BAŞARILI İŞ GÖRÜŞMELERİ

Transkript

1 BAŞARILI İŞ GÖRÜŞMELERİ İŞ İLANLARINA ULAŞMA 1. Gazeteler Hangi sayfada yayınlandığı, ilanın büyüklüğü ve renkli ya da siyah beyaz olması size şirket hakkında önbilgi verecektir. İlk sayfalarda, büyük alanda veya renkli yazıyla ilan veren şirketler daha büyük ya da prestijli olmaktadır. İstenen kriterlere dikkat edin. Taşımadığınız kriterlere yer verilmişse başvurunuz tamamen zaman kaybı olacaktır. Fakat birkaç kritere sahip olmasanız bile eğer işin gerekliliklerini yapabileceğinizi düşünüyorsanız şansınızı deneyebilirsiniz. Aynı zamanda çeşitli mesleki dergilerde de iş ilanlarına rastlayabilirsiniz. 2. Şirketlerin İnternet Siteleri Şirket sitesinin içeriği, yapısı ve hızı gibi faktörler de şirket hakkında size ipucu sağlayacaktır. Şirketlerin insan kaynakları linkinden iş başvurusu için formlarını doldurabilirsiniz. Mail adreslerini öğrenerek başvuru mektubu ve özgeçmişinizi gönderebilirsiniz. Telefon yoluyla arayarak iş kolunuza göre uygun pozisyonun açıkta olup olmadığını sorgulayabilir ya da görüşmek üzere randevu talep edebilirsiniz. Şirketin maruz kaldığı bir problemin çözümü için proje hazırlayıp sunabilirsiniz. 3. İnternet İş İlanları Siteleri İş ilanlarını yayınlayan sitelere üye olup özgeçmişinizi yayınlayarak iş ilanlarını takip edebilirsiniz. Sitelerin kendi formları dışında bireysel hazırladığınız özgeçmişinizi de ek olarak ilave edebilirsiniz. Çalıştığınız ya da iş aradığınızı görmesini istemediğiniz kurumları engellemeyi unutmayın. Sitelere kayıt olurken sitelerin veri tabanlarının büyüklüğü, tercih edilme yüzdeliği ve ağırlıklı olarak hangi meslek grubuna yer verildiğine dikkat etmek gerekmektedir. Aşağıda sık kullanılan bazı kariyer sitelerine yer verilmiştir;

2 Kariyer.net Eleman online Eleman.net Yenibiris.com Secretcv İndeed İş Alarmı İşbul.net Jooble Careerjet.com 4. Sosyal Medya İş İlanları Grupları Sosyal medyada çeşitli meslek gruplarına ilişkin iş ilanları ya da kariyer gelişimi için sayfalar gruplar yer almaktadır. Buralara üye olarak gruplardan takip edebilirsiniz. MÜLAKAT ÇEŞİTLERİ 1. Serbest (Yapılandırılmamış) Mülakatlar Belirlenmiş sorular yoktur. İşveren özgeçmişinize bakarak size göre özgeçmişinizle ilgili anlık sorular sorar. 2. Standart (Yapılandırılmış) Mülakatlar Her adaya aynı sorular sorularak verilen cevaplar karşılaştırılır. Kalıp sorular sorulur. 3. Değerlendirme Merkezi Grup şeklinde alınan adaylara iş yaşamında karşılaşabilecek bir sorunu içeren senaryo verilerek adaylardan sorunun çözümü için tartışmaları istenir. Grupta sergilediğiniz davranışlar, çözüm önerileriniz, grup içindeki uyumunuz, düşüncelerinizi savunma gücünüz gibi birçok faktör değerlendirmeye tabi tutulur. 4. Uzaktan Görüşme Telefon, video konferans ya da online olarak da görüşmeler yapılabilir. Hazırlıksız yakalanmanız durumunda uygun bir yere geçmek üzere müsaade isteyin ve sanki yüz yüze konuşuyormuşçasına nezaketle tüm görüşme kurallarına uyunuz. 5. Birebir Mülakat İşverenle karşılıklı yaptığınız görüşmelerdir. Burada kendinizi ifade etme gücünüz çok önem taşımakta ve kendinizi doğru anlatabilmeniz gerekmektedir.

