 Π x 0, 4-3 = 3,8 m / s U = -3 V A = 30 x 0 Π x 0,075 4 = 6.79 m / s a) Kayıplar ihmal edildiğinde; P ρg + U g + h + H = P ρ g + U g + h Değerler yerine konulduğunda; x 0 0 x 9,8 + 3,8 80 x H = x 9,8 0 x 9,8 + 6,79 x 9, ,55 + 0, H = 8,5 +, H = 3, m. H = P mg P = m g H P = 30 x 9,8 x 3, (W) P = 3,88 kw 4

27 Pompanın akışkan gücü; ηp = Akiskan Gücü Giriş Gücü Giriş Gücü = 388, 06, = 6,47 kw b) Kayıplar dikkate alındığında giriş gücü; H = 3, + 6 = 9, m P = 30 x 9,8 x 9, = 5,65 kw Giriş Gücü = 565, 06, = 9,4 kw 4.7. SIVI AKIÞKAN SORULARI. Bir su borusu tank kapasitesi 50 m 3 olan bir hazneye bağlıdır. Tankın bir saat içinde dolması ve borudaki akışkan hızının 5 m/s yi geçmemesi istenildiğine göre gerekli boru çapını hesaplayınız? [ 59,5 mm ]. Büyük çapı 49 mm olan konik bir boru içinden 5 m/s hız ile su akmaktadır. Borunun çapı düzgün şekilde daralarak uç noktada 30 mm ye düşmektedir. Boru çapının 30 mm olduğu noktada akışkan hızını hesaplayınız? [,5 m/s ] 5

28 3. Özgülkütlesi 90 kg/m 3 olan bir yağ, çapı 50 mm olan bir boru içinden 6 m/s hızla akmaktadır. Akışkanın boru içinden akış debisini kg/s ve L/s olarak hesaplayınız? [ 0,8 kg/s,,8 L/s ] 4. Dinamik vizkozitesi 60 x 0-3 Pa.s. olan bir yağın özgülkütlesi 875 kg/m 3 dür. Çapı 75 mm olan boru içinden akmakta olan yağın debisi 5 L/s dir. Boru daha sonra konikleşmektedir. a) Büyük çaplı bölgede akışın tipini, b) Akışın türbülanslı akışa dönüşmesi için konik kısmın ucunda minimum hızı ve karşılık gelen boru çapını hesaplayınız? [ a) 38 Laminer b),8 m/s c) 3, mm ] 5. Yatay bir venturimetrenin büyük kesiti 00 cm, küçük kesiti ise 50 cm dir. Sürtünmeleri ihmal ederek, akışkan debisinin 00 cm 3 /s olduğu bir ortamda büyük ve küçük kesitler arasındaki basınç farkını hesaplayınız? [ 60 Pa] 6. Yatay bir boru venturimetreye bağlıdır. Venturimetrenin giriş ve dar çapları 40 ve 40 mm dir. Boru bir tanka bağlı olup, 0 ton suyu,5 dakikada tanka doldurmaktadır. Venturimetrenin boşaltma katsayısı 0,97 dir. Venturimetreye bağlı U tipli manometredeki cıvanın gösterdiği yükseklik farkını hesaplayınız? [ 98 mm ] 7. Şekilde görülen venturimetre dikey olarak yerleştirilmiş olup, geniş ve dar kesitlerde çapları 00 ve 80 mm, yükseklik farkı m dir. Kayıpları ihmal ederek, debisi 08 m 3 /h olan akışkanın, I. ve II. kesitlerdeki hızlarını, basınç farkını hesaplayınız? [ (l ve 6m/s), 37,5 kpa ] 6

29 Şekil 4.9: Dikey Venturimetre 8. 8 kw gücünde bir pompa ile akışkan yatay boru içinden basılmaktadır. Akışkanın debisi 40 L/s olduğuna göre akışkanın enerjisindeki artışı yükseklik cinsinden bulunuz ve buna neden olan enerji cinslerini belirtiniz? [ 0,4 m (basınç yüksekliği) ] 9. Özgülkütlesi 900 kg/m 3 olan bir yağ yatay boru içinden 5 L/s lik debi ile pompalanmaktadır. Pompa girişinde basınç -5 kpa, pompa çıkışında ise 0 kpa dır. a) Akışkan giriş gücünü, b) Pompa verimi %70 olduğunda, pompa giriş gücünü, c) Yağ hızı 5 m/s olduğunda boru çapını, d) Yağın vizkositesi 0,08 Pa.s olduğunda Reynold sayısını hesaplayınız? [ a) 65 W, b) 833 W, c) 35,7 mm d) 00 ] 7

