HAFTALIK RAPOR 11 Eylül 2018

Transkript

1 Gıda ve alkolsüz iç. Alkollü iç. ve tütün Giyim ve ayakkabı Konut Ev eşyası Sağlık Ulaştırma Haberleşme Eğlence ve kültür Eğitim Lokanta ve oteller Çeşitli mal ve hizmetler HAFTALIK RAPOR 11 Eylül 18 Enflasyondaki yükseliş Ağustos ayında devam etti. Enflasyon Ağustos ta kur artışı ve zamların etkisiyle aylık bazda %2.3 yükselişle yıllık bazda %17.9 a çıktı. Çekirdek enflasyon ve Yİ-ÜFE de yükseliş devam etti ve Yİ-ÜFE %32.1 ile 3 Mayıs tan sonraki en yüksek seviyeye ulaştı. Enflasyondaki yükseliş yılsonu enflasyon beklentilerinin de yükselmesine neden oldu. Bu haftaki raporumuzda Ağustos ayı fiyat gelişmelerini inceleyeceğiz ortalama (3-17) TÜFE (a-a, %) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) Ağustos ta aylık bazda beklentilere yakın %2.3 arttı (Piyasa Beklentisi: %2.23, VakıfBank Ekonomik Araştırmalar Beklentisi: %2.26). Yıllık bazda ise TÜFE Temmuz ayındaki %15.85 ten, Ağustos ta %17.9 a yükseldi. Böylece enflasyon 3 bazlı serinin en yüksek seviyesine çıktı. Harcama Grupları Ağustos Ayı Gerçekleşmeleri (a-a, %) Ortalaması Kaynak: TÜİK, VakıfBank VakıfBank Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü İstanbul

2 Ağu.8 Şub.9 Alkollü İç. ve Tütün Eğitim Haberleşme Sağlık Eğlence ve kültür Giyim ve Ayakkabı Lokanta ve oteller Çeşitli mal ve hizmetler Ev eşyası Konut Gıda ve Alkolsüz İç. Ulaştırma Kaynak: TÜİK Ağustos ta harcama gruplarındaki artışta kur etkisinin belirleyici olduğunu görüyoruz. Grupların çoğunluğunda fiyat artışları, geçmiş yıllar ortalamasının oldukça üzerinde gerçekleşti. En yüksek aylık artış %5.85 ile çeşitli mal ve hizmetler grubunda yaşandı. Böylece söz konusu grup enflasyonu.28 puan artış yönlü etkiledi. İkinci en yüksek artışı gösteren grup ise ev eşyası grubu oldu. Bir önceki aya göre %4.56 artan grup fiyatları enflasyonu.35 puan artış yönlü etkiledi. Ağustos ta enflasyona en yüksek artış yönlü katkıyı yapan grup bir önceki aya göre %4.45 artan ulaştırma grubu oldu. Akaryakıt fiyatlarında vergi ayarlamasının sona ermesi sonucu yaşanan artış ve otomobil fiyatlarındaki artışın etkisiyle hızlı artışın yaşandığı ulaştırma grubu enflasyonu.78 puan artış yönlü etkiledi. Elektrik ve doğalgaza yapılan zamlar sonucu konut grubu bir önceki aya göre %3.85 arttı ve enflasyona.57 puan artış yönlü katkı yaptı. Bir önceki aya yansımasını beklediğimiz telefon fiyatlarındaki artışın bu aya yansıması sonucu haberleşme grubu fiyatları aylık bazda %2.63 arttı. Ağustos ta eğlence ve kültür %2.61, lokanta ve oteller %1.88 artış gösterdi. Yeni dönemin başlaması nedeniyle daha hızlı bir artış yaşanmasını beklediğimiz eğitim grubunda ise artış %.79 ile sınırlı kaldı. Eğitim grubunda Eylül de hızlı bir artış görebiliriz. Enflasyon sepeti içinde en yüksek ağırlığa sahip gıda ve alkolsüz içecekler grubu, bir önceki aya göre %.6 ile sınırlı bir artış gösterdi. Ağustos ta düşüş gösteren tek grup ise giyim ve ayakkabı grubu oldu. Sezon indirimleri nedeniyle giyim ve ayakkabı grubu fiyatları bir önceki aya göre %1.59 azaldı ve enflasyonu.11 puan düşüş yönlü etkiledi Kaynak: TÜİK TÜFE Harcama Gruplarının Katkısı (puan) Yıllık Aylık Çekirdek Enflasyon (y-y, %) Çekirdek Enflasyon Momentumu Gıda ve enerji gibi kontrol edilemeyen kalemleri içermeyen çekirdek enflasyon (C endeksi) Ağustos ta bir önceki aya göre %2.35 arttı ve yıllık bazda Temmuz daki %15. dan Ağustos ta %17.22 ye yükseldi. Böylece çekirdek enflasyon 3 bazlı serinin en yüksek seviyesine çıktı. Çekirdek enflasyonun momentumunda (mevsimsellikten arındırılmış, 3 aylık ortalaması alınmış ve yıllıklandırılmış) ise Ağustos ta sert bir yükseliş yaşandı. Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE), Ağustos ta bir önceki aya göre %6.6 arttı ve yıllık bazda Temmuz daki %25 ten %32.13 e yükseldi. Böylece Yİ-ÜFE 3 Mayıs tan sonraki en yüksek seviyeye çıktı. Ana sanayi gruplarına göre Ağustos ta aylık bazda en yüksek artış %8.42 ile ara malı grubunda, sektörlere göre ise %25.11 ile kok ve rafine petrol ürünlerinde yaşandı. Çekirdek enflasyon ve Yİ-ÜFE de artışların devam ediyor olması, manşet enflasyon üzerinde önümüzdeki aylarda da baskının devam edebileceğini gösteriyor. VakıfBank Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü İstanbul 2