3 6. Panel Mülakat Bir grup yöneticiyle tek başınıza görüştüğünüz mülakatlardır. Her yöneticinin farklı rolü olabilir. Bazıları mülakatta nasıl tepki vereceğinizi ölçmek adına sizi hoş olmayan tavırlarla rahatsız edici sorular yöneltebilir. Bu oyunlara hazırlıklı olmak gerekir. Tüm sakinliğinizi ve nezaketinizi korumanız gerekmektedir. 7. Sıralanmış Mülakat Bir takım temel niteliklere sahip olan adayların iki şirket temsilcisiyle ayrı ayrı görüşmesidir. Temsilciler adaylar hakkında birbirinden bağımsız olarak rapor hazırlarlar ve üst yöneticiye sunarlar. Oldukça uzun süreli bir çalışma olduğu için çok fazla tercih edilmemekte olduğu gibi sadece önemli pozisyonlar için de kullanılabilir. 8. Toplu Görüşme Adayların grupça alınıp belli sorular sorularak verilen cevapların karşılaştırıldığı görüşmelerdir. 9. Takımla Görüşme Adayın çalışacağı takımla görüştürülmesi ve çalışanların görüşleri sonucunda karar verilmesiyle oluşan görüşmelerdir. Daha çok takım çalışmasını gerektiren pozisyonlarda ya da ortaklaşa yaratıcı fikirlerin açığa çıkabileceği reklam şirketlerde kullanılan yöntemdir. Sizin çalışan takıma uyumunuz ve katkınız gözlemlenmektedir. ŞİRKETLER NEYİN PEŞİNDE? Kişilik Görümüm İletişim becerileri Mesleğe ilgi ve mesleki bilgi Başarı örnekleri/ tecrübeleri İş ahlakı Problem çözme ve analitik yetenekler Liderlik potansiyeli Olgun davranma ve muhakeme yeteneği İlgi alanları

4 İŞ GÖRÜŞMELERİNE HAZIRLANMA 1. Kendinizi Tanıyın. Amaçlarınızı belirleyin. Profesyonel özelliklerinizi bilin. Şirket için yararlı olabilecek niteliklerinizi tespit edin. Zayıf ve güçlü yönlerinizi belirleyin. Özgeçmişinize tam hakim olun. Özgeçmişinizdeki her tarihi ve noktayı hatırlayabilmek sizin avantajınıza olacaktır. 2. Şirketi Tanıyın. Şirketi tanımak hem şirket politikalarına hakim olarak yapacağınız görüşmelerde bunlara değinip şirkete olan ilginizi göstermeniz açısından hem de sizin aradığınız bir atmosferin olup olmadığı konusunda bilgi sahibi olmanız açısından hem de sahip olduğunuz bilgilerle şirkete yönelik etkili sorular sorabilmeniz açısından önem taşımakta ve yarar sağlayabilmektedir. Dergi ve tanıtım broşürlerden şirket hakkında bilgi toplayın. Gazete ve haberlerden şirket ile ilgili gelişmeleri takip edin. Şirketin internet sitesinde dolaşarak detaylara hakim olun. Şirketin tarihsel gelişimi, ürün ve hizmetleri, vizyon ve misyonu, organizasyon yapısı, şirket sahibi veya bağlı olduğu grubu, şirket kuralları, eğitim ve geliştirme politikaları, çalışanlar için yapılan ek ödemeler ya da avantajlar, sitenin hızı, yapısı ve içeriği bilmeniz gerekenler arasında sayılabilir. İŞ BAŞVURUSU Nasıl bir işe başvurduğunuzu, aradığınız atmosfer ya da çalışmak istediğiniz yer olup olmadığını her zaman sorgulayın. Başvuruyu hangi makama veya kime yapacağınızı bildiğinizde kişiye hitaben yazdığınız başvuru mektubunuz daha etkili olacaktır. İŞ GÖRÜŞMELERİNE GİDERKEN Kariyer amaçlarınızı düşünün ve netleştirin. Güçlü ve zayıf yönlerinizi değerlendirin.

