Fizyoloji - I. Sindirim Sistemi Ders Notu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "16.11.2014. Fizyoloji - I. Sindirim Sistemi Ders Notu"

Transkript

1 Fizyoloji - I Sindirim Sistemi Ders Notu Mert Görücü KAYSERİ 2015

2 1 Sindirim Sistemi Ders Notları SİNDİRİM KANALI 1. Ağız 2. Esophagus 3. Mide 4. İnce Bağırsak 5. Kolon 6. Rectumm Sindirim Sisteminin 4 İşlevi 1. Sindirim 2. Salgılama 3. Emilim 4. Matilite *Matilite hareket edebilme anlamına gelmekle birlikte buralardaki peristatik hareketleri kast etmektedir. ** Pankreas enzimleri olmazsa kısa sürede açlık hat safaya ulaşır. Sind Sİst. 3 Temel Olay 1. Sekresyon: Salınım 2. Absorpsiyon : Emilim 3. Matilite : Hareket Peristatik *** Bu sistem sinirsel ve hormonal olarak kontrol edilmektedir. Sindirim Sisteminin Kontorlü 1. MSS 2. Adrenal Bez 3. Kendi içindeki elektiriksel ve hormonal mesajlar 1-Monogastrikler 2- Poligastrikler 3-Kanatlı Midesi Dezavantajları Metan ve fermantasyon ısısı nedeniyle ısı kaybı Sığırda Sindirim Sistemi Esophagus > Rumen > Reticulum > Omasum > Abomasum > İnce Barsak > Colon Atlarda Sindirim Sistemi Pharynx > Esophagus > Mide > Duedonum > İnce Barsaklar > Cecum Aksesuar Sindirim Organları 1-Karaciğer : Safra tuzlarını yağların sindirimi için ince bağırsağa boşaltır. 2-Pankreas : KH yağ ve protein sindirimi için gerekli olan enzimleri ince bağırsak lümenine boşaltır. 3-Tükrük Bezi Dıştan İçe Katmanlar Tunica Seroza Tunica Seroza Tunica Muscularis Tunica Submucoza Tunica Mucoza Kan ve sinirler mevcut Tunica Muscularis Dışta longitudinal kaslar İçte sirküler kaslar ve aralında MYENTİRİK PLEXUS vardır. Tunica Submucoza Fermantasyon Yerinin Önemi Kan ve lenf damarları var Pregastrik Fermantasyon > Midenin Glanduler Kısmında Gerçekleşir Postgastrik Fermantasyon > Kolonda Gerçekleşir Pregastrik Fermantorun Avantajı 1. Selüloz vb maddelerden faydalanma daha kolay olur. 2. Zehirli bileşikler daha iyi detoksifiye olur.. 3. Fermantasyon son ürünleri daha iyi kullanılır. Tunica Mucoza Lamina Epitelyalis Lamina Propriya Lamina Muscularis 1. Mide + İB = Aerop +Fakültatif Anaerob 2. Kalın Barsak > Anaerob 3. İleum > Aerop + Anaerob

3 2 Bakteriler Yönünden Kalın barsaktaki mikroorganizmalar ince barsaklarda tam olarak sindirilmemiş ve emilimi tam yapılamamış protein KH ve lipidleri sindirir. Protein ve peptidleri aa ya kadar indirgeyen enzime PROTEAZ yada PEPTİDAZ adı verilir. Esansiyel Yağ Asitleri 1.Linolaik Asit 2- Lamina Propriyadaki Lenfositler : Bu tabakada IgA salgılayan lenfositler vardır. 3-İntraepitel lenfositler > M hücreleri burada immun sistem ve immun yanıt için özelleşmişlerdir. Enterik pleksüslar üç tip nöron içerir. 1-Duyu nöronları, mukoza ve kastaki duyu reseptörlerinden bilgileri alır. Mukozada, mekanik, termal, ozmotik ve kimyasal uyaranlara karşı yanıt oluşturan en az beş farklı duyu reseptörleri tespit edilmiştir. 2.Araşidonik Asit Uçucu Yağ Asitleri Ruminantlarda önemli 1-Asetik Asit 2-Bütirik Asit 3-Propiyonik Asit Yağ Depolama Formu Nötr yağ Trigiliserit Bunlar en önemli vücut lipitleridir. Luminal içeriğini tadan asit, glikoz ve amino asitler duyarlı kemoreseptörlerinvarlığı belirlenmiştir. Duyu reseptörleri kas gerilme ve uzamasına cevap verir. Enterik duyusal nöronlar gastrointestinal duvarın durumu ve bağırsak içeriği içeriği hakkında bilgi toplar. 2-Motor nöronlar; enterik pleksuslar içinde bulunan motor nöronlar gastrointestinal motilite ve sekresyonu, ve muhtemelen emilimini kontrol eder. Bu işlevleri yerine getirirken, motor nöronlar düz kas, salgı hücreleri (mukoza baş, parietal, enterositler, pankreas ekzokrin hücreler) ve gastrointestinal endokrin hücreler de dahil olmak üzere çok sayıda efektör hücreler üzerine doğrudan etki yapar. Monosakkaritler Fruktoz en şekerli olan 6 ve 5 şekerliler 5 şekerliler riboz ve deoksiriboz Oligo sakkaritler İkiden fazla monosakkaritten oluşanlar Nişasta Selüloz Kitin Glikojen İnülin Hiçbir hayvan enzimatik olarak selülozu sindiremez ( İlgili mikro organizmalar sindirir. GI Sistem vücudun dışıdır ve bir çok patojenik etken vardır.bu organda neredeyse dalaktaki kadar lenfosit bulunur. G A L T var 1 Payer plakları : Yetişkinlerde bol miktarda b Lenfosit Bulunur. 3-İnternöronlar; duyusal nöronlar ile motor nöronlar arasındaki entegrasyonu sağlar. **Norepinefrin ise asetilkolinin tersi etki yapar Genel olarak, sempatik stimülasyon; gastrointestinal sekresyon ve motor aktiviteyi inhibe eder, gastrointestinal sfinkterlerin ve kan damarlarının kontraksiyonuna neden olur. Tersine, parasempatik uyaranlar genellikle bu sindirim faaliyetlerini uyarır. Asetil Colin düz kasların kasılmasını sağlar. Norepinefrin asetil kolinle antagonist çalışır. Genel olarak sempatik uyarı G.I. sekresyonu ve motor aktivitesini inhibe eder. Parasempatik situmülasyonlarda ise tam tersi olur sekresyon artar ve motor aktivite artar. Sindirim sistemi içinde sinirsel ara bağlantılardan kaynaklanan önemli mesajların bazıları refleks olarak adlandırılır, bunlar sağlam birer kontrol sistemleridir