3 Sonuç olarak, Ağustos ta enflasyon kurdaki Enflasyon Beklentileri (yıllık, %) yükselişin ve çeşitli kalemlere yapılan zamların etkisiyle bir önceki aya göre %2.3 arttı ve yıllık Tem.18 Eyl bazda 3 bazlı serinin en yüksek seviyesi olan %17.9 a çıktı. Ağustos ta çekirdek enflasyon ve Yİ-ÜFE de tarihi yüksek seviyelere çıktı. Çekirdek enflasyon %17.22 ile 3 bazlı serinin en yüksek seviyesine, Yİ-ÜFE ise %32.13 ile 3 Mayıs tan sonraki en yüksek seviyeye ulaştı. 18 yılsonu 12 Ay Sonrası 24 Ay Sonrası 5 Yıl Sonrası Yıl Sonrası Ağustos ta doğalgaz ve elektiriğe yapılan zamların, telefon fiyatlarındaki artışın etkisini, akaryakıt fiyatlarında vergi ayarlamalarının sona ermesinin etkisini ve kurdaki artışın fiyatlara yansımasının etkisini gördük. Enflasyon üzerinde Eylül ayında da kurdaki artışın gecikmeli etkilerini görmeye devam edeceğiz. Ağustos ta sürpriz şekilde düşük gelen gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yaz mevsiminin sona ermesi, kurdaki yükseliş, elektrik ve doğalgaz zamları ve akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisiyle önümüzdeki aylarda hızlı yükselişler görebiliriz. Bu bağlamda özellikle gıda ve eğitim grupları kaynaklı olarak enflasyonda en erken Ekim ayına kadar yükseliş devam edecek. TÜFE ve Yİ-ÜFE arasındaki marjın yüksek olması da bu durumu teyit ediyor. Kurda beklenmedik bir şok yaşanmadığı sürece son çeyrekte ise enflasyonda düşüş görebiliriz. Enflasyonda son çeyrekte beklenen düşüşün yaşanması halinde yılı %18.4 seviyesinden sonlandırmasını bekliyoruz. Piyasa beklentileri ise TCMB Eylül ayı beklenti anketine göre %19.61 e yükseldi. Enflasyon verilerinin açıklandığı 3 Eylül günü TCMB Eylül ayı toplantısına ilişkin bir açıklama yayımlayarak fiyat istikrarını desteklemek amacıyla gerekli tepkiyi vereceğini ve parasal duruşun yeniden şekillendirileceğini açıkladı. Bu açıklamalar TCMB nin 13 Eylül de yapılacak toplantıda faiz artırımına gideceği beklentilerini artırdı. VakıfBank Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü İstanbul 3

