2008 KÜRESEL MALİ KRİZİNİN AZERBAYCAN EKONOMİK KALKINMASINA ETKİSİNİN ANALİZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "2008 KÜRESEL MALİ KRİZİNİN AZERBAYCAN EKONOMİK KALKINMASINA ETKİSİNİN ANALİZİ"

Transkript

1 JOURNAL OF QAFQAZ UNIVERSITY- ECONOMICS AND ADMINISTRATION Volume 1, Number 1 Pages UOT KÜRESEL MALİ KRİZİNİN AZERBAYCAN EKONOMİK KALKINMASINA ETKİSİNİN ANALİZİ Elçin SÜLEYMANOV, Elvin ALİRZAYEV Qafqaz Üniversitesi Bakü / AZERBAYCAN Ayaz ZEYNALOV CERGE-EI, Charles University in Prague Prague / Czech Republic ÖZET Azerbaycanın bağımsızlık sonrası dünya ekonomi sistemine hızla entegre olması, küresel mali krizin ülke ekonomisinde belli izler bırakmasına neden olmuştur. Azerbaycan ekonomisi incelendiğinde, GSYİH`daki artış, enflasyonun düşmesi, işsizliyin ve yoksulluğun azalması gibi pozitif faktörlerin varoluşunun petrol üretimi ve yükselen petrol fiyatlarına bağlı olduğu görülebilir. Dolayısıyla, kriz döneminde dünya piyasalarında petrol fiyatlarında yaşanan düşüş, ülke ekonomisi için bazı zorluklar yaratmıştır. Bu makalede Küresel Mali Krizinin, Azerbaycan ekonomisine makro ve mikro düzeyde etkileri incelenmeğe çalışılmıştır. Ayrıca, petrol ve petrol dışı sektöre, tarım sektörüne, ticaret hacmine, devlet borçlarına, devlet bütçesine ve yatırımların hacmine olan etkileri de araştırma kapsamındadır. Anahtar kelimeler: Azerbaycan ekonomisi, Küresel Mali Kriz, petrol ve petrol dışı sektör. THE ANALISIS OF IMPACT OF THE GLOBAL FINANCIAL CRISIS ON DEVELOPMENT AZERBAIJAN ECONOMY ABSTRACT The global financial crisis influenced on the economy, due to the speedy integration of Azerbaijan to the world economical system since independence. Analising the economy of Azerbaijan, we can see the relations between high level GDP growth and living standart level, fall of the inflation and unemployment rates as well as other related indicators with increase of oil prices and oil production. Aftermath of the global financial crisis, decline in oil prices has created some challanges for the Azerbaijan economy. The article analyzes the influence of the global financial crisis on Azerbaijani Economy on the both micro and macro levels, including oil and non-oil sectors, foreign trade, public debt, budget and investments. Key words: Azerbaijan economy, the global financial crisis, the oil and non-oil sector QLOBAL MALİYYƏ BÖHRANININ AZƏRBAYCAN İQTİSADİYYATININ İNKİŞAFINA TƏSİRLƏRİNİN ANALİZİ XÜLASƏ Müstəqillik sonrası Azərbaycanın sürətlə beynəlxalq iqtisadi sistemə inteqrasiyası, qlobal maliyyə böhranının ölkə iqtisadiyyatına təsir etməsinə səbəb olmuşdur. Azərbaycan iqtisadiyyatını analiz edərkən, ÜDM`nin artması, inflyasiya və işsizliyin azalması kimi müsbət iqtisadi göstəricilərin olması, neft qiyməti və istahsal həcmi ilə əlaqəli olduğunu görə bilərik. Belə ki, böhran səbəbiylə, dünya bazarında neftin qiymətinin düşməsi, ölkə iqtisadiyyatında bəzi problemləri ortaya çıxartmışdır. Bu məqalə, makro və mikro səviyyədə böhranın Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirlərini analiz edir. Ayrıca, böhranın neft və qeyri neft sektoruna, tikinti, ticarət, dövlət büdcəsi və borcuna təsir səviyyəsi də, tədqiqatın bir hissəsidir. Açar sözlər: Azərbaycan iqtisadiyyatı, qlobal maliyyə böhranı, neft və qeyri- neft sektoru. Giriş ABD de ipotek kredilerindeki geri dönüşüm problemleriyle başlayan mali sorunlar, 2008 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan büyük bir krize dönüşmüştür. Konut piyasasının gelişimi için oluşturulan Freddie Mac ve Fan- 114

