HAFTALIK RAPOR 24 Temmuz 2017

Transkript

1 HAFTALIK RAPOR 24 Temmuz 217 Yılın İlk Yarısında Bütçe Açığı Yükseldi 216 yılı ilk yarısında 1.1 milyar TL fazla veren merkezi yönetim bütçesi 217 yılının ilk yarısında 2.2 milyar TL açık verdi. Bütçedeki bozulmada vergi indirimleri, harcama programları ve teşvikler etkili oldu. Bu haftaki raporumuzda Haziran ayı ve ilk yarı bütçe gerçekleşmelerini inceleyeceğiz. Bütçe Dengesi (milyar TL) Bütçe Dengesi (Ocak-Haziran, milyar TL) Ortalaması Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Kaynak: Maliye Bakanlığı Kaynak: Maliye Bakanlığı 216 yılı Haziran ayında 7.9 milyar TL açık veren merkezi yönetim bütçesi, 217 yılı Haziran ayında 13.7 milyar TL açık verdi. Bütçe açığındaki artışta harcamaların yıllık bazda %11 artmasına karşın, bütçe gelirlerinin %.3 azalması etkili oldu. Yılın ilk altı ayında (Ocak-Haziran dönemi) ise 216 yılında 1.1 milyar TL fazla veren bütçe, 217 yılında 2.2 milyar TL açık verdi. Yılın ilk yarısında bütçe dengesinde yaşanan bozulmada genel olarak ekonomiyi desteklemek için özellikle istihdamda sağlanan teşvikler, ertelemeler ve vergi indirimleri etkili oldu. İlk altı ayda harcamalar.6 milyar TL artarken, gelirler 24.2 milyar TL arttı Cari Transferler Personel Giderleri Kaynak: Maliye Bakanlığı bir artış göstermesi olumlu bir tablo çizdi Gelir Kurumlar Dahilde Vergisi Vergisi Alınan KDV Kaynak: Maliye Bakanlığı Bütçe Giderleri (milyar TL) Ocak-Haziran 216 Ocak-Haziran 217 Faiz Giderleri Mal ve Hizmet Alımı Giderleri Vergi Gelirleri (milyar TL) ÖTV BSMV İthalde Alınan KDV Sermaye Giderleri Damga Vergisi Harçlar SGK Devlet Primi Giderleri Ocak-Haziran 216 Ocak-Haziran 217 Diğer 217 yılı Haziran ayında bütçe giderleri bir önceki yılın aynı ayına göre %11 oranında artarak 7.7 milyar TL oldu. Yılın ilk altı ayında ise bütçe giderleri bir önceki yılın aynı dönemine göre %18. artışla milyar TL gerçekleşti. En önemli gider kalemi olan cari transferler, ekonomiye verilen teşvikler nedeniyle yılın ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine göre %29.2 artışla milyar TL ye çıktı. Yılın ilk yarısında sermaye giderleri de hızlı artış gösteren kalemlerden biri oldu. Faiz giderlerinin ise ilk yarıda yıllık bazda %2.3 ile sınırlı 217 yılı Haziran ayında bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı ayına göre %.29 oranında düşerek 43.9 milyar TL oldu. Yılın ilk altı ayında ise bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre %8.8 artışla milyar TL gerçekleşti. Bütçe gelirlerinin %8 ininden fazlasını oluşturan ve Nisan ve Mayıs aylarında hızlı bir artış gösteren vergi gelirleri, Haziran ayında 216 yılı Haziran ayına göre %9.7 artışla 36.4 milyar TL oldu. Yılın ilk yarısında vergi gelirlerindeki yıllık artış %13.6 oldu. 217 yılında ödenmemiş kamu alacaklarının ödenmesi için