4 Haftalık Veri Takvimi (-14 Eylül 18) Tarih Ülke Açıklanacak Veri Önceki Beklenti.9.18 Türkiye GSYH (2. çeyrek, y-y) %7.4 %5.2 (Açıklandı) TCMB Beklenti Anketi (Eylül) İngiltere Sanayi Üretim Endeksi (Temmuz, y-y) %1.1 %1.1 Japonya GSYH (2. çeyrek, y-y) %1.9 % Almanya Zew Endeksi (Eylül) İngiltere İşsizlik Oranı (Temmuz) %4 % ABD Fed Bej Kitap Raporu ÜFE (Ağustos, y-y) %3.3 %3.2 Euro Bölgesi Sanayi Üretim Endeksi (Temmuz, y-y) %2.5 %1.3 İtalya Sanayi Üretim Endeksi (Temmuz, y-y) % Türkiye TCMB Toplantısı ve Faiz Kararı (Eylül) ABD TÜFE (Ağustos, y-y) %2.9 %2.8 Haftalık İşsizlik Maaşı Başvuruları (Eylül) 3 bin kişi -- Euro Bölgesi ECB Toplantısı ve Faiz Kararı (Eylül) İngiltere BoE Toplantısı ve Faiz Kararı (Eylül) Almanya TÜFE (Ağustos, y-y) %1.9 %1.9 Fransa TÜFE (Ağustos, y-y) %2.6 % Türkiye Cari İşlemler Dengesi (Temmuz) milyar $ -- ABD Perakende Satışlar (Ağustos, öncül, a-a) %.5 %.5 Sanayi Üretim Endeksi (Ağustos, a-a) %.1 %.4 Kapasite Kullanım Oranı (Ağustos) %78.1 %78.3 Michigan Üniv. Tük. Güv. Endeksi (Eylül, öncül) İtalya TÜFE (Ağustos, y-y) %1.7 %1.7 Japonya Kapasite Kullanım Oranı (Temmuz, a-a) %.1 %.4 Sanayi Üretim Endeksi (Ağustos, y-y) % VakıfBank Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü İstanbul 4

5 Haz.14 Eyl.14 Ara.14 Mar.15 Haz.15 Eyl.15 Ara.15 Mar.16 Haz.16 Eyl.16 Ara.16 Mar.17 Haz.17 Eyl.17 Ara.17 Mar.18 Haz IV 13-I 13-II 13-III 13-IV 14-I 14-II 14-III 14-IV 15-I 15-II 15-III 15-IV 16-I 16-II 16-III 16-IV 17-I 17-II 17-III 17-IV 18-I 18-II Haz.14 Eyl.14 Ara.14 Mar.15 Haz.15 Eyl.15 Ara.15 Mar.16 Haz.16 Eyl.16 Ara.16 Mar.17 Haz.17 Eyl.17 Ara.17 Mar.18 Haz.18 7Ç2 7Ç4 8Ç2 8Ç4 9Ç2 9Ç4 Ç2 Ç4 11Ç2 11Ç4 12Ç2 12Ç4 13Ç2 13Ç4 14Ç2 14Ç4 15Ç2 15Ç4 16Ç2 16Ç4 17Ç2 17Ç4 18Ç2 12-III 12-IV 13-I 13-II 13-III 13-IV 14-I 14-II 14-III 14-IV 15-I 15-II 15-III 15-IV 16-I 16-II 16-III 16-IV 17-I 17-II 17-III 17-IV 18-I 18-II TÜRKİYE Türkiye Büyüme Oranı Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %) 15. Reel GSYH (y-y, %) 25 Sektörel Büyüme Hızları (y-y, %) Kaynak:TÜİK Tarım Sanayi İnşaat Hizmetler Kaynak:TÜİK Harcama Bileşenlerinin Büyüme Hızları (y-y, %) Sanayi Üretim Endeksi Harcama Bileşenleri Büyüme Hızları (%) Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (y-y, %) Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (a-a, %) (Sağ Eksen) Tüketim Devlet Yatırım İhracat İthalat Kaynak:TÜİK Kaynak: TÜİK Beyaz Eşya Üretimi Sanayi Ciro Endeksi Beyaz Eşya Üretimi (Adet) Aylık Sanayi Ciro Endeksi (15=) Kaynak:Hazine Müsteşarlığı Kaynak: TÜİK 5

6 Haz.1 Haz.2 Haz.3 Haz.4 Haz.5 Haz.6 Haz.7 Haz.8 Haz.9 Haz. Haz.11 Haz.12 Haz.13 Haz.14 Haz.15 Haz.16 Haz.17 Haz.18 Toplam Otomobil Üretimi Kapasite Kullanım Oranı Toplam Otomobil Üretimi (Adet) (12 aylık Har. Ort.) Kapasite Kullanım Oranı (%) Kaynak: OSD, VakıfBank Kaynak:TCMB PMI Endeksi PMI Imalat Endeksi Eşik Değer Kaynak:Reuters 6

7 Nis.11 Ara.11 Nis.13 Ara.13 Nis.15 Ara.15 Nis.17 Ara.17 Ağu.8 Şub.9 Ağu.4 Şub.5 Ağu.5 Şub.6 Ağu.6 Şub.7 Ağu.7 Şub.8 Ağu.8 Şub.9 Ağu.4 Şub.5 Ağu.5 Şub.6 Ağu.6 Şub.7 Ağu.7 Şub.8 Ağu.8 Şub.9 ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE ve Çekirdek Enflasyon ÜFE 15 5 TÜFE (y-y, %) Çekirdek Enflasyon (y-y, %) ÜFE (y-y, %) Dünya Gıda ve Emtia Fiyat Endeksi Gıda ve Enerji Enflasyonu (y-y, %) BM Dünya Gıda Fiyat Endeksi UBS Emtia Fiyat Endeksi (sağ eksen) Gıda Enerji TÜFE Kaynak:Bloomberg Enflasyon Beklentileri Reel Efektif Döviz Kuru 12 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%) TÜFE Bazlı (3=) 24 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%)

8 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14 May.15 Kas.15 May.16 Kas.16 May.17 Kas.17 May.18 May.11 Kas.11 May.12 Kas.12 May.13 Kas.13 May.14 Kas.14 May.15 Kas.15 May.16 Kas.16 May.17 Kas.17 May.18 İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ İşsizlik Oranı İşgücüne Katılım Oranı Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik Oranı (%) İşsizlik Oranı (%) İşgücüne Katılma Oranı (%) İstihdam Oranı (%) Kaynak: TÜİK Kaynak: TÜİK Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı Kurulan-Kapanan Şirket Sayısı (Adet) 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, - Kaynak: TOBB 8

9 Haz.6 Haz.7 Haz.8 Haz.9 Haz. Haz.11 Haz.12 Haz.13 Haz.14 Haz.15 Haz.16 Haz.17 Haz.18 Haz.7 Haz.8 Haz.9 Haz. Haz.11 Haz.12 Haz.13 Haz.14 Haz.15 Haz.16 Haz.17 Haz.18 Tem.5 Tem.6 Tem.7 Tem.8 Tem.9 Tem. Tem.11 Tem.12 Tem.13 Tem.14 Tem.15 Tem.16 Tem.17 Tem.18 Tem.5 Tem.6 Tem.7 Tem.8 Tem.9 Tem. Tem.11 Tem.12 Tem.13 Tem.14 Tem.15 Tem.16 Tem.17 Tem.18 DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ İthalat-İhracat Dış Ticaret Dengesi 25 İhracat (milyon $) İthalat (milyon $) Dış Ticaret Dengesi (milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi Sermaye ve Finans Hesabı Cari İşlemler Dengesi (12 Aylık-milyon dolar) Cari İşlemler Dengesi (milyon dolar-sağ eksen) Doğrudan Yatırımlar (12 aylık-milyon dolar) Portföy Yatırımları (12 aylık-milyon dolar) Diğer Yatırımlar(12 aylık-milyon dolar) TÜKETİM GÖSTERGELERİ Tüketici Güveni ve Reel Kesim Güveni Tüketici Güven Endeksi Reel Kesim Güven Endeksi (sağ eksen)

10 Tem. Oca.11 Tem.11 Oca.12 Tem.12 Oca.13 Tem.13 Oca.14 Tem.14 Oca.15 Tem.15 Oca.16 Tem.16 Oca.17 Tem.17 Oca.18 Tem.18 KAMU MALİYESİ GÖSTERGELERİ Bütçe Dengesi Faiz Dışı Denge Bütçe Dengesi (12 aylık toplam-milyar TL) Faiz Dışı Denge (12 aylık-milyar TL) Kaynak:TCMB İç ve Dış Borç Stoku Türkiye nin Net Dış Borç Stoku İç Borç Stoku (milyar TL) Dış Borç Stoku (milyar TL-sağ eksen) Türkiye'nin Net Dış Borç Stoku/GSYH (%) Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Kaynak: Hazine Müsteşarlığı,TÜİK