2 2008 Küresel mali krizinin Azerbaycan ekonomik kalkınmasına etkisinin analizi nie Mae nin devlet denetimine geçmesinin ardından, büyük yatırım bankası Lehman Brothers iflas etmiş, Merrill Lynch düşük fiyata Bank of Amerika ya satılmış ve dev sigorta şirketi AIG ayakta kalabilmek için FED' ten büyük miktarda kredi kullanmak zorunda kalmıştır yılında dünya ekonomisinde, önceki yıllardaki gelişme ve büyüme azalmağa başlamıştı. Dünya ekonomisinin kaderini belirleyen ülkelerden hiç birisi küresel krizin negatif etkilerinden kaçamamıştır. Dünya üzre orta yıllık artış hızı 2 kat düşerek, 2007 yıla nazaran %5`ten %2,5`e inmiştir. Daha 2008 yılının ilk aylarından bankalar, ipotek altında olan konutları tekrar satış piyasalarına geri vermeye başlamıştır. Haziran 2008`de toplam değeri 1 trilyon dolardan fazla olan 4 milyon konut, piyasada kendine alıcı aramaya başlamıştı. Konut piyasalarında fiyatların düşmesi sonucunda, ABD konut piyasasının 4 trilyon dolar kaybettiği duyurulmuştu. Uzmanlara göre, sermaye yetersizliği ile sonuçlanan mali kriz, daha kötü bir durum olan, arz krizine dönüşmekteydi.dünyanın en büyük ekonomisi olan bir ülkede başlayan bu kriz doğal olarak kısa zamanda hızlı bir şekilde tüm dünyanı etkisi altına alarak tarihe Global Maliye Krizi adıyla önemli bir kriz olarak geçti. Bu krizden bir çok ülke etkilenirken, burada asıl sorun ülkelerin bu krizden etkilenmesinden çok ne kadar etkilenmesi konusu oldu. Kriz sonrası birçok ülkede otomotiv, teknoloji, hafif sanayi sektörlerinde birçok şirketin iflas etmesi, piyasalardaki durgunluk, işsizliğe hız veren faktörlerden olmuştur. Krizin daha çok emek ağırlıklı sektörleri vurması, akabinde tüketim eğilimini de düşürmüştür. Küresel Mali Kriz ve Nedenleri Halen etkileri süren krizin zayıf noktası olan bankalar, çeşitli ülkelerden mevduat şeklinde gelen ve yıldan yıla artan paralarla krize karşı çevik davranamamışlardır. Kısa vadeli ve yüksek faizlerle ticaret ve hizmet sektörlerine akan bu yatırımlar, 2000`li yıllarda Şanhay, New York, Londra, Frankfurt gibi büyük şehirlerde ipotekli konut piyasalarına yönelmiştir. Hatta İngiltere ve İsviçre nin yeteri kadar konservatif olan bankacılık sistemi de, bu maliye piramitinin tuzağına düşmüştür-müşterilerin güvenirliliğini test etmeden trilyon dolarları ipoteğe yatırmışlardır. Böylelikle, ipotek piyasasında yatırımların aşırı artışı, gayrimenkul fiyatlarının yükselmesine neden olmuştur. Önceler ipotek kredisi konut değerinin %70`inden fazla verilmezken, (geri kalan % 30`unu müşteri ödüyordu), 2000 yılı sonrası ilkin ödeniş %80, daha sonralar %90, belli zaman sonra ise %100`ü verilmeğe başlandı. Hatta bazı bankalar konut değerinin % `luk hacminde kredi veriyorlardı. Tabii ki, bu bir müşteri çekme yöntemiydi ve ek olarak da konutlara %5-10`luk mobilya döşeme masrafı düşünülmüştü. İpoteğin bol zamanında ücret ve gelirler de yüksek idi. Fakat özellikle büyük devletlerde, bütçede giderlerin gelirleri, ithalatın ihracatı devamlı üstelediği böyle bir büyümenin çok gitmeyeceği düşünülmemiştir. Kriz dolayısıyla, ABD ve Avrupada bine yakın büyük banka ve finans kurumu iflas etti veya devlet yardımlarıyla kurtarıldı. Birçok şirket iflas ederken, işçileri işten çıkararak ve yatırım projelerini iptal ederek ayakta kalmayı başaran çok az sayıda şirketlerin yanı sıra, iflas etmek için çok büyük şirket olarak nitelendiliren birçok şirket de ABD devleti tarafından kurtarılmıştır. Bunlardan en önemlisi, 180 milyar dolar ödemekle kurtarılan AIG ve kredi limitleri arttırılan Fannie Mae ve Freddie Mac şirketleri olmuştur [1: 16]. Olayın arka fonunda, düşük gelirli ABD vatandaşlarına, 2002 yılı itibariyle FED`in kısa vadeli faiz oranını %1 e çekerek, ipotekli konut kredisi açılması yatıyordu. Kredi verilirken bunlara faizlerin değişebileceği ile ilgili bilgi de verilmemişti. FED, faiz haddini yükseltmeye geçince (2004 yılı sonu), bir kısım borçlular kredileri ödeyemez duruma gelmiş ve finansal kırılma tekiklenmiş olmuştur. Öte yandan, 1980`de mevduatların sigortası limiti dolar iken, 2008 yılında dolara yükseltilmiştir. Ayrıca, 1977 yılında toplam hacmi 3 milyar olan Yatırım Ortak- 115

3 Elçin Süleymanov, Elvin Alirzayev, Ayaz Zeynalov lığı Fonları, 2000`li yıllarda 1.8 trilyona ulaşmıştır yılında ticari evrakların hacmi 1980 yılı seviyesinden 10 kat fazla olmakla, 1.6 trilyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Tüm bu hızlı gelişmeler, krizin sinyallerini vermekteydi [1:14].Mortgage piyasalarının ekonomiyi olumsuz etkilemesine rağmen, ABD hükümetinin konut edindirme projesi uzerindeki ısrarcı tavrının devam etmesi nedeniyle, dönemin başkanı Bush tarafından 20 Aralık 2007 tarihinde mortgage borçlarına ilişkin af kanunu imzalanmıştır. ABD hükümeti, konut piyasasında yaşanan dalgalanmanın ekonominin bütününe sirayet ettiğini, 2008 yılının ilk ceyreğinde açık bir şekilde kabul etmiştir. Ancak, hukumet politikalarının konut piyasasına endeksli olması nedeniyle ekonominin büyümesini sağlamak için, ABD vatandaşlarına vergi indirimleri ve şirketlerin yeni ekipman satın alabilmeleri için teşvikler içeren ekonomik teşvik paketi oluşturularak, konut edinme projesinin zarar görmesi engellenmeye çalışılmıştır [7:17-18].ABD mortgage krizinde, borçlulardan, kredi veren kuruluşlara, menkul kıymet ihraç edenlerden kredi derecelendirme ve yatırımcılara kadar tum mortgage piyasası taraflarının sorumlu olduğu gorulmektedir. Özellikle sorunlu kredilerin buyuk kısmını oluşturan subprime mortgage kredilerinin hükümet tarafından desteklenmesi ve batık kredilerin hükümet politikaları gereği fonlanması, değerleme ve ölçümü zor olan bir sistemin oluşmasına neden olmuştur. Monoline, özel amaçlı kurumlar ve serbest fonlar gibi yeni finansal kurumların sistem içindeki paylarının artması ve bu kurumların karmaşık yapıdaki CDS, CDO gibi kredi türev ürünlerini kullanmaları, ABD de başlayan sorunların diğer ülke piyasalarında domino etkisi yaratmasına neden olmuştur. Bununla birlikte finansal piyasaları denetleme ve düzenleme yetkisine sahip olan kurumların yetki alanlarının çakışması, sorunların tespitinin gecikmesine neden olmuş, yasal düzenlemelerin farklılığı eyalet ve merkezi bazda boşluklar oluşturmuştur [7:99]. Kriz dolayısıyla, 17 Şubat 2009 yılında ABD başkanı Obama, 575 milyarı kamu harcamaları, 212 milyarı vergi harcamaları olmak üzere, toplam 787 milyarlık (daha sonra 819 milyara ulaşmıştır) finansal destek paketini imzaladı. Ayrıca, hacizleri önleme ve finansal piyasaları yeniden canlandırma maksatlı 350 milyar doların ayrılmıştır [12: ]. Resesyona karşı birçok ülke mali paketler hazırlamışlardır. Başta, Cin ($586 milyar), AB ($256 milyar), Japonya ($396 milyar), Meksika ($54 milyar), ve Güney Kore ($52,5 milyar) olmak üzere, dünya ülkeleri toplamda 2 trilyondan fazla kurtarma paketleri uygulayama koymuşlardır. Bu mali paketlerin bazıları, banka kurtarma ve finansal yardım şeklinde olmuştur [12:94-96]. Çoğu ülke krize karşı kurtarma paketlerini, yalnızca kısa dönem toplam talebi değil, toplam arz ve büyümeye yönelik olarak da hazırladıklarını açıklamışlardır. En fazla ABD` de olmak üzere (5.5%), OECD ülkelerinde bu paketler, 2008 yılı itibariyle GSYİH nin 0,1%- 5% inden az olmamıştır [13:17-20]. Mali Krizin Azerbaycan Ekonomisine Etki Kanalları Yaşanan son küresel mali krizin, Azerbaycan ekonomisine etkileri doğrudan ve dolaylı olmuştur. Bu krizin, etki alanı ve yol açtığı toplam zarar göz önünde bulundurularak Azerbaycan ın kalkınma temposunda en büyük engel olduğu söylenebilir. Krizin, ülkenin ekonomik ve mali sektörlerine etkileri birkaç noktada toplanabilir: a. Ekonomik kalkınmaya etkisi Ülke ekonomisine genel bakıldığında, 2003 yılından itibaren GSYİH nin arttığı, enflasyon oranının düştüğü, işsizliğin azaldığı ve diğer pozitif ekonomik kalkınma göstergelerinin arttığı görülmektedir. Azerbaycan da GSYİH daki artışın ülkenin petrol üretim kapasitesine ve yükselen petrol fiyatlarına bağlı olduğu bilinmektedir. Kriz öncesi Azerbaycan GSYİH nin artış hızı, 2005 yılında %26,4;

