BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI

Transkript

1 Çin Halk Cumhuriyeti BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI Hazırlayanlar Hasan KÖSE İhracatı Geliştirme Uzmanı Batuhan UYSAL İhracatı Geliştirme Uzman Yard. Ülke Masaları II Dairesi İhracat Genel Müdürlüğü T.C. Ekonomi Bakanlığı Ağustos

2 İÇİNDEKİLER Sayfa GENEL DEĞERLENDİRME İnci Nehri İdari Bölgeleri ve Genel Özellikleri Guangdong Eyaleti İnci Nehri Deltası nın Temel Ekonomik Avantajları Birbirini Tamamlama Avantajı Avantajlı Jeopolitik Konum Reformların Rekabet Gücünü Artırması Kümelenme Pazar Araştırması Kapsamında Öne Çıkan Şehirler ve Sektörler Guangzhou ve Guangzhou da Öne Çıkan Sektörler Shenzhen ve Shenzhen de Öne Çıkan Sektörler Xiamen ve Xiamen de Öne Çıkan Sektörler BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI DIŞ TİCARET VERİLERİ Fujian Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Fuzhou Şehri Dış Ticareti (Fuzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) Xiamen Şehri Dış Ticareti (Hangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) Guangdong Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Guangzhou Şehri Dış Ticareti (Guangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) Jiangmen Şehri Dış Ticareti (Jiangmen limanı yoluyla yapılan ticaret) Shantou Şehri Dış Ticareti (Shantou limanı yoluyla yapılan ticaret) Shenzhen Şehri Dış Ticareti (Shenzhen limanı yoluyla yapılan ticaret) Zhanjiang Şehri Dış Ticareti (Zhanjiang limanı yoluyla yapılan ticaret) Hainan Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Haikou Şehri Dış Ticareti (Haikou limanı yoluyla yapılan ticaret) Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Nanning Şehri Dış Ticareti (Nanning limanı yoluyla yapılan ticaret) Hong Kong Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Makao Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Makao nun Dış Ticareti (Makao limanı yoluyla yapılan ticaret)

3 5. Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticaret Verileri Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti...47 TABLOLAR Sayfa Tablo 1: Çin Temel Sosyal ve Ekonomik Göstergeleri...5 Tablo 2: Büyük İnci Nehri Deltası ndaki Başlıca Endüstriler...21 Tablo 3: Guangzhou Otomotiv Sektörü Kümelenme Bölgeleri...24 Tablo 4: Fuzhou (limanı yoluyla) Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...31 Tablo 5: Fuzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...32 Tablo 6: Fuzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...32 Tablo 7: Xiamen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...33 Tablo 8: Xiamen(limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...33 Tablo 9: Xiamen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...34 Tablo 10: Guangzhou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...34 Tablo 11: Guangzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...35 Tablo 12: Guangzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...35 Tablo 13: Jiangmen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...36 Tablo 14: Jiangmen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...36 Tablo 15: Jiangmen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...37 Tablo 16: Shantou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...37 Tablo 17: Shantou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...38 Tablo 18: Shantou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...38 Tablo 19: Shenzhen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...39 Tablo 20: Shenzhen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...39 Tablo 21: Shenzhen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...40 Tablo 22: Zhanjiang ın Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...41 Tablo 23: Zhanjiang (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...41 Tablo 24: Zhanjiang (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...42 Tablo 25: Haikou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...42 Tablo 26: Haikou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...43 Tablo 27: Haikou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...43 Tablo 28: Nanning in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...44 Tablo 29: Nanning (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...45 Tablo 30: Nanning (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...45 Tablo 31: Makao nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $)...46 Tablo 32: Makao (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...46 Tablo 33: Makao (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...47 Tablo 34:Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti (limanlar yoluyla)( ) (milyon $)...48 Tablo 35: Fuzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...48 Tablo 36: Fuzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...48 Tablo 37: Xiamen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...49 Tablo 38: Xiamen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...49 Tablo 39: Guangzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( )(milyon $)...50 Tablo 40: Guangzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)

4 Tablo 41: Shenzen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...51 Tablo 42: Shenzen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...51 Tablo 43: Jiangmen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...52 Tablo 44: Jiangmen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...52 Tablo 45: Nanning in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...53 Tablo 46: Nanning in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...53 Tablo 47: Zhanjiang ın TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...54 Tablo 48: Zhanjiang ın TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...54 Tablo 49: Shantou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...54 Tablo 50: Shantou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...55 Tablo 51: Haikou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...55 Tablo 52: Makao nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)...55 Tablo 53: Makao nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $)

5 GENEL DEĞERLENDİRME 2010 yılında dış ticaret hacmi 3 trilyon dolara yaklaşan Çin in 2010 yılı ihracatı bir önceki yıla göre % 31,3 artarak 1,57 trilyon dolar olarak gerçekleşmiştir yılı ithalatı ise, bir önceki yıla göre % 39 artarak 1,39 trilyon dolara yükselmiştir. Son yıllarda dünya ticaretinden aldığı pay hızla artan Çin, dünyanın bir numaralı ihracatçısı konumuna yükselmiştir. Tablo 1: Çin Temel Sosyal ve Ekonomik Göstergeleri Resmi Adı Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) Başkenti Pekin Yönetim Komünist tek parti yönetimi Devlet Başkanı Hu Jintao (15 Mart 2003 ten beri) Hükümet Başkanı Wen Jiabao (16 Mart 2003 ten beri) Nüfus 1,32 milyar (2010) Dil Mandarin (Pekin Lehçesi) İnançlar Ateist (Resmi), Taoist Budist, Hristiyan %3 4, Müslüman %1 2 Yüzölçümü km² Şanghay (15,6 milyon), Pekin (13,1 milyon), Guangzhou (11 milyon), Başlıca Şehirleri Shenzen (8,5 milyon), Dongguan (6,5 milyon), Tianjin (5,2 milyon) Afganistan, Bhutan, Birmanya, Hindistan, Kazakistan, Kırgızistan, Kuzey Kore, Laos, Moğolistan, Nepal, Pakistan, Rusya Federasyonu, Komşuları Tacikistan, Vietnam GSYİH (milyar ABD $) 5,627 (2010) Kişi Başına GSYİH (ABD (2010) (sagp) $) İhracat (milyar ABD $) 1,587 (2010) İthalat (milyar ABD $) 1,315 (2010) Enflasyon Oranı TÜFE %3,3; ÜFE %5,5 (2010) Büyüme Oranı %10,2 (2010) İşsizlik Oranı %4,2 (2010) Dış Borç 413,9 milyar $ (2010) Uluslararası Rezervler 2,769 trilyon $ (2010) Para Birimi/Döviz Kuru Yuan (Renminbi=Rmb); 1 ABD $ = 6,60 Yuan (2010) Resmi Web Sitesi (* 2010 yılı rakamları EIU tahminidir.) Kaynak: EIU, China Country Report, Ocak 2011 Türkiye ile Çin arasındaki ticari ilişkiler, 2000 yılından bu yana düzenli bir gelişme göstermektedir. İkili ticaret 2005 yılında 7,4 milyar, 2010 yılında ise 19,5 milyar $ a yükselmiştir. İkili ticari ilişkilerdeki memnuniyet verici gelişmeye rağmen, Çin ile ticarette Türkiye'nin karşı karşıya olduğu dış ticaret açığı yıllar itibariyle artış göstermektedir. İkili ticarette, 2010 yılı itibariyle Türkiye aleyhine gerçekleşen dış ticaret açığı 14,9 milyar $ dır. Türkiye nin Çin e ihracatı yıllar itibariyle artış göstermekle birlikte, gerek Çin in ithalat potansiyeli gerek Türkiye'nin üretim ve 5

6 ihracat kapasitesi dikkate alındığında yeterli görülmemektedir yılında sadece 96 milyon $ olan Türkiye nin Çin e ihracatı, 2005 yılında 550 milyon $ a, 2010 yılında ise 2,26 milyar $ a yükselmiştir. Çin ile ticari ilişkilerimiz ithalat ağırlıklı bir gelişim sergilemektedir yılında 1,3 milyar $ olan ithalatımız, 2005 yılında 6,8 milyar, 2010 yılında ise bir önceki yıla göre %35 oranında artarak, 17,18 milyar $ olarak gerçekleşmiştir. İhracat artışına karşılık pek çok ihraç ürününün ithal girdiler içermesi, maruz kaldığı yatırım patlaması ve taahhüt sektöründeki gelişmeler nedeniyle Çin in ithalatında da önemli bir artış kaydedilmiştir yılında milli gelirini 5 e katlaması beklenen Çin le ilgili olarak örneğin taahhüt/inşaat sektöründeki öngörülere bakıldığında; 2025 yılına kadar ABD nin bugünkü nüfusundan fazla (yaklaşık 350 milyon) kişinin şehir hayatına katılması ve 2030 yılında Çin in şehir nüfusunun 1 milyar olması beklenmektedir yılına kadar 5 milyar m² yol, 170 büyük transit sistemin, 40 milyar m² inşaat alanını kapsayacak 5 milyon adet binanın (50 bini gökdelen) yapılması planlanmaktadır. Çin in inşaat sektöründeki bu atılımlarının da başta mermer olmak üzere inşaat malzemelerine olan talebi tetiklemesi beklenmektedir. Ayrıca, çalışma çerçevesinde görüşülen Guangzhou Belediyesi Dış Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Bürosu yetkililerin de ifade ettiği gibi Çin ekonomisinde yeni bir dönem başlamıştır. Çin, uyguladığı 11 inci 5 Yıllık Plan da ihracatını artırmaya öncelik verirken artık ithalatını artırmaya odaklı dönemini kapsayan 12 inci 5 Yıllık Planı uygulamaya başlamıştır. 1,5 trilyon $ nı aşan ithalat potansiyeline sahip olan ve iç tüketime dayalı büyüme sürecine geçmeye çalışan Çin e yönelik olarak ürün eyalet bazlı pazara giriş çalışmalarının yapılması diğer bir ifadeyle Çin pazarının eyaletler bazında değerlendirmesinin yapılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, Xiamen şehrinde Mart 2011 tarihleri arasında düzenlenen ve milli katılım organizasyonu Ege İhracatçı Birliği EİB tarafından yapılan 11. China Xiamen International Stone Fair Uluslararası Doğaltaş, Mermer ve Doğaltaş İşleme Teknolojileri Fuarı ndaki EİB info standında bilgilendirme hizmeti verilmiş, Çin mermer sektöründeki gelişmeler hakkında bilgi toplanmıştır. İlaveten, Nisan 2011 tarihleri arasında 1. fazı icra edilen ve Türkiye nin de milli katılım organizasyonu olan CANTON 2011/109. Çin Uluslararası İthal ve İhraç Ürünleri Fuarı ziyaret edilmiş ve eş zamanlı olarak bahse konu fuarın organize edildiği Guangzhou şehrinin de içinde yer aldığı İnci Nehri Deltası nda (Pearl River Delta) bir Yerinde Pazar Araştırması gerçekleştirilmiştir. Bahsekonu çalışmaya katkı sağlamak amacıyla Mayıs 2011 tarihleri arasında yine Guangzhou da düzenlenen ve milli katılım organizasyonu İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği İMMİB tarafından gerçekleştirilen CHINAPLAS 2011 Çin Plastik ve Kauçuk Endüstrisi Fuarı ndaki İMMİB info standında bilgilendirme hizmeti verilmiş, plastik sektöründe faaliyette bulunan Çinli firmalarla görüşmeler yapılmıştır. Bahsekonu çalışma çerçevesinde, Çin anakarasının önemli üretim ve ticaret merkezlerinden biri olarak kabul edilen ve km² lik bir alanı kapsayan İnci Nehri Deltası nda ekonomik faaliyet açısından öne çıkan şehirlerden Guangzhou ve Shenzhen de özellikle makine ve ekipman, elektrik malzemeleri, oto yedek parça sektörlerinde, Xiamen de mermer sektöründe faaliyette bulunan Çinli, Türk ve diğer ülke firmaların yanısıra ticareti geliştirme kuruluşları (ticaret ve sanayi odaları, dernek, birlik, vb.) ile görüşmeler yapılmıştır. Bahsekonu görüşmelerde İnci Nehri Deltası iş yapma pratikleri, sektörlerde pazarların durumu, pazarlara hakim rakip ülkeler, sektörlere uygulanan genel mevzuat, lojistik imkanları, nakliye giderleri, mallarla ilgili tüketici 6

7 öncelikleri gibi konularda pazar bilgileri toplanmıştır. Özellikle Guangzhou ve Shenzen de iş yapan Türk işadamları ile de görüşmeler yapılmış, bu firmaların sektörleri ile ilgili ticaret fırsatları ve Çin pazarına giriş konularındaki tecrübelerinden istifade edilmiştir. Çin de Türkiye ve Türk sanayi ürünleri konusunda olumlu ya da olumsuz bir önyargının bulunmadığı ancak Türkiye nin ve Türk sanayi ürünlerinin çok tanınmamasının ticaretin gelişmesine önemli bir engel teşkil ettiği gözlemlenmiştir. Bu bilgi, ilgili kamu ve özel sektör kuruluşlarının yanı sıra özel sektörde faaliyet gösteren firmalar ile yapılan görüşmelerden de çıkan bir sonuçtur. İnci Nehri Deltası, sermaye, teknoloji ve müteşebbis becerilerini komşusu olan Hong Kong dan alarak 1990 ların başından itibaren Çin de en hızlı büyüyen bölge olmuştur. Mevcut durumda İnci Nehri Deltası, Çin anakarasının önemli üretim merkezlerinden biri olarak kabul edilmektedir. İnci Nehri Deltası ndaki para birikimi, üretim kaynaklıdır. İnci Nehri Deltası, Çin de imalatın yoğun şekilde gerçekleştirildiği Guangzhou, Shenzhen, Foshan, Dongguan, Zhongshan, Zhuhai, Jiangmen, Huizhou ve Zhaoqin şehirlerinden oluşmaktadır. Bu şehirlerin oluşturduğu ekonomik büyüklük, Çin in % 10 unu oluşturmaktadır. İnci Nehri Deltası ndan bahsedilirken Çin ekonomisinin kalbi, atölyesi ticaret merkezi, açık pazar, iş odaklı mantalite, güçlü üretim merkezi, ulaşım ve üretim altyapısı güçlü, makine, otomotiv, elektronik, mobilya, doğaltaş mermer sektörleri ifadelerini sık sık duyabilirsiniz. Bu bölge, üretim, perakende satış, mevduat, patent başvurusu sayısı, ödenen vergi miktarı, dış ticaret, cep telefonu sayısı, internet kullanımı açısından Çin de bir numaradır. Bu ifadeler rakamlara da yansımakta, bu bölgedeki şehirlerin dış ticaretleri dünyadaki birçok ülkenin dış ticaretinden fazla olmaktadır. Örneğin, bölgenin önemli şehirlerinden ve elektronik sektörünün merkezi Shenzen in ithalatı 2010 yılında 174 milyar, ihracatı 286 milyar $, Guangzhou nun ithalatı 50 milyar, ihracatı 56 milyar $, Xiamen in ithalatı 32 milyar, ihracatı 53 milyar $ dır. Guangdong eyaletinde 90 bin yabancı (fabrika) yatırımı, 3 bin temsilcilik ofisi vardır. Dünyanın ilk 500 şirketinin % 20 sinin ofisleri ve üretim kolları Guangzhou dadır. İnci Nehri Deltası, son zamanlarda adını 9 büyük şehri birbirine bağlayarak, 42 milyon kişinin yaşadığı dünyanın en büyük mega şehrinin inşa edileceği bölge olarak da duyurmaktadır. Ocak 2011 de Çinli şehir planlamacıları, İnci Nehri Deltası nı Bütünleştirme adını taşıyan bu projeyi masaya yatırmışlardır ve bu projenin maliyeti de 190 milyar $ olarak öngörülmektedir. Bu yeni mega şehir, Çin de imalatın yoğun şekilde gerçekleştirildiği ve Çin deki ekonomik büyüklüğün % 10 unu oluşturan Guangzhou, Shenzhen, Foshan, Dongguan, Zhongshan, Zhuhai, Jiangmen, Huizhou ve Zhaoqin şehirlerini kapsayacak ve bu şehirleri bir araya getirecektir. Bu projenin gerçekleştirilmesi durumunda (ki 6 yılda bitirilmesi planlanmaktadır) projede şehir merkezi büyüklüğü açısından Londra dan 26 kat daha büyük bir şehir ortaya çıkacak ve önümüzdeki 6 yılda, 9 ayrı şehirdeki ulaşım, enerji, su, telekomünikasyon ağlarını birbirine bağlamak için yaklaşık 150 büyük altyapı projesi başlatılacaktır. Bu projede, Türk firmaları açısından da yeni fırsatlar ortaya çıkabilecektir. Ek olarak, mega şehri Hong Kong a bağlayacak bir demiryolu da inşa edilecektir. Şehirlerin birbirine bağlanmasındaki amaç, insanların çok daha rahat seyahat edebilmelerini ve farklı alanlardaki farklı olanaklardan daha rahat bir şekilde faydalanmalarını sağlamaktır. Sonuç olarak, bu projeyle sanayi ve istihdamın ülke içinde daha eşit bir şekilde dağılması ve kamu hizmetlerinin daha adil olarak kullanılması hedeflenmektedir. İnci Nehri Deltası denilince kuşkusuz akla ilk gelen ekonomik olay, Guangzhou da1957 den beri ilki Nisan Mayıs; ikincisi ise Ekim Kasım aylarında olmak üzere yılda iki kez düzenlenen ve 7

8 sektörler halinde gruplanmış 3 faz olarak yapılan Çin İthalat ve İhracat Fuarı, diğer adıyla CANTON Fuarı dır ( Çin'in ihraç ettiği tüm ürünlerin aynı anda sergilendiği bu fuardaki katılımcı firma sayısı yıllık ortalama 24 bindir. Ziyaretçi sayısı ise yaklaşık 160 farklı ülkeden 200 bin civarındadır. Fuarda, ABD, İngiltere, Kanada, Brezilya, Arjantin, Avustralya, Güney Kore, Tayvan, Tayland, Malezya, Singapur, Filipinler, Hindistan, Pakistan, Rusya Fed., Mısır, Suriye, İran, Türkiye, Rusya, İsveç, Norveç, İsviçre, İspanya, Yeni Zelanda, Fransa, Almanya, Hollanda, Güney Afrika, Kolombiya dan gelen firmalar ürünlerini sergilemiştir yılı Nisan ayında CANTON Fuarı nın 1. fazına milli katılım organizasyonu ile Türkiye den 37 firma katılım sağlamıştır. CANTON Fuarı, Çin in en büyük, dünyanın en büyük 3 fuarından biridir. CANTON, pasaportunuzu ibraz ederek 200 Yuan ücret karşılığı aldığınız giriş kartının 5 sene geçerli olması ve kaybettiğinizde yenisini almak için ceza ödediğiniz kendine özgü kuralları olan kurumsal bir fuardır. Türkiye ile Çin arasındaki ticareti de belirleyen fuar olarak da bilinen CANTON fuarının ticaret hacminin her yıl milyar $ olduğu hesap edilmektedir. Fuar esnasında Gunagzhou da otel hizmetleri başta olmak üzere her şey en az %50 zamlı olmaktadır. Fuar öncesi, günlüğüne 50 $ verilen bir otele, fuar esnasında 100 $ fiyat ödenebilmektedir. Çinli firmalar, bu pazarda çalışan yabancı tedarikçiler, Çin pazarının büyüklüğü, pazardaki fırsatlar konusunda memnuniyetlerini ifade etmişlerdir. Çin pazarının küresel ekonomik krizden etkilenmediğini ve büyümeye devam ettiğini belirtmişlerdir. Çin de Türkiye ve Türk sanayi ürünleri konusunda olumlu ya da olumsuz bir önyargının bulunmadığı ancak Türk ürünlerinin pazarda tanınmadığı görülmüştür. Türkiye nin ve Türk sanayi ürünlerinin çok tanınmamasının ticaretin gelişmesine önemli bir engel teşkil ettiği gözlemlenmiştir. Bu bilgi, ilgili kamu ve özel sektör kuruluşlarının yanı sıra özel sektörde faaliyet gösteren firmalar ile yapılan görüşmelerden de çıkan bir sonuçtur. Tanınmanın en iyi yolu da sektörel (ihtisas) fuarlarına Türk firmalarının yoğun katılımı ile mümkün olacağıdır. Zira mermer sektöründe Xiamen de düzenlenen Mermer ve Doğaltaş Fuarı, bu sektörün dünyadaki en önemli fuarlarından biridir ve bu fuara Türk firmalarının yoğun katılımı söz konusudur. Bu fuar sayesinde, adeta Türkiye adı ile mermer Çin de özdeşleşmiştir. Diğer yandan, CANTON Fuarı genel bir fuar olduğundan katılımcı Türk firmalarının çoğunluğu Çin pazarını hedeflemekten ziyade Ortadoğu, Afrika gibi bölgelerden Çin den ithalat yapmak amacıyla gelen gelen ithalatçı firmalarla bağlantı yapmak saikiyle Türk firmaları bu fuara ilgi göstermektedirler. Zaten Guangzhou da Çin in diğer şehirlerine nazaran Ortadoğu ve Afrikalı işadamlarını yoğun olarak görmek ve bu işadamlarına yönelik hizmet veren otel ve lokantalara rastlamak mümkündür. Guangzhou şehri adeta Çin tarafından az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için bir ticaret merkezi olarak konumlandırılmıştır. Kurumsal olarak iş yapan Avrupalı firmaların daha çok Şanghay ve çevresinde iş yaptıkları görüşmelerden derlenen bilgilerdendir. İnci Nehri Deltası nda bazı şehirler adeta bazı sektörler ile anılmaktadır. Xiamen mermer, Foshan mobilya ve mobilya aksesuarları, Zhongshan ise aydınlatma (avize, vs.) ile anılmaktadır. Bu şehirlerde sektörel kümelenme olmuş, sektörel kümelenme de beraberinde ölçek ekonomisini getirmiştir. Ölçek ekonomisi ile bu şehirlerdeki üretim altyapısı, know how sayesinde girdi maliyetleri düşmekte buralarda üretim yapan firmaların birim maliyetleri düşmektedir. Çin anakarasının üretim merkezi olan bu bölgenin ekonomik başarısının altında yatan en büyük sır sektörel kümelenme ve ölçek ekonomisini yakalamasıdır. Örneğin 8