30 0. Bir pelton türbününde su jetinin çapı,5 mm hızı ise 300 m/s dir. a) Teorik olarak türbünün en yüksek çıkış gücünü, b) Verim %8 olduğunda gerçek güç çıkışını, c) Pelton türbün kepçesinin çapı,4 m olduğuna göre en yüksek verimde kepçenin devir sayısını hesaplayınız. [ a) 78,5 kw, b) 64,4 kw, c) 34 rpm. ]. İki göl arasındaki yükseklik farkı 5 m olup, bir türbünü çalıştırmaktadır. Debi 5 kg/s olduğunda elde edilebilecek en yüksek gücü ve sistemin toplam verimi %60 olduğuna göre gerçek çıkış gücünü hesaplayınız? [.3 kw, 736 W) 8

Akışkanların Dinamiği

Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiğinde Kullanılan Temel Prensipler Gaz ve sıvı akımıyla ilgili bütün problemlerin çözümü kütlenin korunumu, enerjinin korunumu ve momentumun korunumu prensibe dayanır.

Detaylı

Akışkanların Dinamiği

Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiğinde Kullanılan Temel Prensipler Gaz ve sıvı akımıyla ilgili bütün problemlerin çözümü kütlenin korunumu, enerjinin korunumu ve momentumun korunumu prensibe dayanır.

Detaylı

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz.

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz. Şube Adı- Soyadı: Fakülte No: NÖ-A NÖ-B Kimya Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, 2. Ara Sınavı Soruları 10.12.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20) 5 (20)

Detaylı

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6

NÖ-A NÖ-B. Şube. Alınan Puan. Adı- Soyadı: Fakülte No: 1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin eşit olduğunu gösteriniz. 1/6 Şube NÖ-A NÖ-B Adı- Soyadı: Fakülte No: Kimya Mühendisliği Bölümü, 2015/2016 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Bütünleme Sınavı Soru ve Çözümleri 20.01.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20)

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ

VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ VENTURİMETRE DENEYİ 1. GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış esnasında akışkanın tabakaları farklı hızlarda hareket ederler ve akışkanın viskozitesi, uygulanan kuvvete karşı direnç gösteren tabakalar arasındaki

Detaylı

CMK-202 / CMT204 Hidrolik - Pnömatik. Prof. Dr. Rıza GÜRBÜZ

CMK-202 / CMT204 Hidrolik - Pnömatik. Prof. Dr. Rıza GÜRBÜZ CMK-202 / CMT204 Hidrolik - Pnömatik Prof. Dr. Rıza GÜRBÜZ Hafta 1 Hidrostatik ve hidrodinamikle ilgili temel kanunları kavrayabilme Çankırı Karatekin Üniversitesi - 2016 2 Bu Derste İşlenecek Konular

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 2014 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

Borularda Akış. Hesaplamalarda ortalama hız kullanılır.

Borularda Akış. Hesaplamalarda ortalama hız kullanılır. En yaygın karşılaşılan akış sistemi Su, petrol, doğal gaz, yağ, kan. Boru akışkan ile tam dolu (iç akış) Dairesel boru ve dikdörtgen kanallar Borularda Akış Dairesel borular içerisi ve dışarısı arasındaki

Detaylı

SORULAR - ÇÖZÜMLER. NOT: Toplam 5 (beş) soru çözünüz. Sınav süresi 90 dakikadır. 1. Aşağıdaki çizelgede boş bırakılan yerleri doldurunuz. Çözüm.1.

SORULAR - ÇÖZÜMLER. NOT: Toplam 5 (beş) soru çözünüz. Sınav süresi 90 dakikadır. 1. Aşağıdaki çizelgede boş bırakılan yerleri doldurunuz. Çözüm.1. SORULAR - ÇÖZÜMLER 1. Aşağıdaki çizelgede boş bırakılan yerleri doldurunuz. Çözüm.1. Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Bahar Yarıyılı 0216-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-8 SIVI AKIŞKANLARDA BASINÇ. Akışkanlar sıvı ve gaz olarak ikiye ayrılırlar.