4 2008 Küresel mali krizinin Azerbaycan ekonomik kalkınmasına etkisinin analizi yılında %34,5;2007 yılında ise %25 olmasına rağmen, 2008 yılında yüzde %10,8 lik bir ekonomik büyüme yakalanmıştır. IMF verilerine gore, 2009 yılında Azerbaycan ın GSYİH nda ilk kez, %11,5 düzeyinde gerileme olmuştur yılı sonrasında, ülkede aynı düzeyde petrol üretimi yapılmasına rağmen, petrol fiyatlarının düşmesi sonucunda reel artış hızında düşüş olduğu görülmektedir. Bu da Azerbaycan ın gelirlerinin petrole, petrol gelirlerinin ise dünya piyasalarındaki fiyatlara bağlı olduğunun kanıtıdır. GSYİH nin sürekli artmasını sağlamak için ekonomik büyümenin petrol gelirlerine olan bağımlılığını minimuma düşürmek gerekmektedir. Tablo 1. Azerbaycan da GSYİH ve Artışı, yılları Yıllar GSYİH Kişibaşına Milyon manat Milyon $ manat $ , , , , , , , ,5 Kaynak: Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Bankası verileri, yılından itibaren, ciddi ölçüde artan GS YİH, 2009 yılında ilk defa önceki yıllara göre düşüş yaşanmıştır. Bu genelde, petrol fiyatlarında yaşanan düşüş, inşaat sektöründeki çöküşle ortaya çıkmıştır. Ayrıca, enflasyonun %20 den %1,5 e kadar gerilemesi fiyatların şişmesini engellemiştir. b. Petrol ve petrol dışı sektörlere etkileri Diğer petrol üreticisi ülkeler gibi Azerbaycan da, dünya piyasalarında petrol fiyatlarının düşmesiyle çok büyük zararlara uğramıştır. Kriz öncesi varil başına 150 dolar olan petrol dolara kadar düşmüştür. Bu da Azerbaycan ın petrol gelirlerini negatif yönde etkilemiştir. Bütçenin %75 nin petrolden gelen gelirlerle oluşması ve ihracatın %97 den fazlasının petrol ve petrol ürünlerinden oluşması nedeniyle, petrol fiyatlarının düşmesi ülke ekonomisinin gelişimi için birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Kriz sebebiyle Azerbaycan hükümeti birçok büyük altyapı projelerinin yapımını bir kaç yıl sonraya ertelemek zorunda kalmıştır. Özellikle yeni tren (metro) istasyonları yapımı projeleri, Hazar denizi üzerinde köprü ve birçok istasyonların yapımı projeleri kriz sonarsına ertelenmiştir. c. Tarım Sektörüne Etkisi Küresel mali krizin etkilerinin azaltılmasında ve özellikle ülkenin gıda güvenliği sorunun çözümünde tarım sektörünün önemi büyüktür. Azerbaycan da tarım sektörünün kendi mali kaynaklarıyla etkin çalışması nerdeyse imkansızdır. Azerbaycan da ziraat ürünlerine talebin iç piyasadan sağlanması hem ülkenin gıda güvenliği açısından, hem de ithalata bağlılığın zayıflaması açısından önemlidir yılında dış ticaret bilançosunda ihracatta %97 petrol ve doğal gaz gibi enerji sektörü ürünleri yer almaktadır, tarıma düşen pay ise %1.1`i geçmemektedir. Bunun için tarım şirketlerinin ihracat potansiyelinin yükseltilmesi şarttır. Şöyle ki, Azerbaycan da işgücünün %40 nın çalıştığı sektörün GSYİH dakı payı 2000 yılından itibaren azalmakla 2008 yılında %5,7 e düşmüştür. d. Dış Ticaret Üzerindeki Etkileri İstatistik Kurumu`nun 2009 verilerine göre, 2008 yılında tam ve dar mükellefler tarafından 141 ülkeyle yapılmış ticari işlemler 54.9 milyar dolar olmuştur. Bu dönemde 47.8 milyar dolarlık 2127 çeşit mal ihraç edilmiş, 7.2 milyar dolarlık 5893 çeşit mal ise ithal olunmuş ve dış ticaret fazlası 40.6 milyar dolar olmuştur yılının ilk 10 ayında Azerbaycan, 136 ülkeyle 16,5 milyar dolar hacminde dış 117