5 Görüşme günü için gece iyi uyuyun, dinlenin ve dinç olun. Görüşmeye yalnız gidin. Randevu saatinden 15 dakika öncesinde orada olun. Çantanızda; tarak, ayakkabı boyası, nane şekeri, peçete, iğne ve iplik gibi acil durum eşyalarını bulundurun. Özgeçmiş, referans mektupları, kartvizit, şirket için yaptığınız araştırma dokümanlarını şeffaf plastik bir çanta içerisinde yanınızda bulundurun. Çantanın şeffaf olması hem görüşmeye hazırlıklı geldiğinizi ve içerisindeki notları göstermenizi hem de şirket içerisinde yabancı gibi görünmek yerine oraya aitmiş hissini uyandırmanızı sağlar. Görüşülecek kişinin ismini ve pozisyonunu öğrenin ve araştırın. Görüşme yapılacak yerin tam adresini, nasıl ulaşabileceğinizi ve telefon numarasını öğrenin. Yaptığınız araştırmaları ve sormak istediklerinizi not alın. Elinizdeki eşyaları olabildiğince azaltın. GİYİM TARZI Kadınlar için; Klasik resmi giyimi tercih edin. Fazla renkli kıyafetler tercih etmeyin. Ütülü olmasına dikkat edin. Gömlek, ceket ve etek ya da pantolon giyin. Dekolte ve kısa kıyafetlerden kaçının. Koyu renkli çoraplar tercih edin. Gösterişsiz ayakkabılar tercih edin. Ayakkabıların boyalı olmasına özen gösterin. Geleneksel modaya uygun giyinin. Marjinal olmaktan kaçının. Aşırı makyaj yapmayın. Gösterişli takılardan ve fazla takı kullanmaktan kaçının. Temiz ve bakımlı görünün. Aşırı ve ağır kokulu parfüm kullanmayın. Erkekler için; Gömlek, kravat, ceket ve pantolon giyin. Tişört ya da spor giyimden uzak durun. Şirketin yapısına uygunsa keten pantolon, spor ceket giyebilirsiniz. Kıyafetlerin ütülü ve temiz olmasına dikkat edin.

6 Ayakkabıların boyalı olmasına dikkat edin. Koyu renkli çoraplar tercih edin. Saç ve sakal tıraşının düzgün yapılmış olmasına dikkat edin. Temiz ve bakımlı görünün. GÖRÜŞMEYE DAYALI ADAYLARIN SAHİP OLDUĞU ÖNYARGILAR Adayın sadece olumsuz yönlerini ortaya çıkarmaya çalıştığını düşünmek, Görüşmeyi yapan kişinin duymak istediği cevaplar vermenin olumlu sonuç vereceğini düşünmek, Bütün görüşme inisiyatifi görüşmeciye bırakmak, Pozisyon ve firma ile ilgili soru sormanın uygun olmadığını düşünmek gibi önyargılardan uzaklaşmaya çalışın. Sadece kendinizi ifade edebilmeye odaklanın. İŞ GÖRÜŞMELERİNDE YAYGIN GÖRÜLEN HATALAR Kişisel hazırlığın eksik olması Uygun olmayan dış görünüş Beden dilini etkin kullanmamak Zayıf duruş Soru sormada başarısızlık Organize olmama Abartma veya aldatıcı olmak Aşırı kaygı Soruları cevaplamada ileri gitmek veya geride kalmak Görüşmeyi takiben teşekkür notu ya da kartı göndermede ihmalkar davranmak Konuyu dağıtmak, söyleyeceklerini uzatmak Görüşmecinin sözünü kesmek Başkalarını kötülemek Fazla utangaç davranmak Taktik uygulayarak görüşmecinin duymak isteyeceği sözleri söylemektir.

7 GÖRÜŞMEYE GİTTİĞİNİZDE Görünümünüzü kontrol edin. Etrafı gözlemleyin. Şirket broşürleri ya da dergileri inceleyin. Panolara asılmış olan yazıları okuyun. Çalışanların davranışlarını, çalışma biçimlerini ve atmosferi gözlemleyin. Tüm bunları yaparken etrafı rahatsız etmeyin, dikkat çekmeyin. Çevredeki insanlarla gereksiz muhabbetten kaçının. Verilen iş başvuru formunu eksiksiz ve özenli bir şekilde doldurun. Diğer adayları inceleyin. Görüşmede kaldıkları süreye dikkat edin ve kendi görüşmenizde geçirdiğiniz süre ile karşılaştırın. GÖRÜŞMECİLER/ İŞVERENLER Görüşmecilerin bazen olumlu bazen olumsuz tavırları sizi etkileyebilir. Olumlu ya da olumsuz davranışlar görüşmecinin görüşme yapmada ne kadar deneyimli ve görüşmeye ne kadar önem verdiğine göre değişmektedir. Karşı taraf nasıl davranırsa davransın sizin amacınız her davranışı kendi lehinize çevirmek olmalıdır. Profesyonel olun ve olumsuz tavır takınmayın. Sakin olmalısınız. İlk dakikalar ve ilk etkileşim önemli olduğundan hoş bir başlangıç yapmanız gerekmektedir. Etkili iletişim kurabilmeniz büyük önem taşır. Aşağıda deneyimli ve deneyimsiz olan görüşmecilerin davranışlarına örnekler verilmiştir. 1. Deneyimli Görüşmeciler Hazırlıklı olurlar. Özgeçmişinizi en ince detayına kadar incelerler. Ayrıntıları atlamazlar. Planlıdırlar, davranışsal teknikleri uygularlar. 2. Deneyimsiz Görüşmeciler Dağınık bir masadaki kağıtların arasında özgeçmişinizi bulurlar. Hazırlık yapmazlar. Görüşmeye geç kalabilirler. Kendinizden bahseder misiniz? Şeklinde soruyla başlarlar.

8 İş hayatından, işteki problemlerden ya da daha da ileriye giderek özel yaşamındaki sorunları dile getirerek bir sonuca varmaya çalışırlar. Sorular belirli ve sıralı değildir. Bu nedenle defalarca aynı soruyu sorabilirler. Görüşme çalan bir telefonla ya da odaya giren biriyle kesintiye uğrayabilir. Odaya giren kişiler görüşmeye dahil olmaya çalışarak size sorular yöneltebilir. Pozisyonun olumsuzluklarına değinirler. Kısa cevaplı sorular sorarlar. Göz teması sağlamazlar. GÖRÜŞME ESNASINDA Görüşmenin genel olarak aşamalarına bakacak olursak; Giriş; şirket hakkında bilgi sunulur. Gelişme; adayın tecrübe ve nitelikleri üzerine konuşulur. Sonuç; bahsedilmeyen konular için soru yöneltme, cevaplama ve süreç hakkında bilgilendirme yapılır. Tüm bu aşamalar dikkate alındığında görüşme kurallarını yerine getirenlerin görüşmesi en az 45 dakika sürmekte olup 20 dakikadan az süren görüşmelerin başarılı geçtiği düşünülmemektedir. Görüşme akışına göre yapılması ya da kaçınılması gereken davranışlar aşağıda yer almaktadır. Güler yüzlü olmak ve gülümsemek Güvenli ve kendinizden emin bir şekilde tokalaşın. Oturacağınız yer gösterilmeden ya da izin verilmeden oturmayınız. Dik bir şekilde arkanıza yaslanarak oturunuz. Kucağınıza bir şey almayınız. Eşyalarınızı masanın üstünde rahat kullanabileceğiniz bir şekilde yerleştiriniz. Göz temasını kesmeyiniz. Kendinizi tanıtmanız istendiğinde özgeçmişinizdeki bilgiler yerine kişiliğiniz ve dünya görüşünüzü dile getirmeye çalışınız. Kısa cevaplar vermeyin, konuşun; ama söyleyeceklerinizi fazla uzatmayın. Dürüst olun. Sorulara cevap veremden önce iyice düşünün, anlamadığınızda sorun, düşünmek için zaman yaratmak amacıyla soruları tekrar etmeyin. Dinlerken ve soruları cevaplarken öne doğru eğilin.

9 Sanırım, belki gibi ihtimal içeren kelimeler kullanmayın. İstekli olduğunuzu gösterin. Masadaki eşyalarla oynamayın. Enerjik ve sakin olun. Görüşmeciye saygı gösterin ama onu kendinizden üstün görmeyin. Kesinlikle saate bakmayın. Elinizi sürekli yüzünüze götürmeyin. Çok fazla rahat olmayın, görüşmenin resmiyetini korumaya çalışın. İkram edilse bile sigara içmeyin. El ve kol hareketlerini çok fazla kullanmayın. Dedikodudan kaçının. Eski çalıştığınız yer ya da kişileri kötülemeyin. Görüşmeci konuyu açmadan maddi olanaklar hakkında soru sormayın. Ücreti Konuşma Görüşmeye gitmeden önce başvurduğunuz pozisyon ve şirket hakkındaki araştırmaları baz alarak piyasa araştırması yapın. Kafanızda iş tanımı kapsamında ortalama bir miktar belirlemeye çalışın. İşverenin verdiği başvuru formunda sizden bir tutar yazmanız istendiğinde belirlemiş olduğunuz rakamı yazabilirsiniz. Rakam ile ilgili anlaşmazlık olduğunda ortada buluşabileceğiniz bir tutarı kabul edebilirsiniz. Fakat piyasanın altında ya da temel ihtiyaçlarınızı karşılamanızın çok çok altındaysa teklifi nazik bir şekilde kabul etmeyebilirsiniz. Önemli olan sizin en az ne kadar ücretle çalışabileceğinizdir. Kendi niteliklerinizi göz önüne alarak bu değerlendirmeyi yapabilirsiniz. Eğer fazla tecrübeniz ya da niteliğiniz yoksa bir yerlerden başlamak ve tecrübe kazanmak için teklifi kabul edebilirsiniz. Ücret pazarlığında ne hak ettiğinizden yüksek bir fiyat ne de hak ettiğinizden az bir fiyat belirtmeyin. Eğer görüşmeci ücret konusunu açmadıysa ve bu son görüşmeniz olacaksa karşı tarafın sizde yarattığı izlenime ya da işe kabul edilme olasılığına göre uygun bir dille sorabilirsiniz. Fakat çoğu zaman buna gerek kalmaz. Eğer işe uygun görülürseniz bu konu dile getirilir. Uygun görülmezseniz zaten sormanın bir anlamı kalmayacaktır.

10 Mülakatta Sorulabilecek Sorular En güçlü özellikleriniz nelerdir? En zayıf özellikleriniz nelerdir? 5 yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuz? Kendinizden bahseder misiniz? Sizi neden işe alalım? Son iş yerinizden neden ayrıldınız? Bitirmeniz gereken projeyi zamanında yetiştiremediğinizde ne yaparsınız? Yoğun bir iş süreciyle nasıl başa çıkarsınız? Çalışma tarzınız nasıldır? Bireysel mi yoksa takımla mı çalışırsınız? İş tecrübeleriniz nelerdir? Sosyal aktiviteleriniz nelerdir? Okulu bitirme dereceniz nedir? Eğitime devam edecek misiniz? Neden hala bir iş bulamadınız? İşverene Sorulabilecek Sorular Çalışacağım bölümün genel yapısını Kaç kişilik bir ekiple çalışıldığını Ne tür olanakların olduğunu Yönetim felsefesinin nasıl olduğunu İlk altı aydaki beklentilerini Potansiyel eğitim ve kariyer planlarını İş tanımında nelerin var olduğunu İşverenin kendisi ile ilgili herhangi bir endişe ya da şüphesi olup olmadığını sorabilirsiniz. GÖRÜŞME SONUNDA Bilgi almak amacıyla şirket ya da görev hakkında etkili sorular sorun. Görüşmecinin öğrenmek istediği bir şey olup olmadığını sorgulayın. Konuma olan ilginizi tanımlayın. Görüşmeci belirtmiyorsa süreç hakkında bilgi isteyin.