9 mermer sektörünün kümelendiği Xiamen şehri, sadece Çin in değil dünyanın o sektördeki en önemli üretim merkezi, bu şehirde düzenlenen Doğaltaş Fuarı, dünyanın en önemli üç fuarından biridir. Bu bağlamda, Türkiye ve Çin deki işgücü ve enerji maliyetleri ile ilgili bir karşılaştırma yaparak Çin e rekabet gücü kazandıran esas nedenin sektörel kümelenme ve ölçek ekonomisi olduğu görüşü doğrulanabilir. Türkiye deki işgücünün saati 3 $, Çin de 2 $ dır. Sanayide kullanılan elektrik fiyatlarına bakıldığında Türkiye de elektriğin kwh si 0,14 $ Çin de ise elektriğin kwh si 0,12 $ dir. Görüşmelerden elde edilen değerlendirmelere göre CANTON fuarına katılmak Çin pazarını hedefleyen firmalarımız için sektörel fuarlar kadar etkin değildir Mayıs ayında Guangzhou da düzenlenen ve bu sene plastik sektörü firmalarımızın katılım sağladığı CHINAPLAS fuarı da Çin pazarını hedefleyen firmalarımız açısından önemli bir adımdır. İlaveten, diğer Asya ülkeler işadamlarının Avrupa ülkelerinde düzenlenen fuarlara başta vize ve uzaklık problemleri nedeniyle son yıllarda özellikle Çin deki sektörel fuarları tercih etmeleri de Çin deki sektörel fuarların önemini artırmıştır. Çin e mal satılamaz imajı ile Türkiye ile Çin arasındaki coğrafi uzaklık, Türk firmalarının bu pazara ve bu pazarı araştırmaya ilgilerini azaltsa da; Türk lojistik firması ile yapılan görüşmede Çin le olan doğal taş (özellikle mermer) ticaretimiz sayesinde deniz nakliyesinin yaygın olduğu ve Türkiye ile Çin arasındaki ticaret açısından çok ciddi bir engel teşkil etmediği görülmüştür. İlaveten Batı dan Doğu ya nakliye masrafları daha ucuzdur. Türkiye den Çin e 20 lik bir konteynerin nakliyesi gün sürmekte ve navlun bedeli $ civarındadır. Türk Hava Yolları nın (THY) da Guangzhou ya seferlere başlaması ile de Çin pazarını hedefleyen Türk firmaları için yeni bir nakliye kolaylığı anlamına gelmektedir. THY ile 1 kg kargo 2 ila 3 $ arasında değişmektedir. Çin de dağıtım ağında işine ve sektörüne hakim dağıtıcı/ithalatçı bir firma ile çalışmak özellikle Türkiye nin ve Türk ürünlerinin tanınmadığı bu pazarda önem arz etmektedir. Zira, Çin pazarında iyi tanınan bir dağıtıcı firmaya duyulan güven, firmanın pazara arz ettiği ürünler için de referans olmaktadır. Görüşülen dağıtıcı firmalar pazara arz edilecek yeni ürünlerde müşterileri kendilerinin ikna etmelerinin daha kolay olduğunu belirtmişlerdir. Çin pazarına (özellikle İnci Nehri Deltası na) tedarik sağlayan Türk firmalar da dahil yabancı firmaların çoğu Hong Kong ta posta kutusu şirketi tabir edilen bir şirket kurmakta, bu şirketin temsilcilik ofisini de Guangzhou ya da Shenzen de açmaktadırlar. Doğrudan Türkiye deki faaliyet belgesi ile Çin de temsilcilik açan firmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Temsilcilik ofislerinin kiraları yer, konum ve binanın özelliklerine göre değişmekle birlikte orta üstü sayılabilecek bir konumdaki 50 m² ofisin kirası (yaklaşık 1000 $) ila Yuan arasında değişmektedir. Merkezi ve lüks bir konuma sahip yerlerde ofis kiraları ise metrekaresi 200 ila 300 Yuan arasındadır. Yabancı firmalar, temsilcilik ofislerinde çalıştırdıkları Çinli elemanları ile pazarlama faaliyetlerini daha rahat yapabilmektedirler. İngilizce bilen Çinli bir sekreter sosyal güvenlik primi dahil ortalama ila Yuan arasında ücret alırken Çinli bir pazarlama müdürü/elemanı ila Yuan arasında maaş almaktadır. Guangzhou ve Shenzen deki fabrikalarda çalışan işçilerin asgari ücretleri ise işçilerin vasıflarına göre ila Yuan arasında değişmektedir. 9

10 Bahsekonu temsilcilik ofisleri, daha çok Çin den diğer ülkelere tedarik yapmak amacıyla açılmış ofislerdir. Daha çok Çin den mal getiren firmaların yüklenen ürünleri denetlemeleri, Çin den yeni tedarik kaynakları bulmak amacıyla açtıkları ofislerdir. Son 2 3 yıldır özellikle (tek taraflı) sadece Türkiye ye mal satmak amacıyla Türkler tarafından açılan ofislerin kapandığı da yapılan çalışma esnasında tespit edilen bir durumdur. Ancak, ticaretini çeşitlendiren, örneğin Vietnam dan alıp Çin e, Güney Kore den alıp Hong Kong a, Türkiye den alıp Tayvan a satan Türk firmalarının başarılı olduğu, ticaretlerini, cirolarını artırdıkları da tespit edilmiştir. Çalışmanın yapıldığı km² lik bir alanı kapsayan Büyük İnci Nehri Deltası, dünyanın en hızlı gelişen ekonomik bölgelerinden ve önde gelen imalat merkezlerinden biridir. Akademik çevrelere göre, Büyük İnci Nehri Deltası, en hızlı büyüyen ekonominin en hızlı büyüyen bölgesidir yılı itibariyle Hong Kong, imalat kaplanı olarak bilinen önemli bir merkezdir. Guangdong Eyaleti ise fakir ve arka planda kalmış bir tarım bölgesiyken, Shenzen küçük bir balıkçı kasabası olarak bilinmektedir. Dönemim ÇHC Devlet Başkanı Deng Xiaoping in Açık Kapı Politikası reformları ile bu bölgedeki sosyoekonomik koşullar bir anda değişmiştir. Çin anakarasının ticarete açılması ve Hong Kong da maaşların yükselmesiyle Hong Kong taki pek çok imalatçı ucuz işçilik, düşük arazi kirası ve işletme maliyetlerinden yararlanmak için Shenzen e ve İnci Nehri Deltası nın diğer bölgelerine akın etmeye başlamıştır. Böylece emek yoğun sektörlerdeki faaliyetler Çin anakarasında yapılırken yönetim, tasarım, AR GE, kalite kontrol ve finans gibi yüksek katma değerli faaliyetler Hong Kong da sürdürülmeye devam etmiştir/etmektedir. Açık Kapı Politikası nın etkisiyle 1980 lerde başta Shenzen olmak üzere Özel Ekonomik Bölgeler gelişmeye başlamıştır. Ekonomik yükselme, tüm İnci Nehri Deltası na yayılmış ve Dongguan, Shunde, Nanhai ve Zhongshan gibi yerleşim bölgelerinde hızlı bir şehirleşme süreci yaşanmıştır yılı ile birlikte Deng Xiaoping in İnci Nehri Deltası na olan desteği daha da artmış, Çin in iç bölgelerinden milyonlarca göçmen ve mevsimlik işçi daha iyi bir yaşam standardına sahip olmak için İnci Nehri Deltası na gelmeye başlamıştır. Lojistik üsleri, havaalanları, metrolar gibi şehirlerarası bağlantılar İnci Nehri Deltası nın megapolleşmesine olumlu katkıda bulunmuştur yılında ÇHC nin, Dünya Ticaret Örgütü ne (DTÖ) üye olması da İnci Nehri Deltası nın gelişimini hızlandırmıştır. Bu üyelikle beraber Büyük İnci Nehri Deltası nda Hong Kong a rakip birçok liman ve lojistik merkezi açılmıştır. Bu durum, Hong Kong un uluslararası geçit olma gücünü olumsuz etkilemiş, İnci Nehri Deltası limanları lehine bir durum ortaya çıkarmıştır. Zira, Hong Kong sınırlı doğal kaynakları ile dış kaynaklara ihtiyacı olan özel idari bir bölgedir. Ayrıca, 29 Haziran 2003 te ÇHC ve Hong Kong arasında yapılan ve karşılıklı ticaretin artırılmasını hedefleyen bir serbest ticaret anlaşması olan Daha Yakın Ekonomik İşbirliği Anlaşması (CEPA) da İnci Nehri Deltası ndaki ekonomik faaliyetlere hız kazandırmıştır. Çin in önemli bir üretim merkezi olması yanı sıra aynı zamanda önemli bir ticaret ve iş merkezidir. İnci Nehri Deltası, aynı zamanda Çin in Güney Ejderhası olarak da adlandırılmaktadır. Ekonomik olarak en üretken eyalet olan Guangdong Eyaleti, önemli reeksport merkezi Hong Kong un da içinde bulunduğu Büyük İnci Nehri Deltası her geçen yıl ekonomik olarak daha da gelişmektedir yılından önce Büyük İnci Nehri Deltası, Çin dış ticaretinin üçte birini yaparken 2010 a geldiğimizde Guangdong Eyaleti tek başına Çin dış ticaretinin üçte birini yapmaktadır. Bu rakamlardan da görüldüğü gibi, Büyük İnci Nehri Deltası hakkında bilgi sahibi olmadan Çin le yapılacak ticarette başarılı olmak tam anlamıyla imkansızdır. İnci Nehri Deltası nın yukarıda sayılan özelliklerinden dolayı bu Delta da çok sayıda 10

11 yerli ve yabancı firmanın çalışma ofisi, bankaların genel merkezleri, yabancı temsilcilikler bulunmaktadır. Guangzhou, Shenzen ve Hong Kong limanları, hem yolcu hem de kargo ticaretinde Çin in önemli bir giriş çıkış kapılarıdır. İlaveten, İnci Nehri Deltası nın da içinde yer aldığı Çin in kıyı bölgelerinde yaşayan, yüksek gelir düzeyinde olan yaklaşık 200 milyon Çinli bulunmaktadır. Bu nüfus, harcama kapasitesi, zevk ve tercihlerin gelişmişliği açısından Türk firmalarının ve Türkiye turizminin önemli bir hedef kitlesidir. İnci Nehri Deltası aynı zamanda Çin in son yıllarda tüketici eğilimlerini belirleyen kaliteli ürün kullanan 200 milyon zengin Çinli nüfusun önemli bir oranını da barındırmaktadır. 1,3 milyar nüfusa sahip Çin de 400 milyon Çinlinin kişi başına düşen yıllık geliri $ dır. Çin in kıyı bölgelerinde yaşayan, yüksek gelir düzeyindeki bu Çinli nüfus, Almanya, Fransa, İngiltere nüfusunun toplamı kadardır. Özellikle bu yüksek gelir grubunun alım gücü, kaliteli ve katma değeri yüksek Türk malları için de önemli bir fırsattır. Geriye kalan 900 milyon Çinlinin kişi başına düşen yıllık geliri ise bunun onda biri (800 $) kadardır. Daha az gelire sahip olan grup, kırsal ve iç kesimlerde yaşarken daha zengin olan grup da büyük şehir merkezlerinde ve kıyı kesimlerde yaşamaktadırlar. Çin de bu iki tip tüketici kesimi, iki farklı tüketim eğilimini ortaya çıkarmıştır. Birincisi, yüksek kalitede ve teknolojide üretilen, zengin kesimin beklentilerini ve isteklerini karşılayabilecek ürünleri tüketirken, ikinci tip tüketici kesim, daha geniş bir kesime hitap eden göreceli olarak daha düşük kalitede ve daha düşük fiyatlı ürünleri tüketmektedir. İnci Nehri Deltası nda yaşayan nüfus birinci tip tüketici kesimidir. Birinci grubun tükettiği ürünlerde hem kalite olarak hem de fiyat olarak ABD ve Avrupa daki ürünlerle aynı göstergeler mevcuttur ve uluslararası şirketler/markalar da zaten bu pazara hakimdir. Türk firmalarının da öncelikle hedeflemesi gereken bu pazardır. İkinci grubun tükettiği ürünlerde ise uluslararası şirketleri/markaları görmek zordur. Guangzhou ve Shenzen de özellikle Türkiye ye ürün tedariki amacıyla kurulan Türk firmaları son 2 3 yıldır Türkiye den de ürün getirerek Çin pazarına vermeye başladıklarını, bu ürünlerin de (Çin pazarına tedarik sağlayan Türk firmalarının tabiriyle Avrupa ayarında ) kaliteli/markalı ürünler olduklarını ifade etmişlerdir. Diğer seviyedeki ürünleri zaten Çinliler kendileri üretmekte ve tedarikini yapmaktadırlar. Ölçek ekonomisi ve kümelenme ile seri üretimi ve üretimdeki birim maliyetleri düşürmede başarılı olan Çinli üreticiler ile rekabet edebilmek, diğer bir ifadeyle Çin pazarında yer almak istiyorsanız bir üründe Çinli firmalardan daha iyi olunması gerekmektedir. İlaveten Çin pazarında ürüne referans kazandırabilmek de önem arz etmektedir. Ürünümüz şu projede kullanılıyor ya da bu ürün şu markette satılıyor ifadesi o ürün için önemli bir referanstır. Belli bir referansı yakalayan bir ürünün bir sonraki aşaması isim yaparak yukarıya çıkması, Çin pazarında marka olmasıdır. Diğer yandan, düşük gelirle çalışan işgücü, ekonominin büyümesine paralel olarak daha yüksek ücretler talep etmeye başladıkça veya daha yüksek getirisi olan işlere yöneldikçe Çin iç pazarı daha büyüyecek ve daha önemli bir konuma gelecektir. Çin ekonomisindeki büyüme devam ettikçe gelirler artacak ve Çinli çalışanlar artık patronları ne verirse ona razı olmayacaklardır. Çünkü bugünkü çalışanlar, geçmişteki çalışanlara göre daha iyi eğitim almış durumdadırlar ve daha yüksek ücret, daha iyi bir iş ortamı ve iş güvencesi beklemektedirler. 11

12 Diğer yandan, son yıllarda Çin de göçmen ve mevsimlik işçilerin ücretleri artırılarak gelir piramidinin en altındaki kesimin de güçlenmesi sağlanmıştır. Bu bir anlamda, Henry Ford un düşük ücretli işçilerin ücretlerini bir anda arttırarak düşük fiyatlı araçlarını onlara satma imkanı bulması gibidir. Bu durum, Çin de artan gelirlere paralel olarak tüketici tercihlerinin kaliteli ürüne olan taleplerini de artırmakta/artıracaktır. İlaveten, Çin deki ekonomik gelişim ve refah eşit olarak dağıldıkça iç kesimlerdeki tüketicilerin önemi de artmakta, bununla beraber tüketici eğilimlerindeki bölgesel farklılaşma azalmaktadır. Son zamanlarda, devletin de gelir dağılımındaki bölgesel dengesizlikleri düzeltme çabaları, büyük üretim kapasitesine sahip şirketlerin üretim merkezlerini iç bölgelere doğru kaydırmasına sebep olmuş, bu durum da iç bölgelerdeki refahı artırmış dolayısıyla tüketici eğilimlerini, tercihlerini etkilemiştir. Bu duruma en güzel örnek Shenzen dir. Shenzen de özellikle elektronik sektöründe faaliyette bulunan Tayvanlı firmalar artan işçilik maliyetleri nedeniyle üretimlerini iç bölgelere kaydırmaktadırlar. Çin de tek çocuk politikası nedeniyle doğurganlık oranı düşmektedir. Fakat Çin de nüfusundaki genç nüfus yoğunluğu hala fazla olduğundan tüketim artışının fazla olacağı ve tüketime bağlı büyümenin giderek artacağı öngörülmektedir. Çin Dış Ekonomi ve Ticaret Üniversitesi öğretim görevlilerinden Kong Shuhong a göre, Çin'de lüks malların gençler tarafından tüketilmesi eğiliminin son derece açık olduğunu, bunun esas nedeninin Çin'de "tek çocuk" fazlalığı olduğunu ifade etmiştir. 1980'li ve 1990'lı yıllarda doğanların çoğu, tek çocuk oldukları için, küçüklüklerinden beri anne babalarından en güzel şeyleri almaya alışmış ve aileler tüketim alışkanlıklarını tek olan çocuklarına göre belirlemişlerdir. Bu gençler, daha çok kişilik ve mevki arayışında bulunmaktadırlar ve el bebek, gül bebek yetişme tarzını, kendi bireysel/yetişkin hayatlarına taşımaktadırlar. Bu yeni hayat tarzı da yeni bir tüketim eğilimini beraberinde getirmektedir. Bu bilgiyi, Guangzhou ve Shenzen de lüks markaların satışlarınının yapıldığı Alış Veriş Merkezlerine (AVM) olan genç nüfusun yoğun ilgisi ve tüketme eğilimi teyit etmektedir. Çin'de şehirlerdeki gençler üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, gençlerin %60'ından fazlası, "hayatın güzelliğinden zamanında zevk alma" görüşüne katılarak, kaliteli mal almak istediklerini belirtmiştir. Gençlerin lüks mal tutkusu, birkaç lüks mal araştırma kuruluşu ve lüks marka satıcısının Çin pazarında ortaklaşa saptadığı bir olgudur. Dünya Lüks Mal Derneği'ne göre, önümüzdeki 3 5 yıl boyunca, Çin'deki lüks mal tüketen ana güç, yaşları arasındaki gençler olacaktır. Bu gençler, Çin'deki lüks mal piyasasının gelişmesi için önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Çin de yapılan bir araştırmaya göre ise, birçok Çinli genç, lüks mal almak için banka hesaplarından fazla para çekip borca girmektedir. İş dünyasındaki şahsiyetler, lüks harcamalarının, kişisel varlıklarının ortalama olarak %4'ü düzeyinde olduğunu söylemektedir. Oysa Çin'deki bazı genç tüketicilerin lüks mal için yaptıkları harcamalar, kişisel varlıklarının %40'ını aşmaktadır. Şanghay daki telekomünikasyon şirketinde çalışan bir genç, gazetecilere şunları söylemiştir: "Kısa süre önce yuana Apple marka bir dizüstü bilgisayar aldım. Kredi kartımdan taksitle ayda yalnızca yuan ödeyebiliyorum. Bu da aşağı yukarı maaşının % 70'ini oluşturuyor. Kredi kartıyla harcama yapmayı seviyorum." İnci Nehri Deltası nda yapılan görüşmelerden izlenimlere yukarıda kısaca değindikten sonra İnci Nehri Deltası, şehirler ve öne çıkan sektörler sonraki bölümlerde detaylı olarak incelenecektir. Büyük İnci Nehri Deltası, büyük bir coğrafyayı ve nüfusu kapsadığından bu bölgeyi incelerken en azından eyaletler ve özel/özerk bölge başlığı altında incelemek daha faydalı olacaktır. Bu 12