5 Elçin Süleymanov, Elvin Alirzayev, Ayaz Zeynalov ticaret işlemi gerçekleştirmiştir. Dış ticaret bilançosunda $6,5 milyarlık dış ticaret fazlası oluşmuştur yılı Ocak-Haziran aylarında dış ticaret bilançosu 10, 647 milyar dolar olmuştur yılında bu rakam 3,261 milyar dolar olmuştur. Dış ticaret hacminin yaklaşık üç kat azalmasının esas nedeni ithalatta ciddi değişme olmamasına rağmen, ihracatın 7,36 milyar dolar azalması olmuştur. e. Dış Borçlanmaya Etkisi A.C. İstatistik Kurumu`nun 2009 verilerine göre, kriz döneminde kamu dış borcu 2008 yılında %22,9 artarak 2009 yılı itibariyle 3 milyar dolara ulaşmıştır. Dış borcun GSYİH a oranı son bir yılda %8,2`den %6,4`e düşmüştür. Kişi başına kamu dış borcu ise aksine, dolardan dolara yükselmiştir. Hükumet ve diğer devlet kurumları tarafından alınan kredilerin esas kısmı altyapı yatırımlarıyla ilgilidir. Ekonomik projelere yönelik krediler 344,9 milyon dolar olmuştur. Bu rakamın 266 milyonu Dünya Bankası, 78,9 milyonu ise IMF kredilerinden oluşmaktadır yılında ek olarak ülkeye ithal olunan ve kullanılan yabancı kredilerin miktarı %58 oranında artarak 697 milyon dolara ulaşmıştır. Bunun yanı sıra, dış borç ödemelerine 286,3 milyon dolar harcanmıştır. Bu oran son bir yılda %67,9 artmış ve onun çeyreği kadarı faizlere ödenmiştir. Dünya Bankası 2008 verilerine göre, Azerbaycan da cari işlemler bilançosunun GSYİH a oranının %41,6 a varacağını, 2009 senesinde ise bunun %30,7 olacağını öngörmüş ve büyük ölçüde de bu oran gerçekleşmiştir [3:4] yılında 2.5 milyar dolar olan dış borcun, 2008 yılında 4.3 milyara ve 2009 yılında ise artarak 4.86 milyar dolara ulaşması, kriz döneminde dış kaynaklara olan ihtiyacı göstermektedir yılı itibariyle, dış borcun hacmi 3.85 milyar dolara kadar gerilemiştir [7: 80-81]. Azerbaycan ın kamu dış borcunun GSYİH a oranı kritik noktada olmasa da, dış borçların devamlı artışı endişe vericidir. Şöyle ki, kriz sonrası dış borcun GSYİH ya oranının iki katına çıkması ciddi bir sinyaldir. Ek olarak, böylesine bir artış Azerbaycan ın mali imkanlarının önceki yıllara oranla oldukça düştüğü bir zamana denk gelmiştir. f. Konut Sektörüne Etkisi 2009 senesinde Azerbaycan`da konut şirketlerinin gerçekleştirdiği projelerin hacmi 3158,9 milyon manattır ve 2008 yılına oranla iş hacmi %12,2 düşmüştür. Gerçekleştirilen projelerin 2,163 milyar manatını (%68,5) yeni konut inşası, imar ve kalkınma, 610 milyon manatını (%19,3) tadilat, 132,4 milyon manatını (%4,2) tamirat, 253,5 milyon manatını (%8) ise diğer inşaat işleri oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, 2009 yılı inşaat sektöründe çalışmış 62,1 bin kişinin ortalama aylık nominal ücreti 449,8 manat olmuştur ve bu da önceki yılın uygun dönemine oranla 10,7% artmıştır. Büyük ve orta inşaat şirketlerinde çalışanların ortalama aylık nominal ücreti ise 500,4 manat olmuştur. Devlet mülkiyetindeki inşaat şirketlerinde işçilerin ortalama aylık nominal ücretleri 365,9 manat olmuştur. Tüm bu göstergelere rağmen gerçekte, küresel krizin ülkede en çok etkisinin hissedildiği sektör inşaat sektörü olmuştur. İnşaat sektörü, kriz sonrası müşteri sayıındaki düşüşün ve sermaye kıtlığından dolayı durgunluğun açık hissedildiği bir sektör olmuştur. g. Doğrudan Yabancı Yatırımlara Etkileri Küresel mali krizin, GOÜ`ler üzerindeki en önemli etkilerinden biri DYY fon akışının yavaşlamasıdır yılında 2,75 milyar dolar olan dış kaynaklı fonlar, önceki yıla göre % 16,3 daha az olmuştur yılından itibaren gözlemlenen DYY`ların hacminde azalmaların nedeni daha çok petrol-doğal gaz projelerinin yeni yatırımlar gerektirmemesi ile ilgili olmuştuysa, 2008 yılında buna krizin etkilerini de eklememiz gerekmektedir. Tablo 118

6 2008 Küresel mali krizinin Azerbaycan ekonomik kalkınmasına etkisinin analizi 2`den görülebileceği gibi, toplam yatırımların hacmi giderek artmaktadır. Fakat yabancı yatırımların hacmi 2009 yılında ciddi ölçüde (1.378 milyar dolar) azalmıştır. Aynı zamanda, ülke içi yatırımlar da 1.8 milyar azalmıştır yılından ekonomi eski artış hızına kavuşmuştur yılında yabacı yatırımlar, ülke içi yatırımlardan farklı olarak, kriz öncesi rakamlardan daha fazla artış hızına sahip olmuştur. Genel akışa bakılırsa, 2009 yılı istisna olmakla, ülke içi yatırımların önemli artış hızına sahip olduğu görülmektedir. Şöyle ki, kriz sonrası ülke içi yatırımlar, yabancı yatırımları geçmektedir. Tablo 2. Küresel Mali Krizin Ülkeye Giren Yatırımlara Etkisi, milyon dolarla Toplam Yatırımlar Yabancı sermaye Ülke içi sermaye Kaynak: A.C. Devlet İstatistik Komitesi verileri Azerbaycan da 2008 yılında DYY olarak en büyük pay İngiltere nin olmuştur. Azerbaycan daki ingiliz yatırımlarının hacmi 1 milyar manat olmuştur. Önceki yıla göre bu gösterge 202 milyon manat (%16,5) azalmış durumdadır. Bunun yanı sıra, önemli yabancı yatırımcılardan ABD, Japonya, Türkiye ve Norveç i de ekleyebiliriz. Bu dört ülkenin toplam fon hacmi 941,3 milyon manat (%42,3) olmuştur yılında Azerbaycan`da ekonomik ve sosyal alanlara 9 milyar manat değerinde (2007 yılına oranla %34,3 daha fazla) yatırım yapılmıştır. Ülkede çeşitli ithal mallarının satış hacminde de azalma olmuştur. Örneğin, 2008 yılında bazı otomobil markaları satışlarında 40% a kadar azalma yaşanmıştır [3:2]. Tablo 3. Sektörlere Göre Yabancı Sermaye, milyon dolarla Toplam sermaye Finans sektörüne Petrol sanayisine Petrol bonusu Portföy yatırımları Kaynak: A.C. Devlet İstatistik Komitesi verileri, yılları Tablo 3 de sektörler bazında yabancı sermayeler incelenmiştir yılında da toplam yabancı sermayenin hacminde artış olmuştur. Fakat petrol yatırımlarının hacminde gerileme yaşanmasına karşın, maliye finans yönlü kredilerdeki anormal artış hızı bu açığı kapatmıştır. h. Kamu yatırımlarına etkisi Azerbaycan ekonomisinde petrol dışı sektörlerde üretimdeki reel artışın zayıf olmasının esas sebeplerinden biri, petrol sektörüne göre bu alanlara yabancı sermayenin gelmemesi ve bu tür ürünlere dış talebin olmamasıdır. Dolayısıyla, devletin maliye politikası çerçevesinde petrol dışı sektörlere destek olmak zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede yatırım harcamalarının bütçedeki ağırlığı giderek artırılmıştır. Krizin ülkede derin hiss edildiği 2009 yılında küçülen bütçe ile kamu yatırım harcamaları da azaltılmıştır. Tablo 4 den görüldüğü gibi, 2009 yılında bütçe harcamaları kısılmıştır. Azalan bütçe harcamaları, hızlı şekilde artan kamu yatırımlarını da düşürmüştür. Yatırımların bütçedeki payı 2009 yılı sonrasında artış göstermiştir. Önceki yıllarla mukayese edildiğinde 2008 yılında, genişletici maliye politikası uygulayan devlet, krizin derinleştiği 2009 yılında harcamaların kısılması ile aynı cizgiyi koruyamamıştır yılına kadar yatırımların hacmi diğer harcamalar gibi artmıştır. Fakat 2009 yılı ya- 119