4 3 Sindirim Sist. Refleksleri 1. Gastrokolik Reflex 2. Enterogastrik Refleks 3. Defekasyon Refleks Mide Lümenine; Mukus HCl Pepsinojen proenzyme salgılanır. Grelin: İştahı ve büyüme hormonu selınımı üzerinde etkili. BURADAKİ İLGİLİ TABLO EN SONA EK OLARAK KOYULDU Esophagusun ilk kısmı dışında sindirim sisteminin tüm kanallarında düz kaslardan oluşur. Peristaltizim : Gıda maddelerinin özefagus ve ince bağırsaktan anüse iten düz kas kasılmalarının özel şeklidir. Peristaltizimin peristaltik refleksle beraber anüse doğru ilerlemesine BAĞIRSAK KANUNU denir. GIDA ALIMI VE VÜCUT AĞIRLIĞININ KONTOLÜ MSS nin rolü; Leteral Hipotalamus > AÇLIK MERKEZİ o Hasar durumunda kilo kaybı gözlenir. Ventromeial Hipotalamus > Tokluk Merkezi o Hasar durumunda obezite gözlenir. Enterik kolesistokinin tokluk oluştururken grelin iştahi uyarır. Leptin iştahı keser ve tokluk hissi oluşturur. Polifaji: Çok yeme Afaji : Az yeme TÜKRÜK BEZİ Tükrük bezlerinin temel salgı birimi ACİNİ denilen hücre kümeleridir. Tükrükte bol miktarda bikarbonat vardır ve ruminantlar için midedki asidin nörtlenmesi açısından önemlidir. Köpeklerde ek olarak Gl.Zygomaticus mevcuttur. Gl.Parotis :Seröz ( Sulu ) Bir salgı yapar. Gl.Mandibularis: Serömüköz bir salgı yapar. Gl.Sublingualis: Müköz salgı yapar. Müköz salgı berrak ve sıvışıktır. Sümüğe benzer. Tatmak koku almak dokunmak tükrük bezi salgısını artırır. PAROTİS BEZİ Yenilen yemlerin ıslatılmasını sağlar. Tükrük tadın alınması için çözücülük sağlar. Tükrüğün antibakteriyel özelliği vardır. Tiyosinat tan dolayı olduğu düşünülmektedir. Bakterileri öldüren lizozim içeirir buda ağızda mikroorganizmaların üremesini zorlaştırır. Tükrük rumen phsı ve rumen florası düzenlenmesinde etkilidir. KH sindirebilir. Rum tükürüğü fazla miktarda üre içerir. Bu üre protein sindiriminde oldukça önemlidir. Gastroözefagal sphinkter MİDE Midenin cardia bölgesinde oluşmuştur Nadiren bu sphinkter yeterli gevşeyemez ve espohagusta besin birikir. Bu hastalığa akalezya denir.yutamama hast. Ruminantlarda, Abomasuma kadar olan kısımda fermantasyon ve depolama yapılır. Diğer hayvanlarda ise fermantasyon kalın bağırsakta olur. Akalazyada özefagusta besin birikir. Gastroözefagal sphinkter reflüyü önler. Özefagus mide enzimlerine çok süre dayanamaz. Yutulan besinlerin kısa süre depolandığı yerdir. Özellikle proteinlerin enzimatik sindirimi burada başlar. Tek kompartmanlı midelerde glanduler mukoza vardır. Çok kompartmanlı midelerde ilk 3 midede kutan 4.midede ise glanduler mukoza mevcut. Midede emilim yok ( Aspirin non steroid ve anti infemmater ilaçlarda absorbe edilir. MİDEDEKİ SALGI HÜCRELERİ

5 4 1-Müköz hüceler( Goblet Hücreleri) 2-Esas (şef, principal) hücreler: Pepsin ve prorennin salgılarlar 3-Paryetal (oksintik)hücreler: HCL ve intrinsik faktör (IF) salgılarlar 4-G hücreleri: Gastrin hormonu salgılarlar Pariyetal hücreler, korpusta bol miktarda bulnurken pilorusta bulunmaz HCl nin görevleri Lümendeki HCl asit 1-Pepsinojeni pepsine çevirmek 2-Pepsin için optimum ph'yı sağlamak 3-Prorennini rennine çevirir. 4-Mikropları öldürmek gibi önemli görevler yapar. Pepsin ( Principal Hüceler Salgılar) 1. Pepsinojen > Pepsin 2. Prerennin > Rennin 3. Pepsin için optimum ph arasıdır. 4. 5ün üstüne çıkarsa aktivitesi düşer. Rennin (Principal) 1. Peynir yapımında kullanılır. 2. Süt kazeinini çöktürerek mideden sütün geçişini yavaşlatır. İntrinsik Faktör ( Parietal Hüc. Salglar) B12 emilimini sağlar Histamin ve gastrinle birlikte HCl düzenlemesi yapar. Gastrin Histamin >>>>Bu 3ü Asit salınımı artar Asetil Colin Somatostatin > Asit salınımını inhibe eder. N.Vagus > Asetil Colin > HCl artışı KARACİĞER Görevleri A-Ekzokrin İşlevler Yağların sindirimi ve emilimi için safra tuzları salgılar. Duedonumdaki asidi nötralize etmek için bi karbonatça zengin bir sıvı salgılar. B- Endokrin Salgılar Vit D nin aktifleşmesini sağlar. Renninin etkisiyle angiotensini salgılatır. T4 den T3 Salgılatır. İnsülin benzeri büyüme faktörü salgılar. Hormonları metaolize eder. İmmun yanıtta rol alan sitokininleri salgılar. C-Pıhtılaşma İşlevi Protrombin ve fibrinojen dahil plazma pıhtılaşmasını sağlayan faktörlerin çoğunu salgılar. K vitamini emilimi için safra tuzu sentezler. D-Plazma Proteinleri Sentezi E-Organik Metabolizma Plazma a.alerini yağ asidine çevirir. Glikojen depolama Açlıkta yağ asitlerini keton cisimlerine çevirir. Protein metabolizması ürünü olan üreyi sentezler ve kana salar. F-Kolestrol Metabolizması Kolestrol sentezler ve kana salar. Plazma kolestrolünü safraya salar. Plazma kolestrolünü safraya çevirir. G-Boşaltım Ve Ayrıştırma Fonk. Bilirubinve diğer safra pigmentlerini safraya salgılar Eritrositleri parçalar Birçok endojen ve iz metaller gibi yabancı organik molekülü değişime uğratır. Amonyak fazlası karaciğerde üreye çevirilir. Hepatik Vasküler Sistem Karaciğere gelen kanın yaklaşık %75 i portal venden gelen venöz kandır. Portal ven; yemek borusunun son kısmı, mide, ince ve kalın bağırsaklar ile rektumun büyük kısmı olmak üzere sindirim sistemine ait organlardan ve dalaktan gelen besince zengin kanı karaciğere taşır. Geriye kalan kanın %25 karaciğeri besleyen hepatik arterden gelen arteriyel kan dır. Hepatik ven V.Cavaya dökülür.