11 Ağu.4 Şub.5 Ağu.5 Şub.6 Ağu.6 Şub.7 Ağu.7 Şub.8 Ağu.8 Şub.9 LİKİDİTE GÖSTERGELERİ TCMB Faiz Oranı Reel ve Nominal Faiz Borç Alma Faiz Oranı (%) Borç Verme Faiz Oranı (%) Reel Faiz Nominal Faiz Kaynak:TCMB Kaynak:TCMB, VakıfBank Dünya Piyasalarında Son Açıklanan Ekonomik Göstergeler Reel Büyüme (y-y,%) Enflasyon (y-y,%) Cari Denge/GSYH (%)* Merkez Bankası Faiz Oranı (%) Tüketici Güven Endeksi ABD ** Euro Bölgesi **. 2.1 Almanya Fransa İtalya ** Macaristan Portekiz İspanya **. 2.7 Yunanistan İngiltere Japonya Çin Rusya Hindistan Brezilya G.Afrika ** Türkiye Kaynak: Bloomberg. *Cari denge verileri IMF den alınmaktadır ve 17 yılı verileridir. **16 verileridir. 11

12 GSYH (Cari Fiyatlarla, milyon TL) Türkiye Makro Ekonomik Görünüm Reel Ekonomi GSYH Büyüme Oranı (zincirlenmiş hacim endeksi, y-y, %) İşsizlik Oranı (%) Sanayi Üretim Endeksi (y-y, %) (takvim etkisinden arındırılmış) Kapasite Kullanım Oranı (%) Son Yayımlanan 8844 (18Ç2) 5.2 (18Ç2) 9.7 (Mayıs) 3.2 (Haziran) 77.8 (Ağustos) Fiyat Gelişmeleri TÜFE Çekirdek TÜFE Yİ - ÜFE (Ağustos, y-y, %) Parasal Göstergeler (Milyon TL) M1 M2 M3 Emisyon TCMB Brüt Döviz Rezervleri (Milyon $) ,351 1,624,675 1,45, ,762 92, ,632 1,7,7 1,675, ,198 84,1 Son Yayımlanan ( ) 588,179 2,8,988 2,14,716 15,314 7,413 Faiz Oranları TCMB O/N (Borç Alma) TCMB O/N (Borç Verme) TCMB Haftalık Repo TRLIBOR O/N Son Yayımlanan (7.9.18) Mal Ticareti ve Cari Denge (Milyar $) Cari İşlemler Dengesi İthalat İhracat Dış Ticaret Dengesi Son Yayımlanan (Haziran).1 (Temmuz) 14.1 (Temmuz) -6 (Temmuz) Borç Stoku Göstergeleri (Milyar TL) Merkezi Yön. İç Borç Stoku Merkezi Yön. Dış Borç Stoku Kamu Net Borç Stoku Son Yayımlanan (Temmuz) (Temmuz) (18Ç1) Kamu Maliyesi (Milyar TL) Bütçe Giderleri Bütçe Gelirleri Bütçe Dengesi Faiz Dışı Denge (Temmuz) Rasyolar ( %) Bütçe Açığı/GSYH Brüt Dış Borç Stoku/GSYH Cari Açık/GSYH 2. (18 Ç2) 52.9 (18 Ç1) 6.5 (18 Ç2) GSYH (yıllık, %) TÜFE (y-y, %) Cari Açık (yıllık, milyar $) İşsizlik (%) 18 Beklentilerimiz

13 Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar Cem Eroğlu Müdür Fatma Özlem Kanbur Müdür Yardımcısı [email protected] Naime Doğan Eriş Uzman [email protected] Bilge Pekçağlayan Uzman [email protected] Elif Engin Uzman [email protected] Sinem Ulusoy Kasap Uzman [email protected] Pınar Cansu Akargöl Uzman Yardımcısı [email protected] Bu rapor Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. tarafından güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan sağlanan bilgiler kullanılarak hazırlanmıştır. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu bilgi ve verilerin doğruluğu hakkında herhangi bir garanti vermemekte ve bu rapor ve içindeki bilgilerin kullanılması nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak oluşacak zararlardan dolayı sorumluluk kabul etmemektedir. Bu rapor sadece bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olup, hiçbir konuda yatırım önerisi olarak yorumlanmamalıdır. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. bu raporda yer alan bilgilerde daha önceden bilgilendirme yapmaksızın kısmen veya tamamen değişiklik yapma hakkına sahiptir. Vakıfbank Ekonomik Araştırmalar