7 Elçin Süleymanov, Elvin Alirzayev, Ayaz Zeynalov tırımların azalma hızı, diğer harcama kalemlerinden fazla olmuştur. Yatırım harcamaları, 2011 yılında kriz önceki artış hızına kavuşmuştur. Tablo Yıllarında Kamu Yatırım Harcamaları Artışı Bütçe harcamaları 3790,1 6086, , artış oranı, % 77,1 62,5 76,3-1,9 12, Yatırım harcamaları 882,8 1915, ,6 5774,1 artış oranı, % 5,42 kat 2,2 kat 2,3 kat -25,7 16, bütçede payı, % Kaynak: A.C. Maliye Bakanlığı verileri, yılları, milyon manatla Son yıllarda, bütçe harcamalarının kamu tüketiminden daha çok yatırım harcamalarına ve altyapı yatırımlarına yönlendirilmesi, bu harcamaların uzun dönemli etkileri konusunda olumlu ipuçları sunmaktadır. i. Devlet Bütçesine Etkisi 2008 yılında bütçe açığı 11.5 milyon manat iken, krizin bütçede hissedildiği 2009 yılında bu rakam 178 milyon manat ve 2010 yılında milyon manat olmuştur yılında ise, bütçe fazla vermiştir.aynı zamanda, bütçenin petrol gelirlerine bağlılığı petrol dışı bütçe açığını artırmıştır senesinde petrol dışı bütçe açığının petrol dışı GSYİH ya oranı %32 iken, 2009 senesinde bu gösterge %43,3 e kadar yükselmiştir.kriz döneminde, vergi ve benzeri gelirler azalmış, kamu harcamalarını finanse etmek için devlet, DPF kaynaklarına başvurmuştur yılında ekonomik krize bağlı olarak, petrol fiyatlarının volatilesi yüksek olmuştur. Şöyle ki, brent markalı petrolün fiyatı yıl boyu 144,9 dolardan 38,1 dolara kadar değişmiştir. Azerbaycan için petrolün varilinin 10 dolar düşmesi toplamda 2,2 milyar dolar kayıp anlamına gelmektedir. Dikkate almak lazım ki, petrol gelirleri Devlet Petrol Fonu (DPF)`nda toplanmaktadır. Kriz döneminde Fon`dan devlet bütçesine transferlerin hacminde ciddi artış olmutur. Şöyle ki, DPF`nun 2008 ve takip eden yıllardaki gelirinin %88.5-%93.7`lik kısmı bütçeye transfer edilmekteydi. Azerbaycan Vergi Bakanlığının 2009 yılı gelir tahminini %71.5 oranında gerçekleştirmesinin esas nedeni petrol fiyatlarında ciddi düşmelerdir. Bütçede varili 70 dolardan hesaplanmış petrolün fiyatının 61 dolara inmesi petrol üretiminin 2008 yılına göre 23,4% artmasıyla da karşılanamadı yılında 117 milyon manat daha çok vergi ödeyen Devlet Petrol Şirketi (DPŞ) bütçe gelirlerinin %14.3 nü karşılamıştır [10:22-23]. Kriz döneminde petrol fiyatlarına bağlı olarak gelirlerin azalmasına rağmen, DPŞ nin bütçede doğrudan ve dolaylı olarak rolünün artması, genel olarak ekonomide petrol dışı sektörün krizden etkilendiğini de ortaya koymaktadır. Toplam vergi gelirlerinin tahminlerden az olması ve petrol sektöründeki vergi artışı bunu açıklamaktadır yılı Petrol Fonu bütçesinde petrol fiyatını 70 dolar olarak tahmin edilmiştir. Fakat ilk 6 ay içinde fiyat 1 varil için 48 dolar olmuştur. Yılın sonuna doğru fiyat 61.6 dolar olarak gerçekleşmiştir. Buna karşın önceki yıldan 1 milyon ton fazla (50,4 milyon ton) petrol üretilmiştir [8:2-3]. Tahmin edilen fiyatlar, ekonomisi petrole bağımlı ülkeler içinde en yüksek olmuştur yılı için 1 varil petrolün fiyatı bütçede 45 dolar olarak tahmin edilmiştir [10:22] yılında 97.6 dolar olan bir varil petrolün kriz döneminde düşmesi petrol GS YİH`nı ve buna bağlı olarak da bütçe gelirlerini azaltmıştır. Gerçekleşen fiyatın tahminlerle uzlaşmadığını ve krizin konjonktürü daha hızlı etkilediği anlaşılınca, 2010 yılında devlet daha ihtiyatlı davranmıştır. Petrol fiyatlarının 10 dolara düşmesi, Azerbaycan ekonomisi için 3 milyar dolar zarar demektir [11:2]. Tahmin olunanla gerçekleşen 120