13 anlamda, ticari ilişkilerde ve alınacak kararlarda bölgesel farklılıkları ayırt etmek adına her eyalet ve özel/özerk bölge genel özellikler itibariyle ayrı ayrı incelenecektir. 1. İnci Nehri İdari Bölgeleri ve Genel Özellikleri Büyük İnci Nehri Deltası nda Fujian, Guangdong ve Hainan eyaletleri, Guangxi Zhuang özerk bölgesi ile Hong Kong ve Makao da özel idari bölgeleri vardır. Fujian Eyaleti ne bağlı Fuzhou ve Xiamen şehirleri vardır. Guangdong eyaletine bağlı 11 adet şehir vardır. Bunlar; Dongguan, Foshan, Guangzhou, Huizhou, Jiangmen, Shantou, Shenzen, Zhanjiang, Zhaoqing, Zhongshan, Zhuhai dir. Hainan Eyaleti ne bağlı tek şehir ise Haikou dur. Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi ne bağlı Liuzhou ve Nanning şehirleri vardır. 1.1 Guangdong Eyaleti Guangdong Eyaleti başta Guangzhou ve Shenzhen gibi önemli şehirleriyle, Çin ekonomisinin kalbi olarak görülmektedir. Toplam üretim, toplam perakende satış sayısı, mevduat, patent başvurusu sayısı, ödenen vergi miktarı, dış ticaret değerleri, cep telefonu kullanım sayısı, kişi başına düşen internet sayısı, GSYİH değeri gibi hemen her ekonomik göstergede son 10 yıl boyunca Çin in bir numaralı eyaleti olarak dikkat çekmektedir. Eyalet dünyanın en önemli imalat merkezlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu özelliği ile bölgedeki 10 milyon insana iş imkanı sağlayarak Büyük İnci Nehri Deltası nın ekonomik ve sosyal gelişimine çok önemli bir katkı sağlamaktadır. Tarihi 16. yy dan beri tüm dünya ile (özellikle Guangzhou merkezli) ticari bağlantılara sahip bir eyalettir de başlayan Deng Xiaoping in Açık Kapı Politikası, başta Hong Kong olmak üzere, diğer ekonomiler ile ticari bağlantılar yapmasında büyük avantajlar sağlamıştır. Coğrafyası ve İklimi Batısında Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi, kuzeyinde Hunan ve Jiangxi eyaletleri, kuzeydoğusunda Fujian Eyaleti, güneyinde de özel yönetim bölgeleri olan Hong Kong ve Makao ile Güney Çin Denizi bulunmaktadır. Eyalet genelinde subtropikal iklim görülmektedir. Yazlar çok sıcak ve yeterince yağışlıdır. Kışlar ise ılık ve nispeten daha az yağışlı geçmektedir. Dört mevsimde de çiçeklerin açtığı kar yağışının pek görülmediği bir bölgedir. Yıllık ortalama sıcaklık derece arasındadır. Yüzölçümü ve Nüfus Guangdong Eyaleti, 179,756 km² lik bir alana sahiptir. Nüfusu 94,49 milyon dur. Guangdong, Güney Çin Denizi inin güneyinde yer alıp 4,300 km lik bir kıyı şeridine sahiptir. Çin'in en uzun kıyı şeridine sahip eyaletidir. 13

14 Ekonomi ve Yatırım Atmosferi Guangdong Eyaleti, Çin in dış ticaretinin 1/3 ünden fazlasını yapmaktadır. Ayrıca eyalet, ülkenin en önemli Doğrudan Yabancı Yatırım (FDI) merkezidir ve Çin in yabancı yatırım teşebbüslerinin neredeyse çeyreğini içermektedir. Kişi başına düşen gelir, ortalama 5 bin $ civarındadır ve yıllık toplam perakende satışlar 150 milyar $ dır. Son yıllarda, Guangdong Eyaleti ekonomi yönetimi, katma değeri yüksek, çevreye daha duyarlı sektörlere yoğunlaşmayı ve hizmetler sektörünün payının artırılması hedeflemektedir yılında uygulamaya konulan bu hedefler daha sıkı düzenleyici tedbirler, daha yüksek asgari ücretler ve farklılaşan ihracat teşviklerini beraberinde getirmiştir. Bu tedbirler neticesinde, Guangdong eyaleti, Zhejiang eyaletinden 1 sonra ülkenin en yüksek asgari ücretini veren ikinci eyaleti olmuştur yılı itibariyle asgari işçi ücreti, Yuan (200 $) düzeyindedir. Guangdong eyaleti ihracat temelli hafif sanayilerde çok başarılı bir eyalettir. Bu kapsamda 9 tane sektör ön plana çıkmaktadır. Bunlar tekstil, gıda ve meşrubatlar, inşaat malzemeleri, elektronik ve bilgi teknolojileri, elektrik makineleri ve ekipmanı, petrokimya, ormancılık ve kağıtçılık, kozmetik ve otomotiv dir. Şu anda hedef, yeni ve yüksek teknolojili sanayilere geçmektir. Bu hedef doğrultusunda oyuncak, ayakkabı ve mobilya gibi katma değeri az ve işgücü yoğun sektörlerdeki fabrikalar kapatılmıştır. Böylece vasıfsız işçi yığınları Guangdong u terk etmek zorunda kalmışlardır. Ancak mühendisler ve diğer vasıflı çalışanlar için Guangdong cazip bir bölge haline gelmektedir. Eyaletin amacı, öncelikle elektronik haberleşme, ulaşım araçları ve elektrikli makineler imalatında atağa geçerek eyaleti geleceğe hazırlamaktır. Bu esnada, tüm bunların gerçekleştirilmesi yolunda yabancı yatırım teşebbüsleri çok daha fazla önem kazanmıştır. Bu bölgede yabancı yatırımlar genellikle bilgisayar aksesuarları, bilgisayar, biyolojik ürünler, mekanik ve elektrikli ürünler, saf kimyasallar ve geleneksel ürünleri içeren imalat sanayine yapılmaktadır. Guangdong bir imalat merkezi olarak, yoğun bir şekilde ara ve sermaye ürünleri ithal etmektedir. Bu ürünlerin başlıcaları; hammaddeler, parçalar ve bileşenleri, elektronikler, makinelerdir. Guangdong Eyaleti nin 200 den fazla ülke ve bölgeyle ticari bağlantısı vardır ve 100 den fazla ülke bu eyalette yatırım yapmaktadır. Ayrıca den fazla yabancı yatırım teşebbüsleri ve civarında temsilcilik ofisi bulunmaktadır. Bu bölgedeki en önemli yabancı yatırımcılar; Tayvan, Japonya, Güney Kore, Singapur ve ABD dir. Kamu kaynaklı olmayan teşebbüsler, ekonomide gelişimin temel unsurları olarak dikkat çekmektedir ve piyasaya yönelik ekonomi her geçen gün etkisini göstermektedir. Guangdong Eyaleti nin gelecekte bölgesel bir finans, modern lojistik, uluslararası iş, gezi ve alışveriş merkezi olması beklenmektedir. Eyalette, yaklaşık 75 adet üniversite ve yaklaşık 200 adet mühendislik araştırma merkezi bulunmaktadır. Altyapı ve Ulaşım 1 Zheijang da asgari işçi ücreti 1310 Yuan (201,5 $) düzeyindedir. 14

15 Guangdong Eyaleti, re eksport merkezleri Hong Kong ve Makao ya yakınlığından ve imalat merkezi olmasından dolayı eyaletin altyapısına önem verilmiştir ve gerekli yatırımlar yapılmıştır. Hali hazırda tahmini maliyetleri 57 milyar $ olan 26 altyapı projesi devam etmektedir. Demiryolları Pekin Guangzhou ve Pekin Kowloon demiryolları ana demiryolu ağlarını oluşturmaktadır. Guangdong Eyaleti n demiryolu hattı, tüm ülkenin demiryolu hattının sadece % 2 sini oluşturmaktadır. Mevcut durumda km olan demiryolu hattının 2020 yılı itibariyle km uzunluğuna çıkarılması hedeflenmektedir. Bu hedefin hayata geçirilmesiyle genel olarak ulaşım sürelerinin yarı yarıya azalacağı tahmin edilmektedir. Fakat eyalet genelinin aksine, Guangzhou şehrinin metro ağı çok gelişmiştir ve özellikle şehir merkezinin hemen hepsini kapsamaktadır. Guangzhou daki Baiyun Uluslararası Havaalanı ile şehir merkezi arasına kurulacak olan metro hattının da en kısa zamanda tamamlanması beklenmektedir. Otoyollar Çin de en etkin otoyol ağının Guangdong Eyaleti nde olduğunu söylenebilir. Guangzhou, Shenzen ve Hong Kong arasında Guangzhou Shenzen Ulusal Otoyolu ile taşımacılık yapan konteyner terminalleri bulunmaktadır. Mevcut durumda yapımı devam eden Otoyolları Geliştirme Projesi tamamlandığında km sini otobanların oluşturacağı toplam km lik otoyol uzunluğuna erişilecektir. Havaalanları Guandong eyaletinde 7 havalimanı bulunmaktadır. Bunların en önemlisi, THY nin de İstanbul dan seferleri olduğu Guagzhou daki Baiyun Uluslararası Havaalanı dır. Diğer 6 büyük havaalanı büyüklük sırasına göre Shenzen, Shantou, Zhuhai, Foshan, Zhanjiang ve Meizhou da bulunur. Baiyun Uluslararası Havaalanı, 90 yurtiçi ve 25 yurtdışı noktaya yıllık toplam 25 milyon yolcu kapasitesiyle uçuş yapmaktadır. Yıllık yük kapasitesi 200 bin tondur. Limanlar Guandong eyaletinin önde gelen limanları; Shenzen in ünlü Yantian Limanı, Guangzhou Limanı, Shantou Limanı, Shekou Limanı ve Zhanjiang Limanı dır. Yantian Limanı, dünyada ilk 10 liman içindedir. Guangzhou Limanı ise Çin in 3. büyük limanıdır. Turizm Guangdong Eyaleti nde 4 önemli dağ, turistik yerler olarak ön plana çıkmaktadır. Bunlar, Xijiao, Luofu, Boluo ve Dinghu dağlarıdır. Binlerce kilometrelik kıyı şeridi boyunca güzel plajlar yer almaktadır. Ayrıca Nanhua Tapınağı da, Guangdong Eyaleti nin önemli turistik yerlerinden birisidir. Guangdong Eyaleti nin güneyi, daha çok Shenzen, Zhuhai, Hong Kong ve Makao gibi çevre bölgelerden gelen turistlerin uğrak merkezidir. Ayrıca Guanghzou şehrinin yıllık bir tarihi olmasından dolayı bu şehir, tarihi ve kültürel yerler açısından çok önemlidir. Chen Ailesi nin Ancestral Tapınağı, Zhenhai Kulesi, İnci Nehri kenarı ve Guangzhou Müzesi turistlerin ilgisini çeken yerlerin başlıcalarıdır. 15

16 1.2 Fujian Eyaleti Çin Halk Cumhuriyeti'nin güneydoğu sahilinde Fujian eyaleti, ismini bu eyalette bulunan iki şehrin, Fuzhou ve Jian'ou'nun isimlerinden meydana gelmektedir. Bölge, coğrafi konumundan dolayı hem Tayvan hem de Hong Kong yatırımları için uygun bir üs haline gelmiştir. Bu konumundan dolayı Fujian ın ekonomisi, özellikle Tayvan ekonomisine bağımlı bir hale gelmiştir. Bu bağımlılığının gelecekte de devam edeceği beklenmektedir. Quanzhou Şehri ne bağlı olan Jinjiang, önemli bir ayakkabı merkezidir. Çin in en büyük 20 ayakkabı üreticisinin 8 i Jinjiang de bulunmaktadır. Xiamen şehri ise doğal taş (mermer) sektöründe sadece Çin de değil dünyada da öne çıkan bir yerdir. Tarihi 17. yy da Qing hükümdarlığında Tayvan ve Fujian birleşik durumdadırlar. 19. yy ın sonlarında ayrılmışlardır yılına gelindiğinde, dağlık arazisi ve zayıf ulaşım bağlantıları sebebiyle Doğu Çin in en izbe eyaleti olarak görülmektedir lerden sonra Fujian, Tayvan a yakınlığından dolayı özellikle ekonomik olarak gelişince zamanla önemli şehirlerden birisi haline gelmiştir. Coğrafyası ve İklimi Fujian kuzeyde Zhejiang, batıda Jiangxi ve güneyde Guangdong eyaletleri ile komşudur. Doğusunda Tayvan Boğazı ve boğazın diğer yakasında da Tayvan bulunur. Yıl boyu sıcak ve nemli bir hava hakimdir. Yıllık ortalama sıcaklık 17 ile 21 derece arasındadır. Yüzölçümü ve Nüfus Fujian Eyaleti, km² lik bir alana sahiptir. Nüfusu yaklaşık 35 milyondur. Ayrıca, Fujian km lik bir kıyı şeridine ve adaya sahiptir. Ancak Kinmen ve Matsu olmak üzere iki takımada Tayvan ın idaresi altındadır. Altyapı ve Ulaşım Demiryolları Fujian Eyaleti ndeki demiryolu hattı, Fuzhou ve Xiamen şehirlerini bağlanmaktadır. Otoyollar Fuzhou daki otoyolların toplam uzunluğu km dir. Bunun 727 km si otobandır. Havaalanları Fuzhou Chengle Uluslararası Havalimanı, Xiamen Gaoqi Uluslararası Havalimanı, Quanzhou Jinjiang Havalimanı, Nanping Wuyishan Havalimanı önde gelen sivil havalimanlarıdır. Bu havalimanlarının yıllık yolcu kapasitesi 6,5 milyon, yük kapasitesi tondur. Japonya, 16

17 Malezya, Tayland, Hong Kong ve Singapur gibi ülkeler başta olmak üzere, toplamda 45 ülkeye doğrudan uçuş imkanı bulunmaktadır. Limanlar Önde gelen limanları Fuzhou, Quanzhou, Mawei, Meizhou, Zhongyin, Dongdu ve Maluan dır. Turizm Fujian Eyaleti, doğa güzellikleri bakımından büyüleyicidir. Turistik yerler olarak tapınaklar ön plana çıkmaktadır. Guanghua, Kaiyuan, Nanshan Tapınakları önemli tapınaklardır. Wuyi ve Tailao Dağı doğa güzellikleri açısından görülmesi gereken dağlardır. Özellikle Wuyi Dağı görenleri tam anlamıyla büyülemektedir. Matsu İbadethaneler Merkezi de Meizhou Adası nda bulunmaktadır. Ayrıca Fuzhou da olan Fuzhou nun Üç Hazinesi görülmeye değerdir. Xiamen şehri ise botanik bahçeleri ve Piyano Adası olarak da bilinen Gulangyu ile ünlüdür. Xiamen, Çin in en temiz şehri olmasıyla da dikkat çekmektedir. 1.3 Hainan Eyaleti Sebze ve tropikal meyve üretimiyle tanınan Çin'in güney ucundaki Hainan Eyaleti, Çin'in "sebze sepeti" ve "meyve tepsisi" olarak adlandırılmaktadır. Eyalette üretilen tarımsal ürünler, yurt içindeki 100'den fazla küçük ve orta büyüklükteki kente gönderilmenin yanı sıra ABD, AB ülkeleri, Rusya, Japonya ve Güneydoğu Asya Ülkeleri de dahil 20'den fazla ülke ve bölgeye ihraç edilmektedir. Hainan'da üretilen kış meyve ve sebzelerinin % 90'nından fazlası, eyalet dışına satılmaktadır. Mayıs 2011 de Antalya Büyükşehir Belediyesi, Çin'in Hainan Eyaleti'ne bağlı Haikou kentiyle kardeş şehir olmuştur. Coğrafyası ve İklimi Hainan, Çin'in en küçük eyaletidir. Çin in güney ucundaki eyalet, takımadalar halinde 200'den fazla ada içerir. Doğusunda Filipinler, güneyinde Malezya ve Brunei Sultanlığı, güneydoğusunda Endonezya nın Natuna Adaları ile batıda Vietnam ile komşudur. Adada tropikal deniz iklimi görülmektedir. Tsunami ve tayfunlar görülmektedir. Yıllık ortalama sıcaklık 23 derece dolaylarındadır. Yüzölçümü ve Nüfus Hainan eyaletinin yüzölçümü 33,920 km 2 'dir. Başkenti ve en büyük şehri Haikou'dur. Nüfusu 8,6 milyon dur. Altyapı ve Ulaşım Demiryolları Guangdong Hainan demiryolu hattı, Pekin Kowloon, Pekin Guangzhou ve Nanning Kumming demiryolu hatlarıyla bağlantıyı sağladığından önemli bir hattır. 17

18 Otoyollar Hainan Eyaleti, eyaletin tüm bölgelerine ulaşan geniş bir otoyol ağına sahiptir. Sanya ve Haikou gibi önemli merkezlere ulaşan otobanlar da mevcuttur. Havaalanları Haikou da Meilan Uluslararası Havalimanı ve Sanya da Fenghuang Uluslararası Havalimanı bulunmaktadır. 39 merkeze iç hat ve Hong Kong, Singapur, Tayland, Malezya gibi çeşitli ülkelere de dış hat uçuşları bulunmaktadır. Limanlar Haikou, Sanya, Basuo ve Yangpu en önemli 4 limanıdır. Haikou ve Sanya limanları 24 ülke ve bölgeden toplam 69 okyanus trafiğindeki üsse açılmaktadır. Turizm Leihuling ve Luojingpan kraterleri, Sanya daki Luobi Mağarası ve eski yerleşim yerlerinden Yazhou önemli turistik mekanlardandır. Ayrıca Haikou daki Hindistan Cevizi Festivalleri de turistlerin ilgisini çekmektedir. 1.4 Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi Tarihi II. Dünya Savaşı'nda Japon saldırılarının başlıca hedeflerinden biri olan bölge, savaş sonrasında Japonlardan geri alınarak 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'nin bir yönetim bölgesi olarak ilan edildi ve 1958'de Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi oluşturuldu. Coğrafyası ve İklimi Çin'in güneyinde yer alan bölge, batıda Yunnan, kuzeyde Guizhou, kuzeydoğuda Hunan, güneydoğuda Guangdong eyaletleri ile Vietnam ve Tonkin Körfeziyle çevrilidir. Guangxi topraklarının büyük bölümünün yüksekliği 500 ile 1000 m arasında değişen tepelerden oluşur. Bölgede nemli bir hava hakimdir. Sıcaklık yıl boyunca tarım yapılmasına elverişlidir. Yağmur getiren muson rüzgarlarının da etkisiyle yağışlar fazladır. Yıllık ortalama sıcaklık derece arasında değişmektedir. Yüzölçümü ve Nüfus Guangxi nin yüzölçümü km 2 'dir. Başkenti ve en büyük şehri Nanning'dir. Nüfusu 48,9 milyon'dur. Guangxi nüfusu Çinli, Zhuang, Yao, Meo ve Dung halklarından oluşur. Sayıları yaklaşık 14 milyon olan ve Tay kökenli olan Zhuanglar genellikle bölgenin orta ve batısında, Çinliler ise doğusunda yaşarlar. 18