6 5 Hepatik Kan Hacmi Ve Depo İşlevi Normal durumda, toplam kan hacminin %10-15 i karaciğerdedir. Kan kaybı olduğunda karaciğerde depolanan bu kanı dolaşıma vererek hafif kanamaları telafi etmeye çalışır. Tersine, hızlı sıvı infüzyonları gibi, akut kan hacmi artışlarına karşıda genişleyerek tampon görevi yapar SAFRA SALGISI Safra, karaciğer hücrelerinden safra kanaliküllerine (çok sayıda küçük kanllara) salgılanır. Bu kanaliküller birleşerek hepatik kanalı oluştur. Bikarbonat iyonları: duedonumdaki asidi nötralize eder Yağlı besinlerin sindirimi sırasında safra ile ince bağırsağa gelen safra tuzlarının çoğu ileumdan emilir. Emilen safra tuzları portal venle karaciğere döner ve tekrar safra içine salgılanır. Bağırsaktan karaciğere sonra tekrar bağırsağa doğru olan safra döngüsüne enterohepatik dolaşım denir. Safranın %5 emilemez ve dışkıyla atılır. Ancak kaybedilen safra tuzunu karaciğer kolesterolden tekrar sentezler Safra pigmentleri yaşlanan veya hasara uğrayan eritrositlerin karaciğer ve dalakta parçalanması sonucu oluşan hemoglobinin hem kısmından oluşan maddelerdir. En baskın pigment sarı renkli olan ve safraya rengini veren bilirubin dir, biliverdin. Bağırsak kanalından geçerken bazı safra pigmentleri kan emilir ve daha sonra idrar la vücuttan atılır (idrara sarı rengi verir). Bağırsak kanalına gelen bilirubinin bir kısmı bakteriyel enzimlerle kahverengi sarı pigmentlere dönüştürülür ki buda dışkıya rengini verir. Yemek sırasında ve sonrasında safra salgısı maksimuma ulaşır, bununla birlikte karaciğer her zaman safra salgılar. Safra kanalının duedonuma girdiği yerde düz kas halkası (oddi sfinkteri) bulunur duedonuma girdiği yerde düz kas halkası (oddi sfinkteri) bulunur At ve sıçanlarda safra kesesi yoktur Yağlı bir yemeğin yenmesini takiben Oddi sfinkteri gevşer, safra kesesi kasılır ve safra doedonuma boşaltılır. Doedonumda yağ bulunması bağırsak hormonlarından KOLESİSTOKİNİN (CCK) salgılanır. Bu hormon safra kesesinin kasar ve oddi sfinkterini ise gevşetir. Kolesistokinin adı bu hormona safra kesesinin kasılmasını sağladığı için verilmiştir. Kole: safra, sisto: kese, ve kinin: hereket ettirme anlamına gelir. Safra salgısı üzerine etkil diğer hormon sekretin dir. Sekretin, duedonumdaki asit içeriğe yanıt olarak salınır ve safra kanalından pankreasta olduğu gibi bikoarbonatca zengin bir salgı yapımını uyarır. Sarılık:Plazma düzeyi yükselen bilirubinin deri, sklera ve müköz zarlarda sararmaya neden olması durumu. Hemolitik ikterde eritrositler çok hızlı parçalanır, karaciğer hücreleri oluşan bilirubini aynı hızda salgılayamazlar. Böylece plazmada serbest (indirekt, unkonjuge) bilirubin düzeyi normalin çok üstüne çıkar ve plazma proteinine bağlanır. Tıkanma sarılığı sıklıkla safra taşının veya tümörün ortak safra kanalını tıkamasıyla ya da karaciğer hastalıklarında hepatositlerin hasarlandığı durumlarda oluşur. Oluşan direkt bilirubin kandan barsaklara geçemez. Serbest bilirubin karaciğerde konjuge bilirubine çevrilir ve safra kanalcıklarının yırtılması ile kana ya da doğrudan lenf damarlarına geçer. Yenidoğan (ilk 28 günlük süreç) sarılığı: Yenidoğanda cilt ve gözaklarının (sklera) sarı bir renk almasıdır. Zamanında doğan bebeklerin %60 ında; erken doğan bebeklerin ise %80 inde yenidoğan sarılığı görülür. Yenidoğan bebeklerde görülen sarılıkların çoğu fizyolojik sarılıktır; yani belli bir tehlike sınırını aşmaz ve bir iki haftada kendiliğinden geçer. Yemek sırasında ve sonrasında safra salgısı maksimuma ulaşır, bununla birlikte karaciğer her zaman safra salgılar. Safra kanalının

7 6 Eğer bilirubin seviyesi yüksek ise bebek, fototerapi denilen florasan ışığı altında ışık tedavisine tabi tutulur (özel lambalar). Bu emilen fotonlar bilirubini idrarda eriyebilecek bir şekle sokarak vücuttan atılmasını sağlar. PANKREAS SALGISI Pankreas sıvısı sindirimde çok önemli enzimler içerir. Pankreas sıvısı salgılanması esas olarak hormonal denetim altındadır. Sekretin, pankreas kanallarından HCO3- ca zengin, enzimce fakir, alkali derecesi yüksek bol miktarda pankreas sıvısının salgılanmasına yol açar. Kolesistokinin (CCK) ise enzimce zengin ile denetlenir İNCE BAĞIRSAKLAR Sindirimle küçükparçalara ayrılan besin maddeleri ince bağırsak epitelinden emilirler, ancak herbivorlarda uçucu yağ asitlerinin başlıca emilim yeri rumendir. Duodenum Jejenum: İnsanda ince bağırsağın %40 nı, hayvanlarda yakaşık %90 oluşturur. İleum:İnsanda ince bağırsağın %60, hayvanlarda incebağırsağın son kısmı olarak nitelenir Hayvanda Jejenum> İleum İnsanda İleum > Jejenum Duedonum ve jejenumda kıvrımlar oldukça gelişmiştir. Enteroendokrin hücreler: Hormon salgılayan hücreler Goblet hücreleri: ince bağırsak lümenine kayganlaştırıcı mukus salgılarlar. İnce barsak salgılarında, tripsini aktive eden "enterokinaz" ve az miktarda da "amilaz" dan başka hemen hemen hiç enzim bulunmaz. Bununla beraber ince barsak mukozasındaki epitel hücreleri çok miktarda sindirim emzimlerine sahiptirler ve besinleri muhtemelen, absorbe edildikleri esnada sindirirler. Bu enzimler: Polipeptidleri amino asitlere parçalayan birkaç farklı "peptidaz", disakkaritleri monosakkaritlere ayıran 4 enzim, "sükraz,maltaz, izomaltaz ve laktaz", nötr yağları gliserol ve yağ asitlerine parçalayan "barsak lipazı"dır Bağırsak epitelinden iyon ve moleküllerin emilimi 2 yolla olur 1-Transsellüler yol Parasellüler yol Su gibi bazı moleküller her iki yollada emilirken glukoz ve aminoasitler gibi büyük organik moleküller parasellüler yoldan emilemezler, bu tip moleküller taşıyı moleküller aracılığı ile transsellüler yolla emilirler KARBONHİDRATLARIN EMİLİMİ, Glikoz tüm karbonhidrat kolonisinin %80 inden fazlasını oluşturur. Emilen monosakkaritlerin % 20 sini ise galaktoz ve fruktoz oluşturur.

8 7 Proteinlerin Emilimi Proteinler midede pepsin, ince bağırsakta ise pankreastan salınan önemli proteazlar olan tripsin ve kemotripsin ile peptit parçalarına ayrılırlar. Bu parçalarda pankreastan gelen karboksipeptidazlar ve ince bağırsaklardan salınan aminopeptidazlar ile serbest amino asitlere kadar parçalanır ve ince bağırsaktan emilir. Serbest aminoasitler epitel hücrelerine, glukoz emiliminde olduğu gibi sodyum bağımlı aktif transport ile girer. Luminal membranda en az 4 çeşit Na bağımlı amino asit taşıyıcısı bulunur. Porteinlerin sindirim ve milimide ince bağırsakların üst kısımlarında tamamlanır. Çok az miktarda protein parçalanmadan bağırsak epitelini geçip intersitisyel sıvıya ulaşabilir. Bu olay endositoz ve ekzostoz ile gerçekleşir. Bu proteinlerin emilim oranı bebeklerde erişkinlere göre daha fazladır ve anne sütüne salgılanan antikorlar bebeklerde emilebildiğinden kendi antikorlarını oluşturana kadar pasif bağışıklık sağlanır. İnsan ve kemirgenlerden farklı olarak, bir çok hayvanda (sığır, at, domuz, koyun, keçi vb) plasentadan yavruya antikor geçişi olmaz dolayısıyla doğan yavruların kan dolaşımında antikor bulunmaz. İlk birkaç günde alınan kolostrumda bulunan antikorlar ince bağırsaklardan emilerek dolaşıma karışırlar.(pasif bağışıklık) Yağların emilimi Diyetteki yağın çoğunu trigliseritler (nötral yağlar) oluşturur. Yağlar barsaktan başlıca yağ asitleri ve monogliseritler halinde absorbe edilirler. Dolayısıyla, barsak lümeninde yağ sindirimi sırasında açığa çıkan yağ asitleri epitel hücresinin fırçamsı kenarındaki lipidlerde eriyerek difüzyonla hücre içine geçerler ve endoplazmik retikuluma ulaşırlar. Endoplazmik retikulum yağ asitlerini, yine diffüzyonla hücre içine geçmiş olan, gliserolle birleştirerek trigliserit haline çevirir. Pankreatik lipaz, trigliseridi iki serbest yağ asidi ve monogliseride parçalar. Trigliserit Lipaz monogliserit + 2 yağ asidi Büyük yağ damlacıkları küçük damlacıklara bölünerek yüzeyleri artırılır ve lipazın etkisi kolaylaşır. Yağ damlacıklarının safra tuzları ve fosfolipitlerle süspansiyon haline getirilmesine emülsifikasyon denir. Safra tuzları, hidrofob ve gidrofil kısımlar içerdiğinden miseller olarak adlandırılan silindirik diskler oluşturma eğilimdedirler. Miçeller, lipitlerin çözeltide tutulmasında ve lipitlerin epitel hücrelerin fırça kenarlarına taşınmasında önemli görevleri vardır. Safra tuzlarının yardımıyla miçeller oluşmasaydı yağların emilimi çok yavaş olurdu. Miçeller: safra tuzları, yağ asitleri, monogliseritler ve fosfolipitlerden oluşur. Ayrıca az miktarda yağda eriyen vitaminler ve kolesterol de bulunur. Bu miçellerin parçalanmasıyla daha fazla yağ asidi ve monogliseridin difüzyon ile emilimi sağlanmaktadır. Şilomikron oluşumu Yağ asitleri ve monogliseritler lümen membranından girselerde, hücreden intersitisyel alana salınanlar trigiseritlerdir. Trigliserit sentezi düz endoplazmik retikulumda gerçekleşir. Endoplazmik retikulumda yeniden sentez edilen trigliseriler endoplazmik retikulumun boruları tarafından submukozadaki sıvıya 0.5 mikron çapında ufak yağ damlacıkları halinde verilirler. Bu ekstrasellüler yağ damlacıklarına şilomikron adı verilir. Şilomikronlar, trigliseridlerle birlikte yağ asitleri, monogliseritleri, ve diğer yağları da (fosfolipit, kolesterol ve yağda çözünen vitaminleri) içerir. Epitel hücreden salınan şilomikronlar, intestinal lenfatik kapillerlere geçerler. Suyun emilimi Her gün gastrointestinal yoldan absorbe edilmesi gereken toplam sıvı miktarı, alınan sıvı (1.5 litre kadar) ile çeşitli gastrointestinal bezler tarafından salgılanan sıvının (7.5 litre) toplamına eşittir. Yaklaşık 9 litre olan bu sıvının litresi ince barsaklardan absorbe olur. Geri kalan litresi, ileoçekal valvülden geçerek kolona girer Su intestinal mukozadan tamamen diffüzyon yoluyla emilir. Diffüzyon bildiğimiz osmoz olayı ile meydana gelir. Kimus dilue olduğu zaman, su intestinal mukozada bulunan villuslardan kana osmoz yoluyla geçer

9 8 KALIN BARSAKTA ABSORPSİYON VE FEÇESİN OLUŞUMU Günde ileoçekal valvülden kalın barsaklara ml. kadar kimus geçer. İçindeki su ve elektrolitlerin çoğu kolonda absorbe edilir ve feçes halinde atılacak ml kadar bir kısmı kalır. Bakteri faaliyeti sonucu meydana gelen diğer maddeler arasında K vitamini, B kompeks vitaminleri (B 12, B 1, B 2 ) bulunur. Ayrıca kolon gazları oluşur K vitamini özellikle önemlidir. Bilindiği gibi kan pıhtılaşmasında önemli görevler yapar.

Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir.

Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir. Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir. Mekanik Sindirim: Besinlerin dil, di ve kaslar yardımı ile küçük

Detaylı

Sindirim Sistemi Fizyolojisi

Sindirim Sistemi Fizyolojisi Sindirim Sistemi Fizyolojisi 1 Sindirim: Sindirim sisteminin fonksiyonu, vücuda alınan besin maddelerini mekanik ve kimyasal olarak parçalamak ve gerekli olanlarını kan dolaşımına absorbe etmektir (emilim).

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010 IV. Kurul Gastrointestinal Sistem ve Metabolizma IV. Kurul Süresi: 5 hafta IV. Kurul Başlangıç Tarihi: 17 Şubat 2010 IV. Kurul Bitiş ve Sınav Tarihi: 22 23 Mart 2010 Ders Kurulu Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Genel Sindirim Tipleri Hayvanlarda sindirim enzimlerinin etkisi ya vücut dışında (ekstraintestinal) ya da vücut içinde (intraintestinal) olur.

Genel Sindirim Tipleri Hayvanlarda sindirim enzimlerinin etkisi ya vücut dışında (ekstraintestinal) ya da vücut içinde (intraintestinal) olur. HAYVANLARDA SİNDİRİM SİSTEMİ Canlıların hayatsal faaliyetlerini devam ettirebilmek için gerekli besin maddelerinin (protein, yağ, karbohidrat, mineral madde, su ve vitamin) dışarıdan alınması işlemine

Detaylı

Prof. Dr. Cihat GÜZEL. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

Prof. Dr. Cihat GÜZEL. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cihat GÜZEL Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Gastrointestinal Fizyoloji İnsan yaşamı için gerekli enerjiyi, ancak besinlerdeki kimyasal maddelerden alabilir.

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

Sindirim sisteminin fonksiyonu,, vücuda v. alınan besin maddelerini mekanik ve kimyasal olarak parçalamak alamak ve gerekli olanlarını kan

Sindirim sisteminin fonksiyonu,, vücuda v. alınan besin maddelerini mekanik ve kimyasal olarak parçalamak alamak ve gerekli olanlarını kan Dr.Güven venç GÖRGÜLÜ Sindirim sisteminin fonksiyonu,, vücuda v alınan besin maddelerini mekanik ve kimyasal olarak parçalamak alamak ve gerekli olanlarını kan dolaşı şımına absorbe (emilim) etmektir.

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

Besin maddelerinin su ve enzimler yardımıyla yapıtaşlarına kadar parçalanması olayına sindirim denir.

Besin maddelerinin su ve enzimler yardımıyla yapıtaşlarına kadar parçalanması olayına sindirim denir. SİNDİRİM SİSTEMLERİ Besin maddelerinin su ve enzimler yardımıyla yapıtaşlarına kadar parçalanması olayına sindirim denir. A. SİNDİRİM ŞEKİLLERİ 1. Mekanik Sindirim Fiziksel etkilerle besinlerin daha küçük

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ. Doç.Dr.Mitat KOZ

SİNDİRİM SİSTEMİ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ. Doç.Dr.Mitat KOZ SİNDİRİM SİSTEMİ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ Doç.Dr.Mitat KOZ Çiğneme-yutma, Sindirim,Emilim,Boşaltım Çiğneme Yutma Yiyeceklerin daha küçük parçalara ayrılması, nemlendirilmesi ve ağızdan yemek borusuna gönderilmesi

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN KARBONHİDRATLAR Normal diyet alan kişilerde enerjinin % 55-60 ı karbonhidratlardan sağlanır. Bitkiler karbonhidratları fotosentez yoluyla güneş ışığının yardımıyla karbondioksit ve sudan yararlanarak klorofilden

Detaylı

Sindirim,işlemi çiğnemeyle ağızda başlar. Artık maddelerin dışarı atılması ile anüste son bulur.

Sindirim,işlemi çiğnemeyle ağızda başlar. Artık maddelerin dışarı atılması ile anüste son bulur. SİNDİRİM Ağız yoluyla maddelerin alınması ve çeşitli işlemlerle kendine yararlı hale getirmesine sindirim adı verilir ve bu işlemleri gerçekleştiren sisteme de sindirim sistemi adı verilir. Besinlerin

Detaylı

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir?

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir? METABOL ZMA Canlıda olu an ve devam eden fiziksel ve kimyasal olayların tümüne birden metabolizma adı verilmektedir Ara metabolizma, katabolizma ve anabolizma olmak üzere iki faz içerir; bu iki faz arasındaki

Detaylı

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır?

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinde Lipitler Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Suda çözünmezler

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KOCAELİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KOCAELİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KOCAELİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU Dr. Sibel Köktürk İnce barsak 3 bölümden oluşur: 1- Duodenum 2- Jejunum 3- İleum Duodenum (oniki parmak barsağı): 20-30 cm. Pankreas başını saran bir eğri

Detaylı

ORGANİZMANIN ÖNEMLİ METABOLİK DURUMLARI

ORGANİZMANIN ÖNEMLİ METABOLİK DURUMLARI ORGANİZMANIN ÖNEMLİ METABOLİK DURUMLARI Metabolizma durumları Memelilerde ana hatları ile en az iki metabolizma durumu önemlidir. Bunların birincisi besin maddelerinin kana emildiği beslenme (rezorpsiyon),

Detaylı

Sindirim Sistemi. 1 Molekül 9 Molekül. (Fiziksel Kimyasal. Sindirim) Protein Büyük Moleküllü Mineral Küçük Mol. Besin

Sindirim Sistemi. 1 Molekül 9 Molekül. (Fiziksel Kimyasal. Sindirim) Protein Büyük Moleküllü Mineral Küçük Mol. Besin Sindirim Sistemi Sindirim: Arabaların çalışması için enerjiye ihtiyaçları vardır, benzinleri bittiğinde gidip benzin alarak arabalarımıza enerji sağlamış oluruz. Tıpkı arabalar gibi canlıların da hareket

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

DEÜ TIP FAKÜLTESĐ 2010-2011 EĞĐTĐM YILI DÖNEM 1/3. BLOK/UYGULAMA 9 UYGULAMA REHBERĐ

DEÜ TIP FAKÜLTESĐ 2010-2011 EĞĐTĐM YILI DÖNEM 1/3. BLOK/UYGULAMA 9 UYGULAMA REHBERĐ DEÜ TIP FAKÜLTESĐ 2010-2011 EĞĐTĐM YILI DÖNEM 1/3. BLOK/UYGULAMA 9 UYGULAMA REHBERĐ Uygulamanın Adı: Sindirim Biyokimyası: Safra tuzlarının lipid sindirimindeki rolü. Uygulamanın Sorumlusu: Doç. Dr. Halil

Detaylı

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Fizyolojiye Giriş Temel Kavramlar Fizyolojiye Giriş Canlıda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişikliklerin tümüne birden yaşam denir. İşte canlı organizmadaki

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

M S STEM ZYOLOJ (GASTRO NTEST NAL S STEM Doç.Dr.Mitat KOZ

M S STEM ZYOLOJ (GASTRO NTEST NAL S STEM Doç.Dr.Mitat KOZ SİNDİRİM M SİSTEMS STEMİ FİZYOLOJİSİ (GASTROİNTEST NTESTİNAL NAL SİSTEM S STEM (GİS) Doç.Dr.Dr.Mitat.Mitat KOZ Sindirim sistemi kendisine sunulan besin maddelerinden enerji ve metabolik yapı taşlar larını

Detaylı

DİYET POSASI VE SAĞLIK İLİŞKİSİ. Duygu PELİSTER

DİYET POSASI VE SAĞLIK İLİŞKİSİ. Duygu PELİSTER DİYET POSASI VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Duygu PELİSTER Lif yönünden zengin diyet, sağlıklı beslenmenin olmazsa olmazlarındandır. Diyet lifinin, sadece gastrointestinal mukozadan sindirilmeden ya da herhangi bir

Detaylı

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir?

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir? Fizyoloji Nedir? FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlıyı oluşturan doku ve organların fonksiyonlarını ve bu fonksiyonların nasıl yerine geldiklerini inceleyen bilim dalıdır. Yaşayan

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

METABOLİZMA VE BOŞALTIM SİSTEMİ DERS KURULU DERS KURULU -IV

METABOLİZMA VE BOŞALTIM SİSTEMİ DERS KURULU DERS KURULU -IV T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II 2016-2017 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI METABOLİZMA VE BOŞALTIM SİSTEMİ DERS KURULU DERS KURULU -IV 09 OCAK 2017 24 ŞUBAT 2017 (5 HAFTA) DERSLER

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

* Yapılarında C, H, O bulunur. Bazılarında C, H, O dan başka N, P, S bulunur.

* Yapılarında C, H, O bulunur. Bazılarında C, H, O dan başka N, P, S bulunur. Lipitler ortak özellikleri su ile karışmamak olan organik maddelerdir ve kimyasal olarak yağ asitlerinin bir alkolle esterleşmesinden oluşur. 1.1. Lipitlerin Yapısı ve Ortak Özellikleri * Yapılarında C,

Detaylı

Salgısını görev yerine bir salgı kanalıyla ulaştıran bezlerdir. Gözyaşı, tükrük, süt ve ter bezleri bu gruba girer.

Salgısını görev yerine bir salgı kanalıyla ulaştıran bezlerdir. Gözyaşı, tükrük, süt ve ter bezleri bu gruba girer. ENDOKRİN SİSTEMİ Çok hücrelilerde vücudun uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlayan sistemlere düzenleyici sistemler denir. Düzenleyici sistemler endokrin sistem ve sinir sisteminden oluşur. A. SALGI BEZLERİ

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (15 ARALIK 2014 17 OCAK 2015) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi Homeostasi - Değişen dış koşullara rağmen nispeten sabit bir iç fizyolojik ortamı sürdürme sürecidir. -Böylece vücut organlarının, normal sınırlarda verimli bir şekilde çalışması sağlanır. İki ana kontrol

Detaylı

Sefalik safha Gastrik safha İntestinal safha Mide salgısı sinirsel ve hormonal mekanizmalarla düzenlenir. Düzenlenme üç safhada olur. Bu üç durum midenin dolu olup olmasına, besinlerin koku ve tatların

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (15 ARALIK 2014 17 OCAK 2015) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi ÜNİTE 8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Nefronların yapısını ve idrar oluşumunu, Glomerul filtrasyon hızı ve klirens kavramını, Jukstaglomeruler aparatus ve renin-anjiotensin

Detaylı

SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (23 ARALIK OCAK ŞUBAT 2014)

SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (23 ARALIK OCAK ŞUBAT 2014) T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (23 ARALIK 2013 24 OCAK ŞUBAT 2014) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

Yaşayan organiznaların karakteristik özellikleri nelerdir

Yaşayan organiznaların karakteristik özellikleri nelerdir FİZYOLOJİ 1 Fizyoloji Nedir? Canlıyı oluşturan doku ve organların fonksiyonlarını ve bu fonksiyonların nasıl yerine geldiklerini inceleyen bir bilim dalıdır. Yaşayan organizmaları inceler Yaşayan organizmaların