8 2008 Küresel mali krizinin Azerbaycan ekonomik kalkınmasına etkisinin analizi petrol fiyatları arasındaki fark, sonuç olarak bütçe gelirlerini etkilememiştir. Çünkü bütçede tahmin edilen fiyatlar genelde gerçekleşen piyasa fiyatların altındadır. Ayrıca, Petrol Fonu gelirinin belli oranı ile değil, sabit bir şekilde transfer yapmaktadır. j. Ülkenin makroekonmik durumuna etkileri Makroekonomik açıdan önemli sorunlar oluşturacak konu krizin, DPF gelirlerini etkilemesidir. "Azeri light" markalı petrolün varilinin fiyatının kriz öncesi 3 yıldaki en yüksek düzeyden-50$ ın altına inmesi Fonun gelirlerini ciddi oranda azaltmıştır yılından bütçe tahminlerinde petrolün varili 70$ olarak öngörülmesine karşılık, petrol fiyatlarının öngörülen fiyatın altında seyretmesi, krizin Azerbaycan bütçesi üzerindeki negatif etkisini arttırmıştır yılında enflasyon oranı %4.1 artarak, % 20.8 olarak gerçekleşmiştir yılında Merkez Bankası politikalarıyla %1.5`e indirilebilmiştir. Aynı zamanda kriz yabancı yatırımcıların ülke ekonomisine yönelik yatırımlarının ertelenmesine neden olmuştur ki, bu da ekonomik büyümenin beklenen düzeyin altında gerçekleşmesine neden olmuştur. k. Ülkenin mikroekonomik durumuna etkileri 2008 yılının sonu ve 2009 yılı başlarında Merkez Bankası, gevşek para politikası yürütmüştür Şubatın 2 da faiz oranı %3 indirilerek %5 olmuştur. Daha sonra bir daha faiz indirimine gidilerek bu oran %2`ye çeklimiştir. Ticari bankaların faiz oranlarının üst sınırı %13 ten %10 a kadar düşürülmüştür. Manat ve dövizde zorunlu rezerv düzeyi %6 dan %3 e indirilmiştir. Krizin daha da ağırlaşmasıyla, 2009 yılında para politikasına uyumlu olarak MB, makroekonomik dengenin ve finansal istikrarın ve ülkede ekonomik aktifliğin korunması amacıyla bankacılığa devlet desteğini arttırmıştır. Krize karşı uygulanan politikalardan biri de, sigorta şirketlerinde üç yıl boyunca kazancın yatırıma ayrılan kısmının vergiden muaf tutulması olmuştur. Krizin, sigorta şirketlerine etkisinin minimuma indirilmesi için gereksiz harcamaları azaltmak, müşteri sayını artırmak ve piyasaya yeni ürünler sunmak gerekmektedir. Hükumet ise 2008 yılının sonunda hem sigorta şirketlerini, hem de bankaları gelir vergisinden muaf tutarak önemli bir adım atmış oldu [2:5]. Azerbaycan finansal sisteminin krize karşı kırılgan sektörü, bankacılık sektörüdür. Merkez Bankası faiz oranlarını yarıya indirmiş ve bankaları daha dikkatli politika yürütmeğe çağırmıştır. Kredilerin daha düşük riskli girişimcilere verilmesi önerilmiştir. Dünya piyasalarında faiz oranları oldukça yükselmiştir. Bu da, Azerbaycan ticari bankalarının yurt dışından, ihtiyaçları olan krediyi çekme sıkıntısını doğurmuş ve bunun sonucu olarak bankalar tüketici ve girişimcilere tüketim ve ticari krediler veremez hale gelmiştir. Finans ve bankacılık sektöründeki sorunlar reel sektöre de yansımıştır. Çünkü bankadan kredi alamayan girişimcilerin para muslukları kapanınca, üretim ve inşaat şirketlerinin ciroları düşecek, hizmet ve satış alanlarında gerileme yaşanması kaçınılmaz olacaktır. Bazı uzmanlar finansal krizin Azerbaycan ekonomisine etkilerini kabul etmemelerine rağmen, en büyük 12 şirketten toplam 3400 işçi işten çıkarılmıştır. Azerbaycan bankacılık sektörünün dışa kapalı olması avantaj yaratmıştır yılına, bankacılık sektörünün dış borcu 2 milyar dolar olmuştur. Bu ise aktiflerin %18 ni oluşturmaktadır. Ülkedeki döviz piyasasının, Merkez Bankası nın tam kontrolünde olması döviz piyasasında istikrar sağlamıştır. Yapılan analizler sonucunda, küresel mali krizin Azerbaycan ekonomisine değişik kanallar ile derin etkilerinin olduğu kanaatine varılabilir. İşsizliğin artması, piyasalarda güvenin azalması, petrol fiyatlarındaki azalmayla bütçe gelirlerinin düşmesi, piyasada belirsizliklerin artması bunlardan birkaçıdır. 121

9 Elçin Süleymanov, Elvin Alirzayev, Ayaz Zeynalov Küresel mali krizin, Azerbaycan ekonomisine etkilerini görebilmek için, kriz öncesi ve kriz sonrası ekonomik durumun göz önünde bulundurulması gerekmektedir yılının sonlarında ABD ekonomisinde ortaya çıkan Global Mali Kriz, dünya ekonomilerini 2008 yılı itibariyle etkilemiştir. Azerbaycan ekonomisinde ise krizin etkilerinin gerek vergi gelirlerinin toplanmasında ve kamu yatırımlarının hacminde yaşanan düşüş olarak; gerekse de piyasalarda durgunluk bakımından 2009 yılı itibariyle hisseildiği söylenebilir. Yukarıdaki tablolardan görülebildiği gibi, 2011 yılı itibariyle krizin etkileri bertaraf edilmiştir ve ekonomi, genel anlamda kriz öncesi artış hızına kavuşmuştur. Sonuç Finansal Krizin Azerbaycanın doğrudan finansal sistemini etkilememesi, ülkedeki finansal sistemin dünya piyasalarıyla entegrasyonun zayıf olmasından kaynaklanmaktadır. Ülkede yatırım bankacılığın olmaması sebebiyle, krizin doğrudan etkileri çok az olmuştur. Fakat, finansal sorunlardan kaynaklanan ve reel sektörü derinlemesine etkileyen ekonomik kriz, ülke ekonomisinde çeşitli alanlarda kendini göstermiştir. Azerbaycan ın Küresel Mali Krizden diğer BDT ülkelerinden en az etkilendiği bilinse de, yapacağımız önerilerle krizin cari ve muhtemel etkileri en aza indirebilir: Tarıma yönelik yatırım ve sermaye miktarını artırmak; Dikkat edersek, Azerbaycan nüfusunun 46% sı kırsal bölgelerde arazilerde yaşamaktadır ve ekonominin temelini tarım (ziraat) oluşturur ve tarımsal ürünler sanayi alanları için girdi niteliğindedir, sonuçta bu, sanayinin gelişimini destekleyecek. Petrol gelirlerine bağımlılığı azaltmak ve petrol dışı sektörlerin gelişimini sağlamakla ekonominin üretim alanlarını büyüme aşamasına hazırlamak; Bütçe açığını kapatmak için bütçe yapısına tekrar bakmak ve bazı gider kalemlerini azaltmak; Petrol Fonu vasıtasıyla yapılan birçok sosyal ve konut projelerinden elde olunan kazançların yalnış kanallara gitmesinin karşısını almak için kamu denetimi ve devlet kontrolünü artırmak; Portföy yatırımlarını uzundönemli yatırımlara dönüştürmek. Spekülasyon amaçlı fiyat artışlarına, tekel ve haksız rekabete karşı devlet kontrolünün güçlendirilmesi; Yurtdışındaki döviz rezervlerinin bir hissesinin belli şartlarla yerli bankaların kullanımına verilmesi, genelde, bankalararası ve vatandaşa yönelik güzeştli kredilerin uygun şartlara bağlanması; (teşfik edilmesi) Ziraat ve diğer alanlarda çalışan girişimcilere devlet yardımının artırılması, bölgesel ve sektörel vergi indirimlerinin uygulanması, Petrol dışı sektörler üzre ihracatı teşfik politikalarının uygulanması; Kamu yatırım programının önceliklerine yeniden bakılması, bütçe kaynaklarının etkin kullanımının ve kamu mali disiplinin korunması; Riskli borçların bazıları için seçime bağlı devlet garantisinin uygulanması ve kayıtdışı ekonomini kayıtlı ekonomiye aktarmak; Giderek artan işsizlere yönelik meslek eğitimli projelerin finasedilmesi ve işsizlik sigortalarının artırılması; Hanehalkı ve her türlü şirketlerde israfa karşı bilgilendirme kampanyalarının yapılması; Menkul Kıymetler Borsasında sektörünün gelişimini ekonomik yollarla teşfikinin yapılması; enflasyona karşı politikalardan eşit ağırlıklı olarak parasal ve mali araçları bir paket halinde uygulamak. KAYNAKÇA 1. Alirzayev E.V. & Suleymanov E.B. (2013) Government Role during the Global Financial Crisis. World 122

10 2008 Küresel mali krizinin Azerbaycan ekonomik kalkınmasına etkisinin analizi Research Journal of Economics, ISSN: , Volume 2, Issue 1, pp Suleymanov, Elchin and Zeynalov, Ayaz, Qlobal Maliyye Bohraninin Azerbaycan Iqtisadiyyatina (The Influence of the Global Financial Crisis to Azerbaijani Economy) (October 28, 2009). Journal of Qafqaz University, October Available at SSRN: 3. Nuri, Aras Osman, and Elçin Süleymanov. "Azerbaycan Ekonomisi." Şark-Garb Matbaası, Bakü (2010). 4. Aliyev E. (2009) Milli iqtisadiyyatın lokomotivi olan bank sektoru qlobal böhranı əzmlə dəf edir, Azerbaycan Gazetesi, 13 mart. 5. ATİB. (2009). Qlobal iqtisadi böhranın Azərbaycana təsirləri: yeni miflər yeni reallıqlara qarşı. Bakü: Azerbaycan-Türkiye İş Adamları Birliği (ATİB), Proje ve Araştırmalar Şubesi yayınları. 6. Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet İstatistik Komitesi, `Azerbaijan in Figures`, yılları. 7. Azerbaycan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı, `Dövlət büdcəsinin icrası haqqında qanun`, yılları. 8. Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Bankası, `Statistical Bulletin`, yılları. 9. BDDK (2008) ABD Mortgage Krizi, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, T.C. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Çalışma Tebliği Sayı: EITI (2010). 31 dekabr 2009-cu il tarixində başa çatan 1 illik dövr üzrə Hesabat ve Rəy. Bakü: A.C. Mineral Kaynaklar Hasılatı Sanayisi Şeffaflık Teşebbüsü (MHŞT) Komisyonu. 11. Ganberov, F. (2011). Xarici borcların iqtisadi təhlükəsizlik baxımından qiymətləndirilməsi, Azerbaycan`ın Vergi Haberleri dergisi. 12. İbadoğlu, G., & Hüseynov, R. (2010). Azərbaycan iqtisadiyyatı-2009.bakü: İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi. 13. İbadoğlu, G. (2012). Azərbaycan bir ayda yarım milyard dollar itirib. az/budget/main?content= Nanto, D. K. (2009). The Global Financial Crisis: Analysis and Policy Implications. Washington D. C.: Congressional Research Service, RL OECD. (2009). Policy Responses To The Economic Crisis: Investıng In Innovation For Long-Term Growth. Paris: OECD. 123

KÜRESEL MALİ KRİZİN AZERBAYCAN EKONOMİSİNE ETKİLERİ

KÜRESEL MALİ KRİZİN AZERBAYCAN EKONOMİSİNE ETKİLERİ KÜRESEL MALİ KRİZİN AZERBAYCAN EKONOMİSİNE ETKİLERİ Elçin SÜLEYMANOV Qafqaz Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler fakültesi Maliye Bölümü Bakü / AZERBAYCAN elsuleymanov@qu.edu.az Elvin ALİRZAYEV Qafqaz

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI SUNUM PLANI 1 KÜRESEL KRİZİN GELİŞİMİ 2 KÜRESEL KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ 3 4 TÜRKİYE NİN KONUMU KRİZDE SON DURUM KÜRESEL KRİZ 1929 DÜNYA

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2004-31.12.2004

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü EYLÜL TÜRKİYE Geçtiğimiz haftada yurtiçinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla II. Çeyrek verileri ile Temmuz ayı sanayi üretimi ve cari işlemler açığı verileri takip edildi. Tüik verilerine göre gayrisafi yurtiçi

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Ekonomik Yaklaşım Kongresi Gazi Üniversitesi Erdem Başçı Başkan Yardımcısı Ankara 6 Kasım 2009 1 Ekonomik İstikrara Bütünsel Bakış 1. Fiyat İstikrarı 2. Finansalİstikrar

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmamış) (Eyl) ORTA 3,3% 3,2% 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmış) (Eyl) ORTA 3,4% 3,3%

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. İKİNCİ GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla

Detaylı

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi AYLIK RAPOR İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi Ocak ayında başlıca pazarlara ihracat geriledi, enflasyonda gerileme beklentisi ile Merkez Bankası politika faizini indirdi. EKONOMİK VE SEKTÖREL

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Global Krizin Bankalar ve Finans Sektörü Üzerine Etkileri ITU, Mart 2009

Global Krizin Bankalar ve Finans Sektörü Üzerine Etkileri ITU, Mart 2009 Global Krizin Bankalar ve Finans Sektörü Üzerine Etkileri ITU, Mart 2009 0 Bankacılık sektöründeki zararlar 1 trilyon $ ı aştı... :: :: IMF nin tahminlerine göre zararlar 2 trilyon $ ı aşabilir Hükümetler

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2007 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2007 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2007 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu ABD de başlayan ve ardından tüm gelişmiş ülke piyasalarına

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 12:00 CHF ZEW Beklentileri (Eyl) AZ 5,9 12:00 EUR Çekirdek Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) (Yıllık) (Ağu) ORTA 1,0% 1,0% 12:00 EUR Çekirdek Tüketici

Detaylı

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir.