19 Altyapı ve Ulaşım Guangxi nin büyüyen turizm potansiyeli nedeniyle son yllarda altyapı yatırımları artmaktadır. Demiryolları yıllarında Guangxi nin demiryolları altyapısını geliştimek için 15 milyar $ civarında yatırım yapılmıştır. Çin in en modern demiryolu hatlarından biri olan Nankun Demiryolu Hattı nın Guangxi ile de alternatif bağlantısı bulunmaktadır. Otoyollar Guangxi deki otoyolların toplam uzunluğu km dir km sini otobanlar oluşturmaktadır. Nanning, Liuzhou ve Guilin e bağlanan karayollarının merkezinde yer alır. Guangxi den, Sichuan Eyaleti ndeki birçok şehre direk deniz bağlantısı kuran Güneybatı Denizi Geçit Otobanları nın bir kısmına geçiş mümkündür. Hong Kong arasında Guangzhou Shenzen Ulusal Otoyolu ile taşımacılık yapan konteyner terminalleri bulunmaktadır. Otoyolları Geliştirme Projesi tamamlandığında km sini otobanların oluşturacağı toplam km lik otoyol uzunluğuna erişilecektir. Havaalanları Guangxi de 6 havalimanı bulunmaktadır. Bunların en önemlileri, Guilin, Nanning ve Beihai dir. Guilin Havalimanı, Çin in en yoğun ve etkin çalışan havalimanlarından birisidir. 22 farklı havayolları şirketi, iç ve dış hatlara uçuşlar yapmaktadır. Pekin, Şanghay ve Hong Kong a düzenli uçuşlar mevcuttur. Limanlar Guangxi nin önde gelen limanları Beihai, Qinzhou ve Fangchenggang dır. İç nehir limanı olarak da Nanning, Wuzhou ve Guigang önemli limanlardır. Beihai ve Fangchenggang limanları aracılığıyla 100 den fazla liman ile uluslararası boyutta ekonomik ilişkiler kurulmaktadır. Turizm Çin in en güzel plajları bu bölgede yer almaktadır. Kuzeyindeki azınlık köyleri doğa güzellikleri ile dikkat çekmektedir. Yangshou ve Guilin milyonlarca turisti çeken popüler mekanlardır. Nanning tabiat güzellikleri ve kaliteli içme suyu ile Çin in Yeşil Şehri olarak bilinir. Nanning de Qingxiu Dağı ve Liangfengjiang Milli Orman Parkı dikkat çeken turistik yerlerdir. 1.5 Hong Kong 19

20 Hong Kong ile ilgili detay bilgiler için ( adresindeki Hong Kong Ülke Bilgi Notu na bakınız. 1.6 Makao Tarihi Çin'in güney kıyısında bulunan Makao, 1557'de Portekizlilerin bir ticaret üssü ve Çin'de misyonerlik çalışmaları merkezi olarak kurdukları Makao'nun yönetimi, 1887'de Çin hükümeti tarafından Portekiz'e bırakılmıştır. 1987'de Çin ile Portekiz arasında, Makao'nun 1999'da Çin'e geri verilmesini öngören bir antlaşma imzalanmıştır. Bu tarhiten itibaren Çin e bağlı özel yönetim bölgesi olmuştur. Coğrafyası ve İklimi İnci Nehri nin batısındaki bir yarımadada yer almaktadır. Aynı adlı yarımadada, Guangzhou'nun (eski Kanton) 115 km kadar doğusunda, Hong Kong'un batısında, Zhujiang Irmağı kıyısında yer alan Makao, kıyılarının açığındaki iki küçük adayı (Taipa ve Coloane) da içerir. Aşırı sıcak ve belli dönemlerde yağışlı yazlar ile yarı tropik bir iklime sahiptir. Makao'da hava durumu olarak en iyi mevsim, kış mevsimidir. Ekim Aralık ayları günlerin güneşli, ılık ve nemin çok düşük olduğu aylardır. Ocak Mart aylarında ise hava oldukça soğuk fakat güneşlidir. İlkbahar'da nem artmaya başlar, yazın sonuna kadar iklim ılıktır ve nemli yağmurlar tayfunlara sebep olur. Rüzgar serttir ve tayfunların zamanı kestirilemez. Makao, aşağı yukarı bütünüyle kentleşmiştir ve tarıma ayrılan alanlar toplam yüzölçümün ancak %10'u kadardır. Yıllık sıcaklık ortalaması 22 derece, yıllık yağış ortalaması mm'dir. Yüzölçümü ve Nüfus Yakınındaki Dangzai Adası ve Luhuan Adası da dahil toplam yüzölçümü 25,8 km 2 'dir. Makao nun nüfusu 550 bindir. Makao nüfusunun %99'unu Çinliler, %1'ini Portekizliler ve diğer yabancılar oluşturur. En yaygın dil Çince (Kanton Lehçesi), en yaygın din de Budizm'dir. Altyapı ve Ulaşım Makao, stratejik coğrafi konumunun yanısıra gelişmiş bir altyapı ağına da sahiptir. Bu yüzden Güney Çin in iş merkezi haline gelmiştir. Böylece, İnci Nehri Deltası ndaki diğer şehirler ile Makao arasında ekonomik entegrasyon oluşmuştur. Otoyollar Makao, bir yarımada ve Taipa ve Coloane adalarından oluşmaktadır. Yarımadayı Taipa Adası na bağlayan üç köprü ve iki adayı birbirine bağlayan 2,2 km lik bir köprü bulunmaktadır. 20

21 Havaalanları Makao Havalimanı ndan Tayvan, Şanghay, Manila, Bangkok, Singapur ve iç hatlardaki birçok noktaya ulaşım vardır. Makao daki uygulamaya göre, yolculuklarında bu havalimanını kullanan tüm yolcular, yolcu ve havaalanı vergisine tabi bulunmaktadırlar. Limanlar Makao nun oldukça gelişmiş ve etkin kullanılan bir limanı bulunmaktadır. Feribotla ulaşımın etkin olması taksilerin, otobüslerin ve diğer kara taşıtlarının kullanımını da kolaylaştırmıştır. 500 bine yakın yolcu feribotlarla taşınabilmektedir. Turizm Eğlence, bahis ve oyun merkezi olarak bilinen Makao da, Largo do Senado gibi Portekiz ve Barok tarzı evlerin bulunduğu göz alıcı plajlar dikkat çekmektedir. St. Paul Kalıntılar Şehri, Monte Kalesi ve Makao Müzesi görülmesi gereken turistik mekanlardandır. Ayrıca, Hac Sa Koyu ve Bambu Koyu adalarda bulunan güzel koyların başında gelir. 2. İnci Nehri Deltası nın Temel Ekonomik Avantajları 2.1 Birbirini Tamamlama Avantajı Farklı şehirler ve eyaletler bölgenin tüm ihtiyacını karşılamak için yeni ve birbirlerini tamamlayan sektörleri barındırmaktadır. Örneğin, imalat sanayinde bir yıldız olan Guangdong eyaleti dünyanın en önemli imalat üslerinden biri haline gelmiştir. Bunun yanında, Hong Kong modern lojistik hizmetleri, finans ve ticarete odaklanmıştır. Bu sayede, dünyanın en büyük ve modern ticari servis merkezi haline gelmiştir. Makao ise turizm, eğlence, kumar ve bahis sektörlerinde gelişmiştir ve iş yapmaya gelenlerin eğlence ve dinlenme durağı haline gelmiştir. Hainan eyaleti de sebze ve tropikal meyve üretimiyle tüm dünya tarafından tanınmaktadır. Bu açıdan İnci Nehri Deltası nı kendi kendine yeten bir bölge olarak tanımlayabiliriz. Bir başka deyişle, her bölgenin farklı alanlara yönelmesinden dolayı bir bütün olarak birbirlerini tamamlamışlardır. Böylece ortak hareket ettiklerinde yine bir bütün olarak gelişip kalkınacaklardır. Tablo 2: Büyük İnci Nehri Deltası ndaki Başlıca Endüstriler Eyalet veya Özerk/Özel Başlıca Endüstriler İdari Bölge Ayakkabı imalatı, şeker kamışı, kolza, elekronik, çay, makine Fujian teçhizatları, petrokimyasallar, su ürünleri, yapı malzemeleri, tekstil Tekstil, gıda ve meşrubatlar, yapı malzemeleri, elekronik ve bilgi Guangdong teknolojileri, elektrikli cihazlar ve makineler, petrokimyasallar, ormancılık, mobilya, kâğıtçılık, kozmetik ve otomotiv Guangxi Şeker kamışı, mineraller, doğalgaz, pirinç, mısır, patates, buğday Hainan Turizm, tarım ürünleri(doğal kauçuk, kahve, tropikal çiçekler, 21

22 Hong Kong Makao hindistan cevizi, muz ve karpuz gibi tropik meyveler) Finansal servisler, lojistik, turizm, profesyonel ithalat ve ihracat hizmetleri, taşımacılık ve depolama, oteller, imalat ve altyapı geliştirme, gayrimenkul Turizm, tekstil, sigortacılık, inşaat, gayrimenkul, imalat, oyuncak, elektronik, ayak giyimi ve kumarbazlık 2.2 Avantajlı Jeopolitik Konum Büyük İnci Nehri Deltası, kolay ulaşım ağlarına sahiptir. Büyük İnci Nehri Deltası ndan başkente ulaşım rahattır. Pekin Guangzhou ve Pekin Kowloon demiryolu hatlarıyla kuzey güney arasındaki bağlantı kolayca sağlanmıştır. Ayrıca Büyük İnci Nehri Deltası, Guangdong eyaletinin avantajlı jeopolitik konumu sayesinde ekonomik gelişimini hızlı bir biçimde sürdürmeye devam etmektedir. Başta Guangdong eyaleti olmak üzere Büyük İnci Nehri Deltası nın uzun yıllardır Çin ekonomisinin kalbi olarak atmaya devam ettiğine şüphe yoktur. Gelecekte de Guangdong eyaletinin bu rolü devam edecektir. Büyük İnci Nehri Deltası tıpkı yabancı yatırımları çektiği gibi Çin in diğer bölgelerinden de yatırım çekmeye devam edecektir. Bu yatırımların Çin in ekonomik kalkınmasında etkili olacağı kesindir. 2.3 Reformların Rekabet Gücünü Artırması Büyük İnci Nehri Deltası, Çin de özellikle ekonomik anlamda reformların öncüsü olarak bilinmektedir. Hong Kong la anlaşmalar yapıldıktan sonra uluslararası pazarlarla sıkı bağlantılar kurulmaya başlanmıştır. Yabancı yatırımlara açılan ilk bölge olan Büyük İnci Nehri Deltası, dünya standartlarındaki yerel ve yabancı sermayeli orijinal ekipman imalatçıları ile ülkenin en gelişmiş ve rekabetçi bölgelerinden birisidir. Bu üreticiler teknolojik inovasyonlarla değer zincirinde yükselmeye ve rekabet güçlerini daha da artırmaya çalışmaktadırlar. Bu açıdan ilgili sektörler, işçileri, bilim insanlarını ve mühendisleri cezbedici politikalar sergilemeye çalışmışlardır. Ülkenin her yerinden bu bölgeye çeşitli nitelikteki iş gücü akını yaşanmıştır. Böylece bölgenin işgücü niteliği ve niceliği yüksek seviyelere gelmiştir. İşgücü niteliğinin ve niceliğinin yüksek oluşu, rekabet gücündeki pozitif göstergelerin en önemlilerinden birisidir. 2.4 Kümelenme Sektörel Kümelenmelerin en önemli örnekleri son yıllarda Çin de ortaya çıkmaktadır. Çin deki sistemde ulusal boyutta geniş bir küme oluşturulmuştur. Bu ana kümenin altında bölgesel alt kümeler yer almıştır. Ulusal boyutta olan bu yapıda Büyük İnci Nehri Deltası öne çıkan bölgelerden birisidir. Örneğin, Xiamen Şehri, mermer ve doğaltaşlar sektöründeki kümelenme ile dikkat çekmektedir. Genellikle, ham/blok mermerin ithal edildiği, işleme sürecindeki her aşamanın aynı bölgede bir bütün olarak bulunmasının verimlilik ve maliyet açısından faydalı olduğu kabul edilmektedir. Böylece Xiamen, mermer ve doğaltaşlar sektöründe son yıllarda dünyaca bilinen bir şehir haline gelmiştir. 3. Pazar Araştırması Kapsamında Öne Çıkan Şehirler ve Sektörler 22

23 3.1 Guangzhou ve Guangzhou da Öne Çıkan Sektörler Dünyanın ilk 500 şirketinin % 20 sinin ofisleri ve üretim kolları Guangzhou da bulunmaktadır. Çin in en büyük iç ticaret ve dağıtım merkezi olarak bilinmektedir. Guangzhou da kozmopolit bir yapı bulunmaktadır. Orta Doğulu ve Afrikalı işadamlarının yoğunluğu dikkat çekmektedir. Türkiye den Çin ile ticarete başlayan çoğu işadamının ilk uğrak yeri Guangzhou dur. Guangzhou da iş yapmaya gelen yabancı iş adamlarının yoğunluğu, dünyaca ünlü markaların bu bölgeye akın etmesi, katma değeri yüksek sektörlerin bu bölgede kümelenmesinden dolayı emlak fiyatları ve ortalama işçi ücretleri her geçen gün daha da yükselmektedir. Öne Çıkan Sektörler Otomotiv Sektörü Otomotiv Sektörü nde Guangzhou Şehri nin yükselen grafiği dikkat çekmektedir yılında 1,35 milyon adet üretim ile tüm ülkenin % 7,5 ine ulaşmıştır yılındaki toplam üretim parasal değer olarak ise 44 milyar $ ile Guangzhou nun tüm sanayi üretiminin % 19,5 ini kapsar hale gelmiştir. Guangzhou, Çin in en çok otomobil ve parçaları üreten 2. şehridir. Guangzhou nun 2010 yılındaki otomobil ve parçaları toplam ihracatı 1,73 milyar $ a ulaşmıştır yılında Guangzhou da Otomotiv Sektörü ndeki faaliyet göstren şirketlerden 552 si ihracat yapmıştır. Guangzhou nun 2010 yılındaki otomobil ve parçaları ithalatı değeri ise 3,28 milyar $ olmuştur. Guangzhou da üretilen otomobillerin %70 i Çin de kullanılmaktadır. Şehirde, belli başlı 600 otomobil parçaları üreticisi bulunmaktadır. Çin Otomotiv Sektörü nde, önümüzdeki yıllardaki yeni hedef hibrid (melez) otomobillerin yaygınlaştırılmasıdır. Bu kapsamda Guangzhou da 2012 yılına kadar hibrid otomobillerin yıllık üretim kapasitesinin 3 bine, hibrid otobüslerin yıllık üretim kapasitesinin ise bine çıkması beklenmektedir. Bölgesel Ürün Kümelenmeleri: 2007 yılında şehir, Çin Ticaret Bakanlığı tarafından Otomobil ve Parçaları İhracatı Üssü olarak seçilmiştir ve bu anlamda 135 km 2 lik bir alan sektör kümelenmesi için ayrılmıştır. Hükümet bu kapsamda yatırımcılara bedava arsa tahsis etmektedir. Yatırımcı şirketler, özel iş gücü havuzlarından faydalanarak kalifiye iş gücü bulmakta da sorun yaşamamaktadırlar. Bunun sonucu olarak fabrika kurmak ve üretime geçmek 1 yıl içinde gerçekleşebilmektedir. Guangzhou daki otomotiv sektörü kümelenmeleri doğu, güney ve kuzey otomotiv sektörü kümelenmeleri şeklinde üçe ayrılmıştır. Doğu Kümelenmesi nde sedan ve iş araçlarına ve bunlara yönelik parçalara öncelik verilmiştir. Güney Kümelenmesi nde ise büyük araçların ve bunlara yönelik parçalarının AR GE sine ve üretimine öncelik verilmiştir. Son olarak, Kuzey Kümelenmesi nde otomotiv parçalarının ve ilgili servislerin AR GE sine öncelik verilmiştir. Pazar araştırması çalışması kapsamından daha çok Japon otomobil firmalarının yatırım yaptığı HUADU Otomobil Sanayi Bölgesi ( ziyaret edilmiştir. Bahsekonu bölge, m 2 üzerine kuruludur ve içinde işciler için konaklama, yabancı yatırımcı firmaların sahipleri/yöneticileri için golf sahası, firmalarda eğitim gören 20 bin stajyer öğrencinin okuduğu yerleşkeyi de barındırmaktadır. Guangzhou Havalimanı na 12 km uzaklıkta olan bölgeye metro 23

24 ile erişim için de altyapı çalışmaları devam etmektedir. Mevcut durumda, çoğunluğu (132 si) oto yedek parça üreticisi olmak üzere toplam 166 firma faaliyet göstermektedir. Tablo 3: Guangzhou Otomotiv Sektörü Kümelenme Bölgeleri Kümelenme Bölgeleri Alan Üretim Değeri (milyar $) A. Doğu Kümelenmesi km 2 19,9 I. Guangzhou Gelişim Bölgesi Otomotiv Alanı 20 km 2 3,8 Iı. Huangpu Otomotiv Endüstrisi Parkı 2.77 km 2 11,3 Iıı. Zengcheng Otomotiv Endüstrisi Üssü 22 km 2 4,8 B. Güney Kümelenmesi km 2 12,7 I. Nansha Gelişim Bölgesi Otomotiv Üssü 22.5 km 2 10,9 Iı. Panyu Otomotiv Endüstrisi Parkı 5.77 km 2 1,8 C. Kuzey Kümelenmesi km 2 1,0 I. Huadu Otomotiv Endüstrisi Üssü 50 km 2 0,5 Iı. Conghua Araç Ve Otomotiv Parçaları Endüstrisi Üssü 6.67 km 2 0,5 Petrokimya Sektörü 2010 yılında, Petrokimya Sanayi nde 30,2 milyar $ lık bir üretim gerçekleştirilmiştir. Bu sektör, Guangzhou nun tüm sanayi üretiminin % 13,4 ünü kapsamaktadır yılı itibariyle Guangzhou da bu sektördeki yabancı yatırımcılar, 9,8 milyar $ değerinde yatırım yapmıştır. Bu yatırımlar Guangzhou nun Petrokimya Sektörü ndeki uluslararası rekabet gücünün yüksek olduğunu göstermektedir. Guangzhou Petrokimya Sektörü ndeki yatırımda öncelikli ürün ve hizmet grupları şunlardır; Petrol arıtma, etilen işleme, kimyasal ve hammaddeleri üretimidir. Elektronik ve Bilişim Sektörü 2010 yılında, Elektronik ve Bilişim Endüstrisi nde 27,7 milyar $ lık bir üretim gerçekleştirilmiştir. Sektördeki payı Guangzhou için en yüksek olan ince ekranlı LCD yanısıra dijital yüksek kaliteli televizyonlar, aydınlatma ürünleri, 3D televizyonlar ve bunların ekipmanı üretimde öncelikli sırayı almaktadır. Yatırım planlarında dijital ev teknolojileri ikinci sırayı almaktadır. Google mail tarzı Bulut Bilişim Teknolojisi ni yaymak da Guangzhou da diğer önemli bir yatırım planıdır. Bu kapsamda; e devlet, sağlık, eğitim, belediye yönetimi ve kültürel alanlarda aktif hale geçecek bir Bulut Bilişim Teknolojisi kullanımının yaygınlaşması hedeflenmektedir. Gemi İnşa Sektörü 2010 yılında Guangzhou da, Gemi İnşa sanayinde 4,6 milyar $ lık bir üretim gerçekleştirilmiştir. Gemi inşa ve bakımı sektöründe belli başlı 60 şirketin faaliyet gösterdiği Guangzhou da, şirketler uluslararası platformda marka olan şirketlerle stratejik ortaklık kurarak rekabet güçlerini artırmaya çalışmaktadırlar. Guangzhou nun 2010 yılında bu sektördeki Gemi İnşaatı ihracatı 2,45 milyar $ a ulaşmıştır yılı rakamlarına göre Guangzhou, Çin in 5. en çok gemi ihraç eden şehri olmuştur. Bu başarıdaki önemli etkenlerden birisi ihracatta hedeflenen ürün kalitesinin yükseltilmiş olmasıdır. Bu sektörde de Guangzhou kümelenmeyi başarmıştır İnci Nehri Deltası Bölgesel Gelişim ve Reform Planı nda da Guangzhou nun dünya standartlarında büyük ölçekli gemi üretimi ve bakımı üssü olacağından bahsedilmektedir. 24

