OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK

Transkript

1 YAŞAM KALİTESİ VE OBEZİTE Doç. Dr. Erdal Vardar 46. UPK

2 Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi Kişinin kendi sağlığını değerlendirmesi için geliştirilmiş bir ölçme metodudur. Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçümü kişiyi etkileyen tıbbi, fiziksel ve ruhsal işlevselliğin ve iyilik halinin sübjektif bir kavram olarak değerlendirilmesidir. Kişinin algıladığı yaşam kalitesini konu edinir

3 Dünya Sağlık Örgütüne Göre Sağlığın Tanımı: Fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir.

4 Yaşam kalitesi ölçülmesi değerlendirilmesi WHOQOL 103 (TR) WHOQOL TÜRKİYE GRUBU İZMİR WHOQOL BREF TR SF 36 Bu soru listesi sizin yaşam kalitenizi, sağlığınızı ve yaşamınızın diğer alanları hakkında ne hissettiğinizi sorgulamaktadır. soruları yanıtlarken kendi yaşam ölçülerinizi, umutlarınızı, haz aldığınız konuları ve ilgi alanlarınızı göz önünde tutunuz. Burada sizin yaşamınız hakkında son iki haftadır ne düşündüğünüz sorulmaktadır.

5 Yaşam kalitesi ölçekleri ne ölçüyor? (WHOQOL) Fiziksel sağlığını Psikolojik durumunu Kişisel beklentiler ve inanışlarını Sosyal ilişkilerini Çevresi ile olan belirgin ilişkilerini SF 36 Fiziksel işlevsellik Fiziksel rol emosyonel rol Bedensel ağrı Genel sağlık Vitalite canlılık Ruhsal sağlık Sosyal işlevsellik

6 Şişmanlık ve bulimiya ilişkisi ŞİŞMANLIK ŞİŞMAN TYB BULİMİYA Şişman TYB olanların genel sağlıkları daha kötü, yüksek oranda tıbbi komplikasyon var, majör depresyon, panik bozukluk, fobiler ve alkol bağımlılığı yüksek. Bu grubun psikopatolojisi yüksek uyku kalitesi daha bozuk.

7 Obezite erişkinler arasında giderek artıyor, her 3 Amerikalıdan biri obez.

8 Obezlerde yaşam kalitesini etkileyen faktörler BMI artıkça yaşam kalitesi olumsuz etkileniyor, bu etkilenme fiziksel sorunlardan kaynaklanıyor, ruhsal sorunlar bu etkilenmeye katkı yapmıyor. Yaş artıkça fiziksel sorunlar artıyor ve yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor, buna karşın yaş ile birlikte ruhsal sorunlar azalıyor yaşam kalitesini olumlu etkiliyor.

9

10 Bedendel hastalıklar ve ruhsal hastalıklar, yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor (varlığı ve sayısı) Cinsiyet: obez kadınlar daha fazla yaşam kalitesi bozuluyor, özellikle ruhsal kaynaklı etkilenmeler nedeniyle. Obez kadınlarda beden imajı algısı nedeniyle benlik saygısı düşük Tedaviye baş vurmuş olma, yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor, fiziksel komponent daha fazla etkileniyor

11 De Zwaan M., et al.obesity and quality of life: A controlled study of normal weight and obese individuals Psychosomatics 2009;50:

12

13

14 Obezlerde görülen fiziksel hastalıklar ve sorunlar Sırt ağrısı Osteoartrit HT Kr Bronşit Hiperlipidemi Uyku apne send Astma Safra kesesi hast DM tip 2 Böbrek hastalıkları Gastrik Ülser Malgnite Koroner arter hast İnme

15 Obezlerde görülen psikiyatrik hastalıklar Duygu durum boz Anksiyete boz Bulimiya TYB Tütün bağımlılığı

16 Obezite ve stigma Obez kadınlar iş ortamında, sosyal ortamlarda ve kişiler arası ilişkilerde erkeklerden daha fazla ön yargıya ve ayrımcılığa uğruyorlar. Bu durum ruhsal sorunların kadınlarda daha fazla görülmesine neden oluyor. Yaşam kalitesi bozuluyor

17 Şişmanlık ve TYB Toplum içindeki şişmanlarda %2, tedavi arayışında olanlarda %20 30 sıklıkta görülüyor Şişman TYB olanlarda psikopatoloji ve uyku sorunları daha fazladır Komorbid TYB olan şişmanların yaşam kaliteleri TYB olmayanlara göre daha kötüdür

18 botero

19 Şişmanlık ve Gece Yeme Sendromları Şişmanlarda %10 Depresyon ve psikopatoloji sık Yaşam kalitesi bozuk

20 Bariyatrik cerrahinin etkileri Fazla kilo azalıyor Komorbidite azalıyor Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi düzeliyor İlaç giderleri azalıyor Sağlık giderleri başta yüksek sonra azalıyor

21 Davranış modifikasyonu ile kilo vermenin etkileri Yaşam kalitesinde cerrahi ile aynı sonuçlar elde ediliyor

22 Obezite mental hastalık olarak mı sınıflanmalı? Şişmanlıkta kompulsif besin tüketimi yemeyi durdurmayı çok istese bile durduramama. Bu belirtiler madde bağımlılığı ve kötüye kullanımına çok benzerdir. Besin bağımlılığı besin besin alışkanlığı? food addiction

23 Madde bağımlılığı ölçütleri ve obezlerde öngörülen benzer davranış kalıpları Tolerans zehirlenmeye kadar gidebilen artmış miktarda madde tüketme Çekilme yoksunluk sendromları Tasarlanandan daha fazla madde tüketme Sürekli başarısız bırakma girişimleri Madde elde etmek, kullanmak ve bırakmak için çok zaman harcama Madde kullanma nedeniyle toplumsal sosyal işlevsellikte bozulma Psikolojik ve fiziksel sorunların farkında olmaya rağmen madde kullanmaya devam etme Doyumu sağlamak için aşırı miktarda yiyecek tüketme Diyette disfori, huzursuzluk Niyetlenenden daha fazla yemek yeme Sürekli başarısız daha az yeme çabaları, diyet çabaları Yemek için çok zaman harcama Şişmanlıktan ötürü ret edilme korkusuyla aktivitelerden uzak durma Aşırı yemek yemenin fiziksel ve psikolojik sonuçları olacağını bilmesine rağmen aşırı yeme

24