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-8 SIVI AKIŞKANLARDA BASINÇ. Akışkanlar sıvı ve gaz olarak ikiye ayrılırlar. Bölüm-8 SIVI AKIŞKANLARDA BASINÇ 8.1. Sıvı Akışkanlarda Basınç Akışkanlar sıvı ve gaz olarak ikiye ayrılırlar. Sıvı akışkanlar sıkıştırılamayan, gaz akışkanlar ise sıkıştırılabilen akışkanlar olarak isimlendirilirler.

Detaylı

NÖ-A NÖ-B. Adı- Soyadı: Fakülte No:

NÖ-A NÖ-B. Adı- Soyadı: Fakülte No: Şube Adı- Soyadı: Fakülte No: NÖ-A NÖ-B Kimya Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 05.01.2017 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20)

Detaylı

Alınan Puan NOT: Yalnızca 5 soru çözünüz, çözmediğiniz soruyu X ile işaretleyiniz. Sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR ve ÇÖZÜMLER

Alınan Puan NOT: Yalnızca 5 soru çözünüz, çözmediğiniz soruyu X ile işaretleyiniz. Sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR ve ÇÖZÜMLER Gıda Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, Bahar yarıyılı 0216-Akışkanlar Mekaniği Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru Çözümleri 30.05.2017 Adı- Soyadı: Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20) 5 (20)

Detaylı

SORU #1. (20 p) (İlişkili Olduğu / Ders Öğrenme Çıktısı: 1,5,6 Program Çıktısı: 1)

SORU #1. (20 p) (İlişkili Olduğu / Ders Öğrenme Çıktısı: 1,5,6 Program Çıktısı: 1) Süre 90 dakikadır. T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ DERSİ 015-016 GÜZ FİNAL SINAVI (Prof.Dr. Tahsin ENGİN - Doç.Dr. Nedim Sözbir - Yrd.Doç.Dr. Yüksel KORKMAZ Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

ÇÖZÜM 1) konumu mafsallı olup, buraya göre alınacak moment ile küçük pistona etkileyen kuvvet hesaplanır.

ÇÖZÜM 1) konumu mafsallı olup, buraya göre alınacak moment ile küçük pistona etkileyen kuvvet hesaplanır. SORU 1) Şekildeki (silindir+piston) düzeni vasıtası ile kolunda luk bir kuvvet elde edilmektedir. İki piston arasındaki hacimde yoğunluğu olan bir akışkan varıdr. Verilenlere göre büyük pistonun hareketi

Detaylı

900*9.81*0.025*61.91 19521.5 Watt 0.70

900*9.81*0.025*61.91 19521.5 Watt 0.70 INS 61 Hidrolik İnşaat Müendisliği ölümü Hidrolik nabilim alı Uygulama 5 Soru 1 : Şekildeki sistemle aznesinden aznesine Q = 5 l/s, özgül kütlesi = 900 kg/m, kinematik viskozitesi =10 - m /s olan yağ akmaktadır.

Detaylı

2. Basınç ve Akışkanların Statiği

2. Basınç ve Akışkanların Statiği 2. Basınç ve Akışkanların Statiği 1 Basınç, bir akışkan tarafından birim alana uygulanan normal kuvvet olarak tanımlanır. Basıncın birimi pascal (Pa) adı verilen metrekare başına newton (N/m 2 ) birimine

Detaylı

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE 18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır,

Detaylı

ÇÖZÜMLER ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Uygulama VII

ÇÖZÜMLER ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Uygulama VII Soru 1 : Şekildeki hazne boru sisteminde; a- 1, 2, 3 noktalarındaki akışkanın basınçlarını bulunuz. b- Rölatif enerji ve piyezometre çizgilerini çiziniz. Sonuç: p 1=28.94 kn/m 2 ; p 2=29.23 kn/m 2 ; p

Detaylı

SORU #1. (20 p) (İlişkili Olduğu / Ders Öğrenme Çıktısı: 1,5,6 Program Çıktısı: 1)

SORU #1. (20 p) (İlişkili Olduğu / Ders Öğrenme Çıktısı: 1,5,6 Program Çıktısı: 1) Süre 90 dakikadır. T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ DERSİ 2015-2016 GÜZ FİNAL SINAVI (Prof.Dr. Tahsin ENGİN - Doç.Dr. Nedim Sözbir - Yrd.Doç.Dr. Yüksel KORKMAZ Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Laminer ve Türbülanslı Akış Laminer Akış: Çalkantısız akışkan tabakaları ile karakterize edilen çok düzenli akışkan hareketi laminer akış olarak adlandırılır. Türbülanslı