Detaylı

İlaçların hedefleri. Hücreler

İlaçların hedefleri. Hücreler İlaçların hedefleri. Hücreler FARMAKOLOJİYE GİRİŞ 1 Yard. Doç. Dr. M. Kürşat Derici Tıbbi Farmakoloji Ab. Dalı mkursatderici@hitit.edu.tr 2 İlaç; bir hastalığı tedavi etmek için insan vücuduna uygulanan

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker

SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Safra Kanal Sistemi; Safranın hepatositten safra kesesine Safra kesesinden bağırsağa aktığı Çapı giderek artan kanallar sistemi En küçük dalı,

Detaylı

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi)

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) Otonom sinir sitemi iki alt kısma ayrılır: 1. Sempatik sinir sistemi 2. Parasempatik sinir sistemi Sempatik ve parasempatik sistemin terminal nöronları gangliyonlarda

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji SİNDİRİM VE SİSTEMLERİ

Ayxmaz/biyoloji SİNDİRİM VE SİSTEMLERİ SİNDİRİM VE SİSTEMLERİ Organizmalarda besin maddelerinin hücrelerde kullanılabilir hale getirip hücrelere alınması olaylarına sindirim denir.sindirim olaylarında ATP harcanmaz.sindirim hidroliz olayıdır.istemli

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür.

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. Besinler ve Sindirim Konu Testi Besin içeriği FEN ve TEKNOLOJİ 4. Sindirim Besinin kimyasal sonunda oluşan olarak sindirildiği yapıtaşları yer Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. B ve K vitaminleri

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ SIVILARI

SİNDİRİM SİSTEMİ SIVILARI SİNDİRİM SİSTEMİ SIVILARI Sindirim sistemi sıvıları tükürük bezleri, mide, pankreas, karaciğer ve bağırsaklar gibi spesifik bez ve organlar tarafından salgılanan sıvılardır. Bunlar tükürük, mide sıvısı,

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

İAL biyoloji. ayxmaz/biyoloji

İAL biyoloji. ayxmaz/biyoloji SİNDİRİM VE SİSTEMLERİ Organizmalarda besin maddelerinin hücrelerde kullanılabilir hale getirip hücrelere alınması olaylarına sindirim denir.sindirim olaylarında ATP harcanmaz.sindirim hidroliz olayıdır.istemli

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

BİY 315 Lipid Metabolizması-II. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi

BİY 315 Lipid Metabolizması-II. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi BİY 315 Lipid Metabolizması-II Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ 2008-2009 Güz Yarı Dönemi Yağ Asidi Oksidasyonu Besinlerin sindirimi sonucu elde edilen yağlar, bağırsaktan geçerek lenf sistemine ulaşır ve bu

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 8.Hafta ( 03-07 / 11 / 2014 ) FETUS FİZYOLOJİSİ 1.Embriyonun Gelişmesi 1.) Plasenta 2.) Amnion Kesesi ve Amnion Sıvısı Slayt No: 9 1.) EMBRİYONUN GELİŞMESİ

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI. Dönem II TIP 2030 SİNDİRİM ve METABOLİZMA DERS KURULU

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI. Dönem II TIP 2030 SİNDİRİM ve METABOLİZMA DERS KURULU YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI Dönem II TIP 2030 09.01.2017-03.03.2017 DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM 26 5x2 31 EMBRİYOLOJİ 12 4x2 16 FİZYOLOJİ 18 1X2 19 BİYOFİZİK

Detaylı

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz LİPİTLER Hayvan ve bitki dokularının eter, benzin, kloroform gibi yağ çözücülerinde eriyen bölümlerine ham lipit denir. Organizmanın başlıca besin kaynağını oluştururlar, enerji verme ve depolama yönünden

Detaylı

Karbohidratlar. Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Karbohidratlar. Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Karbohidratlar Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Karbohidratlar, insan diyetinin en önemli kısmını oluştururlar Karbonhidratlar q Doğada en bol bulunan organik moleküllerdir.

Detaylı

Karbohidratlar 02.04.2012. Karbonhidratlar. Sınıflandırılması q. Sınıflandırılması. q Karbohidratlar, insan diyetinin en önemli kısmını oluştururlar

Karbohidratlar 02.04.2012. Karbonhidratlar. Sınıflandırılması q. Sınıflandırılması. q Karbohidratlar, insan diyetinin en önemli kısmını oluştururlar q Karbohidratlar, insan diyetinin en önemli kısmını oluştururlar Karbohidratlar Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Karbonhidratlar q Doğada en bol bulunan organik moleküllerdir.

Detaylı

Sindirim Sisteminin Bezleri

Sindirim Sisteminin Bezleri Sindirim Sisteminin Bezleri Doç. Dr. Özgür Çınar Histoloji- Embriyoloji Anabilim Dalı 1 KARACİĞER (LİVER, Hepar) Neden mide karaciğer tarafından örtülür? Karaciğer mideyi ve böylece yiyecekleri sıcak tutsun

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi SAĞLIKLI BESLENME Yrd. Doç. Dr. Omca DEMİRKOL Beslenme Bilim Dalı Beslenme, besinlerin üretiminden hücrede kullanımına değin geçen tüm evrelerde insan-besin ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır. Beslenme

Detaylı

BESLENME METABOLİZMA VE TERMOREGÜLASYON. Doç.Dr. Mitat KOZ

BESLENME METABOLİZMA VE TERMOREGÜLASYON. Doç.Dr. Mitat KOZ BESLENME METABOLİZMA VE TERMOREGÜLASYON Doç.Dr. Mitat KOZ METABOLİZMA Hücrelerin yaşamını sürdürebilmeleri için gerekli kimyasal süreçlerin tümüne metabolizma denir. Metabolik reaksiyonların büyük bir

Detaylı

İnsülin sekresyonunun hücresel biyolojisi

İnsülin sekresyonunun hücresel biyolojisi İnsülin sekresyonunun hücresel biyolojisi Prof. Dr. Mehmet KAYA Fizyoloji Anabilim Dalı Dersin Amacı; Pankreas bezinde yapılan insülin hormonunun Sindirimdeki işlevi Glikoz, lipid ve protein metabolizmasındaki

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMLERİ 1

SİNDİRİM SİSTEMLERİ 1 SİNDİRİM SİSTEMLERİ 1 Sindirim sistemleri: Besin moleküllerinin (KH,Yağ,Protein) kendilerini oluşturan yapı taşlarına kadar parçalanarak hücre zarından geçebilecek hale getirilmesine denir. Sindirim olaylarının

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma : Hücrelerin yaşamını sürdürebilmeleri için gerekli kimyasal süreçlerin tümüne metabolizma denir. Metabolik

Detaylı

SÜT ENDÜSTRİSİNDEKİ YARARLI MİKROORGANİZMALAR

SÜT ENDÜSTRİSİNDEKİ YARARLI MİKROORGANİZMALAR SÜT ENDÜSTRİSİNDEKİ YARARLI MİKROORGANİZMALAR Süt ve süt ürünleri mikrobiyolojisinde yararlı mikroorganizmalar temel olarak süt ürünlerinin üretilmesinde kullanılan çeşitli mikroorganizmaları tanımlamaktadır.