11 Kararın ne zaman verileceğini sorun. Zaman ayırdığı için teşekkür edin. Görüşmecinin adını ve iş adresini not edin. Görüşme bittiğinde orada fazla kalmayın. GÖRÜŞME SONRASINDA Görüşmede konuşulanları not alın. Kendi performansınızı değerlendirin. Kendinizde eksik gördüğünüz noktaları tespit edin ve bunları geliştirmeye çalışın. İşverene zaman ayırdığı için teşekkür mektubu gönderin. 3 hafta içinde cevap gelmezse durum hakkında bilgi almak üzere siz iletişime geçin. TEKLİFLER SONUCUNDA 1. İşe Kabul Etmeyebilirler. Kendinize acımayın. Yeteneksiz ya da beceriksiz olduğunuzu düşünmeyin. Sadece sizin özellikleriniz ile beklenilen özellikler uyuşmamıştır. 2. İşe Olan İlginiz Bitebilir. Kibar ve olumlu bir içerikle durumu anlatan bir mektup gönderebilirsiniz. 3. İşi Kabul Etmeyebilirsiniz. Koşulların uygun olmadığını dile getiren bir mektupla kibar bir dille durumu anlatabilirsiniz. 4. İşi Kabul Edebilirsiniz. Ayrıntılı olarak tekrar en baştan konuşma yapabilirsiniz. İşin tanımı ve maddi olanakların içeriği hakkında durumu netleştirmeye ve bunlarla ilgili yazılı bir belge istemeye çalışın. Yazılı belge vermeyen kişilere karşı temkinli yaklaşın.

12 İŞ GÖRÜŞMELERİNDE KARŞILAŞILAN BEDEN İŞARETLERİNİN ANLAMLARI Eller Başın Arkasında Kenetlenmiş, Dirsekler Yana Açık: Görüşme bitmiştir. Gözlüklerin Takılması: Asıl bölüme şimdi geldik. Gözlüklerin Çıkarılması: Anlaşamadık. Başın Vücutla Birlikte Öne Eğilmesi: Konu ile ilgilenmiyorum. Geriye Yaslanma: Kaçınma, yanlış noktaya eğilme. Adaylar bu hareketi sıkıştıkları yerde yaparlar. Göz Teması: İlgi gösterme. Kollar Kavuşturulmuş: Ölçülü olumsuz tavır, tehdit fark etme, reddetme. Burnum Okşanması: Zayıf ya da güçlü olumsuz tepki. El Ya Da Ayakla Tempo Tutulması: Sabırsızlanma, sinirlenme. Bir Şeyler Karalama: ilgilenmeme, konu ile ilgili yere gelinmesini bekleme. Göz Temasının Kesilip Hızla Yere Bakılması: Dinleyici konuşmak istiyor. Defterin Kapatılması, Kalem Kapağının Takılması, Eşyaların Yerlerinin Değiştirilmesi: Görüşme fazla uzadı. Eller Bitişik, Parmak Uçları Yere Değiyor: Üstünlük gösterisi, ben bu işin uzmanıyım. Ters Yönde Bacak Bacak Üstüne Atma: Konuşma yanlış yöne gidiyor, düzeltilmesi gerek Sandalyenin Geri İtilmesi: Olumsuzluk, anlamadan uzaklaşma eğilimi. Sandalyenin Öne Çekilmesi: Olumlu ilgi. Psikolog Pınar Can Kaynakça: Bedük, A., & Mete, O. (2007). Kariyerinize C Vitamini. Ankara: Gazi Kitapevi. Odabaşı, S. (2008). Kariyer Yönetimi. İstanbul: Kumsaati Yayınları. Öner, M. (2004). Adayanlar Ve Arayanlar İçin İş Başa Düştü. İstanbul: Hayat Yayınları. Terzi, S. (2015, Ağustos). Kariyer Rehberi. İstanbul, Türkiye.