Detaylı

ATIK SULARIN TERFİSİ VE TERFİ MERKEZİ

ATIK SULARIN TERFİSİ VE TERFİ MERKEZİ ATIK SULARIN TERFİSİ VE TERFİ MERKEZİ Pompa; suya basınç sağlayan veya suyu aşağıdan yukarıya terfi ettiren (yükselten) makinedir. Terfi merkezi; atık suların, çamurun ve arıtılmış suların bir bölgeden

Detaylı

Proses Tekniği 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK

Proses Tekniği 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK Proses Tekniği 3.HAFTA 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK Sürekli Akışlı Açık Sistemlerde Enerji Korunumu de = d dt Sistem dt eρdv + eρ V b n A Bu denklemde e = u + m + gz Q net,g + W net,g = d dt eρdv

Detaylı

VENTURİ, ORİFİS VE ROTAMETRE İLE DEBİ ÖLÇÜMÜ

VENTURİ, ORİFİS VE ROTAMETRE İLE DEBİ ÖLÇÜMÜ VENTURİ, ORİFİS VE ROTMETRE İLE DEİ ÖLÇÜMÜ Ölçüm Cihazı Deney cihazı debi ölçümünü sağlayan bir cihazdır metre gittikçe daralan ve bunu takiben bir boğaz ve gittikçe genişleyen uzun bir bölümden meydana

Detaylı

Soru No Puan Program Çıktısı 3, ,8 3,10 1,10

Soru No Puan Program Çıktısı 3, ,8 3,10 1,10 Öğrenci Numarası Adı ve Soyadı İmzası: CEVAP ANAHTARI Açıklama: Sınavda ders notları ve dersle ilgili tablolar serbesttir. SORU. Tersinir ve tersinmez işlemi tanımlayınız. Gerçek işlemler nasıl işlemdir?

Detaylı

Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi

Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi Reynolds Transport Teoremi (RTT) Temel korunma kanunları (kütle,enerji ve momentumun korunumu) doğrudan sistem yaklaşımı ile türetilmiştir. Ancak, birçok akışkanlar

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK490 Makine Laboratuarı Dersi Akışkanlar Mekaniği Deneyi

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK490 Makine Laboratuarı Dersi Akışkanlar Mekaniği Deneyi BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK490 Makine Laboratuarı Dersi Akışkanlar Mekaniği Deneyi 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

SORU 1) ÇÖZÜM 1) UYGULAMALI AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1

SORU 1) ÇÖZÜM 1) UYGULAMALI AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1 SORU 1) Şekildeki sistemde içteki mil dönmektedir. İki silindir arasında yağ filmi vardır. Sistemde sızdırmazlık sağlanarak yağ kaçağı önlenmiştir. Verilen değerlere göre sürtünme yolu ile harcanan sürtünme

Detaylı

E = U + KE + KP = (kj) U = iç enerji, KE = kinetik enerji, KP = potansiyel enerji, m = kütle, V = hız, g = yerçekimi ivmesi, z = yükseklik

E = U + KE + KP = (kj) U = iç enerji, KE = kinetik enerji, KP = potansiyel enerji, m = kütle, V = hız, g = yerçekimi ivmesi, z = yükseklik Enerji (Energy) Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir. İş, bir cisme, bir kuvvetin tesiri ile yol aldırma, yerini değiştirme şeklinde tarif edilir.

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır.

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Basıncın derinlikle değişimi Aynı derinlikteki bütün noktalar aynı basınçta y yönünde toplam kuvvet

Detaylı

DEBİ ÖLÇÜM DENEYİ. Bu deneyin amacı dört farklı yöntem ile sıkıştırılamaz bir akışkanın (suyun) debisini ölçmektir. Bu yöntemler

DEBİ ÖLÇÜM DENEYİ. Bu deneyin amacı dört farklı yöntem ile sıkıştırılamaz bir akışkanın (suyun) debisini ölçmektir. Bu yöntemler DEBİ ÖLÇÜM DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı dört farklı yöntem ile sıkıştırılamaz bir akışkanın (suyun) debisini ölçmektir. Bu yöntemler 1) Venturi ile debi ölçümü 2) Orifis ile debi ölçümü 3)