Detaylı

HİSTOLOJİ ATLASI UYGULAMA KILAVUZU

HİSTOLOJİ ATLASI UYGULAMA KILAVUZU HİSTOLOJİ ATLASI UYGULAMA KILAVUZU Dağıtım ve Pazarlama Adresleri http://www.fenomenyayincilik.com/ http://www.akcag.com.tr/ http://www.tumkitaplar.com/kitap/index.pl?yayinevi=153 http://www.idefix.com/kitap

Detaylı

GASTROİNTESTİNAL SİSTEM CERRAHİ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ. Yrd.Doç.Dr.Fatih Taşkesen Dicle Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı

GASTROİNTESTİNAL SİSTEM CERRAHİ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ. Yrd.Doç.Dr.Fatih Taşkesen Dicle Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı GASTROİNTESTİNAL SİSTEM CERRAHİ ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ Yrd.Doç.Dr.Fatih Taşkesen Dicle Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Gastrointestinal sistem olarak bilinen sindirim sistemi; Çiğneme Yutma;

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER 4) VİTAMİN Vücut metabolizması için gerekli olan ancak insan vücudunda üretilemeyen organik maddelerdir. Dışarıdan hazır

Detaylı

Sindirim Sisteminin Önemli Hastalıkları

Sindirim Sisteminin Önemli Hastalıkları Sindirim Sisteminin Önemli Hastalıkları Sindirim Sistemi (GIS) Normal Koşullarda: Karbonhidratların %98 i, Yağların %95 i, Proteinlerin %92 si emilir. Vücutta bazı besinler sindirilemez veya emilemez.

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II III

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II III T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II III. (SİNDİRİM SİSTEMİ) DERS KURULU (12 OCAK 2015 06 MART 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ DÖNEM

Detaylı

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 Kalsiyum, fosfor ve magnezyum, kas yapısı, fizyolojik olaylar ve birçok dokunun normal fonksiyonları için gereklidir. Kemik formasyonu, kas kontraksiyonu,

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

ORGANİK BİLEŞİKLER Karbon Dünyası

ORGANİK BİLEŞİKLER Karbon Dünyası ORGANİK BİLEŞİKLER Canlı Organizmalarda bulunan büyük ve karışık yapılı moleküller yani makromoleküllerdir Makromoleküllerin hepsinde karbon vardır. Karbon Dünyası Makromoleküller birbirlerine kovalent

Detaylı

KANATLI HAYVAN BESLEME (Teorik Temel-Pratik Uygulama)

KANATLI HAYVAN BESLEME (Teorik Temel-Pratik Uygulama) KANATLI HAYVAN BESLEME (Teorik Temel-Pratik Uygulama) -Ders Notu- Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Yemler ve Hayvan Besleme Anabilim Dalı Adana ADANA-2015 ÖNSÖZ Hayvan beslemenin

Detaylı

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Hipofiz bezi (hypophysis) Hipofizial çukurlukta bulunur (sella turcica) 9 adet hormon üretir İki bölümü vardır: Anterior

Detaylı

ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZDA SİSTEMLER

ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZDA SİSTEMLER ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZDA SİSTEMLER Yeryüzünde bulunan bütün canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için beslenme, solunum, dolaşım, boşaltım, büyüme, gelişme, hareket edebilme, üreme gibi yaşamsal faaliyetleri

Detaylı

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının İNORGANİK BİLEŞİKLER Su Asit Baz Tuz Mineraller SU Özellikleri Yüksek yüzey gerilimine sahiptir Yüksek özgül ısı nedeniyle sıcaklık değişimine karşı dirençlidir Yüksek buharlaşma ısısı nedeniyle soğutma

Detaylı

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Doç. Dr. Turgut GÜLMEZ CALILIK (hayat) NEDİR? FİZYOLOJİ Yaşamın başlangıcı- gelişimi ve ilerlemesini

Detaylı

Ağız besinlerin sindirim sistemine giriş yolu olan ağız, dudaklar, dil ve tükrük bezlerini içerir

Ağız besinlerin sindirim sistemine giriş yolu olan ağız, dudaklar, dil ve tükrük bezlerini içerir Sindirim Sistemi Ağız besinlerin sindirim sistemine giriş yolu olan ağız, dudaklar, dil ve tükrük bezlerini içerir Çiğneme neden önemlidir? -- Sindirim enzimleri yiyecek partiküllerinin yüzeyine etki eder.

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

OBEZİTE CERRAHİSİ SONRASI: KALSİYUM, B1 VE B2 VİTAMİNİ

OBEZİTE CERRAHİSİ SONRASI: KALSİYUM, B1 VE B2 VİTAMİNİ OBEZİTE CERRAHİSİ SONRASI: KALSİYUM, B1 VE B2 VİTAMİNİ Kalsiyum, insan vücudunda en bol miktarda bulunan mineral olup, yalnızca kemikleri ve dişleri güçlendirmekle kalmaz, kasların kasılmasını, sinirlerin

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca ENDOKRİN SİSTEM Selin Hoca HORMON NEDİR? Endokrin sistemi oluşturan iç salgı bezlerinin (endokrin bez) salgıladığı özel sinyal taşıyan salgılardır. Organik maddelerdir. Hormonların etki ettikleri doku

Detaylı

DÖNEM II HAFTALIK DERS PROGRAMI

DÖNEM II HAFTALIK DERS PROGRAMI TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II HAFTALIK DERS PROGRAMI DÖNEM II. DERS KURULU Eylül 0 Kasım 0 Dekan : Dönem II Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Yrd.Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK

Detaylı