25 Finans Sektörü Guangzhou nun (Hong Kong a alternatif) güçlü bir finans şehri olması hedefine paralel olarak finansal reformlar ve yenilikler artırılmaya çalışılmaktadır. Örneğin 2010 yılında, elektronik ödeme gibi finansal altyapı yatırımlarına toplam 16,6 milyar $ harcanmıştır. Ayrıca Hong Kong ve Makao gibi finansı güçlü merkezlerle bağlantı daha da kuvvetlendirilmeye çalışılmaktadır. Finans sektörünün, 2010 yılında yarattığı katma değer 9,5 milyar $ olarak hesaplanmıştır. Döviz değişimi alanında, Guangzhou daki ilk franchising, Baiyun Havaalanı nda verilmiştir. Finans sektöründe kümelenme girişimleri de dikkat çekmektedir. Zhujiang Yeni İş Merkezi ve Yuancun Finans İşlemleri Bölgesi, finansal yatırımların çekilmeye çalışıldığı merkezlerdir. Küçük girişimcilere cazip krediler vermek ve taşra bölgesindeki yatırımları artırmak amacıyla Huadu, Zengcheng ve Conghua bölgelerindeki bankalara destekler verilmektedir. Fuar ve Kongre Sektörü Guangzhou, Çin in ilk fuar organizasyonunu yapan şehir olarak tarihe geçmiştir. Çin İthal ve İhraç Ürünleri Fuarı (CANTON Fuarı) Çin deki ilk fuar olarak bilinmektedir. Bir marka haline gelmiş olan fuar son yıllarda sektörel yatırımcılara ve üreticilere yönelik olmaktan ziyade, geniş kapsamlı çalışan ticaret erbabına yönelik olmaktadır yılı boyunca Guangzhou da, 21 önemli merkezde 373 fuar/kongre yapılmıştır. Bunların 200 ü yatırım amaçlıdır. Bu etkinliklere katılan kişi sayısı ise 11,4 milyon olmuştur ve bu sayı yaklaşık olarak Guangzhou nun toplam nüfusu kadardır. Asya Çin İthal ve İhraç ürünleri Fuar Kompleksi diğer adıyla Pazhou Kompleks, 338 bin metrekarelik kapalı alanı ve toplam 700 bin m 2 nin üzerinde alanıyla şehrin en büyük ve en modern gösteri merkezidir. Pazhou Kompleks ten sonra, Liuhua Fuar/Gösteri Merkezi ve Baiyun Yeni İş Merkezi Fuar/Gösteri Alanı diğer önemli etkinlik alanlarıdır. Bunlar dışında proje halinde bulunan birçok büyük fuar/gösteri merkezi de bulunmaktadır. Bu projelerle birlikte Guangzhou Şehri, Büyük İnci Nehri Deltası nın fuar/kongre ve konferans üssü olma özelliğini gelecekte de devam ettirecektir. Plastik Sektörü Guangzhou da düzenlenen CHINAPLAS 2011 kapsamında da fark ettiğimiz üzere, Çinli firmaların genellikle plastik hammaddeleri ve yeni nesil plastik işleme makinelerine ilgi gösterdiği görülmektedir. Fuardaki diğer ülkelerden gelen firmaların da genellikle hammaddelere ve plastik işleme makineleri ithalatına yönelmek istediği görülmektedir. Plastik sektörü, katma değeri yüksek bir sektördür. Bu yüzden, her ülke kendi imalatını kendi yapmak ve son mamul ihraç etmek istediğinden hammadde ve makine ithalatı yapmaya çalışmaktadır. Guangzhou nun 2009 yılında plastik sektöründeki (Fasıl 39) Türkiye den ithalatı, 179 bin $ dan 2010 yılında 328 bin $ a çıkmış olsa da bu rakam, Guangzhou nun plastik sektöründeki toplam ithalatının %1 ini bile oluşturmamaktadır. Kısacası, Türkiye nin Guangzhou ya bu sektördeki ihracatı henüz gelişme aşamasındadır ve istenilen düzeyde değildir. Lojistik Sektörü 25

26 Guangzhou demiryolu, karayolu, havayolu ve su taşımacılığında Çin in en önemli merkezi konumundadır yılındaki kargo trafiği 575 milyon tona yükselmiştir. 397 milyon ton ile karayolu taşımacılığı ilk sırayı almaktadır. Bunun ardından sırasıyla, 102 milyon ton ile su taşımacılığı, 68 milyon ton ile demiryolu taşımacılığı, 7 milyon ton ile boru hattı taşımacılığı ve 1 milyon ton ile havayolu taşımacılığı gelmektedir. THY nin de sefer yaptığı Baiyun Uluslararası Havaalanı, stratejik konumu ve yüksek taşıma kapasitesiyle Çin de hava taşımacılığının merkezlerinden biridir. 3.2 Shenzhen ve Shenzhen de Öne Çıkan Sektörler Shenzhen ve çevresi, özellikle 1986 ile 1996 yılları arasındaki gelişmesiyle dağlık ve ormanlık araziden nufüs ve faaliyet açısından yoğun bir kente dönüşmüştür. Shenzen, Büyük İnci Nehri Deltası nın nüfusunun sadece % 4,3 ünü barındırmasına rağmen, bölgenin ihracatının % 25 ini yapmaktadır. Shenzen de kişi başına gelir yüksektir ve 2010 yılı verilerine göre 15 bin $ civarındadır. 17 yıldır Shenzen ticaret hacmi açısından Çin in en büyük şehridir yılında Shenzen in dış ticaret hacmi, Türkiye ninkinden fazladır. Elektronik sektörünün merkezi Shenzen in ithalatı 2010 yılında 174 milyar, ihracatı 286 milyar $ dır. Shenzhen, Guangdong Eyaleti ndedir. 12 milyon civarında nüfusa sahiptir. Shenzhen Limanı dünyanın en yoğun limanlarındandır. Hong Kong'un kuzeyindedir ve Hong Kong'la çok sıkı ekonomik ilişkilere sahiptir. Bu güçlü ilişkiler sayesinde Shenzen, Hong Kong ekonomisinin gelişiminden en üst düzeyde faydalanan şehirlerden birisi olmuştur. 2007'de, kenti Hong Kong'a bağlayan bir köprü yapılmıştır. Bu köprü bağlantısı, Shenzen nin ekonomisi yanı sıra hayat standartını da olumlu yönde değiştirmiştir. Şehirde, 200 metrenin üzerinde 23 kadar gökdelen vardır. Yabancı yatırımlarla şehir hızla büyümüş ve yatırımlar açısından Çin de ilk sıralarda yer almaktadır. Shenzen, dengeli endüstriyel yapısı ve sağlıklı endüstriyel zincirleri ile de bilinmektedir. Yabancı yatırımlar artış gösterse de Shenzhen halkında (Guangzhou da olduğu gibi) kozmopolit bir yapı görülmemektedir. Tıpkı Guangzhou gibi, Shenzhen de de katma değeri yüksek sektörlerin burada kümelenmesinden dolayı emlak fiyatları ve ortalama işçi ücretleri her geçen gün daha da yükselmektedir. Öne Çıkan Sektörler Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Sektörü 80 li yıllarda yabancı yatırımlarla canlanan Shenzhen, özellikle 90 lı yıllarla beraber markalaşma ve AR GE konusunda ön plan çıkmaya başlamıştır. 90 lı yıllarda yüksek teknolojili ürünlerin imalatına ve markalaşmaya hızlı bir geçiş yapılmıştır li yıllarda bu geçişin etkileri, daha belirgindir yılında, Elektronik ve Bilgi Teknolojileri sanayinde sadece yüksek teknolojili ürünlerin üretim değeri 120,6 milyar $ a yükselmiştir yılından sonra da ekonomik kriz ortamındaki değişmelerle bazı ihracatçı firmaların iflas ettiği görülmektedir. Fakat bu iflas eden firmaların genellikle düşük fiyatlı, kaliteli ve teknolojik yeniliklere uzak ürünler ürettiği görülmektedir. Yüksek teknolojili ürünler ve yüksek katma değerli ürünler üreten, know how ve inovasyonu ön plana çıkaran firmalar krizden olumsuz etkilenmemişlerdir. Bunun yanında, Shenzhen Dünyanın Elektronik Çöplüğü olarak da bilinmektedir. Dünyanın tüm hurda elektroniği buraya akmaktadır. Shenzen de belli işlemlerden geçirilip ya kullanılmakta ya da 26

27 satılmaktadırlar. Bu elektronik geri dönüşüm işlemleri de getirdikleri yüksek katma değerlerle dikkat çekmektedir. Elektronik ve Bilgi Teknolojileri üretimi öncülüğünde ve Hong Kong'un kuzeyinde olmasının da katkısı ile dünyanın en yoğun 4. limanı ünvanını kazanan Shenzhen Limanı, Çin de Elektronik ve Bilgi Teknolojileri nin kalbi olarak bilinmektedir. Elektronik Sektörü ndeki markalaşma, bir anlamda kaliteyi de yansıttığından elektroniğin kalbi olan Shenzhen de daha da bir ön plana çıkmaktadır. Özellikle elektronik ürünlerde, Shenzhen deki fiyatlar tüm dünya için referans fiyat olarak kabul edilmektedir. Shenzhen de her yıl, bu sektörle ilgili olarak ortalama 20 civarında büyük ölçekli fuarlar yapılmaktadır. Dünya pazarının sürekli büyümesi, hızlı bilişim ve durmak bilmeyen inovasyon artan talep Shenzen ekonomisini de geliştirmekte, Shenzhen in ihracatına da pozitif yönlü bir ivme kazandırmaktadır. Shenzhen in Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Sektörü nün ihracatı 2007 yılında 460 milyar $ civarında olmuştur. Bu sektördeki üreticilerin özellikle Avrupa ya ihracat yapanları, Türkiye ye yatırım yaparak Avrupa pazarına tedarik yapmak istemektedirler. Elektronik ve Bilgi Teknolojileri sektöründe Türkiye ile Çin in ilişkileri de gelişmektedir. Örneğin, savunma sanayinde, ASELSAN ve ROKETSAN, Çinlilerle beraber çalışmalar yapmaktadırlar. Mermer Sektörü Mermer sektörünün kümelendiği Xiamen Şehri nden sonra Türkiye den en çok mermer ihraç edilen ikinci şehir olan Shenzhen e, Türkiye nin mermer ihracı 2010 yılında 156 milyon $ değerindedir. Bu rakam 2009 yılına göre %85 oranında artmıştır. Çin e mermer ihracatında bir numara olan Türkiye, Shenzhen e olan mermer ihracatında da bir numarada yer almaktadır. Shenzhen, mermer ithalatının % 46 sını Türkiye den yapmaktadır. Hazır Giyim Sektörü Shenzhen de 3 bin civarında hazır giyim imalatçısı bulunmaktadır. Bunların tanesinin markaları vardır ve 100 ünlü Çin markası da bunların içindedir. Üretimin %60 ı ihracata yöneliktir. Bunun yanında hazır giyim sektöründe ithalat da önemli yer tutmaktadır. Çin in en çok milyonerinin bulunduğu şehir olan Shenzhen de halkın, gelir durumu genel olarak iyi olduğundan yabancı markaları satın almak için büyük paralar ödemeye razı oldukları görülmektedir. Aynı kalitede olan iki elbisenin birisi Çin malı, diğeri yabancı mal ise yabancı malın fiyatı daha yüksek olsa da kolaylıkla satılabilmektedir. Shenzhen in Hong Kong a yakınlığından faydalanmak isteyen bu sektördeki birçok uluslararası üst düzey firma, Shenzhen i Çin pazarına orta ve uzun vadede giriş kapısı olarak görmektedir. Makine Sektörü İhracata yönelik birçok sektör Shenzhen de hayat bulmaktadır. Shenzen, dünyanın en iyi birleştirilmiş fotokopi makineleri ve yazıcı imalat merkezi, Çin in en iyi mikro motor ihracat merkezi, Çin in en büyük enjeksiyon kalıpları imalatı merkezi ve dünyanın en büyük konteyner imalat merkezi olarak dikkat çekmektedir. Shenzhen özellikle enjeksiyon makineleri ve özel ekipmanı üretimi ile pres döküm alanında ön plana çıkmaktadır. Shenzhen makine sektöründe, 27

28 dünyanın ve Çin in birçok ünlü markasına ev sahipliği yapmaktadır. Bu firmaların çekirdek teknolojileri kişisel mülkiyet haklarıyla korunmaktadır.. Mobilya Sektörü Mobilya sektör kümelenmesinde Foshan şehri ön planda olsa da, Çin in mobilya ihracatının %25 i Shenzhen üzerinden yapılmaktadır. Shenzhen bu sektörde de birçok ünlü yabancı ve yerli markaya ev sahipliği yapmaktadır. Bu markalar, kaliteli ürünlerini Foshan gibi kümelenme merkezlerinde üretip yüksek katma değer yaratarak Shenzhen üzerinden iç ve dış pazarlara sunmaktadır. Gıda Sektörü Shenzhen gıda sektöründe, pirinç, un, çay, bira, et ürünleri, fasulye, meşrubat, konserve gıdalar ön plana çıkmaktadır. Shenzhen, Gıda Sektörü nde en kaliteli, marka değeri yüksek olan ürünleri ile bilinmektedir. Bu ürünler içlerinde ABD, Japonya, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, Brezilya, Güney Afrika ve Rusya nın da bulunduğu 70 den fazla ülkeye ihraç edilmektedir. Lojistik Sektörü Çin de Lojistik Sektörü nün lideri konumunda olan Shenzhen, 200 den fazla uluslararası ağa açılmaktadır. Şehirde 3 bin civarında lojistik şirketi bulunmaktadır. 100 civarında da ünlü markalardan oluşan çok uluslu şirket vardır. Bu firmalar Shenzhen deki modern lojistik sektörünün avantajlarından ve ticaret potansiyelinden faydalanmak için bu şehirde yer almışlardır. Shenzhen Limanı, mevcut durumda dünyanın en yoğun 4. limanı olsa da önümüzdeki yıllarda Hong Kong Limanını geçerek 3. sıraya yükselmesi beklenmektedir. 3.3 Xiamen ve Xiamen de Öne Çıkan Sektörler Xiamen, mermer sektörü ile adından söz ettrimektedir. Mermer sektöründe Xiamen de düzenlenen Mermer ve Doğaltaş Fuarı, bu sektörün dünyadaki en önemli fuarlarından biridir ve Türk firmalarının yoğun katılımı söz konusudur. Bu fuar sayesinde, adeta Türkiye adı ile mermer Çin de özdeşleşmiştir. Xiamen Limanı Çin in 8. en yoğun, dünyanın ise 30. en yoğun limanı olarak gösterilmektedir. Xiamen, Tayvan Boğazı nın batısında turistik bir kıyı şehridir. Dünyanın en çok güneş gözlüğü üreten şehridir. Her yıl ortalama 120 milyon adet güneş gözlüğü üretilmektedir. Ayrıca, dünyanın en büyük tungsten minerali tedarikçisidir. Öne Çıkan Sektörler Mermer Sektörü ve Xiamen Mermer, Doğal Taş ve Doğal Taş İşleme Teknolojileri Fuarı 28

29 Mermer sektörünün kümelendiği Xiamen şehri, sadece Çin in değil dünyanın o sektördeki en önemli üretim merkezi, bu şehirde her yıl Mart ayında düzenlenen XIAMEN INTERNATIONAL STONE FAIR Doğaltaş Fuarı (Xiamen Mermer, Doğal Taş ve Doğal Taş İşleme Teknolojileri Fuarı nda dünyanın en önemli üç fuarından biridir. Xiamen de şehir merkezine yaklaşık 40 km mesafede bulunan doğaltaş işleme merkezi, fabrikaların merkezi SHUITO dır. Shuito da, kesme, işleme, cilalama olmak üzere fabrikalar belli konularda uzmanlaşarak Xiamen in mermer sektöründe ölçek ekonomisini ve kümelenmeyi başarmasını sağlamışlardır işcinin çalıştığı Çin de mermer sektöründe söz sahibi olan Çinli firmaların da Shuito da fabrikaları vardır. Bazı yabancı firmalar da (örneğin İngiliz firmaları) Türkiye den mermeri blok alıp Çin e getirip Xiamen de işledikten sonra kendi ülke pazarlarına tedarik etmektedirler yılına kadar ABD nin bugünkü nüfusundan fazla (yaklaşık 350 milyon kişinin) şehir hayatına katılması ve 2030 yılında Çin in şehir nüfusunun 1 milyar olması beklenmektedir yılına kadar 5 milyar m 2 yol, 170 büyük transit sistemin, 40 milyar m 2 inşaat alanını kapsayacak 5 milyon adet binanın (50 bini gökdelen) yapılması planlanmaktadır. Çin in inşaat sektöründeki bu atılımlarının da başta mermer olmak üzere inşaat malzemelerine olan talebi tetiklemesi beklenmektedir. Çin in mermer ithalatında bir numaralı tedarikçi ülke olan Türkiye, Çin de mermer sektörünün kümelendiği Xiamen de çok iyi bilinmektedir. Rakamlar da bu bilgiyi doğrulamaktadır. Xiamen şehri, mermer ithalatının % 50 den fazlasını Türkiye den yapmaktadır. Xiamen Doğaltaş Fuarı, da edinilen bilgilere göre de Türkiye den hem Xiamen e hem bütün Çin e yapılan mevcut mermer ihracatının %90 ını ham/blok mermer oluşturmaktadır. Çin ihtiyacı olan hammaddelerin/madenlerin ithalatında her türlü imkanını seferber etmekte, mevzuatında kolaylıklar sağlamaktadır. Çin, mermer (GTİP 2515) için Türkiye ye gümrük vergisi uygulamamaktadır. İlaveten, Çin mermeri tüketim amaçlı, kendi projeleri için ithal etmektedir. Mermer sektöründe faaliyet gösteren Çinli firmaların Türkiye deki mermer ocaklarına yaptıkları sık ziyaretlerin de Türkiye nin Çin in en büyük mermer tedarikçisi olmasının en önemli sebeplerindedendir. Çinli firmalar, Türkiye deki ocaklara gelip gerektiğinde blokları seçip ithalat gerçekleştirmektedirler. Tayvanlılar da aynı yöntemi izlemektedirler Xiamen Fuarı nda da bazı Türk firmaları, Türkiye deki ocaklarına Çinliler tarafından yapılan iş ziyaretlerinin resimlerine standlarında yer vermişlerdir. Türkiye ye sık ziyaret yapan Çinli firmaların kartvizitlerinde Türkiye de kullandıkları (Turkcell) cep numaraları vardır. Bazı Çinli firmalar mermer ocaklarının yoğun olduğu bölgelerimizi il il değil ilçe ilçe, belde belde bilmektedirler. Xiamen Doğaltaş Fuarı, Xiamen Jinhongxin Exhibition Co., Ltd.tarafından düzenlenen ve ağırlıklı olarak doğaltaş ürünleri ile doğaltaş işlemeleri makine ve ekipmanının sergilendiği bir ihtisas fuarıdır yılında 11. kez düzenlenen fuar, Çin in doğal taş sektöründeki en önemli fuarı olarak değerlendirilmektedir. Bahsekonu fuarın Türkiye milli katılım organizasyonu EİB Ege İhracatçı Birliği ( tarafından yapılmaktadır. Doğaltaş ve teknolojileri sektörünün tüm kollarından ortalama civarında firmanın stand açarak katıldığı fuarın ağırlıklı olarak doğaltaş ürünleri, blok ve plakalar, makine ve ekipman alanları ile ilgilenen her yıl ortalama 100 binden fazla profesyonel ziyaretçisi bulunmaktadır. 29