2 Ağu.11 Oca.12 Kas.12 Nis.13 Eyl.13 Şub.14 Tem.14 May.1 Eki.1 Mar.16 Ağu.16 Oca.17 tanınan yeniden yapılandırma imkânı kapsamında vergi dairelerince.6 milyar TL, SGK tarafından ise 2.2 milyar TL tahsilat sağlanmış olması yılın ilk yarısında bütçe gelirlerini destekledi. Öte yandan ekonomiyi canlandırmak için mobilya ve beyaz eşya gibi sektörlerde ÖTV indirimine gidilmiş olması ise vergi gelirlerindeki artışı sınırladı. Maliye Bakanı Naci Ağbal ın açıklamasına göre ekonomik canlanmayı desteklemek üzere uygulamaya konulan vergi, teşvik, destek ve indirimlerinin vergi gelirlerine aşağı yönlü toplam etkisi yılın ilk 6 ayında 3.3 milyar TL oldu Hazine Nakit Açığı (12 aylık toplam, milyar TL) Net Borçlanma (12 aylık toplam, milyar TL) Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 217 yılında bütçe açığında yaşanan artış Hazine borçlanmasına da artış olarak yansıdı. Artan bütçe açığını fonlamak için Hazine müsteşarlığı bu yıl daha yüklü bir borçlanma programı uyguluyor. Hazine nin ilk altı aydaki net borçlanma tutarı bir önceki yılın aynı dönemine göre %148 oranında artarak 44.8 milyar TL oldu. Net iç borçlanma tutarı yılın ilk altı ayında %19, net dış borçlanma tutarı ise %24 oranında artış gösterdi. 216 yılı ilk yarısında 7.7 milyar TL olan Hazine nakit açığı, 217 yılı ilk yarısında 33.4 milyar TL ye yükseldi. Sonuç olarak, ekonomiyi canlandırmak için verilen teşvikler ve uygulanan harcama programlarının etkisiyle 217 yılında bütçe açığında artış yaşanıyor. 216 yılı ilk aylık dönemde 1.1 milyar TL fazla veren bütçe dengesi, 217 yılı ilk altı aylık dönemde ise 2.2 milyar TL açık verdi. Maliye Bakanı Naci Ağbal ın açıklamalarına göre uygulanan harcama programları ve teşvikler, bütçe harcamalarını 1.8 milyar TL artırdı. Ayrıca SGK nın Ocak, Şubat ve Mart aylarına ilişkin sosyal güvenlik prim ödemelerinin yılın son çeyreğine ertelenmesi de 9 milyar liralık alacağın Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ertelenmesine neden oldu. Teşviklerin yılsonuna kadar devam etmeyecek olması ve ertelenen sosyal güvenlik prim ödemelerinin de yılın son çeyreğinde alınacak olması, yılın son çeyreğinde bütçede toparlanma yaşanmasını sağlayabilir. Öte yandan Türkiye Varlık Fonu na devredilen Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) 216 yılına ilişkin temettü ödemelerinin de merkezi yönetim bütçesi geliri olarak Hazineye aktarılmasına karar verilmiş olması, bütçenin gelir tarafını destekleyebilir. Bu şartlar altında yılın ikinci yarısında bütçe dengesinde toparlanma yaşanması halinde 217 yılı ilk çeyreğinde %1.7 olan ve ikinci çeyrekte %2 ye yükseleceğini tahmin ettiğimiz bütçe açığının GSYH ye oranı 217 yılsonunda %1.6 ya gerileyebilir. 2