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir. GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 3 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi genel olarak 2011 yılını bir önceki yıldan devraldığı Euro

Detaylı

Küresel Kriz ve. Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu

Küresel Kriz ve. Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu Küresel Kriz ve Sermaye Piyasaları Bekir Sıtkı ŞAFAK Sermaye Piyasası Kurulu Sunum Akışı Küresel Krizin Oluşumu Kriz Neden Önlenemedi? Krize Karşı Tepkiler Düzenleyiciler Açısından Yapılması Gerekenler

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2015 (SAYI: 73) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomide Durgunluk ve Güvensizlik İşaretleri Arttı Dünya ekonomisinde 2015 yılı da zorlu geçecek. Gelişmekte olan ülkelerin finansman

Detaylı

30 Mart 2007 CCI 2006 YILI SONUÇLARINI AÇIKLADI

30 Mart 2007 CCI 2006 YILI SONUÇLARINI AÇIKLADI 30 Mart 2007 Mali Tabloların Sunumuna İlişkin Esaslar CCI 2006 YILI SONUÇLARINI AÇIKLADI Şirket in işlevsel ve raporlama para birimi Yeni Türk Lirası dır ( YTL ). Ekte sunulan bağımsız denetimden geçmiş

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 09:45 EUR Fransa Hükümeti Bütçe Dengesi (Ağu) AZ -79,8B 09:45 EUR Fransa Sanayi Üretimi (Aylık) (Ağu) AZ 0,5% -0,8% 11:00 EUR İtalya Sanayi Üretimi

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm CPB nin açıkladığı verilere göre Temmuz ayında bir önceki

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Global Ekonomik Gelişmeler ve Türkiye ye Etkileri

Global Ekonomik Gelişmeler ve Türkiye ye Etkileri Global Ekonomik Gelişmeler ve Türkiye ye Etkileri Dr. Saruhan Özel DenizBank Başekonomisti İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Mayıs s 2008 Krizin AşamalarA amaları ve Bugün n Gelinen Yer 1 - Bilanço Tahribatı

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Ekrem Keskin Mayıs 2010 Sunum Uluslararası gelişmeler Türkiye deki gelişmeler Bankacılık sektörüne yansıma Sonuç 2 Yapılanlar Ortak çaba:

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 1. Uluslararası Davraz Kongresi Erdem Başçı Başkan Yardımcısı Isparta 24 Eylül 2009 1 Ekonomik İstikrara Bütünsel Bakış 1. Fiyat İstikrarı 2. Finansalİstikrar 3. Sürdürülebilir

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Cari açık ve finansmanı

Cari açık ve finansmanı Cari açık ve finansmanı I.GİRİŞ Cari açık ve finansmanı konusunun, 2011 yılında Türkiye Ekonomisindeki önemli gündem maddelerinden biri olacağı anlaşılıyor. 2010 yılında cari açık, 2009 a göre % 247,1

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 10:00 EUR Fransa İmalat Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI) (Ağu) ORTA 49,7 49,6 10:00 EUR Fransa Markit Bileşik Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI)

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ TABLO LİSTESİ Tablo I.1. Ödemeler Dengesi (Milyar ABD doları) 6 Tablo I.2. Cari İşlemler Açığını Finanse Eden Taraflar (Milyar ABD doları) 7 Tablo I.3. Seçilmiş Ekonomilerde Cari İşlemler Dengesinin GSYİH

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

Böylelikle, yılın ilk dokuz aylık döneminde GSYH büyümesi %3.0 olmuştur, bu 2002 yılından bu

Böylelikle, yılın ilk dokuz aylık döneminde GSYH büyümesi %3.0 olmuştur, bu 2002 yılından bu AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor Aegon Emeklilik ve Hayat A.Ş Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 02.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin gelişmelerin, Fon

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 11:00 EUR Almanya İşletme Beklentileri (Eki) ORTA 102,4 103,3 11:00 EUR Almanya Mevcut Değerlendirme (Eki) ORTA 113,5 114,0 11:00 EUR Almanya

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Erdem Başçı Başkan 6 Ocak 212 Bursa Sunum Planı I. Küresel Gelişmeler II. Para Politikası III. Türkiye Ekonomisinde Son Gelişmeler 2 Sunum Planı I. Küresel

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 14 Temmuz 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 14 Temmuz 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 14 Temmuz 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Euro Bölgesi için kriz geri mi döndü? Önce Bulgaristan daha sonra Portekiz de patlak veren banka sorunları kırılgan Euro bölgesinde krizin yeniden mi ortaya

Detaylı

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır.

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır. Ekonomi Dünya Ekonomisi 2007 yılında başlayan küresel krizin ardından, gelişmiş ekonomiler parasal genişleme ve varlık alımı politikalarını benimsemiştir. Sağlanan yoğun likidite ise reel getirisi daha

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 GENEL BİLGİLER Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi Şube Tahran İran da kurulu Bank Mellat ın Türkiye de

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 10:00 EUR İspanya İşsizlik Değişimi ORTA 17,9K 21,7K 11:30 GBP İnşaat Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI) (Eyl) YÜKSEK 57,5 57,3 12:00 EUR Üretici

Detaylı

Üç ayda bir güncellenen ülke riski ve iş ortamı değerlendirmeleri

Üç ayda bir güncellenen ülke riski ve iş ortamı değerlendirmeleri Üç ayda bir güncellenen ülke riski ve iş ortamı değerlendirmeleri Coface, iki Avrupa ekonomisinin risk değerlendirmelerini güncelledi ve Brezilya yı negatif izlemeye aldı, Rusya daki iş ortamı değerlendirmesini

Detaylı