30 Xiamen, Çin in en önemli doğal taş üretim ve ticaret merkezidir. Çin tüm doğal taş ticaretinin yaklaşık %60 ı Xiamen limanından gerçekleştirilmektedir. Örnek vermek gerekirse, 2010 yılında Xiamen limanından yapılan doğal taş ithalat ve ihracatının toplamı 3,5 milyar $ civarındadır. Bu nedenle bu bölgede düzenlenen fuar, aynı sektörde Çin in başka bölgelerinde düzenlenen diğer fuarlara göre bir adım öndedir. Fuar, aynı zamanda Stone Congress adı altında, dünya doğal taş sektörünün önde gelenlerinin katılımıyla düzenlenen kongreye ev sahipliği yapmasıyla öne çıkmaktadır. Bu etkinlik ile doğal taş sektörünün tüm ilgililerinin bir araya gelerek sektörle ilgili bilgi alış verişinde bulunmalarının sağlanması amaçlanmaktadır. Küresel krizin etkisiyle mevcut pazarlarda son dönemde yaşanan daralma sonucu doğal taş sektörümüz için önemi bir kat daha artan Çin pazarında bu konuda düzenlenen en önemli fuar olarak değerlendirilen Xiamen Fuarına katılım, gerek Çin pazarına girmek isteyen, gerekse pazardaki payını arttırmak isteyen çok sayıda firmamız için önem arz etmektedir. Fuarı destekleyen kuruluşlar arasında China Council for the Promotion of International Trade / Xiamen Municipal Government / China Stone Material Association / China Chamber of Commerce of Metals Minerals & Chemicals Importers & Exporters / Xiamen Municipal Trade Development Bureau / China Council for the Promotion of International Trade, Xiamen Subcouncil sayılabilir yılında Fuar, toplam m 2 'lik bir alanda gerçekleştirilmiştir. Fuara i Çin den, 300 ü yabancı olmak üzere toplam 1370 firma iştirakçi olarak katılmıştır. Toplam sergi alanının yaklaşık %17'si (18.000m 2 ) uluslararası katılıma ayrılmıştır. Fuarda yer alan 300 yabancı katılımcı, 35 farklı ülkeyi fuarda temsil etmiştir. Fuarı, çeşitli ülkelerden gelen kişi ziyaret etmiştir. Gelen ziyaretçilerin %80 i Çin den gelen alıcılar, %20 si ise 130 farklı ülkeden gelen yabancı ziyaretçilerdir. Fuar, hem Çin hem de Almanya, ABD, İsviçre, Fransa, İspanya, Vietnam, Tayland, Ürdün, Kore, Japonya, Lübnan, Portekiz, Belçika gibi ülkelerden büyük miktarda alım yapan gruplar tarafından ziyaret edilmektedir. Fuarda, en az bir firma ile temsil edilen ülkeler şunlardır; Almanya, Amerika, Avustralya, Brezilya, Çin, BAE, Endonezya, Ermenistan, Fas, Filistin, Finlandiya, Fransa, Hindistan, Hong Kong, İngiltere, İran, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada, Lübnan, Mısır, Norveç, Pakistan, Polonya, Portekiz, Singapur, Suriye, Suudi Arabistan, Tayvan, Tunus, Türkiye, Vietnam ve Yunanistan yılında, fuarda en büyük ülke katılımı Türkiye ye aittir. Türkiye milli katılımı, 39 firma ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Türkiye de 41 adet bireysel katılım mevcuttur. İtalya 34, Hindistan 21, Brezilya 19, İran 16, Portekiz 16, Mısır 13, Fransa 10 firma ile fuarda yer almıştır. Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Sektörü Xiamen de her yıl 12 milyon adet cep telefonu üretilmektedir. Dijital televizyonlar, faks makineleri, otomobil için teyp gibi bazı elektronik ürünlerin üretiminde, Xiamen şehri önde 30

31 gelen şehirlerden birisidir. Ayrıca, şehirde ve çevresindeki alanda dünyanın en üst düzey gösterge paneli üreten firmalarının bulunduğu kabul edilmektedir. Makine Sektörü Xiamen, Çin in en büyük mühendislik makineleri imalatçısı bölgelerinden birisidir. Devletin son yıllarda, kalkınmada öncelik verdiği 5 sektörden biri olan mühendislik makineleri sektöründe Xiamen in gelişimi göze çarpmaktadır. Xiamen de 180 makine ve metalurji firması bulunmaktadır. 4. BÜYÜK İNCİ NEHRİ DELTASI DIŞ TİCARET VERİLERİ 4.1 Fujian Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Fuzhou Şehri Dış Ticareti (Fuzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) Fuzhou nun yaptığı ithalatta Tayvan, Endonezya, Japonya gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Fuzhou ya yaptığı 6 milyon $ lık ihracatla Fuzhou nun ithalatında 50. sıradadır. Fuzhou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Fuzhou dan yaptığı 114 milyon $ lık ithalatla 24. sırada yer almaktadır. Tablo 4: Fuzhou (limanı yoluyla) Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Tayvan ABD Endonezya Japonya Japonya Hong Kong İngiltere Almanya Güney Kore Malezya Almanya Tayvan Avustralya Hollanda Arjantin Endonezya Çin Singapur Güney Afrika İngiltere Hindistan Brezilya Tayland Kanada Brezilya Güney Kore Fransa İtalya İspanya Avustralya İran Vietnam Malezya Nijerya İngiltere Fransa Ukrayna Belçika Hollanda Panama Belçika BAE Şili Rusya Filipinler Tayland

32 24 Rusya TÜRKİYE TÜRKİYE Hindistan Fuzhou nun ithalatında başlıca ürünler olarak demir cevheri, taşkömürü, soya fasülyesi, optik cihazlar ve petrol gazları gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 5: Fuzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar Soya Fasulyesı Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar Elektronık Entegre Devreler Kara Tasıtları Icın Aksam, Parcaları Polıamıdler (Ilk Sekılde) Et, Sakatat, Denız Hayvanı vs. (Yemeye Uygun Olmayan) Unu, Pelletı, Kıkırdakları Sadece Azotlu Heterosıklık Bılesıkler Ferro Alyajlar Alternatıf Rotatıf Kıvılcım Ateslemelı, Icten Yanmalı Motorlar Kendıne Ozgu Fonksıyonlu Makıne Ve Cıhazlar Demır/Celık Yassı Mamul, Soguk Haddelenmıs Kaplanmıs (600mm. Den Genıs) Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar Fuzhou nun ihracatında ayakkabı, televizyon alıcıları, römorklar ve mobilyalar başlıca ürünlerdir. Tablo 6: Fuzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler Romorkorler Ve Itıcı Gemıler Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları Elektrojen Grupları, Rotatıf Elektrık Konvertısorlerı Yolcu Gemılerı, Gezıntı Gemılerı, Ferıbotlar, Yuk Gemılerı, Mavnalar Elektrık Motorları, Jeneratorler Ayakkabı; Yuzu Derı, Tabanı Kaucuk, Plastık, Tabıı, Sunı Vb Kosele Ayakkabı; Yuzu Dokuma Maddelerınden, Tabanı Kaucuk, Plastık Vb Sırlı Seramıkten Doseme, Kaldırım Tasları, Somıne, Duvar Karosu Alumınyum Sac, Levha Ve Serıtler, Kalınlık>0, 2mm Kaucuktan Yenı Dıs Lastıkler Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Balıklar; Balık Yumurtası Ve Havyar Xiamen Şehri Dış Ticareti (Hangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) 32

33 Xiamen in yaptığı ithalatta petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, komşu ülke Tayvan ve dev ekonomiler ABD ve Japonya gibi ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Xiamen e yaptığı 400 milyon $ lık ihracatla Xiamen in ithalatında 16. sıradadır. Xiamen in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Xiamen den yaptığı 448 milyon $ lık ithalatla 29. sırada yer almaktadır. Tablo 7: Xiamen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Suudi Arabistan ABD Tayvan Japonya ABD Hong Kong Japonya Almanya Çin Hollanda Güney Kore Tayvan Malezya Güney Kore Endonezya Filipinler Tayland İngiltere Almanya Meksika Hindistan Malezya Avustralya İtalya Brezilya Fransa Singapur Hindistan Kanada İspanya TÜRKİYE Avustralya Kosta Rika BAE İtalya Kanada Arjantin Rusya İngiltere Brezilya Filipinler Endonezya İspanya Suudi Arabistan İran Şili Yemen Tayland Fransa Singapur Yeni Zelanda Belçika Norveç TÜRKİYE Xiamen in ithalatında başlıca ürünler olarak petrol, optik cihaz ve aletler, elektronik entegre devreler, soya fasülyesi ve mermer gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 8: Xiamen(limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Elektronık Entegre Devreler Soya Fasulyesı Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar Yazı, Hesap, Muhasebe, Bılgı Islem, Buro Icın Dıger Makıne Ve Cıhazların

34 Aksamı 2516 Granıt, Porfır, Bazalt, Gre Ve Yontulmaya/Insaata Elverıslı Dıger Taslar Dıger Hava Tasıtları, Uzay Aracları Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı Sıklık Hıdrokarbonlar Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) Xiamen in ihracatında televizyon alıcıları, ayakkabı, işlenmiş taşlar, optik cihazlar ve otomatik bilgi işlem makineleri başlıca ürünlerdir. Tablo 9: Xiamen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Pantolon Vs. (Orme) Ayakkabı; Yuzu Derı, Tabanı Kaucuk, Plastık, Tabıı, Sunı Vb Kosele Jımnastık, Atletızm, Dıger Spor Ve Acık Hava Oyunları Esyası Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) Guangdong Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Guangzhou Şehri Dış Ticareti (Guangzhou limanı yoluyla yapılan ticaret) Guangzhou nun yaptığı ithalatta Japonya, Tayvan gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Guangzhou ya yaptığı 43 milyon $ lık ihracatla Guangzhou nun ithalatında 54. sıradadır. Guangzhou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Guangzhou dan yaptığı 423 milyon $ lık ithalatla 27. sırada yer almaktadır. Tablo 10: Guangzhou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Japonya Hong Kong Tayvan ABD Çin Japonya Almanya Almanya ABD İngiltere Güney Kore Hindistan Malezya Brezilya Avustralya Avustralya İspanya Endonezya Hong Kong Malezya Fransa İtalya Tayland Tayland

35 13 Belçika Fransa Singapur Belçika Brezilya Singapur İtalya Hollanda Hindistan Vietnam Kanada Tayvan İsviçre Rusya G. Afrika Kanada İngiltere Güney Kore Hollanda BAE Endonezya İspanya Porto Riko Suudi Arabistan Şili Meksika İran Filipinler TÜRKİYE TÜRKİYE Guangzhou nun ithalatında başlıca ürünler olarak bakır, alüminyum, hava ve uzay taşıtları, optik cihazlar, elektronik entegre devreler ve elmaslar gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 11: Guangzhou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Bakır Hurda Ve Dokuntuler Alumınyum Dokuntu Ve Hurdaları Dıger Hava Tasıtları, Uzay Aracları Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Elektronık Entegre Devreler Kara Tasıtları Icın Aksam, Parcaları Elmaslar Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar Polıasetaller, Dıger Polıeterler, Epoksıt Alkıd Recıneler Vb (Ilk Sekılde) Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) Guangzhou nun ihracatında klima cihazları, elektrotermik cihazlar, kıymetli metaller ve optik cihazlar başlıca ürünlerdir. Tablo 12: Guangzhou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Klıma Cıhazları Vantılatorlu, Isı, Nem Degıstırme Tertıbatlı Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) Kıymetlı Metaller Ve Kaplamalarından Mucevhercı Esyası Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Karo, Kupler Vb. Esya Cılasız/Sırsız Seramıkten Yolcu Gemılerı, Gezıntı Gemılerı, Ferıbotlar, Yuk Gemılerı, Mavnalar Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler Buzdolapları, Dondurucular, Sogutucular, Isı Pompaları Baskı Devreler

36 7102 Elmaslar Radyo/Televızyon Yayını Icın Verıcı Cıhazlar; Televızyon, Dıjıtal, Goruntu Kaydedici Cihazlar Jiangmen Şehri Dış Ticareti (Jiangmen limanı yoluyla yapılan ticaret) Jiangmen in yaptığı ithalatta Japonya, Tayvan gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Jiangmen e yaptığı 3 milyon $ lık ihracatla Jiangmen in ithalatında 54.sıradadır. Jiangmen in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Jiangmen den yaptığı 72 milyon $ lık ithalatla 25. sırada yer almaktadır. Tablo 13: Jiangmen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Japonya Hong Kong Tayvan ABD Çin İngiltere ABD Almanya Arjantin Japonya Almanya Avustralya Güney Kore Kanada Brezilya İtalya Tayland BAE Hong Kong Malezya Endonezya Endonezya Vietnam Panama Hindistan Singapur İtalya Brezilya Fransa Fransa İran Hollanda Malezya Rusya Singapur Nijerya Avustralya Güney Kore Kanada Hindistan Pakistan İspanya Belçika Tayland Suudi Arabistan Tayvan İngiltere Filipinler Güney Afrika TÜRKİYE TÜRKİYE İran Jiangmen in ithalatında başlıca ürünler olarak soya fasülyesi, azotlu bileşikler, gemiler, pamuk, demir cevheri ve polimerler gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 14: Jiangmen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Soya Fasulyesı

37 2933 Sadece Azotlu Heterosıklık Bılesıkler Sokulecek Gemılerle, Suda Yuzen Sokulecek Dıger Araclar Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı Matbaacılıga Mahsus Baskı Makınelerı, Yardımcı Makıneler Kagıt Ve Karton Dokuntu Ve Kırpıntıları Dıotlar, Transıstorler Vb. Yarı Iletkenler, Pıezo Elektrık Krıstaller Jiangmen in ihracatında motosiklet, baskı devreler, demir, muslukçu eşyaları ve gemiler başlıca ürünlerdir. Tablo 15: Jiangmen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Motosıklet, Mopetler, Motorlu Bısıkletler, Sepetler Baskı Devreler Demır/Celıkten Ev Islerınde Kullanılan Esya Ve Aksamı Muslukcu, Borucu Esyası Basınc Dusurucu, Termostatık Valf Dahıl Yolcu Gemılerı, Gezıntı Gemılerı, Ferıbotlar, Yuk Gemılerı, Mavnalar Demıryolu Tasımacılıgında Kullanılan Konteynerler Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs Hava Vakum Pompası, Hava/Gaz Kompresoru, Vantılator, Aspırator Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs Demır Celık Soba, Ocak, Izgara, Ocak, Mangal Vb. Ev Esyası Shantou Şehri Dış Ticareti (Shantou limanı yoluyla yapılan ticaret) Shantou nun yaptığı ithalatta Endonezya, Tayvan ve Japonya gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Shantou ya yaptığı 1 milyon $ dan küçük ihracatla Shantou nun ithalatında 65.sıradadır. Shantou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Shantou dan yaptığı 55 milyon $ lık ithalatla 30. sırada yer almaktadır. Tablo 16: Shantou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Endonezya Hong Kong Tayvan ABD Japonya Filipinler Çin Japonya Güney Kore BAE ABD Malezya Almanya İngiltere Singapur Kanada Suudi Arabistan Güney Kore

38 10 Filipinler Panama Vietnam Singapur Tayland Almanya Malezya Tayvan Brezilya Endonezya İran Suudi Arabistan Hong Kong Tayland İngiltere Hollanda Hindistan İspanya Yeni Zelanda İtalya Katar Avustralya Avustralya Vietnam Burma Fransa İtalya Meksika TÜRKİYE TÜRKİYE Shantou nun ithalatında başlıca ürünler olarak taşkömürü, propilen, plastik hurdası, petrol gazları, elektronik entegre devreler ve hidrokarbonlar gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 17: Shantou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar Propılen Ve Dıger Olefınlerın Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar Elektronık Entegre Devreler Sıklık Hıdrokarbonlar Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Lınyıt (Sıyah Kehrıbar Harıc) Polıasetaller, Dıger Polıeterler, Epoksıt Alkıd Recıneler Vb (Ilk Sekılde) Esya Tasıma Ambalajı Icın Plastık Mamullerı, Tıpa, Kapak, Kapsul Optık Mamuller (Lıf, Demet, Kablo, Polarızan Esya, Lens, Gozluk) Shantou nun ihracatında oyuncaklar, kazak, porselen, mobilyalar ve telefon için elektrikli cihazlar başlıca ürünlerdir. Tablo 18: Shantou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) Porselen Ve Cınıden Sofra, Mutfak Ve Tuvalet Esyası Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Kıymetlı Metallerden/Kaplamalarından Dıger Esya Kadın/Kız Cocuk Icın Ic Ve Gece Gıyım Esyası (Orme) Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık K Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası

39 6402 Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar Seramıkten Heykelcıkler Ve Dıger Sus Esyası Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Shenzhen Şehri Dış Ticareti (Shenzhen limanı yoluyla yapılan ticaret) Shenzhen in yaptığı ithalatta Tayvan, Japonya ve Güney Kore gibi komşu ve yakın ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Shenzhen e yaptığı 189 milyon $ lık ihracatla Shenzhen in ithalatında 45. sıradadır. Shenzhen in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Shenzhen den yaptığı 1,36 milyar $ lık ithalatla 29. sırada yer almaktadır. Tablo 19: Shenzhen in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Çin Hong Kong Tayvan ABD Japonya Almanya Güney Kore Japonya Malezya İngiltere İngiltere Singapur Tayland Hollanda Singapur Güney Kore Filipinler Hindistan Almanya Fransa Angola Malezya Avustralya BAE Kosta Rika Kanada Fransa Avustralya Suudi Arabistan İtalya Hong Kong Brezilya Kanada Tayvan Güney Afrika Tayland Endonezya İspanya Umman Panama İran Rusya TÜRKİYE TÜRKİYE Shenzhen in ithalatında başlıca ürünler olarak elektronik entegre devreler, optik cihazlar, petrol, telefon için elektrikli cihazlar, otomatik bilgi işlem makineleri ve büro makineleri gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 20: Shenzhen (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Elektronık Entegre Devreler Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar)

40 8517 Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı Yazı, Hesap, Muhasebe, Bılgı Islem, Buro Icın Dıger Makıne Ve Cıhazların Aksamı Dıotlar, Transıstorler Vb. Yarı Iletkenler, Pıezo Elektrık Krıstaller Baskı Devreler Matbaacılıga Mahsus Baskı Makınelerı, Yardımcı Makıneler Gerılımı 1000 Voltu Gecmeyen Elektrık Devresı Techızatı Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler Platın, Paladyum, Rodyum, Irıdyum, Osmıyum, Rutenyum (Ham, Pudra Vb.) Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar Sabıt, Degısken Ayarlanabılır Elektrık Kondansatorlerı Pıl, Batarya, Akumulator. Dokuntu/Hurda Vb. Yerde Belırtılmeyen Makıne Vb. Aks./P Stıren Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) Polıasetaller, Dıger Polıeterler, Epoksıt Alkıd Recıneler Vb (Ilk Sekılde) Kendıne Ozgu Fonksıyonlu Makıne Ve Cıhazlar Optık Mamuller (Lıf, Demet, Kablo, Polarızan Esya, Lens, Gozluk) Yarı Iletken Dısk, Elektronık Entegre Devresı, Duz Panel Gostergesının Imalatı Ic Ses Ve Dıger Fenomenlerı Kaydetmek Icın Dısk, Bant, Katı Hal Kalıcı Depolama Aygı Radyo, Televızyon, Radar Cıhazları Vb Cıhazların Aksam Ve Parcaları Kendıne Has Fonksıyonlu Elektrıklı Makıne Ve Cıhazlar Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar Elektrık Akumulatorlerı, Separatorlerı Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık Radyo/Televızyon Yayını Icın Verıcı Cıhazlar; Televızyon, Dıjıtal, Goruntu Kayded Bakırdan Ince Yaprak Ve Serıtler Kalınlık<0, 15mm Shenzhen in ihracatında telefon için elektrikli cihazlar, otomatik bilgi işlem makineleri, büro makineleri ve baskı makineleri başlıca ürünlerdir. Tablo 21: Shenzhen (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı Yazı, Hesap, Muhasebe, Bılgı Islem, Buro Icın Dıger Makıne Ve Cıhazların Aksamı Matbaacılıga Mahsus Baskı Makınelerı, Yardımcı Makıneler Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) Elektronık Entegre Devreler Vıdeo Kayıt Ve Gosterme Cıhazları Oturmaya Mahsus Mobılyalar, Aksam Parcaları

41 8518 Mıkrofon, Hoparlor, Kulaklık, Ses Yukseltıcı Setler, Mesnetlerı Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) Kendıne Has Fonksıyonlu Elektrıklı Makıne Ve Cıhazlar Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb Zhanjiang Şehri Dış Ticareti (Zhanjiang limanı yoluyla yapılan ticaret) Zhanjiang ın yaptığı ithalatta Suudi Arabistan, İran ve Venezuella gibi petrol ihracatçısı ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Zhanjiang e yaptığı 5 milyon $ lık ihracatla Zhanjiang ın ithalatında 67.sıradadır. Zhanjiang ın ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Zhanjiang dan yaptığı 6 milyon $ lık ithalatla 39. sırada yer almaktadır. Tablo 22: Zhanjiang ın Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Suudi Arabistan ABD İran Vietnam Avustralya Hindistan Venezuella Hong Kong Umman Makao Sudan Güney Kore Brezilya Japonya Libya Tayvan Angola Singapur Nijerya Avustralya Hindistan Malezya Malezya Endonezya BAE İran Zambiya Filipinler Cezayir Meksika ABD BAE Güney Afrika Hollanda Endonezya Brezilya Kanada Tayland Kuveyt Yunanistan Ukrayna Rusya TÜRKİYE TÜRKİYE Zhanjiang ın ithalatında başlıca ürünler olarak petrol, demir cevheri, soya fasülyesi, hurda bakır ve manganez gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 23: Zhanjiang (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı

42 1201 Soya Fasulyesı Rafıne Edılmemıs Bakır; Elektrolıtık Rafıne Icın Bakır Anotları Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı Radyoaktıf Elementler Ve Radyoaktıf Izotoplar Vb. Bılesıklerı, Karısımları, Artık Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar Bakır Cevherlerı Ve Konsantrelerı Potaslı Mıneral/Kımyasal Gubreler Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar Zhanjiang ın ihracatında petrol yağları, azot karışımları, kabuklu hayvanlar ve balık başlıca ürünlerdir. Tablo 24: Zhanjiang (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) Balık Fıletoları Ve Dıger Balık Etlerı (Taze/Sogutulmus/Dondurulmus) Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Balıklar; Balık Yumurtası Ve Havyar Alumınyum Sac, Levha Ve Serıtler, Kalınlık>0, 2mm Demır/Celık Sıcak Hadde Yassı Mamullerı Genıslık 600mm. Fazla Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) Dıger Mobılyalar Vb. Aksam, Parcaları Fosfatlı Mıneral/Kımyasal Gubreler Sunı Korendon Alumınyum Oksıt Ve Hıdroksıt Tabıı Baryum Sulfat (Barıt)Tabıı Baryum Karbonat Asıklık Hıdrokarbonlar Hainan Eyaletinin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Haikou Şehri Dış Ticareti (Haikou limanı yoluyla yapılan ticaret) Haikou nun yaptığı ithalatta Umman, Libya, Angola gibi ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Haikou ya yaptığı 1 milyon $ dan küçük ihracatla Haikou nun ithalatında 80. sıradadır. Haikou nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Haikou dan yaptığı 1 milyon $ lık ithalatla 58. sırada yer almaktadır. Tablo 25: Haikou nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Umman Hong Kong Libya Singapur Angola ABD ABD Japonya Fransa Endonezya Vietnam Germany

43 7 Suudi Arabistan Vietnam Brezilya Güney Kore Japonya Tayvan Endonezya Meksika Tayvan Malezya Yemen Bangladeş Almanya Hollanda Kanada Rusya İtalya Tayland Avustralya Avustralya Tayland Sri Lanka Güney Kore Filipinler BAE İspanya Singapur İsrail İngiltere Belçika Filipinler Ukrayna Malezya Şili Yeni Zelanda Polonya Avusturya Kanada Finlandiya Brezilya TÜRKİYE TÜRKİYE Haikou nun ithalatında başlıca ürünler olarak petrol, hava ve uzay taşıtları, talaş, taşkömürü ve demir gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 26: Haikou (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) Dıger Hava Tasıtları, Uzay Aracları Yakmaya Mahsus Agaclar; Yonga, Talas, Dokuntu, Kırıntı Vb Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar Demır/Celık Yassı Mamul, Soguk Haddelenmıs Kaplanmıs (600mm. Den Genıs) Sodalı Ve Sulfatlı Odun Hamuru Yarı Kımyasal Odun Hamuru Asıklık Alkoller Vb. Halojenlenmıs, Sulfolanmıs, Nıtrolanmıs/Nıtrozalanmıs Turevl Yarı Iletken Dısk, Elektronık Entegre Devresı, Duz Panel Gostergesının Imalatı Icin Tedavıde/Korunmada Kullanılmak Uzere Hazırlanan Ilaclar (Dozlandırılmıs) Haikou nun ihracatında petrol yağları ve gazları, azotlu mineraller, transistörler ve balık başlıca ürünlerdir. Tablo 27: Haikou (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar Balık Fıletoları Ve Dıger Balık Etlerı (Taze/Sogutulmus/Dondurulmus)

44 3102 Azotlu Mıneral/Kımyasal Gubreler Dıotlar, Transıstorler Vb. Yarı Iletkenler, Pıezo Elektrık Krıstaller Balıklar (Dondurulmus) Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık K Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Nanning Şehri Dış Ticareti (Nanning limanı yoluyla yapılan ticaret) Nanning in yaptığı ithalatta Avustralya, Vietnam ve ABD gibi ülkeler ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Nanning e yaptığı 107 milyon $ lık ihracatla Nanning in ithalatında 23.sıradadır. Nanning in ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Nanning den yaptığı 9 milyon $ lık ithalatla 41. sırada yer almaktadır. Tablo 28: Nanning in Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Avustralya Vietnam Vietnam Hindistan ABD Hong Kong Brezilya ABD Hindistan Japonya Endonezya Güney Kore Güney Afrika Tayland Peru Endonezya Arjantin Brezilya Cezayir Avustralya Tayland Bangladeş Malezya Tayvan Singapur Pakistan Ukrayna Malezya Almanya Arjantin Japonya Hollanda Meksika Almanya Suudi Arabistan Sri Lanka Tayvan Angola Angola Singapur İran Filipinler Sudan Mısır TÜRKİYE İtalya Kanada İsviçre Şili Yeni Zelanda Gabon TÜRKİYE

45 Nanning in ithalatında başlıca ürünler olarak soya fasülyesi, demir cevheri, taşkömürü, manganez ve petrol gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 29: Nanning (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Soya Fasulyesı Demır Cevherlerı Ve Konsantrelerı Taskomuru; Taskomurunden Elde Edılen Brıketler, Topak Vb. Katı Yakıtlar Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı Ham Petrol (Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar) Bakır Cevherlerı Ve Konsantrelerı Kursun Cevherlerı Ve Konsantrelerı Cınko Cevherlerı Ve Konsantrelerı Her Nevı Kukurt (Sublıme, Presıpıte Ve Kolloıdal Kukurt Harıc) Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar Petrol Yaglarının/Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yagların Kalıntıları Palm Yagı Ve Fraksıyonları (Kımyasal Olarak Degıstırılmemıs) Nanning in ihracatında azot karışımları, pamuk, otomatik bilgi işlem makineleri ve fosfatlı mineraller başlıca ürünlerdir. Tablo 30: Nanning (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları Pamuk Men (Agırlıkca %85 Ve Fazla Pamuk M.Kare 200gr) Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı Fosfatlı Mıneral/Kımyasal Gubreler Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) Plastık Emdırılmıs, Sıvanmıs, Kaplanmıs Mensucat Dıfosfor Pentaoksıt; Fosforık Asıt Ve Polıfosforık Asıtler Esya Tasımaya Mahsus Motorlu Tasıtlar Kurutulmus Sebzeler (Butun, Kesılmıs, Dılımlenmıs, Kırılmıs, Toz Halınde) Sogan, Salot, Sarımsak, Pırasa Ve Dıger Soganımsı Sebzeler (Taze/Sogutulmus) Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) Corap; Kulotlu, Kısa; Uzun Konclu, Soketler (Orme) Hong Kong Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Hong Kong ile ilgili dış ticaret bilgiler için ( adresindeki Hong Kong Ülke Bilgi Notu na bakınız. 45

46 4.6 Makao Özel İdari Bölgesi nin Ürün ve Ülke Bazında Dış Ticareti Makao nun Dış Ticareti (Makao limanı yoluyla yapılan ticaret) Makao nun yaptığı ithalatta Çin, Hong Kong, Japonya gibi komşu ve yakın ülkeler ve bölgelerin yanı sıra Fransa ilk sıradadır. Türkiye, 2010 yılında Makao ya yaptığı 7 milyon $ lık ihracatla Makao nun ithalatında 34. sıradadır. Makao nun ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ise Türkiye 2010 yılında Makao dan yaptığı 1 milyon $ dan küçük ithalatla 65. sırada yer almaktadır. Tablo 31: Makao nun Ülkeler İtibariyle Dış Ticareti ( ) (milyon $) İTHALAT İHRACAT Dünya Dünya Çin Hong Kong Hong Kong Bilinmeyen Bölge Fransa Çin Japonya ABD İsviçre Vietnam ABD Tayvan İtalya Almanya Almanya Japonya Tayvan Meksika İngiltere Hollanda Singapur Singapur Tayland Fransa Güney Kore İngiltere Finlandiya Filipinler Malezya Kanada Avustralya Avustralya Endonezya Panama Makao Malezya Suudi Arabistan İtalya Güney Afrika Güney Afrika Hollanda İsveç TÜRKİYE TÜRKİYE Kaynak: Trademap, 2011, ( Makao nun ithalatında başlıca ürünler olarak kıymetli metaller, sınıflandırılamayan ürünler, telefon için elektrikli cihazlar, petrol yağları, elektrik enerjisi, saat ve otomobil gibi ürünler dikkat çekmektedir. Tablo 32: Makao (limanı yoluyla) İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Kıymetlı Metaller Ve Kaplamalarından Mucevhercı Esyası Sınıflandırılamayan Urunler Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Petrol Yagları Ve Bıtumenlı Mınerallerden Elde Edılen Yaglar Elektrık Enerjısı Kol, Cep Ve Dıger Saatler Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası

47 8703 Otomobılı, Steysın Vagonlar, Yarıs Arabaları Taze Uzum Sarabı (Kuvvetlendırılmıs Saraplar Dahıl)Uzum Sırası Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı Topluca Oynanan Oyunlar Icın Esya; Bılardo, Bovlıng Tertıbatı Guzellık/Makyaj Ve Cılt Bakımı Icın Mustahzarları Radyo/Televızyon Yayını Icın Verıcı Cıhazlar; Televızyon, Dıjıtal, Goruntu Kaydedici cihazlar Tedavıde/Korunmada Kullanılmak Uzere Hazırlanan Ilaclar (Dozlandırılmıs) Kol, Cep Ve Dıger Saatler (9001 Harıc) Kaynak: Trademap, 2011, ( Makao nun ihracatında sınıflandırılamayan ürünler, çeşitli tekstil ürünleri ve televizyon alıcıları başlıca ürünlerdir. Tablo 33: Makao (limanı yoluyla) İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam Sınıflandırılamayan Urunler Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) Taze Uzum Sarabı (Kuvvetlendırılmıs Saraplar Dahıl)Uzum Sırası Kadın/Kız Cocuk Icın Takım Elbıse, Takım, Ceket, Panolon Vs. (Orme) Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer Dıger Orme Mensucat Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek Dıger Gıyım Esyası (Orme) Kaynak: Trademap, 2011, ( 5. Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticaret Verileri 5.1 Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti Aşağıdaki tablodan da görüldüğü üzere, Global Trade Atlas ve Trademap verilerine göre, Büyük İnci Nehri Deltası nın tüm limanları yoluyla 2010 yılında Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası arasındaki toplam dış ticaret hacmi (Hong Kong hariç) 3,25 milyar $ dır. Bu rakamın 2,49 milyar $ ı Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye ye ihracatı, 760 milyon $ ı ise Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye den yaptığı ithalattır yılında 446 milyon $ ve 2009 yılında 418 milyon $ civarında olan Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye den yaptığı ithalat (Hong Kong hariç), 2010 yılında % 81 artarak 760 milyon $ seviyesine gelmiştir yılında 1,62 milyar $ olan Büyük İnci Nehri Deltası nın Türkiye ye ihracatı, yine 2010 yılında % 53,7 artarak, 2,49 milyar $ seviyesine gelmiştir yılında Hong Kong un yine hariç olduğu verilere baktığımızda ise dış ticaret hacminin 2,03 milyar $ olduğu görülmektedir. Bu açıdan 2010 yılında Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası dış ticaret hacminin(hong Kong hariç) % 60 oranında artması, Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası arasındaki dış ticaret ilişkilerinin giderek güçlendiğinin bir göstergesidir yılındaki 47

48 dış ticaret hacminin (Hong Kong hariç) % 46 sı Shenzhen Limanı aracılığıyla yapılmıştır. Bu oran 2010 yılında % 47,7 ye ulaşmıştır. İkinci sırayı ise Türkiye nin Çin e olan mermer ihracatının en yoğun olduğu liman olan Xiamen Limanı almaktadır. Tablo 34:Türkiye Büyük İnci Nehri Deltası Dış Ticareti (limanlar yoluyla)( ) (milyon $) TR DEN İTHALAT TR YE İHRACAT HACİM Limanlar Fuzhou Xiamen Guangzhou Haikou Jiangmen Shantou Shenzhen Zhanjiang Nanning Hong Kong Makao Büyük İnci Nehri Deltası Toplamı Kaynak: Global Trade Atlas ve Trademap, 2011, ( ( Fuzhou nun 2008 yılında Türkiye den yaptığı 300 bin $ lık ithalat, 2009 yılında 1 milyon dolar seviyesine ulaşmış ve 2010 yılında ise hızlı bir artışla 5,7 milyon $ seviyesine yükselmiştir. Bu ilerlemede Fuzhou nun Türkiye den yaptığı izole edilmiş tel (GTİP 8544) ithalatındaki artış etkili olmuştur. Tablo 35: Fuzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 0,3 1,0 5, Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık 0 0,9 5, Demır/Celıkten Cıvata, Somun, Tavan Halkası, Vıda, Percın, Pım Vb. 0,07 0,02 0,14 Fuzhou nun 2008 ve 2009 yıllarında Türkiye ye yaptığı ihracat, 50 milyon $ dolaylarında seyretmektedir yılındaki yükselişte Türkiye nin Fuzhou dan lazerler ve diğer optik cihazlar (GTİP 9013) ithalatındaki artışın önemli bir payı vardır. Böylece Fuzhou nun 2010 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat, 113,8 milyon $ olmuştur. Tablo 36: Fuzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 51,4 50,1 113, Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 0,0 3,4 50, Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 6,8 11,1 9, Elektrojen Grupları, Rotatıf Elektrık Konvertısorlerı 8,2 4,6 7, Elektrık Motorları, Jeneratorler 1,7 5,0 6, Sıvılar Icın Pompalar, Sıvı Elevatorlerı 4,1 3,3 3, Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 6,1 4,8 2, Gerılımı 1000 Voltu Gecmeyen Elektrık Devresı Techızatı 1,6 2,2 2, Ayakkabı Aksamı, Ic Taban, Topuk Rampası, Getr, Tozluk, Dolak Vb 0,4 0,4 2,4 48

49 5402 Sentetık Lıf Iplıgı (Dıkıs Iplıgı Harıc) (Toptan) 0,1 1,1 1, Dokunmamıs Mensucat (Emdırılmıs) 0,3 0,9 1, Plastık, Kaucuk Sıvanmıs, Emdırılmıs Elyaftan Hazır Gıyım Esyası 0,9 0,6 1, Dıger Saatler 0,7 0,5 1, Kızma Esaslı Desarj Esaslı Elektrık Ampullerı; Ark Lambaları 0,2 0,1 1, Tuller Ve Dıger Mensucat Parca, Serıt, Motıfler Halınde 0,0 0,2 1,0 Xiamen in Türkiye den yaptığı ithalatın 2008 yılında %88 ini, 2009 yılında % 85 ini ve 2010 yılında % 95 ini ham/blok mermer (GTİP 2515) oluşturmaktadır. Xiamen in Türkiye den yaptığı ithalat, 2008 yılında yaklaşık 181 milyon $ iken, 2009 yılında 221 milyon $ a ve 2010 yılında ise 400 milyon $ civarına yükselmiştir. Türkiye den Xiamen e mermer ihracatı yıllarında % 101 oranında artmıştır. Türkiye den Xiamen e ihracatta, mermerden sonra sığır derileri (GTİP 4104) ikinci sırada gelmektedir. Tablo 37: Xiamen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 180,8 220,9 400, Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 160,3 189,7 382, Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 5,5 6,5 7, Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 5,8 5,6 4, Boratlar; Peroksıboratlar (Perboratlar) 0,8 0,7 1, Bor Oksıtlerı; Borık Asıtler 0,3 0,2 0, Plastıkten Tupler, Borular, Hortumlar; Conta, Dırsek, Rakor Vb 0,1 0,2 0, Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 0,0 0,0 0, Curuf, Moloz Ve Demır/Celıgın Imalınden Elde Edılen Dıger Dokuntuler 0,0 0,0 0, Kagıt Ve Karton Dokuntu Ve Kırpıntıları 0,0 0,0 0, Mensucat, Kagıt, Derı Vb Icın Boya, Fınısaj Mustahzarları 0,2 0,4 0, Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) 0,1 0,4 0, Izole Edılmıs Tel, Kablo; Dıger Izole Edılmıs Elektrık Iletkenlerı; Fıber Optık 0,2 0,2 0, Plastıkten Dokuntu, Kalıntı Ve Hurdalar 0,0 0,0 0, Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 0,0 0,0 0, Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 0,0 0,0 0, Vulkanıze Edılmıs Kaucuktan Boru Ve Hortumlar Ve Donanımları 0,0 0,0 0, Zeytınyagı Ve Fraksıyonları (Kımyasal Olarak Degıstırılmemıs) 0,0 0,1 0,1 Xiamen in 2009 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 312 milyon $ seviyelerindeyken, 2009 yılında 311 milyon $ olmuştur yılında 447 milyar $ seviyelerine yükselen Xiamen in Türkiye ye yaptığı ihracatta ayakkabı (GTİP 6402) ve taşlar(gtip 6802) önemli bir paya sahiptir. Tablo 38: Xiamen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 312,1 310,9 447, Ayakkabı; Dıs Tabanı, Yuzu Kaucuk Ve Plastık Dıger 35,1 29,7 50, Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) 29,5 37,0 42, Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 5,8 28,3 24, Sentetık Lıf Iplıgı (Dıkıs Iplıgı Harıc) (Toptan) 17,0 18,0 23, Erkek/Erkek Cocuk Icın Dıs Gıyım 8,3 10,3 18, Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 23,6 37,7 16,7 49

50 6210 Plastık, Kaucuk Sıvanmıs, Emdırılmıs Elyaftan Hazır Gıyım Esyası 3,9 8,1 15, Kayarak Isleyen Fermuar Vb. Aksam, Parcaları 10,7 7,9 11, Semsıye (Bahce Semsıyelerı Dahıl) 4,7 3,4 10, Ayakkabı Aksamı, Ic Taban, Topuk Rampası, Getr, Tozluk, Dolak Vb 7,0 6,2 9, Dokunmamıs Mensucat (Emdırılmıs) 5,1 4,8 8, Jımnastık, Atletızm, Dıger Spor Ve Acık Hava Oyunları Esyası 5,4 3,2 7, Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 0,2 0,8 6,6 Guangzhou nun Türkiye den yaptığı ithalatın 2008 yılında %32 sini, 2009 yılında % 14 ünü ve 2010 yılında % 33 ünü mermer (GTİP 2515) oluşturmaktadır. Guangzhou nun Türkiye den yaptığı ithalat 2008 yılında 28 milyon $ civarında iken, 2009 yılında 24 milyon $ civarına düşmüş 2010 yılında ise yaklaşık 43 milyon $ a yükselmiştir. Türkiye den Guangzhou ya ihracatta, mermerden sonra boratlar (GTİP 2528) ikinci sırada gelmektedir. Tablo 39: Guangzhou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( )(milyon $) Tüm Ürünler Toplam 28,4 24,3 42, Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 9,3 3,4 14, Tabıı Boratlar Vb. Konsantrelerı 3,6 6,8 5, Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 1,2 1,3 3, Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) 2,2 2,6 3, Bakır Hurda Ve Dokuntuler 0,0 0,0 2, Bor Oksıtlerı; Borık Asıtler 1,4 0,6 1, Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 0,3 0,6 1, Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 0,9 0,4 0, Dıger Hayvanların Dıger Derı Ve Koselelerı 0,1 0,6 0, Krom Oksıtlerı Ve Hıdroksıtlerı 0,0 0,4 0, Kara Tasıtları Icın Aksam, Parcaları 0,1 0,1 0, Seramık, Emaye/Cam Sanayınde Kullanılan Boya, Sır, Cıla Vb. 0,1 0,3 0, Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,5 0,6 0, Dıger Kabuklu Meyveler (Taze/Kurutulmus) (Kabugu Cıkarılmıs/Soyulmus) 0,4 0,7 0, Sentetık Iplık, Monofıl, Serıtlerle Dokumalar 0,4 0,3 0, Pamuk Men (Dokuma, %85 >Pamuklu, Sunı Sentetık Karısık, 200g/M2 Den Agır) 0,7 0,8 0, Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 0,2 0,2 0, Sanayıde Hammadde Olarak Kullanılan Koku Veren Maddelerın Karısımları 0,1 0,2 0, Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,2 0,2 0,4 Guangzhou nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 395 milyon $ iken, 2009 yılında 273 milyon $ seviyelerine gerilemiştir yılında 423 milyar $ a yükselen Guangzhou nun Türkiye ye yaptığı ihracatta optik cihazlar (GTİP 9013) ve klima cihazları (GTİP 8415) önemli bir paya sahiptir. Tablo 40: Guangzhou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 395,1 272,6 423, Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 64,8 47,1 92, Klıma Cıhazları Vantılatorlu, Isı, Nem Degıstırme Tertıbatlı 85,4 28,4 62, Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 25,0 24,9 35,0 50

51 8501 Elektrık Motorları, Jeneratorler 29,8 26,7 28, Karo, Kupler Vb. Esya Cılasız/Sırsız Seramıkten 5,1 6,4 8, Kızma Esaslı Desarj Esaslı Elektrık Ampullerı; Ark Lambaları 19,1 14,3 7, Ev Islerı Icın Elektromekanık Elektrık Motorlu Cıhazlar 3,9 3,7 7, Demır/Celıkten Ev Islerınde Kullanılan Esya Ve Aksamı 3,6 4,0 7, Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 6,9 3,0 7, Paslanmaz Celıkten Yassı Hadde Mamulu (600mm Den Genıs) 0,0 1,2 6, Sofra Ve Mutfak Esyası 2,0 3,9 6, Oturmaya Mahsus Mobılyalar, Aksam Parcaları 5,3 3,7 6, Plastıkten Dıger Levha, Yaprak, Pelıkul Ve Lamlar 1,9 2,5 5, Isı Degısıklıgı Yontemı Ile Maddelerı Islemek Icın Cıhazlar 0,9 1,2 4, Hava Vakum Pompası, Hava/Gaz Kompresoru, Vantılator, Aspırator 19,1 9,3 4, Kıymetlı Metaller Ve Kaplamalarından Mucevhercı Esyası 11,2 2,1 4, DEMIR/CELIKTEN DIGER TUPLER, BORULAR, ICI BOS PROFILLER 4,2 9,2 4,1 Shenzhen in Türkiye den yaptığı ithalatın 2008 ve 2009 yıllarında % 73 ünü ve 2010 yılında % 83 ünü mermer(gtip 2515) oluşturmaktadır. Shenzhen in Türkiye den yaptığı ithalat 2008 yılında yaklaşık 106 milyon $ iken, 2009 yılında yaklaşık 115 milyon $ a ve 2010 yılında ise yaklaşık 189 milyon $ a yükselmiştir. Türkiye den Shenzhen e ihracatta, mermerden sonra tekstil ürünleri ikinci sırada gelmektedir. Tablo 41: Shenzen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 105,6 114,6 188, Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 77,8 84,6 156, Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 2,1 2,0 3, Boratlar; Peroksıboratlar (Perboratlar) 1,9 2,1 2, Masa, Mutfak, Tuvalet, Ev Tezyınatı Vb Icın Cam Esya 1,5 1,8 2, Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 2,1 1,8 2, Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 2,7 2,2 2, Sentetık Iplık, Monofıl, Serıtlerle Dokumalar 1,1 0,9 1, Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 1,4 1,0 1, Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 1,6 1,1 1, Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) 1,2 1,4 1, Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek (Orme) 0,7 0,7 0, Taranmıs Yunden, Ince Hayvan Kılından Dokumalar 0,5 0,7 0, Sunger Tası, Zımpara Tası (Tabıı Korındon Ve Dıger Tabıı Asındırıcılar) 0,7 0,7 0, Pamuk Men (Agırlıkca %85 Ve Fazla Pamuk M.Kare 200gr) 0,5 0,6 0, Arıtılmıs Bakır, Islenmemıs Bakır Alasımları 0,0 0,3 0,6 Shenzhen in 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 950 milyon $ seviyelerindeyken, 2009 yılında 900 milyon $ seviyelerine gerilemiştir yılında 1,36 milyar $ a yükselen Shenzhen in Türkiye ye yaptığı ihracatta elektrikli ürünler önemli bir paya sahiptir. Tablo 42: Shenzen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 946,3 894, , Tellı Telefon Telgraf Icın Elektrıklı Cıhazlar 115,7 208,8 229, Elektrık Transformatorlerı, Statık Konvertısorler, Enduktorler 36,1 38,3 65,0 51

52 8471 Otomatık Bılgı Islem Makınelerı, Unıtelerı 29,5 47,0 62, Porselen Ve Cınıden Sofra, Mutfak Ve Tuvalet Esyası 28,3 29,4 50, Televızyon Alıcıları, Vıdeo Monıtorlerı Ve Projektorler 73,4 32,5 49, Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar 9,2 19,5 34, Radyo, Televızyon, Radar Cıhazları Vb Cıhazların Aksam Ve Parcaları 16,2 15,9 33, Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 15,8 11,6 33, Vıdeo Kayıt Ve Gosterme Cıhazları 26,6 25,2 30, Oturmaya Mahsus Mobılyalar, Aksam Parcaları 18,5 14,8 27, Mıkrofon, Hoparlor, Kulaklık, Ses Yukseltıcı Setler, Mesnetlerı 20,0 22,2 27, Elektrık Akumulatorlerı, Separatorlerı 24,4 19,5 26, Sıvı Krıstallı Tertıbat, Lazerler, Dıger Optık Cıhaz Ve Aletler 24,5 10,0 25, Sentetık Kaucuk, Taklıt Kaucuk, Stıren Butadıen Kaucugu Vb 0,0 0,4 23, Tıp, Cerrahı, Dıscılık, Veterınerlık Alet Ve Cıhazları 12,8 17,2 21,9 Jiangmen in 2008 yılında Türkiye den yaptığı 2,21 milyon $ lık ithalat 2009 yılında 1,6 a gerilemiştir yılında ise tekrar yükselerek 2,6 milyon $ olmuştur. Jiangmen in Türkiye den yaptığı ithalatta emniyet camları (GTİP 7007) ve pamuk (GTİP 5205) ilk sıralardadır. Tablo 43: Jiangmen in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 2,2 1,6 2, Emnıyet Camları 0,1 0,4 0, Pamuk (Dıkıs Harıc) Iplıgı (Agırlık; =>%85 Pamuk) (Toptan) 0,2 0,2 0, Pamuk Men (Dokuma, %85 >Pamuklu, Sunı Sentetık Karısık, 200g/M2 Den Agır) 0,0 0,0 0, Pamuk Men (Dokuma %85 < Pamuklu 200g/M2 Den Fazla) 0,6 0,2 0, Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 0,5 0,0 0, Koyun Ve Kuzuların Dabaklanmıs Derılerı 0,0 0,0 0, Seramık, Emaye/Cam Sanayınde Kullanılan Boya, Sır, Cıla Vb. 0,1 0,1 0, Mensucat, Kagıt, Derı Vb Icın Boya, Fınısaj Mustahzarları 0,0 0,1 0, Dabaklanmıs, Aprelenmıs Kurkler 0,0 0,0 0,1 Jiangmen in Türkiye ye yaptığı ihracat, 2008 yılında 58 milyon $, 2009 yılında 44 milyon $ ve 2010 yılında 72 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. Tablo 44: Jiangmen in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 58,3 43,8 71, Motosıklet, Mopetler, Motorlu Bısıkletler, Sepetler 0,6 3,7 6, Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 5,7 6,0 5, Muslukcu, Borucu Esyası Basınc Dusurucu, Termostatık Valf Dahıl 6,7 4,5 5, Demır/Celıkten Ev Islerınde Kullanılan Esya Ve Aksamı 3,5 3,4 4, Elektrık Motorları, Jeneratorler 2,7 2,7 4, Kızma Esaslı Desarj Esaslı Elektrık Ampullerı; Ark Lambaları 1,4 1,9 4, Motosıklet Ve Motorsuz Tekerleklı Tasıtların Aksam, Parcaları 5,2 3,0 4, Dıger Aydınlatma Cıhazları, Lambalar, Isıklı Tabela, Plaka Vb. 1,5 1,2 3, Sıvılar Icın Pompalar, Sıvı Elevatorlerı 1,5 1,7 2, Alternatıf Rotatıf Kıvılcım Ateslemelı, Icten Yanmalı Motorlar 3,8 2,2 2, Kendı Elektrık Kaynagı Ile Calısan Elektrık Lambası Ve Aksam, Parcası 3,4 1,2 2, El Ile Kullanılan Pnomatık/Motorlu Aletler 0,0 0,2 2,1 52

53 Nanning ile Türkiye arasındaki dış ticaret, son yıllarda Türkiye nin lehine olarak gerçekleşmektedir yılında Türkiye nin Nanning Şehri ne maden cevherleri ihracatı 90 milyon $ civarında olmuştur. Nanning in Türkiye den yaptığı ithalatta çinko, bakır ve kurşun (GTİP 26) gibi madenlerin önemli bir payı vardır. Nanning in Türkiye den yaptığı ithalat, 2008 yılında 60 milyon $ iken 2009 yılında 33 milyon $ a gerilemiştir yılında ise Nanning in Türkiye den madenler ithalatının artması sonucu 107 milyon $ seviyelerine yükselmiştir. Tablo 45: Nanning in TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 59,3 32,9 107, Cınko Cevherlerı Ve Konsantrelerı 20,5 22,5 43, Bakır Cevherlerı Ve Konsantrelerı 20,0 0,0 26, Kursun Cevherlerı Ve Konsantrelerı 7,6 8,2 13, Kımya Ve Baglı Sanayıde Kullanılan Kımyasal Urunler 0,0 0,0 10, Krom Cevherlerı Ve Konsantrelerı 1,1 0,3 5, Petrol Gazları Ve Dıger Gazlı Hıdrokarbonlar 0,0 0,0 4, Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 3,0 0,3 1, Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 1,0 0,9 0, Islenmemıs Kursun 0,0 0,0 0, Debagatte Kullanılan Bıtkısel Menselı Hulasalar Ve Turevlerı 0,5 0,3 0, Icten Yanmalı, Pıstonlu Motorların Aksam Parcaları 0,0 0,0 0, Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 0,0 0,2 0,2 Nanning in Türkiye ye yaptığı ihracat, 2008 yılında 9 milyon $ seviyelerinde, 2009 yılında 6,3 milyon $ ve 2010 yılında 8,5 milyon $ civarında olmuştur. Tablo 46: Nanning in TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 9,0 6,3 8, Dıfosfor Pentaoksıt; Fosforık Asıt Ve Polıfosforık Asıtler 5,2 3,5 3, Kolofanlar, Recıne Asıtlerı, Turevlerı, Esans Ve Yagları 0,7 0,7 1, Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları 0,3 0,4 0, Ferro Alyajlar 0,3 0,0 0, Tıtan Oksıtlerı (Saf Tıtan Oksıtlerı) 0,3 0,3 0, Sulfatlar; Saplar; Peroksısulfatlar (Persulfatlar) 0,5 0,3 0, Dekstrınler, Kımyasal Degısıme Ugramıs Nısastalar, Tutkalları 0,0 0,0 0, Dıger Boyayıcı Maddeler 0,0 0,0 0, Yontulmaya, Insaata Elverıslı Islenmıs Taslar (Kayagan Harıc) 0,3 0,2 0, Dıger Bıtkısel Sabıt Yaglar (Kımyasal Olarak Degıstırılmemıs) 0,0 0,1 0, Senlık Fıseklerı, Isaret Fıseklerı, Yagmur Fıseklerı, Sıs Isaretlerı Vb. 0,5 0,5 0, Zencefıl, Safran, Zerdecal, Kekık, Defne Yaprakları, Korı Ve Dıger Baharat 0,0 0,0 0,1 Zhanjiang ile Türkiye arasındaki dış ticarette, 2009 yılında Türkiye nin lehine dış ticaret fazlası gerçekleşmiştir. Bu durumun oluşmasında Zhanjiang ın Türkiye ye Ferro Alyajlar(GTİP 7202) ihracatının keskin düşüşü etkili olmuştur. Zhanjiang ın 2008 yılında Türkiye den yaptığı 64 milyon $ lık ithalatta krom cevherinin (GTİP 2610) önemli bir payı vardır. Krom cevheri 53

54 ithalatının giderek düşmesi sonucu, Zhanjiang ın Türkiye den yaptığı ithalat 2009 yılında 18 milyon $ ve 2010 yılında da 5 milyon $ seviyelerine gerilemiştir. Tablo 47: Zhanjiang ın TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 64,4 18,4 4, Krom Cevherlerı Ve Konsantrelerı 52,3 16,4 2, Sıgır Ve At Cınsı Hayvanların Dabaklanmıs Derılerı 0,7 1,1 1, Manganez Cevherlerı Ve Konsantrelerı 3,4 0,7 0, Debagatte Kullanılan Sentetık Organık, Anorganık Maddeler Mustahzarlar 0,0 0,0 0,3 Zhanjiang ın 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 42 milyon $ seviyelerindeyken, 2009 yılında 3,9 milyon $ seviyelerine gerilemiştir yılında 5,7 milyar $ seviyelerine yükselen Zhanjiang ın Türkiye ye yaptığı ihracatta çimento(gtip 2523) ilk sıradadır. Tablo 48: Zhanjiang ın TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 42,0 3,9 5, Cımento 1,5 1,0 1, Ferro Alyajlar 34,6 1,7 0, Isı Degısıklıgı Yontemı Ile Maddelerı Islemek Icın Cıhazlar 0,5 0,2 0, Hazırlanmıs/Konserve Edılmıs Kabuklu Hayvanlar, Yumusakcalar 0,2 0,0 0, Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) 0,0 0,4 0, Sunı Korendon Alumınyum Oksıt Ve Hıdroksıt 0,1 0,0 0, Dıger Kıller 0,0 0,0 0, Teknık Isler Icın Dokumaya Elverıslı Maddeden Dıger Esya 0,1 0,1 0, Sentetık Kaucuk, Taklıt Kaucuk, Stıren Butadıen Kaucugu Vb 0,0 0,0 0, Elektrıklı Su Isıtıcıları, Elektrotermık Cıhazlar (Sofbenler) 0,0 0,0 0, Azot, Fosfor Ve Potasyum Gıbı; Ikı/Ucunun Karısımları 0,2 0,0 0, Kaolın Ve Dıger Kaolınlı Kıller 0,1 0,1 0, Florurler; Florslıkatlar, Floralumınatlar Ve Dıger Kompleks Flor Tuzları 0,0 0,1 0, Alumınyum Sac, Levha Ve Serıtler, Kalınlık>0, 2mm 0,0 0,0 0, Vulkanıze Kaucuktan Her Turlu Gıyım Esyası Aksesuarı (Eldıven) 0,0 0,0 0,1 Shantou nun 2008 yılında Türkiye den yaptığı yaklaşık 700 bin $ lık ithalat, 2009 yılında 600 bin $ a ve 2010 yılında da 500 bin $ a gerilemiştir. Shantou nun Türkiye den yaptığı ithalatta koyunların diğer deri ve köseleleri (GTİP 4112) nin payı artmaktadır. Tablo 49: Shantou nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 0,7 0,6 0, Koyun Ve Kuzuların Dıger Derı Ve Koselelerı 0,0 0,1 0, Mermer Ve Traverten, Ekosın Su Mermerı, Kıreclı Taslar 0,4 0,3 0, Taranmıs Yunden, Ince Hayvan Kılından Dokumalar 0,0 0,0 0, Pamuk Men (Dıgerlerı; M2<= 200gr.) 0,0 0,0 0,1 54

55 Shantou nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı 32,5 milyon $ lık ihracat 2009 yılında 35,5 milyon $ ve 2010 yılında 55,4 milyon $ seviyelerine yükselmiştir. Tablo 50: Shantou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 32,5 35,5 55, Dıger Oyuncaklar, Kucultulmus Modeller, Bulmacalar 5,3 9,0 17, Porselen Ve Cınıden Sofra, Mutfak Ve Tuvalet Esyası 7,2 6,5 10, Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 1,1 5,8 6, Plastıkten Dıger Esya 1,6 1,6 3, Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 1,3 1,0 1, Plastıkten, Yapıskan Levha, Yaprak, Serıt, Lam Vb. Duz Sekılde 0,8 0,9 1, Seramıkten Heykelcıkler Ve Dıger Sus Esyası 0,6 0,7 1, Adı Metallerden Donanım, Tertıbat Vb. Esya 0,9 0,7 1, Sabıt, Degısken Ayarlanabılır Elektrık Kondansatorlerı 0,2 1,0 0, Paslanmaz Celıkten Yassı Hadde Mamulu (600mm Den Genıs) 0,4 0,1 0, Metal Dokumu Icın Kasalar, Plakalar, Kalıp Modellerı 0,5 0,4 0, Sutyen, Korse, Korse Kemer, Pantolon Askısı, Corap Bagı, Jartıyer 0,0 0,1 0, Kabuklu Hayvanlar (Canlı/Taze/Sogutul../Donduru../Kurutul../Tuzlan.. Vs.) 0,0 0,0 0, Etılen Polımerlerı (Ilk Sekıllerde) 0,1 0,2 0,5 Haiko nun 2009 ve 2010 yıllarında Türkiye den ithalatı olmamıştır. Haikou nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat yaklaşık 800 bin $ olmuştur yılında 400 bin $ ve 2010 yılında ise yaklaşık 700 bin $ seviyelerine gelmiştir. Haikou nun Türkiye ye yaptığı ihracatta en büyük payı plastik(gtip 3920) almıştır. Tablo 51: Haikou nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 0,8 0,4 0, Plastıkten Dıger Levha, Yaprak, Pelıkul Ve Lamlar 0,7 0,4 0, Baskı Devreler 0,0 0,0 0,1 Makao nun 2008 yılında Türkiye den yaptığı 5 milyon $ lık ithalatta tekstil ürünlerinin önemli bir payı vardır yılında Makao nun Türkiye den yaptığı ithalat, 3,4 milyon $ a gerilemiştir. Makao nun Türkiye den yaptığı deri ve köseleden seyahat eşyası(gtip 4202) ithalatının artmasının etkisiyle, 2010 yılında Türkiye den yaptığı toplam ithalat 6,5 milyon $ a yükselmiştir. Tablo 52: Makao nun TÜRKİYE den İthalatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 5,0 3,4 6, Derı Ve Kosele Vb. Den Seyahat Esyası 0,0 0,6 2, Erkek/Erkek Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 1,0 0,7 0, Derı Ve Koseleden Gıyım Esyası, Aksesuarları 0,6 0,4 0, Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 0,3 0,3 0, Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 0,4 0,3 0, Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek 0,4 0,2 0, Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,2 0,1 0, Kadın/Kız Cocuk Icın Dıs Gıyım 0,0 0,0 0,1 55

56 3304 Guzellık/Makyaj Ve Cılt Bakımı Icın Mustahzarları 0,1 0,0 0, Erkek/Erkek Cocuk Icın Gomlek (Orme) 0,1 0,0 0, Kadın/Kız Cocuk Icın Bluz, Gomlek, Gomlek; Bluz (Orme) 0,1 0,0 0, Pamuk Men (Agırlıkca %85 Ve Fazla Pamuk M.Kare 200gr) 0,1 0,0 0, Plastıkten Dıger Esya 0,0 0,0 0, Sac Mustahzarları 0,0 0,1 0,1 Kaynak: Trademap, 2011, ( Makao nun 2008 yılında Türkiye ye yaptığı ihracat 3,1 milyon $ olmuştur yılında bu rakam 1,2 milyon $ a gerilemiştir yılında da Makao nun Türkiye ye yaptığı ihracat yoktur. Tablo 53: Makao nun TÜRKİYE'ye İhracatında Başlıca Ürünler ( ) (milyon $) Tüm Ürünler Toplam 3,1 1,2 0, Tısort, Fanıla, Dıger Ic Gıyım Esyası (Orme) 0,0 0,0 0, Kazak, Suveter, Hırka, Yelek Vb. Esya (Orme) 0,5 0,1 0, Kadın/Kız Cocuk Icın Takım, Takım Elbıse, Ceket Vs. 0,1 0,1 0,0 Kaynak: Trademap, 2011, ( 56