3 Haftalık Veri Takvimi (24-28 Temmuz 217) Tarih Ülke Açıklanacak Veri Önceki Beklenti Türkiye Konut Satışları (Haziran, y-y) %1. -- ABD İmalat PMI (Temmuz, öncül) Hizmet PMI (Temmuz, öncül) İkinci El Konut Satışları (Haziran, a-a) %1.1 -%.9 Euro Bölgesi İmalat PMI (Temmuz, öncül) Hizmet PMI (Temmuz, öncül).4.4 Almanya İmalat PMI (Temmuz, öncül) Hizmet PMI (Temmuz, öncül) Fransa İmalat PMI (Temmuz, öncül) Hizmet PMI (Temmuz, öncül) Japonya İmalat PMI (Temmuz, öncül) Öncül Göstergeler Endeksi (Mayıs) Türkiye Reel Sektör Güven Endeksi (Temmuz) Kapasite Kullanım Oranı (Temmuz) % ABD Case-Shiller Konut Fiyat Endeksi (Mayıs) Tüketici Güven Endeksi (Temmuz) Richmond Fed İmalat Endeksi (Temmuz) 7 7 Almanya İFO İş Dünyası Güven Endeksi (Temmuz) Fransa ÜFE (Haziran, y-y) % İtalya Sanayi Siparişleri (Mayıs, y-y) -% ABD Yeni Konut Satışları (Haziran, a-a) %2.9 %.8 ABD Merkez Bankası Toplantısı ve Faiz Kararı (Temmuz) Fransa Tüketici Güven Endeksi (Temmuz) İtalya Tüketici Güven Endeksi (Temmuz) İngiltere GSYH (2. Çeyrek, y-y) %2. % Türkiye TCMB Toplantısı ve Faiz Kararı (Temmuz) ABD Dayanıklı Mal Siparişleri (Haziran, öncül) -%.8 %3. Haftalık İşsizlik Maaşı Başvuruları 233 Bin Kişi 24 Bin Kişi Chicago Fed Aktivite Endeksi (Haziran) Kansas Fed İmalat Endeksi (Temmuz) Euro Bölgesi M3 Para Arzı (Haziran, y-y) %. %. Almanya Tüketici Güven Endeksi (Ağustos) Perakende Satışlar (Haziran, y-y) %4.8 % Türkiye Konut Fiyat Endeksi (Mayıs) ABD GSYH (2. Çeyrek, ç-ç) %1.4 %2. Çekirdek Kişisel Tüketim Harcamaları Endeksi (2. Çeyrek, ç-ç) %2. %.7 Michigan Ünv. Tüketici Güven Endeksi (Temmuz) Euro Bölgesi Tüketici Güven Endeksi (Temmuz) Almanya TÜFE (Temmuz, y-y, öncül) %1. %1.4 Fransa GSYH (2. Çeyrek, y-y) %1.1 %1.6 TÜFE (Temmuz, y-y, öncül) %.8 %.8 İngiltere Tüketici Güven Endeksi (Temmuz) Japonya İşsizlik Oranı (Haziran) %3.1 %3. TÜFE (Haziran, y-y) %.4 %.4 Perakende Satışlar (Haziran, a-a) -%1. %.4 3

4 Haz. Ara. Haz.6 Ara.6 Haz.7 Ara.7 Haz.8 Ara.8 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 May.12 Ağu.12 Kas.12 Şub.13 May.13 Ağu.13 Kas.13 Şub.14 May.14 Ağu.14 Kas.14 Şub.1 May.1 Ağu.1 Kas.1 Şub.16 May.16 Ağu.16 Kas.16 Şub.17 May.17 Şub.14 May.14 Ağu.14 Kas.14 Şub.1 May.1 Ağu.1 Kas.1 Şub.16 May.16 Ağu.16 Kas.16 Şub.17 May.17 26Ç3 27Ç1 27Ç3 28Ç1 28Ç3 29Ç1 29Ç3 21Ç1 21Ç3 211Ç1 211Ç3 212Ç1 212Ç3 213Ç1 213Ç3 214Ç1 214Ç3 21Ç1 21Ç3 216Ç1 216Ç3 217Ç1 211-IV 212-I 212-II 212-III 212-IV 213-I 213-II 213-III 213-IV 214-I 214-II 214-III 214-IV 21-I 21-II 21-III 21-IV 216-I 216-II 216-III 216-IV 217-I TÜRKİYE Türkiye Büyüme Oranı Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %) 1. Reel GSYH (y-y, %) 3 Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %) Kaynak:TÜİK Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler Kaynak:TÜİK Harcama Bileşenlerinin Büyüme Hızları (y-y, %) Sanayi Üretim Endeksi Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%) Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (y-y, %) Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (a-a, %) (Sağ Eksen) Kaynak: TÜİK Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat Kaynak: TÜİK Toplam Otomobil Üretimi Sanayi Ciro Endeksi Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.) Aylık Sanayi Ciro Endeksi (21=1) Kaynak: OSD, VakıfBank Kaynak:TÜİK 4