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN

TEMEL KAVRAMLAR. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN KÜTLE: Yeryüzünde hacim kaplayan cisimlerin değişmez madde miktarıdır. ( sıcaklığa, basınca, çekim ivmesine bağlı olarak değişmez. ) Terazi ile ölçülür. Kütle birimi SI birim sisteminde Kg dır. Herhangi

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

TERMODİNAMİK SINAV HAZIRLIK SORULARI BÖLÜM 4

TERMODİNAMİK SINAV HAZIRLIK SORULARI BÖLÜM 4 Kapalı Sistem Enerji Analizi TERMODİNAMİK SINAV HAZIRLIK SORULARI BÖLÜM 4 4-27 0.5 m 3 hacmindeki bir tank başlangıçta 160 kpa basınç ve %40 kuruluk derecesinde soğutucu akışkan-134a içermektedir. Daha

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ DENEY FÖYÜ (BORULARDA SÜRTÜNME KAYIPLARI) Hazırlayan: Araş. Gör.

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON 8 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Su Ürünleri Teknolojileri Su temini Boru parçaları

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SERİ-PARALEL BAĞLI POMPA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 6 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 6 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 6 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Bir püskürtücü dirsek, 30 kg/s debisindeki suyu yatay bir borudan θ=45 açıyla yukarı doğru hızlandırarak

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU TERMODİNAMİK Öğr. Gör. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA MESLEK YÜKSEKOKULU ISI Maddenin kütlesine, cinsine ve sıcaklık farkına bağımlı olarak sıcaklığını birim oranda değiştirmek için gerekli olan veri miktarına

Detaylı

2. POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ 2.1. CİSİMLERİN POTANSİYEL ENERJİSİ. Konumundan dolayı bir cismin sahip olduğu enerjiye Potansiyel Enerji denir.

2. POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ 2.1. CİSİMLERİN POTANSİYEL ENERJİSİ. Konumundan dolayı bir cismin sahip olduğu enerjiye Potansiyel Enerji denir. BÖLÜM POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ. POTANSİYEL VE KİNETİK ENERJİ.1. CİSİMLERİN POTANSİYEL ENERJİSİ Konumundan dolayı bir cismin sahip olduğu enerjiye Potansiyel Enerji denir. Mesela Şekil.1 de görülen

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 2 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Bir otomobile lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır. Hava sıcaklığı

Detaylı

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ 1 Amaçlar Kütlenin korunumu ilkesi geliştirilecektir. Kütlenin korunumu ilkesi sürekli ve sürekli olmayan akış sistemlerini içeren çeşitli sistemlere

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız ve yükseklik arasındaki

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı

Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Makina Mühendisliği Bölümü Makine Laboratuarı Reynolds Sayısı ve Akış Türleri Deneyi 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün akım çizgileriyle belirtilen

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I DENEY 2 : BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ (AKIŞKANLAR MEKANİĞİ) DENEYİN AMACI:

Detaylı

(b) Model ve prototipi eşleştirmek için Reynolds benzerliğini kurmalıyız:

(b) Model ve prototipi eşleştirmek için Reynolds benzerliğini kurmalıyız: AKM 205 BÖLÜM 7 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Askeri amaçlı hafif bir paraşüt tasarlanmaktadır. Çapı 7.3 m, deney yükü, paraşüt ve donanım ağırlığı

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Akışkanlar Mekaniği Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No : Grup

Detaylı

SORULAR VE ÇÖZÜMLER. Adı- Soyadı : Fakülte No :

SORULAR VE ÇÖZÜMLER. Adı- Soyadı : Fakülte No : Adı- Soyadı : Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 06.01.2015 Soru (puan) 1 (15) 2 (15) 3 (15) 4 (20)

Detaylı

BÖLÜM 6 PROSES DEĞİŞKENLERİNİN İNCELENMESİ

BÖLÜM 6 PROSES DEĞİŞKENLERİNİN İNCELENMESİ BÖLÜM 6 PROSES DEĞİŞKENLERİNİN İNCELENMESİ Kimya Mühendisi, bir prosesin belirlenen koşullarda çalışıp çalışmadığını denetlemek için, sıcaklık, basınç, yoğunluk, derişim, akış hızı gibi proses değişkenlerini

Detaylı

DEN 322. Pompa Sistemleri Hesapları

DEN 322. Pompa Sistemleri Hesapları DEN 3 Pompa Sistemleri Hesapları Sistem karakteristiği B h S P P B Gözönüne alınan pompalama sisteminde, ve B noktalarına Genişletilmiş Bernoulli denklemi uygulanırsa: L f B B B h h z g v g P h z g v g

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TC ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEBİ ÖLÇÜM DENEYİ Hazırlayan DoçDr Bahattin TOPALOĞLU SAMSUN DEBİ ÖLÇÜM DENEYİ DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı dört farklı

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM DERSİ-DÖNEM SONU PROJELERİ 4. Proje: Hidrolik Türbin Tasarımı (Hydrolic Turbine) Barajlardan ve çaylardan elektrik üretmek için hidrolik (sıvı) türbinler kullanılır. Bunlar

Detaylı

DENEY-6 Akış Ölçme Deneyi - 2

DENEY-6 Akış Ölçme Deneyi - 2 YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü ESM 413 Enerji Sistemleri Laboratuvarı-I DENEY-6 Akış Ölçme Deneyi - HAZIRLIK SORULARI: Deneye gelmeden önce aşağıda belirtilen

Detaylı

GÜZ DÖNEMİ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI Bölüm 7 (Boyut Analizi ve Benzerlik) Prof. Dr. Tahsin Engin

GÜZ DÖNEMİ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI Bölüm 7 (Boyut Analizi ve Benzerlik) Prof. Dr. Tahsin Engin 05-06 GÜZ DÖNEMİ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI Bölüm 7 (Boyut Analizi ve Benzerlik) Prof. Dr. Tahsin Engin 7-9 Termodinamik alanında kullanılan ve aşağıda verilen değişkenlerin her birinin ana boyutlarını

Detaylı

KBM0308 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I BERNOLLİ DENEYİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1

KBM0308 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I BERNOLLİ DENEYİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 BERNOLLİ DENEYİ Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 1. Amaç Yapılacak olan Bernoulli deneyinin temel amacı, akışkanlar mekaniğinin en önemli denklemlerinden olan, Bernoulli (enerjinin

Detaylı

7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR

7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 7. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 1) Denver, Colorao da (rakım 1610 m) yerel atmosfer basıncı 8.4 kpa dır. Bu basınçta ve 0 o C sıcaklıktaki hava, 120 o C sıcaklıkta ve 2.5m 8m boyutlarında düz bir plaka

Detaylı

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1 SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1. Giriş Deney düzeneği tank, su dolaşımını sağlayan boru sistemi ve küçük ölçekli bir santrifüj pompadan oluşmaktadır. Düzenek, üzerinde ölçümlerin yapılabilmesi için elektronik

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I OSBORN REYNOLDS DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Bu deneyin amacı laminer (katmanlı)

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. 70 kg gelen bir bayanın 400 cm 2 toplam ayak tabanına sahip olduğunu göz önüne alınız. Bu bayan

Detaylı

KYM 101 KİMYA MÜHENDİSLĞİNE GİRİŞ PROBLEM SETİ

KYM 101 KİMYA MÜHENDİSLĞİNE GİRİŞ PROBLEM SETİ KYM 101 KİMYA MÜHENDİSLĞİNE GİRİŞ PROBLEM SETİ 1. Aşağıda verilen birim çevirme işlemlerini yapınız. ) 554 ) 5.37x10.. h ) 760 h ) 921 ) 800, ) 25 ) 23.. ) 0.981.. ) 8.314... ) 0.052..h 2. Bir atık su

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

ŞEKİL P4. Tavanarası boşluğu. Tavanarası boşluğu. 60 o C. Hava 80 o C 0.15 m 3 /s. Hava 85 o C 0.1 m 3 /s. 70 o C

ŞEKİL P4. Tavanarası boşluğu. Tavanarası boşluğu. 60 o C. Hava 80 o C 0.15 m 3 /s. Hava 85 o C 0.1 m 3 /s. 70 o C 8. BÖLÜMLE İLGİLİ ÖRNEK SORULAR 1) 15 o C de su (ρρ = 999.1 kg m 3 ve μμ = 1.138 10 3 kg m. s) 4 cm çaplı 25 m uzunluğında paslanmaz çelikten yapılmış yatay bir borudan 7 L/s debisiyle sürekli olarak akmaktadır.

Detaylı

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ UYGULAMA SORULARI

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ UYGULAMA SORULARI 1 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ UYGULAMA SORULARI AKIŞKANLARIN ÖZELLİKLERİ SORU 1: Şekilde görülen dairesel kesitli düşey bir tüpte 0 C deki suyun kapiler yüksekliğinin 1 mm den az olması için gerekli olan minimum

Detaylı

Bölüm 2: Akışkanların özellikleri. Doç. Dr. Tahsin Engin Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

Bölüm 2: Akışkanların özellikleri. Doç. Dr. Tahsin Engin Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Bölüm 2: Akışkanların özellikleri Doç. Dr. Tahsin Engin Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Bir sistemin herhangi bir karakteristiğine özellik denir. Bilinenler: basınç P, sıcaklıkt,

Detaylı

BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ

BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MM30 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DERSİ BORULARDA BASINÇ KAYBI E SÜRTÜNME DENEYİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr. Mustafa ÖZBEY SAMSUN

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUVARI BORULARDA VE HİDROLİK ELEMANLARDA SÜRTÜNME KAYIPLARI DENEY FÖYÜ 1. DENEYİN AMACI Borularda

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER Adı- Soyadı: Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2015/2016 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 07.01.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20)

Detaylı

AKIŞ REJİMİNİN BELİRLENMESİ

AKIŞ REJİMİNİN BELİRLENMESİ AKIŞ REJİMİNİN BELİRLENMESİ Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 1. Amaç Kimyasal proseslerde, akışkanlar borulardan, kanallardan ve prosesin yürütüldüğü donanımdan geçmek zorundadır.

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU HİDROLİK Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Ders Hakkında Genel Bilgiler Görüşme Saatleri:---------- Tavsiye edilen kitaplar: 1-Hidrolik (Prof. Dr. B. Mutlu SÜMER, Prof. Dr. İstemi ÜNSAL. ) 2-Akışkanlar Mekaniği

Detaylı

FRANCİS TÜRBİNİ DENEY SİMÜLASYONU

FRANCİS TÜRBİNİ DENEY SİMÜLASYONU 1 COK-0430T 2 COK-0430T FRANCİS TÜRBİN DENEYİ DENEYİN AMACI: Francis türbinin çalışma prensibini uygulamalı olarak öğrenmek ve performans karakteristiklerinin deneysel olarak ölçülmesi ile performans karakteristik

Detaylı

FRANCİS TÜRBİN DENEYİ

FRANCİS TÜRBİN DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 407 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI II DERSİ FRANCİS TÜRBİN DENEYİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr. Mustafa ÖZBEY SAMSUN 1/6 FRANCİS

Detaylı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi Hesabı Sıcak sulu ısıtma sistemleri, günümüzde bireysel ve bölgesel konut ısıtmasında, fabrika ve atölye, sera ısıtmasında, jeotermal enerjinin kullanıldığı ısıtma

Detaylı

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler

Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Orifis, Nozul ve Venturi Tip Akışölçerler Bu tür akışölçerlerde, akışta kısıtlama yapılarak yaratılan basınç farkı (fark basınç), Bernoulli denkleminde işlenerek akış miktarı hesaplanır. Bernoulli denkleminin

Detaylı

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE

OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE 2012 OAG 100A HİDROLOJİ EĞİTİM SETİ ANA ÜNİTE www.ogendidactic.com Giriş OAG-100 Hidroloji Tezgahı ve çeşitli yardımcı modül üniteleri ile Akışkanlar Mekaniği derslerinde ayrıntılı ve kapsamlı deneysel

Detaylı

Deneye Gelmeden Önce;

Deneye Gelmeden Önce; Deneye Gelmeden Önce; Deney sonrası deney raporu yerine yapılacak kısa sınav için deney föyüne çalışılacak, Deney sırasında ve sınavda kullanılmak üzere hesap makinesi ve deney föyü getirilecek. Reynolds

Detaylı

Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi

Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi Reynolds Transport Teoremi (RTT) Temel korunma kanunları (kütle,enerji ve momentumun korunumu) doğrudan sistem yaklaşımı ile türetilmiştir. Ancak, birçok akışkanlar

Detaylı

DEÜ Makina Mühendisliği Bölümü MAK 4097

DEÜ Makina Mühendisliği Bölümü MAK 4097 ÇİFT BORULU BİR ISI EĞİŞTİRİCİSİNE ISI YÜKLERİNİN VE TOPLAM ISI TRANSFER KATSAYISININ BELİRLENMESİ üzenleyen: Prof. r. Serhan KÜÇÜKA r. Mehmet Akif EZAN eney Sorumlu: Prof. r. Serhan KÜÇÜKA Arş. Gör Ayşe

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Akışkanlar ile ilgili temel kavramlar MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Su,, gaz, buhar gibi kolayca şekillerini değiştirebilen ve dış etkilerin etkisi altında kolayca hareket

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER Adı- Soyadı : Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Bütünleme Sınavı Soru ve Çözümleri 23.01.2015 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20)

Detaylı

YOĞUŞMA DENEYİ. Arş. Gör. Emre MANDEV

YOĞUŞMA DENEYİ. Arş. Gör. Emre MANDEV YOĞUŞMA DENEYİ Arş. Gör. Emre MANDEV 1. Giriş Yoğuşma katı-buhar ara yüzünde gerçekleşen faz değişimi işlemi olup işlem sırasında gizli ısı etkisi önemli rol oynamaktadır. Yoğuşma yoluyla buharın sıvıya

Detaylı

OREN3005 HİDROLİK VE PNÖMATİK SİSTEMLER

OREN3005 HİDROLİK VE PNÖMATİK SİSTEMLER ÖRNEK PROBLEMLER Boru çapı hesabı: Q: Debi litre/dak. A: Boru kesit alanı cm2 V: Ortalama akış hızı m/sn d: Boru iç çapı Örnek Problem: Pompa debisi 3 lt/sn olan bir hidrolik sistemde akışkan hızı ortalama

Detaylı

GÜZ DÖNEMİ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI Bölüm 8 (Borularda Akış) Prof. Dr. Tahsin Engin

GÜZ DÖNEMİ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ ÇÖZÜMLÜ SORULARI Bölüm 8 (Borularda Akış) Prof. Dr. Tahsin Engin 05-06 GÜZ ÖNEMİ KIŞKNR MEKNİĞİ ÇÖZÜMÜ SORURI Bölüm 8 (Borularda kış) Pro. r. Tasin Engin 8-4 airesel bir borudaki tam gelişmiş laminar akışta R/ deki (çeper yüzeyi ile eksen çizgisi arasındaki mesae) ız

Detaylı

O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde

O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde 1) Suyun ( H 2 O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde 10 6 m 3 olduğuna göre, birbirine komşu su moleküllerinin arasındaki uzaklığı Avagadro sayısını kullanarak hesap ediniz. Moleküllerin

Detaylı

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1. YILİÇİ SINAVI ( )

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1. YILİÇİ SINAVI ( ) 1 3 4 5 6 T AKIŞKANLAR MEKANİĞİ 1. YILİÇİ SINAVI (13.11.008) Ad-Soad: No: Grup: 1) a) İdeal ve gerçek akışkan nedir? Hız dağılımlarını çiziniz. Pratikte ideal akışkan var mıdır? Açıklaınız. İdeal Akışkan;

Detaylı

ÇEV-220 Hidrolik. Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT

ÇEV-220 Hidrolik. Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT ÇEV-220 Hidrolik Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Demet KALAT Borularda Akış Boru ve kanallardaki sıvı veya gaz akışından, yaygın olarak ısıtma soğutma uygulamaları ile akışkan

Detaylı

Soru No Puan Program Çıktısı 1,3,10 1,3,10 1,3,10

Soru No Puan Program Çıktısı 1,3,10 1,3,10 1,3,10 OREN000 Final Sınavı 0.06.206 0:30 Süre: 00 dakika Öğrenci Nuarası İza Progra Adı ve Soyadı SORU. Bir silindir içerisinde 27 0 C sıcaklıkta kg hava 5 bar sabit basınçta 0.2 litre haciden 0.8 litre hace

Detaylı

YAZ DÖNEMİ UYGULAMA II I. & II.

YAZ DÖNEMİ UYGULAMA II I. & II. 007 008 YAZ DÖNEMİ UYGULAMA II I. & II. Yasa Arş. Gör. Mehmet Akif EZAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü 05/08/08 roblem 4.40 roblem 4.40 q 6 kj/k Hava Soru: Hava sürekli akışlı bir

Detaylı

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ 1 Amaçlar Kütlenin korunumu ilkesi geliştirilecektir. Kütlenin korunumu ilkesi sürekli ve sürekli olmayan akış sistemlerini içeren çeşitli sistemlere

Detaylı