5 Haz.7 Ara.7 Haz.8 Ara.8 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 Beyaz Eşya Üretimi Kapasite Kullanım Oranı Beyaz Eşya Üretimi (Adet) Kapasite Kullanım Oranı (%) Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak:TCMB PMI Endeksi PMI Imalat Endeksi Kaynak:Reuters

6 Eki.1 Şub.12 Eki.12 Şub.14 Eki.14 Şub.16 Eki.16 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 Haz.4 Ara.4 Haz. Ara. Haz.6 Ara.6 Haz.7 Ara.7 Haz.8 Ara.8 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 Haz. Ara. Haz.6 Ara.6 Haz.7 Ara.7 Haz.8 Ara.8 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE ve Çekirdek Enflasyon ÜFE TÜFE (y-y, %) Çekirdek Enflasyon (y-y, %) ÜFE (y-y, %) Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi Gıda ve Enerji Enflasyonu (y-y, %) BM Dünya Gıda Fiyat Endeksi UBS Emtia Fiyat Endeksi (sağ eksen) 2 Gıda Enerji TÜFE Kaynak:Bloomberg Enflasyon Beklentileri Reel Efektif Döviz Kuru Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%) 24 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%) TÜFE Bazlı (23=1)

7 İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ İşsizlik Oranı İşgücüne Katılım Oranı Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı (%) İşsizlik Oranı (%) İşgücüne Katılma Oranı (%) İstihdam Oranı (%) Kaynak: TÜİK Kaynak: TÜİK Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı (Adet) 7, 6,, 4, 3, 2, 1, Kaynak: TOBB 7

8 May.6 May.7 May.8 May.9 May.1 May.11 May.12 May.13 May.14 May.1 May.16 May.17 May.7 May.8 May.9 May.1 May.11 May.12 May.13 May.14 May.1 May.16 May.17 May. May.6 May.7 May.8 May.9 May.1 May.11 May.12 May.13 May.14 May.1 May.16 May.17 May. May.6 May.7 May.8 May.9 May.1 May.11 May.12 May.13 May.14 May.1 May.16 May.17 DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ İthalat-İhracat Dış Ticaret Dengesi 2 İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar) Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi Sermaye ve Finans Hesabı Cari İşlemler Dengesi (12 Aylık-milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar-sağ eksen) Doğrudan Yatırımlar (12 aylık-milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık-milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık-milyon dolar) TÜKETİM GÖSTERGELERİ Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni Tüketici Güven Endeksi Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)

9 Haz.1 Ara.1 KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ Bütçe Dengesi Faiz Dışı Denge Bütçe Dengesi (12 aylık toplam-milyar TL) Faiz Dışı Denge (12 aylık-milyar TL) Kaynak:TCMB İç ve Dış Borç Stoku Türkiye nin Net Dış Borç Stoku İç Borç Stoku (milyar TL) Dış Borç Stoku (milyar TL-sağ eksen) Türkiye'nin Net Dış Borç Stoku/GSYH (%)* 29.. Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Kaynak: Hazine Müsteşarlığı,TÜİK 9

10 Haz.7 Ara.7 Haz.8 Ara.8 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 Haz. Ara. Haz.6 Ara.6 Haz.7 Ara.7 Haz.8 Ara.8 Haz.9 Ara.9 Haz.1 Ara.1 LİKİDİTE GÖSTERGELERİ TCMB Faiz Oranı Reel ve Nominal Faiz 2 Borç Alma Faiz Oranı (%) Borç Verme Faiz Oranı (%) 2 Reel Faiz Nominal Faiz Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB, VakıfBank Dünya Piyasalarında Son Açıklanan Ekonomik Göstergeler Reel Büyüme (y-y,%) Enflasyon (y-y,%) Cari Denge/GSYH (%)* Merkez Bankası Faiz Oranı (%) Tüketici Güven Endeksi ABD Euro Bölgesi *** Almanya **. 1 Fransa İtalya ** Macaristan ** Portekiz İspanya **. 1.4 Yunanistan İngiltere Japonya Çin Rusya Hindistan *** Brezilya G.Afrika Türkiye Kaynak: Bloomberg. *: Cari denge verileri IMF den alınmaktadır ve 216 yılı verileridir. ** 21 verileri. ***217 verileri 1

11 Türkiye Makro Ekonomik Görünüm En Son Yayımlanan Reel Ekonomi 217 Yılsonu Beklentimiz GSYH (Cari Fiyatlarla, Milyon TL) (217 1Ç) -- GSYH Büyüme Oranı (zin. hacim endeksi, y-y, %) (217 1Ç) 4.4 Kapasite Kullanım Oranı (%) (Haziran 217) -- Sanayi Üretim Endeksi (y-y, %)(takvim etk.arnd) (Mayıs 217) -- İşsizlik Oranı (%) (Nisan 217) 11. Fiyat Gelişmeleri TÜFE (y-y, %) (Haziran 217) 9. ÜFE (y-y, %) (Haziran 217) -- Parasal Göstergeler (Milyon TL) M1 312,39 382,31 414,89 ( ) -- M2 1,26, 1,46,728 1,19,64 ( ) -- M3 1,249,183 1,4,681 1,6,192 ( ) -- Emisyon 94, , ,184 ( ) -- TCMB Brüt Döviz Rezervleri (Milyon $) 9,73 92, 86,23 ( ) -- Faiz Oranları TCMB O/N (Borç Alma) ( ) -- TCMB O/N (Borç Verme) ( ) -- TCMB Haftalık Repo ( ) -- TRLIBOR O/N ( ) -- Ödemeler Dengesi (Milyon $) Cari İşlemler Dengesi -32,118-32,64 -,242 (Mayıs 217) -37, İthalat 27, ,616 2,923 (Mayıs 217) -- İhracat 142, ,3 13,616 (Mayıs 217) -- Dış Ticaret Dengesi -63,39-6,86-7,37 (Mayıs 217) -63, Borç Stoku Göstergeleri (Milyar TL) Merkezi Yön. İç Borç Stoku (Haziran 217) -- Merkezi Yön. Dış Borç Stoku (Haziran 217) -- Kamu Net Borç Stoku (216) -- Kamu Ekonomisi (Milyar TL) 21 Haziran 216 Haziran Bütçe Gelirleri (Haziran 217) -- Bütçe Giderleri (Haziran 217) -- Bütçe Dengesi (Haziran 217) -- Faiz Dışı Denge (Haziran 217) -- 11

12 Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar Buket Alkan Müdür Yardımcısı Fatma Özlem Kanbur Uzman [email protected] Bilge Pekçağlayan Uzman [email protected] Elif Engin Uzman [email protected] Sinem Ulusoy Uzman [email protected] Bu rapor Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. tarafından güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan sağlanan bilgiler kullanılarak hazırlanmıştır. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu bilgi ve verilerin doğruluğu hakkında herhangi bir garanti vermemekte ve bu rapor ve içindeki bilgilerin kullanılması nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak oluşacak zararlardan dolayı sorumluluk kabul etmemektedir. Bu rapor sadece bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olup, hiçbir konuda yatırım önerisi olarak yorumlanmamalıdır. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu raporda yer alan bilgilerde daha önceden bilgilendirme yapmaksızın kısmen veya tamamen değişiklik yapma hakkına sahiptir. Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar